recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Segura** je rijeka na jugoistoku Španjolske duga 325 km.

Karakteristike
--------------

Segura izvire na obroncima masiva Cordillera Subbética (dio Betičkih Kordiljera), na 1.413 metara
nadmorske visine, kod naselja Santiago-Pontones (ProvincijaJaén).

U prvim kilometrima toka protiče kroz usku i duboku kotlinu prema sjeveru gdje prima kratke (ali bogate vodom) pritoke; Maderu, Zumetu i Tus.

Kako u tom dijelu ima snažan i bogat protok, 1933. podignuta je brana sa akumulacijom *Fuensanta*, a 1957. nizvodno *Cenajo*, pored regulacije toka vode se koriste i za pokretanje hidroelektrana. Nakon tih akumulacija Segura skreće prema jugoistoku i teče prema 
Murciji. Ispod Murcije prima veliku pritoku Guadalentín, i teče širokom aluvijalnom ravnicom, po kojoj meandrira

Usput skreće prema sjeveru do grada Orihuele, od tamo teče prema istoku do ušća u Sredozemno more, kod grada Guardamar del Segura, to je nešto južnije od Alicantea.

Dobar dio voda Segura i njene glavne pritoke - Guadalentína (Sangonera), koristi se za navodnjavanje voćnjaka, naročito u dolini oko Murcije.

Segura i njene pritoke ljeti za velikih vrućina gotovo presuše, ali u jesen i zimu toliko nabujaju da im se vode izljevaju iz 
korita.

Poplave
-------

Segura je rijeka poznata po strašnim poplavama, koja se unatoč gradnje brana i kanala nije dala ukrotiti sve do kraja 20. vijeka. 
Neke od njenih poplava već su dokumentirane krajem srednjeg vijeka, počevši od one u jesen 1328. pa sve do katastrofalne iz septembra 1452. koja je 
dovela do gradnje nekoliko brana i kanala za regulaciju vodotoka.

Segura je 1545. poplavila Murciju i njenu okolicu, a u poplavi koja je 1651. pogodila Murciju (Riada de San Calixto) poginulo je 1.500 
stanovnika. Slijedeća velika poplava (Riada de Santa Teresa) dogodila se 1879. tad je bujica od 1.800 m³ / s pogodila Murciju i 
Orihuela (voda je narasla za više od 10 metara). Poginulo je 1000 stanovnika a brojne kuće su srušene.

Rijeka je i tokom 20. vijeka nastavila plaviti; 1946. 1948. 1973. 1987. i 1989. Zbog toga je krajem 20. vijeka kanaliziran i njen donji tok (izgrađeni su 
kanali koju omogućuju skretanje viška voda u retencije.
Zahvaljujući tim radovima, spriječene su poplave 1997. 2000. i 2012.

Sliv rijeke velik je 1.543 km² i proteže se preko najsušnijih šanjolskih provincija Jaén, Albacete i Alicante, za koje je izuzetno važan vodotok.

Da bi Segura imala dovoljno vode, čak se i dio voda rijeke Tajo preusmjerava na Seguru kako bi se mogla napojiti Murcia.

Estuarij rijekeEstuarij rijeke

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Segura River*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 11. 09. 2018.
2. 1 2  „*Río Segura*" (španjolski). Regio Murcia. Pristupljeno 11. 09. 2018.
3. 1 2 3 4 5 6 7  „*Ríos de España, 14 Segura*" (španjolski). Listas.20minutos. Pristupljeno 11. 09. 2018.

Vanjske veze
------------

***Segura*** na Wikimedijinoj ostavi

* *¡¡¡Ríos de España!!! (14 Segura)* ()
**Sfax** (arapski: صفاقس / Ṣfāqes) je lučki grad od 272,801 stanovnika na istoku Tunisa u Vilajetu Sfax u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Bulevar Balhaouane
Bedemi medine
Sfax leži na sjevernoj obali Gabeskog zaljeva, na granici Tuniskog Sahela i južnog Tunisa, gdje se 
sudaraju more i stepa.
Od glavnog grada Tunisa udaljen je oko 270 km.

Historija
---------

Sfax je izrastao kao islamsko trgovište za nomadske pastire na mjestu dva manja antička naselja; **Taparure** i **Thaenae**.

Jedno kraće vrijeme u 12. vijeku njime su vladali Normani sa Sicilije, a tokom 16. vijeka Španjolci, a kasnije je postao baza Berberskih korsara.

Grad su bombardirali Francuzi 1881. prije Okupacije Tunisa. Ponovno je bombardiran za Drugog svjetskog rata, kad je korišten kao bazu Sila Osovine sve dok ga 1943. nije zauzela Britanska armija.

Izgradnja moderne luke započela je 1895. ali ona razorena - zajedno sa velikim dijelom ostalog grada - za vrijeme rata. Naknadna rekonstrukcija ostavila je Sfax podijeljen je u dva dijela: noviji dio grada i stari grad (medina), sa džamijom iz 10. vijeka i kazbom opasanom originalnim bedemima podignutim tokom 9. vijeka.

Privreda, transport i obrazovanje
---------------------------------

Sfax je danas transportni i trgovački centar za fosfate iz Gafse, sa kojom je povezan željeznicom.
Izrastao je u drugi po veličini grad u Tunisu, najveće trgovište tog dijela zemlje i najveću ribarsku luku, pa je poznat po tvornicama ribljih konzervi.
Iz luke plove trajekti za arhipelag Kerkenna, a šest km jugozapadno od centra grada leži međunarodni aerodrom Sfax–Thyna (IATA: SFA, ICAO: DTTX).
Pored fosfata iz luke se izvozi trava esparto, maslinovo ulje i spužve.
Sfax je postao i važan industrijski centar, sa modernim industrijskim zonama.

U okolici grada ima nalazišta nafte do kojih vode naftovodi.

Od 1986 grad ima i univerzitet.

Pobratimski gradovi
-------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Senegal Dakar, Senegal (1965.)
* Njemačka Marburg, Njemačka (1971.)
* Maroko Casablanca, Maroko (1981.)
 | * Maroko Safi, Maroko (1982.)
* Alžir Oran, Alžir (1989.)
* Rusija Mahačkala, Rusija (1990.)
* Francuska Grenoble, Francuska (1998.)
 |

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Situation Géographique*" (francuski). Commune de Sfax. Pristupljeno 4. 11. 2019.
2. 1 2 3  „*Tunisia, Cities*" (engleski). City population. Pristupljeno 3. 11. 2019.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  „*Sfax, Tunisia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3. 11. 2019.
4. ↑  „*Relations de Jumelage et d'amitié*" (francuski). Commune de Sfax. Pristupljeno 4. 11. 2019.

Vanjske veze
------------

***Sfax*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Commune de Sfax* ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 137144648625996400750
* GND: 4282222-1
* BNF: cb12251973r (podaci)

 |
**Et Tur** (arapski: الطور/engleski: *El-Tor*) antička **Raifa** je lučki grad u Egiptu od 35,046 stanovnika. On je i administrativni centar Muhafaze Južni Sinaj.

Geografske karakteristike
-------------------------

Et Tur se nalazi na jugozapadu Sinajskog poluotoka na obali Sueskog zaljeva, udaljen 265 km od Sueza..

Historija
---------

Antička *Raifa* bila je administrativni centar i pomorska luka još od rimskih i bizantskih vremena. 
U tom gradu je bizantski car Justinijan I (527.-565.) sagradio manastir, čiji ostatci i danas postoje.
Unesco je 1994. stavio taj manastiru iz 6. vijeka kao kandidata za spomenik svjetske baštine.

Od srednjeg vijeka pa sve do početka 20. vijeka, grad je služio kao karantenska stanica za hodočasnike hadža u Meku. Sve do otvorenja Sueskog kanala 1869. *Et Tur* je također bio i luka za trgovinu Crvenim morem.

Veliki poticaj razvoju bilo je otkriće velikih rezervi nafte u Sueskom zaljevu 1970-ih pa se grad razvio kao servisni centar za bušače nafte.

U gradu postoji značajna kršćanska zajednica, okupljena oko manastira sa crkvom i konacima kojim upravljaju monasi Grčke pravoslavne crkve iz Manastira Svete Katarine.

Terme Hamam Musa
U brdima sjeveroistočno od grada postoje termalni izvori sa termalnim kupalištem Hamam Musa.

Privreda i transport
--------------------

Pored nafte, luke i ribarstva za ekonomiju grada važan je i vjerski turizam. Mnogi vjeruju da je istoimena planina pored grada - Sinajska gora, mjesto gdje je prema Starom zavjetu Mojsije primio Deset zapovijedi.

Škrta pustinjska okolica pruža vrlo ograničene mogućnosti za poljoprivredu, ali se uzgaja nešto povrća, datulja i ječma.

Grad je još i danas tradicionalno trgovište nomadskih Beduinaa, koji u njemu prodaju svoje deve, ovce, koze i magarce.

Obalnom cestom povezan je sa Suezom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Egypt, Arab Republic of Egypt*" (engleski). City population. Pristupljeno 22.7. 2020.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Al-Ṭūr, Egypt*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22.7. 2020.
3. 1 2  „*Unforgettable visit to El-Tor city*" (engleski). Egypt Today. Pristupljeno 22.7. 2020.
4. ↑  „*Rutho Monastery*" (engleski). UNESCO. Pristupljeno 22.7. 2020.

Vanjske veze
------------

***Et Tur*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Al-Ṭūr, Egypt* ()
Thygesonova površinska točkasta keratopatija
**Thygesonova površinska točkasta keratopatija** (TPTK) je bolest očiju. Uzroci TPTK-a nisu trenutno poznati, ali detalje o toj bolesti je prvi puta objavio Phillips Thygeson 1950. godine u *Journal of the American Medical Association* po kome je bolest i nazvana.

Simptomi
--------

Pacijent s TPTK navodi tegobe kao što su: zamagljen vid, suzne oči, osjećaj stranog tijela u oku i osjetljivost na jako svjetlo. Inspekcijom s procjepnom svjetiljkom vidljiva su sitna izbočenja (uzdignuća) na rožnici oka. Ta uzdignuća su lakše vidljiva nakon aplikacije flouresceina. Uzdignuća su nepravilno pozicionirana na rožnici i mogu se pojaviti i nestati u određenom vremenskom periodu (sa ili bez terapije).

TPTK može zahvatiti samo jedno ili oba oka. Kad su zahvaćena oba oka, broj sitnih uzdignuća na rožnici može varirati između jednog i drugog oka. Jačina simptoma se često mijenja tokom bolesti. Bolest može prijeći u remisiju, ali se može opet javiti nakon nekoliko mjeseci ili godina.

Uzroci
------

Uzroci TPTK-a još uvijek nisu poznati.

Liječenje
---------

Postoje različiti načini liječenja TPTK-a. Simptomi mogu nestati i bez liječenja, ali liječenje može ubrzati i povećati vjerojatnost remisije.

* PRK (fotorefraktivna keratektomija) laserska operacija očiju može izliječiti tu bolest.
* Umjetne suze ili masti mogu biti primijenjene za blaže oblike bolesti.
* Niska doza steroidnih kapi za oči, kao što su prednison, fluorometolon, loteprednol (Lotemax 0.5%) ili rimeksolon. Steroidne kapi treba oprezno koristiti i redovito kontrolirati očni tlak.
* Meke kontaktne leće.
* Ciklosporin je eksperimentalna terapija za TPTK. Uobičajeno se koristi kod transplantacije kako bi se smanjio odgovor imunološkog sustava.
* Laserski tretman oka.

Izvori
------

* Thygeson P. Superficial punctate keratitis. J Am Med Assoc 1950;144:1544-9. PMID 14794375.
* Tanzer DJ, Smith RE (1999). "Superficial punctate keratitis of thygeson: the longest course on record?". Cornea 18 (6): 729–30. PMID 10571306

Vidi još
--------

Vanjske poveznice
-----------------

* Handbook of Ocular Disease Management TSPK page Arhivirano 2006-08-27 na Wayback Machine-u
* UIHC Ophthalmology and Visual Sciences TSPK page
* TSPK treatments
* TSPK discussion Arhivirano 2005-11-25 na Wayback Machine-u
*Za ostala značenja, v. Marko Polo (razvrstavanje).*

**Marko Polo** (oko 1254. - 8. januar 1324.) bio je venecijanski trgovac i avanturist koji je, zajedno sa svojim ocem i stricem, bio jedan od prvih evropljana koji je između 1271. i 1295. putovao Putem svile za Kinu.

Biografija
----------

O mladosti i stvarnom porijeklu Marka Pola, ne zna se puno, jedino što se zna da su mu otac Niccolò i ujak Maffeo bili venecijanski trgovci koji su jako poslovali s Levantom i na toj trgovini zaradili solidan imetak. Na svoj slavni put prema Dalekom istoku krenuo je 1271. sa 15 ili 16 godina, preko palestinskog grada Ako u kom su dobili pismo za mongolskog kana od papinog legata Teobalda iz Piacenze.

Braća Polo na dvoru Kublaj kana
Porodica Polo je živela u Kini sedamnaest godina prije povratka u Veneciju. Nakon njegovog povratka, u pomorskoj bici između Venecije i Genove, Marko je zarobljen i odveden u zatvor, gde je se bacio na opisivanje svojih doživljaja kolegi iz tamnice nekom Rustichello (ili Rusticiano) iz Pise. Marko je govorio, a Rustichello je sve to zapisao i tako je 1298. nastalo djelo *Milion* (*Il Milione*) o njegovim putovanjima. Ono je kasnije podstaklo mnoge evropske pomorce, da krenu njegovim tragom do fantastičnih bogatstava Dalekog istoka o kojima je pričao Marko Polo. Ubrzo nakon tog pušten je iz zatvora, ostatak života proveo je mirno živjeći u Veneciji. Zna se i da je pred kraj života oslobodio svog tatarskog roba, kog je doveo sa sobom sa svog dalekog puta.

Skeptici ga nazivaju najvećim svjetskim brbljavcem i lažovom, jer po nekim indicijama on uopće nije bio na tom putovanju, već je prilično zbrčkano prenio iskustva drugih. Hipoteza o njegovom rođenju na Korčuli zasniva se na dokumentu iz 15. vijeka po kojem je porodica Polo bila porijeklom iz Dalmacije. Marko Polo je poznat kao jedan od najvećih svetskih istraživača.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Marco Polo*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 5. 12. 2013.

Vanjske veze
------------

***Marko Polo*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Marco Polo* na portalu Encyclopædia Britannica ()
* Putovanja Marka Pola
* Kuća Marka Pola na Korčuli
* Poštanske marke sa likom Marka Pola Arhivirano 2005-11-04 na Wayback Machine-u
* Marko Polov *Opis svijeta* - iz Frances Vudove knjige *Da li je Marko Polo bio u Kini?*

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 173430120
* LCCN: n79055818
* ISNI: 0000 0003 5589 5756
* GND: 118595563
* SELIBR: 220739
* SUDOC: 027298957
* BNF: cb11920191p (podaci)
* BIBSYS: 90305873
* NLA: 35321009
* NDL: 00453065
* NKC: jn19990005385
* BNE: XX894006
* CiNii: DA01693682
* CONOR.SI: 10650979
* NSK: 000097728

 |
**El Aaiún** arapski: العيون, berberski: *ⵍⵄⵢⵓⵏ*, francuski: *Laâyoune* ) je sa svojih 217.732 stanovnika najveći i formalno glavni grad) Saharske Arapske Demokratske Republike, iako kontrolu nad njim od 1976. ima Kraljevina Maroko.

Aaiún je od 1940. do 1976. bio je glavni grad kolonije Španjolske Sahare, a od 1976. je administrativni centar regije (međunarodno nepriznate) Laâyoune-Boujdour-Sakia El Hamra današnja Regija Laâyoune-Sakia El Hamra.

Zeleni trg

Geografija
----------

Novogradnje
Avenija Meka
Aaiún leži u unutrašnjosti, udaljen 13 kilometara od Atlantskog oceana i šesdesetak km južnije od marokanske granice, smješten u geografskoj regiji Saguia el Hamra.

Grad dijeli popola vadi Saguia el-Hamra koji premda često presuši ipak ima vode (što je rijetkost) pa njegovo ime na arapskom i znači *izvori vode*.

Dva kilometara zapadno od centra leži aerodrom El Aaiun Hassan (IATA: EUN, IATA: GMML) s linijama prema Casablanci i Agadiru u Maroku, Las Palmasu u Španjolskoj i Dakhli u Zapadnoj Sahari.

Historija
---------

Aaiún su osnovali Španjolci (oficir Antonio de Oro) 1938. godine, a podigli su ga da im služi kao administrativno-vojnički centar kolonije. Nešto prije 1976. kod naseljaa Bucraa jugoistočno od grada otkrivene su velike zalihe fosfata, koje se odtad iskapaju. Za transport rude izgrađena je pokretna traka duga 105 kilometara do luke El Marsa, koja leži tridesetak km južnije od Aaiúna. Za vrijeme gerilskog rata koji je vodio Polisario protiv Maroka, pokretna traka je često bila oštećena.

Aaiún je čitav period dok su trajale borbe između Maroka, Mauritanije i Polisarija oko Zapadne Sahare, ostao pod marokanskom vlašću. Maroko je za to vrijeme i poprilično investirao u Aaiún, podigao je brojne nove škole, ceste, sportske objekte i stambene zgrade, uz to i dosta pogona za desalinizaciju.

Grad je također bio mjesto u kom su vođeni neuspješni pregovori između Maroka i Polisarija, uključujući i one pod pokroviteljstvom Ujedinjenih naroda koji su održani u julu 1993.

U Aaiúnu se nalazi MINURSO, sjedište štaba mirovnih snaga Ujedinjenih naroda, koje kontroliraju dogovoreni prekid vatre.

Pobratimski gradovi
-------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Alžir Alžir, Alžir
* Španija Almería, Španjolska
* Španija Avilés, Španjolska
* Venezuela Caracas, Venecuela
 | * Španija Lorca, Španjolska
* Španija Malaga, Španjolska
* Urugvaj Montevideo, Urugvaj
* Italija Sorrento, Italija
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Western Sahara*" (engleski). City population. Pristupljeno 9. 11. 2018.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Laayoune*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 8. 11. 2014.
3. ↑  „*El Aaiun Hassan Airport EUN*" (engleski). Airportia. Pristupljeno 8. 11. 2014.
4. ↑  „*Laayoune*" (engleski). Looklex. Arhivirano iz originala na datum 2017-07-01. Pristupljeno 8. 11. 2014.

Vanjske veze
------------

***El Aaiún*** na Wikimedijinoj ostavi

* *El-Aaiún* ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 140829347
* LCCN: n88174434
* GND: 1151358223
* SUDOC: 176643125

 |
**Slavkov u Brna** puno poznatiji po svom njemačkom imenu **Austerlitz** je grad i općina od 6,694 stanovnika
 u jugoistoku Češke u Južnomoravskom kraju.

Svijetski je poznat po Bitki kod Austerlitza koja se odvila 1805. nedaleko od grada u kojoj je Napoleon I. pobjedio brojčano moćnije
rusko-austrijske snage.

Geografske karakteristike
-------------------------

Slavkov leži 20 km istočno od Brna.

Historija
---------

Taj kraj je na prijelazu u 12. vijek dan kao domena Teutonskom viteškom redu, koji su podigli prvi zamak.

Trg Jana Palaha
Dvorac Austerlitz
Negdje oko 1420 nakon što se izredalo jedanaest teutonskih upravitelja car Svetog rimskog carstva Žigmund Luksemburški oduzeo je Teutoncima taj feud i zamak uz kog je iznikao i grad.

Lice grada promijenilo se krajem 16. početkom 17. vijeka kad su se dotadašnje gotičke kuće zamjenjene renesansnim.
Gotovo čitav jedan vijek Austerlitz je bio egzil za njemačke anabaptiste koji su unaprijedili grnčarstvo i doprinjeli ekonomskom prosperitetu grada.

Za baroka je prema projektu arhitekta Domenica Martinellija iz Lucce 1650.-1718. izgrađen novi dvorac, na mjestu starog zamka. 
Gradnja tog velepnog trokrilnog dvorca potrajala je punih 60 godina (do 1769.). On je danas najveća atrakcija grada, jer je u njemu 1805. Napoleon objavio svoju pobjedu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Slavkov u Brna, in Vyškov (Jihomoravský kraj)*" (engleski). City population. Pristupljeno 29.2. 2020.
2. ↑  „*Battle of Austerlitz*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 29.2. 2020.
3. 1 2 3 4  „*Slavkov u Brna*" (engleski). Austerlitz 2005. Arhivirano iz originala na datum 2008-06-07. Pristupljeno 29.2. 2020.

Vanjske veze
------------

***Slavkov u Brna*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice* ()
* *Zamak Slavkov* ()
Medina Tunisa
Panorama Medine Meknesa
**Medina četvrt** (arapski: المدينة القديمة‎) je gradska četvrt koja se može pronaći u mnogim sjevernoafričkim gradovima. Riječ *medina* (na modernom arapskom: مدينة‎, *madīna*) jednostavno znači "grad" ili "naselje". Obično je utvrđena (kazba) i ispresjecana labirintom uskih ulica, te ima brojne sokake, česme, palače i džamije. Zbog veoma uskih ulica, i do samo jednog metra širine, često su zatvorene za automobilski promet, a u nekim slučajevima čak i za promet motociklima i biciklima. Zbog ovoga su ove četvrti jedinstvene u veoma naseljenim urbanim središtima i privlače najviše turista jer pružaju jedinstven pogled u negdašnji način života u starim gradovima, kako se živjelo stoljećima, sa starom arhitekturom i načinom trgovanja.

Znamenite medine su: 

* Medina Fesa (Maroko) je najveće urbano područje na svijetu bez prometa automobila
* Medina Esauire, Medina Meknesa, Medina Marakeša. Medina Tétouana (Maroko)
* Kazba Alžira (Alžir)
* Kairuan, Sousse (Tunis)
* Mdina (Malta)
* Bengazi, Gadames, Tripoli (Libija)

* Medina KairuanaMedina Kairuana
* Medina Medina Suse 1899. god.Medina Medina Suse 1899. god.
* Medina FesaMedina Fesa
* Medina EsauireMedina Esauire
* Bojadisaona u Medini MarakešaBojadisaona u Medini Marakeša

Poveznice
---------

***Medina (dio grada)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Kazba
* Bazar
* Sokak

Vanjske poveznice
-----------------

* Karta medine Tunisa Arhivirano 2004-10-10 na Wayback Machine-u
* Definicija medine na berkeley.edu Arhivirano 2005-11-20 na Wayback Machine-u
Koordinate: 44°52′5.8″N, 13°50′49.3″E

**Slavoluk Sergijevaca** (često nazivan i *Zlatna vrata*), antički rimski slavoluk u Puli u Hrvatskoj. Postavljen je u spomen na tri brata obitelji Sergijavaca, posebno na Lucija Sergija Lepida, tribuna koji je služio u Rimskoj legiji, koja je sudjelovala u bitci kod Akcija, pa se pretpostavlja da je slavoluk izgrađen između 29 i 27 godine pr. Kr. Sergijevci su bili moćna obitelj u koloniji, te su zadržali svoju moć stoljećima.

Detalj reljefa sa slavoluka.
U spomenik su uklesana imena Lucija Sergija, Gaja Sergija i njihove sestre Salvije Postume Sergije, koja je platila gradnju. Uređen je u kasnom helenističkom stilu, sa orijentalnim utjecajima. Reljef na slavoluku prikazuje ratnu kočiju koju vuku konji.

Slavoluk je privukao pozornost mnogih umjetnika, među ostalim i Michelangela koji ga je ovjekovječio crtežom. Vjerojatno mu je služio kao antički uzor za neko od njegovih remek-djela. Crtež se danas čuva u muzeju Wicar francuskog grada Lillea.

Opis
----

Okvir slavoluka čine masivni pilastri - nosači građeni od velikih kamenih blokova koji su u donjim dijelovima prošireni, tako da čine i baze stupova koji oživljavaju vertikalne pilastre, nosače lukova s prednje i stražnje strane. Otvor završava svodom kojeg tvore klinasto pritesani blokovi, a u cjelinu ga povezuje trodijelni arhitrav na kojeg se nastavlja friz koji obujmljuje slavoluk. Iznad friza nalazi se vijenac i trodijelna atika koja je ujedno bila i baza statuta trojice Sergijevaca kojima je spomenik bio podignut. Izuzetno bogata dekoracija slavoluka isklesana je u orijentalnoj helenističkoj maniri. Pilastre oživljavaju i rasčlanjuju vitki stupovi s raskošnim korintskim kapitelima, s gradske strane pilastri su ukrašeni biljnim ukrasom uvijenih grana s akantusovim lišćem. Unutarnje stijene svodnog otvora ukrašene su stabiljkama vinove loze s grožđem, koje rastu iz čašica akantusovog lista pri dnu baza slavoluka. Svod otvora je kasetiran i ukrašen velikim rozetama. Središnje polje ukrašeno je prikazom orla raširenih krila u borbi sa zmijom, dok je na poljima svoda isklesan prikaz dupina, sfingi i grifona. Na gradskoj fasadi spomenika u visokom reljefu ponad luka nasuprotno su postavljeni prikazi krilatih Viktorija koje nose vijence, a tu su još i puti koji pridržavaju vijence s bukarnijima. Na sastavnici vijenaca isklesani su i dvoprezi nasuprotno postavljeni i okrenuti prema sredini friza. Na centralnom mjestu, iznad svoda slavoluka uklesan je natpis o njegovu postavljanu: SALVIA POSTUMA SERGI DE SUA PECUNIA. Na kraćim pobočnim stranama friza slavoluka prikazana je rimska i barbarska vojnička oprema. Iznad friza je bogato ukrašen vijenac rasčlanjen konzolama i kasetnim poljima iznad konzola.
Slavoluk nema samo trijumfalni i počasni karakter, već se tem

Povezano
--------

* Povijest Pule

Vanjske veze
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Slavoluk Sergijevaca** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 245739573

 |
**Eyre** ili **Kati Thanda** kako za zovu Aboridžini, je veliko slano jezero na jugu Australije u državi Južna Australija.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Jezero Eyre* nalazi se na u sredini države Južne Australije, njegova ukupne površina iznosi 9 300 km².*Jezero Eyre* je najveća depresija u Australiji jer leži 15 m ispod razine mora, u jugozapadnom kutu Velikog arteškog bazena, velike sušne zatvorene površine od oko 1 140 000 km² koju oplakuju samo povremeni vodotoci. Do *Jezera Eyre* prvi je dospio 1840. -Edward John Eyre, po njemu je kasnije i dobilo ime. Veličina jezera je izmjerena prvi put 1870.

*Jezero Eyre* se zapravo sastoji od dva dijela; **Sjevernog jezera**, koje je 144 km dugo i 65 km široko i **Južnog jezera** (65 x 24 km) koje su povezani uskim kanalom *Goyder*.

Karta sliva *Jezera Eyre*
Na zapadnoj strani jezera, pronađeni su dokazi koji ukazuju na to da je ta depresija nastala prije oko 30 000 godina, propadanjem tla, na taj način je blokiran izlaz vode na more. Ono malo voda što doteče do jezera, vrlo brzo ispari, pa se po površini jezera stvori tanka kora od soli.

Pogled na jezero kad ima vode
*Jezero Eyre* je većinom suho, u potpunosti se ispuni nekoliko puta u 100 godina, ali se djelomično ispuni puno češće - za velikih monsunskih kiša u zapadnoj Australiji.

Kad se potpunosti ispuni kao što je to bilo 1950. 1974. i 1984. treba proći dvije godine da potpuno presuši. *Eyre* leži u regiji sa vrlo malim brojem padalina, u prosjeku to iznosi manje od 125 mm godišnje, tako da se puni rijekama svog velikog zatvorenog sliva, ali kako je to vruć kraj, većina vode ispari prije nego što stigne do jezera, osim za velikih monsunskih poplava.

Tanki iznimno ravni sloj nakupljene soli na južnom dijelu *Jezera Eyre* debljine 46 cm, koristio je britanski izumitelj i avanturist Donald Campbell za rušenje svijetskog brzinskog rekorda svojim bolidom Bluebird II. 1964. kad je postigao brzinu od 644 km na sat.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Eyre Lake*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 18. 12. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Eyre Lake* na portalu Encyclopædia Britannica ()

***Eyre (jezero)*** na Wikimedijinoj ostavi

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Eugen Kvaternik, Jure Francetić, i Mladen Lorković na mostu na Drini.
*Za istoimenog političara vidi Eugen Kvaternik*
**Eugen Dido Kvaternik** (Zagreb, Austro-Ugarska, 1910. - Rio Cuarto, Argentina, 1962.) je bio političar i ustaški dužnosnik. Nalazio se na čelu Ustaške nadzorne službe i bio nadležan za rad svih koncentracionih logora u NDH.

Rana biografija
---------------

Rođen je u Zagrebu 1910. Sin je ustaškog vođe Slavka Kvaternika. Nakon završene gimnazije počeo je studirati pravo koje nije završio. Baveći se politikom postao je blizak Hrvatskoj stranci prava. Često je odlazio u inozemstvo, gdje se upoznao s Antom Pavelićem i ostalim članovima emigrantskog vodstva ustaške organizacije.

Atentat na kralja Aleksandra
----------------------------

*Glavni članak: Marsejski atentat*
Emigrirao je 1933. nakon neuspjelog atentata na kralja Aleksandra u Zagrebu. Postao je jedan od glavnih Pavelićevih suradnika. Djelujući pod lažnim imenima (Eugen Rakovečki, Egon Kramer) radio je na ponovnoj organizaciji atentata na kralja Aleksandra Karađorđevića. Bio je zapovjednik i vođa skupine atentatora, sve do njihovog dolaska u Marseilles (Francuska), kada se povukao i preko Švicarske vratio u Italiju.

Zbog toga je dvije godine proveo u zatvoru, ali su ga talijanske vlasti odbile izručiti Francuskoj.

Po izlasku iz zatvora u proljeće 1936. talijanske ga vlasti pridružuju ostalim ustašama u internaciji na otoku Lipari. Početkom 1937. postao je zapovjednik ustaškog logora na tom otoku do njegova raspuštanja početkom travnja iste godine.

Drugi svjetski rat i NDH
------------------------

*Glavni članci: NDH i Genocid u NDH*
Ustaški stražari ubijaju zatvorenike u logoru Jasenovac.
Poverljivi izveštaj pukovnika Alemanna zapovedniku Ustaške nadzorne službe Eugenu Kvaterniku o masovnim ubistvima srpskih rudara krampom od 11. veljače 1942. godine.
U Hrvatsku se vratio tri dana nakon proglašenja NDH i postao povjerenik, a 18. travnja 1941. ravnatelj Ravnateljstva za javni red i sigurnost NDH te 4. svibnja 1941. državni tajnik u Ministarstvu unutarnjih poslova.

Nalazio se na čelu Ustaške nadzorne službe od njenog osnutka 16. kolovoza 1941. a bio je i član Poglavnikove tjelesne bojne. U njegovoj je nadležnosti bio rad svih ustaških logora u NDH i provođenje represivnih i genocidnih mjera ustaške vlasti.

Zbog neslaganja s Pavelićem, sredinom rujna 1942. bio je razriješen svih dužnosti. Godine 1943. otišao je živjeti u Slovačku, a zatim u Austriju i Italiju.

Emigracija i smrt
-----------------

1947. je emigrirao u Argentinu. Pisao je i objavljivao u emigrantskim krugovima.

Smrtno je stradao 1962. u prometnoj nesreći.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „EUGEN DIDO KVATERNIK (Spomen područje Jasenovac)". Arhivirano iz originala na datum 2014-03-09. Pristupljeno 2013-11-05.

Literatura
----------

* Goldstein, Ivo (2001). *Holokaust u Zagrebu*, Zagreb: Novi Liber. ISBN 953-6045-19-2
**Moissac** je općina i grad od 12,581 stanovnika na jugozapadu Francuske u Regiji Occitanie (Midi-Pyrénées) - Departman Tarn-et-Garonne.

Geografske karakteristike
-------------------------

Moissac leži na ušću rijeke Tarn u Garonnu, udaljen tridesetak kilometara sjeverozapadno od Montaubana (sedamdesetak do Toulousa).

Kroz sam grad prolazi kanal, spojen sa Kanalom Midi, tako da je Moissac spojen sa Atlantikom i Mediteranom.

Historija
---------

Moissac je izrastao uz benediktinsku Opatiju Saint-Pierre, koju je po legendi osnovao kralj Klodvig I.

Luka na kanalu
Tokom srednjeg vijeka bio je važna usputna stanica hodočasnika na putu za Santiago de Compostela.

U 15. vijeku - Moissac je izrastao u važan grad, njegova [[uka na Tarnu, bila je puna brodova koji su prevozili do Bordeauxa, različite proizvode, naročito vino i brašno samljeveno u velikim lokalnim mlinovima. Tokom 18. vijeka brodski promet na rijeci trgovina dosegao je maksimum, većina velikih palača u centru podignuta je
u tom periodu.

Za Francuske revolucije ukinuta je opatija, a mjesto je dobilo status općine. Krajem 19. vijeka desio se preokret u tradicionalnom vinogradarstvu tad se počelo uzgajati bijelo grožđe - *Chasselas*, koje od 1971. ima status zaštite (Appellation d’Origine Protégée).

Velike poplave oštetile su grad 1930. pa je nakon tog velik dio obnavljan. Šesdesetih godina prošlog vijeka podignut je novi kvart - Sarlac.

Znamenitosti
------------

Najveće znamenitosti su romanički portal opatijske crkve osnovane još u 7. vijeku, sa reljefom - posljednjeg suda.

I monumentalni opatijski klaustar okružen stupovima koje ukrašava 76 čipkasto isklesana kapitela.

Gradovi pobratimi
-----------------

* Španija Astorga, Španjolska

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Moissac" (engleski). City population. Pristupljeno 2. 6. 2018.
2. 1 2 3 4  „*Moissac : Grand Site de Midi Pyrénées*" (francuski). Moissac. Arhivirano iz originala na datum 2017-07-17. Pristupljeno 2. 06. 2018.
3. 1 2 3 4 5  „*Un peu d’histoire*" (francuski). Moissac. Pristupljeno 2. 06. 2018.

Vanjske veze
------------

***Moissac*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Moissac* ()
**Fosses-la-Ville** (valonski: *Fosse-li-Veye*) je grad i općina od 10,426 stanovnika na jugu Belgije u valonskoj Provinciji Namur.

Geografske karakteristike
-------------------------

Marš u čast sv. Foillana
Fosses-la-Ville se nalazi u Regiji Sambre-Meuse, u porječju rijeke Sambre, udaljen 18 km jugozapadno od Namura.

Još od 16. vijeka poznat je po maršu u čast sv. Foillana, koji je 2012. uvršten na UNESCO-v Popis nematerijalne svjetske baštine u Evropi pod imenom Marševi u Regiji Sambre-Meuse.

Današnja općina Fosses-la-Ville nastala je nakon reforme državne uprave 1976. spajanjem općine Fosses sa pet susjednih naselja; Aisemont, Le Roux, Sart Eustache, Sart Saint Laurent i Vitrival.

Historija
---------

Fosses je nikao kao galsko-rimsko naselje koje je egzistiralo od 1. do 4. vijeka. Srednjovjekovni Fosses niknuo je polovicom 7. vijeka, kad je irski misionar Foillan, dobio veliki feud od Itte udovice Pipina Landenskog i njezine kćeri sv. Gertrude opatice iz Nivellesa. 
On je na tom terenu uz pomoć redovnika sagradio prvi irski samostan u Belgiji na mjestu današnjeg trga Chapitre.

Uz njega je izraslo naselje za vladavine biskupa od Liegea Notgera, koji je 974. dobio od Svetorimskog cara Otona II pravo da u svojoj Kneževini-biskupiji, kuje novac, prikuplja porez i dodjeljuje gradska prava. On je u Fossesu krajem 11. vijeka podigao 
romaničku župnu crkvu. Grad je prosperirao tokom 12 i 13. vijeka, kad je bio jedan od 22 *dobra grada* Kneževine-biskupije Liège.

Nakon brojnih pošasti i ratova tokom 16 i 17. vijeka, Fosses je zapao u krizu, a nakon 1794. kad je Prva Francuska Republika anektirala Biskupiju Liège izgubio je i crkveni značaj. Nakon tog je životario kao administrativni centar 6 kantona departmana Sambre-et-Meuse.

Današnji Fosses-la-Ville je trgovačko-uslužni centar poljoprivrednog kraja, poznat po kamenolomu Rochettes, u kom se do 1981. proizvodilo vapno.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Francuska Orbey, Francuska
* Italija Robecco sul Naviglio, Italija

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Belgium: Namur*" (engleski). City population. Pristupljeno 01.06.2020..
2. ↑  „*Marche septennale St Feuillen*" (francuski). Fosses-la-Ville. Arhivirano iz originala na datum 2022-06-02. Pristupljeno 01.06.2020.
3. 1 2  „*Les villages de l'entité*" (francuski). Fosses-la-Ville. Arhivirano iz originala na datum 2021-01-16. Pristupljeno 01.06.2020.
4. 1 2 3 4  „*Histoire et Patrimoine*" (francuski). Fosses-la-Ville. Arhivirano iz originala na datum 2022-06-02. Pristupljeno 01.06.2020.
5. ↑  „*45e anniversaire du jumelage à Orbey*" (francuski). Fosses-la-Ville. Arhivirano iz originala na datum 2022-06-02. Pristupljeno 01.06.2020.

Vanjske veze
------------

***Fosses-la-Ville*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Fosses-la-Ville* (službene stranice) ()
**Moriski** (španjolski: *moriscos*=Mali Mauri) je naziv za pokrštene muslimanske stanovnike Španjolske i njihove potomke (Maure, Arape i sjevernoafričke Berbere).
Njih su njihovi kršćanski sugrađani počeli nazivati - *novim kršćanima* (cristianos nuevos) ili *moriskima*.

Historija
---------

Za vrijeme kršćanske reconquiste, nakon sloma i predaje muslimanskih (mudéjarskih) taifa; Aragona (1118), Valencije (1238) i Granade (1492) muslimanskim stanovnicima najčešće je nekim ugovorom garantirana vjerska sloboda.

Christoph Weiditz - Moriski iz Granade
Ta tolerantna politika napuštena je krajem 15. vijeka, odtad su kršćanski vladari od njih zahtjevali da se pokrste i postanu katolici, s druge strane naredili su zabranu javnog prakticiranja islama i uništenje islamskih teoloških knjiga.
Od 1502. ponuđen je im je izbor ili će se pokrstiti ili će biti protjerani. Mnogi od onih koji su su pokrstili nastavili su potajno prakticirati islam. Nakon tog su 1526 muslimani iz Valencije i Aragona nasilno tjerani da se pokrste, a islam je i službeno zabranjen.

Silna tortura izazvala je njihovu pobunu u Granadi (1569.-71.), nakon tog su početkom 17. vijeka deportirani iz zemlje.

### Meksički Moriski

U Meksiku se izrazom **morisko**, nazivaju dijeca od oca Španjolca i majke mulatkinje..

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Morisco*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22. 11. 2018.
2. 1 2 3 4  „*Moriski*" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija LZMH. Pristupljeno 22. 11. 2014.

Vanjske veze
------------

***Moriski*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Moriski* ()
* *Moriski* ()
**Gabes** (arapski: قابس / Gābis) je lučki grad od 130,984 stanovnika na istoku Tunisa u Vilajetu Gabes u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Stadion
Suk
Gabes leži u mediteranskoj oazi uz Gabeski zaljev, na ušću vadi Gabesa, koji izvire 10 km uzvodno i glavni je izvor pitke vode.
Od glavnog grada Tunisa udaljen je oko 400 km.

Okolica obuhvaća velik dio polupustinjskog terena južnog i centralnog Tunisa. U njoj leži berbersko naselje Matmata, poznata po maslinama i El Hamma poznato trgovište nomadskih Beni Zida (plemenski savez Banu Hilal).

Historija
---------

Gabes je niknuo kao kartažansko naselje, nakon što je potpao pod rimsku vlast postao je trgovište pod imenom **Tacapae**. Razaran je od sredine do kraja 7. vijeka u vrijeme Islamske invazije. Oživio je dolaskom Sidi Bulbaba, za kog se držalo da je jedan od najvjernijih sljedbenika proroka
Muhameda, pa je kasnije proglašen zaštitnikom grada.

Za osmanske vlasti je počeo nazadovati, ali je blagi prosperitet doživio u vrijeme Francuskog protektorata (1881. - 1955.) kad su izgrađene željeznica, ceste i luka. U to vrijeme postao je i snažni garnizon francuske vojske, protiv eventualne talijanske
invazije iz nedaleke Libije.

Za Drugog svjetskog rata njemački Afrički korpus koristio je Gabes kao sjedište svoga štaba, sve do 1943. kad su ga zauzeli Saveznici.

Privreda
--------

Današnji Gabes i dalje je važna oaza i trgovište, a okolica je poznata po voćarstvu, ribarstvu i predionicama i tekstila.

Od industrije ima rafineriju nafte i nekoliko petrohemijskih pogona koji prerađuju naftu i plin iz nalazišta u Gabeskom zaljevu. Pored tog ima i veliku cementaru i tvornicu cigli.

U novije vrijeme grad se razvija i kao skromni turistički resort.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Austrija Linz, Austrija
* Francuska Saint-Brieuc, Francuska

Izvori
------

1. 1 2  „*Tunisia, Cities*" (engleski). City population. Pristupljeno 3. 11. 2019.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Gabès, Tunisia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3. 11. 2019.

Vanjske veze
------------

***Gabes*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Commune de Gabes* ()
***Kapelski kresovi*** su jugoslavenska igrana TV-serija snimljena u produkciji TV Zagreb i premijerno prikazana na mreži JRT krajem 1975. i početkom 1976. godine. Seriju je režirao Ivan Hetrih a scenario su napisali Ivan Hetrih i Ivica Ivanec po istoimenom romanu Veljka Kovačevića, zasnovanom na povijesnim događajima i ličnostima u Gorskom kotaru i Hrvatskom primorju za vrijeme Drugom svjetskom ratu. Radnja prikazuje prve godine rata, odnosno kako se malobrojne i slabo naoružane grupe partizana suprotstavljaju brojčano i tehnički nadmoćnijem italijanskom okupatoru. Serija je snimana na atraktivnim lokacijama, a isticala se i vještim ubacivanjem elemenata humora, kao i nizom živopisnih likova među kojima se posebno ističu Dimnjačar i Riđan, čije su likove tumačili Boris Dvornik i Božidar Orešković; zahvaljujući seriji je izuzetnu popularnost stekao i Žarko Radić, koji je u seriji tumačio lik mladog partizana Jastreba.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Boris Dvornik | Dimnjačar |
| Žarko Radić | Zlatko Mateić Jastreb |
| Nada Gačešić | Ina |
| Božidar Smiljanić | Pukovnik Tuljuzi |
| Božidar Orešković | Riđan |
| Vanja Drah | Doktor Bite |
| Marijan Lovrić | Grintas |
| Janez Škof | Slovenski vodič |
| Hermina Pipinić | Ivanka |
| Mia Oremović |  |
| Ivo Pajić | Seljak s volovskom zapregom |
| Ljudevit Galić | Čovječuljak |
| Zvonimir Torjanac | Fabijan |
| Ratko Buljan | Sekretar Slavko |
| Iva Marjanović | Ana - Jastrebova sestra |
| Rudolf Kukić | Talijan - crnokošuljaš |

Izvori
------

1. ↑  „Kapelski kresovi - domaća serija". domace.serije.co.rs. Arhivirano iz originala na datum 2013-01-26. Pristupljeno 29. 7. 2013.

Spoljašnje veze
---------------

* *Kapelski kresovi* na IMDb-u ()
**Międzyrzec Podlaski** je grad od 17,667 stanovnika na istoku Poljske u Lublinskom vojvodstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Międzyrzec Podlaski se prostire duž rijeke Krzna, udaljen 138 km istočno od Varšave.

Historija
---------

Centralni trg
Międzyrzec Podlaski je prvi put dokumentiran 1390. a status grada dobio je 1477.
Tokom 16. vijeka u grad se počelo doseljavati puno Židova, tako da je 1692. već imao veliku židovsku zajednicu, koja je do 1939. narasla do 
12 000 (oko 75% svih stanovnika).

U 18. vijeku Międzyrzec je bio najveći grad i trgovište u Podlasiji.

Nakon Treća Podjele Poljske - Międzyrzec Podlaski je 1795. podpao pod Kraljevinu Prusku.
Od 1807. je dio kratkotrajnog napoleonskog Varšavskog vojvodstva, a od 1815. je dio 
proruske Kongresne Poljske.

Ekonomski se počeo razvijati odkad je do njega došla željeznica 1867. U Međuratnom periodu bio je poznat po izvozu žitarica, 
krzna i četki.

Za Njemačke okupacije Poljske u gradu su djelovala dva radna logora za sovjetske ratne zarobljenike i dva geta 
u kojima je 1942. potrpano oko 17.000 Židova iz Poljske i Čehoslovačke.
Većina ih je kasnije deportirana u koncentracione logore Treblinka i Majdanek.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost grada je kasnobarokna crkva podignuta između 1752.-55. sa neoklasicističkom fasadom iz 1818.

Privreda
--------

Międzyrzec Podlaski je značajno cestovno raskršće i grad prehrambene, drvne i tekstilne industrije.
Pored tog ima štavionicu kože, tvornicu mašina i četki.

Pobratimski gradovi
-------------------

Międzyrzec Podlaski ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima:

* Njemačka Haren, Njemačka
* Nizozemska Vlagtwedde, Nizozemska
* Francuska Andrésy, Francuska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „Międzyrzec Podlaski" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 21.08. 2021.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Poland, Lubuskie*" (engleski). City population. Pristupljeno 21.08. 2021.
3. ↑  „*Gminy partnerskie*" (poljski). Gmina Międzyrzec. Pristupljeno 21. 8. 2021.

Vanjske veze
------------

***Międzyrzec Podlaski*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gmina Międzyrzec* (službene stranice) ()
**Muskingum** je jedna od rijeka američkog Srednjeg Zapada pritoka Ohaja duga 180 km.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Rijeka Muskingum* nastaje spajanjem riječica Tuscarawas i Walhonding u Okrugu Coshocton na istoku Ohija.
Od tamo teče prema jugu, sve do svog ušću u rijeku Ohio kod grada Marietta.

Karta sliva rijeke Muskingum
Najveća pritoke rijeke je Licking, koji se spaja sa *Muskingumom* kod grada Zanesville u Okrugu Muskingum. 
Između 1935. i 1941 na rijeci je podignuto puno brana, ustava i kanala, radi regulacije vodotoka i kontole od poplava, ali i zbog tog da postane plovna.

Ime rijeke je indijanskog porijekla, ono na jeziku Algonquian vjerojatno znači - *niz rijeku*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Muskingum River*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 11. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Muskingum River* na portalu Encyclopædia Britannica ()

***Muskingum (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Stepenasta piramida** ili Djoserova piramida je prva građevina tog tipa Antičkom Egiptu, prototip za gradnju budućih piramida, kojih u okolici Kaira ima oko 70 (113 u cijeloj zemlji).

Historija i karakteristike
--------------------------

Tu piramidu podigao je Imhotep kao grobnicu za Djosera (2650. pne.-2575. pne.) drugog faraona Treće dinastije u nekropoli Sakara sjeverozapadno od Memfisa.

Imhotep je tako stvorio novu formu faraonske grobnice od šest sve manjih stepenica visoku 61 metar, protutip prve piramide.

Podkonstrukcija ima zamršen sistem podzemnih hodnika i prostorija, i impesivno centralno okno duboko 25 i široko 8 metara.

Tlocrt i presjek
Djoserova stepenasta piramida je prva građevina na svijetu podignuta od klesanog kamena, dotad su kao građevinski materijal za gradnju sličnih građevina korištena adobe opeka, drvo i trska.

Stepenasta piramida Maja Castillo
Izgleda da je Imhotep slijedeći dotadašnje uzore, sagradio ogromnu mastabu, kad ju dovršio faraon je još bio živ, pa je došao na ideju da nastavi projekt gradnjom nove nove manje mastabe, na temelju izgrađene, nakon tog nastavio je gradnjom novih mastaba, dok nije dobila svoj konačni piramidalni oblik.

Stepenaste piramide građene su i po Mezoamerici, Maje - Asteci ali puno kasnije, tek od 8. vijeka.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Kako je rođena prva piramida*" (srpski). EgipatInfo. Pristupljeno 20.9. 2020.
2. 1 2 3  „*Step Pyramid*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 20.9. 2020.

Vanjske veze
------------

***Stepenasta piramida*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Step Pyramid* ()
* *Step Pyramid* (3D animacija) ()
**Gedaref** (arapski:القضارف/*Al-Qaḍārif*) je grad od 269,395 stanovnika na jugoistoku Sudana u Vilajetu Gedaref. On je i administrativni centar tog Vilajeta.

Stanovnici su većinom Arapi, ali ima i Nubijaca i autohtonih Bedža.

Geografske karakteristike
-------------------------

Gedaref leži na putu iz Kartuma za Etiopiju, udaljen od glavnog grada 400 km jugoistočno, od Kasale je udaljen 200 km jugozapadno.

Suk u gradu
Planine okružuju Gedaref sa tri strane, a grad se prostire u širokoj ravnici na nadmorskoj visini od nekih 600 metara. Taj dio Sudana oplakuju sezonske kiše. Kišni period traje 3 do 4 mjeseca, tako da prosječno padne od 700-900 mmi.
Gedaref je poznat po proizvodnji sezama, ali najviše se proizvodi sirak.

Velike površine navodnjavanih oranica realizirane Projektom Gaš, nalaze se sjeveroistočno od grada.

Historija
---------

Gedaref je izrastao početkom 19. vijeka od izbjeglica koji su bježali iz Kartuma od egipatsko.osmanskog režima.

Privreda i obrazovanje
----------------------

Gedaref je prije svega trgovački centar poljoprivrednog kraja, ali i grad tekstilne industrije i jedne tvornice sapuna.

Grad od 1994. ima i univerzitet, koji danas ima 6 fakulteta.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Nizozemska Eindhoven, Nizozemska
* Turska Konya, Turska

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Sudan*" (engleski). City population. Pristupljeno 5.9. 2020.
2. 1 2 3 4  „*Al-Qadarif*" (engleski). LookLex. Arhivirano iz originala na datum 2012-08-01. Pristupljeno 5.09. 2020.
3. 1 2 3 4  „*Gedaref*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 5.9.2020.
4. ↑  „*University Overview*" (engleski). University of Gadarif. Pristupljeno 4.9.2020.

Vanjske veze
------------

* *Gedaref* ()
**Namursko nanadmetanje na štulama** (nizozemski: *Naamse steltkampers*, francuski: *Échasseurs namurois*) je tradicija koja u belgijskom gradu Namuru postoji još od početka 15. vijeka.

To je natjecanje 2021. uvršteno na UNESCO-v Popis nematerijalne svjetske baštine u Evropi.

Karakteristike
--------------

Defile timova
Nadmeću se dva tima **Melani** na crno-žutim štulama, koji predstavljaju *Stari grad* i **Avressesi** sa crveno-bijelim štulama, koji predstavljaju *Novi grad* sa periferijom. Danas se takmičari opredjeljuju za timove na osnovu simpatije, a ne više na bazi tog gdje stanuju.

Za vrijeme te utrke i nadmetanja borci pokušavaju sve članove protivničkog tima srušiti sa štula na tlo.

Borbe počinju svečanim defileom timova, ispred kojih idu nosači njihovih zastava i svirači bubnjeva i Pikolo flauta. Odvijaju se po ulicama i trgovima Namura za vrijeme nekih festivala, a ulaz (gledanje) je besplatan. Gledaoci bučno navijaju za svoje timove.

Borci su isključivo muškarci od 7 do 70 godina, iako je od 2018. Udruženje namurskih boraca na štulama (Les Échasseurs Namurois) počelo trenirati žene i djevojke, pa se pretpostavlja da će se i one uskoro boriti.

Obrazloženje komisije Unesca je da je to nadmetanje snažan pokazatelj identiteta i faktor kohezije i integracije stanovnika grada Namura.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Namur stilt jousting*" (engleski). Unesco. Pristupljeno 26.05.2022.

Vanjske veze
------------

***Namursko nanadmetanje na štulama*** na Wikimedijinoj ostavi

* *The Stilt Walkers of Namur* (portal Udruženja boraca na štulama) ()
* *Namur stilt jousting* ()

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Belgiji |
| --- |
|  | Historijski centar Bruggea • Grand Place u Bruxellesu • Građevine Victora Horte u Bruxellesu • Palača Stoclet u Bruxellesu • Flandrijski Beginaži (naselja beginskog sestrinstva) • Muzej Plantin-Moretus u Antwerpenu • Neolitski rudnik kremena Spiennes • Ustave na centralnom valonskom kanalu • Katedrala Notre-Dame u Tournaiju • Zvonici u Francuskoj i Belgiji1)
 | Belgijska zastava |
| **Belgijska nematerijalna svjetska baština**

Karneval Binche • Marševi u Regiji Sambre-Meuse • Houtem Jaarmarkt, godišnji stočni sajam u općini Sint-Lievens-Houtem • Krakelingen i Tonnekensbrand, festival kruha i vatre na kraju zime u Geraardsbergenu • Godišnjaci iz Leuvena • Procesije divova i zmajeva u Belgiji i Francuskoj1) • Procesija svete krvi u Bruggeu • Sokolarstvo2) • Namursko nanadmetanje na štulama |
| 
1) Zajednička svjetska baština Belgije i Francuske 
2) Nematerijalna svjetska baština više zemalja   |