recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Neoklasicistička konzola stvorena uspravnom volutom
**Konzola** je noseći elemenat koji se izdvaja iz ravni zida i nosi rebro luka, sims, erker, balkon, skulpturu ili slično po nekada samo je ispust na zidnoj ravni.

Istorija
--------

U starijoj arhitekturi su konzole od kamena i često su bogato dekorisane geometrijskim, biljnim ili figurativnom motivima. Od 17. veka mogu biti i od opeka a isto tako i u štuku ili gipsu, koje imaju ponekad samo dekorativni značaj.

Javljaju se i u arhitekturi sradnnjovekovnih zamkova, kao manje konzole i kao veće koje nose erkere, mostiće pa i srednjovekovne klozete koji su vidljivi na zidovima zamkova (ovakvi klozeti se javljaju i u narodnoj arhitekturi kod šiptarske kuće) i daju im poseban karakter.

Galerija
--------

* Pas i zec na konzoli jedne engleske crkve u 12. veku
* Konzolni sims (Francuska, 12. vek)
* Renesansna konzola u Veneciji
* Neoklasicistička konzola

Primedba
--------

Arhitektonska konzola ne bi trebalo da se zamenjuje sa konzolom računara.

Spoljašnje veze
---------------

***Konzola (arhitektura)*** na Wikimedijinoj ostavi

### Literatura

* J. Herout, *Slabikář návštěvníků památek*. Praha 1978, str. 158.
* Priruční slovník nauční ČS Akademia vied, Praha 1966.

Vidi još
--------

* Dekorativni arhitektonski elementi
**Jegulje** (**Anguilliformes**) su red riba, koji se sastoji od 4 pod-redova, 19 porodica, 110 rodova i 400 vrsti. Većina jegulja su grabežljivci.

Plosnata i prozirna larva jegulje se naziva leptocephalus. 

Većina jegulja živi u plitkim vodama ili se krije na dnu oceana, nekad u rupama. Samo porodica Anguillidae dolazi živjeti u slatkovodna područja. Neke jegulje žive u dubokoj vodi (kao porodica Synaphobranchidae, koja se nalazi na 4,000 m), ili su aktivni plivači (porodica Nemichthyidae - na dubini od 500 m).

Tijelo joj je dugačko i zmijoliko. Po tijelu ima sitne ljuskice. Prema repu je tijelo spljošteno, a leđna i podrepna peraja se protežu od gotovo polovice tijela te spajaju u repnu peraju koja završava šiljasto. Koža joj je sluzava, oči malene, a u ustima ima mnogo sitnih oštrih zubića. Leđa su joj tamnozelenkasta, a trbuh srebrnast. Mužjak naraste do 50 cm, a ženka do metar i po, odnosno 5 kg težine. Zimi se jegulje zavuku u mulj i čekaju dok se voda ne zagrije.

Iz mora ulazi u slatke vode vezane sa Sredozemnim morem, Atlantskim, Indijskim i zapadnim dijelom Tihog oceana. Rijeto se desi da pokoji primjerak zaluta u Dunavski sliv.

Jegulja voli mirniju vodu i mekano dno. Po danu se drži mulja, a noću traži hranu. Hrani se crvima, raznim račićima, ribljim mrijestom i sličnim vodenim životinjicama. Proždrljiva je i grabežljiva, a rađa se u moru i umire u moru. Jegulje ulaze u rijeke gdje se zadržavaju 4 do 5 godina dok potpuno ne odrastu i započnu se spremati za rasplod. Onda polagano putuju prema moru. Zanimljivo je spomenuti da ženka jegulja nosi preko milijun komada ikre, više negoli ijedna slatkovodna riba. Jegulja putuje dalje morem do Atlantskog oceana, zapravo do Sargaškog mora (između 22 ° - 23° sjeverne širine i 40° - 65° istočne dužine). Na tom putu prestaje uzimati hranu. Jegulja se spušta na dubinu od 100 do 300 metara, gdje se mrijesti od veljače do travnja. Nakon mriješćenja jegulje ugibaju. Oplođena jaja dižu se prema površini pa se u dubini od oko 100 do 300 m izlegu ličinke u obliku plosnatih listića koji dalje idu prema površini i rastu. Morske struje ih nose prema Europi. Nakon 3 godine putovanja stižu do riječnih obala i do tada narastu do, otprilike jeguljica od 6 –8 cm. Jegulja se lovi na glistu, komadić ribe ili žabe. Dobro guta udicu zajedno s mamcem. Jegulja se najbolje lovi između svibnja i kolovoza, podveče i noću, a mamac mora ležati na dnu.

Meso je jegulje vrlo ukusno, ali masno i teško. Krv joj je otrovna, ali se kuhanjem ili pečenjem taj otrov rastvara - na temperaturi od 58 °C.

Vrste
-----

Rod Anguilla osim već spomenute dvije vrste::

* Anguilla australis
* Anguilla bengalensis s dvije podvrste:
	+ Anguilla bangalensis bangalensis
	+ Anguilla bengalensis labiata
* Anguilla bicolor
* Anguilla celebesensis
* Anguilla dieffenbachii , 1842
* Anguilla interioris
* Anguilla japonica
* Anguilla malgumora
* Anguilla marmorata
* Anguilla megastoma
* Anguilla mossambica
* Anguilla nebulosa
* Anguilla obscura
* Anguilla reinhardtii  , 1867
* Anguilla rostrata
**Devolucioni rat** je bio sukob između Francuske i Španije vođen od 1667. do 1668. godine zbog Španske Nizozemske. Rat je izazvam francuskim zahtevima nad delom Nizozemske koja je pripadala Habzburzima. Francuska je kao izgovor koristila takozvano "devoluciono pravo" koje je vladalo u nekim od nizozemskih pokrajina (naročito u Brabantu). Devoluciono pravo je značilo da deca iz prvog braka monarha imaju prednost nad decom iz drugog braka. Rat je izbio 1665. posle smrti španskog kralja Filipa IV, čija je ćerka iz prvog braka, Marija Tereza, bila supruga francuskog kralja Luja XIV, a naslednik španskog trona Karlo II je bio sina iz Filipovog drugog braka. Posle lake pobede protiv španske vojske, Nizozemska republika, Engleska i Švedska su obrazovale Trojnu alijansu da bi sprečili Francusku. Rat se završio Ahenskim mirom, kojim je Francuska steklo određene teritorije, ali je bio primorana da se odrekne svojih glavnih potraživanja.

Pozadina
--------

Kada je 1665. umro španski kralj Filip IV, kralj Španije je postao njegov sin iz drugog braka, Karlos II. Francuski kralj Luj XIV nije osporavao Karlosov dolazak na španski tron, ali polagao je pravo na bar deo Španske Nizozemske, koji bi trebalo da pripadne Lujevoj ženi Mariji Terezi, koja je bila ćerka španskog kralja Filipa IV iz prvog braka. Marija Tereza se bila odrekla tih prava kada se udavala za Luja XIV. Međutim, Španija je zauzvrat trebalo da plati veliki miraz Mariji Terezi. Pošto joj Španija nije platila miraz Luj XIV je polagao prava na Špansku Nizozemsku.

Ishod
-----

Posle lake pobede protiv španske vojske, Holandija, Engleska i Švedska su stvorile Trojnu alijansu da bi sprečili Francusku. Luj XIV je zatražio mir. Mirovnim sporazumom u Ahenu Francuska je dobila manje teritorije, od kojih je najznačajniji bio grad Lil. Razlog lakog prihvatanja mira od strane francuskog kralja bio je tajni sporazum koji je on u januaru 1668. postigao sa austrijskim carem a kojim je predviđena podela Španskog carstva u slučaju smrti Karlosa II. Po tom sporazumu car Leopold I ili njegovi naslednici bi nasledili: 

* špansku krunu,
* španske posede u Americi,
* Milansko vojvodstvo i
* luke na obali Toskane.

Francuski kralj Luj XIV i njegovi potomci bi nasledili:

* Navaru
* Špansku Holandiju
* Franš-Konte
* Kraljevinu Dve Sicilije
* Filipine

Iako taj dogovor nije bio formalno potpisan, sami Španci su se složili s njim da bi sprečili velike aneksije.

Literatura
----------

* McKay, Derek; Scott, Hamish M. (1983). *The rise of the great powers, 1648-1815*. Longman. ISBN 978-0-582-48553-2.
**Gaz** plitko mjesto na kom se može pregaziti (ili prevesti) rijeka, potok, jezero ili more.

Stariji naziv za istu stvar je **brod** (od indoevropskog - *bhredh*, preko staroslavenske *bresti*, *bredo*) tako imamo u toponimima mnogih mjesta - brod; 
Bosanski Brod, Slavonski Brod, Brod na Kupi, Český Brod, Makedonski Brod...

Slična je stvar i kod drugih naroda, u engleskom je riječ za to **ford**, pa tako u toponimima mnogih mjesta postoji - ford, kao kod Oxforda koji doslovno znači mjesto koje mogu volovi (ox) pregaziti, to je uostalom vidljivo na grbu grada, ili kod brojnih Stafforda.

U njemačkom je riječ za to **furt**, pa tako ima mnogo mjesta koje imaju to furt u svojim imenima: Frankfurt, Erfurt, Klagenfurt...

Izvori
------

1. ↑   „*Gaz*" (hrvatski). Hrvatski Leksikon. Pristupljeno 19. 01. 2014.
2. ↑  „*Zbornik radova*" (srpskohrvatski). Univerzitet u Sarajevu Pedagoški fakultet u Zenici. Arhivirano iz originala na datum 2010-10-11. Pristupljeno 19. 01. 2015.
3. ↑   „*Ford*" (engleski). Merriam Webster. Pristupljeno 19. 01. 2015.

Vanjske veze
------------

***Gaz (prelaz)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Fords* na portalu wetroads (`en`)
**Gavun oliga** ili **gavun mali** (lat. *Atherina boyeri*) blizak je srodnik gavunu, te mu je vrlo sličan, dapače, mnogi ih i ne razlikuju. Imena su im u narodu slična, a ponekad i ista. Tako oligu nazivaju i batelj, čiga, gaun batelj, gaun hrskavac, grčki, brfun, grima , mahača, ojiga, tupača,... Naraste manje od gavuna, do nekih 10 cm duljine, a način života, ponašanja i mriještenja mu je kao i kod gavuna. Vrlo je cijenjen u prehrani, te se stoga lovi. Oliga je mesojed, hrani se zooplanktonom, kao i malim crvićima i račićima, te ribljom mlađi.

Rasprostranjenost
-----------------

Stanište gavuna olige je Mediteran, uključujući Crno more, te mali dio Atlantika od Španjolske do Mauritanije, kao i oko Madeire. Ponekad zaluta i oko obala Engleske i Nizozemske. U Crnom i Azovskom moru postoji podvrsta ove ribe (*Atherina boyeri pontica*),a druga podvrsta obitava u Kaspijskom jezeru (*Atherina boyeri caspia*).

Izvori
------

1. ↑  (`sh`) Najslabija karika[*mrtav link*] (riblje-oko.hr)
2. ↑  (`en`) Big-scale sand smelt (fishbase.org)

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Gavun oliga** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Gavun oliga** |

***Gavun oliga*** na Wikimedijinoj ostavi
**Kimch'aek** čita se *Kim čhak* (korejski: 김책시) nekadašnji *Sŏngjin* je grad od 155,284 stanovnika) na sjeveroistoku Demokratske Narodne Republike Koreje u Provinciji Sjeverni Hamgyŏng.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Kimch'aek* leži nedaleko od granice sa Provincijom Južni Hamgyŏng, na obali Japanskog mora. 
Od glavnog grada Pyongyanga udaljen 547 km - sjeveroistočno, a od svog provincijskog centra Ch'ŏngjina 172 km.
Kao i drugi gradovi u toj regiji - *Kimch'aek* ima suviše planinsko zaleđe, koje nije pogodno za poljoprivredu, ali je ono zauzvrat bogato rudama, pa je razvijeno 
rudarstvo.

Historija
---------

Sve do 1899. bio je malo beznačajno ribarsko selo, tad se počeo razvijati kao slobodna luka specijalizirana za izvoz, poljoprivrednih proizvoda riba, drva i ruda.

Od 1930--ih za Japanske okupacije počinje se razvijati kao industrijski grad prerađujući rude iz obližnjih rudnika. 
Kasnije se razvio kao grad metalurgije i obrade mramora.

Za Korejskog rata 1952. ime grada je promijenjeno iz *Sŏngjin* u Kimch’aek u čast Kim Chaeka
generala Korejske narodne armije i ličnog prijatelja Kim Il Sunga, koji je poginuo 1951. 

Kimch'aek ima (malu) ali odličnu prirodnu luku dobro zaštićenu rtovima, dobro povezanu željezničkim prugama sa ostatkom zemlje i rudarskim zaleđem.<ref name=pdf>

Izvori
------

1. 1 2  „*North Korea*" (engleski). City population. Pristupljeno 15. 9. 2019.
2. 1 2 3 4  „*Kimch'aek- North Korea*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 15. 9. 2019.
3. 1 2  „*Kimchaek [김책시**"] (engleski). Mansudae Korea. Pristupljeno 15. 9. 2019.**[*mrtav link*]*

Vanjske veze
------------

***Kimch'aek*** na Wikimedijinoj ostavi

* [ *Kimchaek [김책시]* (`en`)
Zoran Homen:Sveti Marko Križevčanin, oltarna slika kapele
**Kapela sv. Marka Križevčanina** je kapela u Križevcima (Gornji grad).

Potječe iz 17. stoljeća na mjestu starijeg svetišta. Zvala se kapela sv. Ladislava do '90.-ih godina prošlog stoljeća, otkada se zove po sv. Marku Križevčaninu, kojeg je papa Ivan Pavao II. 1995. godine u slovačkom gradu Košice proglasio svetim. On je zaštitnik Križevaca i Bjelovarsko-križevačke biskupije. 

Kapela se nalazi na glavnoj cesti u pravcu Kalničkog prigorja. Najstarija je od tri križevačke kapele. Ima ranobarokna i gotička obilježja. Obnovljena je 1731. godine te 1993. godine, otkad se na glavnom oltaru nalazi slika sv. Marka Križevčanina, rad križevačkog slikara Zorana Homena.  U kapeli se ističu i slika sv. Ladislava suzaštitnika kapele i barokna propovijedaonica. Nad ulazom se nalazi kip sv. Ivana Nepomuka.

Izvori
------

1. ↑   Preuzeto 20. srpnja 2011.
2. ↑  Žulj, Nikola: Križevci i Kalničko prigorje, umjetnost, arhitektura, krajolici, Veda Križevci 2006.
**Drkovna** (lat. *Dalatias licha*) vrsta je morskog psa koji kod nas još ima nazive mrkan i mrkalj. Tijelo mu je vitko, njuška kratka i tupo zaobljena, usnice zadebljane, ima dvije leđne peraje gotovo iste veličine, donji kraj repne peraje znatno kraći od gornjeg.Gornji zubi su manji od donjih zubiju, koji su nazubljeni poput zubaca pile. Boja mu je tamno smeđa, slična boji čokolade, ponekad ljubičasto smeđa. Peraje imaju svijetle vrhove, a vrh repa je taman, skoro crn. Najčešće živi u malim jatima pri dnu, iako zna obitavati i na otvorenom moru. Prehrana se sastoji od riba koštunjača, raža, drugih vrsta morskih pasa, kao i rakova i glavonožaca. Naraste do 182 cm duljine, iako je većina primjeraka ove vrste između 1,2 i 1,5 m.

Rasprostranjenost
-----------------

Drkovna je prisutna u svim oceanima. U Atlantiku je ima na zapadnom dijelu oko srednjeg dijela SAD (Georges Bank) te u Meksičkom zaljevu, a na istočnom dijelu od Islanda do Kameruna, kao i na zapadnom dijelu Mediterana. U Indijskom oceanu ima ga od Mozambika do Južne Afrike. U pacifiku obitava oko Japana, Australije i Novog Zelanda, kao i oko Havaja.

Izvori
------

1. ↑  (`en`) Kitefin shark (fishbase.org)

Vanjske veze
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Drkovna** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Drkovna** |

***Drkovna*** na Wikimedijinoj ostavi
**Kamba** (**Wakamba**) je naziv za Bantu etničku grupu koja živi u polusuhoj Istočnoj provinciji Kenije koja se prostire od Nairobija na istok do Tsavoa i na sjever do Embua. Ova zemlja se zove *Ukambani* ili zemlja Kambi. Ovisno o izvoru, oni predstavljaju treću ili petu najveću etničku grupu u Keniji. Govore Kikamba jezikom.

Kambe su doselile u današnju domovinu tokom vijekova migracija s juga. Kada su se naselili u visoravnima, njihov broj je porastao. Trgovina s Kikuyuima se također vodila preko Kambi u suhim nizinama. Trgovina je bila u obliku trampe lokalno proizvedenih dobara kao medicinskih amuleta (*magini*), piva, alata i oružja za hranu sa visoravni. Ovu trgovačku mrežu su preuzeli trgovci slonovačom u 18. i 19. vijeku. 

Kambe su služili kao posrednici između obalnih arapskih Swahili trgovaca i plemena u unutrašnjosti. Njihova trgovanja i putovanja učinila su ih idealnim vodičima za karavane koji su vodili robove za bliskoistočna i indijska tržišta. Rani evropski istraživači također su ih koristili kao vodiče u svojim ekspedicijama.

Baš kao i Maasai i Kikuyu, Kambe vjeruju u monoteističkog boga zvanog Ngai.

Otpor Kambi prema kolonijalizmu bio je uglavnom nenasilan.

***Kamba*** na Wikimedijinoj ostavi
**Komádi** je grad na istoku Mađarske od 5,421 stanovnika, koji administrativno podpada pod Županiju Hajdú-Bihar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Komádi leži nedaleko od rumunjske granice, udaljen 12 km sjeverno od rijeke
Crișul Repede.

Historija
---------

Najstarije naselje preteča današnjeg grada je prvi put dokumentirano 1091. a zatim i 1214.u1091, a potom 1214.

Ono je razoreno za Mongolske invazije, pa su se stanovnici raselili.
Naselje je ponovno dokumentirano 1351. kao feud porodice Komádi, navjerojatnije i ime grada potječe od njih.

I ono je razoreno 1526. od strane Osmanlija. 

Pravi razvoj mjesta počeo je krajem 19. vijeka izgradnjom željeznice prema Oradeji.
Komádi je tek 2001. dobio status grada.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Hajdú-Bihar" (engleski). City population. Pristupljeno 17. 05. 2016.

Vanjske veze
------------

***Komádi*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Komádia* (`hu`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Jovanka Bjegojević
**Jovanka Bjegojević** (Prnjavor, 28. septembar 1931 — Beograd, 31. avgust 2015) je primabalerina Narodnog pozorišta u Beogradu.

Srednju baletsku školu, u klasi Mila Jovanovića, završila je u Beogradu 1950. godine, kada je i debitovala u Narodnom pozorištu kao kneginja u *Baladi o jednoj srednjovekovnoj ljubavi* Frana Lotke. Na istoj sceni igrala je veliki broj uloga u klasičnom i savremenom repertoaru. Zahvaljujući vrhunskoj igračkoj tehnici postala je, uz Dušanku Sifnios i Lidiju Pilipenko, jedno od najznačajnijih imena srpskog baleta 1960-ih i 1970-ih. U periodu 1959—1961. kao članica francuske baletske grupe Žana Babilea, i Australijskog nacionalnog baleta u Sidneju (Australija), gostovala je u mnogim zemljama.

Kao članica Narodnog pozorišta u više navrata bila je šef Baleta. Uspešno se bavila i pedagoškim radom u Glumačko-baletskoj školi u Beogradu, a igrala je i na filmu.

Ostvarila je značajne kreacije u baletskim predstavama: *Labudovo jezero* (Petar Iljič Čajkovski), *Dvoboj* (Raffaello de Banfield), *Pepeljuga* Sergej Sergejevič Prokofjev, *Ptico ne sklapaj svoja krila* (Enriko Josif) i drugim.
Dobitnica je Sedmojulske nagrade.

Spoljašnje veze
---------------

* *Enciklopedija srpskog naroda*, Beograd: Zavod za udžbenike, 2008, 105.
* *Srpska porodična enciklopedija*, knj. 4. Beograd; Narodna knjiga ; Politika, 2006, 16.
**Kapela Corpus Domini** je jedina crkva u Hrvatskoj u kojoj se klanjanje euharistijskom Spasitelju (adoracija) obavlja cijelog dana, što ju čini svetištem vječnog klanjanja i svetištem Euharistije.

Ova je kapela podignuta je na ondašnjoj zagrebačkoj periferiji, u Mošćeničkoj ulici na Trešnjevci. Nalazi se u sklopu Doma Božje Providnosti, koje je ovo društvo desetljećima bilo planiralo podići, s time da u Domu bude i kapela posvećena euharistijskom Spasitelju. Dobročiniteljica koja je financirala izgradnju ove skupe kapela bila je Zora Vasić, najveća dobročiniteljica svim katoličkim ustanovama u zemlji. Zemljište za gradnju poklonio je Grad Zagreb. 

Sredinom ožujka 1939. blagoslovio ju je biskup Josip Lach. Konačno je sagrađena 1941. godine. Dom u kojem je sagrađena bio je mjestom smještaja djevojaka, koje su pohađale obrtničke škole a dopodne u dvorištu je bio oratorij za djevojčice. Stilski, kapela je napravljena po benediktinskoj školi sakralne umjetnosti iz Beurona koja je bila poznata u ono vrijeme.

Namjena ove kapele bila je biti duhovnim središtem ženskoj mladeži na Trešnjevci. Pripada župi sv. Marka Križevčanina. Prigoda kojom je sagrađena ova kapela je 13 stoljeća od pokrštenja hrvatskog naroda. 1941. ju je na 20. srpnja posvetio biskup Josip Lach. Poslanje ove kapele je sveudiljno klanjanje ili trajno dnevno klanjanje (adoracija), a prema zamisli bl. Alojzija Stepinca iz 1943. godine. Prvu je adoraciju u ovoj kapeli započeo nadbiskup Alojzije Stepinac 1. listopada 1943. godine.

Godine poslije Drugog svjetskog rata bile su vrlo opasne za katoličanstvo. S obzirom na brojne smaknute nedužne svećenike i opljačkane crkve, bilo je vrlo izvjesna opasnost da bi kapela mogla biti srušena ili sasma uklonjena. Da bi to nekako onemogućio, za ovu se kapelu posebno angažirao duhovnik ovog Društva, biskup Josip Lach. Kapelu je povjerio sestrama Pohoda Marijina. Njihovim trudom te zalaganjem upravitelja kapele, kapela je opstala.

Danas je rektor ove kapele vlč. Pavao Crnjac.

Vidi i:
-------

* Društvo sveudiljnog klanjanja Presvetom oltarskom Sakramentu
* Euharistijsko klanjanje
Ovo je članak o patrijarhu Antiohije iz doba Prvog efeškog sabora.  Za carigradskog patrijarha, v. Jovan Hrizostom.  Za historičara iz 7. vijeka, v. Jovan iz Antiohije.  
**Jovan** ili **Ivan od Antiohije** (fl. 431) bio je patrijarh Antiohije od 429. do 441. Poznat je po tome što je u vrijeme izbijanja nestorijanskog spora svog prijatelja Nestorija, arhiepiskopa Konstantinopola nastojao pomiriti sa Kirilom, patrijarhom Aleksandrije. Kada je godine 431. sazvan Prvi efeški sabor na kome bi se spor trebao razriješiti, Jovan je na njega kasnio, što je Kiril iskoristio da bi ga započeo bez Jovana i njegovih pristalica. To je omogućilo da se Nestorijeva shvaćanja proglase heretičkim. Nekoliko dana kasnije, Jovan je sazvao protiv-sabor na kome je rehabilitirao Nestorija i osudio Kirila. Međutim, samo dvije godine kasnije se Jovan pomirio sa Kirilom, te je zbog toga izgubio veliki broj svojih pristalica.

Izvori
------

* *The Oxford Dictionary of the Christian Church* (3rd ed.), p. 887

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Teodot**  |  **patrijarh Antiohije** 428–442 | Slijedi: **Domno II**  |
**Richard Higham** (24.7. 1851 - 18.3. 1905) bio je američki profesionalni igrač bejzbola, poznat po svojoj sposobnosti da igra na različitim pozicijama.

Rodio se u Ipswichu, u engleskoj pokrajini Suffolk, a kasnije je emigrirao u SAD. Profesionalnu karijeru je započeo godine 1871. u New York Mutualsima u okviru National Associationa. Kasnije se prebacio National League, gdje je, 13.5. 1876. igrajući za *Hartford Dark Blues* postigao prvi triple play u historiji Lige, protiv **New York Mutualsa**. Godine 1877. se prebacio u Syracuse Stars klub u nižoj ligi International League, povezanoj s National Leagueom.

Nakon što je odlučio prestati biti igrač, postao je sudac. Godine 1882. William G. Thompson, gradonačelnik Detroita i predsjednik Detroit Wolverinesa je posumnjao da Higham namjerno donosi odluke protiv njegovo tima te je unajmio a privatnog detektiva. Detektiv je uspio pronaći pisma koje je Higham pisao dobro poznatom kockaru u kojem ga upućuje kada da uplaćuje oklade. Dana 24.6. iste godine, Thompson i ostali vlasnici klubova Lige su ga doživotno izbacili iz bejzbola; tako je Higham postao prvi (i zasad jedini) sudac izbačen iz Major League Baseballa.

Higham se nakon toga preselio u Chicago i zarađivao za život kao knjigovođa. Tamo je i umro te je sahranjen na groblju Mount Hope Cemetery.

Literatura
----------

* Seymore, Harold, *Baseball: The Early Years*, page 343.
* Higham, Harold V. and Larry Gerlach. *Dick Higham, Star of Baseball's Early Years.* The National Pastime. 21 (2001), 72-80.

Vanjske veze
------------

* Baseball-Reference.com - statistike i analiza karijere
* Baseball Almanac
* BaseballLibrary Arhivirano 2007-01-03 na Wayback Machine-u
* The Baseball Project Arhivirano 2006-10-24 na Wayback Machine-u
„True crime" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. True crime (razvrstavanje).
**Kriminalističko-dokumentarni žanr**, za koga se ponekad koristi i engleski izraz ***true crime*** (doslovno: "stvarni zločin"), predstavlja podžanr kriminalističkog žanra, odnosno svojevrsni hibrid tog žanra sa novinarskim žanrom crne kronike. On uključuje različita djela čiji autori nastoje na što autentičniji način prikazati stvarne događaje i ličnosti vezane uz kriminal. Obično se pod time podrazumijevaju djela fikcije - romani, igrani filmovi, stripovi i sl. - ali također mogu uključivati i djela koja ne spadaju u fikciju, kao što su dokumentarni filmovi i TV-serije. 

Kao klasični primjer žanra se često navodi *In Cold Blood*, knjiga Trumana Capotea iz 1966. godine koja je detaljno opisala brutalno ubistvo porodice Clutter u Kansasu 1959. godine. 

Jedan od primjera kriminalističko-dokumentarnog žanra na prostoru bivše Jugoslavije je *Istraga*, TV-magazin koji se krajem 2000-ih emitirao na programu hrvatskog TV-kanala Nova TV, te *Policijska patrola*, reality show koji se emitirao na programu RTL Televizije.

Od 2009. je s radom počeo Investigation Discovery, američki TV-kanal čiji se program u potpunosti sastoji od kriminalističko-dokumentarnih emisija i serija.

Povezano
--------

* Novo novinarstvo
Francuski kirasir u francusko-pruskom ratu 1870.
**Kirasir** (francuski: ) je riječ koja označava vojnika-konjanika koji na sebi nosi prsni oklop (francuski: ) kao i vatreno oružje. Kirasiri podrazumijevaju tip teške konjice koji se pojavio u 15. vijeku u Evropu kao svojevrsni nasljednici, odnosno zamjena srednjovjekovnih vitezova koji su se zbog teškog i skupog oklopa pokazali neefikasnim za nove okolnosti nastale razvojem vojne tehnologije i ratne vještine u Novom vijeku. Ispočetka gotovo istovjetni vitezovima, sa vremenom su izbacivali oklop sa sebe da bi im se oklopna zaštita do početka 18. vijeka svela na kacige i prsluke. Međutim, čak i tada je visoka cijena i težina oklopa nagnala neke države da ukinu kirasirske jedinice, iako su ih vraćali u kasnijim sukobima. Vojni historičari navode da je oklop, iako ih nije mogao štititi od artiljerije i musketa, kirasirima pružao određenu prednost u meleu, odnosno bliskoj borbi sa drugim, neoklopljenim konjanicima. Zbog toga je Napoleon formirao čak šesnaest pukovnija kirasira. Ipak, već do sredine 19. vijeka su pojedine države potpuno ukinule kirasire, smatrajući ih anakronizmom. Danas su zadržane isključivo kao ceremonijalne jedinice, odnosno služe kao počasna garda u Ujedinjenom Kraljevstvu, Francuskoj, Italiji, Španiji, Argentini i Čileu.

Eksterni linkovi
----------------

***Kirasiri*** na Wikimedijinoj ostavi

* Napoleonic Cavalry: Cuirassiers, Dragoons
* Painting of a cuirassier regiment during the Napoleonic wars
* A detailed history of French cuirassier regiments
* Régiment Belge Arhivirano 2011-01-28 na Wayback Machine-u
* North American's 3rd Regiment
* Napoleonic Cavalry Association
**Dicioni** su ilirsko pleme o kojem imamo oprečne podatke iz antičkih izvora. Strabon ih ubraja u panonsko pleme, dok ih Ptolomej smatra Liburnima. Čini se da se suprotnosti mogu pomiriti ako se Dicioni lociraju oko gornjih tokova Krke i Une sa centrom kod Knina. Time su oni na zapadu, kod gornje Zrmanje graničili sa Liburnima, na sjeverozapadu sa Japodima, i na sjeveru sa Mezejima i Sardeatima. Njihova teritorija je bila i u sjeverozapadnoj Bosni na granici sa Dalmacijom, a to je prostor Grahovskog polja sa planinom Uilica. Kao relativno veliko pleme sa 239 dekurija (35-40.000 stanovnika), morali su imati i odgovarajuću teritoriju, kako je opisano. Zbog malog broja natpisa iz perioda prije nego što su pali pod vlast Rimljana, njihova društveno politička organizacija kao i njihova kultura nisu dovoljno poznati. Jedino se po zemljištu na kojem su živjeli može zaključiti da su se bavili stočarstvom, što je bila osnovna privredna grana do današnjih dana.

Potpunim dolaskom Rimljana nakon 9. god. n.e, nakon neuspješnog ilirskog ustanka pod vodstvom dvojice Batona, Dicioni nastavljaju istorijski put jedinstven za sve Ilire, a to je period romanizacije. U prvom dijelu tog perioda, pacifikaciji, Rimljani grade puteve i utvrđenja kraj puteva radi bezbjednosti i obezbjeđenja. Grahovo polje je ležalo na putu što ga je car Klaudije 47. god sagradio, a vodio je od Burnuma (Knin) preko Graba u Grahovo polje i preko Resanovaca u dolinu Unca. Period romanizacije je trajao vijekovima. To se vidi po šest fragmentiranih natpisa od kojih se pet odnosi na domaće stanovništvo a jedan na rimski gentilicij Aelius. Natpisi su nađeni na Mramornom polju na kojem je nađen i jedan žrtvenik posvećen domaćem božanstvu Silvanu.
*Za ostale upotrebe, v. Fra Diavolo (razvrstavanje).*

***Fra Diavolo*** je komična opera u tri čina za koju je muziku komponirao Daniel Auber, a libreto napisao Eugène Scribe te premijerno izvedena 1830. godine. Radnja je djelomično inspirirana životom napoletanskog gerilskog vođe Fra Diavola, koji se u samoj operi pojavljuje kao sporedni lik, odnosno zloglasni vođa razbojnika. Protagonisti su Zerline, kći gostioničara iz mjesta Terracina, te Lorenzo, siromašni vojnik koji je nastoji oženiti i čije će namjere zakomplicirati dolazak Fra Diavola u gostionicu. *Fra Diavolo* je nakon premijere postigla izuzetan uspjeh, te postala jedna od najpopularnijih komičnih opera u prvoj polovici 19. vijeka.

Godine 1933. je u Hollywoodu snimljen istoimeni crno-bijeli film koji koristi brojne motive iz opere.

Vanjske veze
------------

* *Fra Diavolo* : partition intégrale (piano-chant) sur le site de la Médiathèque musicale de Paris
* Livret de *Fra Diavolo* in Eugène Scribe, *Théâtre complet*, Šablon:T. Paris, éditions A. André, 1835, sur Gallica
* Livret de *Fra Diavolo* in *Œuvres complètes d'Eugène Scribe*, série 4, vol. 4, Paris, éditions Édouard Dentu, 1877, sur Gallica

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 183448647
* LCCN: n80057034
* GND: 300003218
* BNF: cb13907854z (podaci)

 |
**Demer** (francuski: *Démer*) je rijeka u Belgiji duga 85 km, desna pritoka rijeke Dijle.

Hidrologija
-----------

Demer izvire kod Tongerena u Provinciji LimburgOd tamo teče prema zapadu, oplakujući gradove Bilzen, Hasselt, Diest i Aarschot prema ušću u rijeku Dijle kod Rotselaara u Provinciji Flamanski Brabant.

Na svom toku do ušća prima pritoke; Gete, Velpe, Winge, Hulpe i Zwarte Beek.

Demer ima relativno nizak pad, prosječno samo 0,8 m/km pa je nekad često plavio, ali je danas potpuno uređen i kanaliziran. 

Još od kraja srednjeg vijeka intezivno se koristio kao plovni put za unutrašnjost. Transport šlepovima bio je naročito intenzivan u 17. i 18. vijeku, kad su izvođeni i veliki radovi na produbljivanju riječnog korita i uklanjanju meandara. Velika brodarska aktivnost zamrla je uoči Prvog svjetskog rata zbog konkurentije željeznice.

Porječje rijeke prostire se po Belgijskim provincijama Flamanski Brabant i Limburg na površini od 2,334 km², pa je po tom najveća u Flandriji.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Meesters van de rivier*" (nizozemski). KU Leuven. Pristupljeno 18.03. 2022.

Vanjske veze
------------

***Demer*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Meesters van de rivier* (na portalu KU Leuven) (`nl`)
**Keawenuiaumi** (havajski *Keawe-nui-a-ʻUmi* = "Keawe Veliki, sin ʻUmija") (1505. – 1575.) bio je havajski vladar, kralj otoka Havaji ("Veliki otok").

Otok Havaji, kojim je Keawenuiaumi vladao
Znan je i kao **Keawe I.**

Biografija
----------

Keawenuiaumi je rođen 1505. godine. Njegov je otac bio kralj ʻUmi-a-Liloa, sin kralja Liloe, a majka Kapukini, Umijeva polusestra-žena. Imao je starijeg brata Kealiʻiokalou kojeg je nakon smrti naslijedio.

Nakon smrti njegova brata najprije je izbio kaos.

### Brakovi

Keawenuiaumi je imao mnogo brakova te je bio optužen da je bio u vezi sa ženama koje nisu bile plemenite koliko i on.

Njegove su supruge bile Hoʻopiliahae, Kamolanui-a-Umi (polusestra), Hakaukalalapukea i Koihalauwailaua (nećakinja).

Keawe je bio otac sinova Kanaloakuaʻane, Kanaloakapuiehua, Kanaloakuakawaiee
i Lonokamakahikija; oni su svi bili muževi Kaikilani, koja je naslijedila Keawea.

Izvori
------

1. ↑  *Royal family tree of Hawaiian kings and chiefs*
2. ↑  Abraham Fornander, *An Account of the Polynesian Race: Its Origin and Migrations*, Rutland, VT: Charles E. Tuttle Company, 1969.
3. ↑  Sheldon Dibble. *History and general views of the Sandwich Islands' mission*.
4. ↑  *Ka Nonanona*
**Demarš** (od francuske reči démarche u značenju hod, marširanje) ili u diplomatiji je „diplomatski korak" ili „diplomatski nastup" odnosno formalni čin kojim vlast jedne države informiše drugu ili joj daje svoj stav, predlog ili zahtev o svojim namerama i pogledima preko odgovarajućeg diplomatskog kanala usmenim putem.

Ovi diplomatski kanali su prema međunarodnom javnom pravu Ministarstvo spoljnih poslova i diplomatsko predstavništvo druge države. Saglasno Bečkoj konvenciji o diplomatskim odnosima (1961) diplomatsko predstavništvo svu svoju komunikaciju vrši isključivo preko Ministarstva spoljnih poslova. Demarš uključuje uručivanje obaveštenja, poziva, predloga, zahteva, primedba, protesta, osuda ili iznošenje drugog političkog stava za određeno ponašanje ili odsustvo reagovanja vlasti države kojoj je demarš upućen ili političkog stava za određenu političku ili pravnu situaciju. Demarš može da sadrži zahteve za objašnjenje neke političke ili pravne situcije ili zahteve za(javno) iznošenje stava ili izjašnjavanje o poziciji po nekom pitanju, čak i takvom koje se odnosi na treće države. Gradacija sadržine ovakvog diplomatkog koraka može biti od informisanja, izražavanja žaljenja(npr. saučešeća) ili ceremonijalnih poziva, pa do otvorenih pritisaka, uslovljavanja (ucenjivanja), ultimatuma ili obaveštenja o raskidanju diplomatskih odnosa ili o otopočinjanju rata (što je uvek u pisanoj formi). Demarš, prema opštem pravilu kao usmeni diplomatski akt, često ne ostavlja pisanog traga (mada je to u bitnim stvarima uvek slučaj). Otpočinjanje diplomatske misije jedne države u drugoj po pravilu se isto vrši razmenom pismenih demarša odnosno diplomatskih nota o uspostavljanju misija u ovim zemljama. Demarš je usmeno sredstvo komunikacije kojim se služe i misije i ministarstvo spoljnih poslova.

Klasifikacija i podela demarša
------------------------------

Demarši se dele, prema vrsti i cilju, na usmene i pismene vrste demarša. Pismeni diplomatski demarši ili nastupi se nazivaju diplomatske note. Nezavisno dali su u usmenom ili pismenom obliku ovi formalni poltički koraci imaju isto pravno dejstvo. Prema međunarodnom pravu usmene izjave Ministra spoljnih poslova, Predsednika i Premijera obavezuju državu, isto kao i pismeni akti odnosno imaju isto pravno dejstvo.

Prema predmetu ili cilju demarš se, uslovno uzevši, može klasifikovati na tri najčešća vida:

* Prvi vid je davanje ili traženje informacija i obaveštenja o nekom predmetu ili stavu.
* Drugi vid je demarš kojim se daje određeni predlog.
* Treći je diplomatski korak kojim se nešto zahteva, traži ili upozorava druga strana na određeno ponašnje (koje se npr. smatra neprihvatljivim ili neprijateljskim).

Izvori
------

1. ↑  Vokabular beta/Demarš (fr- demarche)[*mrtav link*]
2. ↑  Šta znači/Značenje reči Demarš

Literatura
----------

* Branimir Janković, Diplomatija, Beograd, 1988.
* E. Denza, Introduction to the Vienna Convention on Diplomatic Relatins, 18 April 1961
* E. Satou: Diplomatska praksa, Beograd, 2014.

Spoljašnje veze
---------------

* Blic/Demarš-primer
* Kurir/Demarš-primer
**Jordanes** je bio istoričar iz 6. veka iz provincije Donje Mezije (današnja severna Bugarska), koji je ostavio najviše pisanih svedočanstava o istoriji Gota u vreme kada je bilo malo pisaca. Bio je alanskog porekla, ali je stajao u rodbinskim vezama sa ostrogotskom dinastijom Amala na čijem dvoru je bio notar. Zatim je prešao u crkvenu službu i postao episkop Krotona, tada je počeo da se bavi istorijom. Napisao je oko 551. godine delo *De origine actibusque Getarum* (*O poreklu i delima Gota*) u 12 knjiga. U tom delu je sačuvana istorija Gota od Kasiodora, u njemu iznosi mnogo legendarnih elemenata. Drugo njegovo delo je "O nasleđivanju država i vremena" koje je svetska istorija koja ide od stvaranja sveta do 552. godine. Ovo delo je nevešta kompilacija ranijih istoričara Amijana Marcelina, Pavla Orosija i drugih.

Sve što danas znamo o Jordanesu potiče iz nekoliko rečenica iz 50. poglavlja njegovog dela o Gotima.

Eksterni linkovi
----------------

* Jordanes, *The Origins and Deeds of the Goths* Arhivirano 2006-04-24 na Wayback Machine-u, translated by Charles C. Mierow. alternative Arhivirano 2005-11-04 na Wayback Machine-u.
* Jordanesova dela na Projektu Gutenberg
* Istorijska biblioteka:Jordanes

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **historiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Kazandibi
**Kazandibi** je vrsta mlečnog pudinga i deo je tradicionalne turske kuhinje.

Etimologija
-----------

Naziv potiče od reči iz turskog jezika kazan i dibi što znači *dno kazana*.

Priprema
--------

Pravi se od punomasnog (preporučljivo 4,5%) mleka, šećera, skroba, pirinčanog brašna i vanile. Pirinač se preko noći potopi u vodu i ujutru samelje tako da se od njega i vode dobije pirinčano mleko. Ovako pripremljeno pirinčano mleko se zajedno sa punomasnim mlekom, šećerom, skrobom i vanilom kuva oko 20 minuta (dok se ne zgusne) u posudi od nerđajućeg čelika na temperaturi od 85°S. U međuvremenu treba pripremiti ravnu teflonsku posudu i posuti njeno dno šećerom. U ovako pripremljenu posudu se sipa prokuvana smesa i zagreva dno ne postane smeđe boje. Teflonsku posudu tada treba ohladiti na sobnu temperaturu a zatim, pre serviranja, ohladiti u frižideru 3-4 sata. Ohlađeni kolač se seče na kocke i služi, tako da smeđi deo bude na vrhu, preliven šerbetom i posut cimetom (po želji). Ovako pripremljen kolač se može i urolati tako da smeđi deo bude spolja.

Eksterni linkovi
----------------

* Recept za kazandibi na internet sajtu discoverturkey[*mrtav link*]
**Kajmanska brazda** je najdublja brazda u Karipskom moru, na zapadu Atlanskog oceana. Najveća dubina iznosi 7680 m.

Geografija
----------

Kajmanska brazda leži na zapadu Karipskog mora između Jamajke i Kajmanskih otoka. Proteže se od Privjetrinskog kanala na jugoistočnom kraju Kube prema Gvatemali u dužini od 965 km. Geografske koordinate na kojima leži'Kajmanska brazda su 17 – 20° sjeverne geografske širine i 75 – 87° zapadne geografske dužine.

Karta tektonskih ploča
To je relativno uski, ali vrlo duboki podmorski jarak. Kajmanski greben razdvaja Kajmansku brazdu od Jukatanskog kanala na sjeveru, a Jamajkanski greben, na kojem je Jamajka razdvaja ga od Kolumbijskog bazena koji leži južnije.

Geologija
---------

Kajmanska brazda je najdublji dio na sjeverozapadu Sjevernoameričke ploče i Karipske ploče na jugoistoku. Na rubovima Kajmanske brazde ponekad se dešavaju podmorski potresi.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Cayman Trench" (engleski). Encyclopædia Britannica Online. Pristupljeno 15. 5. 2012.

Vanjske veze
------------

* Caiman Trench (na portalu Encyclopædia Britannica Online) (`en`)
**Kemijoki** (švedski: *Kemi älv*) je sa svojih 597 km, najduža rijeka Finske.

Geografske karakteristike
-------------------------

Kemijoki'se formira na sjeveroistoku Regije Lapland, spajanjem vodotoka Naltiohaara, Keskihaara i Kemihaara kod sela 
Savukoski, nedaleko od ruske granice. Od tamo rijeka teče prema jugozapadu, i pritom prima velike pritoke 
Luiro, Kitinen, Raudanjoki. 

Kod grada Rovaniemi prima najveću pritoku Ounasjoki, nakon tog teče još 120 km do ušća u 
Botnijski zaljev kod grada Kemi.

Sliv rijeke velik je 51,127 km², i proteže se kroz rijetko naseljen kraj.
Od decembra do maja rijeka se ledi, tad ima vrlo malo vode, ali od proljeća nabuja.

Prva hidroelektrana na rijeci podignuta je 1948. a danas ih ima 17, one proizvode oko 34.5% sve finske električne energije

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*River Isojoki*" (engleski). Helcom. str. 22. Pristupljeno 24. 10. 2015.

Vanjske veze
------------

***Kemijoki*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Kemi River* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Muhafaza Kena** (arapski: محافظة قنا / *Muḥāfāzah Qinā*) je jedna od 27 muhafaza na koje je Egipat administrativno podjeljen.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Muhafaza Kena* se nalazi u Gornjem Egiptu, proteže se dužinu od nekih 180 km duž uske doline Nila (5–6 km sa svake strane) između Libijske i Istočne pustinje.

U njoj živi 3,264,263 stanovnika na površini od 8,980 km²

### Administrativna podjela

Muhafaza Kena je administrativno podjeljena na 11 okruga; Abu Ṭišt, El Vakf, Dišna, Faršut, Nova Kena, Nag Hamadi, Nakada, Kift, Kena (urbani), Kena i Kus.

Administrativni centar muhafaze je grad - Kena, udaljen 63 km sjeverno od Luksora.

Privreda
--------

Poljoprivreda je najvažnija privredna grana muhafaze, jer ima 291.700 hektara oranica, na kojima se najviše sadi šećerna trska (60%).
Tri velike šećerane u Nag Hamadiju, Kusu i Dišni.proizvode oko 64% šećera u Egiptu. 
Od ostalih kultura puno se uzgaja; sezam, paradajz, hibiskus i banane.
Većina oranica se navodnjava kanalom Kelebija iz brane na Nilu kod Esne, a sjeverni dio kanalom Aṣfun.

U Nag Hamadiju se nalazi velika tvornica aluminija (najveći industrijski kompleks na Bliskom Istoku.

Atrakcije
---------

Od historijskih spomenika valja spomenuti arheološki lokalitet Denderu sa hramom božice Hator i 
Nag Hamadi sa ranokršćanskom bibliotekom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Qinā governorate, Egypt*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 30.07.2020.
2. ↑  „*Egypt, Arab Republic of Egypt*" (engleski). City population. Pristupljeno 30. 07. 2020.
3. 1 2 3 4 5 6  „*Al Qena Governorate*" (engleski). Ask-Aladdin. Pristupljeno 30.07.2020.

Vanjske veze
------------

***Kena (muhafaza)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice* (`ar`)
* *Al Qena Governorate* (na portalu Ask-Aladdin (`en`)
* *Qinā governorate, Egypt* (na portalu Encyclopædia Britannica) (`en`)

| * p
* r
* u
Egipat Egipatske muhafaze |
| --- |
| Urbane | 
* Kairo
* Aleksandrija
* Port Said
* Suez

 | Flag of Egypt |
| Donji Egipat | 
* Ismailia
* Kafr eš Šejk
* Garbija
* Dakahlija
* Šarkija
* Minufija
* Kaljubija
* Dumjat
* Beheira

 |
| Gornji Egipat | 
* Giza
* Fajum
* Beni Suejf
* Minja
* Asjut
* Sohag
* Kena
* Asuan
* Luksor

 |
| Pogranične | 
* Crveno more
* Vadi al Džadid
* Matruh
* Sjeverni Sinaj
* Južni Sinaj

 |
**Diskoton** (punog naziva *Diskoton produkcija nosača zvuka, Sarajevo*) bila je diskografska kuća iz Sarajeva (Bosna i Hercegovina), osnovana 1973. godine. Kad se rasplamsao rat u Bosni i Hercegovini 1992. godine, Diskoton je potpuno propao jer im je i zgrada u kojoj su imali studio i fonoteku potpuno uništena za granatiranja Sarajeva.

Historija
---------

Diskografska kuća Diskoton nastala je 1973. iz nukleusa okupljenog oko Muzičke redakcije Radiotelevizije Sarajevo, na valu tadašnjeg pomodnog gospodarsko-političkog trenda 1970-ih decentralizacije, slijedom toga svaka republika morala je imati sve što joj treba. Prva akvizicija Diskotona bili su tada popularni sarajevski sastav Indexi koji su tad raskinuli ugovor s Jugotonom i snimili svoj singl *Jedina Moja / I tvoje će proći* za Diskoton.

Diskoton je objavio brojne ploče tada popularnih jugoslavenskih pjevača i sastava; Amajlija, Ambasadori, Bijelo dugme, Divlje jagode (sastav), Indexi, Jugosloveni, Dino Merlin, Zabranjeno Pušenje, Zdravko Čolić, Seid Memić Vajta, Lepa Brena, Neda Ukraden i brojnih bosanskih izvođača sevdalinki i narodne glazbe. 

Diskoton je pored domaće glazbene produkcije, objavljivao i internacionalne zvijezde poput; Commodoresa, Roya Harpera, Diane Ross, Temptationsa i Stevie Wondera.

Diskoton se često povezuje sa jednim od najvećih promašaja u historiji tadašnje dikografije, jer tadašnji glazbeni urednik te kuće Slobodan Vujović, nije htio 1974. objaviti prvu singl ploču Bijelog dugmeta (*Top / Ove noći ću naći blues*), obrazlažući to pretpanošću s drugim poslovima. Zbog tog su nestrpljivi momci iz Bijelog Dugmeta isti dan otišli u zagrebački Jugoton i potpisali 5-godišnji ugovor s tom kućom.

Izvori
------

1. ↑  Indexi - Jedina Moja / I Tvoje Će Proći na portalu discogs.com, pristupljeno 22. 7. 2010.
2. ↑  O tvrtki Diskoton na portalu diskos.forumakers.com, pristupljeno 22. 7. 2010.
**Gacka** je tipična kraška rijeka ponornica duga 61 km u Lici.

Karakteristike
--------------

*Gacka* je danas duga samo 61 km, ali je prije izgradnje hidroelektrana Senj i Sklope bila dugačka čak 100 kilometara. Izvire na sjevernim obroncima Velebita kod Tonković vrila, odakle se polako spušta prema zapadu kroz Gacko polje usput primajući brojne pritoke. Od njenog praiskonskog toka dugog 32 kilometra, Gackoj je danas preostalo svega 11 km, nadalje je *Gacka* ukroćena kanalima i odvedena tunelom u Gusić polje u umjetno jezero. Odatle se ponovno tunelom ruši na turbine hidroelektrana kod Senja i otječe u Jadransko more. 

*Gacka* ima izuzetno čistu, bistru i hladnu vodu, prosječna joj temperatura ljeti iznosi 10,8° C a zimi 7,9° C. *Gacka* ima brojne podvodne spilje i vrela. Prva istraživanja njena neobična vodotoka počela su tek u drugoj polovici 20. vijeka, tako da je i danas preko polovice njenih podvodnih prolaza i kanala još uvijek neistraženo.

Flora i fauna
-------------

*Gacka* ima bogatu floru i faunu. U njenom slivu raste oko 25 biljnih vrsta i 17 životinjskih vrsta; potočna pastrva, kalifornijska pastrva, štuka, čik, lipljen, potočni rak i čovječja ribica koja živi u dubokim vrelima i područjima vječne tame.

Izvori
------

1. 1 2  „*Rijeka Gacka* "(hrvatski). TZ Ličko-senjske županije. Arhivirano iz originala na datum 2011-05-16. Pristupljeno 10. 10 2012.

Vanjske veze
------------

***Gacka*** na Wikimedijinoj ostavi

* gacka.hr
Devinska tvrđava
**Devínska tvrđava** ili **Djevinski zamak** (slov. *Devínsky hrad, hrad Devín*, mađ. *Dévény*, nem. *Theben*) je jedna od najstarijih tvrđava u Slovačkoj i predstavlja jedan od tri velika zamka Nitranske kneževine (uz Nitru i Bratislavu). Nalazi se u selu (naselju) Devínu, koje se nalazi u Bratislavi. Utvrda je smeštena na visokoj steni (212 m nmv.) iznad ušća Morave u Dunav i poseduje jednu od najboljih strategijskih položaja u tom delu Evrope jer su se iz nje mogli kontrolisati važni trgovački putevi, kao i deo Ćilibarskog puta. Danas je mahom u ruševinama, ali njegova spektakularna lokacija i izgled i dalje ostavljaju ljude bez daha. Neki njeni delovi su obnovljeni, a u njenom sklopu se danas nalazi muzej.

Istorija tvrđave
----------------

Usamljena kulica
Odlična strateška pozicija Devinske tvrđave korišćena je još u neolitu za ljudsko naselje koje je tokom bronzanog i gvozdenog doba utvrđeno, posle čega su prvo Kelti, a potom i Rimljani na njemu podizali svoje utvrde. U sklopu rimske tvrđave podignuta je i crkva koja se smatra najstarijom hrišćanskom bogomoljom severno od Dunava.

Sloveni (Slovaci) su svoje utvrđenje podigli u VIII veku, mada ima pretpostavki da je upravo Devinski zamak (ili možda Bratislavski zamak) bio sedište Samove države. Najstariji pomen Devina u istorijskim izvorima (u obliku ) datiran je u 864. godinu kada je Ludvig Bavarski ((817) 843-876) u njemu opseo velikomoravskog kneza Rastislava (846-870). Tokom Rastislavove vladavine u tvrđavi je podignuta crkva u jasnom vizantijskom stilu za šta su sigurno zaslužna solunska braća koja su tokom njegove vladavine počeli sa širenjem hrišćanstva među tamošnjim Slovenima. Freskopis u njoj su izveli italijanski majstori.

Zamak je u XIII veku dodatno utvrđen da bi zaštitio zapadnu granicu kraljevine Mađarske, a u XV veku je u njemu podignut dvorac. Poslednje utvrđivanje je izvršeno tokom Otomanske najezde.

Tvrđavu je 1809. godine razorio Napoleon i ona je od tada napuštena i prepuštena zubu vremena.

Simbolika Devinskog grada
-------------------------

Devinski zamak je od početka slovačkog nacionalnog buđenja u XIX veku bio jedan od nacionalnih simbola, ali je istovremeno predstavljao i svojevrstan simbol za Mađare koji su Devin smatrali zapadnom granicom svojih zemalja.

Tvrđava je bila i glavna tema nekoliko pesama, među kojima je i *„Gog i Magog"* mađarskog pesnika Endrea Adija.

Galerija
--------

Vidi još
--------

* Njitranska kneževina
* Devín
* Bratislava
	+ Bratislavski zamak
* Njitra
	+ Njitranski zamak
* Tvrđave u Slovačkoj

Vanjske veze
------------

***Devínska tvrđava*** na Wikimedijinoj ostavi

* Kratak prikaz Devinskog Grada (www.castles.sk) Arhivirano 2007-12-10 na Wayback Machine-u (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 129490311
* LCCN: sh2004006516
* GND: 7607737-8
* NKC: kn20040318004

 |
|  |
| --- |
|   |
| Ovaj članak je dio serije 
na temu **Politika** |
| Izbori |
| 
* Ždrijeb (izbori)
* Dopunski izbori
* Izborna prevara
* Izborna predstava
* Izbori s fiksnim terminom
* Opći izbori
* Preliminarni izbori
* Posredni izbori
* Lokalni izbori
* Referendum
* Kritika elektoralizma

 |
| 
Terminologija |
| 
* Raspodjela
* Prijelazno glasanje
* Gerrymandering
* Delimitacija
* Većinski-manjinski distrikti
* Nesting
* Tajno glasanje
* Biračko pravo

 |
| 
Pod-serija |
| 
* Politička stranka
* Glasanje
* Izborni sistemi

 |
| 
Liste |
| 
* Izbori po zemljama
* Izborni rezultati po zemlji
* Izborni kalendar

 |
| * p
* r
* u
 |

**Dopunski izbori** je izraz kojim se u najširem smislu označavaju izbori koji se održavaju izvan uobičajenog ili redovnog termina za održavanje, a čija je svrha otklanjanje određenih štetnih posljedica izazvanih nepredviđenim događajima.

Kao najjednostavniji i najčešći primjer dopunskih izbora se navodi održavanje ponovljenih izbora na točno određenom biralištu na kome izbori u redovnom terminu nisu mogli biti održani, odnosno održani su uz nepravilnosti koje ih čine nevaljanima.

U zemljama westminsterskog sistema, odnosno u kojima postoji većinski izborni sistem, dopunski izbori su izbori za članove predstavničkih tijela koji iz raznih razloga (smrt, bolest, povlačenje, odlazak na drugu funkciju) više ne mogu vršiti dužnost. Svrha dopunskih izbora jest da mjesto u predstavničkom tijelu ne ostane upražnjeno. Ponekad se za njih u tom slučaju koristi izraz **specijalni izbori**.

Vanjske veze
------------

* Electing Local Authorities - article from the ACE Project