recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Messier 27** (M27 ili NGC 6853), također *Maglica Bućica*, je planetarna maglica u zviježđu Lisica. Maglicu je otkrio Charles Messier 12. srpnja 1764. godine, te ju opisao kao ovalnu maglicu bez zvijezda.

Svojstva
--------

M27 je oblak plina koji je ispustila umiruća zvijezda masom slična Suncu. Maglica vjerojatno ima za planetarne maglice karakterističan oblik prstena koji je nama nevidljiv. Razlog tome je se iz naše perspektive vidi ekvatorijalna ravnina maglice.
Maglica se od nas nalazi na udaljenosti između 490 i 3,500 ly. Trenutno je prihvaćena udaljenost od 1,360 ly. Maglica ima prividne dimenzije od 8' u dužini i 5.6' u širini. Na toj udaljenosti to odgovara stvarnim dimnezija od 3'x2' ly.

Starost maglice M27 procijenjena je na 3,000 do 4,000 godina s gornjom granicom od 14,600 godina. Brzina širenja plina je 31 km/s. Prema brzini širenja plina starost maglice izračunata je na oko 10,700 godina.

Središnja zvijezda M27 je bijeli patuljak s prividnim sjajem od +13.5 magnituda. Temperatura bijelog patuljka je 85,000 K, njegova masa je 0.56 masi Sunca. Radijus ovog bijelog patuljka je 3 puta veći od radijusa Zemlje. Prosječan radijus bijelih patuljaka je jednak radiju Zemlje. 

Prividni sjaj maglice je + 7.5 magnituda. Stvaran sjaj maglice je oko 150 puta veći od sjaja Sunca. Većina svjetlosti je emitirana u samo jednoj spektralnoj liniji s valnom duljinom od 500.7 nm. Spektralna linija od 500.7 nm je izražena kod svih planetarnih maglica.

Amaterska promatranja
---------------------

M27 je moguće uočiti u dvogledu veličine 10x50 pa nadalje. Unatoč velikom prividnom sjaju, maglica je mala pa je potrebno više povećanja da bi se uočili detalji. U teleskopima se bez problema može uočiti središnje tijelo maglice u obliku pojedene jabuke. U većem teleskopu može se uočiti vanjska ovojnica maglice. Kroz 200 mm teleskop s UHC filterom maglica izgleda kao na fotografiji Filipa Lolića.

Eksterni linkovi
----------------

***Messier 27*** na Wikimedijinoj ostavi

* Filip Lolić

  


|  |
| --- |
|  **Objekti u Messierovom katalogu**  |
| 

|  |
| --- |
| M1 • M2 • M3 • M4 • M5 • M6 • M7 • M8 • M9 • M10 • M11 • M12 • M13 • M14 • M15 • M16 • M17 • M18 • M19 • M20 • M21 • M22 • M23 • M24 • M25 • M26 • M27 • M28 • M29 • M30 • M31 • M32 • M33 • M34 • M35 • M36 • M37 • M38 • M39 • M40 • M41 • M42 • M43 • M44 • M45 • M46 • M47 • M48 • M49 • M50 • M51 • M52 • M53 • M54 • M55 • M56 • M57 • M58 • M59 • M60 • M61 • M62 • M63 • M64 • M65 • M66 • M67 • M68 • M69 • M70 • M71 • M72 • M73 • M74 • M75 • M76 • M77 • M78 • M79 • M80 • M81 • M82 • M83 • M84 • M85 • M86 • M87 • M88 • M89 • M90 • M91 • M92 • M93 • M94 • M95 • M96 • M97 • M98 • M99 • M100 • M101 • M102 • M103 • M104 • M105 • M106 • M107 • M108 • M109 • M110 |

 |
**Bitka kod Potideje** odvijala se 432. pne. između Atine i kombinovane armije Korinta, Potideje i saveznika.

Bitka je završila atinskom pobedom. Zajedno sa bitkom kod Sibote predstavlja katalizator Peloponeskog rata.

Atinski zahtev
--------------


|  |
| --- |
| **Peloponeski rat** |
| Sibota – Potideja – Halkida – Naupakt – Tanagra – Olpeja– Pilos – Sfakterija – Delij – Amfipolis – Mantineja– Sicilijanska ekspedicija– Sima – Kinosema – Kizik – Notijum – Arginuska ostrva – Egospotam |

Potideja je bila korintska kolonija na poluostrvu Halkidiki. Bila je član Delskog saveza i plaćala je danak Atini.

Atina se bojala da će se Potideja pobuniti pod uticajem Korinta ili Makedonije. Posle bitke kod Sibote Atina zahteva da Potideja sruši deo zidina, da protera korintskog ambasadora i da pošalje taoce u Atinu.

Pregovori pod pretnjom
----------------------

Atina je skupila flotu od 30 brodova i 1000 hoplita pod komandom Arhestrata. Tu vojsku je Atina bila namenila bici protiv Perdika u Makedoniji. Potideja je poslala ambasadore u Atinu i Spartu. Kad su propali pregovori u Atini, Sparta je obećala pomoć. Korint šalje 1600 hoplita i 400 lako naoružanih pod komandom Aristeja.
Kao odgovor na sve to Atina šalje dodatnih 2.000 hoplita i 40 dodatnih brodova pod komandom Kalija.

Atinjani pobeđuju
-----------------

U bici Aristejevo krilo korintskih trupa pobeđuje deo Atinjana, a na ostalim delovima bojišta Atinjani pobeđuju. Aristej se vraća duž obale do Potideje, nastojeći izbeći glavninu atinskih snaga. Rezervne snage od Potideje su takođe poražene. Korinćani i Potidijanci su izgubili 300 vojnika, a Atinjani 150.

Duga i skupa opsada
-------------------

Atinjani ostaju van Potideje neko vreme, pa dobijaju pojačanje od 1.600 hoplita. Obe strane grade zidove. Atinjani uspevaju da blokiraju Potideju morskom blokadom. Tokom blokade predstavnici Atine i Sparte se sastaju i proglašava se rat.

Opsada je mnogo koštala, pa Atinjani nisu bili baš sretni. Alkibijad i Sokrat su bili kao vojnici u toj bici, a Sokrat je Alkibijadu spasio život.

Vidi još
--------

* Peloponeski rat

Vanjske veze
------------

* članak o bici kod Potideje
Mike Johanns
**Michael Owen Johanns** (rođen 18. 6. 1950. u Osageu u saveznoj državi Iowa) je američki republikanski političar koji trenutno služi kao stariji federalni senator iz države Nebraska. Poznat je kao bivši guverner Nebraske te kao 28. odnosno trenutni, sekretar za poljoprivredu u administraciji predsjednika Georgea W. Busha.

Michael Johanns je odrastao na porodičnoj farmi, da bi kasnije diplomirao pravo i počeo se baviti advokaturom u gradovima O'Neill i Lincoln u državi Nebraska.

Politikom se počeo baviti 1983. godine kada je izabran u savjet okruga Lancaster. Godine 1987. postao je članom gradskog vijeća u Lincolnu, a 1991. godine gradonačelnik. Na tu je dužnost ponovno izabran godine 1995.

Tri godine kasnije je izabran za guvernera, te ponovno izabran godine 2002. Planove da se kandidira po treći put je napustio nakon što ga je Bush 2. 12. 2004. imenovao za nasljednika Ann Veneman. Dužnost je nakon senatske potvrde preuzeo 20. 1. 2005. U novembru 2008. izabran je za senatora SAD iz Nebraske.

***Mike Johanns*** na Wikimedijinoj ostavi
**Messier 49** (M49 ili NGC 4472) je eliptična galaksija u zviježđu Djevica. M49 je ujedno i prvi član skupa Virgo kojeg je otkrio Charles Messier.

Svojstva
--------

M49 je jedna od najsjajnijih galaktika u skupu Virgo. Njen prividni sjaj je + 8.4 magnituda, a apsolutni sjaj - 22.8 magnitude. M49 pripada u divovske eliptične galaktike (zajedno s Messier 60 i Messier 87). 
Njene prividne dimenzije su 9 x 7.5 lučnih minuta. Na udaljenosti od 53 000 000 ly to odgovara dužini duže osi od 140,000 ly. Njene stvarne dimenzije su nepoznate jer astronomi ne vznaju stvaran položaj osi elipsoida. Prije se vjerovalo da je masa M49 veća od mase M87 ali novija istraživanja su otkrila da M49 ima manji broj zvijezda od M87, a time i masu. Ukupna spektralna klasa ove galaktike je G7, a indeks boje je + 0.76. Fotografije duže eksponaže otkrivaju galaktički halo od 6300 +/- 1900 kuglastih skupova. Broj kuglastih skupova je znatno manji nego kod M87 ali približno jednak M60.

Amaterska promatranja
---------------------

M49 je lako uočiti u teleskopima promjera od 80 mm i naviše. Veći teleskopi neće otkriti više detalja već će samo posvijetliti objekt. Razlog tome je jednolika građa eliptičnih galaksija. U 200 mm teleskopu M49 izgleda kao kuglasti skup u malom teleskopu ili dvogledu. Galaksija ima sjajno središte koje blijedi prema rubovima. Galaksija je kroz 200 mm u prosječnim uvjetima okrugla. Oko 2' zapadno od središta galaktike nalazi se zvijezda magnitude + 11.

Eksterni linkovi
----------------

***Messier 49*** na Wikimedijinoj ostavi

* Skica M49

  


|  |
| --- |
|  **Objekti u Messierovom katalogu**  |
| 

|  |
| --- |
| M1 • M2 • M3 • M4 • M5 • M6 • M7 • M8 • M9 • M10 • M11 • M12 • M13 • M14 • M15 • M16 • M17 • M18 • M19 • M20 • M21 • M22 • M23 • M24 • M25 • M26 • M27 • M28 • M29 • M30 • M31 • M32 • M33 • M34 • M35 • M36 • M37 • M38 • M39 • M40 • M41 • M42 • M43 • M44 • M45 • M46 • M47 • M48 • M49 • M50 • M51 • M52 • M53 • M54 • M55 • M56 • M57 • M58 • M59 • M60 • M61 • M62 • M63 • M64 • M65 • M66 • M67 • M68 • M69 • M70 • M71 • M72 • M73 • M74 • M75 • M76 • M77 • M78 • M79 • M80 • M81 • M82 • M83 • M84 • M85 • M86 • M87 • M88 • M89 • M90 • M91 • M92 • M93 • M94 • M95 • M96 • M97 • M98 • M99 • M100 • M101 • M102 • M103 • M104 • M105 • M106 • M107 • M108 • M109 • M110 |

 |
**Bitka kod Saint-Fulgenta** se odigrala 22. septembra 1793. godine na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade pod generalom Mieszkowskim na jednoj, i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo nakon velike ofenzive republikanskih snaga na zapadni dio Vandeje, a koja je zaustavljena u bitci kod Tiffaguesa, a nakon čega su pobunjenici u nizu bitaka počesno tukli republikanske kolone. Posljednja od njih, pod komadnom Mieszkowskog, koja je bila zaposjela mjesto Saint-Fulgent. Pobunjenički vođa Charette ju je odlučio napasti republikance, iako su mu potčinjeni sugerirali da se priključi snagama Bonchampsa koji je bio planirao dokrajčiti kod Tiffaguesa poraženu republikansku Majnčku armiju. Napad je izveden noću, te su republikanci potpuno iznenađeni i, brojčano nadjačani, prisiljeni na povlačenje prema Chantonnayu. Iako su im pobunjeničke snage pod Royrandom pokušale prepriječiti put, republikanci su povukli. Poslije bitke su se Charette i Lescure odlučili vratiti na jug, dok se Bonchamps našao u delikatnoj situaciji. Samo nekoliko dana kasnije je Kléber sa svojom Majnčkom armijom ponovno zauzeo Saint-Fulgent.

Literatura
----------

* Jean Tabeur, *Paris contre la Province, les guerres de l'Ouest*, éditions Economica, 2008, p.138.
* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.75.
**Bitka kod Polencije** se odigrala 6. aprila 402. u sjevernoj Italiji između zapadnorimskih snaga pod *magister militumom* Stilihonom na jednoj i Vizigota pod kraljem Alarikom I na drugoj strani. Početkom godine su Vizigoti tokom svoje velike migracije na zapad, koristeći zauzetost rimske vojske borbom protiv Vandala u Reciji provalili u nebranjenu sjevernu Italiju i opsjeli zapadnorimsku prijestolnicu Mediolanum, natjeravši cara Honorija u bijeg. Honorije se sa svitom sklonio u grad Asta, ali se i on našao pod opsadom. Rimska vojska pod Stilihonom je, međutim, obustavila operacije na sjeveru i pohitala na jug. Vizigote je napala 6. aprila na Uskrs i tako ih iznenadila, jer su ga oni kao arijanski kršćani slavili. Usprkos iznenađenju, bitka je završila bez pobjednika, ali uz teške obostrane gubitke. Stilihon je, međutim, uspio deblokirati Hastu, odnosno zarobiti Alarikovu suprugu. Pregovori u kojima je Stilihon nastojao natjerati Alarika da napusti Italiju su se odužili do 403. kada je došlo do bitke kod Verone u kojoj su Vizigoti poraženi.
**Miriam Makeba** (Johannesburg, 4. ožujka 1932. - 10. studenoga 2008.) bila je južnoafrička pjevačica i aktivistica svima znana kao Mama Afrika. Poznata je po tome što se protivila sistemu apartheida, te su je zbog toga južnoafričke vlasti prognale iz svoje zemlje.

Životopis
---------

Miriam Makeba rođena je u Johannesburgu 4. ožujka 1932. godine, punim imenom Zenzile Miriam Makeba. Njena majka bila je iz etničke skupine Swazi, a otac joj je umro kada je imala šest godina, potjecao je iz etničke skupine Xhosa. Često je bila skladateljica ili pjevačica u nekim filmovima, kao što je film Bogovi su pali na tjeme. 1960-ih je živjelča u SAD. Njen brak za Stokelyja Carmichaela, kontroverznog pripadnika Crnih pantera 1968. je doveo do raskida ugovora s američkim diskografskim kućama te je nagnao da se odseli u Gvineju. Nakon razvoda sa Carmichaelom se preselila u Evropu. U domovinu se trijumfalno vratila nakon ukidanja apartheida. Umrla je u Castel Volturnu, u Italiji 10. studenoga 2008. godine.

Izvori
------

1. ↑  
„Miriam Makeba official website".



***Miriam Makeba*** na Wikimedijinoj ostavi
**Peščenica - Žitnjak** je četvrt u jugoistočnom dijelu Zagreba, glavnog grada Hrvatske. Čine je tradicionalna četvrt Peščenica te Žitnjak, industrijska zona na rubu grada. Četvrt ima 58.283 stanovnika.

Manja naselja koja čine jezgru stare Peščenice su:

* Stara Peščenica
* Donje Svetice
* Volovčica
* Ferenščica

Na sjeveroistoku, prema Donjoj Dubravi, se nalaze:

* Borongaj Lugovi
* Vukomerec

Na jugozapadu, prema Trnju, se nalaze:

* Borovje
* Folnegovićevo naselje

Na vanjskom rubu, oko i van Žitnjaka, se nalaze:

* Kozari Bok
* Kozari putevi
* Savica-Šanci
* Resnik
* Ivanja Reka

Povijest
--------

Stara Peščenica i Volovčica su planirana za izgradnju godine 1913. te sagrađeni nakon prvog svjetskog rata. Donje Svetice, Ferenščica, Borongaj, Folnegovićevo naselje and Vukomerec su započeti i sagrađeni nakon drugog svjetskog rata.

Resnik i Ivanja Reka su u ranijim periodima bili sela, a prvi put se spominju 1217. Urbanizirana su nakon drugog svjetskog rata, pogotovo nakon 1980-e.

Zanimljivosti
-------------

Peščenica je poznata širom Hrvatske i šire najviše zahvaljujući svom građaninu i samoproglašenom predsjedniku Željku Malnaru, živopisnom svjetskom putniku, piscu i voditelju noćnog talk showa *Nightmare Stage* na hrvatskim lokalnim televizijama.

Vanjske veze
------------

***Peščenica - Žitnjak*** na Wikimedijinoj ostavi

* neslužbena stranica Volovčice
* Ribiolov u Peščenici - Jezero Savica (ŠRD Peščenica)

| * p
* r
* u
Gradske četvrti Zagreba |
| --- |
| 
* Brezovica
* Črnomerec
* Donja Dubrava
* Donji Grad
* Gornja Dubrava
* Gornji Grad - Medveščak
* Maksimir
* Novi Zagreb - istok
* Novi Zagreb - zapad
* Peščenica - Žitnjak
* Podsljeme
* Podsused - Vrapče
* Sesvete
* Stenjevec
* Trešnjevka - jug
* Trešnjevka - sjever
* Trnje

 |  |
„Pantera" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Pantera (razvrstavanje).

**Pantere** su rod životinja iz porodice mačaka, a pripadaju potporodici velikih mačaka.

* U rod *Panthera* se ubrajaju:

* tigar (*Panthera tigris*)
* lav (*Panthera leo*)
* leopard (*Panthera pardus*)
* jaguar (*Panthera onca*)

Izumrle vrste:

* europski jaguar, Panthera gombaszoegensis Kretzoi, 1938
* Panthera palaeosinensis (Zdansky, 1924)
* Panthera schaubi (Hemmer, 1965)
* Panthera schreuderi Von Koenigswald, 1960
* Panthera zdanskyi Mazák, Christiansen & Kitchener, 2011
* Panthera crassidens Broom, 1948

Ovaj rod ima, za razliku od ostalih životinja iz ove porodice, jezičnu kost koja im omogućuje specifično glasanje rikom. Snježni leopard (*Uncia uncia*) koji ne pripada u rod *panthera*, ne može rikati, on samo "frkće".

Crna pantera, za koju se kao sinonim često koristi samo naziv pantera je varietet leoparda ili jaguara koji se, uslijed melanizma, ponekad javlja u crnoj boji. Do toga dolazi zbog pretjerano velike količine pigmenta koje dovodi do potpuno crne boje njihovog krzna. Pantere, odnosno, crne pantere nisu zasebna vrsta, to su samo drugačije obojene jedinke dvaju navedenih vrsta velikih mačaka.

  

  


***Pantere*** na Wikimedijinoj ostavi
Goma, Sjeverni Kivu, DR Kongo: Učenica prezentira rad u čast Međunarodnog dana volontera jednom od volontera Ujedinjenih naroda.
Logotip prgrama UN volontera
**Međunarodni dan volontera** proglasila je Generalna skupština Ujedinjenih nacija 17. XII. 1985. godine kao podsjećanje na dan kada je 1970. godine stvoren Program UN za volontere. Od tada se svake godine 5. XII. obilježava Međunarodni dan dobrovoljnog rada za ekonomski i društveni napredak (engl. *International Volunteer Day* /IVD/ *for Economic and Social Development*; njem. *Internationale Tag des Ehrenamtes*), odnosno Međunarodni dan volontera. Cilj je obilježavanja toga dana da se sve aktivnosti volontera i njihov dobrovoljni rad učine vidljivim na lokalnom, nacionalnom i međunarodnom nivou.

Naziv
-----

* U pisanim izvorima i na internetu Međunarodni dan volonteru naziva se još i:
* Međunarodni dan volonterizma
* Međunarodni dan volonterskog rada
* Međunarodni dan volonterstva
* Međunarodni dan volontiranja
* Sv(j)etski dan volontera
* Svjetski dan volonterizma
* Svjetski dan volontiranja

Vidi još
--------

* Volonterstvo
* Međunarodna godina volontera

Eksterni linkovi
----------------

* Hrvatski volonterski portal Arhivirano 2007-12-24 na Wayback Machine-u
* Međunarodni dan volontera (na engleskom)
* Rezolucija UN-a kojom je proglašen Međunarodni dan volontera[*mrtav link*] (na engleskom)
* UN Volunteers (na engleskom)
* Njemačko društvo volontera (na njemačkom)
**Međunarodni aerodrom José Martí** (španjolski: *Aeropuerto José Martí*; IATA: **HAV**; ICAO: **MUHA**), ponekad znan i po bivšem nazivu **Aerodrom Rancho-Boyeros**, međunarodni je aerodrom koji se nalazi 15 km jugozapadno od Havane, glavnog grada Kube. Aerodrom je glavno središte kompanija Cubana de Aviación, Aerogaviota i Aero Caribbean te bivše središte sovjetske kompanije Aeroflot za Latinsku Ameriku. José Martí je glavno kubansko zračno središte kako na međunarodnom tako i na domaćem planu, a godišnje kroz njega prođe nekoliko milijuna putnika. Ime je dobio u čast nacioanlnog heroja i pjesnika Joséa Martíja.

Tokom 60-ih, aerodrom je bio meta bombardiranja koje su izveli avioni B-26 u sklopu CIA-ine pomoći kubanskim disidentima koji su pokušali srušiti Fidela Castra. Kubancima je zabranjeno imati letjelice u svom vlasništvu kao i koristiti aerodrom za privatne ili komercijalne letove. Aerodrom smiju koristiti samo avioni u vlasništvu države. 

Aerodrom trenutno ima četiri putnička i jedan teretni terminal. Terminal 1 se uglavnom koristi za domaće letove. Terminal 2 je otvoren 1988. godine i to primarno radi čarter letova u Sjedinjene Države. Deset godina kasnije, točnije 27. travnja 1998. kanadski premijer Jean Chrétien i tadašnji predsjednik Fidel Castro otvaraju terminal 3, koji se otad koristi za međunarodne letove. Kompanija Aerocaribbean koristi terminal 5. 

Danas, kompanija Copa Airlines je strana kompanija s najviše slijetanja i polijetanja na aerodromu, oko 34 tjedno, odnonsno pet dnevno. Najčešći dolasci su iz Panama Cityja i Bogote. Aerodromom upravlja državna kompanija *Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos*.

***Međunarodni aerodrom José Martí*** na Wikimedijinoj ostavi
Rekonstruiran Trajanov hram u Pergamu
**Pergam** (antgrč. *Pérgamon*, lat. *Pergamum*) je antički grad u sjeverozapadnom dijelu Male Azije, nedaleko od današnje Bergame u Turskoj.

Model antičkog izgleda Pergama, Berlin.
Za vrijeme helenizma bio je razvijeno utvrđeno središte Pergamske države. Sam grad bio je podijeljen na donji grad s tržnicama, srednji grad s gimnazijem i svetištima, te gornji grad s Ateninim hramom iz 3. st. pne. Najveći uspon Pergam je doživio u doba vladanja kraljeva Atala I. Sotera i Eumena II.

Pergamska biblioteka (s oko 200.000 svitaka) ubrajala se, uz aleksandrijsku, u vodeće knjižnice helenističkog kulturnog kruga. Otkrili su je njemački arheolozi prilikom iskapanja 1878.-1886. *Pergament* (*pergamena*), pisaći materijal dobiven preradom kože ovaca ili koza je dobio ime upravo prema gradu Pergamu. Naime, u 2. st. pne. zbog naraslih potreba novoosnovane kraljevske knjižnice i nakon što su egipatski vladari zabranili izvoz papirusa u taj grad, Pergam je bio primoran povećati proizvodnju pergamenta.

U 19. vijeku otkriven je i Zeusov žrtvenik u Pergamu, podignut 180. pne. u slavu zajedničke pobjede Pergama, Rimljana i Rodosa nad sirijskim vladarom Antiohom III. (189.-182. pne.). Cijeli hram je zapravo pobjeda skulpture nad arhitekturom; građevina je podređena kiparskim ukrasima slobodnih skulptura dotad neviđene pokretljivosti i reljefa dramatičnih situacija borbe bogova i giganata, kao i prizorima iz života Telefa, legendarnog utemeljitelja Pergama. Zeusov žrtvenik je danas rekonstruiran u *Staatliche Museen* u Berlinu (*Pergamonmuseum*).

U gradu se nalaze i ostaci rimskih zdanja kao što su kazalište, stadion i amfiteatar. Izvan grada je *Asklepijevo svetište*.

Galerija
--------

* Gradske zidine PergamaGradske zidine Pergama
* Atenin hramAtenin hram
* Pergamska agoraPergamska agora
* Izvorna lokacija Zeusova žrtvenika u PergamuIzvorna lokacija Zeusova žrtvenika u Pergamu
* Zeusov žrtvenik iz Pergama, Nacionalni muzej u Berlinu.*Zeusov žrtvenik* iz Pergama, Nacionalni muzej u Berlinu.

***Pergam*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Turskoj |
| --- |
| Evropski lokaliteti | 
Historijski dijelovi Istanbula: Konstantinov hipodrom, Aja Sofija, Aja Irena, Cisterna Bazilike, Crkva Hora, Teodozijeve zidine, džamije Ahmedija, Sulejmanija, Šehzada, Jeni, i palača Topkapi Saraj • Džamija Selimija i njezin društveni kompleks
 | Turska zastava |
| Azijski lokaliteti | 
Çatal Höyük • Velika džamija i bolnica u Divriğiju • Nacionalni park Göreme i spomenici u stijenama Kapadocije • Ruševine Hattuše • Antički grad Hierapolis s terasama Pamukkale • Ruševine Ksantosa s Letinim svetištem Letoon • Monumentalne grobnice u brdima Nemruta • Historijski centar Safranbolua • Troja
 |
| Nematerijalna baština | 
Tradicija Âşıklık • Kazalište sjena Karadžoz • Keşkek • Kırkpınar ili rvački festival • Umjetnost javnog pripovjedanja Meddah • Ceremonija Mevlevi Sema • Proslava nove godine Novruz1) • Semah, ritual Alevi-Bektaşi vjernika • Tradicijski Sohbet skupovi
 |
| 1) Slavi se u još desetak država sa značajnim udjelom iranskog stanovništva. |
Prednja strana **Zeusovog žrtvenika iz Pergama**; rekonstrukcija u muzeju Pergama (Pergamonmuseum) u Berlinu.
**Pergamski žrtvenik** ili **Zeusov žrtvenik u Pergamu** je žrtvenik podignut u slavu zajedničke pobjede Pergama, Rimljana i Rodosa nad sirijskim vladarom Antiohom III. (189.-182. pne.). Žrtvenik je 180. pne. najvjerojatnije podigao kralj Eumen II. (197.-159. pne.) u slavu pobjede njegova oca Atala (220.-197. pne.) nad barbarima (Galima) što svjedoči zavjetni natpis sa samog žrtvenika.

Cijeli hram je zapravo pobjeda skulpture nad arhitekturom. Građevina je podređena skulpturalnim ukrasima slobodnih skulptura dotad neviđene pokretljivosti i reljefa dramatičnih situacija borbe bogova i giganata, tzv. Gigantomahija.

Reljefi
-------

Atena u borbi s gigantom Alkionom, istočni dio friza Pergamskog žrtvenika, oko 180. pne. mramor visine 2,29 m.
Friz dug 130 metara najmonumentalnije je reljefno djelo grčke umjetnosti. Pretpostavlja se da mu je autor *Menakrat*, kojeg Ausonije spominje uz šest ostalih majstora raskošnih građevina. Menakrat se javlja i među imenima umjetnika koja su ostala sačuvana, iako se čini da su to imena obrtnika koji su prema velikom nacrtu izvodili ploče: *Dionizijad, Orest i Teret*. Bila su uklesana i imena bogova i giganata. Ona olakšavaju razumijevanje čitavog reljefa, jer ga ni obrazovani ljudi stare Grčke ne bi razumjeli bez pojašnjenja.

Lelujavo snažno kretanje neprestano oživljava jednolične borbe koje tako postaju zanimljive. Ono se odvija u razmjerno tijesnom prostoru reljefa koji je vezan za podlogu, ali presijecanje prizora naoko briše granice, a likovi se kreću slobodno i bez muke. U smislu klasičnog reljefa oni potpuno ispunjavaju prostor.

Prizori bitke bogova i giganata su strahovito brutalni i tu ne postoji pomirujuća ljepota s kojom je grčka umjetnost 4. vijeka pne. prikazivala strahote rata. No na sličan, realističan način vidjeli su neki umjetnici 5. vijeka pne. okrutnost borbi s kentaurima. U borbi s gigantima sigurno se odražavaju borbe Pergamaca s Galima koje su oni shvaćali kao pobjedu kulture nad nekulturom. Isto su tako i Atenjani u 5. vijeku pne. prikazivali svoju pobjedu nad Perzijancima kao borbe s kentaurima i Amazonkama.

Vlastita mitološka prošlost bila je tema manjeg friza na povišenom odmorištu žrtvenika. Mnogobrojni susjedni prizori u nastavcima pripovijedaju povijest Telefa, sina Herakla i Auge, koji je kao prvi kralj Mizije bio predak pergamskih kraljeva. Telefa je majka ostavila u divljini, gdje ga je hranila divlja životinja, poput Romula i Rema, osnivača Rima, grada s kojim su pergamski kraljevi već zarana uspostavili dobre veze i napokon mu ostavili i kraljevstvo u nasljedstvo (133. pne.).

Poveznice
---------

***Pergamski žrtvenik*** na Wikimedijinoj ostavi

* Umjetnost stare Grčke
* Kiparstvo stare Grčke
**Mitridat II** (na grčkom Mιθριδάτης; 3. vijek pne.) bio je treći po redu kralj Ponta. Bio je sin kralja Ariobarzana. Datum njegovog rođenja, odnosno stupanja na prijestolje nije poznat, ali historičari vjeruju da nije mogao biti raniji od 240. pne. Na prijestolje je došao kao dijete. Tada su mu kraljevstvo napali Galaćani, ali su odbijeni. Kasnije se oženio za Laodiku, sestru seleukidskog kralja Seleuka II i u miraz primio Frigiju. Usprkos toga, podržavao je pobunu Seleukovog brata Antioha Hijeraksa i doprinio velikom porazu Seleukove vojske kod Ankire 239. pne. Godine 226. pne. je bio među helenističkim vladarima koji su poslali pomoć Rodosu nakon što je potres opustošio otok. Godine 223. pne. je kći Laodiku udao za mladog seleukidskog kralja Antioha III, a njenu istoimenu sestru za Antiohovog rođaka Aheja. Datum njegove smrti nije poznat. Naslijedio ga je Mitridat III od Ponta.

Izvori
------

* Hazel, John. *Who's Who in the Greek World*. "Mithridates II", 2003.
* Smith, William (editor); *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, "Mithridates IV" Arhivirano 2005-10-26 na Wayback Machine-u, Boston, (1867).


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Ariobarzan**  |  **Kralj Ponta** c. 250. pne. – cca. 210. pne. | Slijedi: **Mitridat III**  |
**Ostrów Mazowiecka** je grad od 22,842 stanovnika na istoku Poljske u Mazovjetckom vojvodstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Ostrów leži u dolini rijeke Zapadni Bug, udaljen devedesetak km jugoistočno od Varšave.
Kako se nalazi na trasi međunarnog autoputa 8 - *Via Baltica* prema Bjalistoku, on je značajno cestovno raskršće.

Historija
---------

Ostrów je niknuo kao trgovište na lovištu mazovjeckih vojvoda. Gradska prava dobio je 1434. pod imenom **Ostrowia**, to je ime nosio sve do Druge Poljske Republike - 1926.

Krajem 16. i početkom 17. vijeka izrastao je u jedan od najvećih gradova na istoku Mazovije, - velik zanatsko-trgovački centar.

Nakon Treća Podjele Poljske - Ostrów je 1795. podpao pod Kraljevinu Prusku.
Od 1807. je dio kratkotrajnog napoleonskog Varšavskog vojvodstva, a od 1815. je dio proruske Kongresne Poljske.

Industrijski se počeo razvijati kad je 1893. do njega došla željeznica.

U vrijeme Ruske revolucije (1905.- 07.) i u Ostrowiji su održavane masovne demonstracije sa zahtjevima za nacionalno oslobođenje.

Za Njemačke okupacije Poljske na periferiji grada su od 1941. do 43. djelovala sva zarobljenička logora za sovjetske zarobljenike. U Logoru Grady pomrlo (i pobijeno) oko 41 000 zarobljenika a u manjem Komorówu oko 24 000.
U samom gradu je od nacističkog terora pomrlo i pobijeno oko 11 500 ljudi, mahom Židova.

Oko 60% grada je razoreno u borbama za oslobođenje posljednih mjeseci Drugog svjetskog rata. 
Ostrów je obnovljen nakon rata, a od 1999. je administrativni centar vlastitog povjata..

Privreda
--------

Ostrów je prvenstveno grad drvne industrije (tvornica namještaja Forte, građevinska stolarija), pored tog ima i tvornice koje proizvode kemikalije, mašine, elektroničke komponente, hranu, obuću i odjeću.

Pobratimski gradovi
-------------------

Ostrow ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima:

* Italija Brembate di Sopra, Italija
* Rusija Rjazanj, Rusija
* Ukrajina Izjaslav, Ukrajina

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Ostrów Mazowiecka*" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 26.08.2021.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Poland, Ostrołęka Subregion*" (poljski). City population. Pristupljeno 26.08. 2021.
3. ↑  „*Miasta partnerskie*" (poljski). Ostrow-Mazowiecka. Pristupljeno 27. 8. 2021.

Vanjske veze
------------

***Ostrów Mazowiecka*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ostrow Mazowiecka* (službene stranice) (`pl`)
***Memórias Póstumas de Brás Cubas*** (sh. *Posmrtni memoari Brasa Kubasa*) je roman brazilskog književnika Žoakima Marije Mašada de Asisa, poznat kao jedno od najznačajnijih dela brazilske književnosti u 19. veku.

U njemu se u brazilskoj književnosti prekinula tradicija romantizma i uveo novi pravac u brazilsku književnost – realizam. Pisac radikalno menja kanonsku književnost Brazila, uvodeći u roman mnoštvo inovativnih pripovednih elemenata, pre svega govor u prvom licu. Javnost je prihvatila anti-junaka Brasa Kubasa kao metafizičku ličnost koja, prešavši na onu stranu i osvrćući se od detinjstva pa do smrti u Brazilu na događaje iz svoje prošlosti, ima iskren, pošten i parodijsko-satiričan odnos prema svetu o kome pripoveda. Roman je trebalo da služi i kao književni vodič nesnalažljivom čitaocu i zbog toga ga odlikuje intertekstualnost, aluzije na razne klasične i moderne tekstove.

Pripoveda se na dve vremenske ravni: pripovedno vreme, dok nam se Kubas obraća, i pripovedano vreme. Sastavljen od 160 kratkih poglavlja u kojima se smenjuju zgode Brasa Kubasa nailazimo na jedno potpuno prazno poglavlje (139) pod naslovom *O tome kako nisam postao državni ministar*. Asis ovakvim metajezičkim "igrama" izvrće ruglu sopstveni tekst. Time se relativizuju stavovi i mišljenja svih ličnosti romana, a istovremeno se izaziva određena iritacija i frustracija čitalaca.

Snaga romana nije u Kubasovim dostignućima, već u trivijalnim detaljima i načinu pripovedanja o banalnom. Asis je fokusiran na parodijski odnos prema svojim likovima, koji izgleda da bolje od svoje stvarnosti ni ne zaslužuju.

Izvori
------

1. ↑  „Kubasa". Arhivirano iz originala na datum 2017-01-11. Pristupljeno 2017-04-21.

Spoljašnje veze
---------------

* *Memórias Póstumas de Bras Cubas* (`pt`)
* Schwarz, Roberto (2005), "The Machadian turning point", São Paulo: CEBRAP magazine.
**Osvald Toth** (Petrijanec kraj Varaždina, 3. prosinca 1905. - Sydney, Australija, 15. ožujka 1970.) - hrvatski svećenik, franjevac, osnivač franjevačkoga samostana u Bjelovaru, hrvatskih katoličkih župa u Australiji, misionar u Južnoj Americi

Rodio se 1905. u Petrijancu kao Stjepan Toth Debeljak. Debeljak je djevojačko ime njegove majke Alojzije. Osvald je njegovo redovničko ime, koje je dobio, kada je stupio u franjevački red 1920. godine. Završio je studij teologije i filozofije u Paderbornu u Njemačkoj. Zaređen je za svećenika 5. travnja 1930. godine.

Službovao je u Varaždinu, bio je profesor njemačkoga jezika, voditelj zbora i pomoćni prefekt. U Bjelovaru je od 1934. godine. Stanovao je u bjelovarskoj bolnici i imao službu bolničkog i vojnog svećenika te duhovnika za časne sestre milosrdnice koje su radile u bolnici i uređivale bolničku kapelicu. Pomagao je sirotinji, bavio se fotografijom i svirao orgulje. Započeo je i dovršio izgradnju franjevačke crkve i samostana u Bjelovaru 1935. i 1936. godine. Tako je ostvaren dugogodišnja ideja, koja je započela još 1913. inicijativom bjelovarskog župnika Ivan Göszl te dr. Rudolfa Vimera koji je 1920. godine darovao 100.000 kruna za gradnju. Jugoslavenske vlasti nisu odobravale djelatnost Osvalda Totha, pa je premješten u Viroviticu 1936. godine. Kasnije je službovao u Zagrebu, Čuntiću i na Trsatu. 

Na početku II. svjetskog rata skrbio je za hrvatske radnike u Njemačkoj. Upravljao je župom Zrin na na Banovini 1942. godine. Četnici su ga zarobili, ali im je pobjegao. Crkva u Zrinu je uništena, a hrvatsko stanovništvo protjerano i pobijeno. Na kraju II. svjetskog rata tijekom svibanjske katastrofe bio je u koloni za Bleiburg. Pobjegao je u Italiju, gdje je pomagao hrvatskim izbjeglicama.. Zbog straha od jugoslavenskih komunističkih vlasti promijenio je ime u Rok Rimac [*pojasniti*] i otputovao u Argentinu 1947. godine. 

U Boliviji je djelovao kao misionar među autohtonim stanovništvom zajedno s još nekoliko hrvatskih franjevaca. Hrvati iz Australije pozvali su zbog nedostatka svećenika. Od 1955. boravio je u Perthu, Melbourneu i Adelaidu. Putovao je i služio svete mise, osnivao je hrvatske katoličke župe i predavao u školama. Uređivao je novine "Dom: Glasnik Hrvata Australije i Oceanije". Od 1957. do 1970. živio je Sydneyu. Izgradio je crkvu sv. Ante, koja je bila prva hrvatska katolička crkva u Australiji. Izgradio je i crkvu u čast Majke Božje Bistričke. U početku svog djelovanja bio je jedini hrvatski svećenik u Sydneyu. Umro je 15. ožujka 1970. u Sydneyu. Na pokopu je bilo mnogo svećenika i vjernika. Po njemu je nazvana ulica u Bjelovaru.

Izvori
------

1. ↑  Rudolf Miculinić: Bjelovarske ulice, Franjevački samostan Bjelovar 1999.
2. ↑  Paškal Cvekan: Bjelovar i Franjevci , Bjelovar 1985.
3. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2009-10-09. Pristupljeno 2014-07-26.
4. ↑  Petrijanec Arhivirano 2011-08-20 na Wayback Machine-u Poznate osobe
5. ↑  Glas Koncila , 23. travnja 1995. Zagreb
**Mimice** su naselje i ljetovalište na Omiškoj rivijeri.

Zemljopisni položaj
-------------------

Mimice su smještene 15-tak kilometara jugoistočno od grada Omiša. U zaleđu mjesta nalazi se planina Dinara, a u podnožju Jadransko more. Kroz sjedište mjesta proteže se Jadranska turistička cesta.

Povijest
--------

Prvi spomen mjesta seže u prvu polovicu 17. stoljeća; dokazi se nalaze u okolici mjesne crkve i groblja. Tijekom Drugog svjetskog rata Mimice su, zajedno s obližnjim Omišem, bile u sastavu NDH.

Gospodarstvo
------------

Gospodarstvo u Mimicama zasniva se na turizmu, poljodjelstvu i ribarstvu. Od turističkih sadržaja izdvaja se nekoliko restorana i kafića uz obalu, a u posljednje je vrijeme izgrađeno više malih i obiteljskih hotela.

Stanovništvo
------------

U Mimicama prema popisu stanovništva iz 2001. živi 250 stanovnika, većinom Hrvata katoličke vjeroispovjesti.

Spomenici
---------

U mjestu se nalazi Spomenik palim borcima, vrijedan rad akademskog slikara Joke Knezevića iz 1963.

Izvori
------

1. ↑  „O Mimicama". Arhivirano iz originala na datum 2009-06-12. Pristupljeno 2014-07-26.

Vanjske poveznice
-----------------

* Mimice na stranici TZ Omiš Arhivirano 2009-10-20 na Wayback Machine-u
**Belgravia** je ime luksuznog londonskog kvarta koji se nalazi na terenu dvaju borougha Westminstera i Kensington i Chelsea.

Karakteristike
--------------

Belgravia se nalazi istočno od Chelsea, južno od Hyde Parka, i jugozapadno od Buckinghamske palače. Taj vrlo skupi rezidencijalni kvart velikih kuća iz 19. vijeka, je vlasništvo kompanije Grosvenor Estate, koja također posjeduje i veliki dio nedalekog i jednako skupog Mayfaira. Kompanija je stekla vlasništvo nad zemljom u Belgraviji 1677. kad se Thomas Grosvenor oženio sa dvanaestogodišnjom bogatom nasljednicom Mary Davies.

Centar Belgravije je trg Belgrave, koji je izgrađen 1830-ih i 40-ih godina 19. vijeka. Danas je mjesto gdje su smjestile ambasade, kao i naučne, obrazovne i financijske institucije. Najveći blokovi stambenih kuća u Belgraviji su Cadogan Place i Eaton Square, koji se proteže duž obje strane King's Road. U jugozapadnom kutu Belgravije nalazi se crkva Presvetog Trojstva iz 19. vijeka.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Belgravia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 9. 2018.

Vanjske veze
------------

***Belgravia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Belgravia* (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 150347078
* LCCN: nb2004310458
* GND: 1058941224

 |
**Organizacioni centri mikrotubula** (OCM) su strukture koje se nalaze u svim ćelijama biljaka i životinja a iz kojih mikrotubule nastaju. Dve najvažnije vrste OCM su bazalna tela koja su pridružena cilijama i određeni međućelijski spojevi kod epitelijalnih ćelija, kao i centrozome.

Većina životinjskih ćelija tokom interfaze imaju jedan OCM, koji je obično lociran blizu jedra, i u opšem slučaju usko pridružen Goldžijevom aparatu tokom interfaze. Ovaj OCM se naziva centrozoma koji obično sadrži par centriola. Mikrotubule su u centrozome usidrene svojim *minus* krajem, i obzirom da se mikrotubule razlažu pretežno sa ovog kraja, ovo usidrenje ima stabilizujuće dejstvo tako da mikrotubule u OCM-u mogu rasti veoma brzo. Ova usmerenost je važna i zbog transporta vezanog kroz membranu, obzirom da se motorni proteini, kinezin i dinein, kreću ili u *minus* ili *plus* pravcu duž mikrotubule, prenoseći vezikule u unutrašnjost ili spoljašnjost endoplazmatičnog retikuluma i Goldžijevog aparata.

Kod epitelnih ćelija, OCM se takođe usidruju i organizuju mikrotubule koje sačinjavaju ciliju. Kao i kod centrozoma, ovi OCM stabilišu i usmeravaju mikrotubule kako bi, u ovom slučaju, omogućile jednosmerno kretanje same cilije a ne vezikula koje se po njoj kreću.

| * p
* r
* u
Stanične ili ćelijske strukture i organele |
| --- |
| 
Akrozom • Apoptozom • Bičevi/Treplje • Blefaroplast • Centrozom (MTOC) • Citoplazma • Citoskelet • Ćelijska membrana • Ćelijske depozicije i inkluzije • Ćelijski zid • Endoplazmatični retikulum • Endozom • Goldžijev aparat • Hloroplast • Hromatofor • Jedarce • Jedro • Lizozom • Mezozom • Mitohondrija • Nukleoid • Nukleomorf • Peroksizom • Pirenoid • Plastid • Plazmid • Proteazom • Pseudopodije • Rezidualna tela • Ribozom • Tilakoidi • Vakuola • Vezikula
 |
Za ostale oblike slane vode v. Slana voda (razvrstavanje)
Godišnji prosjek temperature svjetskih oceana. Podaci prikupljeni sathe World Ocean Atlas 2001.
**Morska voda** je voda iz mora ili oceana. U prosjeku voda u svjetskim oceanima ima salinitet od ~3,5‰ (promila). To znači da na svaku litru (1000 mL) morske vode dolazi 35 grama različitih soli (uglavnom, ali ne u potpunosti natrij klorida) otopljenih u njemu. To se može opisati kao 0,6M NaCl ili 0,6 mol·L-1 (ako je salinitet isključivo posljedica NaCl, što obično nije slučaj).

Iako se većina morske vode može pronaći u oceanima sa salinitetom oko 3,5‰, salinitet nije isti po svijetu. Najslatkije (najmanje slano) more na svijetu se nalazi u istočnim dijelovima Finskog zaljeva i u sjevernom dijelu Botnijskog zaljeva, koji oboje pripadaju Baltičkom moru. Najslanije otvoreno more je Crveno more, gdje visoke temperature i ograničena cirkulaciju rezultiraju u visokoj stopi isparavanja te imna relativno malog prinosa svježe vode iz rijeka. Salinitet u izoliranim morima i slanim jezerima (npr. Mrtvo more) je daleko veći. 

Gustoća morske vode je između 1020 i 1030 kg·m-3. pH morske vode is je ograničen na raspon od 7,5 do 8,4. Brzina zvuka u morskoj vodi je 1500 m·s-1.

***Morska voda*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85119275
* GND: 4193808-2
* BNF: cb11976005g (podaci)
* NDL: 00564632
* NKC: ph123019
* BNE: XX524821

 |
*Za ostala značenja, v. Oswald (disambiguation).*

**Oswald od Worcestera** (? - 29. februar 992) bio je nadbiskup Yorka od 972. do smrti 992. Bio je danskog porijekla, ali ga je odgojio stric Oda, koji ga je poslao u Francusku na školovanje u Fleury gdje je postao redovnik. Nakon nekoliko godina provedenih u Fleuryju, Oswald se na zahtjev svog strica vratio u Englesku, ali je Oda umro prije samog Oswaldovog povratka. Oswaldu je nakon toga trebao pokrovitelj, te se okrenuo svom rođaku Oskytelu, koji je nedugo prije toga postao nadbiskup Yorka. Njegov rad za Oskytela je privukao pažnju nadbiskupa Dunstana koji je Oswalda posvetio za biskupa Worcestera 961. Godine 972. Oswald je unaprijeđen u nadbiskupa Yorka, ali je zadržao vlast nad starom biskupijom.

Kao biskup i nadbiskup, Oswald je bio glavni pristaša Dunstanovih crkvenih reformi (zajedno sa Æthelwoldom), uključujući monastičke reforme. Oswald je osnovao niz samostana kao što je Ramsey Abbey, te reformirao njih sedam - Winchcombe u Gloucestershireu te Pershore i Evesham u Worcestershireu. Oswald je katedralni kolegij u Worcesteru izmijenio od sekularnog klera u redovnike. Kao nadbiskup je u Engleskou doveo učenjaka Abboa od Fleuryja da bi poučavao, a od čega je proveo dvije godine u Ramseyu. Oswald je umro 992, kada je, prema predaji, siromasima prao noge. Ubrzo nakon toga je napisana hagiografija, a ubrzo nakon toga je slavljen kao svetac.

Vanjske veze
------------

* Prosopography of Anglo Saxon England entry on Oswald
* Anonymous life of Oswald (in Latin), pg. 399 ff.
* 2 more lives of St. Oswald, plus relevant extracts of the Historia Rameseiensis, pg. 1 ff.
* St. Oswald and the Church of Worcester (1919)

| Rimokatoličke crkvene titule |
| --- |
| Prethodi:**Dunstan** | **biskup Worcestera**961–? | Slijedi:**Ealdwulf** |
| Prethodi:**Edwald** | **Nadbiskup Yorka**971–992 | Slijedi:**Ealdwulf** |

  



1. ↑  Lawrence *Medieval Monasticism* p. 101
**Politbiro** (politički biro) je izvršni, operativni dio određenog obično višeg rukovodećeg tijela političke partije ili druge političke ili društvene organizacije i ima određene nadležnosti i obično statutom predviđene obaveze, a sprovodi njegove odluke i stavove i obavlja tekuće poslove između dvije sjednice, a u praksi mnogih partija uzdiže se u nositelja političke inicijative i usmjerivača cijele organizacije.

Politbiro Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije sačinjavao je određeni broj članova Centralnog komiteta. Centralni komitet birao je Politbiro, radi obavljanja poslova između njegovih sjednica. Politbiro CK Saveza komunista Jugoslavije je u određenim uvjetima i samostalno donosio odluke, direktive, proglase i ostalo. Prema statutu usvojenom na Šestom kongresu SKJ ne predviđa se stvaranje Politbiroa, već Izvršni komitet CK KPJ obavlja poslove između zasjedanja Centralnog komiteta SKJ, pripremanje i sazivanje sjednica komiteta, kojem odgovara za svoj rad.

Sjednicama je predsjedavao i vodio ih Generalni sekretar.

U Jugoslaviji svaka republička partijska organizacija imala je vlastiti Izvršni komitet SK. Izvršni komitet je 1982. godine preimenovan u Predsjedništvo.

  


| * p
* r
* u
Komunizam |
| --- |
| Osnovni koncepti | 
* Marksistička filozofija
* Klasna borba
* Proleterski internacionalizam
* Komunistička partija

 |
| Ideologije | 
* Marksizam
* Lenjinizam
* Marksizam-lenjinizam
* Maoizam
* *Juche*
* Trockizam
* Titoizam
* Lijevi komunizam
* Komunizam savjeta
* Anarhistički komunizam
* Religijski komunizam
* Kršćanski komunizam
* Eurokomunizam
* Svjetski komunizam
* Bezdržavni komunizam

 |
| Internacionale | 
* Savez komunista
* Prva internacionala
* Druga internacionala
* Treća internacionala
* Četvrta internacionala

 |
| Glavne ličnosti | 
* Karl Marx
* Friedrich Engels
* Vladimir Lenjin
* Rosa Luxemburg
* Lav Trocki
* Mao Tse-tung

 |
| Srodne teme | 
* Anarhizam
* Antikapitalizam
* Anti-komunizam
* Anti-revizionizam
* Demokratski centralizam
* Diktatura proletarijata
* Radničko samoupravljanje
* Odumiranje države
* Historija komunizma
* Komunistički genocid
* Komunistička država
* Komunistički simbolizam
* Kritike komunizma
* Luksemburgizam
* Ljevica
* Nacionalni komunizam
* Naučni komunizam
* Naučni socijalizam
* Nova ljevica
* Novi komunizam
* Post-komunizam
* Primitivni komunizam
* Komunizam i religija
* Socijalizam
* Staljinizam
* Socijalističke ekonomije
* Sovjetski savez

 |
Karta sjeveroistočne Galije oko godine 70. n.e.
**Belgi** (latinski: ) je naziv za drevni narod koji je potkraj Željeznog doba živio na sjeveru antičke Galije i dijelovima Britanije. Po njima je ime dobila rimska provincija Gallia Belgica te moderna država Belgija.

Porijeklo Belga je predmet rasprava među historičarima, s obzirom da je Julije Cezar u svojim *Galskom ratu* da su oni bili germanskog porijekla, dok im imena sugeriraju srodnost s Keltima, odnosno Galima. Cezar ih je također opisao kao "najdivljiji" od svih naroda Galije, s obzirom da su bili najudaljeniji od rimskih granica i uticaja rimske civilizacije. Cezar ih je opisao kao najhrabrije od svih galskih boraca. Godine 57. pne. je, opravdavajući to navodnom zavjerom protiv rimske vojske u ostatku Galije, protiv njih pokrenuo pohod te ih porazio u bitkama na Aksoni i Sabisu. Belgi su se kasnije priključili Vercingetoriksovoj pobuni, nakon čijeg su sloma konačno pacificirani.

Vanjske veze
------------

* Belgae at Roman-Britain.org

| * p
* r
* u
Plemena Željeznog doba u Britaniji |
| --- |
| Atrebates • Belgae • Brigantes • Caereni • Caledonii • Cantiaci • Carnonacae • Carvetii • Catuvellauni • Coritani • Corionotatae • Cornovii (Centralna) • Cornovii (Sjeverni) • Creones • Damnonii • Decantae • Deceangi • Demetae • Dobunni • Dumnonii • Durotriges • Epidii • Gabrantovices • Iceni • Lopocares • Lugi • Novantae • Ordovices • Parisii • Regnenses • Selgovae • Setantii • Silures • Smertae • Taexali • Textoverdi • Trinovantes • Vacomagi • Venicones • Votadini |
| *Dio:* Keltskih plemena u Evropi |
**Organska sinteza** je grana hemijske sinteze sa fokusom na sintezi organskih jedinjenja putem organskih reakcija. Organski molekuli su često veoma kompleksni u poređenju sa čisto norganskim jedinjenjima. Postoje dve glavne oblasti: *totalna sinteza* i *metodologija*.

Totalna sinteza
---------------

Totalna sinteza je kompletna hemijska sinteza kompleksnih organskih molekula počevši od jednostavnih, komercijalno dostupnih (petrohemijskih) ili prirodnih prekurzora. U *linearnoj* sintezi, koja je često adekvatna za jednostavne strukture, izvodi se nekoliko uzastopnih koraka se dok se ne formira molekul. Hemijska jedinjenja koja nastaju u tim koracima se smatraju *sintetičkim intermedijarima*. Za kompleksnije molekule, se primenjuju različiti pristupi: konvergentna sinteza obuhvata zasebnu pripremu nekoliko komponenata (ključnih intermedijara), koji se zatim kombinuju da bi se formirao željeni produkt.

Robert Burns Vudvard, kome je dodeljena Nobelova nagrada za hemiju 1965. za nekoliko totalnih sinteza (e.g. njegova sinteza strihnina iz 1954), se smatra osnivačem polja moderne organske sinteze.

Spoljašnje veze
---------------

***Organska sinteza*** na Wikimedijinoj ostavi

* Arhiva organske sinteze
* Baza podataka hemijske sinteze
**Polipropilen** (PP) je makromolekularni produkt polimerizacije propilena. Dolazi u obliku bijelog praška ili granula i predstavlja tvrdi termoplastični polimer. Polipropilen ima višu temperaturu topljenja od polietilena, ali je manje otporan na niske temperature. Nerastvorljiv je u organskim rastvaračima na sobnoj temperaturi. Iznad 80 °C se rastvara u aromatskim i hloriranim ugljikovodicima.

Osobine
-------

Osobine polipropilena zavise od uslova polimerizacije i prirode katalizatora te od stepena čistoće i koncentracije komponenata polimerizacije. Najbolje osobine ima izotaktički polipropilen dobiven pomoću Ziegler-Natta katalizatora. Aktivnost katalitičkog procesa se smanjuje u prisustvu kisika i vlage, te se proces izvodi u atmosferi azota.

Upotreba
--------

Polipropilen ima dobre mehaničke osobine te zbog toga ima široku primjenu. Od njega se proizvode cijevi, laboratorijsko posuđe, kontejneri, armature, kućišta, itd. Može se proizvoditi u obliku vlakna, koje služi za izradu vještačkih tkanina.

```
  CH3     H             CH3   H   CH3   H
    \    /               |    |    |    |
     C==C       ->    -- C -- C -- C -- C --
    /    \               |    |    |    | 
   H      H              H    H    H    H
                        
 propilen monomer      polipropilen polimer
```

***Polipropilen*** na Wikimedijinoj ostavi
Za ostale upotrebe, v. Perdika (razvrstavanje).
**Perdika** (grčki: , *Perdikas*; ? - 320. pne.) je bio jedan od generala Aleksandra Makedonskog, a nakon Aleksandrove smrti 323. pne. i regent celog Aleksandrovog carstva.

Kao komadant bataljona teške pešadije Perdika se ističe 335. pne. prilikom osvajanja Tebe, kada biva teško ranjen. Bio je značajan komadant prilikom indijske kampanje. Godine 324. pne. komadant čuvene Aleksandrove elitne konjice.

Postaje regent
--------------

Posle Aleksandrove smrti 323. pne. Aleksandrovi generali naslednici (dijadosi ) odlučuju da kao kraljevi budu priznati maloumni epileptični nezakoniti Aleksandrov polubrat Filip III Makedonski i nerođeni Aleksandrov sin Aleksandar IV. Perdika je proglašen regentom celog carstva. Delujući u ime dva kralja Perdika se pokazuje netolerantnim prema rivalima. Želio je čitavo kraljevstvo držati pod svojom kontrolom.

Svađa sa dijadosima
-------------------

Zamerio se Antipateru, Aleksandrovom guverneru Makedonije, odustavši od venčanja sa njegovom ćerkom Nikejom. Sa Ptolemejem se posvađao oko Aleksandrovog mrtvog tela. Po nagovoru Aleksandrove majke Olimpijada (kraljica)|Olimpijade se oženio Kleopatrom, sestrom Aleksandra Velikog. Najverniji saradnik mu je bio Eumen, satrap nad delovima Kapadokije i Paflagonije.. Te provincije nisu bile potpuno pod makedonskom vlašću, pa je Perdika naredio Antigonuu (satrapu Frigije, Likije i Pamfilije ) da osvoji potpuno Kapadokiju i Pafloniju, da bi osvojeno predao Eumenu. Antigon je to odbio, pa biva pozvan na sud zbog neposlušnosti. Antigon beži i sklapa savez sa Antipaterom, Kraterom ,Ptolemejem Lizimahom protiv Perdike.

Rat sa dijadosima
-----------------

Dok je Eumen vodio rat u Maloj Aziji Perdika odlazi u Egipat da napadne Ptolemeja. Perdika gubi prvu bitku i 2.000 vojnika. Izbija pobuna vojnika i oficira razočaranih porazom i Perdikom. Perdiku ubijaju njegovi oficiri (Seleuk, Pejton i Antigen) 320. pne..

Vidi još
--------

* dijadosi