recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Za istoimeni manastir iz srednjeg vijeka, pogledajte članak Orahovica.*
Manastir Orahovica
**Manastir Orahovica** je srpski pravoslavni manastir na prostoru Slavonske eparhije, u podnožju planine Krndije. U istorijskim izvorima pominje se još i pod nazivom **Remeta** i **Duzluk**. 

Prvi pomeni manastira pod nazivom Remeta potiču iz kraja 16. veka. Saborni hram manastira posvećen je Svetom Nikoli koji je podignut na mjestu starije crkve brvnare. U prošlosti manastir je bio značajan prepisivački centar. 

U vrijeme obnovljenja Pećke patrijaršije, 1557. godine, za patrijarha Makarija Sokolovića, u manastiru Orahovici je sjedište Požeške mitropolije, prvog srpskog pravoslavnog vladičanstva na području Slavonije. 

Pri povlačenju krajem XVII vijeka Turci pale manastir Orahovicu i okolna srpska sela a kaluđere i srpski narod ubijaju i progone. Nedugo poslije toga na ruševine svetonikolajevskog manastira dolaze kaluđeri iz manastira Liplja i Stuplja iz Bosne koji ga obnavljaju. Poslije povlačenja turskih hordi novu opasnost po srpski pravoslavni živalj u Slavoniji čini Rimokatolička crkva sa svojim programom unije. Prijetila je opasnost i manastiru Orahovici, ali 1693. godine manastir posjećuje srpski patrijarh Arsenije Čarnojević.

Godine 1758. manastir Orahovica je obnovljen. U vremenu od 1775. do 1777. godine sa južne strane podignut je novi konak. Manastir je oštećen 1804. godine prilikom zemljotresa, a obnovljen je tek 1835. godine u vrijeme igumana Aleksandra Ličinića. Između dva rata, 1938. godine, manastir je generalno obnovljen.

U Drugom svjetskom ratu manastirsko bratstvo zbog opasnosti i pritiska napušta svoje obitavalište. Teofan Dragutinović, manastirski nastojatelj, prije odlaska sakriva najvrednije dragocjenosti manastirske riznice. U toku ljeta 1941. godine grupa muzealaca iz Zagreba pronalazi ih i odnosi u Zagreb gdje su bile sve do 1983. godine, kada su vraćene Eparhiji slavonskoj. Tokom rata u manastirskim konacima smjenjuju se ustaše i domobrani. Partizani su 1943. godine zapalili konake manastira Orahovice.

U poslijeratnim danima manastir je bio u jadnom stanju sve dok nije došao za nastojatelja Milutin Amidžić, koji je u teškim poratnim danima bez državne pomoći vraća život ovoj slavonskoj svetinji. 

U vrijeme Drugog svetskog rata manastir je opustošen. Tokom ratova na teritoriji bivše SFRJ ponovo je stradao 1991. godine kada su ga napustila posljednja dva monaha. Manastir je od 2016. nastanjen s četvoricom monaha koji su po poslušanju došli iz manastira ostrog u Crnoj Gori. Iguman manastira je otac Pavle.

Dva velika sabora održavaju se svake godine u manastiru Orahovici, na dan Prenosa moštiju svetitelja Nikolaja (22. maja), i na Preobraženje (19. avgusta). U manastiru se i danas čuvaju mošti svete Anastasije.

Izvori
------

1. ↑  Skd Prosvjeta Arhivirano 2015-09-19 na Wayback Machine-u, Pristupljeno 12. 4. 2013.
2. ↑  Manastiri u Slavoniji, Pristupljeno 12. 4. 2013.
**La Esmeralda** je naselje od 1191 stanovnika na jugu Venecuele. Esmeralda je i administrativni centar Općine Alto Orinoco u kojoj živi 14.222 stanovnika.

Geografija
----------

La Esmeralda leži na istoku savezne države Amazonas, duž sjeverne obale rijeke Orinoco, udaljena svega 14 kilometara istočno od bifurkacije Casiquiare, koja spaja dva velika sliva Orinoca i Amazone. Do Esmeralde ne vodi nikakva cesta, jer je okružen prašumama, tako da su rijeka i aerodrom jedine veze sa ostatkom svijeta.

Historija
---------

Esmeralda je osnovana 1758. kao franjevačka misija za pokrštavanje lokalnih indijanaca Yanomami. Od 1880. kad je osnovana općina Alto Orinoco, Esmeralda ima status administrativnog centra. Kako su Yanomami koji su većina stanovništva u tom kraju još uvijek nomadi, Esmeralda ima vrlo malo stalnih stanovnika. Pored crkve i škole koju drže salezijanci i zgrade lokalne administracije, gotovo da nema većih građevina.

Privreda
--------

Ekonomija tog malenog mjesta bazira se na vrlo skromnoj poljoprivredi i ribarstvu, te vojnoj bazi u čijem sastavu se nalazi i aerodrom.

Izvori
------

1. 1 2  „*Amazonas*" (engleski). Ine. Arhivirano iz originala na datum 2017-12-30. Pristupljeno 6. 1. 2018.
2. 1 2 3  „*Municipio Alto Orinoco*" (španjolski). Conociendo el Amazonas. Pristupljeno 6. 1. 2018.
3. ↑  „*Desarrollo o decadencia? La Esmeralda como modelo de progres*" (španjolski). Gazeta de Antropología. Pristupljeno 6. 1. 2018.

Vanjske veze
------------

***La Esmeralda, Venezuela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Desarrollo o decadencia? La Esmeralda como modelo de progres* (`es`)
***Maa on syntinen laulu*** (sh. *Zemlja je grešna pjesma*) je finski igrani film snimljen u režiji Raunija Mollberga, kome je to predstavljao filmski debi, i premijerno prikazan 1973. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Time K. Mukke, inspirirane autorovim životom u rodnom Laplandu. Po žanru je drama, a protagonistica, čiji lik tumači Maritta Viitamäki, je 19-godišnja djevojka koja krajem 1940-ih izaziva predrasude svog tiranskog oca zbog ljubavi prema pastiru, pokrećući događaje koji će završiti tragedijom. Mollberg, koji je dotada radio isključivo na televiziji, film je, zbog visokih troškova snimanja u udaljenom Laplandu, velikim dijelom morao financirati iz svog džepa. Koristio je *cinema verite* stil i inzistirao na naturščicima kao glumačkoj postavi; Viitamäki, koju je također slučajno angažirao, će kasnije postati profesionalna glumica. *Maa on syntinen laulu* je kasnije dobio pohvale kritike, prije svega zbog fotografije koja je ovjekovječila prirodne ljepote Laplanda.

Uloge
-----

* Maritta Viitamäki ... Martta Mäkelä
* Pauli Jauhojärvi ... Juhani Mäkelä
* Aimo Saukko ... Old man Mäkelä
* Milja Hiltunen ... Alli Mäkelä
* Sirkka Saarnio ... Elina Pouta
* Niiles-Jouni Aikio ... Oula
* Veikko Kotavuopio ... Kurki-Pertti
* Jouko Hiltunen ... Hannes
* Osmo Hettula ... Propovjednik
* Maija-Liisa Ahlgren ... Aino Liinukorpi
* Kauko Jauhojärvi ... Antti Lanto
* Irja Uusisalmi ... Anna Kurkela
* Eelis Tiensuu ... Poudan isäntä
* Elsa Kellinsalmi ... Poudan emäntä
* Toivo Lampela ... Outakodan vanhaisäntä

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *The Earth is a Sinful Song* na IMDb-u (`en`)
*Za ostale upotrebe, v. Pakra.*
Koordinate: 45°33′14″N 17°20′13″E﻿ / ﻿45.55389°N 17.33694°E﻿ / 45.55389; 17.33694
**Manastir Pakra** je manastir Eparhije slavonske Srpske pravoslavne crkve, smešten u središnjoj Slavoniji. Manastir je trenutno u lošem stanju i bez monaštva.

Položaj manastira
-----------------

Manastir Pakra se nalazi između slavonskih gradića Daruvara i Pakraca, starog sedišta slavonskog vladičanstva. Manastir je smešten uz rečicu Bijelu, pritoku reke Pakre (po kojoj je manastir dobio naziv). Oblast oko manastira pripada brdsko-planinskom delu Slavonije (planina Papuk), nazvanom Zabrđe. Okolna sela su do poslednjeg rata bila naseljena mahom srpskim življem.

Istorijat
---------

Planinske krajeve Slavonije srpsko stanovništvo naseljava već u 15. veku, sklanjajući se pred Osmanlijama. Doseljavanje je posebno bilo značajno u 16. veku, posle pada Slavonije pod Turke. Slavonija je tada bila prilično pust, pošto se dotadašnje rimokatoličko stanovništvo iselilo pred Turcima u Gradišće (preci današnjih Gradišćanskih Hrvata).

U istorijskim izvorima manastir se još naziva i *Nova Pustinja*. Najstarije svedočanstvo o njegovom postojanju je iz 1556. godine. Za vreme turske vlasti u Slavoniji je zapusteo, a obnovio ga je 1697. mitropolit moravski Grigorije sa svojim monasima iz Mileševe. U istoriji je zabeležen odlazak Teodora Mileševca 1717. godine u Rusiju radi milostinje, gde dobija dosta darova, najviše knjiga i crkvenih dragocenosti u vrednosti od 100 rubalja. Vredno monaštvo je ubrzo uvećalo manastirsku ekonomiju (polovinom 19. veka posed manastira je bio veći od 100 jutara), pa je počelo obnovu zapustelog manastira Sveta Ana. Između 1759. i 1763. godine podignuta je kapela Svetog Nikole na manastirskom groblju.

Manastir je teško stradao 24. maja 1780. godine u strašnom nevremenu, koje je odnelo krovove sa crkve i svih zgrada. Zbog nedostatka sredstava obnova je urađena tek 1785. godine.

U Prvom svetskom ratu manastirska i parohijska crkva su ostale bez zvona. 1923. urađena je temeljna obnova manastira, a na manastirskoj ekonomiji u Bijeloj je sagrađena nova kuća.

Drugi svetski rat je doneo potpunu propast manastira, koji je doživeo sličnu sudbinu kao i Srbi u NDH. Kaluđeri su proterani u Srbiju. Deo manastirskih starina je sakrio iguman Jefrem, a deo je prenet u Zagreb. 1943. godine ustaše su zapalile kelije, a crkva je uništena. Stvari koje je iguman zakopao pronašli su partizani. Od njih su opstali samo neki manji delovi.

Posle rata crkva je osposoljena za bogosluženje, a od kelija je obnovljeno toliko koliko je najpotrebnije monahinjama koje su živele tu i obnavljale manastir. U poslednjem ratu manastir je ponovo opusteo, a do danas (2012.) nije bilo veće obnove.

Spoljašnje veze
---------------

***Manastir Pakra*** na Wikimedijinoj ostavi

* Eparhija slavonska - Manastiri Arhivirano 2013-12-06 na Wayback Machine-u
* O manastiru Pakra[*mrtav link*]
* Portal „Srpska krajina"[*mrtav link*]
* Eparhija slavonska Arhivirano 2013-08-11 na Wayback Machine-u
**Manastir Simonopetra** (grč.  *Μονη Σιμωνοπετρα* - "Simonov kamen") - jedan od 20 "glavnih" manastira na Svetoj Gori. Zauzima 13. mesto u hijerarhiji manastira Svete Gore.

Istorija
--------

Osnovao ga je 1257. godine, prepodobni Simeon. Smešten je na litici, na nadmorskoj visini od 330 metara iznad nivoa mora. 1363. godine je obnovljen zahvaljujući naporima srpskog kralja Jovana. 

Pretrpeo je brojne požare (1570. 1622. i 1891. godine). Više puta je obnavljan. Od davnina u manastiru je smešten obrazovni centar Svete Gore i jedinstvena biblioteka grčkih i latinskih rukopisa.

Trenutni status
---------------

Trenutno, manastir ima 4 crkve, i još 8 van njene teritorije. Glavni hram manastira je hram Roždestva Hristovog izgrađen 1600. godine, a obnovljen nakon posle požara 1891. godine.

Broj monaha i iskušenika koji se nalaze na Svetoj gori je trenutno u rasponu od 80 do 90 ljudi. Izvan Svete Gori u metohiji i posedima manastira je oko 40 ljudi. Dakle, ukupan broj bratstva manastira na Svetoj Gori i van nje čini oko 120-130 monaha. 

Hor manastira Simonopetra poznat je širom sveta.

Riznica
-------

Među brojnim moštima koje manastir čuva nalaze se: 

* ruka Marije Magdalene, netruležna i nakon 2000 godina
* Čestice životvornoga krsta
* Mošti prepodobnog Evdokija
* Deo moštiju velikomučenice Varvare

Spoljašnje veze
---------------

* Istorija manastira Simonopetra Arhivirano 2008-06-15 na Wayback Machine-u
* Arhiv manastira Simonopetra

***Manastir Simonopetra*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Manastiri Svete gore |
| --- |
| 

Velika Lavra **•** 
Vatoped **•** 
Iviron **•** 
Hilandar **•** 
Dionisijat **•** 
Kutlumuš **•** 
Pantokrator **•** 
Ksiropotam **•** 
Zograf **•** 
Dohijar **•** 
Karakal **•** 
Filotej **•** 
Simonopetra **•** 
Svetog Pavla **•** 
Stavronikita **•** 
Ksenofont **•** 
Grigorijat **•** 
Esfigmen **•** 
Pantelejmon **•** 
Konstamonit
 | Mapa prikazuje svetogorske manastire |
**"Himna Narodne Republike Kampućije"** (kmerski: ចម្រៀងនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា *Bâtchamrieng ney Sathéaranakrâth Pracheameanit Kâmpŭchéa*) je bila državna himna Narodne Republike Kampućije, od 1979. do 1989. godine. Revidirana verzija himne bila je državna himna Države Kambodže od 1989. do 1990. godine, kada ju je *de facto* zamijenila himna "Nokor Reach". Glazbu je 1976. godine napisao Sok Udom Deth. 

Problematika himne Kambodže u periodu od 1979. do 1993. godine znakovita je u kontekstu pitanja međunarodnog priznanja NR Kampućije. Naime, Vijetnam, Sovjetski Savez i većina drugih socijalističkih zemalja priznavale su NR Kampućiju kao jedinu legitimnu vlast na teritoriju Kambodže te su, sukladno tome, kao himnu priznavali ovu pjesmu. S druge strane, NR Kina, Sjedinjene Države i većina zapadnih zemalja nisu priznavale NR Kampućiju, već koalicijsku vladu u egzilu kao jedinu legitimnu vlast te su i dalje navodili himnu "Dap Prampi Mesa Chokchey", koja se koristila u vrijeme Demokratske Kampućije, kao službenu.

Vanjske veze
------------

* National anthem of the PRK (tune) Arhivirano 2016-09-13 na Wayback Machine-u
Sjeverna strana Mount Everesta: rute i važnije tačke. Hornbeinov kuloar je označen plavom linijom
**Hornbein kuloar** je jedna strma jaruga na sjevernoj strani Mount Everesta u Tibetu koja leži zapadno od piramidalnog vrha i proteže se na visini od 8.000 do 8.500 metara. Istočno od vrha je sličan Nortonov kuloar. Prvih 400 metara kuloar je nagnut 47 stepeni, a zadnjih 100 metara 60 stepeni.

Prvi uspon
----------

Kuloar je dobio ime prema Tomu Hornbeinu, članu Američke ekspedicije na Mount Everest 1963. godine, koji se 22 maja 1963. godine zajedno sa partnerom Willi Unsoeldom, kuloarom prvi popeo na vrh. Ekspedicija je istovremeno izvela dva uspona sa nepalske strane, različitim rutama. Obe grupe su krenule iz Kampa 2 u Dolini tišine. Jedan par je išao klasišnom rutom preko Jugoistočnog grebena, kojom su se deset godina ranije ispenjali Tenzing Norgay i Edmund Hillary.

Hornbein i Unsoeld su krenuli izazovnijim pravcem preko Zapadnog grebena, pošto su predhodno napravili prepriječavanje preko Jugozapadne strane strane do grebena. Jedno vrijeme su išli grebenom, dok nisu došli do do nepremostive prepreke pod nazivom Zapadno rame. Tu su sišli sa grebena, izveli novo prepriječavanje, ovaj put na Sjevernoj strani i ušli u kuloar. Nakon završezka kuloara, opet su se vratili na Zapadni greben i njime došli do vrha. Nakon uspona spustili su se Jugoistočnim grebenom, zajedno se drugim parom.

Ostali usponi
-------------

Nakon prvog uspona kroz kuloar se do vrha popelo još 9 penjača:

* Japanci Tsuneoh Shigehiro i Takashi Ozaki su 10 maja 1980. god ostvarili prvi puni uspon Sjevernom stranom, polazeći iz Baznog kampa na Rongbuk ledenjaku u Tibetu.
* Kanađani Sharon Wood (kao prva žena iz Sjeverne Amerike na Everestu) i Dwayne Congdon ispenjali su 20 maja 1986. godine jednu novu zapadnu rutu iz Baznog kampa na Rongbuk ledenjaku završavajući uspon Hornbein kuloarom.
* 30. avgusta 1986. Švicarci Erhard Loretan i Jean Troillet, ostvarili su jedinstven poduhvat, solo penjanje Sjevernom stranom i Hornbein kuloarom na vrh Everesta u alpskom stilu, bez dodatnog kisika, užadi i šatora za 37 časova, i spuštanjem dolje za 5 časova. Penjali su se uglavnom noću, a iznad 8.000 metara nisu ništa nosili od opreme, stilom od tada poznatim kao ***golo penjanje***.
* 24. maja 1989. poljski alpinista Andrzej Marciniak ispenjao se Zapadnim grebenom i Hornbein kuloarom.

Prvi snoubord silazak
---------------------

Francuski snouborder Marco Siffredi izveo je 2001. godine prvi snoubord silazak sa Everesta koristeći Nortonov kuloar. Slijedeće godine pokušao je silazak ponoviti i Hornbein kuloarom, ali je smrtno stradao. Njegovo tijelo nije nikad pronađeno.
**Lateranski ugovor** (talijanski *Patti Lateranensi*) zvan i **Lateranski pakt** je međunarodni ugovor, potpisan 11. februara 1929. između Kraljevine Italije s jedne strane i Vatikana s druge strane.

U ime Kraljevine Italije ugovor je potpisao Benito Mussolini, a u ime Vatikana i pape državni sekretar i kardinal Pietro Gasparri. Ugovor je 1948. ušao u novi ustav Republike Italije, a vrijedio je od 7. juna 1929. do 3. juna 1985.

Karakteristike i historija
--------------------------

Nakon ratifikacije Lateranskog ugovora, Sveta stolica je priznala Kraljevinu Italiju sa Rimom kao njenim glavnim gradom zauzvrat je Kraljevina Italija priznala papama suverenitet nad Vatikanom, minijaturnim teritorijem od svega 44 hektara i time im ipak osigurala i dala punu nezavisnost. Dogovoren je i čitav niz dodatnih mjera, tako na primjer Članak 1, daje gradu Rimu specijalni karakter kao "centru katoličkog svijeta i mjestu hodočašća". U članku 20. se naglašava da svi biskupi trebaju položiti zakletvu vjernosti državi i morali biti državljani Kraljevine Italije koji i govoriti talijanski jezik.

Člankom 34 tog ugovora Kraljevina Italija priznala je pravni validitet braka sklopljenog u katoličkim crkvama i njegovo podvrgavanje regulama kanonskog prava, zbog tog se takvi brakovi praktički nisu mogli rastaviti i proglasiti ništetnima, jer su o njima mogli odlučivati samo crkveni sudovi, koji u principu nisu odobravali razvod.

Država je člankom 36. tog konkordata pristala omogućiti vjeronauk u javnim osnovnim i srednjim školama i priznala biskupima pravo imenovanja (ili razrješenja) nastavnika koji će vršiti tu nastavu i odobravanja udžbenika koje će koristili.

Potpisivanjem novog konkordata 1985. katoličanstvo više nije bilo državna religija Italije. Ova promjena statusa dovela je do velikog broja promjena u talijanskom društvu. Od svih je možda najznačajnije to što vjeronauk više nije obavezan u javnim školama. Novi konkordat također je dirnuo i dotad stečena prava kao što je oslobođenje od poreza za vjerske institucije i vlasništvo nad židovskim katakombama.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Lateran Treaty*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 15. 3. 2018.

Vanjske veze
------------

***Lateranski ugovor*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Tekst Lateranskog ugovora* (`en`)
* *Lateran Treaty* (`en`)
**Gal** (grč. *Gallus*) je bio kralj (vjerojatnije satrap) Kapadokije krajem druge polovice 6. vijeka pne. Jedini izvor o ovom drevnom vladaru je historičar Diodor Sicilski iz 1. vijeka pne. koji u svojim djelima „Historijska biblioteka" spominje punu listu kapadokijskih vladara, no ona se nerijetko smatra fiktivnom. Diodor spominje kako je Gal bio sin Farnaka i perzijske princeze Atose, sestre Kambiza I. Diodor o vladavini Gala ne spominje nikakve detalje, kao ni o vladavini njegovih nasljednika (sina) Smerdisa i (unuka) Arijaramna. Ipak, spominje se kako je Arijaramnov sin Anaf I. pomogao Dariju Velikom i ostaloj petorici urotnika da 522. pne. svrgnu magijskog uzurpatora Gaumatu.

Vjerodostojnost Diodorovih izvora predstavlja neusklađena kronologija, rodbinske veze, te miješanje osobnih imena sa historijskim likovima čiji se identitet i kronologija smatraju historiografski ovjerenim. Primjerice, prema drugim historijskim izvorima spominje se samo jedna perzijska princeza Atosa (550. – 475. pne.), koja je bila sestra Kambiza II. odnosno kći Kira Velikog (a ne sestra Kirovog oca Kambiza I. kako Diodor tvrdi), te kako se udala za perzijskog vladara Darija Velikog. U slučaju kako je ranije postojala još jedna Atosa, živjela je početkom 6. vijeka pne. (kad i Kambiz I.), što pak implicira kako je Galov otac Farnak ali i sam Gal služio kao satrap Medijske Monarhije, budući kako se pouzdano zna da je medijski vladar Kijaksar osvojio Kapadokiju nakon bitke pomrčine 585. pne. Osim Atose, moguće je kako je Diodor pomiješao Galovog sina Smerdisa od Kapadokije sa istoimenim sinom Kira Velikog (Smerdis ili Bardija), Arijaramna od Kapadokije sa Darijevim pradjedom Arijaramnom, te samog Galovog oca Farnaka od Kapadokije sa Farnakom I. koji je služio Darija Velikog oko 500. pne.

Veze
----

* Farnak
* Smerdis
* Arijaramn

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Vladar (satrap?) Kapadokije** | Nasljednik: |
| **Farnak** | **Smerdis** |

Izvori
------

1. ↑  Diodor Sicilski: „Historijska biblioteka", XXXI.
2. ↑  Ariyāramna (5.), enciklopedija Iranica, A. Sh. Shahbazi
3. ↑  „Farnak (Pharnaces), AncientLibrary.com". Arhivirano iz originala na datum 2011-04-20. Pristupljeno 2013-06-13.
4. ↑  Pierre Briant: *From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire*, preveo Peter Daniels, Indiana: Eisenbrauns, 2002. str. 133.

Vanjske veze
------------

* Farnak (Pharnaces), AncientLibrary.com Arhivirano 2011-04-20 na Wayback Machine-u
* Gal (Paedagamus), Ancestry.com
* Pierre Briant: *From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire*, preveo Peter Daniels, Indiana: Eisenbrauns, 2002. str. 133.
**Jovo Mijatović** (Zagajevi, 1886 — 1986) je bio bosanskohercegovački travar srpske nacionalnosti, u narodu poznat kao travar sa Romanije.

Život
-----

U matičnim knjigama u Rogatici je upisano da je rođen 1886. u selu Zagajevi. Pošto u to vrijeme sva novorođenčad nisu odmah upisivana u matične knjige rođenih, nego nekad i po nekoliko godina kasnije, pretpostavlja se da je živio i duže od 100 godina. Bio je zemljoradnik a bavio se narodnom medicinom i travarstvom. Nakon Drugog svjetskog rata se širom Jugoslavije pročuo kao travar tako da su u njegovo rodno selo dolazile grupe ljudi da zatraže pomoć. Na putu Podromanija-Rogatica je stajao drveni putokaz na kome je pisalo „Jovina stanica", tako da bi kolone posjetilaca znale kako pješice da dođu do njegovog zabačenog sela na Romaniji.

Sa suprugom Milenom je imao šesnaestoro djece, 11 sinova i pet kćeri. Sebi je 1975. podigao spomenik od mermera u prirodnoj veličini, gdje je i sahranjen. Njegova supruga Milena je umrla 1983, a Jovo je izvršio samoubistvo 1986.

Film *Jova Mijatović*
---------------------

O Jovi Mijatoviću je 1964. snimljen dokumenatrni film *Jova Mijatović* u režiji Puriše Đorđevića. Film se bavi njegovim životom.

Djela
-----

* *Travar - trave i melemi*, Eccom, Beograd, (1973); Porodica i domaćinstvo, Beograd (1982)
* *Lečenje biljem*, Studio Line, Beograd (1998); Studio Line, Beograd (2004)
* *Prirodno lečenje hranom*, Siligon, Beograd, 94 str.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  *Jova Mijatović*, Puriša Đorđević (1964)
2. 1 2 3 4  „Stopama deda Jove sa Romanije" (sr). Politika. 2. 11. 2009.. Pristupljeno 3. 5. 2012.
3. ↑  „Legende koje žive - Jovo Mijatović" (sr). Palelive.com. 18. 1 2011.. Pristupljeno 3. 5. 2012.
4. 1 2 3 4 5  „Liječio je Niksonovog sina" (sr). eNovosti. 13. 8. 2007.. Pristupljeno 3. 5. 2012.
5. ↑  „Slika spomenika". Arhivirano iz originala na datum 2012-04-24. Pristupljeno 2016-03-08.

Spoljašnje veze
---------------

* Politika: Lekovita brezova voda, 30. 3. 2008. (`sh`)
* eNovosti: Liječio je Niksonovog sina, 13. 8. 2007. (`sh`)
* Film o travaru s Romanije Jovi Mijatoviću, 31. 12. 2011. (`sh`)
* Legende koje žive - Jovo Mijatović, 18. 1 2011. (`sh`)
* Planeta: Lekovito bilje, M. Rajković (`sh`)
**Femke Halsema** (rođ. 25. aprila 1966. godine) je holandska političarka. Poslanica u donjem domu Holandskog parlamenta od 1998. godine, i lider poslaničke grupe Zelene levice od 2002. do 2010. godine, kada se iznenadno povukla iz politike.

Politička karijera
------------------

Do 1997. godine bila je članica holandske Radničke partije, koju napušta usled neslaganja sa policijskom represijom tokom protesta zbog održavanja Evropskog samita u Amsterdamu 1997. godine. Na izborima 1998. godine postaje kandidat Zelene levice. Kao treća na listi osvojila je najviše glasova, a Zelena levica je osvojila jedanaest poslaničkih mandata. U novembru 2002. godine posle ostavke Paula Rosenmelera, Halsema postaje lider Zelene levice. Halsema poziva na saradnju između Zelene levice, Socijalističke partije i Radničke partije, međutim Vuter Bos vođa najjače partije levice Radničke partije odbija saradnju i ulazi u koaliciju sa konzervativnim demohrišćanima. U julu 2018. postala je gradonačelnica Amsterdama.

Eksterni linkovi
----------------

***Femke Halsema*** na Wikimedijinoj ostavi

* Biografije Femke Halsema na Parlement.com (na holandskom)
* Linkse Lente, veb-blog Femke Halsema (na holandskom)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 73148121
* LCCN: n97120630
* ISNI: 0000 0000 7878 4280
* GND: 132680173

 |
|  |
| --- |
|  |

**Markgrofovija Austrija** (latinski: *Marcha orientalis*, starovisokonjemački: *Ostarrîchi*), bila je jugoistočna
marka Bavarskog vojvodstva koja je egzistirala od oko 976. do 1156.

Kako je Bavarsko vojvodstvo od 962. bilo dio Svetog Rimskog Carstva, tako je i Markgrofovija Austrija, zapravo bila jedna od marki tog imperija, kojom su vladali markgrofovi iz 
franačke Dinastije Babenberg.

### Karakteristike i historija

*Glavni članak: Ostarrîchi*
Markgrofovija Austrija je prvi put u nekom dokumentu spomenuta pod imenom *Ostarrîchi* - 1. novembra 996. koji je izdao rimsko-njemački car Oton III. 
Ona je na starovisokonjemačkom značila - *Zemlja na istoku*, a odnosila se na pogranični kraj prema Ugarskoj].
To je bio kraj koji odgovara današnjoj Donjoj Austriji, iako se njen teritorij tokom vijekova, često mjenjao, smanjivao ili povećavao.

U dokumentu iz 998. navodi se pod imenom *Osterrîche*, a kasnije kao - *Osterlant*. To ime izgleda da se koristilo za domene kojima su vladali Babenbergovci tokom 11. i 12. vijeka. Oni su se 1156. domogli titule vojvoda, pa je time dotadašnja bavarska marka postala nezavisno Austrijsko vojvodstvo, jedna od zemalja Svetog Rimskom Carstva.

Ime *Ostmark* počelo se tokom 19. vijeka koristiti u njemačkoj historiografiji za krajeve kojima su vladali Babenbergovci. Nacisti su tim imenom zvali Austriju od 1938. ono je 1942. zamjenjeno imenom **Donau- und Alpenreichsgaue** (Dunavski i Alpski okruzi).

Popis markgrofova
-----------------

* od 970 do 976 Burchard
* od 976. do 994. Leopold I
* od 994 do 1018 Heinrich I
* od 1018 do 1055 Adalbert
* od 1055 do 1075 Ernst
* od 1075 do 1095 Leopold II
* od 1095 do 1136 Leopold III
* od 1095 do 1136 Leopold III
* od 1136 do 1141 Leopold IV
* od 1141 do 1156 Heinrich II

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „ *Von der Markgrafschaft zum Bundesland Niederösterreich von 960 bis heute*" (njemački). Archiv für die Geschichte der Soziologie in Österreich. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-25. Pristupljeno 10. 04. 2016.
2. 1 2  „*Ostarrîchi*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 08. 04. 2016.
3. ↑  „*Ostmark*" (engleski). Encyclopedia of Austria. Pristupljeno 10. 04. 2016.

Vanjske veze
------------

* Grenzland und Kontaktzone - Die Region an der March im Mittelalter Arhivirano 2012-12-29 na Wayback Machine-u (`de`)
Gaj Julije Cezar u "Promptuarii Iconum Insigniorum "
**Gaj Julije Cezar** (*Gaius Julius Caesar*, cca. 140. pne. - 85. pne.) bio je rimski plemić i političar iz doba kasne Republike, najpoznatiji kao otac Julija Cezara.

Cezar je bio oženjen za Aureliju Kotu, s kojom je imao dvoje djece - sina Julija i kći Juliju. Njegova sestra je, pak, bila udana za popularskog vođu Gaja Marija čijoj je stranci i sam pripadao. Brat Sekst je, pak, izabran za konzula godine 91. pne.

Cezarov *cursus honorum*, odnosno politička karijera je poznata, iako historičari ne mogu odrediti precizne datume. Počeo je kao komesar kolonije Cercina, potom je bio vojni tribun, kvestor, pretor, a na kraju prokonzul u Aziji.

Pred kraj života se posvetio odgoju svog sina, kome je kao tutora unajmio Marka Antonija Gnifona, jednog od najpoznatijih oratora svog vremena. Godine 85. pne. je iznenada umro oblačeći cipele. Oporukom je najveći dio svog imanja ostavio mladom Cezaru, ali je ono konfiscirano kada je u Rimu diktaturu zaveo Sula.

Porodica
--------

*Glavni članak: Julijevsko-Klaudijevsko porodično stablo*

Eksterni linkovi
----------------

* Livius.org: Gaius Julius Caesar (sr.) Arhivirano 2013-10-11 na Wayback Machine-u
tsantsa, preparirana glava pogubljenog neprijatelja. Jivarosi su išli u lov na glave zbog ovakvih trofeja. Lightner Museum, St. Augustine, Florida.
**Jívaro** (Shuar, Jibaro), pleme američkih Indijanaca porodice Jivaroan nastanjeno u Ekvadoru u područjima uz rijeke Zamora, Panki, Paute, Santiago, Yaupi, Tutanangoza, Upano, Chiguaza, Palora i Macuma, te dijelom i uz rijeku Pastaza u provincijama Zamora-Chinchipe, Morona Santiago i južnim predjelima provincije Pastaza, Ekvador. Shuar Indijanci podijeljeni su na 3 lokalne grupe, to su Muraya Shuar, Untsuri Shuar (planinska grupa) i Pakamaya Shuar. 

Naziv Jivaro Indijanci su dobili od bijelaca i mestika i Jivarosi ga oštro kritiziraju nazivajući sebe vlastitim plemenskim imenima Shuar i Achuar (drugo njihovo pleme). Socijalna organizacija temelji se na poliginiji. Glavne djelatnosti su im i danas lov, ribolov i sakupljanje, dok uzgoj stoke i agrikultura imaju manji značaj za njihovu ekonomiju. Danas ima dosta Jivarosa koji žive i po urbanim središtima, a neki su među njima aktivni i u socijalnom i političkom životu na lokalnoj, nacionalon i međunarodnoj razini.

Jivaro Indijanci svakako su najpoznatiji po svojima trofejima-glava. Oni bijahu lovci na glave koji su iste posebnim načinom uspijevali da smanje na veličinu naranče. Ovako smanjene glave poznate kao tsantsa(s) postale su kasnije predmetom trgovine i dosizale astronomske cijene koje su nudili bogati ekstravagantni kolekcionari ovakvih trofeja. 

Jivaro Indijanci jezično su srodni grupama Indijanaca Aguaruna, Achual, Paltas i još nekima sa kojima pripadaju porodici Jivaroan.

Vanjske poveznice
-----------------

* The Jivaro Indians : History of the Shuar : Shrunken Heads
* Origins of the Shrunken Head

<!-- interwiki -->
**Gaj Duilije** (*Gaius Duilius*, 3. vijek pne.) bio je rimski političar i admiral poznat po ulozi u prvom punskom ratu. 

O njegovoj porodici i porijeklu se ne zna gotovo ništa, osim da je bila skromna. Kada je godine 260. pne. izabran za konzula, imao je status *novus homo*, odnosno bio podređen svom patricijskom kolegi Gneju Korneliju Scipionu Asini. Tako je Asina komandirao rimskom flotom u Mesinskom prolazu, a Duilije tek jednom njenom eskadrom. Međutim, kada je Asinu u bitci kod Lipara zarobio kartaginski admiral Hanibal Gisko, Duilije je postao komandant cjelokupne rimske flote. U sljedećem okršaju - bitci kod Mile - ispostavilo se da je Duilije daleko sposobniji, te je spretno iskoristio novi izum - abordažne mostove po imenu korvus - kako bi porazio Kartaginjane a Rimu donio prvu pomorsku pobjedu. Zbog tog dostignuća mu je u Rimu kasnije priređena trijumfalna parada.

Godine 258. pne. je izabran za cenzora zajedno s Lucijem Kornelijem Scipionom.

Brodovi
-------

S obzirom da se Gaj Duilije smatra jednim od osnivača rimske, a na osnovu toga i italijanske ratne mornarice, Italija je po njemu nazvala nekolliko ratnih brodova

* bojni brod *Duilio* u 19. vijeku.
* bojni brod *Caio Duilio* koji je služio u prvom i drugom svjetskom ratu.
* raketna krstarica *Caio Duilio*, porinuta 1962.
* Fregata klase Horizon koja bi trebala ući u službu.

Eksterni linkovi
----------------

* *Columna Rostrata C. Duilii* in Samuel Ball Platner, Thomas Ashby: *A Topographical Dictionary of Ancient Rome* (1929)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Lucius Valerius Flaccus i Tiberius Otacilius Crassus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Gnejem Kornelijem Scipionom Asinom* 260. pne. | Slijedi: **Lucius Cornelius Scipio i Gaius Aquillius Florus**  |
Animacija prikaza djelovanja Faradayevog kaveza
Video prikaz
**Faradayev kavez** predstavlja zaštitu od električnog polja. Sastoji se od metalne mreže, odnosno kaveza unutar kojeg se nalazi električna oprema koja se na taj način štiti od djelovanja električnog polja. Faradayevim kavezom smatra se i oprema koja služi u građevinarstvu za zaštitu objekata od udara groma - gromobran. Ime je dobio prema britanskom znanstveniku Michaelu Faradayu.

Učinci unutar kaveza
--------------------

Faradayev kavez ima sljedeće efekte::

* Unutar kaveza nije moguć prijem radiovalova (npr. radio, GSM itd.)
* Udari li munja u Faradayev kavez, npr. u automobilu ili zrakoplovu, osobe unutar kaveza ostaju sigurne, jer je električna jačina polja unutar poprilično manja od vanjske. U blizini otvora metalne oplate prodire vanjsko magnetsko polje unutar zaštićenog prostora. Jačina prodora ovisi o širini otvora u odnosu prema valnoj duljini vanjskog polja elektromagnetskog spektra.
* Ako se unutar kaveza dogodi električno pražnjenje, osobe izvan kaveza su sigurne.

***Faradayev kavez*** na Wikimedijinoj ostavi
**Huyton** donedavno znan kao **Huyton with Roby** je grad od 33,193 stanovnika, danas zapravo samo istočno predgrađe Liverpoola na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Merseyside.

On je i administrativni centar Metropolitanskog borougha Knowsley.

Geografske karakteristike
-------------------------

Huyton leži istočno od Liverpoola, sa kojim je danas praktički spojen u konurbaciju.

Historija
---------

Prvi put je dokumentiran u Domesday Booku - 1086. pod imenom **Hitune**, što je značilo *Visoki grad*, tek nakon 1292 ustalilo se ime *Huyton*. Od 14. vijeka je feud porodice Stanley, Earlova od Derbya.

Huyton je bio beznačajno naselje sve do 20. vijeka, kad se razvio kao industrijsko predgrađe Liverpoola.
Danas je prvenstveno stambeno naselje, iako još uvijek ima dosta pogona mašinske i prehrambene industrije.

Izvori
------

1. 1 2  „*Huyton*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 05. 04. 2017.
2. 1 2  „Huyton Origins and History" (engleski). Knowsley Metropolitan Borough Council. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-24. Pristupljeno 05.04. 2017.

Vanjske veze
------------

***Huyton*** na Wikimedijinoj ostavi

* Huyton Origins and History Arhivirano 2011-07-24 na Wayback Machine-u (`en`)
**Historija skijanja** odnosno putovanja na snijegu uz pomoć skija duga je skoro pet milenijuma.

Drevna historija
----------------

Laponska žena ili boginja na skijama. Olaus Magnus (1553)
Prvi dokazi o postojanju skija su 4500 ili 5000 godina stari pećinski crteži u Rødøyu u Norveškoj koji pokazuju čovjeka na skijama kako drži štap. Također su pronađeni ostaci skija u močvarama, a najstarija skija je iz Hotinga u Švedskoj, oko 4500 godina stara. Najstariji ljudi koji su skijali u drevnoj Fenoskandiji su vjerojatno bili daleko preci modernih Saamija. U drevnim historijskim zapisima postoji spomen ljudi zvanih *Skrithifinns* ili "skijajući Finci". Međutim, nije posve sigurno tko su zapravo bili Skrithifinns .

Riječ *skija* potječe iz staronordijske riječ *skíð* koja je značila "drveni štap ", Arhivirano 2007-11-10 na Wayback Machine-u. U modernom norveškom se ova riječ izgovara. Riječ se danas koristi u većini jezika u svijetu. Jezici kao engleski i francuski koriste izgovor "ski". Jezici kao italijanski koriste je kao norveški, uz modificirano ispisivanje: "sci". Njemački i španski su adaptirali riječ svojim lingvističkim pravilima; "Schier" i "esquís". Zanimljivo je da su mnogi jezici od te riječi napravili glagol kao što "to ski" u engleskom, "sciare" na italijanskom i "skijati" na srpskohrvatskom, što nije moguće učiniti na norveškom. Na švedskom, koji je srodan norveškom, riječ je "skidor" (pl.). Međutim finski jezik ima svoje drevne riječi za skiju i skijanje. Finska skija je *suksi* a skijanje je *hiihtää*.

Drugi historijski izvore navode da skijanje u Iranu datira oko 2000. pne, kada se vjeruje da su drevna plemena proizvodila sanjke od životinjskih koža.

Povezano
--------

* Skijanje
* Snowboarding

Literatura
----------

* *Norway, The Northern Playground* by Cecil Slingsby, ISBN 1-904466-07-9.
* *How the English Made the Alps* by Jim Ring, ISBN 0-7195-5689-9
* *High Odyssey* by Eugene Rose. The story of Orland Bartholomew's 1928 ski traverse of California's High Sierra (available from the Sequoia Natural History Association).
* *Crossing An Alpine Pass On Ski* by Sir Arthur Conan Doyle, published in "The Strand" magazine, 1894

Vanjske veze
------------

***Historija skijanja*** na Wikimedijinoj ostavi

* International Skiing History Association Arhivirano 2011-04-21 na Wayback Machine-u
* Retro Ski
* Snowshoe Thompson, poštar na skijama iz Sierra Nevade.

Muzeji
* Skijaški muzeji širom svijeta Arhivirano 2011-08-17 na Wayback Machine-u

Iran
* Iranska skijaška federacija

SAD
* Skijaški muzej Nove Engleske u Franconiji u New Hampshireu
* Colorado Skijaški muzej u Vailu
* Američka nacionalna skijaška hala slave i uzej u Ishpemingu

Norveška
* Skijaški muzej Holmenkollen u Oslo
* Skijaški muzej Kongsberg u Kongsbergu
* *Norsk skieventyr*, u Morgedalu u Norveškoj
Službeni pečat Helvetske Republike
Zastava Helvetske Republike

| Historija Švicarske |
| --- |
| Rana historija | (prije 1291.) |
| **Stara Švicarska Konfederacija** |
| Rast | (1291–1516) |
| Reformacija | (1516–1648) |
| Ancien Régime | (1648–1798) |
| **Prijelazni period** |
| Napoleonska era | (1798–1814) |
| Restauracija | (1814–1847) |
| **Švicarska** |
| Federacija | (1848–1914) |
| Svjetski ratovi | (1914–1945) |
| Moderna historija | (1945–danas) |
| **Teme** |
| Vojna historija |

**Helvetska Republika** (fr. *République Hélvetique*, nem. *Helvetische Republik*, ital. *Repubblica Elvetica*) je vazalna država revolucionarne Francuske, koja je postojala na teritoriji današnje Švajcarske od 1798. do 1803.

Za vreme borbi protiv Austrije u francuskim revolucionarnim ratovima revolucionarne vojske su okruživale Švajcarsku. Francuzi su zauzeli Švajcarsku Konfederaciju 5. marta 1798. i tada je konfederacija prestala postojati. Helvetska Republika je proglašena 12. aprila 1798. i osim toga donesene su sledeće odluke:

* ukinuta su feudalna prava
* ukinut je suverenitet kantona
* uspostavljena je centralizovana država po uzoru na Francusku.

Tim navodnim "progresivnim" idejama Švajcarci su se suprostavljali, posebno u centralnim delovima konfederacije. Francuzi su slomili ustanak u Nidvaldenu. Unutar konfederacije nije bilo jedinstva o budućnosti Švajcarske. Bilo je više pokušaja državnog udara, ali Francuzi su ostali na vlasti. Okupatorska vojska je pljačkala mnoge gradove i naselja. Helvetska Republika je zbog lokalnog otpora, ali i zbog finansijskih teškoća postala primer propale države. Nestabilnost države dostigla je vrhunac od 1802. do 1803. Napoleon je 1802. već pokušao da ublaži centralistički poredak. U Švajcarsku je 1803. došlo još francuskih vojnika. Napoleon je 19. februara 1803. doneo Posrednički ukaz. U suštini radilo se o kompromisu između staroga i novoga poretka. Ukinuo je centralizovanu državu. Uveo je federalno uređenje sa nekim konfederativnim elementima. Takvo stanje je trajalo do Bečkog kongresa 1815. kada Švajcarska dobija ponovo konfederalno uređenje. U modernoj Švajcarskoj postoje ostaci Helvetske Republike i pojedinim aspektima nekih kantona i ustava.

Administrativna podela
----------------------

Pređašnji suvereni kantoni postali su obične administrativne jedinice, a da bi se oslabio stari poredak za pojedine kantone su stvorene nove granice. Ukazom iz 1798. stvoreno je 19 kantona

* Argau (bez Badena i Friktala)
* Kanton Baden
* Kanton Bazel
* Kanton Belinzona
* Kanton Bern
* Kanton Friburg
* Kanton Lema
* Kanton Lint
* Kanton Lugano
* Kanton Lucern
* Kanton Oberland
* Kanton Recija
* Kanton Sentis
* Kanton Šafhauzen
* Kanton Soloturn
* Turgau
* Valdšteten
* Vale
* Kanton Cirih

***Helvetska Republika*** na Wikimedijinoj ostavi
**Javnost (public)** se odnosi na čovječanstvo općenito, ili na pripadnike nacije, države ili zajednice; ljudi, neodređeno kao javnost; također se odnosi i na određeno tijelo ili skupinu ljudi. S poduzetničkog stajališta: javnost je bilo koja grupa koja ima stvarni ili potencijalni interes za uspjeh tvrtke ili može utjecati na sposobnost tvrtke da postigne svoj cilj.
Pod javnošču se podrazumijeva jedno ili više fizičkih ili pravnih lica i njihovih udruženja, organizacije ili grupe.
Pojmu javnosti pripadaju svi građani i udruženja građana koji razmišljaju i razgovaraju o zajednici u kojoj žive te ta razmišljanja formuliraju u kritiku i odbijanje, prijedloge i prihvaćanje, koje javno izražavaju i zastupaju, te i na taj način pokušavaju utjecati na javno mišljenje.
Javno (public) je ono što se odnosi na ljude, pripada ljudima, odnosi se ili utječe na naciju, državu ili društvo; suprotno od privatnog; npr. javno dobro, cesta ili jezero. 

Aggens (1983.) u članku "Identificiranje različitih razina zanimanja javnosti u sudjelovanju" navodi: "Ne postoji jedna javnost, već različite razine javnosti koje se temelje na različitim stupnjevima zanimanja i sposobnosti". "Javna mreža" označava mrežu koja regulira javni prijevoz.
**Marc A. Thiessen** (1967 -) je američki politički konzultant, kolumnist i pisac govora. Kao pisac govora i viši politički savjetnik je prvo radio u uredu republikanskog senatora Jesseja Helmsa, a da bi od 2001. do 2004. bio pisac govora američkog ministra obrane Donalda Rumsfelda. Potom se priključio timu predsjednika Georgea Busha, da bi od februara 2008. bio njegov glavni pisac govora. Nakon prestanka Bushovog mandata, postao je jedan od najgorljivijih branitelja njegove politike, uključujući i kontroverzni program ispitivanja osumnjičenih terorista, odnosno waterboarding. Tome je posvetio knjigu *Courting Disaster: How the CIA Kept America Safe and How Barack Obama Is Inviting the Next Attack* (ISBN 1-59698-603-4) u kojoj tvrdi da su upravo takve metode spasile hiljade ljudskih života. Ta je knjiga izazvala brojne kontroverze u američkoj javnosti.

Vanjske veze
------------

* Thiessen's personal website Arhivirano 2015-02-15 na Wayback Machine-u (also his website for *Courting Disaster*)
* Thiessen's blog
* Thiessen's op-eds for *The Washington Post*
* Thiessen's blog posts at *The Washington Post'*s website
Dr. **Gordana Kralik** (Kneževo, 21. VIII. 1943), agronomkinja, sveučilišni profesor.

Školovanje
----------

Diplomirala je 1965. na stočarskom smjeru Poljoprivrednog fakulteta u Osijeku. Magistrirala je na istom fakultetu 1974. godine. Doktorat tehničkih znanosti iz područja kemije i tehnologije namirnica postigla je 1976. godine na Tehnološkom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu. Godine 1985. postigla je i doktorat iz biotehničkih znanosti, polje agronomija na Poljoprivrednom fakultetu Sveučilišta J. J. Strossmayera u Osijeku. U septembru 1999. godine Agronomsko sveučilište u Keszthelyu (Mađarska) dodijelilo joj je titulu počasnog doktora znanosti.

Univerzitetska karijera
-----------------------

Godine 1977. izabrana je za docenta, 1980. godine za izvanrednog profesora, a 1987. godine za redovitog profesora na Poljoprivrednom fakultetu Sveučilišta u Osijeku. Godine 1997. Senat Sveučilišta u Osijeku potvrdio ju je u trajno zvanje redovitog profesora za područje biotehničkih znanosti, polje agronomija.

Sudjelovala je na 26 međunarodnih naučnih skupova u zemljama Evrope, u Australiji i u SAD-u, kao i na mnogobrojnim domaćim skupovima. Objavila je u koautorstvu sa svojim saradnicima preko 240 naučnih i stručnih radova.

U akademskoj godini 1999/2000. predsjedavala je Rektorskom konferencijom Radne zajednice Alpe-Jadran. Godine 2000. dobiva nagradu Grada Osijeka za obrazovanje i znanost. Dobro govori engleski, a koristi se i njemačkim i slovenskim jezikom. Od 1990. do 1997. godine bila je prorektor, a od 1997. do 2013. godine rektor Sveučilišta J. J. Strossmayera u Osijeku.

Izvor
-----

* Sveučilište J. J. Strossmayera, Osijek Arhivirano 2006-05-17 na Wayback Machine-u
* *"Hrvatska opća enciklopedija" (6 Kn-Mak)*, Zagreb, 2004.
**Gerhard Ertl** (nem. *Gerhard Ertl*, rođen 10. oktobra 1936. u Štutgartu) je fizičar koji je doprineo razvoju takozvane površinske hemije. Od 1986. do 2004. bio je direktor odseka fizičke hemije na Institutu Fric Haber u Berlinu. Oktobra 2007. dodeljena mu je Nobelova nagrada za hemiju za istraživanje hemijskih reakcija na čvrstim površinama. 

Gerhard Ertl
Doktorirao je 1965. na Tehničkom univerzitetu u Minhenu sa temom „O kinetici katalitičke oksidacije vodonika na kristalima germanijuma" (*Über die Kinetik der katalytischen Oxidation von Wasserstoff an Germanium-Einkristallen*). Od 1996. radi kao profesor na Humboltovom univerzitetu u Berlinu.

Gerhard Ertl se bavio utvrđivanjem mehanizama na molekularnom nivou koji utiču na katalitičku sintezu amonijaka na gvožđu (Haber-Bošov proces) i katalitičku oksidaciju ugljen-monoksida u prisustvu paladijuma (katalitička konverzija). Otkrio je fenomen oscilatornih reakcija na površini platine i elektronskim mikroskopom dobio prve slike promena koje se zbivaju pri ovakvoj reakciji.

Njegov rad je dao objašnjenja za smanjenje sloja ozona u atmosferi, funkcionisanje katalitičkih posuda u automobilskim motorima i.t.d.

Eksterni linkovi
----------------

***Gerhard Ertl*** na Wikimedijinoj ostavi

* Veb sajt Gerharda Ertla
* Vest o dodeli Nobelove nagrade

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 59144029
* LCCN: n85333590
* ISNI: 0000 0001 1651 6552
* GND: 106105507
* SUDOC: 031590268
* BNF: cb122775291 (podaci)
* NKC: xx0030097
* CiNii: DA01287706
* CONOR.SI: 152988771

 |
**Leosten** (na grčkom **Λεωσθένης**; ? - 323. pne.) bio je atenski vojskovođa, najpoznatiji kao vrhovni komandant grčke ustaničke vojske u lamijskom ratu. 

Ustanak je u Ateni izbio 323. pne. nakon vijesti o smrti Aleksandra Velikog, a što je shvaćeno kao prilika da se Atena i ostatak Grčke oslobodi makedonske hegemonije. Leosten je za rat prikupio snage od nekoliko hiljada najamnika, kojima su se pridružili kontingenti iz Etolije, Fokide i mnogih drugih grčkih oblasti, ali i najveći dio Tesalaca, dotada vjernih makedonskih saveznika. Leosten je stoga marširao na sjever kako bi se spojio sa svojim novim saveznicima te je uspio poraziti Makedoncima vjerne Beoćane. Potom se Leostenu suprotstavio makedonski regent Antipater, ali su njegove snage bile brojčano inferiorne. Antipater je zato poražen te je prisiljen potražiti utočište u gradu Lamija.

Leostenov pokušaj da Lamiju osvoji jurišem nije uspio, pa je prisiljen na dugu opsadu. Iskoristivši nepažnju opsjedatelja, Antipater je krajem 323. pne. organizirao ispad iz tvrđave prilikom koga je Leosten ranjen u glavu i umro tri dana kasnije. Njegova smrt je demoralizirala ustanike i dovela do napuštanja opsade, a, na kraju i do gušenja ustanka.

Izvori
------

* Smith, William (editor); *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, "Leosthenes (2)" Arhivirano 2013-09-27 na Wayback Machine-u, Boston, (1867)
***Histoire d'O*** (sh. *Priča o O*) je erotski roman francuske književnice Anne Desclos, objavljen 1954. pod pseudonimom Pauline Réage. Naslovna neimenovana protagonistica je lijepa francuska modna fotografkinja koja je u submisivnoj vezi sa muškarcem po imenu René koji je podaje drugim muškarcima, članovima tajnog društva koji prakticiraju sadomahozistički seks. Radnja detaljno prikazuje kako se zaljubi u jednog od njih te ispunjava svaku njegovu želju, ali kada otkrije da on u nju nije zaljubljen, odlučuje izvršiti samoubistvo.

Desclos je roman otpočela kao seriju pisama svom ljubavniku Jeanu Paulhanu, književniku koji je bio veliki poklonik Markiza de Sadea, ali je također zadirkivao sa time da žena nije u stanju napisati erotski roman. Objavljen je 1954. godine te je odmah zbog optužbi za opscenost doveo do suđenja i bio pod neslužbenom zabranom sve do kraja 1960-ih, kada je postao međunarodni bestseler. Emmanuelle Arsan je kasnije tvrdila da je njen poznati roman *Emmanuelle* napisala inspirirana upravo sa *Histoire d'O*. Desclos je, pak, priznala autorstvo romana tek 1994. godine, nedugo pred smrt.

*Histoire d'O* je postala predmetom nekoliko ekranizacija, od kojih su najpoznatije dvije iz 1975. godine - "meki" francuski erotski film *Histoire d'O* u režiji Just Jaeckina sa Corinne Clery u glavnoj ulozi te američki tvrdi pornografski film *The Story of Joanna* u režiji Gerarda Damiana.
**Gordan Matković** (Osijek, 26. srpnja 1964.) je hrvatski političar, bivši gradonačelnik Osijeka.

Životopis
---------

Osnovnu i srednju školu završio je u rodnom Osijeku. Diplomirao je voćarstvo, vinogradarstvo i vinarstvo na zagrebačkom Agronomskom fakultetu.

Nakon obrazovanja radio je na Poljoprivrednom institutu Osijek i kao rukovoditelj u komunalnim djelatnostima Osijeka.

Bio je dragovoljac Domovinskog rata i časnik Hrvatske vojske. 

### Politička karijera

Nekoliko godina bio je vijećnik HSP-a u Gradskom vijeću Grada Osijeka te u Skupštini i Poglavarstvu Osječko-baranjske županije.

2005. nakon pobjede HSP-a na lokalnim izborima u Osijeku, Matković je postao zamjenik gradonačelnika Đapića za komunalstvo, stanovanje i promet. Istovremeno je bio i predsjednik osječkog ogranka HSP-a i član Predsjedništva stranke.

Od 2008. do 2009. bio je osječki gradonačelnik nakon što je zbog određenih nesuglasica pala gradska vlast.

Nakon sukoba s vodstvom HSP-a zajedno sa svojim pristašama napustio je stranku. 2010. prešao je u HDSSB .

2011. napustio je HDSSB i prešao u HSP dr. Ante Starčević .

Vidi još
--------

* Popis osječkih gradonačelnika