Sergej Bupka
Spomenik Sergeju Bupki u Donjecku
**Sergej Bupka** (ukr. *Sergій Bubka*, 4. decembar 1963) je bivši sovjetski i ukrajinski atletičar u disciplini skok motkom. Osvojio je 6 uzastopnih Svetskih prvenstava u atletici, zlato na Olimpijskim igrama 1988. i 35 puta je postavljao svetske rekorde u skoku motkom (17 puta na otvorenom i 18 puta u dvorani). Prvi je atletičar koji je preskočio 6.0 metara kao i 6.10 metara.

Do januara 2014. držao je svetski rekord u skoku s motkom na otvorenom sa 6,14 metara, koji je postavio 31. jula 1994. u Sestrijereu i svetski rekord u dvorani od 6,15 metara, koji je postavio 21. februara 1993. u Donjecku. Njegov rekord srušio je francuski atletičar Renaud Lavillenie.

Biografija
----------

Sergej Bupka je rođen i odrastao u gradiću Luhansk. Njegov otac je bio vojnik, a majka medicinska sestra. Bupka je izjavio da nijedno od njih dvoje nije bilo aktivno u sportu. Stariji brat Vitalij Bupka je takođe bio skakač motkom i nastupao je za Sovjetski Savez i Ukrajinu. Sergej je imao takmičaraki duh koji je kanalisao u nekoliko sportova, sve dok nije upoznao trenera skoka motkom Vitalija Petrova. Sa ovom disciplinom je počeo da se bavi u 11. godini, kada je ušao u Dečju i omladinsku sportsku školu Dinamo u Vorošilovgradu, gde ga je trenirao Petrov. Godine 1978, sa 15 godina, Bupka se preselio u Donjeck sa Petrovim, gde je imao bolje uslove za trening.

### Sportska karijera

Sergej Bupka je u svet međunarodnih atletskih takmičenja ušao 1981. učešćem na Evropskom prvenstvu u atletici za juniore, gde je osvojio 7. mesto. Ali tek je Svetsko prvenstvo u atletici 1983. u Helsinkiju bilo ulaz u svet najboljih atletičara, na kom je relativno nepoznati Bupka osvojio zlatnu medalju skokom od 5,70 m.

Svetski rekord je prvi put oborio skokom od 5,85 metara 26. maja 1984, a poboljšao ga je sledeće nedelje na 5,88 m, a mesec dana kasnije je preskočio 5,90 m. Bubka je bukvalno dominirao u ovoj diciplini, ali nije imao sreće da osvoji zlato na Letnjim olimpijskim igrama 1984. u Los Anđelesu jer je Sovjetski Savez bojkotovao te Igre. Zlato na igrama u Los Anđelesu osvojio je Francuz Pjer Kinon.

Bupka je preskočio 6,00 metara 13. jula 1985. u Parizu, a ta visina se dugo smatrala nedostižnom i tom prilikom je popravio lični rekord za 6 cm. Zlato osvojeno u Helsinkiju odbranio je 1987. na Svetskom prvenstvu 1987. u Rimu, a jedino olimpisko zlato Bupka je osvojio na Igrama u Seulu 1988. Bupka je 15. marta 1991. u San Sebastijanu preskočio visinu od 6,10 m i za sada je jedini sportista kome je to uspelo. Zlato osvojeno u Helsinkiju i Rimu je odbranio na Svetskom prvenstvu 1991. u Tokiju. Olimpijske igre 1992. u Barseloni su bile veliko razočaranje jer iz 3 pokušaja nije preskočio 5,30 m i ostao je bez medalje. Aktuelni svetski rekord u skoku motkom u dvorani postavio je 21. februara 1993. u Donjecku, a svetski rekord na otvorenom od 6,14 m 31. jula 1994. u Sestrijereu. Četvrto zlato na svetskim prvenstvima osvojio je na Svetskom prvenstvu 1993. u Štutgartu, a peto dve godine kasnije na Svetskom prvenstvu 1995. u Geteborgu. Zbog povrede pete nije branio zlatnu medalju na Letnjim olimpijskim igrama 1996. u Atlanti. Poslednje, šesto zlato na na svetskim prvenstvima osvojio je 1997. na prvenstvu u Atini. Bupka je učestvovao na Olimpijskim igrama u Sidneju, ali je ispao nakon 3 neuspešna pokušaja na visini 5,70 m. Profesionalnu sportsku karijeru okončao je 2001.

Razvoj svetskog rekorda
-----------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

***Na otvorenom***| Visina | Datum | Mesto |
| --- | --- | --- |
| 6,14 | 31. jul 1994. | Sestrijere |
| 6,13 | 19. septembar 1992. | Tokio |
| 6,12 | 30. avgust 1992. | Padova |
| 6,11 | 13. jun 1992. | Dižon |
| 6,10 | 05. avgust 1991. | Malme |
| 6,09 | 08. jul 1991. | Formio |
| 6,08 | 09. jun 1991. | Moskva |
| 6,07 | 06. maj 1991. | Šizuka |
| 6,06 | 10. jul 1988. | Nica |
| 6,05 | 09. jun 1988. | Bratislava |
| 6,03 | 23. jun 1987. | Prag |
| 6,01 | 08. jun 1986. | Moskva |
| 6,00 | 13. jun 1985. | Pariz |
| 5,94 | 31. avgust 1984. | Rim |
| 5,90 | 13. jul 1984. | London |
| 5,88 | 02. jun 1984. | Pariz |
| 5,85 | 26. maj 1984. | Bratislava |

 | 

***u dvorani***| Visina | Datum | Mesto |
| --- | --- | --- |
| 6,15 | 21. februar 1993. | Donjeck |
| 6,14 | 13. februar 1993. | Lievin |
| 6,13 | 22. februar 1992. | Berlin |
| 6,12 | 23. februar 1991. | Grenobl |
| 6,11 | 19. mart 1991. | Donjeck |
| 6,10 | 15. mart 1991. | San Sebastijan |
| 6,08 | 9. februar 1991. | Volgograd |
| 6,05 | 17. mart 1990. | Donjeck |
| 6,03 | 11. februar 1989. | Osaka |
| 5,97 | 17. mart 1987. | Torino |
| 5,96 | 15. januar 1987. | Osaka |
| 5,95 | 28. februar 1986. | Njujork |
| 5,94 | 21. februar 1986. | Inglvud |
| 5,92 | 8. februar 1986. | Moskva |
| 5,87 | 15. januar 1986. | Osaka |
| 5,83 | 10. februar 1984. | Inglvud |
| 5,82 | 1. februar 1984. | Milano |
| 5,81 | 15. januar 1984. | Vilnus |

 |

Napomene
--------

1. ↑  „Sergei Bubka - A Man With A Pole". Arhivirano iz originala na datum 2008-09-18. Pristupljeno 2008-05-31.

Svetska prvenstva u atletici
----------------------------

* Svetsko prvenstvo Helsinki 1983 - 5,70 m
* Svetsko prvenstvo Rim 1987 - 5,85 m
* Svetsko prvenstvo Tokio 1991 - 5,95 m
* Svetsko prvenstvo Štutgart 1993 - 6,00 m
* Svetsko prvenstvo Geteborg 1995 - 5,92 m
* Svetsko prvenstvo Atina 1997 - 6,01 m

Spoljašnje veze
---------------

***Sergij Bubka*** na Wikimedijinoj ostavi

* IAAF-portret

| * p
* r
* u
IAAF-ova Kuća slavnih |
| --- |
| 2012. | 

Sjedinjene Američke Države Jesse Owens **·** 
Etiopija Abebe Bikila **·** 
Finska Paavo Nurmi **·** 
Ukrajina Sergij Bubka **·** 
Ujedinjeno Kraljevstvo Sebastian Coe **·** 
Sjedinjene Američke Države Carl Lewis **·** 
Čehoslovačka Emil Zátopek **·** 
Sjedinjene Američke Države Al Oerter **·** 
Brazil Adhemar da Silva **·** 
Sjedinjene Američke Države Edwin Moses **·** 
Nizozemska Fanny Blankers-Koen **·** 
Australija Betty Cuthbert **·** 
Sjedinjene Američke Države Jackie Joyner-Kersee **·** 
Narodna Republika Kina Wáng Jūnxiá **·** 
Poljska Irena Szewińska **·** 
Sjedinjene Američke Države Michael Johnson **·** 
Sjedinjene Američke Države Dan O'Brien **·** 
Sjedinjene Američke Države Babe Zaharias **·** 
Kuba Alberto Juantorena **·** 
Kenija Kip Keino **·** 
Novi Zeland Peter Snell **·** 
Ukrajina Volodimir Golubničij **·** 
Rumunija Iolanda Balaș **·** 
Bugarska Stefka Kostadinova
 |
| 2013. | 

Sjedinjene Američke Države Harrison Dillard **·** 
Australija Marjorie Jackson **·** 
Finska Hannes Kolehmainen **·** 
Sovjetski Savez Natalija Lisovska **·** 
Rusija Svetlana Masterkova **·** 
Alžir Noureddine Morceli **·** 
Sjedinjene Američke Države Parry O'Brien **·** 
Francuska Marie-José Pérec **·** 
Sovjetski Savez Viktor Sanejev **·** 
Sovjetski Savez Jurij Sjedih **·** 
Ujedinjeno Kraljevstvo Daley Thompson **·** 
Norveška Grete Waitz
 |
| 2014. | 

Sovjetski Savez Valerij Brumelj **·** 
Sjedinjene Američke Države Glenn Davis **·** 
Istočna Njemačka Heike Drechsler **·** 
Maroko Hicham El Guerrouj **·** 
Istočna Njemačka Marita Koch **·** 
Poljska Robert Korzeniowski **·** 
Latvija Jānis Lūsis **·** 
Sjedinjene Američke Države Bob Mathias **·** 
Sjedinjene Američke Države Wilma Rudolph **·** 
Australija Shirley Strickland de la Hunty **·** 
Finska Lasse Virén **·** 
Sjedinjene Američke Države Cornelius Warmerdam
 |