**Colla Uais** (Colla da Chrioch), sin Eochaida Doimléna sina Cairbre Lifechaira, bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, veliki kralj Irske. Lično ime mu je bilo Cairell. On i njegova dva brata - Muiredach (**Colla Fo Chrí**) i Áed (**Colla Menn**) su bili poznati kao **Tri Colle**.

Tri Colle su skovali zavjeru protiv svog strica, velikog kralja Fíacha Sroiptinea. Dok je Fiachin sin Muiredach Tirech sa vojskom otišao u pohod na Munster, tri brata su digla vlastitu vojsku i izazvali kralja, koji je poražen i ubijen u tzv. Dunchomarovoj bitci. Od tri brata je Colla Uais proglašen za kralja. Vladao je četiri godine prije nego što ga je svrgnuo Muiredach. On, pak, nije htio ubiti Colle čuvši za proročanstvo prema kome potomci onoga tko ubije Colle nikada neće vladati Irskom. Umjesto toga ih je protjerao u Alba (današnja Škotska) gdje su neko vrijeme služili kod kralja Udairea, oca njihove majke Ailech. Poslije nekoliko godina su se vratili u Irsku ali ih je Muiredach, i dalje zabrinut zbog proročanstva, uzeo u službu.

Nakon nekoliko godina Muiredach im je dao teritorije i poslao da osvoje Ulster. Oni su se sa vojskom iz Connachta u nekoliko bitaka borili protiv Ulaida i na kraju ubili ulsterskog kralja Fergusa Fogu. Colla Menn je poginuo u toj bitci. Poslije nje su spalili ulstersku prijestolnicu Emain Macha, a teritorije koje su osvojili se smatraju pretečom kraljevstva Airgíalla.

Kronologija Keatingove *Foras Feasa ar Éirinn* vladavinu Colla Uaisa smješta u period 306-310. *Annals of the Four Masters* je datiraju u period 322-326, a uništenje Emain Mache i osvajanje Ulstera u 331.

Dio historičara pak vjeruje da su Tri Colle u stvari istovjetne ličnosti sa Conallom, Endaeom i Eóganom - trima sinovima Niall Noígiallacha koji su također osvajali Ulster u 5. vijeku.

Porodično stablo
----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   | Cairbre Lifechair |   |   |   | Aine |   | Udaire |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   | Fíacha Sroiptine |   |   |   | Eochaid Doimlén |   | Ailech |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   | Muiredach Tirech |   |   |   | **Colla Uais** |   | **Colla Fó Chrí** |   | **Colla Menn** |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   | Eochaid Mugmedón |   |   |   |   |   |   |   |   | Fiachra Cassán |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | *Airgíalla* |   |   |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   | *Uí Néill* |   | *Connachta* |   | *\** |   | *Uí Maine* |
|

Izvori
------

1. ↑  R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn*: The Book of the Taking of Ireland Part V, Irish Texts Society, 1956, p. 343
2. ↑  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éirinn* 1.47
3. ↑  *Annals of the Four Masters* M322-331
4. ↑  Francis J. Byrne, *Irish Kings and High Kings*, Four Courts Press, 2001, pp. 66-73

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Fíacha Sroiptine**  |  **veliki kralj Irske** FFE 306-310AFM 322-326 | Slijedi: **Muiredach Tirech**  |