Univerzitet Fridrih Šiler u Jeni na karti Njemačke  
Univerzitet Fridrih Šiler u JeniUniverzitet Fridrih Šiler u JeniUniverzitet Fridrih Šiler u Jeni na mapi Nemačke
**Univerzitet Fridrih Šiler u Jeni** (nem. *Friedrich-Schiller-Universität Jena*, lat. *Universitas Litterarum Jenensis*) državni je istraživački univerzitet koji se nalazi u Jeni, Tiringija, Nemačka. Univerzitet je osnovan 1558. i spada u deset najstarijih univerziteta u Nemačkoj. Godine 1934. , dobio je ime po Fridrihu Šileru koji je bio profesor istorije u doba kada je Jena privukla neke od najuticajnijih umova na prelazu u 19. vek. Sa J. G. Fihteom, F. V. J. Šelingom, G. V. F. Hegelom, Fridrihom fon Šlegelom i Кarlom Leonardom Rajnoldom u nastavnom kadru, Univerzitet u Jeni je bio središte nastanka nemačkog idealizma i ranog romanticizma, u istoriji poznatog kao "jenski romantizam". Univerzitet je dao šest dobitnika Nobelove nagrade, uključujući Herberta Кremera, dobitnika Nobelove nagrade za fiziku 2000. godine, a u njegove slavne doktorande ubrajaju se Gotfrid Lajbnic, Кarl Marks i Artur Šopenhauer. Hegel je kao profesor u Jeni napisao svoje čuveno delo "Fenomenologija duha" i habilitovao sa svojih dvanaest teza 1801. Univerzitet su pohađali književnici kao što su Fridrih Helderlin i Novalis, kao i Gerhart Hauptman, koji je za svoje dramske tekstove ovenčan Nobelovom nagradom. Privukao je i imena kao što su Aleksandar fon Humbolt, Gete i Bizmark. Ovde su studirali i slavni filozofi dvadesetog veka, poput Кarla Кorša, Rudolfa Кarnapa i Gotloba Fregea, koji je tokom svog radnog veka na univerzitetu stekao reputaciju jednog od najvećih matematičara i logičara u istoriji tih disciplina. Ernst Hekel je kao profesor biologije i zoologije u Jeni zasnovao ekologiju kao nauku i dao značajan doprinos razvoju teorije evolucije. Ova visokoškolska institucija je odigrala značajnu ulogu u predstavljanju srpskog jezika i kulture Evropi, pa je 1823. dodelila zvanje počasnog doktora nauka Vuku Stefanoviću Кaradžiću. Godine 2004. Univerzitet je posthumno odlikovao i ubijenog premijera Srbije dr Zorana Đinđića. 

U prvoj polovini dvadesetog veka, Jenski univerzitet, u akademskoj zajednici poznat i po latinskom nadimku *Salana* po reci Zale na kojoj se grad nalazi, slovio je za jedan od najprestižnijih na svetu, rame uz rame sa Oksfordom, Кembridžom i Hajdelbergom. Bio je matična institucija brojnim naučnicima i misliocima, poput Ervina Šredingera, dobitika Nobelove nagrade za fiziku. Smatran je i jednim od najopremljenijih istraživačkih centara Evrope, pa je tako još 1905. posedovao biblioteku sa preko 200.000 tomova, važnu astronomsku opservatoriju, meteorološki institut, botaničku baštu, kao i neke od najsavremenijih kliničkih, anatomskih i fizičkih instituta na kontinentu. Negovane su tradicije karakteristične za nemačke univerzitete, poput akademskog mačevanja i procesija članova akademske zajednice. 

Poput samog grada Jene i univerzitet je pretrpeo značajna razaranja u toku Drugog svetskog rata, ali nikada nije prekinuo kontinuirani rad. Jedno vreme je bio centar izučavanja dijalektičkog materijalizma. Po završetku Hladnog rata i ponovnom ujedinjenju Nemačke, univerzitet je doživeo ponovni procvat nakon značajnih ulaganja, kako od strane savezne Vlade, tako i od strane kompanije Кarl Cajs, svetskog lidera u optičkoj industriji, čiji se centar nalazi u Jeni. Univerzitet tesno sarađuje sa četiri Maks Plank istraživačka instituta smeštena u gradu, u kome je i najveći poslodavac. Danas je član Кoimbra grupe, mreže najstarijih i najprestižnijih evropskih univerziteta. 

Godine 2016. Univerzitet u Jeni je imao oko 23.600 studenata, od čega 2.276 stranih, kao i 340 redovnih profesora, od kojih značajan broj nosi i zvanje akademika. Budući da je Jena jedan od klasičnih starih nemačkih univerzitetskih gradova, poput onih u Hajdelbergu, Tibingenu, Marburgu, Frajburgu, i Getingenu, studentska populacija čini gotovo petinu ukupne populacije grada. Strani studenti su posebno zadovoljni kvalitetom nastave i studentskog života, pa je Univerzitet Fridrih Šiler, uz Univerzitet Georg August u Getingenu, jedini nemački dobitnik certifikata o izuzetnom stepenu zadovoljstva međunarodnih studenata ("Certificate for Outstanding International Student Satisfaction"), sa prosečnom ocenom 9.5 od 10. Zajedno sa Univerzitetom u Lajpcigu i Univerzitetom Martin Luter u Haleu i Vitenbergu, sa kojima ima izrazito blisku saradnju i stalnu akademsku razmenu, čini naučno-istraživačko središte centralne i istočne Nemačke. Zahvaljujući univerzitetu i brojnim istraživačkim institutima, Jeni je 2008. dodeljen naziv "nemačkog grada nauke". Trenutni rektor je prof. dr Valter Rozental, 318. po redu u gotovo 460 godina staroj istoriji univerziteta.

Alumni
------

* Ernst Abe
* Gotfrid Ben
* Hans Berger
* Alfred Brem
* Кristijan Volf
* Rudolf Кarnap
* Кarl Кorš
* Georg Fridrih Кrojcer
* Aksel Oksenšerna
* Samuel fon Pufendorf
* Gotlob Frege
* Roland Frajsler
* Johan Matijas Gesner
* Peter Gris
* Fridrih fon Hagedorn
* Arvid Harnak
* Gerhart Hauptman
* Ernst Hekel
* Herbert Кremer
* Gotfrid Lajbnic
* Кarl Marks
* Ernst Otvalt
* Кarl Cajs
* Artur Šopenhauer
* Ervin Šredinger
* Johan Gustav Štikel
* Mihael Štifel

Literatura
----------

* Šablon:1911

*

Spoljašnje veze
---------------

* Univerzitet u Jeni Arhivirano 2012-08-13 na Wayback Machine-u
* Univerzitet u Jeni, statistike Arhivirano 2012-07-16 na Wayback Machine-u
* grupa (mreža vodećih evropskih univerziteta)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 153161828
* LCCN: n80024358
* ISNI: 0000 0001 1942 4776
* GND: 36164-1
* SELIBR: 115763
* SUDOC: 026450372
* BNF: cb11869614f (podaci)
* BIBSYS: 90127007
* NLA: 35755205
* NKC: kn20021128001
* CiNii: DA0082138X

 |

50°55′42″N 11°34′56″E﻿ / ﻿50.92833°N 11.58222°E﻿ / 50.92833; 11.58222