recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Viola profonda, viola i violina
Pod pojmom **gudački instrumenti** podrazumijevamo sve glazbene instrumente koji pripadaju skupini žičanih instrumenata i koji se sviraju na način da se preko žica povlači gudalo.

Danas se u klasičnoj glazbi koriste četiri standardna gudačka instrumenta: violina, viola, violončelo i kontrabas. U posljednje vrijeme pokušava se oživjeti upotreba izumrlih gudačkih instrumenata za potrebe stilskog izvođenja rane glazbe. Također, ovoj skupini instrumenata pripadaju i narodna glazbala, a danas se u techno glazbi koriste čak i električni gudački instrumeni.

Gudački instrumenti odlikuju se širokim registrom(dakle u mogućnosti su svirati velik broj tonova), sposobnošću reguliranja dinamike, agogike i boje tona (što omogućuje izražajnost) te virtuozitetom. Zato su općeprihvaćeni kao najvažniji instrumenti u klasičnoj glazbi. Čine temelj simfonijskog orkestra i imaju važne dionice u komornim sastavima. Mnoge skladbe za gudače kao soliste su prihvaćene kao najvrednija djela glazbene umjetnosti.

Gudački instrumenti
-------------------

* Violina
* Viola
* Violončelo
* Kontrabas

Izrada gudačkih instrumenata
----------------------------

*Glavni članak: Tradicionalna izrada violina*
Tradicionalna izrada violina (tal. *Liuteria*) je izrazito cijenjen obrt koji se sastoji u proizvodnji i obnovi gudačkih i trzalačkih instrumenata (gitara, bas, mandolina i dr.). Za to tvorci violina pohađaju posebne škole koje se temelje na bliskom odnosu mentora i štićenika, prije nego ovi pristupe šegrtovanju u lokalnim radionicama, gdje, u beskrajnom procesu, nastavljaju uvježbavati i usavršavati svoje tehnike. Kao temelj cremonskog identiteta, te presudne uloge u društvenim i kulturnim događajima grada, tradicionalna izrada violina u Cremoni je upisana na UNESCO-v popis nematerijalne svjetske baštine u Europi 2012. god..

Izvori
------

***Gudački instrumenti*** na Wikimedijinoj ostavi

1. ↑  Naziv dolazi od talijanskog naziva za lutnju, žičani instrument koji se uveliko koristio u baroku
2. ↑  Traditional violin craftsmanship in Cremona UNESCO-vim službenim stranicama () Preuzeto 10. prosinca 2012.

Šablon:Mrva-glaz-instr
**Arapski leopard** (*Panthera pardus nimr*) je najmanja podvrsta leoparda čiji broj u divljini je manji od 250, podijeljenih u nekoliko nepovezanih staništa na Arapskom poluotoku s manje od 50 jedinki, i u daljnjem je opadanju. Te je stoga upisan na IUCN-ov crveni popis kritično ugroženih vrsta (CR).

Arapski leopard u uzgajalištu ugroženih arapskih vrsta u Šardžahu
Boja krzna kod ove podvrste je blijedožuta do duboko-zlatne, po kojemu su zbijeno raspoređene mrlje u obliku rozeta. Mnogo je manji od afričkog leoparda i drugih azijskih vrsta, a težina mu je oko 30 kg kod mužjaka i 20 kg kod ženki. Iako dijele zajendičko stanište, mužjaci i ženke arapskog leoparda su osamljene životinje. Oni love manje i srednje velike životinje, a ulov privremeno spremaju na liticama ili skrivenim špiljama. U tim skloništima se mužjak i ženka sastaju na oko 5 dana da se pare i donose mlade. Poslije bremenitosti koja traje oko 100 dana, rađa se od jednog do četiri (obično dva) mladunca koji ostaju s majkom slijedeće dvije godine.

Ova podvrsta leoparda je do 1960-ih živjela na cijelom Arapskom poluotoku, uključujući Sinajski poluotok, te u pustinjama Judeje i Negev u Izraelu. Ovaj se prostor dramatično smanjio tijekom dvadesetog stoljeća usljed uništenja njegova prirodnog okoliša, te ubijanja kao odmazde, ili preventive zbog ubojstva stoke. Oko tristo jedinki se nalazi u zoološkim vrtovima širom Europe, Sjeverne Amerike i Bliskog istoka. Većina tih jedinki uključena je u program očuvanja i razmnožavanja u zatočeništvu.

Izvori
------

1. ↑  H. Schlegel, *Handleiding Tot de Beoefening der Dierkunde, Felis orientalis*, Boekdrukkerij van Nys, Breda, 1857. str. 23.
2. ↑  P. Hellyer i S. Aspinall, *The Emirates: A Natural History*, Trident Press Limited, 2005. UAE
3. ↑  D. P. Mallon, U. Breitenmoser i J. Ahmad Khan, *Panthera pardus ssp. nimr[*mrtav link*]* na IUCN Red List of Threatened Species () Preuzeto 31. siječnja 2012.
4. ↑  U. Breitenmoser, D. Mallon i C. Breitenmoser-Würsten, *A framework for the conservation of the Arabian leopard, Cat News Special Issue 1, 2006*, str. 44.-47. (PDF)

Vanjske poveznice
-----------------

* Kickstarter: *Nightwatch – Catching Arabian Leopards with Camera Traps*
* Leopards .:. wild-cat.org — Information about leopard research and conservation: featuring the documentary *Saving the Leopard* ()

### Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Panthera pardus nimr** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Panthera pardus nimr** |
**Jean-Honoré Fragonard** (Grasse, 5. travnja 1732. – Pariz, 22. kolovoza 1806.), francuski slikar i grafičar rokokoa; jedinstvena osoba galantnog slikarstva 18. stoljeća; veliki majstor boje koje vibriraju u svjetlosti.

Život i djelo
-------------

*Ljuljačka* (*L'oscillation*), ulje na platnu, 1767. Kolekcija Wallace, London
*Mlada djevojka čita*, oko 1776. Nacionalna galerija, Washington
Još kao učenik Bouchera i Chardina osvojio je slikarsku nagradu *Prix de Rome* za svoje brojne studije i crteže Rima. Iz tog razdoblja postigao je uspjeh klasicistički koncipiranom kompozicijom *Korezus i Kalihoe*. Pod utjecajem svojih učitelja i njihova osjećaja za figurativnu rokoko kulturu s nadahnutom lakoćom stila i elegantnim pristupom temama udahnuo je nov život pokretu rokokoa.

Napustio je povijesno slikarstvo i većinom je slikao vedre i ljupke rokoko scene maloga formata, erotske prizore i ljubavne susrete (*Podignuta košulja; Ljuljačka; Buđenje ljubavi*), velike dekorativne panoe (*Le progrés de L'Amour* za dvorac Louveciennes), obiteljske i rustične idile (*Mlada dama; Glazba*), religiozne prizore (*Poklonstvo pastira*), portrete (*Plesačica Guimard*) i pastoralne pejzaže koje je slikao direktno u prirodi u okolici Pariza i Provansi.

Bakrorezima je ilustrirao brojna književna djela (*Ariosto; Bijesni Orldando; La Fontaineove Basne* i dr.).

Njegov snažno izraženi naturalizam podsjeća na holandskog majstora Halsa i zreli Rembrandtov stil, a njegova djela se smatraju za najreprezentativnija umjetnička ostvarenja svog doba. Bio je virtuozni improvizator koji je odlučno postupao s bojom koju je nanosio u bogatim i opipljivim slojevima, a brzim potezima kista izrazio je neposrednost svojih likova nagovijestivši Corota, slikare romantizma, pa čak i impresionistički pokret.

Vanjske poveznice
-----------------

***Jean-Honoré Fragonard*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Fragonard*, Posljednja izložba u muzeju Jacquemart-André u Parizu (od 3. kolovoza 2007. do 13. siječnja 2008.) Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u
**Dafni** (grčki: Δαφνί) ili **Dafnion** (Δάφνιον) je manastir 11 km sjevernozapoadno od Atene, u četvrti Chaidari, Periferija Atika. Smješten je uz istoimenu šumu veličine preko 15 km² na "svetom putu" koji vodi do starogrčkog svetišta Eleusina. God. 1990. zajedno sa manastirima Nea Moni i Hosios Loukas, upiusan je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.

Klaustar manastira
Krist Pantokrator, mozaik u kupoli

Povijest
--------

Manastir Dafni je osnovan početkom 6. stoljeća, pokrštavanjem grčkog hrama boga Apolona koje su izvršili Goti 395. godine. Za njegovu izgradnju iskorišteni su stupovi s portika priješnjeg hrama od kojih je samo jedan ostao na izvornom lokalitetu, dok je ostale engleski plemić Thomas Bruce odnijeo u London.

God. 1205. manastir su poharali Križari i Otto de la Roche, vojvoda Atene je poklonio manastir Cistercitima iz opatije Bellevaux. Francuski monasi su obnovili egzonarteks, izgradili su zidine oko manastira i mnoge druge nadogradnje, sve dok ih Turci nisu protjerali 1458. godine, kada je obnovljena pravoslavna uprava.

Nakon što je manastir započeo propadati, Osmanske vlasti su ga zatvorile 1821. godine, sve do 1888. kada je otpočela njegova obnova. Nakon što je upisan kao UNESCO-va svjetska baština (1990.) zadesio ga je strašan potres 1999. godine, te je još uvijek zatvoren radi opsežne obnove.

Odlike
------

Glavna crkva (*katholikon*) je važan spomenik bizantske arhitekture 11. stoljeća. Ima tlocrt upisanog grčkog križa s oktogonalnim visokim tamburom koji nosi poluloptastu kupolu. Unutra se nalaze najbolje sačuvani mozaici iz razdoblja bizantske dinastije Komnena (oko 1100.). Najbolje ih predstavlja slavni mozaik *Krist Pantokrator* u unutrašnjosti kupole, ili "Anđeo pred sv. Joakimom", kojim je bizantska umjetnost preobražena iz strogog u intimni i delikatni stil.

Mozaici su organizirani prema ikonografskoj topografiji tako da predstavljaju "vizualizaciju kršćanskog svemira" tako da je cijeli prostor spojen u jedinstvenu veliku sliku u kojoj vladar, potpomognut prorocima oko njega, predsjedava u sferi iznad skupine svetaca na donjem dijelu sobe.

Bilješke
--------

1. ↑  Encyclopaedia Britannica

Vanjske poveznice
-----------------

***Manastir Dafni*** na Wikimedijinoj ostavi

* Manastir Dafni Arhivirano 2006-07-26 na Wayback Machine-u
* Dafni Arhivirano 2008-08-07 na Wayback Machine-u

Koordinate: 38°00′47″N 23°38′09″E﻿ / ﻿38.01306°N 23.63583°E﻿ / 38.01306; 23.63583

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Grčkoj |
| --- |
|  | 
Arheološki lokalitet Ege (Aigai)• Atenska Akropola • Hram Apolona Epikura u Basi • Sveta Gora Atos • Manastir Dafni • Delos • Delfi • Asklepijevo svetište u Epidauru • Manastir Hosios Lukas • Stari dio grada Krfa • Meteora • Mikena i Tirint • Mistras • Nea Moni na Hiosu • Olimpija • Srednjovjekovni grad Rodos • Hora, Manastir Jovana Bogoslova i Spilja Apokalipse na Patmosu • Ranokršćanski i bizantski spomenici u Solunu • Pitagoreion i Heraion na Samosu
 | Grčka zastava |
| **Nematerijalna svjetska baština u Grčkoj**

Mediteranska prehrana1) |
| 
1) Zajednička svjetska baština Grčke, Italije, Španjolske i Maroka 
 |
Muzička scena iz Stare Grčke
Sviranje harfi u drevnom Iranu
**Drevna muzika** predstavlja historijsko muzičko razdoblje do približno 476. godine. Najstarija pronađena pjesma (4000. pne.) je u Mezopotamiji, u gradu Ur. Instrumenti Mezopotamije bili su harfa, lira, lutnja, frula, gajde i bubnjevi. U Staroj Grčkoj već dolazi do stvaranja horova, i važnosti muzičkog obrazovanja. Njihovi žičani instrumenti bili su lira i kitara. U ranu glazbu može se ubrojiti narodna ili tradicionalna muzika, mezopotamska muzika, egipatska muzika, iranska muzika, starogrčka muzika, jeverjska muzika, rimska muzika, arapska muzika, itd.

Mezopotamska muzika
-------------------

Anne Drafkorn Kilmer s Univerziteta Berkeley u Kaliforniji objavila je 1986. dešifriranje tablice ispisane klinastim pismom iz Nipura, koja je datirala iz 2000. pne. ukazujući na to da predstavlja fragmentarnu instrukciju za izvođenje muzike, te da je muzika napisana u tri četvrtine, upotrebom dijatonske skale. Notacija na tablici nije bila razvijena kao kasnije, sa tablica iz 1250. pne. Iako je tumačenje notnog sistema još uvijek pod znakom pitanja, jasno je da notacija ukazuje na nazive struna na liri i štimovanje koje je opisano na kasnijim tablicama. Ove tablice, iako u fragmentima predstavljaju najranije zapisane melodije iz bilo kog dijela svijeta.

Veze
----

***Drevna muzika*** na Wikimedijinoj ostavi

* Historija muzike

| * p
* r
* u
Muzika |
| --- |
| Historija | Drevna muzika • Srednjovjekovna muzika • Renesansna muzika • Barokna muzika • Muzika klasika • Romantična muzika • Muzika 20. vijeka • Suvremena muzika |  |
| Kompozicije | Muzičke note • Muzička improvizacija • Muzička teorija |
| Obrazovanje | Muzička historija • Muzikologija • Etnomuzikologija • Muzičko prepoznavanje  • Muzička terapija |
| Produkcija | Muzički žanr • Album • Pjesma • Suita • Libreto • Diskografska kuća • Muzički producent • Muzičar • Kompozitor • Muzički oblik • Kompilacijski album |
| Liste | Osnoven teme • Teme • Terminologija • Muzičke forme • Besplatna muzika |
| Ostalo | Definicija muzike • Muzička teorija • Muzički instrument • Muzika i politika • Muzika i matematika • Muzička teorija |
| **Kategorija** |


  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **muzici** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
***Ten Tigers of Kwangtung*** (pojednostavljeni kineski: 广东十虎与后五虎; tradicionalni kineski: 廣東十虎與後五虎; pinyin: Guǎngdōng Shí Hǔ yǔ hòu Wǔ Hǔ) je hongkonški akcijski film iz 1979. godine, kojeg je režirao Chang Cheh a producirala Mona Fong. Film predstavlja jednu od Chang Chehovih priča o povijesnom rivalitetu Shaolina s dinastijom Qing i Canton Tigrovima. U filmu glavne uloge tumače Ti Lung i Fu Sheng.

Radnja
------

Film sadržava dvije priče koje pripovijedaju o izvornih 10 Tigrova i njihovim sljedbenicima. U početnoj sceni filma Tung Chi (Wang Li) i njegov nećak proganjaju sljedbenike (Tigrova), kako bi im se osvetili za smrt Wang Li-evog brata, generala Langa. Nadalje, nakon što uspiju ubiti jednog od sljedbenika, Wang Chow Ming (Lung Tung Sheng) i Lin Fu Sheng (Chin Siu-Ho) započinju pripovijedati priču o izvornih 10 Tigrova:

Protu-Ch'ing revolucionarni vođa Chai Min Yu (Ku Feng) biva proganjan od strane Manchu generala Lianga (Wang Lung Wei). U trenutku kada biva skoro uhvaćen, iz sigurne smrti, ga spašava maskirani čovjek, koji potom zajedno s njim i nestaje. Nedugo potom otkriva se kako je maskirani čovjek zapravo Li Jen Chiao (Ti Lung), odani bivši čovjek Šhaolina i vlasnik gradske zalagaonice. Nadalje, Li Jen Chiao skriva Min Yua u stražnjem dijelu svoje zalagaonice, nakon čega šalje svog mlađeg brata Tan Minga (Fu Sheng) da zatraži pomoć od dvojice ljudi, Wan Yi Linga (Sun Chien) i Su He Hua (Lu Feng), koji su također nekoć pripadali Shaolin redu a koji trenutno žive u gradu. No, Tan Ming je osoba vrlo vatrenog temperamenta, koja konstantno pokreće tučnjave, pa u skladu s time on započinje tučnjavu i sa Wan Yi Lingom i Su He Huom, prije nego li uopće stigne objasniti razlog svog posjeta. Srećom, Li Jen Chiao na vrijeme uspijeva razjasniti nastalu situaciju, nakon čega mu se Wan Yi Ling i Su He Hu sa zadovoljstvom zaklinju na odanost. Njima se također pridružuju i odana shaolinska braća Wong Yin Lin (Wei Pai) i Wong Kee Ying, kao i prosjak Su (Kuo Chui), Željezni prst Chung (Lo Mang), Chu Yu Sheng (Chiang Sheng). Posljednje spomenuti trojac se pridružuje Li Jen Chiaovom timu iz razloga kako bi pomogao revolucionaru u njegovom bjegu i ubojstvu generala Lianga.

Potom se radnja seli u budućnost u kojoj Lung Tung Sheng i Chin Siu-Ho planiraju protunapad, u kojem žele ubiti Tung Chia i njegovog nećaka prije nego li oni uspiju ubiti preostalih 10 Tigrova.

Glavne uloge
------------

* **Ti Lung** kao Li Jen Chiao
* **Lu Feng** kao Su He Hu
* **Fu Sheng** kao Tang Ming
* **Kuo Chui** kao prosjak Su
* **Wang Lung Wei** kao general Liang
* **Sun Chien** kao Wan Yi Ling
* **Ku Feng** kao Chai Min Yu
* **Lung Tung Sheng kao Wang Chow Ming**
* **Chin Siu Ho** kao Lin Fu Sheng
* **Wang Li** kao Tung Chi

Vanjske veze
------------

* *10 Tigers from Kwangtung* na IMDb-u ()
* *10 Tigers from Kwangtung* na All Movie Guide profile
* *10 Tigers from Kwangtung* na LoveHKfilm.com
**Mana Pools** (219.600 ha) je nacionalni park koji je dio šireg zaštićenog područja prirode (Mana Pools, Sapi i Chewore) u srednjem dijelu doline rijeke Zambezi, koji se prostire od brane Kariba (klanac Zambezi) do granice s Mozambikom. Ova područja su još 1984. godine upisani na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi zbog "iznimne koncentracije divljih životinja kao što su slonovi, bivoli, leopardi, gepardi i nilski krokodili".

Ime je dobio po riječi *mana* naroda Shona, što znači "četiri", i engleske riječi *pools*, što znači "bazeni", jer ovo područje svake godine tijekom sezona kiša poplavi rijeka Zambezi napunivši četiri plitka jezera. Kako se jezera isušuju i povlače tijekom zimskih suša, ovo područje privlači veliki broj velikih životinja u potrazi za vodom i postaje jedno od faunom najbogatijih područja cijele Afrike. Njegovih 25.000 km² je ispresijecano vijugavim koritom rijeke Zambezi koja čini nekoliko otoka, pješčanih aluvijalnih obala i bazena, okruženih šumama mahagonija, divljih smokvi, ebanovine i baobaba.

Mana Pools se priznat kao jedan od najboljih parkova na jugu Afrike; najmanje je izgrađen i ima veliki broj svih domaćih vrsta sisavaca (pored ranije navedenih tu je i veliki broj zebri, vodenkonja, lavova i hijena) i obilje ptica (oko 450 vrsta).

Slonovi prelaze preko rijeke Zambezi

Vanjske poveznice
-----------------

* Galerija fotografija Mana Poolsa Arhivirano 2011-10-07 na Wayback Machine-u
* Karta Mana Poolsa ()

### Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Nacionalni park Mana Pools** |

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Zimbabveu |
| --- |
|  | 
Nacionalni park Mana Pools i safari područja Sapi i Chewore • Nacionalni park brežuljaka Matobo • Ruševine Khamija • Veliki Zimbabve • Viktorijini slapovi
 | Zastava Zimbabvea |
| **Nematerijalna svjetska baština Zimbabvea**
Ples Mbende Jerusarema naroda Šona
 |
**Andrea della Robbia** punim imenom *Andrea di Marco di Simone della Robbia* (Firenca, 20. oktobar 1435. - Firenca, 4. august 1525.), bio je firentinski renesansni skulptor, nećak Luce della Robbije. On je nakon ujakove smrti 1482. uspješno nastavio voditi porodičnu bottegu.

Biografija
----------

Kao i Luca i Andrea je školovan za klesara i skulptora i obradu mramora, ali se prebacio na terakotu koja je bila specijalnost te bottege.

Uspenje grupa u terakoti u firentinskoj opatiji San Bartolomeo
Nastavio je izrađivati polikromne figurativne reljefe u glaziranoj terakoti, često unoseći naturalističke elemente u svoje likove. 
U kasnijim radovima napušta polikromiju, i ograničava se na dvije boje, bijele figure na plavoj pozadini.

Njegovo najpoznatije djelo su 10 medaljona sa figurama polugolih putta (dječica) na fasadi Brunelleschijeve Ospedale degli Innocenti u Firenci (oko 1463.). Andrein interes za narativnu skulpturu doveo ga je do toga da iz Lukinih reljefa razvije vlastite velikih dimenzija. Posao je išao jako dobro, tako da Andrejinih reljefa u terakoti ima po brojnim talijanskim crkvama i po muzejima širom svijeta.

Među njima se ističu reljef raspeće za franjevačku crkvu u Verni i oni za Santa Croce u Firenci.

Razvoj njegova stila između 1475. - 1522. relativno se lako da pratiti, uz pomoć niza datiranih ili dokumentiranih djela. 
Brojni manji reljefi postoje u nekoliko verzija (i više komada), jer ih je izrađivala i prodavala Bottega della Robbia.

Nakon negove smrti posao su nastavili njegovi sinovi Giovanni (1469-1529) i Girolamo (1488-1566), koji je jedno vrijeme radio djelovao u Francuskoj.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Andrea della Robbia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 12. 2018.
2. 1 2  „*Robbia, Andrea Della*" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija LZMH. Pristupljeno 21. 12. 2018.

Vanjske veze
------------

***Andrea della Robbia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Andrea della Robbia* ()
Koordinate: 42° 48′ 47" SGŠ, 20° 37′ 60" IGD

**Crkolez** (alb. ) je naselje u opštini Istok na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Crkolez površine 1707 ha. Selo se nalazi u Metohijskom podgoru. 

U pisanim izvorima selo se prvi put pominje 1395. godine, u povelji srpske kneginje Milice kojom se crkva svetog Jovana u Crkolezu prilaže svetogorskom manastiru Svetog Pantelejmona. U turskom popisu iz 1485. godine upisano je 47 srpskih kuća, među kojima je i kuća seoskog popa. Godine 1943. albanski fašisti su spalili celo selo, a srpsko i crnogorsko stanovništvo, uključujući žene i decu, oterali su u logor u Rakošu. Tada su pokušali da zapale i crkvu, ali ih je u tome sprečila jedna starica koja je na vreme ugasila požar. 

U crkvi svetog Jovana se do 1955. godine čuvala zbirka od jedanaest izuzetno vrednih i starih srpskih rukopisnih knjiga od 13. do 14. veka, pisanih na pergamentu i papiru. Među njima je posebno vredno Jevanđelje koje je pisano na pergamentu iz 13. veka. Ukrašeno je sa jedanaest inicijala kolorisanog crteža, koji prikazuju "zverinje" ornamentike arhaičnog teratološkog stila. Ovi inicijali stoje na samom početku srpske istorije umetnosti. Od izuzetne vrednosti su i 41 list četvrte inkunabule, štampane 1495. godine u Crnojevića štampariji na Cetinju. 

U porti crkve svetog Jovana raste dud star nekoliko vekova. Po predanju, drvo je kalemljeno kada je crkva zidana i to sa grančicom šam-duda iz Pećke patrijaršije. Isto predanje kaže da je taj šam-dud doneo Sveti Sava iz Jerusalima i sam ga zasadio u porti Pećke patrijaršije.

Demografija
-----------

Naselje ima albansku etničku većinu, do 1999. godine u selu je bilo oko 200 Srba.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 503
* popis stanovništva 1953. godine: 561
* popis stanovništva 1961. godine: 583
* popis stanovništva 1971. godine: 651
* popis stanovništva 1981. godine: 632
* popis stanovništva 1991. godine: 554

Vidi još
--------

* Crkva svetog Jovana u Crkolezu
* Istok

Spoljašnje veze
---------------

* Novosti: Srbi sami izgradili koridor, Ivan Radulović, 4. 5. 2012. Pristupljeno 25. 1. 2013.

| * p
* r
* u
Opština Istok |
| --- |
| **Banja** • Banjica • Begov Lukavac • Belica • Belo Polje • Verić • Vrelo • Dobruša • Donji Istok • Dragoljevac • Drenje • Dubrava • Đurakovac • Žakovo • Žač • Zablaće • **Istok** • Kaličane • Kašica • Kovrage • Koš • Krnjina • Lugovo • LJubovo • LJubožda • Malo Dubovo • Mojstir • Muževine • Novi Verić • Orno Brdo • Osojane • Poljane • Prekale • Prigoda • Rakoš • Sinaje • Srbobran • Starodvorane • Studenica • Suvi Lukavac • Suvo Grlo • Sušica • Tomance • Trbuhovac • Tučep • Ukča • Crkolez • Crni Lug • Crnce • Šaljinovica |
**Zarf** (tur. *zarf*; ar. ظَرْف *ẓarf*; - "posuda") je držač, napravljen od ukrašenog metala, za posude za kahvu koje nemaju držača (fildžan). Služi kao zaštita od toplote i kao estetski element. Zarf je obično izrađen od srebra, zlata, bakra ili bronze. Postoje i drugi, izrađeni od kokosa, slonove kosti, ebanovine ili drugog tvrdog drveta, roga ili kornjačinog oklopa.

Historija
---------

Iako je kahva najvjerovatnije otkrivena u Etiopiji, u Turskoj je oko 13. vijeka postala popularna kao piće. Dok je serviranje čaja u Kini i Japanu bilo popularno, serviranje kahve u Turskoj je bio složen, ritualiziran proces. Serviralo se u malim šoljicama bez držača (poznato kao *fincan*), koje su postavljane u držače poznate kao *zarf* (od arapske riječi ظرف *ẓarf*, što znači posuda, koverta) radi zaštite šoljice i prsta onoga ko pije od vrućeg napitka. Šoljice su pravljene obično od porculana, ali i od stakla i drveta. Ipak, obzirom da je držač bio vidljiviji, obično je bivao ukrašavan.

Stilovi
-------

Zarf je obično pravljen od metala, poput srebra, zlata, bakra i mesinga kao najčešće korištenih materijala. Od drveća se koristio kokos, ebanovina i ostala tvrda drva, ili od slonovače, kostiju, rogova ili oklopa kornjače.

Metalni zarfovi su ponekad filigranski rad, ponekad dekorisani kucanjem i cizeliranjem, urezivanjem, graviranjem, ili ukrašavanje draguljima ili ostalim dragim kamenjem.

Drveni zarfovi, od kojih vrlo malo, su favorizirani zbog prirodnih aroma drveta od kojih su napravljeni. Bili su veoma lomljivi.

Oklopi kornjače, rogovi i kosti su zahtjevali specijalne obrade. U prva dva slučaja, listovi materijala su omekšavani u toploj vodi, a onda stegnut u kalup radi kreiranja potrebnog oblika. Slonova kost je klesana na isti način kao i drvo; Međutim, njegova veća vrijednost je značila da je potrebno voditi više računa da se izbjegnu greške.

Mornarica SAD-a također ima zarf, obično je napravljen od prostih trgovačkih metala (novac), koji je pričvršćen na pregrade i konzole za držanje šalice za kahvu. Mornarički zarf nije ukrašen.

Kahva u čašama za jednokratnu upotrebu se često služi u restoranima brze hrane u nosiocima od hamer-papira. Ovo su također zarfovi.

Povezano
--------

* Kahva

Vanjske veze
------------

* Zarf na engleskom Wikirječniku
„Kanan" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Kanan (razvrstavanje).
 „Hanan" preusmjerava ovdje. Za ličnost iz Biblije, v. Hanan (Biblija).
**Kanaan** (IPA izgovor: ; hebrejski כנען , koine grčki , odakle potječe latinski ; i od hebrejskog, aramejskog  , potjeće arapski ). je drevni termin koji se koristi za današnji Izrael, Zapadu Obalu i Pojas Gaze, kao i za obalna područja Libanona i Sirije. Hebrejska Biblija identficira Kanaan s Libanonom — prije svegha s obalnim gradom Sidonom — ali naziv "Zemlja Kanaan" se širi na jug prema Gazi i "Potočiću Egipta" i istočno prema dolini Jordana, tako da uključuje suvremeni Izrael i Palestinske Teritorije. Južno područje je sadržavalo razne etničke grupe. Pisma iz Amarne pronađena u Drevnom Egiptu spominju Kanaan (akadski *Kinaḫḫu*) u kontekstu Gaze i drugih gradova duž fenicijske obale i Gornje Galileje. Mnogi raniji egipatski izvori spominju brojne vojne pohode poduzete u *Ka-na-na*, unutar Azije.

Razna kanaanitska nalazišta su iskopana od arheologa, od kojih je najpoznatiji kanaanitski grad Ugarit u suvremenoj Siriji, otkriven godine 1928. Veliki dio suvremenog znanja od Kanaanita potječe iz tog nalazišta. **Kanaaniti** su govorili semitskim jezikom srodnim hebrejskom, te se spominju u Bibliji, mezopotamskim i drevnim egipatskim izvorima.

Vanjske veze
------------

***Kanaan*** na Wikimedijinoj ostavi

* The Origin of the Jewish People and the Land of Canaan Arhivirano 2007-03-02 na Wayback Machine-u by David Storobin.
* Canaan & Ancient Israel Arhivirano 2007-03-20 na Wayback Machine-u, University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. Explores their identities (land-time, daily life, economy & religion) in pre-historical times through the material remains that they have left behind.
* Catholic Encyclopedia.
* Canaan Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u: reviews every scripture on Canaan in the Bible.
* Antiquities of the Jews by Flavius Josephus.
* The Amarna Letters Encyclopedia, excellent source on Egyptian province of Canaan.
* Canaanite.org Canaanite Language and resources
*Za ostale upotrebe, v. Slatina.*

  
Koordinate: 43° 02′ 50" SGŠ, 20° 49′ 56" IGD

**Slatina** (poznato i kao Ibarska Slatina) je naselje u opštini Leposavić na Kosovu i Metohiji. Površina katastarske opštine Slatina gde je atar naselja iznosi 782 ha. Pripada mesnoj zajednici Sočanica. Selo se nalazi 9 km južno od Leposavića, sa desne strane Ibra. Veći deo naselja lociran je istočno od asfaltnog puta koji vodi ka Kosovskoj Mitrovici i Leposaviću. Po položaju spada u grupu dolinskih naselja. Podignut je na ivicama njiva, po blagim pristrancima i manjim zaravnima, a seoska utrina je po stranama brda i pobrđa. Naselje je razbijenog tipa, kuće su locirane u manjim grupama, a u novije vreme, u isprekidanom nizu pored magistralnog puta Kosovska Mitrovica – Raška. Srednja nadmorska visina sela je 480m. Na mestu današnjeg sela bilo je naselje još u antičko doba, što potvrđuje nađen rimski nadgrobni spomenik sa natpisom. Prvi put selo se pominje oko 1314. godine. U turskom popisu 1455. godine zabeleženo je da u „Islatini" ima 20 srpskih domaćinstava. U Slatini postoje ostaci dva crkvišta, a nedaleko od sela ruševine posebnog srednjovekovnog i antičkog kompleksa, koji je u narodu poznat kao „manastir Sv. Jelene i cara Konstantina". Ostaci ovog manastira danas su zaštićeni zakonom kao istorijski spomenik.

Demografija
-----------

* popis stanovništva 1948: 298
* popis stanovništva 1953: 391
* popis stanovništva 1961: 400
* popis stanovništva 1971: 357
* popis stanovništva 1981: 370
* popis stanovništva 1991: 379

U selu 2004. godine živi 395 stanovnika. Današnje stanovništvo čine rodovi:Radičevići, Mladenovići, Jankovići, Milanovići, Jovanovići, Nastići, Miljojkovići, Petronijevići, Vitorovići, Vasovići, Stefanovići, Milićević, Radosavljević, Antosijević, Antonijević, Radovanovići

| * p
* r
* u
**Naseljena mesta** opštine Leposavić |
| --- |
| 
Bare •
Belo Brdo •
Beluće •
Berberište •
Bistrica •
Borova •
Borčane •
Brzance •
Vitanoviće •
Vračevo •
Vuča •
Gnježdane •
Gornji Krnjin •
Graničane •
Grkaje •
Guvnište •
Gulije •
Desetak •
Dobrava •
Donje Isevo •
Donji Krnjin •
Dren •
Duboka •
Zabrđe •
Zavrata •
Zemanica •
Zrnosek •
Ibarsko Postenje •
Jarinje •
Jelakce •
Jošanica •
Kajkovo •
Kamenica •
Kijevčiće •
Koporiće •
Kostin Potok •
Košutica •
Košutovo •
Kruševo •
Kruščica •
Kutnje •
Lazine •
**Leposavić** •
**Lešak** •
Lozno •
Majdevo •
Mekiniće •
Miokoviće •
Mioliće •
Mošnica •
Ostraće •
Plakaonica •
Planinica •
Popovce •
Potkomlje •
Pridvorica •
Rvatska •
Rodelj •
Rucmance •
Seoce •
Slatina •
Sočanica •
Tvrđan •
Trebiće •
Trikose •
Ćirkoviće •
Ulije •
Ceranja •
Crveni •
Crnatovo •
Šaljska Bistrica
 |
**Sebastián de Belalcázar** znan i kao **Sebastián Moyano** (oko 1495. - 1551.), bio je španjolski konkvistador, poznat kao osvajač Nikaragve, Ekvadora i jugozapada Kolumbije, osvajač Quita i osnivač gradova Guayaquil u Ekvadoru i Popayán u Kolumbiji.

Biografija
----------

Otisnuo se u Novi svijet i stigao do Nikaragve 1519. gdje je postao oficir u vojsci Pedra Ariasa De Ávile i sa njom - 1524. zauzeo Nikaragvu. 
Nešto kasnije se pridružio kampanji Francisca Pizarra na Peru - 1531. u kojoj je bio komandant baze za podršku u Piuri.

Benalcázar je nakon tog 1533. krenuo u osvajanje današnjeg Ekvadora, i Bitci kod Chimboraza 6. novembra 1534. porazio poglavicu Inka Rumiñahuia, i zauzeo njegovu prijestolnicu Quito. U Ekavadoru je 1535. osnovao naselje, koje je kasnije preseljeno na zdravije mjesto i razvilo se u današnji Guayaquil.

I Benalcázar je bio opčinjenjen mitskim El Doradom i njegovim zlatom pa je krenuo u potragu za njim po planinama jugozapadne Kolumbije. Na toj ekspediciji je 1537. osnovao grad Popayán i postao guverner provincije.

Posljednje godine života proveo je u svađama i sukobima sa drugim španjolskim konkvistadorima. Umro je dok je bio pod optužbom za ubistvo jednog od njih - Jorga Robleda.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Sebastián de Benalcázar*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 24.12.2022.

Vanjske veze
------------

***Sebastián de Belalcázar*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Sebastián de Benalcázar* (na portalu Encyclopaedia Britannica) ()
Koordinate: 44° 37′ 60" SGŠ, 18° 22′ 00" IGD

**Kakmuž** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Petrovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2.398 stanovnika.

Geografija
----------

Selo Kakmuž se prostire sa lijeve strane rijeke Spreče, u podnožju planine Ozren. Na jugozapadu od naselja je uzvišenje Volujak (489 ), a kroz selo protiče i manji riječni tok, Kamenička rijeka, pritoka rijeke Spreče. Nadmorska visina sela je od 150 do 489 metara.

Stublić, decembar 2006
Selo Kakmuž je mjesna zajednica u opštini Petrovo (Republika Srpska), koja obuhvata sjeveroistočni dio planine Ozren. Graniči se sa tri sela u opštini: Petrovo, Sočkovac, Kaluđerica. Preko rijeke Spreče je Gračanica koja pripada Federaciji BiH.

Površina seoskog atara je 28,4 ². Kao i ostala ozrenska sela sastoji se iz donjeg, ravnijeg dijela u dolini Spreče i gornjeg u brdima. Samo naselje je spontanog tipa i skoncentrisano je na prelazu ravničarskog u brdsko-planinsko područje. Sačinjavaju ga sledeći zaseoci: Pjeskulje, Aluge, Potočani, Stublić, Bare, Čavčinovac, Volujak, Petkovići, Sredina, Ivanovići, Kamenjača, Mekiljica, Međaš, Lugovi i Slatina.

Klima je umjereno-kontinentalna, sa toplim ljetima i hladnim zimama. Maksimum padavina je u proljeće i početkom ljeta, a minimum početkom jeseni. U toku zime izrazit je snježni pokrivač. U pogledu geološkog sastava na teritoriji atara postoje manja nalazišta ruda azbesta, bakra i uglja.

Kroz teritoriju atara protice Kamenička rijeka i nekoliko manjih tokova, potoka i potočića. U Kakmužu se nalaze ostaci banje "Terme - Ozren", koja je prije posljednjeg rata bila poznata po termo-mineralnoj vodi pogodnoj za liječenje niza oboljenja. U ratu je banja teško oštećena i sada je van funkcije. U blizini banje se nalazi fabrika ugljen-dioksida, gdje se iz termo-mineralne vode proizvodi tehnički gas CO2. Cijelo područje planine Ozren je poznato po ljekovitim izvorima i čistom vazduhu.

Istorija
--------

Ime sela potiče od Kakmuža Odramčića, koji se pominje u povelji bana Bosne Matije Ninoslava 1269. godine. Kakmuž se od 1971. do 1992. godine nalazio u sastavu opštine Gračanica.

Stanovništvo
------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **1991.** |
| Muslimani | 4 |
| Srbi | 2.252 |
| Hrvati | 8 |
| Jugosloveni | 42 |
| ostali | 92 |
| Ukupno | 2.398 |

Privreda
--------

|  |
| --- |
|  |

Obrazovanje
-----------

Prva škola je otvorena 1925. godine. Od Petrova je udaljena 5 do 7 kilometara.

Vanjske veze
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |

Šablon:Petrovo

***Kakmuž*** na Wikimedijinoj ostavi
**Huaraz** je grad od 57,093 i aglomeracija od 129,100 stanovnika.na zapadu Perua u Departmanu Áncash u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad se prostire u aluvijalnoj dolini Callejón de Huaylas, na ušću riječice Quilcay u rijeku Santa na nadmorskoj visini od 3,052 metara, okružen planinama Anda, udaljen 348 km južno od glavnog grada Lime.

Ime je dobio po kečuanskoj riječi - waraq, što znači zora.
Pored grada ima nekoliko arheoloških nalazišta, od kojih je najpoznatije Chavín de Huántar, po kom je Kultura Chavín dobila ime.

Historija
---------

Iako ga je osnovao kao feud (encomienda) još Francisco Pizarro 1538, kao naselje pod imenom *San Sebastián de Huaraz* je osnovan tek 1574.

Gradska prava dobio je 1784. godine i počeo stjecati ugled kao politički centar, kao administrativni centar Provincije Huaylas. 
U njemu je Simón Bolívar zajedno sa Antoniom de Sucreom organizirao vojsku za bitke kod Junína i Ayacucha.

Nakon stjecanja nezavisnosti, od 1839. Huaraz je administrativni centar Departmana Ancash, ali kako je bio relativno izoliran u planinama Anda ostao je stočarsko-
ratarski centar.

Potres u maju 1970. magnitude 7,9 snažno je pogodio centralni Peru, on je uzrokovao odron glečera i blata sa planine Huascarán, pa je 
nakon te tragedije 95% objekata u gradu uništeno i poginulo gotovo polovica stanovnika.

Privreda
--------

Današnji Huaraz je centar ratarskog kraja u kom se uzgaja pšenica, kukuruz i krumpir. U okolici se nalaze rudnici srebra, cinabarita i ugljena. 
U samom gradu ima par predionica i pivovara.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Huaraz, Conglomeration in Áncash*" (engleski). City population. Pristupljeno 14.08.2023.
2. 1 2  „*Huaraz in Huaraz (Áncash Region)*" (engleski). City population. Pristupljeno 14.08.2023.
3. 1 2  „*Huaraz, Peru*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 14.08.2023.
4. 1 2 3  „*Historia de Huaraz*" (španjolski). Huaraz Peru. Pristupljeno 6.07.2023.

Vanjske veze
------------

***Huaraz*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad Provincial de Huaraz* (službene stranice) ()
**Svetozar Vujković - Toza** (1899 — 1949) je bio predratni šef IV (antikomunističkog) odeljenja Opšte policije i upravnik logora na Banjici za vreme Drugog svetskog rata.

Predratna biografija
--------------------

Rođen je u Beogradu 1898. U policijsku službu stupio je 1924. kao agent Odeljena opšte policije Uprave grada Beograda. Imenovan je 1935. za šefa IV (antikomunističkog) odseka Odeljenja opšte policije (politička policija) u Beogradu. Lično je isleđivao i mučio uhapšene komuniste. Pretpostavlja se da je odgovoran za smrt izvesnog broja uhapšenika. Uz njegovog zamenika, Đorđa Kosmajca, ostao je upamćen kao najbeskrupulozniji i najbrutalniji agent političke policije u međuratnom Beogradu.

Krajem 1940. privremeno napušta službu.

U službi nacističkog okupatora
------------------------------

Ubrzo po okupaciji Jugoslaviji, Vujković je imenovan za upravnika logora na Banjici 5. jula 1941, na predlog Dragog Jovanovića. Najodgovorniji je za zavođenje teškog režima u logoru. Lično je naređivao mučenja logoraša. Neposredno je određivao taoce za streljanje.

Pokušaj atentata na Svetozara Vujkovića
---------------------------------------

Udarna grupa skojevaca, petorica mladih metalskih radnika iz fabrika „Nestor" i „Mikron", organizovanih oko metalskog radnika Radomira Markovića Gembeša pripremila je u ranim jutarnjim časovima 5. avgusta 1941. atentat na upravnika logora Banjica Svetozara Vujkovića. Za izvršenje atentata određena je lokacija Šarene Ćuprije, koja se nalazila iznad današnjeg stadiona „Crvena zvezda".

Izvršioci atentata pucali su na Vujkovića koji je motociklom dolazio iz grada na posao u logoru (bio je u prikolici motocikla). Kod Šarene Ćuprije put skreće, tako da je vozač morao da uspori vožnju. Omladinci su bacili bombu na vozilo, ali prerano. Jedan od omladinaca pokušao je da puca iz revolvera, ali se metak zaglavio u cevi. Vozač je poginuo u napadu, dok je Vujković teško ranjen. Izvršioci atentata su pomislili da je i Vujković ubijen, nakon čega su se udaljili.

Posleratno suđenje
------------------

U vreme borbi za oslobođenje Srbije, početkom oktobra 1944. godine, Vujković je evakuisan iz Beograda zajedno sa pripadnicima kvislinške strukture. Nakon kapitulacije Trećeg Rajha, izručen je jugoslovenskim vlastima od strane saveznika 27. jula 1945.

Neuobičajeno dugo je proveo u istražnom zatvoru. Osuđen je na smrt 4. novembra 1949.

Literatura
----------

* Јован Марјановић, Србија у Народноослободилачкој борби: Београд, Београд, 1964.
* Бањица, (ур. Вељко Купреша- нин), Београд, 1967.
* Београд у рату и револуцији 1941–1945, I–II, Београд, 1984.
* Бранислав Божовић, Београд између два светска рата, Београд, 1995.
* Бранислав Божовић, Београд под комесарском управом 1941, Београд, 1998.
* Бранислав Божовић, Специјална полиција у Београду, Београд, 2003.
* Милан Леко, Београдске улице и тргови, 1872–2003, Београд, 2003.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Mesta stradanja i antifašističke borbe u Beogradu 1941–44.*". Arhivirano iz originala na datum 2014-12-17. Pristupljeno 2014-10-24.

Vidi još
--------

* Logor Banjica
**Trajko Stamenković** (Leskovac, 11. maj 1909 — okolina Beograda, krajem 1942), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

Biografija
----------

Rođen je 11. maja 1909. godine u Leskovcu. Osnovnu školu završio je u rodnom mestu, a gimnaziju osim u Leskovcu, nastavio je u Kumanovu i Velesu. Presudan uticaj na njegovo opredeljenje imao je gimnazijski profesor u Kumanovu, Milan Mijalković. U jesen 1927. godine, upisao se na Pravni fakultet u Beogradu. Godine 1928, postao je član Komunističke partije Jugoslavije. 

U leto 1929. godine, svratio je u Kumanovo da bi predao neke zadatke tamošnjoj partijskoj organizaciji, ali su tu on i njegov profesor Milan Mijalković bili uhapšeni avgusta 1929. godine. Osuđen je na četiri godine robije, koju je izdržao u Sremskoj Mitrovici i Lepoglavi.

Posle izdržane robije, nastanio se u Beogradu (gde su mu se roditelji preselili) i priključio se radu beogradske partijske organizacije. Na Pokrajinskoj partijskoj konferenciji, septembra 1934. godine, izabran je za sekretara PK KPJ za Srbiju. Organizovao je intenzivan partijski rad, te niz ilegalnih i legalnih sastanaka i štrajkova.

Organizacija je bila provaljena u novembru 1935. godine, i Trajko je bio uhapšen, zajedno sa većom grupom rukovodećih ljudi. Bio je osuđen na šest godina robije. Kaznu je izdržavao u Sremskoj Mitrovici, Mariboru, Nišu, pa ponovo u Mitrovici. Učestvovao je u jedanaestodnevnom štrajku glađu, oktobra 1936. godine, u Sremskoj Mitrovici. Zatvorenici su štrajkom uspeli da poprave svoj položaj. Za vreme štrajka, Trajko je bio teže oboleo, ali je ozdravio.

Kad je izbio rat, Nemci su osuđene komuniste predali ustašama. Znajući da neće dugo ostati živi, grupa od oko trideset zatvorenika je uspešno organizovala bekstvo, kopajući podzemne kanale. Trajko je takođe pobegao, tako da se do početka septembra našao na Fruškoj gori. Posle mesec dana, prebacio se u Mačvu. Tamo je prvo bio u Valjevskom, pa u Užičkom odredu.

Po oslobođenju Užica, biran je u Glavni narodnooslobodilački odbor za Srbiju. Decembra 1941. godine, prešao je iz Užica u Sandžak, a odatle je sa grupom kadrova upućen u Srbiju. Bio je određen za partijski rad u Nišu.

Na putu do novog zadatka, Trajko je sa još nekoliko partizana, početkom aprila 1942. u blizini Ljubića kod Čačka, upao u četničku zasedu. Četnici su ga odmah uputili Specijalnoj policiji u Beograd, nakon čega je predat Gestapou. Mesecima je bio podvrgnut mučenju u Banjičkom logoru. Streljan je krajem 1942. godine.

Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine Federativne Narodne Republike Jugoslavije, 14. decembra 1949. godine, proglašen je za narodnog heroja.
Danas u Leskovcu postoji osnovna škola Trajko Stamenković osnovana 1984. godine.

Vidi još
--------

* Braća Stamenković

Literatura
----------

* „Narodni heroji Jugoslavije". Beograd: Mladost. 1975.
*Za ostale upotrebe, v. Dobrava.*

  
Koordinate: 43° 04′ 39" SGŠ, 20° 49′ 33" IGD

**Dobrava** je naselje u opštini Leposavić na Kosovu i Metohiji. Površina katastarske opštine Dobrava gde je atar naselja iznosi 348 ha. Pripada mesnoj zajednici Sočanica. Selo se nalazi 5 km južno od Leposavića, sa desne strane Dobravske reke desne pritoke Ibra. Po položaju selo pripada dolinskom tipu naselja. Ovo naselje podeljeno je na dve privredne zone: zemljoradničke ispod sela (njive i okućnice) i stočarske s livadama, pašnjacima i šumom poviše sela. Prosečna nadmorska visina sela je 529 m. Po geografskom položaju kuća i njihovoj udaljenost selo bi moglo da se podeli na gornji i donji deo. Gornji severoistočni deo nalazi se u današnjem Dobravskom polju, a donji oko magistralnog puta Kosovska Mitrovica – Raška i u saobraćajnom pogledu ima odličan geografski položaj. Taj deo sela nazvan je Jezero. Selo je starijeg postanka. 
Danas selo Dobrava pored poljoprivredne funkcije vrši i ugostiteljsku-turističku funkciju (motel «Ribnjak). Motel «Ribnjak» otvoren je 1997. godine i ima 25 ležaja. Svaka soba ima kupatilo, telefon, televizor, a higijena je ono što stvara divanosećaj za odmor. Na raspolaganju su bazeni za kupanje i prateći sportski objekti. Osim ugostiteljsko-turističke funkcije Motel «Ribnjak» vrši i proizvodnu funkciju. Ukupan kapacitet ribnjaka je oko 10tona konzumne pastrmke.

Demografija
-----------

* popis stanovništva 1948: 129
* popis stanovništva 1953: 150
* popis stanovništva 1961: 192
* popis stanovništva 1971: 178
* popis stanovništva 1981: 189
* popis stanovništva 1991: 218

U selu 2004. godine živi 226 stanovnika. Današnje stanovništvo čine rodovi: Bojovići, Boškovići, Vukićevići, Ćukovići- Virijevići. Doseljenici: Radomirovići, Nikolići, Banovići, Nestorovići, Ilići, Vukomanovići.

| * p
* r
* u
**Naseljena mesta** opštine Leposavić |
| --- |
| 
Bare •
Belo Brdo •
Beluće •
Berberište •
Bistrica •
Borova •
Borčane •
Brzance •
Vitanoviće •
Vračevo •
Vuča •
Gnježdane •
Gornji Krnjin •
Graničane •
Grkaje •
Guvnište •
Gulije •
Desetak •
Dobrava •
Donje Isevo •
Donji Krnjin •
Dren •
Duboka •
Zabrđe •
Zavrata •
Zemanica •
Zrnosek •
Ibarsko Postenje •
Jarinje •
Jelakce •
Jošanica •
Kajkovo •
Kamenica •
Kijevčiće •
Koporiće •
Kostin Potok •
Košutica •
Košutovo •
Kruševo •
Kruščica •
Kutnje •
Lazine •
**Leposavić** •
**Lešak** •
Lozno •
Majdevo •
Mekiniće •
Miokoviće •
Mioliće •
Mošnica •
Ostraće •
Plakaonica •
Planinica •
Popovce •
Potkomlje •
Pridvorica •
Rvatska •
Rodelj •
Rucmance •
Seoce •
Slatina •
Sočanica •
Tvrđan •
Trebiće •
Trikose •
Ćirkoviće •
Ulije •
Ceranja •
Crveni •
Crnatovo •
Šaljska Bistrica
 |
**Kulturna baština**, **kulturno nasleđe** ili **kulturno dobro**, podrazumeva dobra koja su nasleđena od prethodnih generacija ili koja nastaju u sadašnjosti, a imaju specifičnu vrednost za ljude i treba da budu sačuvana za buduće generacije. Ova dobra najčešće su pod režimom zaštite, imaju simbolički značaj u svesti ljudi, a sa ekonomske strane predstavljaju turistički potencijal. Kulturna baština utiče na identitet određenog naselja, regiona ili države, a kada su u pitanju objekti Svetske baštine oni imaju posebnu vrednost za celokupno čovečanstvo.

Kulturna baština se delu na materijalnu i nematerijalnu. 

U **materijalnu kulturnu baštinu** spadaju: 

* izuzetne građevine (sakralne ili svetovne)
* spomenici
* materijalna umetnička dela

U **nematerijalnu kulturnu baštinu** [sr] spadaju: 

* nematerijalna umetnička dela (muzika)
* usmena predanja
* način života, tradicija, običaji

Na listi Svetske baštine pod okriljem UNESCO-a nalazi se (2009. godine) 704 lokaliteta kulturne baštine. Cilj programa je da popiše, imenuje i čuva mesta od izuzetnog interesa na osnovu postavljenih kriterijuma. Mesta koja su na listi Svetske baštine mogu koristiti sredstva iz Fonda svetske baštine pod određenim uslovima. Međunarodne organizacije kao što je UNESCO kada je u pitanju kultura sarađuju sa nacionalnim institucijama u državama članicama.

Vidi još
--------

* Prirodna baština [en]
* Prirodno dobro [sr]

Eksterni linkovi
----------------

***Kulturna baština*** na Wikimedijinoj ostavi

* UNESCO - Cultural Heritage
Snouborder u skoku
**Snoubording** (engl. ) ili **daskanje na snijegu**, je zimski šport u kojem snouborderi stoje na dasci (snoubordu) koja je u prosjeku dugačka između 150 i 160 cm i široka 25 cm. Za razliku od skijanja kod snouborda se ne koriste skijaški štapovi, a snouborderi ne stoje uspravno kao skijaši nego su postrance ili na strani, nose buce posebno dizajnirane za snoubord, i koje su zakvačene za dasku pomoću vezova. Snoubord je nastao u SAD-u 1960-ih kao kombinacija surfanja, skejetinga i skijanja. U program Zimskih olimpijskih igara ušao je 1998. u Naganu.

Stilovi
-------

* Freeride
* Freestyle
* Freecarve / Alpine

Natjecateljske discipline
-------------------------

* Slalom
* Veleslalom
* Super G
* Paralelna natjecanja
* Halfpipe (polucijev)
* Snowboard cross - Boardercross
* Big Air
* Slopestyle

Povezano
--------

* Skibording [sr]

Vanjske veze
------------

***Snoubording*** na Wikimedijinoj ostavi

* Hrvatski snowboard portal Arhivirano 2011-01-28 na Wayback Machine-u
* www.boarder-zone.net Arhivirano 2010-04-24 na Wayback Machine-u
Natjecanje u Hobartu u Australiji 2010.
**Roler derbi** (engleski: ) je kontaktni sport u kome dva tima koturaljkaša, koji se na stazi kreću u istom smjeru, nastoje pobijediti jedan drugog tako da jedan od njihovih dezigniranih članova ("jammer") uspije prestići suparnički. Roler derbi je nastao u SAD 1930-ih, gdje je popularnost stekao 1940-ih kada ga je gledalo preko 5 miliona ljudi. U kasnijim decenijama je, međutim, prestao biti sport, a više sportska zabava u kome je stvarno natjecanje zamijenila teatarska gluma. Tek od početka 21. vijeka postoje pokušaji da se vrati svojim natjecateljskim korijenima. Danas ga gotovo isključivo igraju ženski amaterski timovi.

Vidi još
--------

* Rollerball, fiktivni sport inspiriran roller derbyjem

Vanjske veze
------------

***Roller derby*** na Wikimedijinoj ostavi

* The Rules of Flat Track Roller Derby, published by WFTDA on March 1, 2014
* Roller derby na Projektu Open Directory
* Flat Track Stats – Statistical aggregation of WFTDA sanctioned roller derby
* International Rollergirls' Master Roster[*mrtav link*] – International derby name and team registry