recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shakori** (Shocco, Shoccories), Pleme američkih Indijanaca porodice Siouan sa Shocco i Big Shocco Creeka u današnjim okruzima Vance, Warren i Franklin u Sjevernoj Karolini. Shakori su često mijenjali svoje boravište i uglavnom su bili u društvu s plemenima Eno i Adshusheer, s kojima im je zajednička popualacija, prema Mooneyu (1928.) iznosila oko 1500 (1600.). W. J. McGee s rezervom ih uz Warrennuncock, Sissipahaw, Cape Fear, Adshusheer, Eno, Waxhaw i Sugeree klasificira široj grupi Catawba. Swanton smatra da su Shakori svoje ime dali provinciji Chicora koju je 1521. posjetio Lucas Vazquez de Ayllon. John Lederer ih 1672. nalazi 14 milja od Eno Indijanaca, a Lawson ih 1701. opaža na rijeci Eno zajedno s Eno Indijancima u jednom zajedničkom selu zvanom Adshusheer. Shakori će negdje 1716. zajedno s Eno Indijancima povući na jug, u Južnu Karolinu gdje su se po svoj prilici udružili s Catawba Indijancima. 

Potomcima Shakora vjerojatno su Chicora Indijanci iz Južne Karoline, organizirani u federalno nepriznata plemena: Chicora-Siouan Indian People ili Chicora Shakori (središte u Andrewsu) i Chicora Waccamaw (središte u Conwayu)

Vanjske poveznice
-----------------

* Shakori Indian Tribe History
Pojam **Regolita**, iako se veoma često koristi u planetarnoj/astronomskoj terminologiji, zemaljskog je podrijetla i značio bi:" Mrvljeni materijal koji se nalazi na baznoj stijeni". Može se sastojati od sedimenata, mrvljenih i vodom modificiranih stijena te otvrdnutih naslaga. Važan je faktor svake površine, ali nam maskira temeljnu stijenu i onemogućava daljinsko ispitivanje mineralnih resursa podloge.

Pogledamo li po čemu bi značenje bilo različito napustimo li nas matični planet i odemo na Mjesec, naći ćemo da regolit znači nešto vrlo slično. Regolit je tamo zrnati-praškasti materijal koji nastaje stalnim sudarima i mrvljenjem te isparavanjem tijela projektila i podloge. Sastoji se od krhotina, pijeska i staklastih mikro sferula svih mogućih dimenzija i oblika. Regolit prekriva čitavi Mjesec s izuzetkom vrlo strmih strana kratera i rubove dolina. Njegova debljina na Mjesecu iznosi obično od 2 do 8 metara na morima, a može prelaziti i 15 metara na starijim tlima. Debljina naslage regolita ovisi o trajanju izloženosti područja meteoritskom bombardiranju. U ostatku Sunčeva sustava, naći ćemo da je regolit sličan mjesečevom prisutan na svim tijelima bez atmosfere (Merkur, Marsovi sateliti, asteroidi ...), a na ostalim bi se tijelima trebao razlikovati u sastavu u zavisnosti od geološkog razvoja matičnog tijela.

Mehanička svojstva mjesečeva regolita, subjektivni opis, Neil Armstrong, Tranquility Base, Apollo 11, 20. 6. 1969. godine:

*"Stojim na nozi lendera. Ploče na lenderovu stajnom trapu utonule su u povrsinu oko 1 do 2 inča, iako površina izgleda .... da površinu sačinjava, veoma, veoma finozrnati materijal, kad mu se približite izgleda kao talk; tamo dolje, jako je fini ... Idem sad zakoračiti s noge lendera. Ovo je mali korak za čovjeka, ali velik skok za čovječanstvo. ...\*.... Kako je ... kako je površina puna fine prašine. Mogu je... mogu je podizati palcem. Lijepi se u tankim slojevima kao ugljena prašina na đon i rubove čizama. Propadam u nju samo mali djelić inča. Možda samo osminu inča, ali vide se otisci mojih čizama i duboke udubine u tim finim pješčanim česticama."*

Vanjske veze
------------

* Lunar Regolith and Fragmental Breccias Arhivirano 2006-02-15 na Wayback Machine-u
**Ottawa Lake Men** (Lac Court Oreilles, Lac Courte Oreilles Chippewa, Lac Court Oreilles, LCO, Odaawaa-zaaga’iganiwininiwag), jedna od deset glavnih skupina Chippewa Indijanaca u području jezera Lac Courte Oreilles u Wisconsinu, u jeziku ojibwa nazivanom Odaawaa-zaaga’igan ili Ottawa Lake. 

Hodge ih locira pod imenom Lac Court Oreilles na izvore rijeke Chippewa u okrugu Sawyer u Wisconsinu. Godine 1852 čine dio skupine Betonukeengainubejig. 

Danas su poznati kao Lac Courte Oreilles, čine jednu od 6 skupina Gichigamiwininiwag ili Lake Superior Chippewa i žive na istoimenom rezervatu utemeljenom 1854. Populacija im je 1905. iznosila 1.214. Suvremena populacija oko 6.000

Izvori
------

1. ↑  Anishinaabe communities in the United States and Canada
2. ↑  Hodge
3. ↑  „Lac Courte Oreilles Band of Lake Superior Chippewa Indians of Wisconsin". Arhivirano iz originala na datum 2012-02-11. Pristupljeno 2014-08-06.

Vanjske poveznice
-----------------

* Chippewa Indian Tribe
* lac Courte Orelles band of Ojibwe Arhivirano 2008-06-26 na Wayback Machine-u
* Lac Courte Oreilles Arhivirano 2008-05-28 na Wayback Machine-u
**Otrovni ruj** (latinski: *Toxicodendron vernix*) je listopadna biljka iz porodice vonjača (Anacardiaceae).

Raste po močvarnom kiselom tlu na istoku Sjeverne Amerike, kao grm ili stablo visoko do 6 metara.

Njen bezbojni vrlo toksični fluid - potamni kad se izloži zraku, dodir sa njim izaziva dugotrajnu i bolnu upalu poznatu kao 
kontaktni dermatitis.

Karakteristike
--------------

Grane imaju 7 do 13 perasto posloženih eliptoidnih listova, koji su proljeće svijetlonarančasti, u ljeto tamnozeleni a u jesen prije nego što opadnu narančastocrveni. 
Mali žutozeleni cvjetovi izrastaju iz listova u gustim skupinama.Za razliku od pravih rujeva čiji gusti crvenkasti plodovi rastu uspravno iz grana, plod otrovnog ruja - bjelkasta voštana koštunica visi sa peteljke.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Poison sumac*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 04.09.2018.
2. ↑  „*ruj otrovni značenje*" (hrvatski). Medicinski.info. Pristupljeno 03.09.2018.

Vanjske veze
------------

***Otrovni ruj*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Poison sumac* (`sh`)
**Ottawa** (engleski: *Ottawa River*, francuski: *Rivière des Outaouais*) je rijeka u Kanadi duga 1 271 km , najveća pritoka Rijeka Saint Lawrence.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Ottawa* izvire iz jezera Capimitchigama u Planinama Laurentian na sjeverozapadu provincije Quebec. 

Od izvora teče u smjeru zapada do Jezera Timiskaming, od jezera teče u smjeru jugozapada, pa nakon tog skreće prema jugoistoku, u tom dijelu formira granicu između Quebeca i Ontaria. Nakon što prođe Ottawu teče na istok prema Montrealu gdje utječe u Rijeku Saint Lawrence. 

U svom gornjem toku *Ottawa* formira brojna jezera, od kojih su najveća; Grand Victoria, Simard, Timiskaming, Allumette, Chats i Deschenes.

Karta porječja rijeke Ottawa
*Ottawa* ima porječje veliko oko 142 000 km², koje se proteže preko dvije kanadske provincije Quebec i Ontario. Najveće pritoke rijeke su *Rouge* (185 km), *Lièvre* (329), *Gatineau* (386), *Coulonge* (217), *Rideau* (146), *Mississippi* (169) i *Madawaska* (230). 

Tok rijeke istražio je još 1613. Samuel de Champlain i nazvao je *Ottawa* po indijanskoj grupi plemena Algonquin koja je živjela uz rijeku u to doba. Oni su inače rijeku zvali - *Kichisìpi*. 

Rijeka je postala glavni put za prve istraživače, misionare i trapere prema Velikim jezerima. Početkom 19. vijeka siječa drva i njihov transport splavima bila je glavna ekonomska aktivnost na rijeci, 1832. prokopan je Kanal Rideau do Jezera Ontario preko kojeg je rijeka spojena sa ostalim Velikim jezerima  tad je rijeka bila veliki plovni put.

Ekonomsko značenje rijeke
-------------------------

Na rijeci je izgrađeno 13 hidroelektrana, snage od 48 do 752 MW, između 1920. - 1968. od toga u gornjem toku 6; Bourque, Rapide-7, Rapide-2, Rapides-des-Quinze, Rapides-des-Quinze, Rapides-des-îles, Première-Chute, a u donjem 7; Otto Holden, Des Joachims, Bryson, Chenaux, Chute-des-Chats (Chats Falls), Hull-2 i Carillon. Pored tog uz rijeku i njene pritoke podignuto je i par atomskih centrala tako da je *Ottawa* glavni snabdjevač energije za Quebec i Ontario.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8   „*Ottawa River*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 10. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Ottawa River* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


***Ottawa (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale upotrebe, v. Bukovac.*
  
Koordinate: 44° 39′ 11" SGŠ, 15° 25′ 42" IGD


**Bukovac Perušićki** je naselje u Lici, u općini Perušić, u Ličko-senjskoj županiji, Republika Hrvatska.

Geografija
----------

Nalazi se na 44° 39' 16" sjeverne zemljopisne širine i 15° 25' istočne zemljopisne dužine.
Bukovac Perušićki se nalazi oko 3,5 km istočno od Perušića. U blizini naselja prolazi auto-put Zagreb-Split.

Povijest
--------

Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj naselje se nalazilo u sastavu bivše velike opštine Gospić.

Selo je teško stradalo u Domovinskom ratu. U njemu su pripadnici srpskih paravojnih formacija 16. listopada 1991. ubili sedam mještana starije životne dobi.

Stanovništvo
------------

* 2001. - 115
* 1991. - 221 (Hrvati - 216, Srbi - 1, ostali - 4)
* 1981. - 190 (Hrvati - 185, Jugoslaveni - 3, Srbi - 1, ostali - 1)
* 1971. - 278 (Hrvati - 271, Srbi - 2, ostali - 5)

### Izvor

* CD rom: "Naselja i stanovništvo RH od 1857-2001. godine", Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Hrvatske, Zagreb, 2005.

Vidi još
--------

* pokolj u Bukovcu 16. listopada 1991.

Vanjske poveznice
-----------------

* Bukovac na fallingrain.com

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Bukovac Perušićki** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*
Piktogramm prekrižene mrtvačke glave tradicionalno se koristi kao simbol za otrove.
**Otrovima** se smatraju tvari prirodnog ili sintetskog podrijetla i proizvodi dobiveni od njih, koji uneseni u organizam ili u dodiru s njim mogu ugroziti zdravlje i život organizma ili štetno djelovati na okoliš.

Otrov može da bude u čvrstom, tečnom ili gasovitom agregatnom stanju.

Veoma je teško utvrditi da li neka supstancija predstavlja otrov ili ne jer se za skoro svaku supstanciju može odrediti smrtonosna doza (čak i korišćenje vode u prevelikim količinama, posebno kišnice ili destilovane vode, može da dovede do bolesti nedostatka natrijuma u krvi). Sa druge strane neki otrovi u određenoj količini imaju lekovito dejstvo.

Znanstvena disciplina koja se bavi otrovima i njihovim supstancama naziva se toksikologija. U vezi s otrovima često se spominje i pojam ksenobiotik. Ksenobiotik je svaka tvar koju nalazimo unutar organizma, a koja se obično ne proizvodi unutar organizma niti se očekuje da će unutar njega biti prisutna. Ekotoksikologija je znanost koja proučava direktni ili indirektni učinak ksenobiotika na ekosistem, na sve živuće organizme i njihovu organizaciju, odnos prema neživoj tvari, međusobne odnose i odnos prema čovjeku (J. M. Juany, 1979.).

Prema načinu djelovanja dijele se na:

* kancerogene (izazivaju rak),
* mutagene (uzrokuju nasljednja genetska oštećenja),
* teratogene (uzrokuju oštećenje ploda).

Prema stupnju otrovnosti razvrstavaju se u tri skupine:

* vrlo jaki otrovi (T+),
* otrovi (T),
* štetne tvari (Xn).

Vidi još
--------

* toksičnost
* toksikologija
* hemijsko oružje.

***Otrov*** na Wikimedijinoj ostavi
**Aleja** (grčki: , pre 1928: Μπουγιάτι, *Bougiati*) jeste selo i bivša zajednica (κοινότης, *koinótes*) u Argolidi na Peloponezu u Grčkoj. Aleja je od reforme lokalne samouprave 2011. deo i opštine Argos-Mykines i jedna od njenih opštinskih jedinica. Godine 2001. u selu je živelo 146 stanovnika, a u celoj zajednici njih 793. Središte zajednice bilo je u selu Skotini. Aleja se nalazi u planinskoj oblasti na severozapadu Argolide, 5 km jugoistočno od Kandile, 12 km severozapadno od Lirkeje, 14 km severoistočno od Levidija i 27 km od Tripolija. Grčki nacionalni put 66 (Levidi – Nemea) prolazi blizu Skotinija.

Stanovništvo
------------

| Godina | Selo | Zajednica |
| --- | --- | --- |
| 1981. | 170 | - |
| 1991. | 115 | 809 |
| 2001. | 146 | 793 |

Historija
---------

U antici Aleja je ležala između Orhomena i Stimfala. U Pausanijino doba u Aleji su se nalazili hramovi Artemide Efeške, Atene Aleje i Dionisa. Čini se da je pripadala ili teritoriji Stimfala ili teritoriji Orhomena. Pausanija naziva Aleju jednim od gradova Menalijaca, ali tu ispravno čitanje možda glasi *Asea*, a ne *Alea*. Ruševine drevne Aleje otkrili su članovi francuske ekspedicije u sredini doline u kojoj leži Skotini, nešto više od jednog kilometra severoistočno od današnje Aleje. Tokom istorije Aleja nikad nije bila posebno značajan grad; neki moderni autori greškom su čuveni hram Atene Aleje smeštali u ovaj grad, iako se on nalazio u Tegeji. U grčkoj mitologiji eponimnim osnivačem Aleje smatran je Alej, sin Afidantov i unuk Arkadov. U čast Dionisa svake druge godine priređivana je svetkovina koja se zvala Skijerije, na kojoj su, po nalogu proročanstva iz Delfa, bičevane žene.

Literatura
----------

* Smith, William (1854), „Alea", *Dictionary of Greek and Roman Geography*, London

Vanjske veze
------------

* Aleja na *GTP Travel Pages*.
Tapiserija iz Bayeuxa: Odo s palicom u ruci hrabri postrojbe vojvode Vilima tijekom bitke kod Hastingsa. 
**Odo**(poč. 1030-ih - 1097.) je bio biskup Bayeuxa i grof Kenta. Bio je polubrat Vilima Osvajača. Neko je vrijeme bio drugi čovjek po utjecaju u Engleskoj, odmah iza kralja.

Sin je Herleve i Herluina Contevilleskog. Vilim Osvajač je njegov stariji polubrat a mlađi brat je bio grof Robert Mortainski. Točan datum kad se je Odo rodio nije siguran. Neki povjesničari smatraju da se je rodio oko 1030. godine, tako da je prema tome bio 19-godišnjak a ne 14-godišnjak kad ga je Vilim postavio za bajoškog biskupa 1049. godine. Lik mu se nalazi na poznatoj Tapiseriji iz Bayeuxa. Pretpostavlja se da ju je vjerojatno on naručio radi obogaćenja svoje katedrale. Čini se da naglašava da se Odo nije zapravo borio, nego da je iz pozadine poticao i hrabrio postrojbe. Tekst na latinskom jeziku iznad njegova lika kaže *Hic Odo Eps (Episcopus) Baculu(m) Tenens Confortat Pueros*, što na hrvatskom znači *Ovdje Odo biskup drži palicu i hrabri momke*. Čini se da mu je svećenički status zabranjivao rabiti mač.

Godine 1067. postao je grof Kenta. Nekoliko je godina bio pouzdanim kraljevim ministrom. Nekoliko je puta kad je Vilim bio odsutan (a to je bilo kad je odlazio natrag Normandiju), *de facto* bio regentom Engleske, te je povremeno vodio kraljevske postrojbe protiv pobunjenika (primjerice, za vrijeme pobune triju grofova). Ne zna se točna sfera njegove moći. Ponekad je pratio Vilima kad je putovao u Normandiju. U tom je vremenu imao velike posjede po Engleskoj, veće od ikojih drugih osim kraljevih. Imao je zemlje u 23 okruga, ponajviše na jugoistoku i u Istočnoj Angliji.

Izvori
------

1. ↑  Bates, David (September 2004). "Odo, earl of Kent (d. 1097)". Oxford Dictionary of National Biography (internetsko izdanje). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/20543. Preuzeto 23. kolovoza 2010.
2. ↑  Ovaj razlog zašto nije rabio palicu predložili su David C. Douglas i George W. Greenaway, (ur.) u: English Historical Documents 1042-1189, London, 1959. str.238. The Bayeux Tapestry. Ipak, budući da i vojvoda Vilim također drži palicu na istoj tapiseriji, teorija gubi za snazi.
**Adad-nirari II** se smatra prvim kraljem Asirije u neoasirskom periodu. Vladao je od 911 do 891. pne.. S obzirom da postoji puna lista eponima od njegove vladavine do sredine vladavine Ashurbanipala u 7. vijeku pne. prva godina njegove vladavine - 911. pne. - je možda prvi događaj u historiji drevnog Bliskog Istoka koji se može odrediti točno u godinu, iako se Asirski popis kraljeva smatra pouzdanim izvoriom i za ranije periode, te većina naučnika prihvaća i datume koji datiraju od vladavine Ashur-resh-ishija u kasnom 12. vijeku pne.

Život
-----

Adad Nirari II je mnogo puta vodio pohode protiv asirskih neprijatelja, nastojeći poput oca nastaviti sa zaštitom asirskih granica. Adad Nirari II je vodio pohode protiv babilonskih snaga na jugu, prilikom čega je pokorio aramejske gradove Kadmuh i Nisibin. Uz bogati plijen je osvojio i regiju Habur.

Adad-nirari je naslijedio svog oca, Ašur-dana II, a njega je naslijedio sin, Tukulti-Ninurta II, koji je nastavio s agresivnom politikom prema susjedima.

Bilješke
--------
Rotor (dolje lijevo) i stator (gore desno) električnog motora ili elektromotora.
**Stator** (njem. *Stator*, prema lat. *status*: stajanje) je mirujući dio stroja ili motora (na primjer turbine, sisaljke, elektromotora, generatora), unutar kojega se okreće (rotira) rotor. Statorom se dovodi energija (električna, pare, plina, vode) rotoru, u kojem se pretvara u kinetičku energiju rotacije i dalje u koristan rad (pogonski strojevi), ili stator preuzima energiju s rotora i pretvara ju u neki drugi oblik (električni generator, turbokompresor, centrifugalna sisaljka).

Rotor
-----

*Glavni članak: Rotor (elektrotehnika)*
**Rotor** (njem. *Rotor* < engl. *rotor*, skr. od *rotator*, prema *rotate* <lat. *rotare*: vrtjeti, okretati), u tehnici, je dio stroja ili drugog uređaja koji svojim okretanjem obavlja neko korisno djelovanje, na primjer rotor Wankelova motora ili elektromotora, parne, plinske ili vjetrene turbine, helikoptera. Kod pogonskih strojeva kao što su elektromotori ili turbine, dovedena se energija (pare, plina, vode, električne struje) pretvara u kinetičku energiju vrtnje rotora, kojom se preko nekoga pretvornika obavlja rad, dok je kod nekih drugih strojeva (električni generator, turbokompresor, centrifugalna sisaljka) postupak obrnut, to jest kinetička energija dovedena rotoru pretvara se u novi oblik.

Izvori
------

1. ↑   **stator**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.
2. ↑   **rotor**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.
**Srđan Ćuk** poznatiji kao **General Woo** (Vukovar, 17. studenog 1977.), hrvatski hip-hop/rap glazbenik.

Životopis
---------

Pravo ime mu je Srđan Ćuk, a nadimak Woo (VU) je vezan uz njegov rodni grad Vukovar. Woo-ova hip-hop  priča počinje se odvijati početkom devedesetih kada dolazi u Zagreb već potpuno "zaražen" hip-hopom i sudjeluje u par demo bendova koji se okupljaju oko kultne emisije Blackout Rap Show. 1996. sa Nenadom Šimunom (Target) osniva sastav Tram 11. Do raspada sastava 2003. objavili su tri studijska albuma i tri kompilacije. 

2002. godina će biti godina njegovog samostalnog rada. Izašao je njegov album jednostavnog naziva "General Woo". Album je najavila izvrsna retro zezalica pod nazivom "Fix", koja predstavlja duhoviti osvrt na osamdesete i stvari koje su tada bile in. Na albumu gostuje čitav niz poznatih imena: Target, Bolesna braća, Ivana Kindl, Ivana Husar iz Divasica i mnogi drugi.

2005. u suradnji sa zagrebačkim raperom Neredom pod etiketom Menarta, izlazi album *Baš je lijep ovaj svijet*.

Diskografija
------------

* 2002. - Takozvani
* 2005. - Baš je lijep ovaj svijet
* 2006. - Krv nije voda
* 2011. - Verbalni Delikt
* 2014. - Pad Sistema

Izvori
------

* General Woo official Arhivirano 2021-02-25 na Wayback Machine-u
**Struna** (od staroslavenskog: *runa*, *runja*=kostret, od strizati runo) je naziv za prve žice kordofonih instrumenata.
Jezikom muzike to je napeti predmet koji titranjem proizvodi zvuk.

Historija i karakteristike
--------------------------

Najstariji kordofoni instrumenti iz 3. milenija pne. pronađeni u Egiptu, Kini i Perziji imali su strune životinjskog ili biljnog porijekla umjesto metalnih žica. Rađene su od dlaka, osušenih crijeva, žila i biljnih vlakana-
I najstarije violinske žice bile su strune - upletene od konjske dlake.

### Ketgut

Sinonim za strunu je **ketgut** (od engleskog *catgut*) pod njim se prvenstveno podrazumjevaju niti od ovčjih crijeva, koje se brzo apsorbiraju pa se koriste u kirurgiji za šivanje, ali izradu struna violina i sličnih gudačkih instrumenata, kao i za niti teniskih reketa i 
streličarskih lukova i slične svrhe. Njega su koristili još za Antike - Egipćani, Babilonci, Grci i Rimljani.

Etimologija imena *catgut* je nejasna, jer nije poznato dali su ikad crijeva mačaka korištena u takve svrhe.

Talijanske strune (ketgut) smatraju se najboljim za kordofone instrumente.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Definicija žica i struna*" (hrvatski). Lutnja. Pristupljeno 30. 1. 2019.
2. ↑  „*Glazbala*" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija LZMH. Pristupljeno 30. 1. 2019.
3. ↑  „*Ketgut*" (hrvatski). Leksikografski zavod Miroslav Krleža. Pristupljeno 30. 1. 2019.
4. 1 2 3  „*Catgut*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 30. 1. 2019.

Vanjske veze
------------

***Struna*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Catgut* (na portalu Encyclopædia Britannica) (`en`)
| Osobni podaci |
| --- |
| IME | Ramzes VIII |
| ALTERNATIVNA IMENA | Isto pisan kao Ramses i Rameses |
| KRATAK OPIS |  |
| DATUM ROĐENJA | {{{Datum rođenja}}} |
| MJESTO ROĐENJA | Drevni Egipat |
| VRIJEME SMRTI |  |
| MJESTO SMRTI | Drevni Egipat |

Usermare Akhenamun **Ramzes VIII** (također pisan **Ramses** i **Rameses**) ili Ramesses Seth-her-khepshef (ili Sethirkhopshef) Meryamun ('Set je njegova snaga, voljen od Amuna')[1] (1130. pne.-1129. pne.) bio je sedmi faraon Dvadesete dinastije Novo egipatsko kraljevstvo Drevnog Egipta te jedan od posljednjih preživjelih sinova Ramzesa III. Majka mu je bila Iset Ta-Hemdjert.[2] Činjenica da je na vlast došao nakon smrti Ramzesa VII-- sina Ramzesa VI-- ukazuje na nastavak problema s nasljeđivanjem prijestolja.[3] Ramzes VIII je najopskurniji vladar ove dinastije i trenutne informacije o njegovoj kratkoj vladavini sugeriraju da je na prijestolju u najboljem slučaju ostao samo godinu dana.[4][5] iako mu neki naučnici pripisuju vladavinu od dvije godine. Spomenici iz doba njegove vladavine su rijetki i uključuju natpis na Medinet Habu, spomen ovog vladara u jednom dokumentu --Berlinskoj steli 2081 Horija i Abydosu-- i jednog skarabeja. Njegov jedini datum je grafit s natpisom **Godina 1, I Peret dan 2** u grobu Kyenebua u Tebi.[6]

On je jedini faraon Dvadesete dinastije čiji grob nije bio identificiran u Dolini kraljeva, iako su neki naučnici sugerirali da je grob princa Mentuherkhepshefa, KV19, sina Ramzesa IX, bio originalno započet za Ramzesa VIII, ali postao neprikladan kada je on sam postao kralj.

Vanjski linkovi
---------------


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Ramzes VII** | **Faraon Egipta**Dvadeseta dinastija Egipta | Slijedi:**Ramzes IX** |

***Ramzes VIII*** na Wikimedijinoj ostavi
Pređa je dug kontinuirani spoj upredenih (uvijenih) vlakana koja se koristi za pletenje, tkanje ili za neku drugu tehniku izrade tekstilnih 
proizvoda.

Karakteristike
--------------

**Predena pređa** izrađuje se - predenjem koje može biti ručno ili strojno, od kratkih prirodnih ili sintetičkih vlakana. 
Ona je voluminozna i mekana je na dodir, a iz njezine površine strše kraća ili dulja vlakanca, što zavisi od sistema predenja.

Postoji razlika između češljane pređe, koja ima relativno glatku površinu i grebene pređe koja je dlakavija.
Pređa može biti jednonitna ili višenitna, u slučaju kad su dvije ili više sastavnih niti višenitne pređe međusobno čvrsto uvijene, zovu se - konac. Međusobnim uvijanjem dvaju ili više konaca dobija se pređa kordne konstrukcije.

Od stupnja uvijanja ovisi koliko će biti čvrsta pređa, nižim se pravi mekša, tako se pređa za tkanje više uvijaju da budu su čvršće, glađe i kompaktnije, od onih za pletenje. 

**Filamentna pređa** izrađuje se od filamentnih vlakana, koja su velike duljine pa ih nije potrebno upredati, već se istovremeno s namatanjem u 
završnoj kemijskoj fazi ispredanja, tek vrlo malo uvijaju. Može se sastojati samo od jednoga vlakna, tad se zovu *monofilamenti*, takva je naprimjer svila, ili od više njih. 
Glatke filamentne pređe za tekstilnu industriju se najčešće teksturiraju (kovrčaju), da im se povećava voluminoznost, mekoća, rastezljivost i elastičnost.

**Efektne pređe** (ili *Teksturirane pređe* su one koje imaju raznorazne reljefne efekte, odnosno teksture i bolju termoizolaciju.
To se postiže vidljivim promjenama debljine, ili različitim drugim nejednolikostima, od slabo uvijenih dijelova, do pojačanih, i na brojne druge načine. Neke su pređe jezgraste konstrukcije; kod njih je središnja nit (jezgra) obavijena nekom drugom niti, kao kod *srme* kod koje pamučnu ili lanenu jezgru obavija zlatna ili srebrna nit.

Izvori
------

1. 1 2  „*Yarn*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 30. 08. 2016.
2. 1 2 3 4  „*pređa*" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija. Pristupljeno 28. 08. 2016.

Vanjske veze
------------

***Pređa*** na Wikimedijinoj ostavi

* *pređa* na portalu Hrvatska enciklopedija (`sh`)
*Za ostala značenja, v. Alef (razvrstavanje).*
Alef
**Alef** (אלף) je prvo slovo hebrejskog pisma i ima brojčanu vrijednosti od 1. 
Po međunarodnoj fonetskoj abecedi alef se izgovara: [ʔ].

Povijest
--------

Alef je prvo slovo feničke i hebrejske abecede i odgovara arapskom slovu Alif. Grci su preuzeli taj suglasnik u svoje pismo i pretvorili ga u samoglasnika alfa iz kojeg je onda nastalo slovo A latinskog pisma. 
Ime slovo je nastao iz stilizirane slike bika. Tokom razvoja pisma slovo se okrenulo i oblik se promijenio.

Primjeri
--------

* אדם Adam „Čovjek" sličan אדמה adamah: „zemlja"
* אברהם Abraham: „Otac naroda"
* כיתה אלף kita alef: prvi razred
* מאלף עד תו me-alef ad taw: od a do z
* אונן Onan: biblijsko ime
* אופיר Ofir: geografsko ime
* אוריאל Uriel, muško ime: „Moje svjetlo je Bog"

Šifra znaka
-----------

|   | Unicode | HTML | izgledovisi o pregledniku | poveznice((eng.)) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| k. točka | naziv | kod | entitet |
| slovo *א* | U+05d0 | HEBREW LETTER ALEF | `&#x05d0;` | `&alefsym;` | א | detaljni podacitest preglednika |

 Moguće je da se slova u gornjoj tablici neće ispravno prikazati ako odgovarajući fontovi nisu instalirani na vašem računalu i preglednik (*browser*) nije ispravno podešen. Poveznice *test preglednika* omogućuju provjeru ispravnosti prikaza i postavki računala.

U standardu ISO 8859-8 simbol ima kod 0xe0.

| * p
* r
* u
Hebrejsko pismo |
| --- |
| 
Alef א ·
Bet ב ·
Gimel ג ·
Dalet ד ·
He ה ·
Vav ו ·
Zajin ז ·
Het ח ·
Tet ט ·
Jod י ·
Kaf כ ך ·
Lamed ל ·
Mem מ ם ·
Nun נ ן ·
Sameh ס ·
Ajin ע ·
Pe פ ף ·
Cade צ ץ ·
Kof ק ·
Reš ר ·
Šin ש ·
Tav ת
 |

***Alef*** na Wikimedijinoj ostavi
Glavni dijelovi generatora pare koji koristi ugljen kao gorivo.
**Odmuljavanje kotla** ili generatora pare je povremeno izbacivanje napojne vode s dna kotla kako bi se otklonile moguće mehaničke nečistoće. Kotao ili generator pare se nakon toga nadopunjuje demineraliziranom (uključujući otplinjavanje vode) napojnom vodom dobivenom iz sustava obrade vode. Odmuljavanje kotla se uglavnom obavlja potiskom koji stvara vodena para preostala u kotlu. 

Bez obzira kakav se način obrade vode primjenjuje, nužno je povremeno, u određenim razmacima, a ovisno o kakvoći napojne vode, odsoljavati radi ispuštanja muljevitog taloga, suspendiranih čestica željeznog i bakarnog oksida donešenih iz napojnog sustava i otopljenih soli koje se koncentriraju u vodi (ugušćuju) zbog stalnog isparavanja. Na taj se način održava čistoća, odnosno kakvoća vode u dopuštenim granicama unutar generatora pare.

Odsoljavanje kotla
------------------

Kad napojna voda koja se dodaje u generator pare nije prethodno potpuno demineralizirana i otplinuta, nužno je provesti odgovarajuću unutarnju kemijsku obradu, koja treba da:

* spriječi stvaranje kamenca zbog taloženja spojeva koji čine tvrdoću vode;
* muljevite taloge učini neprianjajućim na metalne površine;
* spriječi pjenjenje unutar parnog bubnja, a time i mogućnost nastajanja uvjeta za odnošenje kapljica;
* spriječi unutarnju koroziju zbog djelovanja otopljenih plinova u vodi.

Kemikalije koje se obično koriste za kemijsku obradu vode unutar generatora pare su natrijeva lužina i različiti oblici natrijevog fosfata (natrijev dihidrogenfosfat, natrijev hidrogenfosfat i natrijev fosfat). One imaju svojstvo da vezu nepoželjne kalcijeve i magnezijeve soli koje čine tvrdoću vode, sprječavajući tako njihovo taloženje na ogrjevne površine, a novonastali spojevi se pri prekomjernom porastu koncentracije odstranjuju postupkom stalnog ili povremenog odsoljavanja. Kad se za napajanje generatora pare upotrebljava voda loše kvalitete, primjena natrijevog fosfata za unutarnju kemijsku obradu može također uzrokovati teškoće zbog stvaranja tvrdih naslaga fosfata. Tada je bolja obrada bez fosfata, odnosno kombinacija takozvane alkalne obrade s poliakrilatima.

Izvori
------

1. ↑   Arhivirano 2013-09-23 na Wayback Machine-u "Brodski generatori pare – uvod", Prof. dr. sc. Z. Prelec, www.riteh.uniri.hr, 2013.
**Zaljev Tampa** (engleski: *Tampa Bay*) je veliki prirodni zaljev u Meksičkom zaljevu, na zapadnoj obali Floride.

Geografija
----------

Zaljev Tampa ima površinu od 1000 km², dubok je nekih 65 km u smjeru sjever-jug, ugrubo ima oblik polumjeseca, sa zapada ga zatvara poluotok Pinellas. U zaljev utječe brojne rijeke (Alafia, Manatee i Little Manatee) od kojih je najveća Hillsborough, koja ima ušće kod grada Tampa. Zaljev je gusto naseljen i pretvoren u ogromni ladanjski grad, jer u se gradovi duž njegove obale Tampa, Saint Petersburg i Clearwater spojili u jednu cjelinu koja ima 2,783.243 stanovnika.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Tampa Bay*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 28. 1. 2013.
2. ↑   „*Tampa*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 28. 01. 2013.

Vanjske veze
------------

***Tampa (zaljev)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Tampa Bay* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 316432255
* LCCN: no2001040116

 |
Odorik iz Pordenonea
**Odorik iz Pordenonea** (1286–1331), italijanski je misionar i svjetski putnik. Porijeklom iz češke porodice, rodio se kao Odorico Mattiussi u talijanskom gradu Pordenoneu oko 1286. godine. Između 1316. i 1318. iz Venecije kreće na dvanaestogodišnji put prema istoku. U Aziju je stigao preko Carigrada, odakle je nastavio put prema Mezopotamiji i Iranu, gdje je posjetio Bagdad, Jazd, Kašan, Širaz i drevni Perzepolis. Prešavši Hormuški tjesnac nastavio je put prema Indiji gdje je boravio u Mumbaiju. Od istočne indijske obale otplovio je prema indonezijskim otocima Sumatri i Javi. Njegovo konačno odredište bilo je Kina, odnosno grad Peking do kojeg je došao Velikim kanalom. Tokom putovanja opisivao je gradove, ljude i običaje istočnih kultura, koji su u raznim oblicima i izdanjima sačuvani do danas. S puta se vratio oko 1328. godine, a tri godine kasnije umire u Pisi.

Izvori
------

1. ↑  Odoric of Pordenone (Britannica)

Vanjske veze
------------

***Odorik iz Pordenonea*** na Wikimedijinoj ostavi

* Sveti Odorik, Katolička enciklopedija (NewAdvent.org)
* Enciklopedija Britannica: Odoric of Pordenone

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 106967420
* LCCN: n83215475
* ISNI: 0000 0001 1827 6070
* GND: 118786709
* SELIBR: 81220
* SUDOC: 085792535
* BNF: cb12007942j (podaci)
* BIBSYS: 90359686
* NLA: 35266565
* NKC: jn19992000806
* BNE: XX900415
* CiNii: DA02446689
* CONOR.SI: 60012131

 |
Sem ugljenika organska jedinjenja skoro uvek sadrže i vodonik, često kiseonik, azot i halogene elemente, a mogu da sadrže sumpor i fosfor.

Da bi se mogle objasniti osobine organskih jedinjenja potrebno je znati iz kojih atoma se sastoji i koliko atoma ulazi u sastav datog molekula. Da bi se to saznalo potrebno je znati molekulsku formulu.
Ipak poznavanje molekulske formule nekog jedinjenja daje veoma malo podataka o osobinama tog jedinjenja. Na primer molekulska formula C2H6O može da odgovara za dva u potpunosti različita jedinjenja. Ona odgovara etanolu ali odgovara i dimetil-etru. Kod etanola kiseonik je vezan za ugljenik i vodonik a kod dimetil-etra kiseonik je vezan za dva ugljenikova atoma. Zato se koriste strukturne formule. Na primer strukturna formula etanola izgleda ovako: 

Još u 18. veku pre naučnih saznanja o atomskoj i molekulskoj strukturi, primećeno je da molekulska formula nije dovoljna za karakterizaciju nekog molekula. Nađeno je mnogo različitih supstancija koje su imale istu molekulsku formulu, što je pokazivalo da osobine molekula sem od broja i vrste atoma zavise od još nekog faktora. Pojavila se ideja da je taj faktor način na koji su atomi vezani u datom molekulu. Pionir ovog istraživanja bio je Kekule ali i niz drugih naučnika. Od ove ideje je nastala strukturna teorija organskih molekula. Osnove strukturne formule su bile:

1. atomi u molekulu su među sobom povezani kovalentnim vezama, i broj kovalentnih veza za jedan atom je uvek isti.
2. ugljenikovi atomi se međusobno mogu vezivati u neograničenom broju gradeći otvorene ili zatvorene prstenove, a hemijska veza između dva ugljenikova atoma može biti jednostruka, dvostruka i trostruka.
3. svakom organskom jedinjenju odgovara jedna struktura to jest jedan način i redosled kojim su atomi u tom molekulu vezani.

Na strukturnoj teoriji i danas je zasnovano izučavanje organske hemije.

Vidi јoš
--------

* Organska kemija
* Organska jedinjenja
**Strukturni izomerizam** (*konstitucioni izomerizam* po IUPAC-u) je oblik izomerizma u kome su molekuli sa istom molekulskom formulom vezani na različite načine. To je u suprotnosti sa stereoizomerizmom.

Tri kategorije konstitucionih izomera su: skeletalni, pozicioni, i funkcionalni izomeri. Pozicioni izomeri se takođe nazivaju regioizomeri. Tautomeri su potkategorija funkcionih izomera.

Izomerizam lanca
----------------

U **izomerizmu lanca**, ili **skeletalnom izomerizmu**, komponente (obično ugljeničnog) skeletona su distinktno preuređene da se formiraju različite strukture. Pentan postoji u obliku tri izomera: *n*-pentan (često se naziva jednostavno "pentan"), izopentan (2-metilbutan) i neopentan (2,2-dimetilpropan).

|
|  |
Skeletalni izomerizam pentana|  |  |  |
| *n*-Pentan | Izopentan | Neopentan |

Pozicioni izomerizam
--------------------

U **pozicionom izomerizmu** funkcionalna grupa ili drugi supstituent menjaju poziciju na strukturi roditelja. U donjoj tabeli, hidroksilna grupa može da zauzme tri različite pozicije na *n*-pentanskom lancu formirajući tri raličita jedinjenja.

|
|  |
Primer pozicionog izomerizma|  |  |  |
| 1-Pentanol | 2-Pentanol | 3-Pentanol |

Mnogi aromatični izomeri se javljaju zato što supstituenti mogu da budu na različitim delovima benzenovog prstena. Postoji samo jedan izomer fenola ili hidroksibenzena, dok krezol ili metilfenol ima tri izomera. Ksilenol ima jednu hidroksilnu grupu i dve metil grupe, te postoji šest izomera.

|
|  |
Pozicioni izomeri ksilenola|  |  |  |
| 2,3-Ksilenol | 2,4-Ksilenol | 2,5-Ksilenol |
|  |  |  |
| 2,6-Ksilenol | 3,4-Ksilenol | 3,5-Ksilenol |

Izomerizam funkcionalnih grupa
------------------------------

**Funkcionalni izomeri** su strukturni izomeri koji imaju istu molekulsku formulu, ali su atomi povezani na različite načine, tako da formiraju različite grupe. Te grupe atoma se nazivaju funkcionalne grupe. Drugim rečima, dva jedinjenja sa istom molekulskom formulom, ali različitim funkcionalnim grupama, su funkcionalni izomeri.

Na primer, cikloheksan i 1-heksen imaju istu formulu C6H12. Oni su izomeri funkcionalnih grupa jer je cikloheksan cikloalkan, a heks-1-en je alken.

|
|  |
Primeri izomera funkcionalnih grupa|  |  |
| Cikloheksan | 1-heksen |

Da bi dva molekula bili funkcionalni izomeri, oni moraju da sadrže grupe atoma uređene na specifičan način. Organska hemija obiluje primerima takvih izomera. U zavisnosti od načina na koji su atomi uređeni, formula C2H6O može da predstavlja dva različita jedinjenja dimetil etar CH3-O-CH3 ili etanol CH3CH2-O-H. Dimetil etar i etanol su funkcionalni izomeri. Prvi je etar, dok je drugi alkohol.
Hemoglobin, protein crvenih krvnih zrnaca koji transportuje kiseonik
**Strukturna biologija** je grana molekularne biologije, biohemije, i biofizike koja se bavi molekulskim strukturama bioloških makromolekula, posebno proteina i nukleinskih kiselina, kako oni poprimaju svoje konformacije, i kako promene njihovih struktura utiče na njihove funkcije. Ova tema ima veliki značaj za biologe zato što makromolekuli vrše najveći broj funkcija u ćelijama, i zato što do toga dolazi jedino ako su savijeni u specifične trodimenzionalne oblike. Njihova arhitektura, tercijarna struktura" molekula, zavisi na kompleksan način od osnovne kompozicije molekula, ili primarne strukture.

Biomolekuli su suviše mali da bilo moguće da se vide čak i najsavršenijim mikroskopima. Metodi koje strukturni biolozi koriste za određivanje struktura generalno obuhvataju istovremena merenja velikog broja identičnih molekula. Ti metodi su:

* Makromolekulska kristalografija,
* NMR,
* EPR,
* krioelektronska mikroskopija (krio-EM)
* Multiugaono rasipanje svetlosti,
* Rasejavanje malog ugla,
* Ultra brza laserska spektroskopija, i
* Dualna polarizaciona interferometrija i cirkularni dihroizam.

Makromolekuli se najčešće se studiraju u „prirodnom stanju". Varijacije ovih metoda se takođe koriste za izučavanje denaturisanih molekula, kao i načina na koji on ponovo poprimaju prirodno stanje.

Vidi još
--------

* Primarna struktura
* Sekundarna struktura
* Tercijarna struktura
* Kvaternarna struktura
* Strukturni domen proteina
* Strukturni dizajn leka
* Proteinska podjedinica
* Molekulsko modeliranje
* Kooperativnost
* Šaperonin
* Strukturna genomika
* Stereohemija

Spoljašnje veze
---------------

* *Strukturna & Molekulska Biologija*
* Žurnal strukturne biologije
| Rimokatolička crkva i stari župni dvor u Futogu |
| --- |
| Rimokatolička crkva i stari župni dvor u Futogu*Rimokatolička crkva u Futogu* |
| Osnovni podaci |
| Mesto: | Futog, Novi Sad SRB |
| Vrsta spomenika: |  |
| Vreme nastanka: | 1776./1908. |
| Tip spomenika: | Spomenik kulture od velikog značaja |
| Stepen zaštite: |  |
| Vlasnik: |  |
| Nadležna ustanova za zaštitu: | Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Novog Sada |
| Nadležna institucija |
| Sedište: | Futog |
| Adresa: | Carice Milice br. 121410 Futog |
| Internet strana: | www.novisadbastina.rs |

**Rimokatolička crkva i stari župni dvor u Futogu** su sagrađeni 1776./1908. godine i ubrajaju se u spomenike kulture u kategoriji nepokretnih kulturnih dobara od velikog značaja.

Istorijat
---------

Futoški posednik grof Hadik je podigao rimokatoličku crkvu i župni dvor, koja je porušena, a na njenom mestu sagradila je grofica Kotek novi hram posvećen Srcu Isusovom. Prema projektu Ferenca Veningera hram je u pseudogotskom stilu izgrađen između 1906. i 1908. godine, što potvrđuje ktitorski natpis pisan gotikom na latinskom jeziku, iznad glavnog ulaza.

Arhitektura
-----------

Crkva predstavlja građevinu krstoobrazne osnove koja ima glavnu sedmougaonu i dve bočne petougaone apside. Naos je pokriven dvoslivnim, a apside petoslivnim krovovima. Uglovi apsida i bočni zidovi poduprti su kontraforima. Uz bočne strane glavne apside pripojene su po dve četvoruugaone prostorije u koje se ulazi spoljnim stepeništima. I uz bočne apside prizidane su dve manje prostorije sa spoljnim ulazima. Dva visoka zvonika završeni su visokim i uskim šestougaonim piramidama, sa ulazima sa bočnih strana. Portal je flankiran stepenasto uvučenim kolonetama koje su nadvišene linetom i timpanonom. 

U hramu se nalazi pet slika Jozefa Ferenca Falkonera, umetnika baroknog opredeljenja koji je živeo i stvarao krajem 18. i početkom 19. veka. 

Župni dvor, sagrađen 1776. godine je jednospratna je četvorougaona građevina sa karakterističnom plastičnom dekoracijom ispod prozora u obliku zastava s kićankama i balustradom. Konzervatorsko-restauratorski radovi su sprovedeni u periodu 2001-2004. godine.

Vidi još
--------

* Spisak spomenika kulture u Južnobačkom okrugu – Grad Novi Sad
* Verski objekti u Novom Sadu

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Srbija***  |

* Spomenici kulture u Srbiji: *Rimokatolička crkva Srca Isusovog sa župnim dvorom* (sajt SANU) (`sh`) (`en`)
* Spisak spomenika kulture od velikog značaja u Vojvodini
* Republički zavod za zaštitu spomenika kulture - Beograd
* Nepokretna kulturna dobra Arhivirano 2012-03-19 na Wayback Machine-u
* Lista spomenika
Vizualni oblik rekurzije poznat kao *Droste učinak*.
**Rekurzija** je u matematici i računarstvu metoda definiranja funkcija u kojima se definirajuća funkcija primjenjuje unutar definicije. Naziv se općenitije rabi za opis procesa ponavljanja objekata na samosličan način. Primjerice, kada su površine dvaju zrcala gotovo uzajamno paralelne, ugniježđene slike koje se pojavljuju su oblik rekurzije.

Formalne definicije rekurzije
-----------------------------

U matematici i računarstvu, rekurzija specificira (ili konstruira) klasu objekata ili metoda (ili objekata iz određene klase) definiranjem nekoliko jednostavnih osnovnih slučajeva ili metoda (često samo jednu), i potom definiranjem pravila za razbijanje složenih slučajeva u jednostavnije.

Na primjer, sljedeće je rekurzivna definicija predaka osobe:

* Nečiji roditelji su njegovi pretci (*osnovni slučaj*);
* Roditelji bilo kojeg pretka su također pretci osobe koju promatramo (*korak rekurzije*).

Zgodno je zamisliti da rekurzivna definicija definira objekte u terminima "prethodno definiranih" objekata definirajuće klase.

Definicije poput ove su česte u matematici. Primjerice, formalna definicija prirodnih brojeva u teoriji skupova jest: 1 je prirodni broj, i svaki prirodni broj ima sljedbenika koji je također prirodni broj.  

Drugi poznati primjer rekurzije u matematici su Fibonaccijevi brojevi.

Rekurzija u programiranju
-------------------------

Fibonačijevi brojevi su brojevi koji se sastoje od zbroja 2 prethodna. Tu *definiciju* možemo iskoristiti kako bismo si lakše predočili rekurziju.

Rekurzivna formula za izračunavanje *n*-tog fibonačijevog broja glasi: {\displaystyle F(n)=F(n-1)+F(n-2)}

Kod u programskom jeziku C++ izgleda ovako

```
long fib(unsigned long n) {
    if (n <= 1) {
        return n;
    } else {
        return fib(n-1)+fib(n-2);
    }
}

```

***Rekurzija*** na Wikimedijinoj ostavi
**Oultrejordain** (na francuskom doslovno "Prekojordanje"), formalno **Gospodstvo Oultrejordain** ili, rjeđe, **Transjordanija**, je izraz koji se u vrijeme križarskih ratova koristio za teritorije pod kontrolom križara istočno od rijeke Jordan.

Područje koje je u biblijska vremena obuhvaćalo zemlje Edom i Moab, su prije Prvog križarskog rata kontrolirali Fatimidi. Bilo je to relativno pustinjsko, slabo naseljeno područje s nedefiniranim granicama, ali blizu važnih trgovačkih i hodočasničkih ruta između Sirije i Arabije. Jeruzalemski kralj Balduin I je na njega počeo slati ekspedicije još 1100. ali je konačna kontrola uspostavljena tek s izgradnjom strateškog zamka Montreal. Godine 1118. je uprava povjerena Romanu od Le Puya, ali je tek 1126. Pagan Vinar dobio feudalnu titulu "gospodar" (francuski: ). Novi entitet je bio u vazalnom odnosu prema jeruzalemskim kraljevima, sve do Raynalda od Chatillona koji je počeo iskazivati sve veću samovolju, ali i agresivnost prema muslimanskim hodočasnicima. To je Saladin iskoristio kao izgovor za invaziju koja će dovesti do bitke kod Hatina i pada Jeruzalema 1187. Pojedine križarska uporišta u Outlejordainu su se održala još dvije godine kasnije.

Poslije toga su titulu gospodara Outlejordaina pojedini evropski feudalci simbolički koristili sve do 14. vijeka.

Gospodari Oultrejordaina
------------------------

* Roman od Le Puya (o. 1118–1126)
* Pagan Vinar (1126–1147)
* Maurice od Transjordana (1147–1161)
* Philippe od Millya (1161–1168) i njegova supruga Isabella, kćer Mauricea
	+ Stephanie de Milly, kćer i nasljednica, u čije ime su vladali muževi:
* Onfroy III od Torona (1168–1173), prvi muž Stephanie
* Miles od Plancyja (1173–1174), drugi muž Stephanie
* Raynald od Châtillona (1176–1187), treći muž Stephanie.
* Onfroy IV od Torona (1187–1197), sin Stephanie iz braka za Onforya III, titularni knez Oultrejordain, gospodar Torona
* Alice od Armenije (1197–1199?), nećaka Onfroya IV od Torona

Literatura
----------

* John L. La Monte, *Feudal Monarchy in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1100-1291*. The Medieval Academy of America, 1932.
* Jonathan Riley-Smith, *The Feudal Nobility and the Kingdom of Jerusalem, 1174-1277*. The Macmillan Press, 1973.
* Steven Runciman, *A History of the Crusades, Vol. II: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East, 1100-1187*. Cambridge University Press, 1952.
* Steven Tibble, *Monarchy and Lordships in the Latin Kingdom of Jerusalem, 1099-1291*. Clarendon Press, 1989.

V. također
----------

* Outremer
**Rimokatolička biskupija Metz** je biskupija Rimokatoličke crkve u Francuskoj koja koristi latinski obred. U srednjem vijeku je bila *de facto* nezavisno država, a *de iure* dio Svetog Rimskog Carstva, a njen biskup je *ex officio* uživao titulu grofa. Godine 1552. ju je Francuskoj pripojio kralj Henry II; to je Sveto Rimsko Carstvo priznalo Westfalskim mirom 1648. Tada je postala dijelom tradicionalne francuske provincije poznate kao Tri biskupije.

Historija
---------

Prvi pouzdani izvori o Metzu kao sjedištu biskupije datiraju iz godine 535, ali je vjerojatno da je grad status biskupskog sjedišta imao i ranije.

Prvotno je biskupija bila pod metropolitom Triera. Nakon izbijanja francuska revolucije, posljednji knez-biskup kardinal Louis de Montmorency-Laval (1761-1802) je pobjegao, i stara crkvena organizacija je ukinuta. Nakon Konkordata 1801. godine biskupija je ponovno obnovljena, s time da su joj pripali departmani Moselle, Ardennes i Forêts, te je došla pod nadležnost Nadbiskupije Besançon. Godine 1817. su dijelovi biskupije, predani Pruskoj nakon Bečkog kongresa, izdvojeni. Godine 1871. je nakon francusko-pruskog rata cijela biskupija došla pod vlast Njemačke, a 1874. je biskupiju neposredno preuzela Sveta stolica. Poslije prvog svjetskog rata je pripala Francuskoj, a od 1940. do 1944. bila opet pod Njemačkom. Danas je opet u sastavu Francuske, a biskupa službeno kandidira francuska vlada.

Godine 1910. je u biskupiji Metz živjelo oko 533.000 katolika Metz.

Biskupa
-------

*Glavni članak: Popis biskupa Metza*
Prema tradicionalnom popisu biskupa, sadašnji biskup Pierre René Ferdinand Raffin je 105. po redu biskup Metza. Isti popis navodi kako je prvi biskup bio Sveti Klement, koga je navodno sam Sveti Petar poslao u današnji Metz. Prvi potvrđeni biskup je izvjesni Sperus ili Hesperus, koji je biskupom bio 535. Mnogi od biskupa su proglašeni svecima ili blaženicima, kao Sveti Arnulf (611-627), Sveti Chrodegang (742-766) ili Sveti Agilram (768-791). Adelbero je bio biskup Metza 933. Danas biskupa Metza imenuje predsjednik Francuske republike.

  

### Biskupi od 1900

Grb biskupije
* Willibrord Benzler, O.S.B. (1901-1919)
* Jean-Baptiste Pelt (1919-1937)
* Joseph-Jean Heintz (1938-1958)
* Paul Joseph Schmitt (1958-1987)
* Pierre René Ferdinand Raffin, O.P. (1987 -)

Izvori
------

1. ↑  Catholic Encyclopedia: Metz

Eksterni linkovi
----------------

* Website of the diocese Arhivirano 2006-05-14 na Wayback Machine-u
* Catholic hierarchy
* „Metz". *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. 1913.

Koordinate: 49°07′12″N 6°10′33″E﻿ / ﻿49.1201°N 6.17591°E﻿ / 49.1201; 6.17591
Koordinate: 41° 54′ 57" SGŠ, 21° 31′ 50" IGD

**Studeničani** (mak. *Студеничани*) su naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Studeničani su sedište istoimene općine Studeničani, koja okuplja južna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

*Studeničani* su smešteni u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 15 km jugo-istočno.

Naselje Studeničani je u okviru istorijske oblasti Torbešija, koja obuhvata južni obod Skopskog polja. Naselje je smešteno na prelazu iz polja na severu u brdski predeo ka jugu. Par kilometara severno protiče Vardar. Južno od naselja izdiže se planina Kitka.

Nadmorska visina naselja je približno 290 metara.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa manjim uticajem Egeja (žarka leta).

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Studeničani su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 5.786 stanovnika.

Etnički sastav:

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **Ukupno** |
| Albanci | 5.585 (96,5%) |
| Makedonci | 160 (2,8%) |
| ostali | 41 (0,7%) |
|

Većinska veroispovest je islam.

Vidi još
--------

* Opština Studeničani

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Studeničani*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.studenicani.gov.mk Zvanična stranica opštine Studeničani

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Studeničani |
| --- |
| **Studeničani** •
Aldinci •
Batinci •
Vrtekica •
Gornji Količani •
Donji Količani •
Dračevica •
Elovo •
Kaldirec •
Malčište •
Markova Sušica •
Morani •
Osinčani •
Pagaruša •
Ramni Gaber •
Umovo •
Cvetovo •
‎Crvena Voda •
Crni Vrh |  |