**Providur** iskrivljen izgovor od venecijanskog: *provedadore* = onaj koji vidi stvari, predvidetelj, talijanski: *provveditore*) je bila titula za visokog vladinog funkcionara po srednjovjekovnim državama Apeninskog poluotoka. 

Osobito puno providura imala je administracija Mletačke Republike. Svakako da je od svih njih bio najpoznatiji *Generalni providur Dalmacije i Albanije* (od 16. vijeka). a nakon tog i *Providur za prekomorske teritorije* (provedadore sopra i confini, također od 16. vijeka). 

Venecija je imalo kojekakve providure, praktički gotovo za svaku djelatnost (i teritorij), tako je imala *providura za vjerske objekte* (provedadore alle pompe od 1476.), tri *providura za krmivo* (provedadore alle biade od 1363.), *providura za ulje* (provedadore sopra le vittuarie od 1527.), *providura za javno zdravstvo* (provedadore alla sanità od 1485.), *providura za neobrađeno zemljište* (provedadore sopra li luoghi inculti od 1556.), kao i providure za sol, meso, feudalna imanja i bezbroj drugih.

*Providura* je bilo i u vojnoj administraciji, osobito po venecijanskoj i firentinskoj vojsci u kojima je postojala titula - *Provedadore del campo*.(Providur logora) koji je bio zadužen da u vrijeme rata osigura potrebne trupe. Oni su u Firentinskoj republici odgovarali Vijeću desetorice a u Mletačkoj Republici senatu. Njihove ovlasti su bile toliko visoke, da su ponekad preuzimali komandu nad čitavom vojnom operacijom. 

Providura je bilo i po srednjovjekovnim lukama, pogotovo u Mletačkoj Republici odnosno Veneciji, i to po dvoje, jedan je nosio titulu - *Provedadore all'Armar*, on je bio zadužen za brodovlje (galije) i njihove posade, a drugi - *Provedadore all'Porto* se brinuo za luku. Prvi je vrlo često bio i komandant vojske, koji je usto nadgledao i stanje naoružanja i opreme, a drugi koji se nominalno brinuo za luku, imao je sličnu dužnost, jedino što je njegov djelokrug bilo ono što se nalazi na kopnu. U venecijanskoj mornarici postojali su i providuri zaduženi za mornaricu (Provedadore della Camera del mare), njih su zvali i Gazde Arsenala, jer im je sjedište bilo u Arsenalu, gdje su nadgledali sav njegov posao. Njih je u 16. vijeku bilo čak 20, a zatim je njihov broj smanjio na tri. Titula podeste ponovno je uvedena 1919. i to samo u venecijansku luku, kao neka vrsta počasti slavnoj tradiciji, ona je po svemu odgovarala lučkom kapetanu. 

U Kraljevini Italiji je od 1923. postojao *Provveditorato generale dello Stato* to je bilo tijelo državne administracije zaduženo za nabavu, skladištenje i distribuciju svih stvari neophodnih za rad različitih državnih službi koje se uz to i brinulo o svim državnim nekretninama. Ono je egzistiralo i u novoj Talijanskoj Republici sve do 2001. kad je ukinuto, od tad je njegov djelokrug rada dodjeljen Odjelu za opću upravu i kadrove u Ministarstvu privrede i financija. 

I danas se po Italiji upotrebljava ta titula za administrativce po raznoraznim udruženjima i društvima.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Provveditore*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 02. 12. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Provveditore* na portalu Treccani (`it`)
* Gli uffici con dignità di Sottopregadi na portalu Repubblica Serenissima (`it`)