recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Pasto** službeno **San Juan de Pasto** je grad i općina od 308,095 stanovnika na jugozapadu Kolumbije u Departmanu Nariño, čiji je administrativni centar.

Dobar dio stanovnika Pasta su indijanci Quillacinga.

Geografija
----------

Pasto se nalazi u kotlini Kolumbijskih Centralnih Kordiljera na nadmorskoj visini od 2,527 metara u podnožju vulkana Galeras visokog 
4,276 m.

Historija
---------

Grad je osnovao 1537. španjolski konkvistador Sebastián de Belalcázar pod imenom **Villa de Pasto**, u kraju plemena Quillacinga. 
Pasto je na njihovom jeziku značilo nešto kao *Zemlja nasljedstva* ili *Zemlja rođaka*.

Pasto je za kolonijalnog perioda prosperirao kao centar trgovačko-rudarski centar u kom se iskapalo zlato i kontrolira promet između Ekvadora i doline rijeke Cauce.

Kako je u vrijeme Borbe za nezavisnost Latinske Amerike bio jedna od posljednjih rojalističkih utvrda, nakon kolumbijske 
nezavisnosti je pao u nemilost i zapao u krizu.

Pasto je od 1964. i univerzitetski centar, tad je počeo sa radom *Univerzitet Nariño*, koji je izrastao iz kolegija osnovanog 1827.
Danas u njemu djeluje 10 univerziteta, na najvećem od njih *Nariñu* studira 9000 studenata.

Privreda i transport
--------------------

U općini 11,1% zaposlenih radi u industriji, 56,0% u trgovini, 28,9% uslužnom sektoru a 4,1% u ostalim djelatnostima.

Veći pogoni su iz prehrambene i drvne industrije, a čak oko 58,5% registriranih firmi od njih 14.066 (2008) bavilo se 
trgovinom i popravkom vozila.

Centralni trg
Pasto se nalazi na trasi Panameričkog autoputa -122 km od ekvadorske granice, a cestom je povezan sa pacifičkom lukom Tumaco. Pored tog ima i aerodromom *Antonio Narino* (ICAO: *SKPS*, IATA: *PSO*) udaljen 35 km sjeverno od centra grada.

Izvori
------

1. 1 2  „*Reseña histórica - Ciudad de San Juan de Pasto*" (španjolski). Alcaldía Municipal de Pasto. Pristupljeno 14.12.2022.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*San Juan de Pasto (Pasto)*" (engleski). City population. Pristupljeno 14.12.2022.
3. 1 2 3 4 5  „*Pasto*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 14.12.2022.
4. ↑  „*Educacion*" (španjolski). Pasto Tierra Cultural. Pristupljeno 14.12.2022.
5. ↑  „*Economia*" (španjolski). Pasto Tierra Cultural. Pristupljeno 14.12.2022.
6. ↑  „*Antonio Narino Airport*" (engleski). Skybrary. Pristupljeno 14.12.2022.

Vanjske veze
------------

***Pasto, Kolumbija*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcaldía Municipal de Pasto* (Službene stranice grada) ()
Koordinate: 30°42′30″N 51°35′55″E﻿ / ﻿30.70833°N 51.59861°E﻿ / 30.70833; 51.59861

Perzijska vrata
**Perzijska vrata** su drevni naziv za prijevoj južno od planine Dena u gorju Zagros, danas poznat kao **Tang-e Mejran**. On povezuje gradove Jasudž na zapadu i Sede na istoku, odnosno iranske pokrajine Kuhgiluje i Bojer-Ahmad i Fars.

Prijevoj je krajem 331. pne. i početkom 330. pne. bio poprištem žestokih borbi poznatih kao bitka kod Perzijskih vrata u kojima je mali kontingent perzijskih snaga pod Ariobarzanom izginuo od posljednjeg čovjeka nastojeći spriječiti Aleksandra Makedonskog da prodre u središte perzijske države odnosno Perzepolis.

Veze
----

* Bitka kod Perzijskih vrata
* Ariobarzan
* Aleksandar Makedonski

Literatura
----------

* Henry Speck, "Alexander at the Persian Gates. A Study in Historiography and Topography" in: *American Journal of Ancient History* n.s. 1.1 (2002) 15-234.
* Jona Lendering: *Persian Gate* Arhivirano 2011-11-17 na Wayback Machine-u, Livius.org
* A. Sh. Shahbazi: *Ariobarzanes*, Encyclopædia Iranica
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Peterborough**. Za druga značenja, v. Peterborough (razvrstavanje).* |

**Peterborough** (izgovor: [Piterboro]) je unitarna jedinica i grad od 193.980 stanovnika na istoku Engleske.

Geografija
----------

Grad Peterborough leži u Grofoviji Cambridgeshire, duž rijeke Nene, koja je plovna za manje brodove do Sjevernog mora. Udaljen je nekih 48 km od Sjevernog mora i oko 121 km od Londona. Teritorij Unitarne jedinice je za historije administrativno podpadao različitim grofovijama. 
Kraj koje se proteže po zapadu između rijeka Welland i Nene zvan Soke od Peterborougha bio je dio historijske grofovije Northamptonshire. Dio na istoku oko sela Thorney, bio je dio historijske grofovije Cambridgeshire, dok je područje južno od Nene pripadalo grofoviji Huntingdonshire.

Centar grada
Nalazi se na samom rubu Fensa, niskog obalnog područja treseta i mulja, koje je dugi niz vijekova bilo posrednik između zemlje i mora. Fens je velikim melioracijonim radovima i drenažom provedenim između 17. i 18. vijeka isušen. Danas je Fens jedan od najbogatijih poljoprivrednih krajeva Engleske, čiji se brojni usjevi
prerađuju u tvornicama Peterborougha.

Historija
---------

Trg ispred katedrale
Ravničarskim gradom dominira katedrala sv. Petra, građevina čija je gradnja započela 1118. a dovršena je i posvećena 1238. Ona je djelomično dobar primjer kasno normanske arhitekture, jer ima puno dogradnji iz kasnijih stilskih razdoblja, tako da je ukupni rezultat prilično konfuzan. U katedrali se nalazi anglosaksonska skulptura Hedda Stone, isklesana oko 1200. i grobnica Katarine Aragonske prve žene kralja Henrya VIII. Pored katedrale, gradskih vrata i crkve sv. Ivana iz 1407. grad ima još dosta interesantnih građevina.

Centar grada
Odvodnjavanje Fensa, dolazak željeznice i otvaranje nekoliko najvećih engleskih ciglana na južnoj obali Nene doprinijeli su rastu grada u 19. vijeku. Sredinom 20. vijeka proširena su mu gradska prava pa je i to doprinjelo daljnjem rastu. Kako leži na glavnoj željezničkoj liniji između Londona i Edinburgha, u točki iz koje se račvaju sporedne pruge ispao je idealan izbor za kompanije koje se bave skladištenjem i distribucijom. Po novom urbanističkom planu, nekad zbijeni grad, danas je okružen prstenom prigradskih naselja, do kojih vode brze ceste. Tako da se danas Peterborough proteže nekih 32 km od istoka prema zapadu i oko 13 km od sjevera prema jugu. Između naselja leže pojasi zelenila i šuma.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Španija Alcalá de Henares, Španjolska
* Francuska Bourges, Francuska
* Italija Forlì, Italija
* Njemačka Viersen, Njemačka
* Ukrajina Vinica, Ukrajina

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: East of England" (engleski). City population. Pristupljeno 10. 1. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Peterborough*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 1. 2017.

Vanjske veze
------------

***Peterborough*** na Wikimedijinoj ostavi

* Peterborough City Council ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 150156131
* LCCN: n85046803
* ISNI: 0000 0000 9098 0102
* NKC: ge330496

 |
*Za ostale upotrebe, v. Pompeji.*

**Pompei** je grad i općina (comune) od 25.207 stanovnika u metropolitanskom području Napulja u Kampaniji na jugu Italije.

Geografija
----------

Grad se prostire na južnim padinama Vezuva, na nadmorskoj visini od 14 metara. Udaljen je 23 km jugoistočno od Napulja i izgrađen na platou od lave, sjeverno od ušća rijeke Sarna.

Historija
---------

Drevne Pompeje u 7. vijeku pne. osnovalo je italsko pleme Oska. Pompeji su izrasli u važan trgovački punkt, u početku grčki, zatim etrurski, kasnije samnitski i na kraju rimski. Strašna erupcija 79. potpuno je uništila i zatrpala grad, koji je ponovno otkriven tek u 18. vijeku kada su počela prva iskapanja.

Trg Bartolo Longo
Današnji grad ima genezu iz parohije zvane Campo Pompeiano, osnovane u 9. vijeku oko male crkve. Od ranog srednjeg vijeka je feud sa zamkom zvan Valle di Casale. Prvi poznati vlasnik bio je Luigi Caracciola, a nakon tog Ferdinando Aragonski. Od 1593. je feud Alfonsa Piccolominija, ali je zbog čestih poplava Sarna mjesto postalo nezdravo za život, zbog čega se i ono malo stanovnika raselilo. Takvo stanje potrajalo je do 1872. kada se posla ponovnog oživljavanja prihvatio napolitanski advokat Bartolo Longo, inače porijeklom iz apulijskog Latiana. U mladosti veliki protivnik crkve, a kasnije gorljivi vjernik, Longo je stoga nove naseljenike motivirao i vjerskim zanosom, oko krunice, kojoj je posvetio čitavo naselje. Pompei su samostalna općina postali 29. marta 1928. kada su imali 7000 stanovnika, a tek su 9. januara 2004. dobili status grada.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost je monumentalna historicistička bazilika sv. Marije od krunice, koja je postala svetište i mjesto hodočašća.

Privreda
--------

Današnji grad živi od turizma, budući da najveći broj gostiju dolazi posjetiti čuveni arheološki lokalitet Pompeje koji je 1997. zajedno s gradovima Herkulanejom i Torre Annunziatom upisan na UNESCO-vu listu mjesta svjetske baštine u Evropi. Dobar dio posjetioca su i hodočasnici koji dolaze zbog kulta krunice i njenog svetišta.

Pobratimski gradovi
-------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Italija Latiano, Italija
* Španija Tarragona, Španjolska
* Narodna Republika Kina Xi'an, Kina
 | * Južna Koreja Gyeongju, Južna Koreja
* Narodna Republika Kina Lijiang, Kina
* Izrael Tel Aviv, Izrael
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Italy: Campania*" (engleski). City population. Pristupljeno 5. 3. 2019.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*La Città e la storia*" (talijanski). Comune Italia. Arhivirano iz originala na datum 2016-11-26. Pristupljeno 4. 3. 2019.
3. 1 2 3  „*Pompeii*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 5. 3. 2019.

Vanjske veze
------------

***Pompei*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ctta di Pompei* (službene stranice) ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 148977064

 |
**Porta Esquilina** bila su jedna od gradskih vrata Servijeva zida, koja su kasnije pretvorena u **Galijenov slavoluk**.

Historija
---------

Porta Esquilina podignuta je kad i Servijev zid tokom 4. vijek pne.. Ta vrata obnovio je car August (30. pne. - 14.), on je također dao da se obnove i Dolabella, druga vrata u Servijevu zidu.

Porta Esquilina pretvorena je u trijumfalni slavoluk za vrijeme vladavine Galijena (253.-268.), cara koji je pokušao održati jedinstvo Rimskog Carstva u teškim vremenima kraja 3. vijeka. Slavoluk je svečano otvoren 262. u godini kad je car slavio svoju decenaliju, ta procesija detaljno je opisana u knjizi Historia Augusta, zbirci djelomično izmišljenih carskih biografija.

Karta Rima sa Servijevim zidom
Ulica koja je prolazila kroz ta vrata zvala se Clivus Suburanus i identična je sa današnjim ulicama San Vito i San Martino, koje se nastavljaju na Via San Madonna dei Monti, ulicu koja slijedi trasu antičkog Argiletuma, koji je nekad bio glavna ulica za Forum.

Za Antike lijevo i desno od Porte Esquiline, postojala su dva manja slavoluka, oni su najvjerovatnije bili i dio Galijenova slavoluka, ali su srušeni za renesanse, a mramor sa njih korišten je za dekoraciju crkava ili palača.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Rome, Arch of Gallienus*" (engleski). Livius. Pristupljeno 9. 5. 2018.

Vanjske veze
------------

***Porta Esquilina*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Rome, Arch of Gallienus* ()
Rapla 2021
**Rapla** (njemački: *Rappel*) je grad od 4,887 stanovnika u centru Estonije, on je administrativni centar Okruga Rapla.

Geografske karakteristike
-------------------------

Rapla se prostire po valovitoj ravnici u gornjem toku rijeke Vigale, udaljena pedesetak km jugozapadno od Tallinna.
Najveća atrakcija tog grada je neogotička crkva Marije Magdalene u Rapli (1899.-1901.)

Historija
---------

Zgrada zadruge iz 1977.
Rapla je sve do 20. vijeka bila beznačajno selo. Njeni počeci vezani su uz ciglanu Valtu, koja je proradila 1899.

Nakon tog je 1900. podignuta željeznička stanica na pruzi Tallinn-Viljandi, koja se u početku zvala - *Hermet*, po nedalekom vlastelinstvu Hertu.

I pored toga je Rapla ostala selo jer je 1913. imala samo 253 stanovnika. Prva zgrada osnovne škole podignuta je 1926. a 1936. i gimnazija jer je mjesto tad već imalo oko 1 000 stanovnika.

Rapla je proglašena gradom - 1945. za Estonske Sovjetske Socijalističke Republike, ali je narasla brojem stanovnika tek nakon 1950. kad je postala administrativni centar rajona.

Nakon proglašenja estonske nezavisnosti -Rapla je status grada dobila u augustu 1993.

Privreda i transport
--------------------

Danas je Rapla grad prehrambene industrije i jedne velike ciglane.

Pobratimski gradovi
-------------------

Rapla ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;

|  |  |
| --- | --- |
| * Norveška Askim, Norveška
* Finska Kauhava, Finska
 | * Finska Nurmijärvi, Finska
* Švedska Värnamo, Švedska
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Rapla" (estonski). Eesti Entsüklopeedia. Pristupljeno 18.09. 2021.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Estonia: Counties, Cities and Towns*" (engleski). City population. Pristupljeno 18.09. 2021.
3. ↑  „Sister cities of Rapla" (engleski). Sister cities. Pristupljeno 18.09. 2021.

Vanjske veze
------------

***Rapla*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Rapla vald* (službene stranice) ()

| * p
* r
* u
Gradovi u Estoniji |
| --- |
| 
* Abja-Paluoja
* Antsla
* Elva
* Haapsalu
* Jõgeva
* Jõhvi
* Kallaste
* Kärdla
* Karksi-Nuia
* Kehra
* Keila
* Kilingi-Nõmme
* Kiviõli
* Kohtla-Järve
* Kunda
* Kuressaare
* Lihula
* Loksa
* Maardu
* Mõisaküla
* Mustvee
* Narva
* Narva-Jõesuu
* Otepää
* Paide
* Paldiski
* Pärnu
* Põltsamaa
* Põlva
* Püssi
* Rakvere
* Räpina
* Rapla
* Saue
* Sillamäe
* Sindi
* Suure-Jaani
* Tallinn
* Tamsalu
* Tapa
* Tartu
* Tõrva
* Türi
* Valga
* Viljandi
* Võhma
* Võru

 | Coat of arms of Estonia |
| Jaanilinn (Ivangorod) i Petseri (Pečori) anektirani su od strane Sovjetskog Saveza 1945. godine te su danas dio Rusije. |
| Rodna |
| --- |
| Dio |
| Vrh masiva Rodna - PietrosulVrh masiva Rodna - PietrosulVrh masiva Rodna - Pietrosul |
| Dužina masiva: | km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Pietrosul (2,303 m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  Rumunjska |

**Rodna** (rumunjski: *Munţii Rodnei*, mađarski: *Radnai-havasok*) je najviši planinski masiv u 
Rumunjskoj, pored ukrajinske granice.

Geografske karakteristike
-------------------------

Masiv Rodna leži na sjeveru zemlje, to je zapravo najviši dio Istočnih Karpata, čiji vrh Pietrosul ima 2,303 metara.

Karta Rumunjske s pozicijom Masiva Rodna
Na Rodni više nema aktivnih glečera, ali ih je nekada bilo puno, tako da se po masivu vide tragovi velike glacijacije, 
naročito po sjevernim obroncima, koje kao posljedicu te aktivnosti imaju čitav niz alpskih jezera, od kojih je najveće Lala.
 i ogoljele stjenovite planinske vrhove.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Rodna Massif*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22. 3. 2015.

Vanjske veze
------------

***Rodna (masiv)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Rodna Massif* na portalu Encyclopædia Britannica ()

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Ryńskie** (njemački: *Rheiner See*) je glacijalno jezero u porječju rijeke Pise na sjeveroistoku
Poljske u Varminsko-mazurskom vojvodstvu.

Karakteristike
--------------

Ryńsko jezero leži na nadmorskoj visini od 116 metara, južno od grada Ryna u Regiji Mazurska jezera.

Panorama jezera
Ryńsko jezero je krajnji sjeveroistočni zavijutak glacijalnog valova dugog oko 30 km koji se proteže od grada Ryna na sjeveru do grada Ruciane-Nida na jugu. U njemu se nižu jezera; Tałty, Mikołajsko, Bełdany koja su dio iste hidrografske cjeline.

Jezero ima površinu od 6,76 km² (uključujući otoke površine 4,7 ha), dugo je 7,3 km (sjeveroistok-jugozapad), široko do 1,3 km i maksimalno duboko do 50,8 m.

Vrlo razvedene obale duge 22 km, pretežno su strme i visoke, a na istoku su često obrasle šumama.

Ryńsko jezero i grad Ryn dio su turističke brodske rute za obilazak Mazurskih jezera.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „Ryńskie, Jezioro" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 26.04. 2021.

Vanjske veze
------------

***Ryńskie*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ryńskie, Jezioro* ()
**Saint-Gaudens** je općina i grad od 11,327 stanovnika na jugu Francuske u Regiji Occitanie (Midi-Pyrénées).

Saint-Gaudens je i administrativni centar vlastite prefekture koja se nalazi na jugu Departmana Haute-Garonne.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad leži na nadmorskoj visini od 405 metra, na platou iznad kotline rijeke Garonne. 
Smjestio se u Pirinejima kao prirodno raskrsnica puteva između Atlantika i Mediterana, odnosno Toulousa i Val d'Arana u 
Španjolskoj.

Od Toulousa je udaljen stotinjak kilometara jugozapadno, ali je od španjolske granice i Val d'Arana.udaljen svega četrdesetak kilometara

Historija
---------

Tvornica celuloze i papira
Naseljen od željeznog doba sve do ranog srednjeg vijeka zvao se Mas-Saint-Pierre, nakon tog dobio je ime po mladom pastiru i martiru - Gaudensu, kog su mučili i ubili Vizigoti krajem 5. vijeka.

U grad je izrastao oko romaničke crkve iz 11. vijeka. Povelju o statusu grada dobio je 1202. u to vrijeme bio je prijestolnica Nébouzana opasan čvrstim bedemima. Kao važan regionalni trgovački centar, Saint-Gaudens je izrastao i u ekonomsku prijestolnicu 
Commingesa.

Biskupija Comminges funkcionirala je kao administrativna jedinica, sve do stvaranja Grofovije Comminges za feudalizma. Zlatno doba te grofovije bio je 12. vijek, kad se protezala od Val d'Arana do Mureta, i graničila sa moćnim susjedima kao što su Grofovi Toulousa i 
aragonski kraljevi.
Grofovija je počela stagnirati kad je Kraljevina Francuska počela graditi utvrđene gradove. Još gora je bila pojava porodice *Béarn-Foix* koja je 1258. osvojila Nébouzan, i razdvojila Saint-Gaudens i druge gradove od Commingesa i razbila njeno jedinstvo.

Saint-Gaudens je teško je stradao nakon Bartolomejske noći - 1569 od protestantskih snaga koje je vodio grof Montgomery.

Nakon što je 1607. postao dio Kraljevine Francuske proglašen je administrativnim centrom tadašnje provincije Nébouzan.
Za Francuske revolucije mu je ime nakratko promjenjeno u Mont-Unité.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost grada je njegova kanonička crkva sa klaustrom iz 11 - 12. vijeka.

Gradovi pobratimi
-----------------

* Francuska Avranches, Francuska
* Španija Barbastro, Španjolska
* Španija Vielha e Mijaran, Španjolska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „Saint-Gaudens" (engleski). City population. Pristupljeno 4. 6. 2018.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  „*History and heritage*" (francuski). Tourisme Saint-Gaudens. Pristupljeno 4. 06. 2018.

Vanjske veze
------------

***Saint-Gaudens, Haute-Garonne*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Saint-Gaudens* ()
**San Carlos de Bariloche** ili samo **Bariloche** je grad na jugu argentinske Patagonije u kom živi 131,800  i istoimena općina od 161,012 stanovnika

Bariloche je skijališni resort u provinciji Río Negro.

Geografske karakteristike
-------------------------

San Carlos de Bariloche leži na obroncima Anda, na južnoj obali Jezera Nahuel Huapi u centru istoimenog Nacionalnog parka Nahuel Huapi, udaljen 1680 km južno od glavnog grada Argentine- Buenos Airesa.

Historija
---------

Centar grada
Historija Bariloche vezana je uz istraživača i geografa Francisca Morena, koji je između 1876. - 1902. obišao Patagoniju i sam se uvjerio da je njen najljepši dio baš Bariloche. Njemu je argentinska vlada zbog zasluga za državu poklonila upravo taj dio Patagonije, a on ju je velikodušno 1903. daravao za osnivanje 
prvog argentinskog nacionalnog parka.

Prve brvnare za skijaše na obližnjim planinama López i Otto, podigli su 1905. švicarski imigranti, po uzoru na one u vlastitoj domovini.

Velik poticaj razvoju turizma bio je dolazak željeznice - 1934.

Walt Disney posjetio je te iste 1934. Nacionalni park Nahuel Huapi i oduševio se njegovim pejzažima, koji su mu poslužili kao inspiracija za film Bambi.

Bariloche je 1960. bio mjesto u kom je tadašnji argentinski predsjednik Arturo Frondizi ugostio američkog predsjednika Dwighta Eisenhowera, na kraju tog susreta potpisali su deklaraciju o prijateljstvu i suradnji.

Privreda i transport
--------------------

Ekonomija grada bazira se na turizmu i stočarstvu.

San Carlos de Bariloche ima internacionalni aerodrom (IATA: BRC, ICAO: SAZS), sa redovnim linijama za Buenos Aires.

Pobratimski gradovi
-------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Andora La Massana, Andora
* Brazil Gramado, Brazil
* Čile Osorno, Čile
* Čile Puerto Montt, Čile
 | * Čile Puerto Varas, Čile
* Italija Belluno, Italija
* Italija L'Aquila, Italija
* Italija Sestriere, Italija
 | * Novi Zeland Queenstown, Novi Zeland
* Švicarska St. Moritz, Švicarska
* Sjedinjene Američke Države Aspen, Sjedinjene Američke Države
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Bariloche, Department in Río Negro (Argentina)*" (engleski). City population. Pristupljeno 22.12. 2020.
2. 1 2 3 4 5  „*Argentina: Provinces and Agglomerations*" (engleski). City population. Pristupljeno 22.12. 2020.
3. ↑  „*Estás donde querías estar. Estás en Bariloche*" (španjolski). Municipalidad de Bariloche. Pristupljeno 22.12. 2020.
4. 1 2  „*Historia de Bariloche*" (španjolski). Municipalidad de Bariloche. Pristupljeno 22.12. 2020.
5. 1 2 3 4  „*San Carlos de Bariloche, Argentina*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 22.12. 2020.

Vanjske veze
------------

***San Carlos de Bariloche*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad de Bariloche* (službene stranice ()
**Działdowo** (njemački *Soldau*) je grad od 21,145 stanovnika na sjeveru Poljske u Varminsko-mazurskom vojvodstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Działdowo se prostire duž rijeke Działdówke (Wkre), udaljen osamdesetak km jugozapadno od Olsztyna.

Historija
---------

Zamak mazurijskih vojvoda
Działdowo je niknulo kao utvrda Starih Prusa pod imeom **Sasinowia**, koju su krajem 13. vijeka zauzeli Teutonski vitezi.

Tokom 14. vijeka Sasinowiju su kolonizirali Poljaci iz Mazovije; 
Između 1340.-50 podignut je zamak, pa je naselje dobilo status grada 1344.

Sasinowia je i nakon 1466. ostala u sastavu Redovničke države Teutonskog viteškog reda, a od 1525. je dio je Pruskog vojvodstva, pa je odtad djelila njegovu sudbinu u Mazuriji. 
Grad je 1530. službeno prihvatio luteranstvo, a u periodu od 16.do 18. vijeka prosperirao je kao zanatsko-trgovački centar.

Działdowo od 1920. nakon provedenog referenduma pripada Obnovljenoj Poljskoj Republici i odtad je regionalni administrativni centar, a od 1999 i sjedište vlastitog povjata.

U međuratnom periodu bio je važan centar poljskog patriotizma u Mazuriji.
Za Njemačke okupacije Poljske u gradu je od 1939. do 1940.djelovao zarobljenički logor za poljske vojnike, a od 1940. do 1944. radni logor za Poljake i Židove.

Privreda
--------

Današnje Działdowo je grad prehrambene, obućarske i drvne industrije, poznat po tvornici stakla i građevinskog materijala.

On je i važno raskršće željezničkih pruga.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost grada je gotički zamak podignut između 1340.-50. koji je danas djelomično restauriran.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Ukrajina Truskavec, Ukrajina

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „Działdowo" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 8.08. 2021.
2. 1 2 3 4 5  „*Poland: Warminskomazurskie*" (engleski). City population. Pristupljeno 8.08. 2021.
3. ↑  „*Budujemy partnerską współpracę*" (poljski). Urząd Miasta Działdowo. Pristupljeno 8. 8. 2021.

Vanjske veze
------------

***Działdowo*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Urząd Miasta Działdowo* (službene stranice) ()
Krajina i Vindiška marka
**Marca vindica** je službeni povijesni srednjovjekovni naziv na latinskom za zemlje današnje Dolenjske. Njezino područje je predstavljalo feud uključen u Svetom Rimskom Carstvu, odnosno u nasljednim zemljama dinastije Habsburga. Njemački tekstovi to zovu ***Windische Mark***. Teritorij feuda nastaje odcijepljenjem od Kranjske krajine. Potom se na njemačkom jeziku Slovenci često spominju kao *Windische* ili *Alpenslawen*.

Rani srednji vijek
------------------

Prvi se put «marcha Winedorum» spominje 631. ali je se naziv odnosio na cijelu tadašnju Karantaniju (Kronika Fredegariusa Scholasticusa). U Karolinškom Carstvu je stvorena jedinstvena Kranjska koja je tijekom razvoja otonskog sustava marki od 960. podijeljena na dva područja marke, «Creina marcha» i «Windische Mark», koja je povezana sa dolinom Savinje kako bi formirala «Mark Saunien» (*Savinjska krajina*). Od 976. godine spomeninje se kao područje pod vodstvom koruških knezova. Nakon 1036. godine odvojena je od Savinjske krajine i ponovno pripojena Gornjoj Krajini pod dvostrukim imenom «Krain und Windische Mark», nakon što je Kranjska već 1012. bila izdvojena iz Kneževine Koruške. Godine 1040. Kranjska je postala samostalna markgrofovija a zatim su 1077. «Krain und Windische Mark» prešli na patrijarha Sieghard iz Aquileie.  

Vindiško područje je prelazilo jedno vrijeme od jedne na drugu lokalnu dinastiju, sve dok je 1229. putem vijenčanja grof Friedrich II ju pripojio zemljama dinastije Babenberg. No, dinastija će nestati 1246. i otvoriti borbe za nasljedstvo Austrije. Godine 1269. češki kralj Otokar II. je ujedinio Kranjsku, Vindišku krajinu, Windischgraz (1270) i Savinjsku dolinu u jednu krajinu u dobi krize carske vlasti i svog uspona u centralnoj Europi. No, njegove borbe će propasti kada carska Dijeta bude izglasala Rudolfa Habsburškog za cara a isti Otokar će umrijeti u Bitci na Moravskom polju u augustu 1278.

Kasni srednji vijek
-------------------

Po nasljednim ugovorom iz 1363./1364. između habsburškog vojvode Rudolfa IV. i Alberta IV. od Gorice-Istre, posjedi u Vindiškoj marci, Istri (županija Mitterburg), *Weiße Marku* (Möttling) i Poiku su pripali Habsburgovcima nakon smrti Alberta IV. 1374. godine. Zatim je se vlast Habsburgovaca protezala do Jadranskog mora, te nakon 1335. izumiranjem tirolsko-koruške loze Meinhardin, Koruška je također pripala Habsburgovcima, a Kranjska je već prije 1335. vraćena Habsburgu. Vindiška marka je ponovno dodijeljena Kranjskoj mada su Habsburgovci više puta pravili nove unutarnje podjele baštine.  

Vindiška marka je bila do oktobra 1918. u sastavu Habsburškog Carstva, kada je uključena u sustav Države Slovenaca, Hrvata i Srba.

Bilješke
--------

1. ↑  lat. *Marca Carniola*, nem. *Markgrafschaft Krain*, sl. *Kranjska krajina* , vidi: Kranjska.
2. ↑  Albert IV. von Görz-Istrien (fl. 1364-1374)

Izvori
------

Bibliografija
-------------
**Rust** (hrvatski: *Rušta*, mađarski: *Ruszt*) je grad na istoku Austrije od samo 1,929 stanovnika.

Rust je i administrativni centar vlastitog okruga jer je i statutarni grad, iako je najmanji po broju stanovnika, ali je taj status dobio zbog svoje tradicije.

Rust je poznat kao vinska prijestolnica Austrije, jer ima oko 500 hektara vinograda. 
Još od srednjeg vijeka u tom kraju se uzgaja vinova loza, pa je Rust još 1524. dobio privilegiju da svoja vina označava sa slovom - **R**, kao oznakom kvalitete.

Geografske karakteristike
-------------------------

Gradska vijećnica.

*Rust* leži na sjeveroistoku Gradišća, pored zapadne obale Nežiderskog jezera

Historija
---------

Rust je bio naseljen još za rimskih vremena, za srednjeg vijeka prvi put je dokumentiran 1317. pod imenom **Ceel** Od 1681. ima status slobodnog kraljevskog grada.

Sve do 1921. podpadao je pod Ugarsku, tek odtad je podpao pod Austriju.

Rust je 1975. proglašen austrijskim primjerom grada (zajedno sa Salzburgom i Kremsom koji najviše vodi računa o svojim 
historijskim spomenicima.

Panorama grada i jezera

Znamenitosti
------------

Rust ima još i danas djelomično sačuvanu utvrdu sa bedemima i barutanom iz 1614. 
Značajna je i njegova mala ribarska romaničko-gotička crkva, u kojoj se nalazi najbolji opus srednjovjekovnih
fresaka u cijelom Gradišću i gotička skulptura sv. Marije (oko 1450.)

Pored tog tu je i ranobarokna parohijska crkva, posvećena 1651. i brojne građanske kuće šarenih fasada.

Privreda
--------

Pored vinogradarstva *Rust* je poznat i kao ljetovalište, u njemu je 1992. prenoćilo 139,606 turista.
Uz to je poznat po proizvodnji mreža od trstike za građevinarstvo.

Gradovi prijatelji
------------------

Rust je zbratimljen sa slijedećim gradovima;

* Njemačka, Kulmbach
* Mađarska, Tokaj

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Burgenland" (engleski). City population. Pristupljeno 05. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Rust*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 05. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

* Službene stranice grada Arhivirano 2011-06-23 na Wayback Machine-u ()

***Rust*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Glavni gradovi austrijskih saveznih zemalja |
| --- |
| Grb Austrije | 
* Bregenz
* Eisenstadt
* Graz
* Innsbruck
* Klagenfurt
* Linz
* Salzburg
* Sankt Pölten
* Beč

 | Zastava Austrije |


| * p
* r
* u
Okruzi i statutarni gradovi u Gradišću  |
| --- |
| Gradovi | 
* Eisenstadt
* Rust

 | Položaj Gradišća u Austriji |
| Okruzi | 
* Eisenstadt-Umgebung
* Güssing
* Jennersdorf
* Mattersburg
* Neusiedl am See
* Oberpullendorf
* Oberwart

 |
**Santa Ana** je općina od 277,264  i grad od 204,340 stanovnika na sjeverozapadu Salvadora u Departmanu Santa Ana u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Santa Ana se nalazi u kotlini Masiva Sierra Madre de Chiapas, na nadmorskoj visini od 665 metara, na trasi 
Panameričkog autoputa, udaljena 62 km sjeverozapadno od glavnog grada San Salvadora.

### Atrakcije i znamenitosti

Vulkan Santa Ana nalazi se 16 km jugozapadno od grada, a Jezero Coatepeque 18 km jugoistočno. 
Ruševine majanske Chalchuape nalaze se 14 km zapadno od grada.

U samom gradu najveća znamenitost je gotička katedrala El Calvario.

Panorama grada

Historija
---------

Santa Ana je nastala za pretkolumbovskih vremena kao naselje majanskih Pipila - **Sihuatehuacán**, što je značilo *Grad svećenica*.
Nakon što su ga španjolski konkvistadori zauzeli, tadašnji gvatemalski biskup Bernardino de Villalpando, podigao je 1569. svetište Santa Ana, pa se odtad mjesto počelo zvati *Santa Ana la Grande*.

Sve do 1821. bio je dio španjolskog kolonijalnog carstva, tad je postao dio države Salvador unutar 
Savezne Republike Centralne Amerike.

Dekretom iz maja 1835. postao je administrativni centar Departmana Sonsonate.

Nakon raspada Savezne Republike Centralne Amerike, započeo je period političkih i ekonomskih previranja u kom su
dominirali veleposjednici.

Grad je postao vijest dana kad su ga početkom 1981. napale gerilske jedinice ljevičarske
Nacionalne oslobodilačke fronte Farabundo Martí.
Njihova ofenziva nastavila se i tokom 1980-ih i prouzročile veliku štetu Santa Ani..

Santa Ana je kao drugi po veličini u zemlji od 1982. i univerzitetski grad.

Privreda
--------

Santa Ana je grad prehrambene, kožne, drvne i tekstilne industrije.
Poznat je po destilerijima i kavi, u njemu se nalazi jedan od najvećih mlinova za kavu na svijetu El Molino.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Santa Ana Municipality in El Salvador*" (engleski). City population. Pristupljeno 22.3.2023.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Santa Ana*" (španjolski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 22.3.2023.
3. 1 2  „*Santa Ana in Santa Ana*" (engleski). City population. Pristupljeno 22.3.2023.
4. 1 2 3  „*Historia de la ciudad de Santa Ana* "(španjolski). Alcaldía Municipal de Santa Ana. Pristupljeno 22.3.2023.
5. ↑  „*Historia*" (španjolski). Universitad Autonoma Santa Ana. Pristupljeno 22.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Santa Ana, El Salvador*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcaldía Municipal de Santa Ana* (službene stranice) ()
John Singer Sargent: *Portret Madame X* (1883.)  
Sargentov portret gospođe Virginie Amélie Avegno Gautreau s dekolteom izazvao je velike kontroverzne kada je izložen u Salonu 1884. godine.
**Salon**, rjeđe i **Pariški Salon** je bila, počevši s 1725. godinom, službena umjetnička izložba *Académie des Beaux-Arts* u Parizu. Od 1748. do 1890. Salon je bio najveći godišnji ili dvogodišnji umjetnički događaj u Zapadnom svijetu. Sve do 1881. godine, izložbe u Salonu organizirala je država, a kada je ista povukla sredstva, organizaciju Salona preuzelo je *Société des Artistes Français*.

Isprva, Salon je organiziran kako bi izlagao djela diplomiranih umjetnika Mazarinove *École des Beaux-Arts*. U to je doba Salon bio lokacija na kojoj su umjetnici morali izlagati ako su željeli ostvariti ikakav uspjeh, a smatralo se kako djela izložena u Salonu imaju kraljevu podršku. Godine 1725. Salon je održan u palači Louvre te je ubrzo otvoren za javnost i organiziran na godišnjoj ili dvogodišnjoj bazi. Od sredine XVIII. stoljeća, utjecaj i značaj Salona nije dovođen u pitanje.

Izložbe u Salonu bile su poznate po velikom broju eksponata koji su bili izlagani po cijeloj izložbenoj dvorani, koristeći svaki slobodan komad prostora. Od kraja XVIII. stoljeća, Salon je postao glavno umjetničko zbivanje u Zapadnom svijetu, a reakcije i komentari pojedinih izložbi označile su početak suvremene likovne kritike. Do 1789. u Salonu su izlagali samo francuski umjetnici, no Francuska revolucija je istu otvorila i stranim umjetnicima. Daljnja liberalizacija uslijedila je 1848. godine, kada se broj odbijenih djela drastično smanjio, a četiri godine kasnije uvedene su i medalje.

Ipak, pojava moderne umjetnosti u liku impresionističkih ideja dovela je do raskola u Salonu. Žiri koji je odabirao djela nije blagonaklono gledao na impresioniste te je dobio izlagati njihova djela u Salonu. Godine 1863. žiri je odbio neuobičajeno velik broj djela, što je izazvalo nezadovoljstvo redovnih izlagatelja. Napoleon III je organizirao *Salon des Refusés*, gdje su izložena djela koje je Salon odbio te godine. *Salon des Refusés* je otvoren 17. svibnja 1863. godine, što se smatra početkom moderne i avangardne umjetnosti. Odbijeni impresionisti su kasnije održali niz samostalnih izložbi, počevši s onom kultnom 1874. godine.

Konačni raskol pariškog Salona desio se 1890. godine, kada je predsjednik Društva francuskih umjetnika, William-Adolphe Bouguereau, predložio da se u Salonu izlažu djela mladih i neafirmiranih slikara, što je izazvalo negodovanje drugih članova Društva, među kojima je bio i Auguste Rodin. Odmetnuti umjetnici osnovali su *Société Nationale des Beaux-Arts* te su pokrenuli vlastitu izložbu pod nazivom *Salon du Champ de Mars*, a koja će ubrzo postati poznata kao *Nationale*. Godine 1903. došlo je do osnivanja još jedne izložbe, *Salon d'Automne* (čiji su pokretači bili Renoir i Rodin), koja se usprotivila onome što su smatrali konzervativnošću i birokratizmom.
**Scarborough** je grad od 4600 stanovnika na Trinidadu i Tobagu, državi u Karipskom moru. Grad je i administrativni centar otoka Tobaga.

Geografija
----------

Scarborough leži na jugozapadu Tobaga, smješten u zaljevu Rockly, a sam centar se prostire po obrocima brežuljka udaljenog 13 km od krajnjeg jugozapadnog rta. Na vrhu brežuljka nalazi se utvrda Kralj Georg koju su podigli Britanci krajem 18. vijeka (točnije između 1777. i 1779). To je kompleks sa kasarnama, zgradama za oficire, zatvorom i brojnim topovima. Danas se u njemu nalazi i muzej historije Tobaga.

Historija
---------

Scarborough je prvi put dokumentiran 1654. pod imenom **Lampsinburg**, kao naselje holandskih kolonista kog su osnovala dva brata. Uspjeh Holanđana u kolonizaciji Tobaga izazvao je zavist drugih evropskih sila. Britanci nisu gubili vrijeme pa su uskoro organizirali pirate koji su napadati otok, a slijedili su ih Francuzi, pa je odtad u narednih 150 godina tridesetak puta promjenio gospodare.

Ulica Wilson
Holanđani su ponovno zauzeli Tobago 1670-ih i oformili su prvu civilnu vlast na otoku te doveli stotine afričkih robova da rade na zemlji. Za svoje kratkotrajne vladavine uspjeli su podići ugodan gradić širokih ulica i urednih kuća duž obale zaljeva Rockley (danas Donji grad), no istisnuli su ih Francuzi 1677. godine.

Kad su Britanci 1762. istjerali Francuze, ubrzo su na lokalitetu Studly Park, podigli novu prijestolnicu Georgetown, ali su je uskoro počeli napuštati i selili se u stari Lampsinburg koji je izrastao u financijsko-trgovački centar otoka. Ime je promjenjeno u današnji Scarborough, a od 1769. je postao i administrativni centar jer je preseljena otočka skupština.

Tobago je od 1781. ponovno u francuskim rukama, pod čijom je vlašću ostao narednih 12 godina. Nakon još nekoliko promjena gospodara Tobago je od 1814. kolonija Ujedinjenog Kraljevstva, čime je završila era političke nestabilnosti.

Privreda i transport
--------------------

Današnji Scarborough je živahni grad koji egzistira od turizma. Najveći broj turista dolazi preko Internacionalnog aerodroma Arthur Napoleon Raymond Robinson (nekadašnji Crown Point) (IATA: TAB, ICAO: TTCP) koji je udaljen 11 
km od centra grada. Luka je jaružanjem produbljena kako bi mogla primiti najveće kruzere.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Scarborough*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 1. 2018.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Scarborough" (engleski). Discover Tobago. Pristupljeno 29. 5. 2018.

Vanjske veze
------------

***Scarborough, Tobago*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Scarborough'* ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 126864885
* LCCN: n2002163230
* GND: 7606421-9

 |
Satelit ERS 2
**Satelit za opservaciju Zemlje** je umjetni satelit specijalno projektiran za opservaciju Zemlje iz orbite, sličan je izviđačkom satelitu, ali namijenjen je za civilne svrhe odnosno ekološki nadzor, meteorologiju, kartografiju, itd.

### Sateliti za klimu i vrijeme

Oni prikupljaju podatke ne samo o vremenu, nego i podatke o osvjetljenju gradova, požarima, efektima zagađenja, polarnom svjetlu, pješčanim olujama i olujama prašine, snježnom pokrivaču, mapiranju leda, granicama oceanskih struja, tokovima energije, itd.

### Okolišna opservacija

Sateliti za okolišno nadgledanje asistiraju pri praćenju stanja okoline, tako što uočavaju promjene u Zemljinoj vegetaciji, stanju mora, boji oceana, i ledenom pokrovu. Prateći vremenske promjene vegetacije, moguće je pratiti suše, poređenjem starih i novih podataka.

Povezano
--------

* Lista satelita za opservaciju Zemlje
* Meteorološki satelit
* Daljinska istraživanja

***Satelit za opservaciju Zemlje*** na Wikimedijinoj ostavi
**Savjet desetorice** venecijanski: *Consejo dei Diese*, talijanski: *Consiglio dei Dieci* ) bio je od 1310 do propasti 1797. jedan od najviših organa Mletačke Republike, zadužen za političku sigurnost republike.

Njegovih deset operativaca birali su između sebe članovi Velikog savjeta na mandat od jedne godine.

Karakteristike
--------------

Savjet desetorice bio je nešto između suda i političke tajne službe, imao je vrlo široke ovlasti, kojima je po samoj prirodi stvari bilo vrlo teško precizno utvrditi operativne granice, pa se često mješao u rad ostalih organa Mletačke Republike. 

Boccha di Leone mjesta za ubacivanje anonimnih pritužbi
Unatoč tome Savjet desetorice je uvijek mogao računati na podršku velike većine venecijanske političke elite, koja je shvaćala svrsishodnost njegovih akcija, jer su one vijekovima osiguravale politički integritet Mletačke Republike.

Imformacije o subverzivnim aktivnostima, nakon koje bi oni kretali u akciju dobijali su od vođa sestiera (Capi di Sestiere) i špijuna, ali i od anonimnih dojava običnih građana koje su oni ubacivali u Bocche di Leone kojih je po Veneciji bilo poprilično.

Historija
---------

Savjet desetorice osnovan je 10. jula 1310. sa zadatkom da pronađe i kazni sudionike urote Bajamonta Tiepola protiv Mletačke Republike 5. januara 1310. Iako je osnovan kao provizorno tijelo, njegov rad je produžen do 1335. kad je odlučeno da to postane stalno tijelo republike.

Nakon što je postao stalno tijelo, Savjet desetorice preuzeo je odgovornost za zaštitu sigurnosti države, zadatak koji je ranije pripadao Odjelu za kriminal (Quarantia al Criminal).

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Le origini del Consiglio*" (talijanski). Repubblica Serenissima. Pristupljeno 08. 12. 2013.
2. ↑  „*Consiglio dei Dieci*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 08. 12. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Consiglio dei Dieci* na portalu Treccani ()
* Le origini del Consiglio na portalu Repubblica Serenissima ()
**Schokland** je bivši otok u nizozemskom plitkom zaljevu Zuiderzee koji je 1942. godine postao polderom Noordoostpolder u nizozemskom isušivanju mora. Ostaci otoka su još uvijek vidljivi kao uzvišenje okruženo nasipnim zidom Middelbuurt.

Schokland je izvorno bio poluotok koji je tokom srednjeg vijeka postao atraktivno naselje. Uglavnom je bio prekriven naseljima, grobljima, terpovima (vještačkim humcima na kojima su bila sela), nasipima, branama i sustavom parcela. Najstarija naselja na Schoklandu potječu iz paleolitika, a početkom 13. stoljeća je zahvaljujući pomorskom položaju postao važno središte pomorske trgovine i ribarstva.

Postupnim podizanjem mora do 15. stoljeća Schokland je postao otokom. Mnogi nasipi oko Schoklanda pokazuju kako je tokom tog razdoblja, ali i slijedećim stoljećima, otok gubio bitku protiv nadirućeg mora, uglavnom za vrijeme snažnih oluja. Naposlijetku se otok nije sam mogao boriti protiv mora i dobio je podršku od vijeća Overijssela. God 1710. Holland i Friesland su dodatno sufinancirali otočane, uglanom zbog važnosti svjetionika Zuidpunta za njihove trgovačke putove. Od 19. stoljeća otok je bivao sve češće ugrožen poplavama. Do tada stanovnici Schoklanda su se povukli u tri viša naselja, Emmeloord, Molenbuurt, i Middelbuurt. God. 1825. velika poplava je uništila većinu otoka, a 1859. godine nizozemska vlada je odlučila okončati naselja na Schoklandu, te su ukinuli općinu i pripojili je Kampenu na kopnu.

Nakon što je isušivanjem mora Zuiderzee nastao polder Noordoostpolder, Schokland je postao popularni arheološki lokalitet i ustanovljen je Muzej Schokland, a 1995. godine otok je postao prvom svjetskom baštinom u Nizozemskoj kao "primjer naselja koje datira još od prapovijesti i svjedoči o nizozemskoj herojskoj borbi protiv prijetnje mora".

* Crkva i muzej iznad bivšeg morskog zidaCrkva i muzej iznad bivšeg morskog zida
* Bivše grobljeBivše groblje
* Bivša izbjeglička lukaBivša izbjeglička luka
* Ostaci rimokatoličke Crkve Ensa iz 14. st.Ostaci rimokatoličke Crkve Ensa iz 14. st.

Panorama SchoklandaPanorama Schoklanda

Vanjske veze
------------

* Schokland

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Schokland** |

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Nizozemskoj |
| --- |
|  | 
Amsterdamski kanali • Obrambena linija Amsterdama • Polder Beemster • Kompleks vjetrenjača kod Kinderdijka • Pumpe na parni pogon u Lemmeru • Krajolik poldera u Schoklandu • Kuća Rietveld Schröder u Utrechtu • Waddensko more1)
 | Nizozemska zastava |
| 
1) Zajednička svjetska baština Holandije i Njemačke 
Luka i centar grada Willemstada na otoku Curaçao u Holandskim Antilima) spada u Svjetsku baštinu Amerike
 |
**Schoten** je grad i općina od 34,291 stanovnika na sjeveru Belgije u Provinciji Antwerpen.

Schoten se nalazi udaljen desetak km sjeveroistočno od centra Antwerpena, a prostire se duž Albertovog kanala i kanala prema Desselu.

Historija
---------

Most na Albertovom kanalu
Schoten je nastao u 12. vijeku kao feud grofova od Brede (kasnije Bergen op Zooma), dok je u crkvenom pogledu bio pod jurisdikcijom cistercitske opatije Villers-la-Ville.

Antwerpen koji je početkom 16. vijeka postao dominantni grad Brabanta počeo se širiti na teren Schotena tako što su bogatiji građani počeli graditi dvorce na dotadašnjem poljoprivrednom zemljištu.
Ipak je Schoten sve do sredine 19. vijeka ostao selo koje je jedva prelazilo 1000 duša.

Dolazak željezničke pruge u drugoj polovici 19. vijeka, i nakon tog iskapanje kanala utjecao je na Industrijalizaciju. Nove tvornice gradile su se duž Albertovog kanala, dok je nova antwerpenska buržoazija izgradila vile u kvartovima Koningshof i Schotenhof.

I pored nagle urbanizacije još je i danas oko 30% teritorija općine pod šumama.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Belgium: Major Cities and Municipalities*" (engleski). City population. Pristupljeno 09.05. 2022.
2. 1 2 3 4 5  „*Geschiedenis*" (nizozemski). Schoten. Pristupljeno 09.05. 2022.

Vanjske veze
------------

***Schoten*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Schoten* (službene stranice) ()
**Santa Eularia des Riu** (službeno katalonski, inače španjolski *Santa Eulalia del Río*) je grad i općina od 36.457 stanovnika na istoku Španjolske, na otoku Ibizi u Sredozemnom moru. Santa Eularia des Riu je najveći, iako ne i glavni grad otoka, već je to Ibiza.

Geografija
----------

Promenada uz more
Santa Eularia des Riu leži na sjeveroistočnoj obali Ibize, na ušću istoimenog potoka. Od grada Ibize je udaljena petnaestak km, od Valencije 172 km, a od Barcelone 273 km. Santa Eularia je interesantna zbog potoka Riu de Santa Eulalia, dugog 17 km, kog se pretenciozno naziva rijeka (*riu*). On je jedini stalni vodotok na otoku, nekad je imao toliko vode da je pokretao i vodenice, smještene ispod brda Misse. Danas su se količine toliko smanjile da liči na bujicu, koja ima dosta vode jedino kad padne kiša.

Historija
---------

*Glavni članak: Ibiza*
Santa Eulària djelila je tokom historije sudbinu ostalih naselja na otoku Ibizi. Za maurske vladavine koja je trajala više od 300 godina naselje se zvalo **Xarc** (arapski: Istok), a to ime zadržano je i nakon što je otok u 13. vijeku podpao pod Krunu Aragona. Vremenom je ime promjenjeno u *Quartó del Rei* (Kraljevski kvart).

Kada je kod potoka podignuta prva crkva posvećena sv. Eulaliji Barcelonskoj (srušena u jednom od piratskih napada), ime je promjenjeno po njoj u današnje *Santa Eularia des Riu* (Sveta Eularija od rijeke). Saracenski pirati su pljačkali Santa Eulariju sve do 17. vijeka, zbog tog je nova crkva podignuta na tzv. Misnom brdu (katalonski: *Puig de Missa*) kao prava utvrda u koju su se sklanjali seljaci za saracenskih napada.

Krajem 18. vijeka seljaci su na nagovor biskupa počeli graditi kuće zbijene okolo crkve, tako je Santa Eulària malo pomalo dobijala gradski izgled. Prava transformacija dogodila se tek polovicom 20. vijeka kad su došli prvi turisti. Danas je Santa Eularia des Riu popularna turistička destinacija.

Panorama  gradaPanorama grada

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Spain: Illes Balears*" (engleski). City population. Pristupljeno 08. 5. 2019.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Local History*" (engleski). Ajuntament de Santa Eulària des Riu. Pristupljeno 9. 05. 2019.
3. ↑  Eularia des Riu „*Santa Eularia des Riu* "(španjolski). DB-city. Pristupljeno 8. 05. 2019. [*mrtav link*]

Vanjske veze
------------

***Santa Eularia des Riu*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ajuntament de Santa Eulària des Riu* ()