recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tonka Štetić** (Split, 1923. - Split, 7. ožujka 2012.), hrvatska sopranistica i mezzo-sopranistica.

Životopis
---------

### Počeci

Tonka Štetić rođena je u 1923. godine. u Splitu. Karijeru započinje kao članica Zbora i Baleta splitskog Hrvatskog narodnog kazališta. Nakon završetka Drugog svjetskog rata pridružila se Narodnom kazalištu gdje je sudjelovala u baletnim predstavama kao što su "Priče moravskog sela" i "Grob u žitu".

### Karijera

Tijekom karijere ostvarila je veliki broj opernih uloga u kojima se iskazala i kao vokalna umjetnica i kao glumica. Nastupala je u zlatnom dobu splitske opere, a kao vrhunac njenog umjetničkog dosega smatra se uloga Ortrud u Wagnerovoj "Lohengrin". Zapaženiju ulogu ostvarila je i u Čajkovskovoj "Pikovoj dami".

Godine 1954. postaje solistica u splitskoj Operi, gdje su se redale znamenite uloge u "Lijepoj Heleni", "Havajskom cvijetu". Pohvale publike i kritike stekla je ulogama Marice u "Spli'skom akvarelu" i Silve u "Kneginji čardaša". Nastupala je i kao Đula u Gotovčevom "Eru s onoga svijeta". Televizijskoj publici predstavila se epizodnim ulogama u hrvatskim serijama "Velo misto" i "Ča smo na ovon svitu".

Posljednji je put nastupala 1999. godine na 45. Splitskom ljetu u ulozi Jovane u "Spli'skom akvarelu".

Izvori
------

1. ↑  Vijest o smrti
2. ↑  Podaci o pjevačici

Vanjske poveznice
-----------------

* Tonka Štetić na IMDb-u (`en`)
**Susquehanna** (engleski: *Susquehanna River*) je jedna od najdužih rijeka na istočnoj obali Sjedinjenih Američkih Država duga 715 km.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Rijeka Susquehanna* izvire iz jezera Otsego, u sredini države New York. Od izvora se probija u pravcu juga, preko Masiva Apalači, kroz države New York, Pennsylvania i Maryland do svog ušća u Zaljev Chesapeake, kod grada Havre de Grace u Marylandu.

Karta sliva rijeke *Susquehanna*
*Susquehanna* sa svojim pritokama ima sliv velik oko 71 410 km², koji obuhvaća gusto naseljeni dio država; New York, Pennsylvania i Maryland.

Iako sama rijeka nikad nije bila važni plovni put, zbog brzaka i drugih prepreka, njezina dolina bila je značajna ruta kojom su se rani kolonisti kretali prema dolini rijeke Ohio. Kasnije je dolina rijeke postala važna zbog rudnika uglja.

*Susquehanna* ima veliki hidropotencijal, pa su zbog tog izgrađene hidroelektrane; Holtwood, York Haven i Safe Harbor u Pennsylvaniji, i Conowingo u Marylandu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Susquehanna River*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 02. 2013.

Vanjske veze
------------

***Susquehanna (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Susquehanna River* na portalu Encyclopædia Britannica ()

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Monsunska klima** je prijelazni tip između prašumske i savanske klime. Karakterizira ju izrazito jaka sezonska raspodjela kiše što uzrokuju sezonski vjetrovi – monsuni. Po monsunima je ova klima dobila ime. 

Dijelovi Zemlje s takvom klimom su: 

U Aziji – Malabarska obala Indije, delta Gangesa i Brahmaputre, obala Vijetnama, sjeverni Filipini i dio Tajvana.

U Latinskoj Americi – sjeveroistok Južne Amerike i dio karipske obale Srednje Amerike.

U Africi – Gvinejsko primorje i ušće Nigera.

| * p
* r
* u
Tipovi klima po Köppenovoj klasifikaciji |
| --- |
| Klime A | Prašumska *(Af)* · Monsunska *(Am)* · Savanska *(Aw, As)* |
| Klime B | Pustinjska *(BWh, BWk)* · Polupustinjska *(BSh, BSk)* |
| Klime C | Vlažna subtropska *(Cfa, Cwa)* · Oceanska *(Cfb, Cwb, Cfc)* · Mediteranska *(Csa, Csb)* |
| Klime D | Vlažna kontinentalna *(Dfa, Dwa, Dfb, Dwb)* · Subarktička *(Dfc, Dwc, Dfd, Dwd)* · Kontinentalna *(Dsa, Dsb)* · Ostale kontinentalne *(Dsc, Dsd)* |
| Klime E | Polarna *(ET, EF)* · Alpska *(ET/H)* |

***Tropska monsunska klima*** na Wikimedijinoj ostavi
Koordinate: 35°45′52″N 50°47′10″E﻿ / ﻿35.76444°N 50.78611°E﻿ / 35.76444; 50.78611

ASC na karti IranaASCASCLokacija centra na karti Irana
Zračna fotografija Svemirskog centra Alborz
**Svemirski centar Alborz** (perz. مركز فضايي البرز, ili *Svemirski centar Mahdašt*, akr. MSC ili ASC) je iranski komandni svemirski centar i važno administrativno sjedište. Nalazi se kod Mahdašta u Alborškoj pokrajini, 15 km jugozapadno od Karadža odnosno cestovno 70-ak km zapadno od Teherana, podno južnih obronaka Halke-Dara na nadmorskoj visini od 1150 m. Izgrađen je tokom 1970-ih godina uz američku asistenciju i prvotno je služio kao zemaljska satelitska stanica za Iranski zavod daljinskih istraživanja (IRSC), obrađujući podatke NASA-inog programa Landsat za satelitsko snimanje. Godine 2003. rekonstruiran i pridružen Iranskoj svemirskoj agenciji (ISA) i danas uključuje administrativne objekte, laboratorije, stambene blokove i odmorište za znanstvenike, specijaliste i službenike, uglavnom zaposlene na daljinskim istraživanjima. Tri aktivne prijemne parabolične antene (d = 7,0 – 10,0 m) u mogućnosti su primati frekvencijske kanale X-band (8,0 – 12,0 GHz) za znanstvene podatke i S-band (2,0 – 4,0 GHz) za stanje o položaju satelita. U sklopu centra u augustu 2012. postavljen je teleskop dijametra 41 cm odnosno fokalne duljine 410 cm, namjenjen za visokorezolucijsko astrofotografiranje.

Veze
----

* Iranska svemirska agencija

Vanjske veze
------------

* () ISA: تاريخچه مركز فضايي البرز[*mrtav link*]
**Tonka (Antonija) Kulčar-Vajda** (Varaždin, 10. srpnja 1887. – Rogaška Slatina, 24. studenoga 1971.), hrvatska fotografkinja.

Fotografsku karijeru započela je kod kod fotografa Rudolfa Mosingera u Zagrebu, a potom u Munchenu studirala je modernu fotografiju na fotografskoj stručnoj školi. Nakon povratka otvorila je 1916. dva ateljea. U lipnju 1917. preuzela »atelijer za modernu fotografiju i slikovnu umjetnost« na ondašnjem Trgu Franje Josipa I. (Tomislavov trg) pod imenom »Olga« a uskoro se i udala za bivšeg vlasnika atelijera Artura Kulčara. Desetak godina poslije (1929.) modernizirala je fotografski salon i preselila ga u negdašnji slikarski atelijer Vlaha Bukovca, pod imenom » Tonka«, koje će postati zaštitni znak vrhunske portretne fotografìje. Bila je kraljevski dvorski fotograf dinastije Karadordević do 1934. U rujnu 1932. otvorila je u Ilici fotografski salon koji je uz fotografske prostorije, u salonskom dijelu, izrastao u prestižno okupljalište zagrebačkih književnika i umjetnika. Foto-atelijer »Tonka« će tijekom četvrt stoljeća djelovanja s tisućama fotografskih zapisa (foto ploča) postati svojevrsni kroničar društvenoga i kulturnoga života u Zagrebu. Njezine su fotografije izražavale i sve pomodne tendencije u tretmanu portreta, te aktualizirale ženski akt kao fotografsku temu. Dame koje je portretirala namjestila je u poze holivudskih filmskih zvijezda dokumentirajući "lude dvadesete". Poslije smrti supruga Artura Kulčara, udala se 1937. za akademskog slikara Jožu Psuta. Također je bila jednom od najboljih dvorskih fotografkinja dinastije Karađorđevića. Za vrijeme NDH Foto-atelijer »Tonka« je i dalje radio, ali smanjeno zbog ratnog stanja. U jednom dijelu njezina prostora smjestio se VIII. tabor ustaške mladeži. Godine 1958. Tonka Kulčar je otišla u Rogašku Slatinu, gdje je (od 1959.) također imala fotografski atelje.

Izvori
------

1. ↑  Glas Slavonije Maja Hrgović: Art déco kao višeglavi zmaj. Izložba u Muzeju za umjetnost i obrt, 25. siječnja 2011.
2. ↑  Hrvatska znanstvena bibliografija Lovorka Magaš:Izložba Deutscher Werkbunda "Film und Foto" na zagrebačkoj "Međunarodnoj fotografskoj izložbi" i hrvatska fotografija početkom 1930-ih, Radovi Instituta za povijest umjetnosti (0350-3437) 34 (2010); 189-200
3. ↑  (slovenski) Muzej nove povijesti Celje[*mrtav link*] Kralj Aleksander med nami.
Koordinate: 36°56′47″N 11°05′57″E﻿ / ﻿36.94639°N 11.09917°E﻿ / 36.94639; 11.09917

**Kerkouane** (ar.: كركوان, *Kerkuane*) je stari punski (feničanski) grad na poluotoku Cap Bon u sjeveroistočnom Tunisu. Grad je nastao u 5. stoljeću pr. Kr. i bio je jedan od najvažnijih punskih gradova u Africi, zajedno s Kartagom, Hadrametumom (današnja Susa) i Utikom. Napušten je tijekom Prvog punskog rata (oko 250. pr. Kr.) i Rimljani ga po osvajanju Kartage nikada nisu obnovili. Ostaci grada i njegove nekropole su jedini preživjeli ostaci feničanskog punskog grada, zbog čega su 1985. godine upisani na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi.

Karta punskog Kerkouanea
Iskapanja su otkrila razvijeni grad iz 4. i 3. stoljeća pr. Kr. čiji je plan vidljiv po ostacima zidova kuća i ukrasa na fasadama u obliku višebojne kermike. Sve kuće prate zajedničku organizaciju prostora sofisticiranog urbanizma.

Svetište ima mnogo stupova, a u malenom atriju su sačuvani i dijelovi mozaika. Pragovi, štokovi, stube i dijelovi jednostanih podnih mozaika su sačuvani diljem lokaliteta. Iako arheolozi još uvijek rade na Kerkouaneu, vjeruje se kako su najbolji dijelovi grada već otkriveni.

Galerija
--------

* Model rekonstrukcije gradaModel rekonstrukcije grada
* Ulica u graduUlica u gradu
* Stupovi svetištaStupovi svetišta
* Mozaik i simbol božice u svetištuMozaik i simbol božice u svetištu
* Kupaonica u jednoj kućiKupaonica u jednoj kući

Vanjske veze
------------

***Kerkuane*** na Wikimedijinoj ostavi

* Lexicorient Arhivirano 2011-11-13 na Wayback Machine-u
* Kerkounane Guide

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Tunisu |
| --- |
|  | 
Amfiteatar u El Džemu  • Ruševine Dougga  • Nacionalni park Iškel  • Medina Kairuana  • Kartaga  • Punski grad Kerkuane s nekropolom  • Medina Sousse  • Medina Tunisa
 | Zastava Tunisa |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 14144647640554014387
* SUDOC: 029024889

 |
| Svetokrižno gorje |
| --- |
| Dio |
| Pozicija Svetokrižnog gorja na karti PoljskePozicija Svetokrižnog gorja na karti PoljskePozicija Svetokrižnog gorja na karti Poljske |
| Dužina masiva: | 70 km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Łysica (614 m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  Poljska |

**Svetokrižno gorje** (poljski: *Góry Świętokrzyskie*) je planinski masiv u centru Poljske pored grada Kielce u istoimenom Svjetokžiškom vojvodstvu.

Karakteristike
--------------

Svetokrižno gorje je najmanji poljski masiv, dug samo oko 70 km, i jedini koji se čitav prostire u Poljskoj.

To je najstariji masiv u Poljskoj, nastao za Kaledonske orogeneze, a zatim pomlađen naknadnim orogenezama.
Zbog starosti se ne razlikuju po visini , jedino njegov najviši vrh -*Łysica* ima 614 m.

Na brdu *Łysa Góra* (594 m) zvanom *Łysiec* i *Święty Krzyż* nalaze se ostatci bedema iz 9. vijeka i benediktinski samostan u kom se čuva relikvija Isusova križa, pa je već preko hiljadu godina mjesto brojnih hodočašća.

Panorama gorjaPanorama gorja

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Góry Świętokrzyskie*" (poljski). Swietokrzyskie Travel. Pristupljeno 7.01.2021.
2. 1 2  „*Góry w Polsce*" (poljski). Szlak. Arhivirano iz originala na datum 2021-01-11. Pristupljeno 7.01.2021.
3. ↑  „*Holy Cross*" (engleski). Swietokrzyskie Travel. Pristupljeno 7.01.2021.

Vanjske veze
------------

***Svetokrižno gorje*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Góry Świętokrzyskie* ()
NGC 1427A, пример неправиле галаксије удаљене 52 милиона светлосних година.
**Неправилна галаксија** је галаксија неправилног изгледа и без јасног дефинисаног облика или структуре. Неправилне галаксије се деле на две класе, означене са  и .

 галаксије садрже велики број  асоцијација (група врелих, младих, високо луминозних звезда) и  региона (сјајни облаци јонизованог водоника који окружује младе, вреле звезде) и поприличну количину гаса (око 20% укупне масе је у форми гаса). Могу да имају назнаке спиралне структуре. Маса ових галаксија се креће у распону од око милион Сунчевих маса до неколико милијарди Сунчевих маса, а пречници од око 3.000 до 30.000 светлосних година.

 галаксије су „магловитог" изгледа и најчешће садрже поприличну количину гаса и прашине. Неке од њих имају деформисан облик који може да настане сударима или блиским проласцима са другим галаксијама или бурном унутрашњом активношћу.

Извори
------

1. 1 2  „Irregular galaxy". У *Encyclopedia of Astronomy & Astrophysics*, Nature Publishing Group, 2001

Спољашње везе
-------------

***Неправилна галаксија*** na Wikimedijinoj ostavi
Реч **Потисје** везује се реч *Тиса* и у основном значи:

* **Потисје**, као географска област око реке Тисе.

Поред тога, реч *Потисје* може се односити и на:

* **Потисје**, предузеће за производњу црепа из Кањиже, део корпорације „Тондах",
* **Потисје**, коњички клуб из Бечеја,
* **Потисје**, лучко предузеће из Сенте.

Види још
--------

* **Тиса**
* **Потиски округ**
* **Потиско-поморишка граница**, део Војне границе на подручју река Тисе и Мориша.

Вишезначна одредницаВишезначна одредница*Ова страна је разврставање: списак чланака повезаних истим насловом. Ако вас је на ову страну довела унутрашња веза, можда бисте желели да промените везу да показује директно на намењени чланак.*
Koordinate: 41° 19′ 17" SGŠ, 21° 18′ 18" IGD

**Sveto Mitrani** (mak. *Свето Митрани*) su naselje u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Sveto Mitrani pripadaju opštini Kruševo.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Sveto Mitrani je smešteno u zapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 30 km zapadno.

Sveto Mitrani se nalaze na zapadnom obodu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Seoski atar je na istoku ravničarski, dok se ka zapadu izdižu prva brda Buševe planine. Nadmorska visina naselja je približno 670 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Istorija
--------

Početkom 20. veka, stanovništvo Sveto Mitrana je bilo naklonjeno srpskoj narodnoj zamisli, pa se mesno stanovništvo u izjašnjavalo Srbima.

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Sveto Mitrani su imali 434 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%).

Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Kruševo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.krusevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Kruševo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Kruševo |
| --- |
| **Kruševo** • 
Aldanci • 
Ariljevo • 
Belušino • 
Birino • 
Borino • 
Bučin • 
Vrbovec • 
Gornji Divljaci • 
Donji Divljaci • 
Jakrenovo • 
Miloševo • 
Norovo • 
Ostrilci • 
Presil • 
Pusta Reka • 
Saždevo • 
Sveto Mitrani • 
Selce |  |
**Sétif** ili **Stif** (arapski: سطيف) je sa svojih 252,127 stanovnika 8 grad u Alžiru, na sjeveroistoku zemlje u Pokrajini Setif u kojoj je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Setif leži na visoravni u Masivu Atlas, nedaleko od vadi Bousselama, na nadmorskoj visini od 1.096 metara.
Od administrativnog centra Alžira je udaljen 217 km jugoistočno a od Constantina 109 km zapadno.

Historija
---------

Antički **Sitifis** postao je važno mjesto kad je rimski car Nerva 97. osnovao u njemu koloniju za svoje legionare veterane.

Nakon tog je Sitifis postao prijestolnica Rimske provincije Mauretanije Sitifensis koja je formirana 297. To je nastavio biti i za bizantske vlasti.

Centar grada
Grad je stagnirao sve do 1838. kad je zauzela Francuska vojska. 
Novi Sétif su Francuzi podigli prema suvremenom urbanizmu, široke ulice pod pravim kutom.

Za Francuske kolonijalne uprave -Sétif i njegova okolica bili su scena spontanog ustanka 1945. koji je rezultirao sa preko stotinu ubijenih Evropljana. Za odmazdu je prema alžirskim izvorima masakrirano između 6.000 do 8.000 muslimana.

U to vrijeme okolica Sétifa bilo je jako poznata po proizvodnji žitarica. Ta tradicija zadržana je i današnjem Alžiru pa je grad poznat po mlinarskoj i prehrambenoj industriji (tjestenina, Kus-kus).

Znamenitosti i obrazovanje
--------------------------

Najveća znamenitost su ostaci velike bizantske utvrde nalaze se na sjeveru.

Arheološkim iskapanjima provedenim 1959. otkrivena je rimska nekropola nedaleko od centra grada.
Grad ima i Univerzitet osnovan 1978.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Palestinska samouprava Gaza, Palestinska samouprava
* Alžir Biskra, Alžir
* Francuska Rennes, Francuska
* Brazil Rio de Janeiro, Brazil
 | * Iran Širaz, Iran
* Francuska Lyon, Francuska
* Kuvajt Al Ahmadi, Kuvajt
* Malezija Kuala Lumpur, Malezija
 | * Francuska Villefranche-sur-Saône, Francuska
* Saudijska Arabija, Medina, Saudijska Arabija
* Sjedinjene Američke Države Miami, Sjedinjene Američke Države
* Ujedinjeni Arapski Emirati Dubai, Ujedinjeni Arapski Emirati
 | * Francuska Villefranche-sur-Saône, Francuska
* Egipat Kairo, Egipat
* Japan Osaka, Japan
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Algeria, People's Democratic Republic of Algeria*" (engleski). City population. Pristupljeno 19.1. 2020.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Sétif, Algeria*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 19.1. 2020.

Vanjske veze
------------

***Sétif*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Sétif Ville*  ()
* *Sétif, Algeria* ()

ville de Sétif
**Поречка река** је река у источној Србији, дуга око 50 км, и десна је притока Дунава. Настаје спајањем две мање реке, Шашке и реке Црнајка.

Река Црнајка је краћег тока и извире у подножју планине Дели Јован, док је Шашка дугачка 17 км и извире на планини Лишковац, тачније испод њеног највишег врха, Велики Лишковац. Две реке се спајају код места Милошева Кула и чине Поречку реку, која се на свом 23 км улива у Дунав код Доњег Милановца. Слив Поречке реке, заједно са обалом Дунава код Доњег Милановца, чини област Пореч, у коју спадају села Клокочевац, Тополница и Мосна, као и градско насеље Доњи Милановац, које се некада и звало Пореч.
**Temple Bar** (slobodno prevedeno *Pregrada kod Templara*) je spomenik koji se nalazi u srcu Londona na granici Citya i Westminstera.

Ista ulica istočno od Temple Bara u Londonskom Cityu zove se Fleet Street, a zapadno od njega u Westminsteru ulica Strand.

Historija
---------

Temple Bar koji je ime dobio po obližnjoj crkvi Temple, nekoć je obilježavao zapadnu granicu grada. Orginalno se nalazio izvan gradskih bedema, i razdvajao je trgovački od političkog centra Engleske – City of Westminster.

Crtež iz 1845. sa orginalnim Temple Barom
Današnji spomenik koji staji na sredini ulice nema nikakve veze sa prošlošću jer je onaj najstariji bio samo obični lanac razapet između dva drvena stupića. Umjesto lanca su 1351. podignuta kamena ulazna vrata, zdanje koji je na katu imalo mali zatvor. Njih je 1670. temeljno restaurirao Christopher Wren, sljedećih pola vijeka bila su grozno mjesto na kojem su izlagane odrubljene glave izdajnika.

Stalni rast prometa po viktorijanskim ulicama, pretrpanim kolima i kočijama koje vuku konji, doveo je do pritužbi da jeTemple Bar usko grlo, koje koči trgovinu u Londonskom Cityu. Zbog tog je 1878. odlučeno da se sruši i premjesti na imanje Henrya Bruca Meuxa u Hertfordshire.

Današnja rekonstrukcija Templ Bara na trgu Parternoster
Kameni spomenik-stup na čijem se vrhu koči krilati zmaj, koji danas obilježava to mjesto, podigao je 1880. Horace Jones ispred Palače kraljevskog suda.

Orginalna gradska vrata su kasnije vraćena u Londonski City, ali ne na mjesto gdje su nekad bila, već pored Katedrale Svetog Pavla na trg Parternoster.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Temple Bar*" (engleski). London Drum. Pristupljeno 11. 02. 2017.

Vanjske veze
------------

***Temple Bar (London)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Temple Bar* ()
**Tajumulco** (španjolski: *Volcán Tajumulco*) je stratovulkan na jugozapadu Gvatemale u planinskom masivu Sierra Madre de Chiapas.

On je najviši vrh u Centralnoj Americi i Gvatemali, koji se uzdiže do nadmorske visine od 4,220 metara.

Pretpostavlja se da se Tajumulco nalazi na ostatcima starijeg vulkana. Do ugašenog vulkana se može doći iz grada San Marcos, koji se nalazi 14 km jugoistočno.

Tajumulco ima dva vrha koji leže u smjeru sjeverozapad-jugoistok, jedan od njih ima krater dijametra 50-70 m.
Lava se sa oko 4,200 metara visokog sjeverozapadnog vrha slijevala u duboku dolinu.
Andezitsko-dacitski vulkan na sjeverozapadnom kraju nesigurnog je porijekla.

O erupcijama Tajumulca nema pouzdanih dokumenata, iako je zabilježeno da je vulkan u oktobru 1765.
izbacio mnogo kamenja, uništavajući kuće, ali se možda radilo samo o lavini.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Tajumulco Volcano*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 7.3.2023.
2. 1 2 3 4  „*Tajumulco*" (engleski). Global Volcanism Program. Pristupljeno 7.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Tajumulco*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Tajumulco Volcano* (na portalu Encyclopaedia Britannica) (`es`)
Koordinate: 21°56′N 88°51′E﻿ / ﻿21.933°N 88.850°E﻿ / 21.933; 88.850

**Sundarbans** (bengalski: সুন্দরবন, *Shundorbôn*; što znači "lijepa šuma") je najveća šuma mangrova na Zemlji. Šuma se pruža s obje strane granice između Bangladeša i Indije. Ovo područje od oko 6.000 km2 nalazi se na vrlo razgranatom i teško pristupačnom području delte Gangesa, Bramaputre i Meghne. Područje, veličine od oko 10.000 km², od kojih je 6.000 km² u Bangladešu, je ekosistem vrlo bogat različitim životinjskim i biljnim vrstama, neke od njih su endemske. Tu žive i vrlo ugrožene životinje kao što su bengalski tigar, (*Panthera tigris tigris*) i čital (*Axis axis*).

UNESCO je Sundarbans uvrstio na svoj Popis mjesta Svjetske baštine. S indijske strane zaštićen je kao nacionalni park, a s bangladeške kao utočište za divljač.

Ekološki značaj
---------------

Ribarsko selo u Sundarbansu
Sundarbans predstavlja nenadomjestivu prirodnu zaštitu za kopneno zaleđe od tropskih oluja koje redovno dolaze s juga iz Bengalskog zaljeva.

Šume mangrova Sundarbansa smatraju se zadnjim područjem na kojem još žive bengalski tigrovi. Pored toga, ovdje žive brojne vrste ptica, riba i pitona, ali i krokodili i divlje svinje. Pored toga, ovdje rastu i mnoge rijetke biljke.

Klimatske promjene, porast razine mora, povećano zasoljavanje slatkovodnih područja, zagađivanje naftom i uljima iz obližnje luke Mongla kao i krivolov i ilegalna sječa šuma ozbiljno ugrožavaju opstanak Sundarbansa.

Izvori
------

1. ↑  Mostafa Kamal Pasha i Neaz Ahmad Siddiqui, *Sundarbans*, 2003. Banglapedia, urednik Islam Sirajul, Dhaka: Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6

Vanjske veze
------------

***Sundarbans*** na Wikimedijinoj ostavi

* Projekt izučavanja tigrova u Sundarbansu
* Sundarbanske mangrove (World Wildlife Fund)
* Službena stranica UNESCO-a

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Bangladešu |
| --- |
|  | 
* Stari islamski grad Bagerhat
* Budistički samostanski kompleks Somapura Mahavihara
* Šume Sundarbans

 | Bangladeška zastava |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh87004521
* NKC: ge724347

 |
**Traun** je grad na sjeveru Austrije od 23,921 stanovnika.

Traun administrativno podpada pod Okrug Linz-Land.

Geografske karakteristike
-------------------------

Traun leži u Gornjoj Austriji između Welsa i Linza u dolini rijeke Traun. 

Kako je udaljen svega desetak km jugozapadno od centra Linza, on je danas spojen s njim, zajedno sa susjednim gradovima Ansfelden, Leonding i Pasching u jednu konurbaciju.

Historija
---------

Mjesto je prvi put dokumentirano 790. pod imenom *Dru*
Traun je čitav srednji vijek bio selo, pa je tek 1973. dobio status grada.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost Trauna je njegova neogotička parohijska crkva podignuta između 1882. - 1890.

Privreda
--------

Od 10,236 zaposlenih koliko ih je bilo 1991. zaposlenih u Traunu, oko 56% radilo u 
(trgovini i industriji koja je proizvodila plastične prozore, metalne odljevke, vozila, specijalne papire, optiku, cigarete, prehrambene artikle, pića i opremu za sport.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Oberösterreich" (engleski). City population. Pristupljeno 10. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Traun, Stadt*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 10. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Traun*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada Trauna* (`de`)
**Timsah** (arapski: بحيرة التمساح)/ Buḥayrat al-Timsāḥ) poznato i kao **Krokodilsko jezero** je boćato jezero na 
sjeveroistoku Egipta, skoro na sredini Sueskog kanala, između grada Sueza na jugu i Port Saida na sjeveru.

Na njegovoj sjeverozapadnoj obali prostire se grad Ismailia.

Karakteristike
--------------

Timsah leži na geološkoj depresiji na prevlaci između Crvenog i Sredozemnog mora. 
Najniže točke te depresije su današnja plitka reliktna jezera od kojih je jedno i Timsah. Površina Timsaha iznosi 14 km², a najveći dio jezera je plitka močvara, čija dubina rijetko prelazi 3 metra.

Utvrđeno je da je u pradavna vremena Jezero Timsah bilo sjeverni kraj Crvenog mora.

Timsah ima približno trokutastu formu s izduženim stranama koje se pružaju otprilike 5 km od istoka prema zapadu (bez periferinih laguna) i 4,5 km od sjevera prema jugu sa maksimalnom dubinom većom od 25 m, na mjestima Sueskog kanala koja su jaružanjem produbljena.

Prije izgradnje Sueskog kanala Jezero Timsah bilo je jedno od plitkih boćatih jezera u Delti Nila. Otkad je izgrađen kanal prima velike količine slane morske vode, ali s druge strane i slatku vodu iz Kanala Ismailia koji je prokopan od Nila do Timsaha između 1861. 
- 1862. za potrebe izgradnje Sueskog kanala.

Pogled na jezero i Ismailiju
Karta jezera
Jezero Timsah je vjerovatno iskorišteno kao spoj za izgradnju kanala još u 4. mileniju pne. za vrijeme Starog kraljevstva, kog je proširio Darije Veliki. 
Izgradnja suvremenog Sueskog kanala kod Jezera Timsah započela je 1861.

Timsah je zajedno sa Gorkim jezerima omogućio Ferdinandu Lessepsu izgradnju Sueskog kanala bez ustava.

Izvori
------

1. 1 2  „*Ismailia, Egypt*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3.7. 2020.
2. 1 2 3 4 5  „*Lake-Timsah*" (engleski). Researchgate. Pristupljeno 3.7. 2020.
3. ↑  „*Construction of the Suez Canal*" (engleski). International Society for Soil Mechanics and Geotechnical Engineering. Pristupljeno 3.7. 2020.
4. ↑  „*Lake Timsah, Egypt*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3.7. 2020.

Vanjske veze
------------

***Timsah*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Lake Timsah* ()
**Xubuntu** je službeni derivat Ubuntu operacijskog sustava sa Xfce grafičkim sučeljem.
Pošto Xfce sučelje koristi manje resursa od GNOME-a, Xubuntu se često koristi kao alternativa za starija računala, sustave sa ograničenim resursima, laptope, netbooke i radne stanice na kojima je potrebna veća efikasnost.

Ime *Xubuntu* je kombinacija naziva *Xfce Desktop Environment* i *Ubuntu*. Xfce je izvorno bila skraćenica za *XForms Common Environment*, dok Ubuntu znači "humanost prema drugima" na Zulu i Xhosa jezicima. Konačni rezultat, Xubuntu, nema sam po sebi nikakva značenja.

Ciljevi Xubuntu distribucije su: "pružiti distribuciju jednostavnu za korištenje, temeljenu na Ubuntu Linuxu i Xfce grafičkom sučelju, uz fokus na uporabljivost, učinkovitost te malu potrošnju memorijskih resursa."

Povijest
--------

Xubuntu je prema izvornim glasinama trebao biti spreman za izlazak istovremeno sa *5.10 Breezy Badger* inačicom Ubuntua, no službenog datuma izlaska nije bilo, tek meta-paket (*xubuntu-desktop*) pomoću kojeg se moglo instalirati Xfce grafičko sučelje unutar samog Ubuntu sustava.
Prva službena inačica Xubuntu distribucije izdana je 1. lipnja 2006. godine, zajedno sa Ubuntu, Kubuntu i Edubuntu inačicama (kodnog imena *Dapper Drake*).

U listopadu 2007. Jani Monoses je najavio kako će napustiti poziciju vođe projekta i prepustiti je Lionelu Le Folgocu. Le Folgoc vodi projekt do ožujka 2008. kada Cody A.W. Somerville preuzima mjesto, imenovan od strane Xubuntu zajednice. On sastavlja opsežnu strategiju za Xubuntu projekt naziva *Xubuntu Strategy Document*. 

U veljači 2009. Mark Shuttleworth priznaje kako ima u planu razvoj LXDE inačice Ubuntu operacijskog sustava, naziva Lubuntu. LXDE sučelje koristi Openbox upravljač prozora (eng. *window manager*), te je, poput Xubuntua, namijenjen starijim, prijenosnim i inim slabijim računalima. Kakav će to utjecaj imati na razvoj Xubuntua još je nepoznato.

Aplikacije
----------

Ovdje možete pronaći kratak popis nekih popularnijih aplikacija korištenih u Xubuntu sustavu.

* Abiword - program za obradu riječi
* Catfish - pretraživanje
* Common Unix Printing System - alat za ispis
* Evince - PDF preglednik
* Firefox - web preglednik
* GIMP - grafička obrada
* Gnumeric - uređivanje tablica
* Mousepad - uređivanje teksta
* Orage - kalendar
* Pidgin - dopisivanje
* Thunderbird - e-mail klijent
* XChat - IRC klijent
* Xsane - alat za skeniranje

Vanjske poveznice
-----------------

* Službena web stranica
* Xubuntu na Ubuntu Wikiju
* Xubuntu savjeti i trikovi
**Кулич** носи име по некадашњој функцији тврђаве, чије су куле стрчале као светионик кад надођу воде Дунава и Мораве. Ово утврђење је подигнуто још у касно античко доба кад је због пристајања лађа ушће Мораве са обе стране било обезбеђено тврђавама Кулич са леве и Маргума са десне стране. Данас је ушће Мораве удаљено од утврђења Кулич око 300 метара.
Историја је забележила да је на ушћу Мораве Диоклецијан победио Карина 285. године. Поред Кулича је ишао друм од Београда до Цариграда дуж десне обале Дунава до Костолца, а после је скретао ка унутрашњости.

У близини Кулича налази се Шалиначки луг.

Спољашње везе
-------------

* Кулич град у растињу и корову („Прес", 23. мај 2012)

| * p
* r
* u
Тврђава |
| --- |
|  Ескарпа •  Шанац •  Бедем •  Кула •  Капија |  |
| **Врсте тврђава**: Каструм - Каштел - Чардак - Паланка - Цитадела |
**Traun** je rijeka u Gornjoj Austriji duga 153 km, jugozapadna pritoka Dunava.

Karakteristike
--------------

Traun se formira Štajerskoj kod Bad Ausseea na nadmorskoj visini od 659 metara, gdje se spajaju Altausseer i Grundlseer Traun sa Kainisch Traunom Kod Koppentrettalma na 
nadmorskoj visini od 663 m ulazi u Gornju Austriju u regiju Salzkammergut , pod imenom *Koppen Traun*.

Traun zatim protiče kroz Halštatsko jezero, skreće prema sjeveroistoku, prolazi Bad Goisern (502 m) i Bad Ischl (469 m), gdje prima zapadnu pritoku Ischl, protiče kroz jezero Traunsee kod Gmundena (440 m). 

Nakon što prođe vodopad Traunfall, iznad Roithama (424 m) rijeka ulazi u nizinu, protiče kroz Wels (317 m) i kod Linza ima ušće u Dunav.

Nekad je Traun bio važan za transport drva i soli, danas se njegov hidropotencijal koristi za pogon brojnih hidroelektrana: Gmunden, Traunfall, Traunleiten, Marchtrenk, Traun-Pucking i Kleinmunchen i industrijske pogone 
(tvornice celuloze i papira Steyrermuehl i Laakirchen).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Traun, Fluss*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 05. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Traun (Dunav)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Traun, Fluss* (`en`)
**Thuin** (valonski: *Twin*) je grad i općina od 14,787 stanovnika na jugu Belgije u valonskoj Provinciji Hainaut.

On je i administrativni centar Arondismana Thuin i sjedište Međunarodne kinološke federacije (Fédération Cynologique Internationale (FCI)‎.

Geografske karakteristike
-------------------------

Thuin leži u ušću rijeke Biesmelle u Sambre, udaljen 18 km jugozapadno od Charleroia.

Sastoji se od dva dijela srednjovjekovnog Gornjeg grada, na stjenovitom brdu i novog Donjeg grada sa gatovima uz 
Rijeku Sambre.

Historija
---------

Panorama grada
Thuin je u 9. vijeku bio selo sa zamkom i 38 kuća, koje je bilo feud benediktinske opatije iz Lobbesa. 
Prvi bedemi Gornjeg grada sagrađeni su krajem 10. vijeka, u vrijeme biskupa Notgera od Liègea.

Kao pogranična utvrda Kneževine-biskupije Liège, Thuin je više puta napadan i opsjedan. 
Grofovi od Hainauta su ga zauzeli 1053. 1298. i 1408. kad su srušili zamak.

Burbonski španjolski saveznici iz Condéa, bezuspješno su ga opsjedali 1655. 
S druge strane Francuzi su ga lako zauzeli 1675. uz svesrdnu pomoć utjecajnih građana, pa je od tad sve do Nijmegenskog mira 1678. bio dio Kraljevine Francuske.

Nakon tog je nastavio egzistirati kao enklava Kneževine-biskupije Liège, okružen teritorijem 
Kraljevine Francuske.

Znamenitosti
------------

Thuin je poznat po zvoniku jedinom ostatku crkve srušene 1811. koji se nalazi na UNESCO-voj Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao lokalitet Zvonici u Francuskoj i Belgiji.

Toranj Notger je jedini je ostatak iz 10. vijeka, ostatci bedema su iz 15. vijeka, a Hôtel des Postes je iz 16. vijeka.

Pobratimski gradovi
-------------------

Thuin ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

* Italija Torgnon, Italija
* Francuska Bletterans, Francuska
* Francuska Chamboulive, Francuska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Belgium: Hainaut*" (engleski). City population. Pristupljeno 04.05. 2021.
2. ↑  „*Contact*" (engleski). Fédération Cynologique Internationale. Pristupljeno 04.05.2022.
3. ↑  „*Thuin et l’Abbaye d’Aulne*" (francuski). Au goût d'Emma. Pristupljeno 04.05.2022.
4. 1 2 3 4 5  „*Les bonnes villes de la principauté de Liège-Thuin*" (francuski). Fabrice Muller. Pristupljeno 04.05.2022.
5. ↑  „*Beffroi de Thuin*" (francuski). Ville de Thuin. Pristupljeno 04.05.2022.
6. ↑  „Ville de Thuin" (francuski). Union des Villes et Communes de Wallonie. Pristupljeno 04.05.2022.

Vanjske veze
------------

***Thuin*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ville de Thuin* (službene stranice) ()
| **Lu Wang** (魯王) |
| --- |
| Porodično ime: | Xu (徐, xú) |
| Osobno ime: | Yuanlang (圓朗, yuán lǎng) |
| Posthumno ime: | Nema |

**Xu Yuanlang** (徐圓朗) (? - 623) je bio kineski ustanički vođa iz doba kolapsa dinastije Sui. U proljeće 617. ili neposredno prije toga je stao na čelo jednog od mnogih seljačkih pobuna protiv vlasti cara Yanga. Sa svojim sljedbenicima je zauzeo dio teritorija u današnjoj provinciji Shandong. Sebe nije proglasio carem, nego se nudio kao vazal/potčinjeni brojnim tadašnjim pretendentima na prijestolje - prvo Li Miju , potom nominalnom caru Yang Tongu, zatim Dou Jiandeu i na kraju novoosnovanoj dinastiji Tang. Kada se bivši Douv general Liu Heita pobunio protiv Tanga, Xu Yuanlang mu se pridružio i sebe proglasio Princem od Lua. Međutim, godine 622. su i Liu i Xu poraženi od Tanga. Godine 623. je Xu ubijen prilikom bijega iz svoje prijestolnice Yan.

  



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Car Yang od Suija**  |  **vladar Kine (Shandong)** 617–623 | Slijedi: **Car Gaozu od Tanga**  |
Firentinski kalendar - латиницом
**Фирентински календар** је коришћен у Италији у средњем веку. По овом систему, нови дан почиње заласком Сунца. Када се нпр. каже да је неко рођен "два сата унутар дана", ово значи *два сата после заласка Сунца*. Ако је дан рођења забележен као 12. август/коловоза, то би по модерном рачунању могао бити 11. август/коловоза. Овакав начин рачунања је постојао (или постоји) и у келтском или хебрејском календару. Како је Јулије Цезар у својим "Галским ратовима" приметио: "они држе рођендане и почетке месеци и година у таквом поретку да дан долази после ноћи". 

Година није почињала 1. јануара/сијечња, већ 25. марта/ожујка (Благовести), због чега неки датуми/надневци изгледају као да се не слажу за годину дана. Нпр. датум 10. март/ожујка 1552. (између поноћи и заласка Сунца) или 11. март 1552. (после заласка), би по модерном био 10. март/ожујка 1553. Ово није било необично; Французи су пре увођења грегоријанског календара 1583. годину почињали на Ускрс, Венецијанци (Млетачка република) 1. марта/ожујка а Енглези такође 25. марта/ожујка (до 1752.). Италија је била једна од ређих земаља која је одмах прешла са јулијанског календара на грегоријански: после 4. октобра/листопада 1582. (још увек јулијански), дошао је 15. октобар/листопада 1582.
**Andrea del Sarto**, pravog imena **Andrea d'Agnolo** (Firenca, 16. srpnja 1486. - Firenca, 29. rujna 1531.) bio je talijanski slikar; najistaknutiji majstor firentinske visoke renesanse.

*Portret kipara*, 1510. ulje na platnu, 72 × 57 cm, Nacionalna galerija, London.
Naukovao se u studiju Piera di Cosima, pod utjecajem Leonarda da Vincija. Suvremenici njegova djela smatraju besprijekornima. Upotrebljava široke perspektive u krajolicima, a komopoziciju gradi poput Rafaela, rabi sfumato i bogat kolorit. Uporabom boja blizak je venecijanskoj renesansi.

Slikao je freske s prizorima iz života sv. Filipa, te mnogobrojne oltarne slike. Posebnu skupinu čine njegovi meko modelirani portreti s pomno naslikanom draperijom (*Portret kipara*).
Del Sarto je bio i učitelj mnogim istaknutim manirističkim slikarima (Rosso Fiorentino, Jacopo Pontormo, Giorgio Vasari).

Vanjske veze
------------

***Andrea del Sarto*** na Wikimedijinoj ostavi

***Andrea del Sarto*** na Wikimedijinoj ostavi

* Andrea del Sarto na "Gallery of Art"
**Trasamund** (lat: *Thrasamundus*, rođ. 450. - umro 523. god.) je bio kralj Vandala i Alana od 496. do 523. godine.

Trasamund je bio sin Gentona, sina osnivača vandalske kraljevine u severnoj Africi, kralja Gejseriha. Po Gejserihovom zakonu kraljevski presto se unutar vladarske porodice nasleđivao po načelu seniorijata, odnosno kraljevska kruna je prelazila na najstarijeg muškog člana dinastije. Trasamund je tako 3. septembra 496. godine nasledio rođenog brata Guntamunda.

Novi kralj Vandala važio je za obrazovanog i mudrog čoveka, umerenog u pogledu verske politike. Kao pristalica arijanstva, Trasamund je u početku pokušavao da preobrati pravoslavne darovima i raznim unosnim položajima. Održavao je prijateljske odnose sa vizantijskim carem Anastasijem I koji je zbog svoje monofizitske politike bio neprihvatljiv kao zaštitnik za Trasamundove romanske podanike. Međutim, crkveni raskol (Akakijeva šizma) između Rima i Konstantinopolja je zalečen 519. nakon dolaska Justina I na carski presto. Nakon što se vladar iz dalekog Carigrada ponovo pojavio kao zatočnik pravoslavnih, Trasamund je naredio zatvaranje nekoliko crkava i proterivanje pravoslavnih episkopa na Sardiniju. Diplomate cara Justina su novembra 519. prispele u Kartaginu i zatražile opoziv prognanih. Delegacija nije ništa postigla, ali je otpočela period u toku koga se istočnorimski dvor neprestano mešao u unutrašnje probleme Vandalske kraljevine.

Trasamund je već u vreme stupanja na presto bio udovac i oko 500. godine je oženio se Amalafridom, sestrom ostrogotskog kralja Italije Teodoriha. Odnosi između dvorova u Kartagini i Raveni ipak su se pogoršali nakon 511. godine kada je pretendent na vizigotski presto Gesalih našao utočište kod Trasamunda. Trasamund je dao Gesalihu nešto novca, ali ne i ljudstvo, i dozvolio mu je da se vrati u Hispaniju. Geselih je ubrzo poražen u svom pokušaju da preotme vizigotsku krunu Teodorihovom unuku, tako da je Trasamund putem diplomatske prepiske izgladio odnose sa moćnim ostrogotskim kraljem.

U pogledu odnosa sa Berberima, Trasamund je imao daleko manje uspeha. Kabaon, berberski poglavar, koji je godinama služio Vandale, podigao se na ustanak u Tripolitaniji (danas zapadni deo Libije). Iako paganin, Kabaon je pomogao popravku pravoslavnih crkava koje su Vandali razrušili, tako da je uživao simpatije Romana u severnoj Africi. Trasamund je u nekoliko navrata lično vodio pohode protiv Berbera, ali je vandalska vojska pretrpela težak poraz i Kabaon je praktično uspostavio nezavisnu kraljevinu u zaleđu afričke sredozemne obale. Berberi su čak 523. zauzeli i opljačkali važan lučki grad Leptis Magnu.

Hilderih je 523. bio na samrti i zakleo je svog brata od strica i naslednika Hilderiha da ne dozvoli da se pravoslavnom sveštenstvu vrate pređašnje privilegije i crkvena imovina. Umro je 6. maja iste godine, a Hilderih nije održao svoju zakletvu položenu pokojnom prethodniku.
**Tocopilla** je lučki grad od 24,631 i općina od 26,886 stanovnika na sjeveru Čilea u Regiji Antofagasta.

Ona je i administrativni centar Provincije Tocopilla.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad se prostire duž uskog pojasa pacifičke obale, iznad kog se steru visoke planine Obalnih Kordiljera (2300 m).
Od svog regionalnog centra Antofagaste udaljena je 180 km sjeverno.

Historija
---------

Prizor iz grada
Tocopilla je nikla 1843. kao lučica sa topionicom bakra rudarske kompanije Tocopilla (*Sociedad Mineralógica de Tocopilla*), u koju su nagrnuli kopači guana privučeni velikim naslagama tog gnojiva.
Od 1870. se iz luke počelo izvoziti prve količine salitre, koja se iskapala kod Toca.

Bolivija kojoj je tad pripadala nazvala ga je 1871. **Puerto Menor**.
Ona je 1877. naručila urbanistički plan koji je izradio inženjer Domingo Latrille.

Nakon Pacifičkog rata, - Puerto Menor su 22. marta 1879. okupirale čileanske snage i otad je u pod čileanskom vlašću.

Grad je doživio procvat kad je 1890. izgrađena željeznička pruga do rudnika kod Toca. Nakon tog je 1915. proradila prva termoelektrana za potrebe rudnika bakra Chuquicamata, a 1929. njegova luka izbila je na prvo mjesto po izvozu salitre, kad su otvoreni rudnici Maria Elena i nešto kasnije Pedro de Valdivia.

Grad je poprilično oštećen u potresu 2007. a poginule su i dvije žene.

Privreda i transport
--------------------

Tocopilla je danas luka za eksport salitre i bakra koji se iskapaju u unutrašnjosti ali i matična luka snažne ribarske flote koja ribari u dubokim vodama Pacifika. 
Tocopilla je i industrijski grad sa velikim pogonom za ekstrakciju bakra i dvije termoelektrane.

Pored aerodroma, grad je odlično povezan obalnom magistralom sa Panameričkom magistralom i magistralnom željezničkom prugom sjever-jug.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Chile: Antofagasta*" (engleski). City population. Pristupljeno 3.12.2020.
2. 1 2 3 4  „*Tocopilla Municipality in Chile*" (engleski). City population. Pristupljeno 3.12.2020.
3. 1 2 3  „*Tocopilla Chile*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 4.12.2020.
4. 1 2 3 4 5 6  „Ubicación geográfica" (španjolski). Gobernación Provincia de Tocopilla. Pristupljeno 4.12.2020.

Vanjske veze
------------

***Tocopilla*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ilustre Municipalidad de Tocopilla* (službene stranice) ()
**Tozeur** (arapski: توزر‎, antički **Thusuros**) je grad od 37.365 stanovnika na jugozapadu Tunisa, u vilajetu Tozeur u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tozeur leži na sjeverozapadu slanog jezera Šot al-Džaríd u istoimenoj oazi, udaljen 450 km jugozapadno od glavnog grada Tunisa. Oaza Tozeur u kojoj živi 70 000 stanovnika, prostire na površini od 10 km² na kojoj raste oko 400 000 palmi navodnjavanjih iz oko 200 izvora. Zbog tog je najveći proizvođač datula u Magrebu, cijenjene sorte "déglet-nour". Oaza je čuvena i po složenom sistemu navodnjavanja, koji je podignut još u 13. vijeku, a vodu dobija iz 200 izvora. Kraj u kom leži Tozeur poznat je i po miražima (fatamorganama) zbog vrelog zraka i areflektiranja sa slaništa, one su često zavarale karavane koje bi tako zalutale.

Historija
---------

Pretpostavlja se da je Tozeur niknuo kao berbersko naselje. Brzo je postao živahni centar transsaharske karavanske trgovine kog su posjećivali i Kartažani, Rimljani su se tu naselili 33. pne. i nazvali ga *Thusuros*, ono što je neobično je da ima vrlo malo ostataka iz tog vremena.

Suk
Grad je postao trgovište na [[saharskoj granici specijaliziran za trgovinu datulama, ali i robovima na rimskom putu od Gabesa do Baskre. Za Ranog kršćanstva podignuta je crkva, njeni ostaci su i danas vidljivi na džamiji al-Kasr u koju je pretvorena. Sve do vladavine kalifa iz hafsidske dinastije krajem srednjeg vijeka - Tozeur je egzistirao gotovo kao nezavisna država.

Grad je svoj zenit doživio tokom 14. vijeka kad je bio živahno trgovište i centar berberskog otpora arabizaciji Tunisa. Status općine dobio je 23. jula 1888. Sve do 19. vijeka bio je polazna (ili dolazna) točka velikih karavana, nakon tog ponovno se posvetio datulama. Razvojem obližnjih rudarskih gradova Métlaoui i Redeyef 1950-ih opao je broj stanovnika Tozeura. Od 1980. grad ima i međunarodni aerodrom Tozeur-Nefta (IATA: TOE, ICAO: DTTZ), koji služi cijelom jugu i razvoju saharskog turizma.

Znamenitosti
------------

Tozeur je poznat po karakterističnoj arhitekturi od žute opeke i bogato dekoriranim fasadama sa reljefima stiliziranih geometrijskih formi. To se vidi na zavijskoj džamiji Sidi Abid, kao i na Velikoj džamiji (podignuta 1030.) i grobnici sveca (marabouta) Ali Abu Lifaha izgrađena 1282.)

Poznati stanovnici
------------------

* Abu Yazid (873 - 947) haridžitski berberski vođa iz plemena Banu Ifran

Izvori
------

1. 1 2  „*Situation géographique* "(francuski). Commune Tozeur. Arhivirano iz originala na datum 2022-06-14. Pristupljeno 6. 11. 2019.
2. 1 2  „*Tunisia, Cities*" (engleski). City population. Pristupljeno 6. 11. 2019.
3. 1 2 3 4 5 6  „*Tozeur*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 6. 11. 2019.
4. 1 2 3  „*Histoire et Patrimoine* "(francuski). Commune Tozeur. Pristupljeno 6. 11. 2019.

Vanjske veze
------------

***Tozeur*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Commune Tozeur* ()
čimbur
**Čimburijada** (od tur. *çılbır*: čimbur), svečanost u povodu prvog dana proljeća, osobito u Zenici. Običaj star nekoliko stotina godina počinje ranim jutarnjim ustajanjem ili *proljetnim urankom* pri kojem se odlazi na okupljanje uz riječne tokove gdje se sprema *čimbur*, jelo od jaja, skorupa i luka. Čimbur se peče u velikim posudama u kojima zna biti i više od stotinu jaja. Ovaj doručak na otvorenom obično se slavi na Kamberovića polju uz rijeku Bosnu, gdje se dočekuje prvi proljetni izlazak Sunca. Neki sudionici proslave ili *čimburaši* tom se prigodom odlučuju okupati u Bosni, otvarajući time sezonu kupanja u rijeci. *Čimburanje* se obično uz golem roštilj nastavlja tijekom čitava dana do kasno u noć. Običaj se proširio u druga mjesta u kojima žive Zeničani.

Izvori
------

1. 1 2 3  „U Zenici danas proljetni uranak i ćimburijada". BrzeVijesti.ba. 21. marta 2014. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-05. Pristupljeno 21. marta 2015.
2. ↑  Bašić, Elmedin (26. marta 2014). „Zeničani proljeće pozdravili uz čimbur, ražnjeve, veselje i druženje". *Naša riječ*. Pristupljeno 21. marta 2015.
3. ↑  Popović, Daliborka (21. marta 2015). „Čimburijada – tradicionalni doček proljeća u Zenici". RTV7. Pristupljeno 21. marta 2015.

Eksterni linkovi
----------------

* *Zenička čimburijada – Kratka istorija Arhivirano 2012-01-30 na Wayback Machine-u*, Mirsad Đublić
**Torrevieja** je poznati kupališni grad i općina od 83,252 stanovnika na istoku Španjolske, koji administrativno podpada pod Autonomnu zajednicu Valenciju i Provinciju Alicante.

Geografske karakteristike
-------------------------

Torrevieja leži duž obale Sredozemnog mora udaljena pedesetak kilometara jugozapadno od grada Alicantea. Nedaleko od mora u unutrašnjosti leže dva slana jezera (La Salinas), tako da se grad prostire između ta dva pojasa vode.

Historija
---------

Torrevieja je osnovana 3. marta 1803. dekretom kralja Carlosa IV, kojim su Kraljevske solane i njihova administracija premještene iz La Mate na novu lokaciju Torre-viexa, odnosno Torrevieju.

Prije tog na tom mjestu postojao je samo stražarski toranj. Nakon tog izraslo je solarsko-ribarsko selo. 
Šesdesetih godina je naglo izrasla kao jedna od kupališnih destinacija na rivijeri Costa Blanca.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Španija Cádiz, Španjolska
* Španija Callosa de Segura, Španjolska
* Španija Pola de Siero, Španjolska
* Španija Oviedo, Španjolska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Spain: Comunitat Valenciana (Comunidad Valenciana)*" (engleski). City population. Pristupljeno 14. 9. 2018.
2. ↑  „*Touristic guide*" (engleski). Torrevieja. Arhivirano iz originala na datum 2018-09-12. Pristupljeno 14. 9. 2018.

Vanjske veze
------------

***Torrevieja*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ayuntamiento de Torrevieja* (`es`)