recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Slavoljub Hadži Tančić** (1948 - 2014) je srpski književnik i novinar.

Biografija
----------

Rođen je 1948. godine u Leskovcu. Osnovnu školu i gimnaziju završio u Nišu, diplomirao (1972) na Višoj pedagoškoj školi u Nišu (srpska i bugarska književnost), a 1994, u Prištini, na Filološkom fakultetu na Odseku za jugoslovensku književnost i srpskohrvatski jezik. Bio novinar „Narodnih novina" u Nišu, potom glavni urednik časopisa „Gradina" (1978 – 1989) i glavni i odgovorni urednik IP „Gradina" (1989 – 1994), kada postaje profesor u Srednjoj muzičkoj školi, pa direktor Umetničke škole u Nišu, a kraće vreme bio je pomoćnik ministra kulture u Vladi Republike Srbije. Potom je direktor Biblioteke u Leskovcu (2002 – 2006) i Narodnog pozorišta u Nišu (2006 – 2009). Bio je i urednik časopisa „Osvit" u Leskovcu devedesetih godina, „Leskovčanina" i „Leskovačke mućkalice".

Zbirke pesama
-------------

* Zapisan svršiće se svet (1973)

Zbirke pripovedaka
------------------

* Jevrem sav u smrti (1976)
* Savršen oblik (1984)
* Silazak u vreme (1987)
* Zvezdama povezani (1990)
* Ivicom, najlepši put (1990)
* Skidanje oklopa (1993)
* Kafkin sin (2008)
* Lepi grobovi (2010)

Romani
------

* Galopirajući vojnik (1990)
* Sveto mesto (1993)
* Crvenilo (1995)
* Karavan Svetog Vlaha (2003)

Eseji
-----

* Paralelni svetovi I
* Paralelni svetovi II
* Veliko i malo (2007)

Nagrade
-------

* Nagrada oslobođenja grada Niša
* Andrićeva nagrada
* Žak Konfino

Vanjske veze
------------

* 
* 
* Arhivirano 2010-01-10 na Wayback Machine-u
* [*mrtav link*], Saša Z. Stanković: Najlepše priče Saše Hadži Tančića
* ПРИЧЕ ИЗ БЕЗВРЕМЕНЕ ШУМЕ СИМБОЛА
* DUHOVNO PROŽIMANjE VREMENA
* , Sećanje na Sašu Hadži Tančića
* , Bog ih pogledao Saša Hadži Tančić

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 84217699
* LCCN: n81012109
* ISNI: 0000 0000 7846 7058
* GND: 1055750363
* SUDOC: 071475214
* BNF: cb15021310n (podaci)
* NKC: js20020805656

 |
**Sozomen**, punim imenom **Salminije Hermija Sozomen** (*Salminius Hermias Sozomen*, oko 400–oko 450) bio je ranovizantijski istoričar hrišćanske crkve, koji se rodio u Beteliji *(Bethelia)*, gradiću blizu Gaze u Palestini, a umro u Carigradu.

Njegova *Crkvena istorija* (9 knjiga), posvećena vizantijskom caru Teodosiju II (408–450), obrađuje period od 323. do 425. godine, premda mu je namera bila da obradi događaje značajne za istoriju crkve sve do 439. godine. Verovatno je deo koji pokriva period od 425–439. godine izgubljen ili možda čak uništen po carevom naređenju. Ovo delo, pisano uzornim klasičnim stilom grčke književnosti, jasno pokazuje autorovu naklonost monaštvu ali otkriva i obilno korišćenje zapadnoevropskih izvora na latinskom jeziku, što se može uporediti samo s postupkom njegova starija savremenika Sokrata Sholastika.

Građa je knjigama podeljena prema vladavini rimskih careva: prva i druga knjiga obrađuju period vlade Konstantina I (323–337), treća i četvrta period vladavine Konstantinovih sinova (337–361), peta i šesta period Julijana, Jovijana, Valentinijana I i Valensa (361–375), sedma i osma period Gracijana, Valentinijana II, Teodosija I i Arkadija (375–408), a deveta period Teodosija II. Deveta knjiga, kako se čini, nije završena: Sozomen u uvodu kaže da namerava da obradi period zaključno sa 17. Teodosijevim konzulatom (439), ali se poslednja knjiga završava sa 425. godinom, tako da nedostaje oko polovine devete knjige.

Sozomenova je namera možda bila da preradi delo Sokrata Sholastika u boljem književnom stilu kako bi ono steklo čitaoce ne samo među crkvenom publikom, nego i među obrazovanim laicima. Premda se pokazuje kao slab korisnik kritičke istoriografske metode i slab poznavalac teoloških pitanja, Sozomen je u svoje delo uključio i neke izvore koji se inače ni na jednom drugom mestu nisu sačuvali, zbog čega njegova hronika predstavlja važan istorijski izvor, koji je srednjovekovnoj crkvi pružio veliki deo njenog znanja o ranom hrišćanstvu.

Vanjski linkovi
---------------

* Sozomenova *Crkvena istorija* ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 305409681
* LCCN: n84076239
* ISNI: 0000 0003 5566 8377
* GND: 118798162
* SELIBR: 198350
* SUDOC: 02824902X
* BNF: cb120123913 (podaci)
* BIBSYS: 90301783
* NLA: 35924822
* NKC: xx0019968
* BNE: XX1443304
* CiNii: DA01043370
* CONOR.SI: 148640099

 |
**Srboljub Srba Pavlović**, alias Seladon Pavlović, rodjen 24. 07. 1942. u Malom Orašju. Živi i stvara u Beogradu. Pored satire (aforizama) piše savremenu i dečiju poeziju... Vrsni antologičar. Autor 28 knjiga... Uvršten u antologiju svetske mudrosti, pod naslovom: "Antologija mudrosti". I drugoj: "Misli u aforizmima". Obe štampane u Moskvi, na ruskom. Antologiju evropske mudrosti, takodje na ruskom… Zastupljen u prevedenoj srpskoj antologiji: "Vrag i šala" ("Čert i šutka"), na ruski. U Antologiji sačinjenoj u Rumuniji. U Antologiji balkanskog aforizma, dvojezično (makedonsko-srpski). U slovenačkoj Antologiji… U italijanskoj… U španskoj, na baskijskom jeziku. U crnogorskim (aforizama, epigrama i dečije poezije). U antologiji KNJIGA RADOSTI - Srpsko pesništvo deci i o deci u izdanju: Moskva: Вахазар; Toronto: Istočnik; Beograd: Prosveta. U dve EX YU Antologije aforizama, štampane u Bosni (Sarajevo). U esejima Ratka Božovića "Sedmo Nebo" 2000. god. i ESEJIMA Vitomira Teofilovića, 2017... U EX YU almanasima I - IV, pod zajedničkim naslovom - "Izvajane misli"… I do 50-ak srpskih, što antologija, što proantologija – kao i drugim brojnim knjigama značajnim za srpsku književnost... Recenzirao ne mali broj knjiga naših uglednih aforističara i aforistike uopšte. Učestvovao na najznačajnijim humorističko-satiričnim manifestacijama širom zemlje. U Beogradu: Kolarac, Dom vojske, Dom omladine - Studenskom kulturnom centru i dr. ali i na mnogim drugim priredbama od medjunarodnog značaja. Objavljivao u NIN-u, Borbi, Politici, Ilustrovanoj politici, Ekspres politici, Večernjim novostima, Studentu. U humorističko-satiričnim časopisima. Na TV i Radio stanicama... Književno, politički i društveno, neorganizovan. Originalan. Zastupljen u školskoj literaturi.

Izvod iz bibliografije
----------------------

**Knjige aforizama** 

* *Jevandjelje po antihristu (1200 aforizama)*
* *Blagoslovi boginje Ire (600)*
* *Kukoljevo žitje (600)*
* *Save our sols (Spasite naše duše – 600)*
* *Jeretički tefter (600)*
* *S verom u boga Hada (600)*
* *Propovedi blaženog Janusa (600)*
* *Prizivajući te Judita (600)*
* *Deveta knjiga po Hronosu (600)*
* *Mrtva slova na papiru (666)*
* *Afričke misli – 1111 aforizama*
* *Čoveče na svom mestu, pomeri se (224)*

**Priredjene knjige satire**

* *Četiri jahača afokalipse i konjušar*
* *Rat zvezda ili Velike zadjevice malih pisaca*
* *Postludus*
* *Faciosatirikum*
* *Knjiga ugursuza*
* *Kozolici u srpskoj književnosti*
* "Nebesna knjiga"
* "Balkanski satir" (priredio: V. Teofilović)
* "Pavlove bistri"
* Četiri jahača aforistike i Covid 19

Savremena poezija:
Jedno i drugo,
Beleške za nauk,
Moguće da su bile one,
Sram me blo Jesenjina (ljubavna poezija).

Dečja poezija:
ZOO i druge pesme,
Zmajolike pesme.

Vanjske veze
------------

* Preminuo satiričar Srboljub Srba Pavlović
**Stjepan Zinić** (prema krsnom listu **Žinić**) je bio hrvatski komunist, aktivist jugoslovenskog i američkog radničkog pokreta, ubijen tokom Staljinove čistke u SSSR-u.

Biografija
----------

Stjepan Zinić je rođen 1896. godine u Vratečkom.

Početkom 1920-ih je bio jedan od vođa SKOJ-a u Zagrebu. Neko vreme su u Zagrebu delovale dve komunističke omladinske organizacije. Na čelu nezvanične organizacije bili su Milan Durman, Antun Mavrak i Stjepan Zinić.

U iseljeništvu u SAD je bio glavni urednik čikaškog lista „Radnik", glasila radničke organizacije jugoslovenskih iseljenika. Zinić, koji je uređivao list od 1924. do 1930. godine, pišu o položaju jugoslavenskih radnika u Americi, ali i o prilikama u Jugoslaviji, te o prilikama u Sovjetskom Savezu. U svojim novinama je pisao da je američki kapital sve veći gospodar u svetu. Uskoro su osuđeni od američkih vlasti Stjepan Zinić i Frano Borić na 5 godina robije radi njihovog protudržavnog propagiranja. Odmah poslije puštanja iz zatvora pod novčanom kaucijom, Zinić se još intenzivnije uključuje u rad u listu Radnik. Krajem 1929. godine izabran je za tajnika jugoslovenske frakcije KP Amerike. Intenzivan komunistički rad u emigraciji izazvao je čitavu kampanju režimskih jugoslovenskih listova i organizacija protiv njega. On je 1930. godine deportovan u Evropu.

Nakon proterivanja iz Amerike je emigrirao u SSSR. Na Lenjinskoj međunarodnoj školi završio je crvenu profesuru, neku vrstu političkih nauka. Zinić je naročitu pažnju posvećivao emigrantima koji su došli iz SAD i Kanade. Pod njegovim rukovodstvom formirana je grupa koja je pisala članke i pisma iz SSSR-a u razne prekooceanske zemlje. 1934. godine CK KPJ mu je odobrio da izdaje poseban "Bilten" koji će se baviti isključivo emigrantskim pitanjima.

1935. godine je pripadao je grupi užeg partijskog aktiva u Moskvi, koji su činili: Josip Broz, Štefek Cvijić, Radomir Vujović, Filip Filipović, Božidar Maslarić, Edvard Kardelj, Roman Filipčev, Dragutin Gustinčič i Rudolf Hercigonja.

Nestao je tokom Staljinove čistke u SSSR-u.

Izvori
------

1. 1 2 3
2. ↑
3. ↑
4. 1 2 3
5. ↑
6. 1 2
7. 1 2
8. ↑  Građa za biografiju Rudolfa Hercigonje
9. ↑

Vidi još
--------

* Jugoslovenska politička emigracija u SSSR
* KPJ tokom Velike čistke
**Sumner Locke Elliott** (**Samner Lok Eliot** - 17. oktobar, 1917. - 24. jun, 1991.) bio je australijsko-američki pisac.

Elliott je rođen u Sidneju, kao sin spisateljice Helene Sumner Locke i novinara Henryja Logana Elliotta. Njegova majka je umrla dan nakon njegovog rođenja, a Elliotta su odgajale njegove tetke. Borbu oko starateljstva je opisao u svom autobiografskom romanu, *Careful, He Might Hear You*.

Drugi svetski rat
-----------------

Elliott je bio glumac i pisac za Independent Theatre. Godine 1942. bio je regrutovan u Australijsku vojsku, ali nije poslat na front, već je ostao da radi kancelarijske poslove u Australiji. Svoje iskustvo je iskoristio za pisanje kontroverznog komada, *Rusty Bugles*. Predstava je prikazivana širom Australije i postala je poznata po tome što je bila zabranjena zbog opscenosti.

Televizija
----------

Elliott se preselio u SAD 1948. godine, gde je postao jedan od vodećih pisaca tokom zlatnog doba televizijske drame emitovane uživo. Napisao je preko 30 originalnih predstava i brojne adaptacije za emisije kao što su *Kraft Television Theatre*, *Studio One* i *Playhouse 90*.

Godine 1955. dobio je američko državljanstvo i nije se vraćao u Australiju do 1974.

Knjige
------

Elliottov najpoznatiji roman je *Careful, He Might Hear You*, za koji je 1963. godine dobio Miles Franklin Award i prema kome je snimljen film 1983.

Kao gej muškarac u vreme kada je to bilo društveno problematično, Elliott je imao problema da se nosi sa svojom seksualnom orijentacijom. Krio je svoju seksualnu orijentaciju do knjige *Fairyland*, u kojoj se outovao skoro pred kraj života. Zbog ovih strahova, Elliott je imao afere, ali ne i stabilne veze.

Bibliografija
-------------

Romani
* *Careful, He Might Hear You* 1963
* *Some Doves and Pythons* 1966
* *Edens Lost* 1969
* *The Man Who Got Away* 1972
* *Going* 1975
* *Water Under the Bridge* 1977
* *Rusty Bugles* 1980
* *Signs of Life* 1981
* *About Tilly Beamis* 1985
* *Waiting for Childhood* 1987
* *Fairyland* 1990

Pripovetke
* "Radio Days" 1993

Drame
* *Interval* 1939
* *The Cow Jumped Over the Moon* 1939
* *The Little Sheep Run Fast* 1940
* *Goodbye to the Music* 1942
* *Your Obedient Servant* 1943
* *The Invisible Circus* 1946
* *Rusty Bugles* 1948
* *Buy Me Blue Ribbons* 1951
* *John Murray Anderson's Almanac* 1953
**Svetomir Šimunec-Volčanšek** (Zagreb, 26. kolovoza 1883. – ?), hrvatski arhitekt.

Biografija
----------

Biografski podatci o njegovom životu vrlo su oskudni. O njemu najviše doznajemo iz pristupnice Kluba hrvatskih arhitekta i dva pisma Visoke tehničke škole iz Münchena, koja tom klubu šalje podatke o njegovom školovanju. U klupsku je pristupnicu upisao- Ime i prezime: Svetomir Šimunec; staleško zvanje: architekt; točna adresa: Palmotićeva ulica broj 13; Mjesto rođenja: Zagreb 1883.; Svršene nauke: absolvirao 4 semestra akademije u Münchenu kod prof. dr. Thierscha; Dosadanje stručno djelovanje: namješten kod gradnje bolnice. Iz dopisa Visoke tehničke škole u Münchenu doznajemo nešto više detalja, da je rođen 26. kolovoza 1883. u Zagrebu i da je tehniku pohađao tijekom studentske godine 1908/9. i 1909./10. Diplomirao je 9. kolovoza 1910. U spomen- izvještaju Državne srednje tehničke škole u Zagrebu, u popisu polaznika spominje se da je Šimunec apsolvirao na Graditeljskoj stručnoj školi 1902. Osim tih podataka znamo da je 1909. godine sudionik natječaja za Sveučilišnu knjižnicu u Zagrebu, na kome mu je za osnovu pod mottom: „Sirena" biti dodijeljena treća nagrada.

U literaturi spominje ga Snješka Knežević u knjizi Zagrebačka zelena potkova, u poglavlju Zapadni perivoj, str. 225, 229 i 474. Školska knjiga, Zagreb, 1996.; te u članku: Zgrada nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu, objavljenom u katalogu izložbe Secesija u Hrvatskoj, str. 95 MUO, Zagreb, 2003.. U istom ga katalogu spominje (str. 32, 37 ) u članku Lica moderniteta 1898.- 1918.: zagrebačka arhitektura secesijske epohe, Aleksander Laslo. Vrlo šturo Laslo iznosi da je 1912. Šimunec nagrađen na natječaju za Saborsku palaču u Sarajevu, te da 1913. radi idejne projekte radničkih stanova na Gogoljinom brijeg u Zagreb. Iz spomen- knjige Udruženje jugoslavenskih inženjera i arhitekata, sekcija Zagreb 1878. – 1828, Zagreb, doznajemo da je s arhitektima Podhorskim, Sunkom i Lubynskim izlagao 1912. na Prvoj Jugoslavenskoj arhitektonskoj izložbi u Beogradu.

God. 1926. po njegovu je nacrtu sagrađeno obdanište za radnike u Inakovićevoj ulici u Zagrebu.
Šandor Petefi
*Izvorni oblik osobnog imena je **Petőfi Sándor**. Članak koristi zapadne konvencije.*
**Šandor Petefi** (mađ. *Petőfi Sándor*) (1. januar 1823. Kiškereš, Mađarska - 31. jul 1849, Šegešvar, Mađarska (danas Sigišoara, Rumunija) ) je mađarski pesnik i jedan od vođa nacionalnog pokreta 1848. Zavisno od interpretacija otac mu je bio Slovak srpskog porekla Stevan Petrović ili Slovak slovačkog porekla dok mu je majka bila Slovakinja Marija Hruzova. Nakon rođenja roditelji su dali Šandoru kršteno ime Aleksandar. On se smatra najtalentovanijim i najboljim mađarskim lirskim pesnikom 19. veka. Još kao gimnazijalac je počeo da piše i objavljuje poeziju. 

U burnim godinama koje su potresale veći deo Evrope, veoma se isticao kao vatreni mađarski nacionalista, pobornik republike i pristalica revolucije. Godine 1848. došao je na čelo peštanske omladine i ubrzo postao ideolog mađarske revolucije za otcepljenje od Habzburške monarhije i osamostaljenje Mađarske. Međutim, ubrzo su mađarski plemići preuzeli rukovodstvo i ušli u dogovore sa austrijskim dvorom o povlasticama i ustupcima. Revolucionar Šandor se pridružio pobunjeničkoj vojsci koja je krenula u rat protiv habzburških trupa. Na nesreću po pobunjenike Rusija se aktivno uključila u događaje podržavši bečki dvor, a u nameri da se uguši revolucionarni republikanizam. Petefi je najverovatnije poginuo 1849. u bici kod Šegešvara, mada je ispravnije reći da mu se tu izgubio svaki trag. 

Njegova poezija je imala veliki uticaj na južnoslovenske pesnike, posebno na Đuru Jakšića i Jovana Jovanovića Zmaja. Najpoznatija dela su mu *Petefijeve pesme*, *Apostol* i *Vitez Janoš*.

Danas most u Budimpešti nosi njegovo ime.

Izvod iz knjige rođenih (Petefi muzej u Kiškerešu)


***Sándor Petőfi*** na Wikimedijinoj ostavi
**Tara Donna Reid** (8. novembar 1975 -) je američka glumica. Glumom se počela baviti još u djetinjstvu, te je pohađala manhattansku školu Professional Children's gdje su u njenoj klasi bili Christina Ricci, Jerry O'Connell, Sarah Michelle Gellar i Macaulay Culkin. Kao dijete je nastupala u TV-reklamama, a kao adolescentica u tinejdžerskoj seriji *Saved by the Bell: The New Class*. Prva filmska uloga joj je bio lik porno-zvijezde Bunny u kultnom filmu *The Big Lebowski*, a nakon čega su slijedili nastupi u hitovima kao što su *Cruel Intentions*, *Urban Legend* i *Američka pita*. Međutim, poslije toga je veliki dio njenih nastupa bio u niskobudžetnim i straight-to-video naslovima, a u javnost je više dopirala zbog burnog privatnog života.

Izvori
------

1. ↑  „Tara Reid Marries Zachary Kehayov in Greece". radaronline.com. 15. 08. 2011.. Pristupljeno 15. VIII 2011.

Eksterni linkovi
----------------

* Tara Reid na sajtu IMDb

***Tara Reid*** na Wikimedijinoj ostavi


|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 54358678
* LCCN: no00036332
* ISNI: 0000 0001 1491 9884
* GND: 131394665
* BNF: cb14219690w (podaci)
* MusicBrainz: 6bd32a62-bcd3-4735-8dac-750893546c2b
* NKC: pna2006322542
* CONOR.SI: 21198691

 |
*Za ostala značenja, vidi Ted Knight (razvrstavanje).*
Ted Knight (1972)
**Ted Knight** (7.12. 1923–26.8. 1986.) je bio američki glumac.

Rodio se kao **Tadeusz Wladyslaw Konopka** u porodici poljskog porjekla u grad Terryville (Connecticut) u državi Connecticut. Kada je izbio drugi svjetski rat, Knight je napustio srednju školu kako bi se prijavio u vojsku. Za vrijeme rata se istakao hrabrošču i stekao brojna odlikovanja.

Godine 1948. se oženio za Dorothy Smith, s kojom je imao troje djece – sinove Teda Knighta Jr, Erica i kći Elyse.

Nakon završetka Knight je otišao u Hartford učiti glumu. Vrlo brzo je otkrio talent za lutkarstvo i trbuhozborstvo, te je počeo karijeru kao voditelj TV-emisija za djecu. Zbog snažnog glasa je također bio i narator u brojnim TV-emisijama, a 1960-ih se pojavljuje i kao glumac.

Njegova najpoznatija i najpopularnija uloga bio je nesposobni i samodopadni TV-voditelj Ted Baxter u popularnoj humorističkoj seriji The Mary Tyler Moore Show. Iako je za tu ulogu šest puta nominiran za Emmy, a samu nagradu dobio dva puta – 1974. i 1976. – Knight s njom nije bio zadovoljan. Razlog je bio u tome što je javnost počela vjerovati da ima isti karakter kao i njegov lik, zbog čega su on i porodica imali neugodnosti. Knight je 1975. htio napustiti seriju, ali su producenti umjesto toga odlučili "omekšati" njegov lik.

Nakon završetka snimanja TV-serije, Knight je nastupio u komediji *Caddyshack*, a iste je godine dobio glavnu ulogu u humorističkoj seriji 'Too Close For Comfort*. Serija je doživjela ogroman uspjeh i snimala se šest sezona.*

Godine 1985. Knightu je dijagnosticiran rak debelog crijeva, a godinu dana kasnije je umro od komplikacija vezanih uz operaciju.

Knight je bio poznat po konzervativnim desničarskim stavovima, i često se sporio sa svojim ljevičarskim kolegom Edwardom Asnerom, ali su njih dvojica do kraja ostali dobri prijatelji.

Vanjski linkovi
---------------

* Ted Knight na sajtu IMDb
* A fan site with many photos, press clippings, and information on his 1976 comedy album 'Hi Guys' Arhivirano 2013-10-14 na Wayback Machine-u
* Interview with Lydia Cornell by Michael Sutton Arhivirano 2018-08-09 na Wayback Machine-u
* Interview with Lydia Cornell on the podcast *The Future And You* (anecdotes about Ted Knight and *Too Close For Comfort*)
* "Find A Grave" webpage featuring a short bio, and photos of his grave marker.
* Link to the home page of the Ted Knight Memorial 'Gof' Tournament - An Australian golf tournament held annually (now in its 22nd year) in honour of Ted.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 264522072
* LCCN: n95030538
* ISNI: 0000 0001 0974 7416
* GND: 1037188608
* BNF: cb141940790 (podaci)

 |
**Toma Magistar** (grčki: Θωμᾶς ὁ Μάγιστρος: latinski: *Thomas Magister*, rođen u Solunu krajem 13. veka, umro oko 1330), u monaštvu poznat kao **Teodul**, bio je vizantijski filolog i gramatičar. Jedno vreme bio je savetnik i pomoćnik (*magister officiorum*, odakle mu i nadimak) vizantijskog cara Andronika II Paleologa (vladao 1282–1328), ali se onda povukao u manastir i posvetio se filološkom radu.

Dela
----

Njegovo najvažnije delo, *Izbor atičkih imenica i glagola* (Ἐκλογὴ ὀνομάτων καὶ ῥημάτων ἀττικῶν, lat. *Ecloga vocum Atticarum*), predstavlja zbirku odabranih atičkih reči i izraza, delom poređanih alfabetskim redosledom, a prikupljenih kao pomoć u pisanju. Kao izvor poslužili su uglavnom Frinih, Amonije, Herodijan i Merid. 

Priredio je tekstove, i uz njih napisao sholije, Eshila, Sofokla, Euripida (sa životopisom) i tri Aristofanove komedije. Sholije uz Pindara, koje mu se pripisuju u dva rukopisa, danas neki smatraju delom Dimitrija Triklinija. Toma dobro poznaje antička *realia*, uglavnom je upućen u retke reči i izraze (glose), dok mu je metrika sasvim strano područje.

Njegovi govori i pisma sastoje se delom od deklamacija na uobičajene sofističke teme, a delom se bave savremenim događajima. Na primer, tu su: rasprava između Cinegirovog oca i Kalimahovog oca (dva Atinjanina koja su poginula u maratonskoj bici) o tome kome od njih dvojice treba prvome održati nadgrobni govor; delo *O kraljevanju* (Περὶ βασιλείας), upućeno Anroniku II Paleologu; odbrana nekog vizantijskog vojskovođe pred carem; pismo o okrutnim postupcima koje Katalonci i Turci vrše u Tesaliji i Makedoniji; pismo čestitke upućeno Teodoru Metohitu; panegirici o slavnim likovima iz prošlosti, npr. o Grigoriju Nazijanskom.

Vidi još
--------

* Renesansa Paleologa
* Vizantijski renesansni filolozi

Izvori
------

* Paola Volpe Cacciatore, *Toma Magistro. La Regalità.* Testo critico, introduzione e indici, Napoli 1997.
**Anton "Tone" Seliškar** (Ljubljana, 1. travnja 1900. - Ljubljana, 10. kolovoza 1969.) je jedan od najpoznatijih slovenskih pisaca i pjesnika. Pisao je proletersko-socijalnu literaturu.

Životopis
---------

Tone Seliškar je rođen 1. aprila 1900. godine u Ljubljani u radničkoj obitelji. Otac mu je bio vozač koji je cijenio knjige, a majka mu je radila u tvornici duhana. Seliškar je osnovnu školu završio na Vrtači. Već tada, u osnovnoj školi, počinje pisati svoje prve pjesme.

Maturirao je 1919. godine u Ljubljani. Po zanimanju je bio nastavnik slovenskog jezika sve do Drugog svjetskog rata. Kao nastavnik radio je u Celju, zatim je prebačen u Trbovlje, gdje osniva obitelj, a 1925. se vraća u Ljubljanu. U jesen 1943. odlazi u partizane, gdje uređuje partizanske časopise.

Nakon rata bio je novinar u *Slovenskom poročevalcu* (*Slovenski izvjestitelj*), urednik nakladničke kuće *Borec* i predsjednik **Slovenske iseljeničke matice**. Dobitnik je Nagrade France Prešeren 1947. godine i Levstikove nagrade 1949. i 1950. godine.

Umro je 10. avgust 1969. u Ljubljani.

Stil pisanja
------------

Seliškar je većinu svojih djela posvetio djeci i mladima, a djela su mu u proletersko-socijalnom stilu.

U svojim pjesmama prelazi iz socijalnog ekspresionizma (*Trbovlje*) u socijalni realizam (*Pjesme očekivanja*), a u svojoj prozi opisuje katastrofe i poteškoće s kojima se suočavaju radnici i njihovu borbu za opstanak. Motive je nalazio u životu dalmatinskih ribara (*Družba Sinjeg galeba*), partizanskog vremena (*Mule*, *Drugovi*, *Lisčki*), a svoje djetinjstvo je opisao u knjizi *Dječak s velike ceste*.

Djela
-----

### Poezija

* *Trbovlje* (1923.)
* *Knjiga drugova* (1929.)
* *Pjesme očekivanja* (1937.)
* *Neprijatelj* (1944.)
* *U krilu domovine* (1947.)
* *Pjesme i pripjevi* (1957.)

### Proza

* *Nasukani brod* (1932.)
* *Kuća bez prozora* (1936.)
* *Ruke Andreja Podlipnika*
* *Mi ćemo pobijediti* (1946.)
* *Tržišna cesta* (1947.)
* *Noć i svitanje* (1946.)
* *Ljudi s crvenim cvijetom* (1961.)

### Djela za mlade

* *Rudi* (1929.)
* *Družba Sinjeg galeba* (1936.)
* *Janko i Metka* (1939.)
* *Bujica* (1939.)
* *Drugovi* (1946.)
* *Mule* (1948.)
* *Lisčki* (1950.)
* *Djed Som* (1953.)
* *Posada bez broda* (1955.)
* *Indijanci i gusari* (1957.)
* *Velika gala predstava* (1958.)
* *Djevojčica s herojskim srcem* (1959.)
* *Ribar Luka i delfin* (1963.)
**Gaston Louis Alfred Leroux** (6. maj 1868 - 15. april 1927) bio je francuski novinar i književnik, čija su specijalnost bili fantastika i kriminalistički žanr, a koji je najpoznatiji kao tvorac romana *Fantom opere*.

Odrastao je u imućnoj porodici i kao mladić naslijedio milione franaka, koje je zbog raskalašenog načina života vrlo brzo potrošio. Godine 1890. je završio studij prava i zaposlio se kao advokat, povremeno pišući za novine *L'Écho de Paris* kao kazališni kritičar i reporter crne kronike. Njegovi članci sa suđenja anarhističkom teroristu Augusteu Vaillantu su privukli pažnju izdavača Mauricea Bunau-Varille koji ga je 1893. angažirao za svoj ugledni list *Le Matin*. Od 1901. je kao *Matinov* dopisnik putovao po Francuskoj, a potom po Španiji i Maroku; od 1904. do 1906. je bio u Rusiji gdje je detaljno izvještavao o revolucionarnim previranjima.

Po povratku u Francuskoj je napisao neke od svojih najpoznatijih djela, među kojima i *Le mystère de la chambre jaune*, koji se smatra jednim od najuticajnijih kriminalističkih romana prve polovice 20. vijeka. Njegov protagonist, novinar-detektiv Joseph Rouletabille će se pojaviti u još nekoliko Lerouxovih romana, postavši jedan od najpopularnijih fiktivnih detektiva koji se u Francuskoj često navodi kao nacionalni ekvivalent Sherlocka Holmesa.

Godine 1918. je u Nici osnovao filmski studio Société des Cinéromans, koji je, između ostalog, ekranizirao nekoliko njegovih romana prije nego što ga je preuzeo Pathe.

Leroux je također bio poznat i po vatrenom zalaganju za ukidanje smrtne kazne.

Bio je oženjen dva puta. Sa prvom suprugom, Marie Lefranc, se oženio 1899. godine, ali ubrzo nakon toga rastavio; 1917. godine se oženio za Jeanne Cayalt, s kojom je prije toga imao dvoje djece - sina Alfreda Gastona (\* 1905) i kćer Madeleine (\* 1908).

Vanjske veze
------------

* Site officiel Arhivirano 2006-05-17 na Wayback Machine-u des ayants droit de Gaston Leroux
* Livres de Gaston Leroux
* Publication en feuilleton de *L'Épouse du Soleil* avec reproductions des illustrations de *Je sais tout* Arhivirano 2013-04-01 na Wayback Machine-u
* L'œuvre de Gaston Leroux en version audio (mp3)
* Gaston Leroux na sajtu IMDb
***On the Other Hand, Death*** je kriminalistički film iz serijala o gej privatnom detektivu Donaldu Stracheyu, snimljen po romanu Richarda Stevensona, u režiji Rona Olivera. Film je prikazan na nekoliko fetivala, uključujući i New York Lesbian, Gay, Bisexual, & Transgender Film Festival pre nego što je počeo da se prikazuje na televiziji here!.

Radnja
------

Firma koja se bavi nekretninama nudi veliku sumu novca celom komšiluku za njihovo zemljište. Ovu ponudu, koju svi sa radošću prihvataju, odbija jedino stariji lezbejski par, Edith (Gabrielle Rose) i Dorothy (Margot Kidder), koje zbog toga počinju da dobijaju homofobične pretnje. Dorothy, koja radi kao školska savetnica, ima, takođe, problema i na poslu zbog podrške koju daje jednom od učenika da se suoči sa svojom gej seksualnošću. Jedan od onih koji joj daju podršku je Andrew McWhirter (Damon Runyan), bivši, odnosno prvi momak Donaldovog partnera, Tima. Donald Strachey (Chad Allen) počinje da istražuje napade i pretnje koje Edith i Dorothy dobijaju i uskoro ovaj slučaj počinje da se prepliće sa drugim slučajem na kome radi.

Uporedo sa radom na slučaju, Donald i Tim (Sebastian Spence) jačaju svoju vezu, inspirisani ljubavlju starijeg lezbejskog para.

Uloge
-----

|  |
| --- |
| **Podela uloga** |
| Glumica/glumac | Lik | Napomene |
| Chad Allen | Donald Strachey |
| Sebastian Spence | Timmy Callahan |
| Nelson Wong | Kenny Kwon |
| Daryl Shuttleworth | Detectiv "Bub" Bailey |
| Margot Kidder | Dorothy Fisher |
| Damon Runyan | Andrew McWhirter |
| Lori Ann Triolo | Gina Santer |
| Gabrielle Rose | Edith Strong/Laura Whitaker |
| David Orth | Peter Garrity |
| Kerry James | Joey Deems |
| Barclay Hope | Carl Deems |
| William MacDonald | Jonas Baskin |
| Ralph Alderman | šerif Reg Howard |
| Keegan Macintosh | Derek Baskin |

Eksterni linkovi
----------------

* *On the Other Hand, Death* na sajtu IMDb
* On the Other Hand, Death na sajtu *Los Angeles Timesa*
* On the Other Hand, Death Arhivirano 2008-08-20 na Wayback Machine-u na here!
*Za ostale upotrebe, v. On with the Show.*

***On with the Show*** (sh. *Neka predstava započne*) je američki filmski mjuzikl snimljen 1929. u režiji Alana Croslanda, poznat kao prvi cjelovečernji zvučni film u boji. Radnja, temeljena na kazališnoj predstavi Humphreya Pearsona, je smještena u kazalište opterećeno financijskim problemima i prikazuje kako izvođači i osoblje, usprkos toga, kao i međusobnih sukoba, uspijevaju održati predstavu. Film je producirao studio Warner Bros. koji je samo dvije godine ranije sa *Pjevačem jazza* započeo zvučnu eru u Hollywoodu; u ovom filmu je, pak, iskorišten sistem Technicolor. Iako su mu kritičari bili neskloni, film u boji je predstavljao takvu senzaciju za publiku da je *On with the Show* bez problema zaradio preko 2 miliona dolara. Danas, međutim, postoji samo crno-bijela kopija koja je nekoliko decenija kasnije bila napravljena za emitiranje na tada još uvijek crno-bijeloj televiziji; originalna verzija u boji, sa izuzetkom inserta od 20 sekundi, se smatra izgubljenom.

Izvori
------

Napomene

Vanjske veze
------------

* *On with the Show!* na sajtu IMDb

  


| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao Alan Crosland |
| --- |
| 1920-e | 
*The Flapper* (1920) **•**  *Enemies of Women* (1923) **•**  *Under the Red Robe* (1923) **•**  *Three Weeks* (1924) **•**  *Sinners in Heaven* (1924) **•**  *Bobbed Hair* (1925)  **•**  *Compromise* (1925)  **•**  *Don Juan* (1926) **•**  *When a Man Loves* (1927) **•**  *The Beloved Rogue* (1927) **•**  *Old San Francisco* (1927) **•**  *The Jazz Singer* (1927) **•**  *Glorious Betsy* (1928) **•**  *On with the Show* (1929) |
| 1930-e | 
*General Crack* (1930) **•**  *Song of the Flame* (1930) **•**  *Week Ends Only* (1932) **•**  *Hello, Sister!* (1933) **•**  *The Personality Kid* (1934) **•**  *The Case of the Howling Dog* (1934) |
|  |
| --- |
| ***Oplakivanje Krista*** |
|  |
| **Andrea Mantegna**, 1480. |
| ulje na platnu , 68 × 81 cm |
| Pinakoteka Brera, Milano |

**Oplakivanje Krista** (poznata i kao **Plač iznad mrtvog Krista** ili jednostavno **Mrtvi Krist**), slika ranorenesansnog talijanskog slikara Andree Mantegna iz oko 1480. godine (iako datiranje slike nije pouzdano utvrđeno, zasigurno se zna da je naslikana nekad između 1475. i 1501. god. najvjerojatnije ranih 1480-ih. Slika prikazuje tijelo mrtvog Krista, položeno na mramornu ploču, dok ga promatraju Djevica Marija i Sveti Ivan, koji oplakuju njegovu smrt. 

Detalj uplakanih
Ovaj motiv je bio čest u srednjovjekovnoj i renesansnoj umjetnosti, iako je ovakav način Pomazanja Krista bio potpuno nov jer je do tada ećina Oplakivanja prikazivala bližu interakciju uplakanih i samog Krista. Ovdje je bogatstvo kontrasta svjetla i sjene (kjaroskuro) prožeto dubokim osjećajem patosa. Realizam i tragičnost prizora su pojačani nasilnom perspektivom u kojoj je položeno tijelo u dramatičnom skraćenju, naglašenih anatomskih detalja; osobito Kristova stomaka. Rane na Kristovim nogama i rukama, kao i lica dvoje ožalošćenih su portretirani bez imalo idealizma i potrebe za retorikom. Snažno modelirana draperija koja prekriva tijelo nadalje pojačava dramatičnost prizora. Kompozicija u središtu smješta Kristove prepone, što je čest slučaj u tadašnjim prikazima Krista, osobito kao Dječaka, što Leo Steinberg i drugi dovode u svezu s teološkim naglašavanjem Kristove ljudskosti.

Mantegna je istovremeno prikazao surovu studiju ljudskog leša i duboko religiozan opis biblijske tragedije. Ova slika je još jedan primjer Mantegnine veštine prikazivanja matematičke perspektive. Ali premda na prvi pogled izgleda da je tijelo u linearnoj perspektivi, pažljivim promatranjem otkrivamo kako je slikar vidno umanjio stopala figure, jer bi u suprotnom ona uglavnom prekrila većinu tijela.

Mantegna je najvjerojatnije naslikao ovu sliku za nečiju osobnu grobnu kapelu, ali su je pronašli njegovi sinovi u slikarevom ateljeu nakon njegove smrti i prodali su je kako bi otplatili dugove. Slika se danas nalazi u pinakoteci Brera u Milanu.

Bilješke
--------

1. ↑  Andrea Mantegna na stranicama Web Gallery of Art, Preuzeto 18. aprila 2013.
2. ↑  Fred S. Kleiner, *Gardner's Art Through the Ages*, 13th edition

* Joseph Manca, *Andrea Mantegna and the Italian Renaissance*, 2006.

Veze
----

***Oplakivanje Krista (Mantegna)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Renesansno slikarstvo

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* GND: 4224698-2

 |
Ovo je članak o jugoslavenskom filmu iz 1956. godine.  Za američki film iz 1998. godine, vidi The Siege (film).  Za izraelski film iz 1969. godine, vidi Matsor.  

 ***Opsada***  je jugoslovenski film, snimljen 1956. godine u režiji Branka Marjanovića.

Kratak sadržaj
--------------

Grupa ranjenika, u polusrušenoj kući koja se nalazi pod unakrsnom vatrom neprijatelja, očekuje najgore, i u tom iščekivanju neki od njih se prisjećaju događaja koji su prethodili ovakoj situaciji.

Priča prva - Nakon boravka u španskom građanskom ratu, Marko se vraća u Hrvatsku kako bi se pridružio ustanku protiv okupatora. U vozu na putu prema Zagrebu prepoznaje ga stari prijatelj i poznanik, Željezničar, a Marko mu govori da se vraća sa rada u Nemačkoj. Stigavši u Zagreb, dok traži vezu, Marku je za petama ustaški agent. Marko uspeva da ga se oslobodi, ali je tom prilikom ranjen. Ne znajući što mu se dogodilo, Željezničar ga prima u svoj stan, dovodeći u opasnost vlastitu porodicu.

Priča druga - Partizani Mićo i Perica traže patrolu koja se izgubila, i ukoliko je ne pronađu, Mićo obećava da će dovesti zarobljenog nemačkog generala. Posle uspešnog skrivanja od nemačke patrole, preoblače se u dimničare i tako ulaze u nemački glavni štab grada i ne sluteći da je jedan od zapovednika u štabu partizanski obavještatac.

Priča treća – Nevenka, student violine je veoma suzdržana prema udvaranju kolege iz orkestra, trubača Kreše. Ona misli da ima vremena samo muziku, a ne za ljubav i politiku. Kad Nevenka otkrije da je Krešo ilegalac, ona mu pomože i zaljubiljuje se u njega. Ostaje trudna, a Krešo pokušava da je izvuče iz nemačkog okruženja.

Likovi
------

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Jurica Dijaković | Marko |
| Ivan Šubić | Železničar |
| Viktor Bek | Majstor |
| Pero Kvrgić | Perica |
| Mato Ergović | Mićo |
| Vanja Drah | Mijo Čavalj |
| Andro Lušičić | Komandant |
| Boris Buzančić | Kreš |
| Relja Bašić | Adam |
| Ivo Škrabalo | Doktor |
|

Eksterni linkovi
----------------

* *Opsada* na sajtu IMDb
*Ukoliko ste tražili roman, vidite članak Orlovi rano lete.*

**Orlovi rano lete** je jugoslovenski film iz 1966. godine, koji je ekranizacija istoimenog romana Branka Ćopića. Glavne uloge su poverene Dragutinu Dobričaninu *Guti* (*đed Vuk*), Miodragu Petroviću *Čkalji* (*poljar Lijan*), Ljubiši Samardžiću (*Nikoletina Bursać*) i Mihajlu *Bati* Paskaljeviću (*učitelj Paprika*).

Sinopsis
--------

Deca iz sela pod Grmečom počinju da beže iz škole zbog terora koji zavodi učitelj zvani *Paprika*, jer mu je nos stalno bio crven od alkohola. Prvi koji beži je *Jovanče*, koji kasnije postaje harambaša. Za njim, u *Prokin Gaj*, dolaze *Lazar Mačak*, majstor za popravljanje svega i svačega, *Đoko Potrk*, pesnik brzih nogu, i *Dugonogi Stric*, najviši u družini, dečak sa slamnatim šeširom u koga se zaljubila devojčica *Lunja*, a koju on uporno ignoriše. Prateći Strica, u družinu dolazi i *Nikolica s Prikolicom*, odnosno sa njegovim psom *Žućom*. Nikolica ostavlja Žuću noću da čuva logor, staru napuštenu vodenicu. I, na kraju, Đoko Potrk dovodi *Nika Ćulibrka*, čiji je otac radio u Americi i *Vanjku Širokog*, čiji je otac poreklom Rus. Zatim, knez *Valjuška*, seoski poglavar, organizuje poteru za dečacima, nakon što ih je *Lijan* otkrio. Dečaci su pohvatani, a logor je zatvoren. Godine 1941. rat zatiče dečake, i njihovu igru pretvara u stvarnost. *Stric* spašava život njegovom bratu Nikoletini Bursaću, a kada ustaše dođu u *Prokin Gaj*, dečaci, *Lunja*, *đed Vuk* i *poljar Lijan* beže u *Mačkovu pećinu*, koju je *Lazar Mačak* još davno otkrio, a koja se nalazi ispod vodenice. Lunja kroz drugi izlaz, odlazi do partizanskog odreda i dovodi ih u pećinu. Partizani, predvođeni Nikoletinom, izlaze iz vodenice i napadaju ustaše. Nakon što su pobedili ustaše, partizani odlikuju dečake, koji zahtevaju da pođu sa njima. Na kraju, samo Lunja ostaje u Gaju i gleda kako dečaci odlaze sa partizanima, sa sve Lijanom.

Razlike u odnosu na knjigu
--------------------------

* U knjizi, lik Jovančetovog đeda Vuka ne postoji. Filmski đed Vuk je simbioza Stričevog djeda Alekse i crkvenjaka iz romana Bitka u Zlatnoj dolini iz trećeg dela trilogije. Prilikom juriša roditelja na kamp hajduka, u filmkoj verziji na vrhu kolibe nalaze se Jovanče i đed Vuk, dok knjizi na vrhu drveta nalaze se Stric i đed Aleksa, dok je Jovanče izbegao zarobljavanje.
* U knjizi, Nik i Vanjika su došli u družinu pre Nikolice sa prikolicom.
* U knjizi Lunja nije dovela partizane do logora.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Miodrag Petrović Čkalja | poljar Lijan |
| Pavle Jovanović | Jovanče |
| Pavle Polaček | Stric |
| Ljubče Popović | Lazar Mačak |
| Mila Mihajlović | Lunja |
| Miki Jovičić | Nikolica sa prikolicom |
| Demir Kadri | Đoko Potrk |
| Dragoljub Benišek | Vanjka Široki |
| Mirko Nanović | Nik Ćulibrk |
| Dragutin Dobričanin | djed Vuk |
| Ljubiša Samardžić | Nikoletina Bursać |
| Mihajlo Bata Paskaljević | učitelj Paprika |
| Ivan Hajtl | knez Valjuško |
| Dušan Bulajić | partizan |
| Tomo Kuruzović | Knez Valjuško |

Spoljašnje veze
---------------

* *Orlovi rano lete* na sajtu IMDb
Ovo je članak o jugoslavenskom filmu iz 1963. godine.  Za italijanski film iz 2011. godine, vidi Isole (film).  
 *Za ostale upotrebe, v. Ostrva (razvrstavanje).*

***Ostrva*** ili ***Verführung am Meer*** (sh. *Zavođenje na moru*) je jugoslavensko-zapadnonjemački crno-bijeli igrani film snimljen 1963. godine u režiji Jovana Živanovića. Protagonist, koga tumači Peter van Eyck je muškarac iz Zapadnog Berlina koji, duboko razočaran svojim brakom i životom, odlazi na jedan od otoka Jadrankog mora živjeti kao pustinjak. Radnja prikazuje kako mladićeva majka (čiji lik tumači Blaženka Katalinić) u nastojanju da ga vrati plaća mladu djevojku (čiji lik tumači Elke Sommer) kako bi ga zavela. Film se snimao u okolici Splita, a karakterističan je po tome što su se likovi neposredno obraćali publici u kameru, što se ponekad tumači kao jedan od primjera uticaja Novog vala. Usprkos toga je dobio loše kritike.

Vanjske veze
------------

* *Ostrva (film)* na filmportal.de ()
* *Ostrva* na sajtu IMDb
*Za ostala značenja, vidi Paradise Lost (razvrstavanje).*
Portret Gustava Doréa: Sotona u *Izgubljenom raju*.
***Izgubljeni raj*** (engl. ***Paradise Lost***), herojski ep engleskog pisca Johna Miltona. U djelu je glavni junak antijunak Sotona. *Izgubljeni raj* je prvo objavljen 1667. u 10 dijelova; verzija iz 1674. objavljena je u 12 dijelova.

Tema epa *Izgubljeni raj* je teodicejski problem: kako čovjek, ako je Bog dobar i svemoćan, objašnjava zlo. Odgovor koji ep daje kao rješenje problema je da čovjek nije pao u grijeh ne bi se mogao promijeniti. To je dio Božijeg plana. Ipak dok Sotona nije sreo anđela Gabriela, vjerovao je da je dijelio vlast s Bogom. U njihovu razgovoru Gabriel mu objašnjava da je taj slučaj dio Božijeg plana i da njegova vlast nad pola svijeta ne bi bila izvediva da tako Bog nije izabrao.

Vanjske poveznice
-----------------

* 
* Arhivirano 2018-01-01 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 314808661
* LCCN: n85227530
* GND: 4114602-5
* SUDOC: 027329607
* BNF: cb11939532n (podaci)
* NLA: 35354390
* BNE: XX2219050

 |
*Za ostala značenja, vidi Parineeta (razvrstavanje).*

***Parineeta*** (bengalski:  *Porinita*; sh. *Supruga* ili *Udana žena*) je pripovjetka na indijskog (bengalskog) pisca Sarata Chandre Chathopadhyaya objavljena 1914. godine. Protagonistica je Lalita, 13-godišnja djevojčica iz siromašne porodice koja tokom nedužne igre sa 18-godišnjim Shekharom Royem, sinom lokalnog bogataša, izmijeni bračne zavjete. Radnja prikazuje kako ta gesta, zbog običaja plaćanja miraza i drugih društvenih konvencija, njenu porodicu dovede na rub propasti, odakle će je spasiti tek preobraćenje sa hinduizma na brahmoizam. *Parineeta* je, zbog svoje društvene angažiranosti, postala jedno od najpoznatijih Chathopadhyayevih djela. Kao i kasniji roman *Devdas* je kasnije postala predmetom brojnih filmskih adaptacija.

Vanjske veze
------------

* Penguin India book review
* *A Bengali lost in Bollywood: Opulent settings, lots of music, a central love interest and a dramatic ending - Parineeta is a story altogether different from Sarat Chandra's novel Arhivirano 2006-11-11 na Wayback Machine-u*
* *A sensitive book; a hackneyed film Arhivirano 2006-11-09 na Wayback Machine-u*
***Pasażerka*** (sh. *Putnica*) je poljski crno-bijeli igrano-dokumentarni film snimljen 1963. u režiji Andrzeja Munka i Witolda Lesiewicza, a koji se smatra jednim od najpoznatijih i najboljih nedovršenih filmova svih vremena.

Originalno je sniman kao igrani film, odnosno kao adaptacija radio drame *Pasażerka z kabiny 45* Zofije Posmysz, dijelom inspirirane autoričinim iskustvima zatvorenice u nacističkom logoru Auschwitz. Naslovni lik, koga tumači Aleksandra Śląska, je Liza, supruga zapadnonjemačkog diplomata, koja je svom mužu zatajila svoju esesovsku prošlost, odnosno službu čuvarice u ženskom dijelu Auschwitza. Radnja prikazuje kako, dok zajedno sa mužem putuje na putničkom brodu preko Atlantika, među putnicima zamijeti ženu koja bi mogla biti Marta (čiji lik tumači Anna Ciepelewska), jedna od njenih zatvorenica.

Andrzej Munk je, nedugo nakon što je snimao dio scena na prostoru stvarnog Auschwitza, 20. septembra 1960. godine poginuo u prometnoj nesreći. Tako je film ostao nedovršen. Grupa njegovih suradnika na čelu sa Witoldom Lesiewiczom odlučila "rekonstruirati" njegov film u obliku dokumentarca koristeći fotografije i naraciju. Tako dovršeni film je svoju premijeru imao 1963. godine. Godinu dana kasnije je prikazan na Kanskom festivalu gdje je osvojio Nagradu FIPRESCI.

Vanjske veze
------------

* *Pasażerka* na sajtu IMDb
* *Pasażerka* w bazie stopklatka.pl ()
* Strona binmovie.ru Arhivirano 2008-06-04 na Wayback Machine-u
* DVD Pasażerka, tekst Ewy Mazierskiej
* Zdjęcia z filmu *Pasażerka* u bazi podataka Narodne filmoteke „Fototeka" ()

| * p
* r
* u
Filmovi Witolda Lesiewicza |
| --- |
| 1950-e | *Dezerter* (1958) |
| 1960-e | *Rok pierwszy* (1960) • *Kwiecień* (1961) • *Między brzegami* (1962) • *Pasażerka* (1963) • *Nieznany* (1964) • *Miejsce dla jednego* (1965) • *Klub szachistów* (1967) • *Zbrodnia lorda Artura Saville'a* (1967) • *Przeraźliwe łoże* (1967) |
| 1970-e | *Bolesław Śmiały* (1971) |
| televizija | *Doktor Murek* (1979) |


| * p
* r
* u
Filmovi Andrzeja Munka |
| --- |
| 1950-e | *Błękitny krzyż* (1955) • *Człowiek na torze* (1956) • *Eroica* (1957) • *Con bravura* (1957) |
| Lata 60. | *Zezowate szczęście* (1960) • *Pasażerka* (1963) |
Za ostale osobe s istim imenom, v. Juvenal (razvrstavanje).

**Decim Junije Juvenal** (60 - ?) je rimski pjesnik. Rođen je oko 60. godine u Akvinu (Lacij). Živeo je u Akvinu i u Rimu. U kasnijim godinama pisao poeziju.

Od Juvenala nam je ostalo 16 satira u pet knjiga. Stih satira je, kao i kod Horacija i Persija, heksametarski. Najčešće kritikuje Domicijanovo doba, ali i razne pojave društvenog života.Njegova satora, dakle, ne opisuje aktuelnu politiku. Naročito je poznata 6. satira, koja je i najduža; žene su predmet oštre kritike.

Juvenalova satira je, uopšteno, vrlo prenaglašena i često neosnovana. Stručnjaci navode da rimsko društvo nije bilo ni iz daleka tako izvitopereno kako ga on prikazuje, iz ličnog nezadovoljstva. Juvenala savremenici nisu mnogo čitali, a komentar na njegov rad napisan je na izmaku Starog veka, i u Sednjem veku.

Postoje nepouzdani izvori da je umro na vojnoj dužnosti (istina je da je bio oficir),
u Egiptu, kad mu je bilo 80 godina.

Pripisuje mu se izreka *U zdravom telu zdrav duh* (mens sana in corpore sano),
što je naime rečenica izdvojena iz konteksta, a u kontekstu se vezivala za
želju, odnosno potpunije glasila: *Orandum est ut sit mens sana in corpore sano*,
ili u prevodu: *Treba se moliti za zdrav duh u zdravom telu*.

Eksterni linkovi
----------------

***Juvenal*** na Wikimedijinoj ostavi

* Latin text of The *Satires* of Juvenal at the The Latin Library
* Juvenal's first 3 "Satires" in English
* Audio files of Juvenal, Satire I.1-30 Arhivirano 2014-12-06 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 83985148
* LCCN: n79060985
* ISNI: 0000 0003 9907 7077
* GND: 118556126
* SELIBR: 192069
* SUDOC: 026943719
* BNF: cb11909281d (podaci)
* BIBSYS: 90071358
* NLA: 35256484
* NDL: 00514170
* NKC: jn19981001529
* BNE: XX1021924
* CiNii: DA02754636
* CONOR.SI: 24197987
* NSK: 000084536

 |
**Georgije Pisida** (grč. Γεώργιος ὁ Πισίδας, 7. vek) bio je vizantijski književnik, rođen u oblasti Pisidija u unutrašnjosti jugozapadne Male Azije.

Georgije Pisida pripada među najznačajnije vizantijske pesnike profane poezije, koja je u Vizantiji u načelu doživela neuspeh. Pisida je za vreme vladavine cara Iraklija (610–641) bio đakon sv. Sofije i hartofilaks (čuvar arhiva) u Carigradu. Smatran je najboljim profanim pesnikom Vizantije: jednostavan je, tečan i dosledno veran jampskom trimetru. Heksametrom piše samo jednu jedinu pesmu. Od Pisidinih pesama sačuvano je dosta: pesma posvećena Iraklijevom dolasku u Carigrad, pohvala povodom Iraklijeve pobede nad Persijancima, pesma o odbijanju napada Avara i Slovena na Carigrad 626, *Iraklijada*, koja slavi cara i zaštitnika u dva epska pevanja, pesma u čast pronalaženja svetoga krsta, poetsko razmatranje *O ljudskom životu*, pesma *O taštini života*, dogmatska didaktička pesma protiv jeretika Sevira Antiohijskog, himna posvećena Hristovom vaskrsenju i mnogo drugih pesama, kao i mnogobrojne epigrame na duhovne i svetovne teme.

Najopširnije Pisidino delo jeste *Šestodnev* (Ἑξαἤμερον), filozofsko-teološka didaktička pesma posvećena stvaranju sveta, s mnogobrojnim istorijskim osvrtima; od toga dela načinjen je jedan slovenski prevod. U *Šestodnevu koristi* jampski trimetar, a i da bi ispričao istoriju Iraklijevih pohoda primenio je taj isti metar, a da bi bio u skladu sa zakonitostima književnog roda, svoja pričanja je ukrasio retoričkim obrascima. Tako, na primer, odmah posle prikazivanja svetog Trojstva nailazi digresija o Homeru. On upoređuje Iraklija sa Mojsijem koji se bori sa novim faraonom, ili kad je pao car Foka, onda je Iraklije bio sličan Heraklu. Pisida je u Vizantiji uživao veliko poštovanje, a Mihailo Psel se pitao ko je veći pesnik – Euripid ili Pisida.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 299733152
* LCCN: n80135304
* ISNI: 0000 0000 7154 3994
* GND: 11863920X
* SELIBR: 55630
* SUDOC: 029712912
* BNF: cb121278227 (podaci)
* BIBSYS: 95002713
* NLA: 35503645
* BNE: XX1244516
* CiNii: DA04534357
* CONOR.SI: 190531939

 |
**Guido Cavalcanti** (oko 1250. – 1300. godine) je bio italijanski pjesnik i filozof. 

*Rime*, 1813
Pripadnik otmjene fjorentinske obitelji i veliki prijatelj sa slavnim Danteom Alighierijem. Sa ženidbom Beatrice, kćerke Farinata Ubertija, postaje jedan od vođa Bijelih. Biva protjeran u Sarzanu, gdje obolijeva od malarije i umire. Njegovi suvremenjaci su ga opisali kao pametnog i nereligioznog ali i kao čovjeka punog prezira.

Cavalcanti je kao pripadnik "**Dolce Stil Novo(Nuovo)**" ostavio iza sebe veliki broj ljubavnih pjesama (soneta) i kancona, koje je kasnije i sam Dante citirao u njegovu čast. Nekolicina od njih su jednostavne i prelijepe dok su neke i posuđene kao metafizička mješavina od Platona, Aristotela i crkvenjaka. Većina ih je napisana u čast jedne Francuskinje, koju on naziva Mandetta. Njegova kancona **Cancone d’amore** bila je vrlo popularna i više puta objavljivana. Njegov cjelokupan pjesnički opus je sadržan u zbirci Guintis (Firenca 1527. godine, Venecija 1531. – 1532. godine)
Osim pjesama pisao je i filozofsku prozu a bio je i dobar govornik. Uveliko je utjecao na Dantea Alighierija.

Eksterni linkovi
----------------

* Neki prijevodi (engleski)

***Guido Cavalcanti*** na Wikimedijinoj ostavi