recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Za ostala značenja, v. Zed-car.

  

***Z-Cars*** (također navođena i kao ***Z Cars***) je britanska policijska serija koja se emitirala na programu BBC-a od 1962. do 1978. godine. Smislili su je Troy Kennedy Martin i Alan Prior, a radnja joj je pratila život i rad uniformiranih policajaca u fiktivnom gradu Newton (temeljenom na stvarnom liverpulskom predgrađu Kirkby). Svaka epizoda je pratila rad dvojice policajaca koji su zajedno patrolirali automobilom i nastojali rješavati zločine.

Autori su seriju zamislili kao svojevrsni "korektiv" tada popularnoj policijskoj seriji *Dixon of Dock Green*, koja je po njihovom mišljenju, predstavljala previše romantizirani i "zašećereni" prikaz engleskog "bobija". Ideja je bila da se policijski žanr kombinira s elementima socijalne drame (kitchen sink realism), odnosno beskompromisno prikazuju siromaštvo i razni oblici društvene patologije. Sami su policajci često prikazivani u negativnom svjetlu. Nastojeći postići što veći realizam, autori su inzistirali da se prve epizode emitiraju uživo, a što je već početkom 1960-ih bila rijetkost na britanskoj televiziji. Iako različit od *Dixona*, taj je pristup imponirao publici, pogotovo u doba društvenih previranja 1960-ih.

Serija se u obliku 50-minutnih epizoda početno prikazivala od 1962. do 1965. kada je BBC počeo snimati spin-off pod nazivom *Softly, Softly*, koji se bavio radom kriminalističke policije u Newtonu. Godine 1967. je ponovno počelo emitiranje, ovaj put u obliku dvije 25-minutne epizode tjedno. Prilikom posljednje sezone je vraćen 50-minutni format.

Od svih redovnih likova u najviše epizoda (625) se pojavio policajac (kasnije inspektor) Bert Lynch koga je tumačio James Ellis. Na početku serije je u ulozi policajca "Fancy" Smitha zapaženu ulogu imao Brian Blessed, koji će poslije postati jedan od najuglednijih britanskih karakternih glumaca.

S obzirom na tadašnju praksu prebrisavanja magnetoskopske vrpce u svrhu štednje materijala, do danas je ostala očuvana samo polovica svih snimljenih epizoda.

Muzička tema serije je stekla popularnost među navijačima fudbalskih klubova Watford FC i Everton FC.

Eksterni linkovi
----------------

* *Z-Cars* na IMDb-u (`en`)
* Encyclopedia of Television Arhivirano 2005-11-20 na Wayback Machine-u
* British Film Institute Screen Online
* BBC Treasure Hunt
* „Z Cars Missing Episodes". Arhivirano iz originala na datum 2008-12-31. Pristupljeno 2009-10-24.
Moguće rute brodova koji su se slali na dvor dinastije Tang.
**Japanske misije u carsku KInu** su bile diplomatske misije koje je u ranom srednjem vijeku (odnosno periodima Asuka, Nara i Heian) japanski car, odnosno njegova vlada slao u tadašnje Kinesko Carstvo. Misije koje se mogu potvrditi i iz japanskih i iz kineskih izvora se obično smještaju u period između 600. i 894. Njihovi članovi su bili pripadnici japanske aristokracije (*kuge*) i budistički svećenici.

Te su misije imale veliku važnost za japansku historiju prije svega zato što su njihovi članovi nastojali svoj boravak u Kini iskoristiti da bi se što bolje upoznali s kineskom kulturom, ali i političkim sistemom i tehnološkim dostignućima. Zahvaljujući njima su se iz Kine u Japan prenijele nove budističke škole među kojima se posebno ističe Zen.

Japanska izaslanstva su, pak, opisana u kineskim službenim spisima, iako iz sinocentričke perspektive, odnosno u njima su se japanski izaslanici prikazivali kao predstavnici vazala kineskog cara, a Japan kao kineska tributarna država. Prva japanska misija koja je potvrđena u kineskim izvorima datira iz vremena dinastije Sui, a prije toga je 605. car Yang od Suija poslao službeno pismo na japanski dvor. Japanske misije su se intenzivirale za vrijeme reformatorski orijentiranog princa Shotokua početkom 7. vijeka, a poseban zamah dobile nakon uspostave dinastije Tang u Kini. 

Do kraja japanskih misija je došlo godine 894. iz razloga koji nisu u potpunosti razjašnjeni. Car Uda ih je obustavio na savjet svog dvorjanina Sugawara Michizanea; tradicionalno se smatra da je razlog za to bilo slabljenje dinastije Tang, dok dio historičara smatra da je Michizane, koji je trebao biti član sljedećeg izaslanstva, nastojao izbjeći sramotu vlastitog nepoznavanja kineskog jezika.

U svakom slučaju, misije u Kinu su obustavljene sve vremena dinastije Ming u 14. vijeku. Nakon toga su se diplomatski odnosi Japana i Kine vodili posredovanjem Kraljevina Ryukyu.

Vanjske veze
------------

* 中日交渉史料目録 Arhivirano 2009-06-16 na Wayback Machine-u
|  |
| --- |
|  |

**Čehoslovačka vlada u egzilu** ili **Privremena vlada Čehoslovačke** (češki: *Prozatímní státní zřízení*; slovački: *Dočasné štátne zriadenie*) je bio neformalni naziv dan Komitetu narodnog oslobođenja Čehoslovačke, koji je postojao od 1939. do 1945. godine. Naziv su prvi koristili Britanci, mada su ga kasnije usvojili i ostali Saveznici, nakonšto su ju priznali. Komitet je izvorno nastao u Parizu u listopadu 1939. godine, a osnovao ga je tadašnji čehoslovački predsjednik u egzilu, Edvard Beneš. Kako Komitet nije uspio ispregovarati diplomatski status s Francuska, a nacistička okupacija Francuske je bila sve izglednija, Beneš je središte Komiteta tokom 1940. godine preselio u London, odakle je isti djelovao do kraja Drugog svjetskog rata. 

Vlada u egzilu je bila legitimna, međunarodno priznata vlada Čehoslovačke tokom cijelog Drugog svjetskog rata. Nastrojena antifašistički, vlada u egzilu je za cilj imala vratiti Čehoslovačku u granice prije Minhenskog sporazuma 1938. godine, odnosno kasnije njemačke okupacije. One zemlje koje su ju priznale smatrale su ju zakonskom nasljednicom Prve Čehoslovačke Republike. 

Vlada je formalno prestala postojati 5. travnja 1945. godine, kada je u Košicama uspostavljena vlada u domovini. Naslijedila ju je Treća Čehoslovačka Republika.
**Иницијатива за мулти-секторску технолошку и економску сарадњу у Бенглалском заливу** је међународна организација чије су чланице државе у јужној и југоисточној Азији: Бангладеш, Индија, Мианмар, Шри Ланка, Тајланд, Бутан и Непал. Организација је основана 6. јуна 1997. године у главном граду Тајланда Бангкоку. Мианмар се организацији придрузио 22. децембра исте године. 2004. организацији су се придружили Непал и Бутан, а организација је увела и данашњи назив *(пре тога се звала **Бангладеш, Индија, Шри Ланка и Тајланд економска сараднја** а после придруживања Мианмара у назив је додала и Бангладеш, Индија, **Мианмар**, Шри Ланка и Тајланд економска сараднја)*.

Страница иницијативе
--------------------

*
| Zaprešić – Zabok – Varaždin – Čakovec |
| --- |
| Željeznički kolodvor Varaždin 2008. godineŽeljeznički kolodvor Varaždin 2008. godineŽeljeznički kolodvor Varaždin 2008. godine |
| Duljina pruge: | 100,722 km |
| Širina pruge: | standardna (1435 mm) |

**Željeznička pruga Zaprešić–Varaždin–Čakovec** (često i **Zagorska magistrala**), jednokolosječna neelektrificirana regionala pruga duljine 100 km. Veći dio pruge prolazi kroz Hrvatsko zagorje, izravno povezujući najveći dio Hrvatskog zagorja i Međimurja sa Zagrebom, ali i Mađarskom. Puštena je u promet 1886. godine. Pruga se odvaja u kolodovoru Zaprešić od međunarodne pruge *Državna granica – Savski Marof – Zagreb Glavni kolodvor*.

Na pruzi su najznačajnija željeznička čvorišta Zabok, gdje se odvajaju lokalne pruge Zabok-Krapina-Đurmanec i do Gornje Stubice, Varaždin, gdje se odvaja lokalna pruga za Ivanec i Goluobvec te regionalna pruga za Koprivnicu i Osijek, te Čakovec. U Čakovcu se pruga spaja na međunarodnu prugu Pragersko (SLO) - Ptuj (SLO) - Čakovec - Kotoriba - Nagykanizsa (HU). U Čakovcu se također odvaja i lokalna pruga za Mursko Središće i slovensku Lendavu.

Izgrađenost i kvaliteta prometne infrastrukture u željezničkom prometnom sustavu nisu zadovoljavajući, a tehničko - eksploatatorski parametri su najniže vrijednosti. Unatoč tome prugom putuje veliki broj svakodnevnih putnika, najčešće učenika i studenata. Najčešće putuju u Varaždin, Zabok i prema stajalištima i kolodvorima u gradu Zagrebu.

Prema voznom redu HŽ 2012./13. najveća brzina na pruzi iznosi 100 km/h i to na dionici Varaždin - Čakovec, dok je najmanja brzina od samo 40 km/h na jednom kraćem dijelu dionice Zabok - Veliko Trgovišće. Prugom, radnim danom, prometuje ukupno 22 lokalna putnička vlaka, 4 ubrzana vlaka (tarifa putničkog vlaka) i dva brza putnička vlaka. Većina putničkih vlakova izravno povezuje Zagreb Glavni kolodvor s Varaždin i Čakovcem, a neki vlakovi voze izravno i do Kotoribe. Teretni prijevoz je bitno skromniji i svodi se uglavnom na dva teretna vlaka radnim danom (Varaždin - Zagreb RK - Varaždin).

#### Važniji gradovi i važni kolodvori na trasi

 Zaprešić   

 Zabok   

 odvojak prema Krapini   

 odvojak prema Donjoj Stubici   

 Bedekovčina   

 Novi Marof   

 Turčin   

 odvojak prema Ivancu   

 odvojak prema Koprivnici   

 Varaždin   

 *Most Drava*  

 odvojak prema Čakovec DG   

 Spoj s prugom Čakovec DG   

 Čakovec

Galerija
--------

* Kolodvor u ZaprešićuKolodvor u Zaprešiću
* Zlatar BistricaZlatar Bistrica
* Kolodvor u BedekovčiniKolodvor u Bedekovčini
* MađarevoMađarevo
* Kolodovor Novi MarofKolodovor Novi Marof
* Kolodovor VaraždinKolodovor Varaždin
* Željeznički kolodvor u ČakovcuŽeljeznički kolodvor u Čakovcu
* Ulaz na čakovečki željeznički kolodvorUlaz na čakovečki željeznički kolodvor

Povezano
--------

* Željezničke pruge u Hrvatskoj

Izvori
------

* Promet i granice Krapinsko-zagroske županije Arhivirano 2008-09-16 na Wayback Machine-u

***Željeznička pruga Zaprešić–Varaždin–Čakovec*** na Wikimedijinoj ostavi
**Hornos** (španjolski: *Isla Hornos*) je najužniji otok u Ahipelagu Ognjena zemlja, poznat kao lokalitet na kom se nalazi Rt Horn najužnija točka Južne Amerike.

Geografske karakteristike
-------------------------

Hornos leži podalje od ostalih otoka Arhipelaga Ognjena zemlja, pa ga neki geografi uvrštavaju u zaseban *Hermitski arhipelag*, po otoku Hermit koji je udaljen 7 nautičkih milja.

Otok ima površinu od 25.1 km², dug je 9,7 km (u smjeru sjever - jug), a najviše brdo ima 425 m nadmorske visine.
Hornos administrativno podpada pod Čileansku regiju Magallanes y Antártica Chilena (Provincija Magallanes).

Hornos je zajedno sa obližim otocima proglašen Rezervatom biosfere.

### Klima

Prosječna temperatura na otoku je 5.2 °C, vjetrovi gotovo stalno pušu brzinom od 30 do 100 km.

Historija
---------

Do otoka su prvi doplovili pomorci Holandske istočnoindijske kompanije 1616. Willem Schouten i Jacob Le Maire, koji su ga nazvali *Kaap Hoorn* u čast svoje matične luke Hoorn.

Na jugoistočnoj strani otoka na brdu Punta Espolón na visini od 57 metara nalazi se svjetionik, koji je 1991. podigla Čileanska ratna mornarica, da zasvjetli svakih sekundi, pa je vidljiv do 12 nautičkih milja. On pomaže rijetkim brodovima koji plove opasnim Drakeovim prolazom

Na otoku stalno živi po 5 do 8 satnovnika, momentalno je to mornar Andrés Morales, sa ženom i troje djece, koji se brine oko svjetionika u tom *kraju svijeta* između Atlantika i Pacifika.

Povezano
--------

* Ognjena zemlja

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Faro Monumental Cabo de Hornos*" (španjolski). EcuRed. Pristupljeno 14.10. 2020.
2. 1 2 3 4 5  „*Cape Horn*" (engleski). New World Encyclopedia. Pristupljeno 14.10. 2020.
3. ↑  „*Isla Hornos Lighthouse*" (engleski). Lighthouse Digest Magazine. Pristupljeno 15.10. 2020.
4. ↑  „*La familia que vive junto a las aguas más salvajes del planeta*" (španjolski). Efe. Pristupljeno 14.10.2020.

Vanjske veze
------------

***Hornos (otok)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cape Horn* (`en`)
**Jasenka Roter-Petrović** (Sarajevo, 1937.) bosanskohercegovačka je i hrvatska pijanistica i glazbena pedagoginja.

Životopis
---------

Jasenka Roter-Petrović rođena je u Sarajevu, ali je odrasla u Dubrovniku. Kći je Davorine-Dare i Rudimira-Rudija Rotera, uglednoga dubrovačkoga novinara koji je 2006. godine proglašen Pravednikom među narodima. U Dubrovniku je završila osnovnu školu i gimnaziju, te glazbenu školu. Potom je studirala i 1961. diplomirala glasovir na Muzičkoj akademiji u Zagrebu u razredu prof. Ladislava Šabana. Postdiplomski studij završila je kod Dubravke Tomšič na *Akademiji za glasbo* u Ljubljani. U Sarajevu je radila kao profesorica u Srednjoj muzičkoj školi te viši umjetnički suradnik na tamošnjoj Muzičkoj akademiji. Koncertirala je diljem bivše Jugoslavije te u Italiji, Portugalu, Grčkoj, Čehoslovačkoj, SSSR-u i Rumunjskoj. Umjetnica je široke opće i glazbene kulture s razvijenim osjećajem za stilske odrednice. Njezine su interpretacije obilježene visokim tehničkim umijećem i tonskom nijansiranošću.

Udata je za prof. Radu Petrovića i ima dva sina. Danas živi u Dubrovniku.

Nagrade i priznanja
-------------------

* 1973. – nagrada *Prešernovog sklada*, Slovenija
* 1973. – nagrada Republičke zajednice za kulturu Bosne i Hercegovine
* 1977. – *Zlatna značka* Muzičke omladine Jugoslavije
* 1978. – *Šestoaprilska nagrada* Grada Sarajeva

Vanjske veze
------------

* YouTube / Dubrovačka televizija – Građani o Gradu: Jasenka Roter-Petrović
* Discogs.com – Jasenka Roter-Petrović
**Farah Pahlavi**
**Farah Pahlavi** (فرح دیبا), (Teheran, 14. 10. 1938.), udovica i treća supruga Muhamed-Reze Pahlavija (posljednjeg iranskog šaha) i jedina šahbanu (kraljica) modernog Irana.

Iako su naslovi iranske kraljevske obitelji nakon revolucije pravno ukinute, Farah Pahlavi se i danas često u medijima oslovljava kao kraljica ili na perzijskom *šahbanu*.

Rođenje
-------

Rodila se u Teheranu kao Farah Diba, jedino dijete Sohrab Dibe i njegove supruge Faride Gotbi. Njen otac, koji je umro dok je još bila dijete, bio je časnik u kraljevskoj vojsci.

Odrastanje i brak
-----------------

Farah Diba je studirala u francuskoj školi u Teheranu i na École Spéciale d'Architecture u Parizu. Kao studentica predstavljena je skoro razvedenom šahu Muhamed Reza Pahlaviju. Vjenčali su se 21. 12. 1959. i imaju četvero djece:

* Reza Cyrus Pahlavi (30. 10. 1960.),
* Farahnaz Pahlavi (12. 3. 1963.),
* Ali Reza Pahlavi II. (28. 4. 1966. – 4. 1. 2011.),
* Leila Pahlavi (27. 3. 1970. – 10. 6. 2001.).

Njen glavni zadatak je bio osigurati potomstvo, no kasnije se pojavljivala i u javnosti, za razliku od svojih prethodnica. Bila je predsjednica nekoliko humanitarnih organizacija.

Revolucija i bijeg
------------------

U januaru 1979. Farah i vladar Pahlavi pobjegli iz zemlje u Egipat gdje su ostali do šahove smrti 1980. godine kada on umire od posljedica leukemije. Farah Pahlavi trenutno živi u Greenwichu u SAD-u i Parizu i Kairu, gdje posjeduje palaču.

Godine 2004. izdala je svoje memoare pod nazivom *An Enduring Love: My Life with the Shah*, u kojoj govori o svom bračnom životu sa carem. Memoari su izazvali veliko zanimanje medija.

Iako su naslovi iranske vladarske obitelji pravno ukinute, Farah Pahlavi se i danas u medijima oslovljava kao kraljica (na perzijskom *šahbanu*) te i sama rabi taj naslov. Njena djeca ne rabe svoje vladarske naslove, iako njen najstariji sin podupire restauraciju ustavne monarhije u Iranu.

***Farah Pahlavi*** na Wikimedijinoj ostavi
**Wisłok** je rijeka na jugoistoku Poljske u Potkarpatskom vojvodstvu duga 205 km, pritoka rijeke San.

Hidrologija
-----------

Wisłok se formira sutokom nekoliko potoka na nadmorskoj visini od oko 740-770 m u Beskidima (Zapadni Karpati), na sjeveroistočnoj padini planine Kanasiówka, pored granice sa Slovačkom. Nakon kratkog toka prema jugoistoku, skreće na sjeveroistok i teče uskom klisurom. Kad se spusti u ravnicu nakon Rzeszówa počinje meandrirati. Nakon nekoliko mjenjanja smjerova dotiče do ušća u rijeku San.

Prosječni pad Wisłoke u gornjem toku je oko 12%, a u donjem toku 0,6%, a prosječni godišnji protok (1951.-90) kod ušća 24,0 m³/s (maksimalan 628 m³/s).

Veće pritoke Wisłoke su: Moszczaniec, Serowica, Morawa, Lubatówka, Mrowia, Świrkowiec, Młynówka, Izwor, Pielnica, Śmierdzączka Wysoka, Stobnica, Struga i Mleczka.

Ukupni sliv Wisłoka velik je 3528 km².

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8   „Wisłok" (poljski). Rzeki Polski. Pristupljeno 3.01. 2021.

Vanjske veze
------------

***Wisłok*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Wisłok* (`pl`)
**Xiang** (kineski: 相) je bio peti po redu vladar legendarne dinastije Xia koji je vladao u Kini krajem 3. milenijuma pne.

Na vlast je došao u godini Wuxu(戊戌) a vladao je iz grada Shangqiu(商丘). Vodio je ratove s "barbarskim" narodima Zhun (淮夷), Fei (畎夷), Feng (风) i Huang (黄夷).

Kraj njegove vladavine je obilježen borbom s velmožom po imenu Han Zhou(寒浞), koji je 26. godine zajedno sa svojim sinom Jiaom (浇) napao državu Xia. Han Zhou je, koristeći slabost dinastije Xia, u oblasti Wei(潍) kod Zhenxuna (斟灌) uspio pobijediti Xianga i prevrnuti kraljevski brod.

Uzurpator Han Zhuo je tada nastavio vladaviti zemljom, a u 28. godini svoje vladavine je svom sinu Jiaou naredio da ubije Xianga. Xiangova trudna supruga, kraljica Ji(缗), je uspjela pobjeći i roditi sina po imenu Shao Kang(少康), koji će poslije osvetiti oca i obnoviti vlast dinastije Xia.

Xiangova vladavina, zajedno s Han Zhuovom, je trajala preko 40 godina.


|
|  |
| **Dinastija Xia** |
| Prethodi:**Zhong Kang** | **Xiang od Xie**2075. pne. – 2047. pne. | Slijedi:**Shao Kang** |
| **Han Zhuo**2047. pne. – 2008. pne. |
**Gradine u Srebreniku** pripadaju kasnom bronzanom dobu, između II i I milenija stare ere, i željeznom dobu,od IX do III stoljeća pne.

To je period kada je na širokom evopskom i balkanskom prostoru prevladavala kultura polja s urnama koja je obuhvatala i sjeverne dijelove Bosne. U istočnom dijelu sjeverne Bosne od Ukrine do Drine krajem II i početkom I milenija pne, u kasnom bronzanom dobu, razvila se grupa Vis-Pivnica (prema nalazištu Vis u Modranu u okolini Dervente), srodna sa južnovojvođanskom bosutskom grupom ovog perioda, a u izvjesnoj mjeri i sa Srednjebosanskom kulturnom grupom kasnog bronzanog doba.

Gradina Grabovik-Zaketuše
-------------------------

Nalazi se iznad sela Straža, na koti Grabovik, na 686 m nadmorske visine. Ovaj predio je udaljen od Srebrenika, u istočnom smjeru oko 10 km. Brdo Grabovik visoko je oko 200 m. Južne, zapadne i sjeverne padine čine stijene koje su na određenim tačkama visoke i do 50-60 m. Na vrhu Grabovika je stjenoviti plato, koji se proteže u osnovnom smjeru od istoka ka zapadu, dimenzija 350 x 150 m). Na spomenutim padinama i na platou nađeno je dosta površinskog materijala koji se može okvirno datirati, u period kasnog bronzanog i starijeg željeznog doba (od oko 1000. do 300. godine prije naše ere). Neki keramički elementi na keramici su identički sa nalazima iz Donje Doline. To su prvi nalazi ove vrste u sjeverno-istočnom dijelu Bosne.

Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 14. do 10 marta 2006. godine, gradina je proglašena za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući), Ljiljana Ševo i Tina Wik. 

Arheološko područje ugroženo je eksploatacijom kamena i geološkim istraživanjima u kojima područje nije tretirano kao potencijalno arheološko nalazište.

Gradina ispod Kuga
------------------

Nalazi se u naselju Bjelave na koti na 404 m nadmorske visine. Na lokalitet se može prići sa puta Tuzla-Orašje. Od kamenoloma do skoro samog vrha probijen je put na kome se nalazi mnogo prahistorijske keramike. Brdo je na ostaloj površini zaraslo te se vrlo teško stiže do vrha koji je potpuno prekriven nižim i visokim rastinjem i za sada se na njemu ne može vršiti arheološka prospekcija. U dijelu južnog podnožja lokaliteta se vrši eksploatacija i separacija kamena. Na sjednici komisije za očuvanje nacionalnih spomenika održanoj 4. do 11. septembra 2007. godine, gradina je proglašena za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuć), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik. Novom odlukom iz 2009, predhodna odluka je poništena.
**Xiao Ji** (蕭紀) (508 – 5. august 553), kurtoazno ime **Shixun** (世詢), poznat i po tituli **Princ od Wulinga** (武陵王), kasnije pogrdno promijenjenu u **Taotie Ji** (饕餮紀), bio je princ i pretendent na prijestolje kineske carske dinastije Liang. Bio je najmlađi sin njenog osnivača cara Wua, te je vladao nad područjem današnjeg Sečuana i Chongqinga. U kaosu izazvanom ustankom Huo Jinga i očevom smrću, godine 552. je, dijelom temeljen i događajima koje je protumačio kao nebesko znamenje, sebe proglasio carem i sa vojskom krenuo na istok da preuzme prijestolje. Pohod je završio katastrofalnim neuspjehom - godine 553. su snage države Zapadni Wei, na nagovor njegovog brata cara Yuana, napala Xiao Jijevo područje odsjekavši mui odstupnicu; potom su Xiao Jijeve trupe poražene u sukobu sa trupama cara Yuana,a a Xiao Ji ubijen u borbi.

Napomene i reference
--------------------

1. ↑  *Book of Liang*, vol. 55.
2. 1 2  Academia Sinica Chinese-Western Calendar Converters.
3. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 165.
4. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 164.

* *Knjiga Lianga*, vol. 55. Arhivirano 2008-02-06 na Wayback Machine-u
* *Historija Južnih dinastija*, vol. 53. Arhivirano 2007-10-11 na Wayback Machine-u
* *Zizhi Tongjian*, vols. 147, 157, 159, 163, 164, 165.

| Kineska carska porodica |
| --- |
| Prethodi:**Xiao Dong (Princ od Yuzhanga)** | **car dinastije Liang (Zapadna)**552–553 | Slijedi:**Car Yuan od Lianga** |
| **car Kine (Jugozapadna)**552–553 | Slijedi:**Car Fei od Zapadnog Weija** |
Pripadnici italijanske žandarmerije - karabinjeri - na zadatku čuvanja reda u Firenci.
**Žandarmerija** ili **oružništvo** u najširem smislu označava vojne ili paravojne formacije čiji je primarni zadatak obavljanje policijskih, odnosno poslova unutarnje sigurnosti. Ovisno o državi, žandarmerija može biti biti dio vojske, policije ili potpuno samostalna formacija. U raznim državama se za nju koriste razni nazivi kao što su **unutrašnja vojska**, **poljska policija**, **streljačka policija** i **karabinjeri**. Izvor zabune ponekad može izazvati činjenica da neke države za žandarmeriju koriste izraz vojna policija.

Na prostoru bivše Jugoslavije žandarmerija trenutno postoji u Srbiji. Prije toga je postojalo poljsko oružnistvo (*Feldgendarmerie*) u Austrijskom Carstvu, odnosno Austro-Ugarskoj. Žandarmerija je postojala i u Kneževini, a kasnije i Kraljevini Srbiji, pa je sličnu instituciju dobila i Kraljevina Jugoslavija. Oružništvo je postojalo u NDH. Za vrijeme i neposredno nakon drugog svjetskog rata FNR Jugoslavija je imala paravojnu formaciju Korpus narodne obrane Jugoslavije (KNOJ). 1991. godine je Hrvatska, neposredno pred izbijanje rata, formirala paravojnu formaciju Zbor narodne garde koji će kasnije prerasti u Hrvatsku vojsku.

V. također
----------

* Evropske žandarmerijske snage
* Karabinjeri
* Narodna naoružana policija
* Obalna straža SAD
*Za ostale upotrebe, v. Gradešnica (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 05′ 06" SGŠ, 21° 45′ 48" IGD

**Gradešnica** (mak. *Градешница*)je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Gradešnica pripada opštini Novaci.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Gradešnica je smešteno u krajnje južnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Grčkom (10 km južno od sela). Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 52 km istočno.

Gradešnica se nalazi u južnom delu visokoplaninske oblasti Marijovo, kao jedno od najzabačenijih, ali i etnički najčistijih delova pravoslavnog slovenskog življa na tlu Makedonije. Naselje je položeno na omanjoj visoravni, od koje se južno izdiže planina Nidže. Zapadno od sela protiče Crna reka, koja u ovom delu toka pravi veliku klisuru. Nadmorska visina naselja je približno 860 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Gradešnica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 89 stanovnika. 

Pretežno stanovništvo su etnički Makedonci (99%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Novaci

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Gradešnica (Marijovo)*** na Wikimedijinoj ostavi

* http://opstinanovaci.gov.mk/ Zvanična stranica opštine Novaci

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Novaci |
| --- |
| **Novaci** • 
Armatuš • 
Baldovenci • 
Bač • 
Biljanik • 
Brod • 
Budimirci • 
Brnik • 
Veleselo • 
Vranjevci • 
Germijan • 
Gnjeotino • 
Gnjilež • 
Gornji Aglarci • 
Gradešnica • 
Grumazi • 
Gruništa • 
Dalbegovci • 
Dobroveni • 
Dobromiri • 
Donji Aglarci • 
Donje Orehovo • 
Živojno • 
Zović • 
Iveni • 
Makovo • 
Meglenci • 
Novo Selo • 
Orle • 
Paralovo • 
Petalino • 
Polog • 
Rapeš • 
Ribarci • 
Skočivir • 
Slivica • 
Sović • 
Staravina • 
Suvodol • 
Tepavci |  |
Za istoimeni dokumentarni film, v. Erinnerungen an die Zukunft (film).

***Erinnerungen an die Zukunft: Ungelöste Rätsel der Vergangenheit*** (sh. *Sjećanja na budućnost: Neriješene zagonetke prošlosti*) je knjiga švicarskog publicista Ericha von Dänikena originalno objavljena 1968. godine, poznata po tome što je popularizirala hipotezu o tzv. drevnim astronautima. Däniken je u knjizi niz arheoloških artefakata širom svijeta protumačio ili kao umjetnički odraz posjeta tehnološki superiorne, odnosno vanzemaljske civilizacije te ustvrdio kako su neki od najpoznatijih objekata iz drevnog doba, uključujući Piramide u Gizi sagradili vanzemaljci ili ljudi pod njihovim vodstvom, s obzirom da drevne kulture nisu raspolagale tehnološkim mogućnostima za njihovu izgradnju. Dänikenova knjiga, koja je izdana u doba kada je javnost širom svijeta počela sumnjati, odnosno odbacivati dotada etablirana shvaćanja te prihvaćati tzv. New Age vjerovanja, postala je međunarodni bestseler. Dvije godine kasnije je snimljen i istoimeni dokumentarni film, koji je postao veliki hit. Nasuprot tome, u redovima etablirane nauke je von Dänikenova knjiga postala predmet žestokog osporavanja, odnosno optužbi da promovira psuedonauku.

Vanjske veze
------------

* Erich von Daniken's "Chariots of the Gods?": Science or Charlatanism? by Robert Sheaffer
* Chariots of Lies: Did aliens really build the Pyramids?
* Erinnerungen an die Zukunft (1970) IMDb Entry
* Chariots of the gods Arhivirano 2011-07-13 na Wayback Machine-u
* Center for Ancient Astronaut Research
* Blumrich, Josef F. (October–December 1974). „spaceships of the prophet Ezekiel, The". *Impact of Science on Society* (UNESCO) **XXIV** (4): 329–336.
**La Gomera** je otok u Atlanskom oceanu u arhipelagu i španjolskoj autonomnoj zajednici
Kanari, administrativno podpada pod Provinciju Santa Cruz de Tenerife.

Geografske karakteristike
-------------------------

La Gomera ima površinu od 378 km² na kojoj živi 20,976 stanovnika.

Administrativni centar otoka i najveća luka je grad San Sebastián de La Gomera, koji leži na istočnoj obali.
To je bila posljednja luka u kojoj se zaustavio Kristofor Kolumbo prije nego što je otplovio za Ameriku 1492. 
Danas su kuća u kojoj je boravio i crkva u kojoj se molio turističke atrakcije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*La Gomera*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 12. 7. 2018.
2. 1 2  „*Otras disposiciones*" (engleski). Boletin oficial del Estado. Pristupljeno 12. 7. 2018.

Vanjske veze
------------

***La Gomera*** na Wikimedijinoj ostavi

* *La isla de La Gomera* (`es`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Koordinate: 41° 06′ 37" SGŠ, 21° 00′ 41" IGD

**Jankovec** (mak. *Jankovec*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Jankovec pripada opštini Resan.

Pored naselja se nalazi istoimeni Manastir Jankovec.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Jankovec je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 35 km zapadno, a od opštinskog središta 3 km severno.

Jankovec se nalazi u oblasti Gornje Prespe, oblasti oko zapadne i severne obale Prespanskog jezera. Naselje je smešteno na severnom obodu prijezerskog polja. Zapadno od naselja se izdiže planina Galičica, a istočno planina Bigla. Kroz naselje protiče Golema reka. Nadmorska visina naselja je približno 910 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Jankovec je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 1.169 stanovnika. 

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (98%), a ostalo su mahom Cincari.

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Resan

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Jankovec*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.resen.gov.mk Zvanična stranica opštine Resan

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Resan |
| --- |
| **Resan** • 
Arvati •
Asamati •
Bolno •
Brajčino •
Vukoderi •
Gornja Bela Crkva •
Gornje Krušje •
Gornji Dupeni •
Grnčari •
Donja Bela Crkva •
Donje Perovo •
Donji Dupeni •
Drmeni •
Evla •
Zlatari •
Izbišta •
Ilino •
Jankovec •
Jezerani •
Kozjak •
Konjsko •
Krani •
Kriveni •
Kurbinovo •
Lavci •
Leva Reka •
Leskojec •
Ljubojno •
Nakolec •
Oteševo •
Petrino •
Podmočani •
Pokrvenik •
Preljublje •
Pretor •
Rajca •
Slivnica •
Sopotsko •
Stenje •
Stipona •
Carev Dvor •
Šurlenci •
Štrbovo |  |
**Janko Gredelj** (Zagreb, 28. travnja 1916. - Zagreb, 24. prosinca 1941.) bio je komunist i narodni heroj. 

Još kao šegrt povezao se s revolucionarnim pokretom, a 1937. godine primljen je u Savez komunističke omladine Jugoslavije. Godine 1938. bio je primljen u članstvo Komunističke partije Jugoslavije. Bio je aktivan u kulturno-prosvjetnom društvu „Mladost" i u radničkom planinarskom društvu „Prijatelj prirode".

U Drugom svjetskom ratu ratu je radio u ilegalnoj tiskari. Nakon uhićenja Huperta i Anke Sertić, koji su ustaškoj policiji priznali postojanje tiskare, ustaše su 24. prosinca godine 1941. opkolili kuću u Klaićevoj ulici broj 17 u Zagrebu. Zametnula se borba s ustaškom policijom. Janko Gredelj koji je radio u toj "Tehnici" ranio je u borbi trojicu policajaca. Pošto je i sam bio teško ranjen, nije mogao daleko pobjeći, te je dopao ustašama u ruke. Prevezen je u bolnicu u Vinogradskoj cesti, gdje je izdahnuo.

Narodnim herojem je proglašen 5. srpnja 1951. godine.

Njegovi posmrtni ostaci su poslije rata pohranjeni u Grobnicu narodnih heroja na zagrebačkom groblju Mirogoju.

Poveznice
---------

* Tvornica željezničkih vozila Gredelj d.o.o.
**Wigierski nacionalni park** (poljski: *Wigierski Park Narodowy*) je jedan od 23 poljskih nacionalnih parkova koji se nalazi na na sjeveroistoku zemlje u Podlaskom vojvodstvu.

Njegov sjeverni dio nalazi se u pojasu jezera oko grada Suwałkia, dok se južni prostire po ravnici oko Augustówa.

Historija i karakteristike
--------------------------

Park je osnovan 1989]]. na površini od 14.956 hektara, danas njegova površina iznosi 15,086 ha i obuhvaća 9,464 ha šuma, 2,908 ha voda i 2,714 ha svega ostalog, od tog 2.229 ha oranica. Strogo je zaštićeno 623 ha u kom se nalazi 120 ha šuma.

Krajolik parka nastao je za kvartarne glacijacije, u vrijeme kad je glečer dugo pokrivao sjeverni dio današnjeg parka. Ravničarski južni dio bio je mjesto gdje su se taložili sedimenti koje je nanosio glečer. Za razliku od tog sjeverni dio je valovit, sa velikim bazaltnim morenama i ponekim brdašcima na frontu morene, od kojih su neka visoka 35 metara. 
Tlo tog dijela parka izgrađeno je od gline, šljunka i pijeska s kamenja različitog mineralnog sastava.

Park je mjesto u kom se nalazi 42 glacijalna jezera, od kojih je najveće Wigry površine 21,87 km², maksimalno duboko 73 m. 
Ono zauzima centralni dio parka, koji je po njemu i dobio ime.
Najveća rijeka u parku je Czarna Hańcza, poznata ruta za kajakaše.

Park je zbog svog značaja 2002. uvršten na listu Ramsarske konvencije i evropsku mrežu Natura 2000.

U parku živi 46 vrsta sisavaca, preko 202 vrste ptica i 32 vrste riba. Zahvaljujući provedenoj zaštiti, nekad ugroženi Veliki vranac i dabar postali su brojniji.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Wigierski Park Narodowy*" (engleski). Wigierski Park Narodowy. Pristupljeno 18.08.2021.
2. ↑   „Wigry National Park" (engleski). Ramsar Sites Information Service. Pristupljeno 18.08.2021.
3. ↑   „Wigierski Park Narodowy" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 18.08.2021.

Vanjske veze
------------

***Wigierski nacionalni park*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Wigierski Park Narodowy* (službene stranice) (`pl`)
**Čistoća od stvarne nečisti** je pojam u islamu koji podrazumijeva čistoću tijela, odjeće i prostora u kojem musliman obavlja namaz. Ovo se smatra namaskim farzom

To je nečistoća koja ne smije biti na tijelu klanjača, njegovoj odjeći, niti na mjestu gdje obavlja namaz. Odjeća klanjača mora biti čista. Ako bi klanjao u obući čiji je đon nečist, namaz nije dozvoljen (tj. neispravan je), a ako bi ih izuo i stao na njih onda je dozvoljen. Mjesto na kojem se klanja također mora biti čisto. Minimimum je da bude čist prostor za stajanje, prostor za dvije šake (prilikom sedžde), za dva koljena i za čelo. 

Ukoliko se namaz obavlja na dvjema spojenim prostirkama, čije je dno nečisto, a površina čista, namaz je ispravan, jer je klanjano na čistom mjestu. Također, dozvoljen je namaz na čvrstoj prostirci (npr. debelom tepihu), čija je gornja strana čista, a donja nečista, ukoliko se vlaga nečistoće ne pojavi na gornjem dijelu, a ukoliko dođe do pojave vlage (usljed nečistoće) namaz nije validan (nije dozvoljen, nije ispravan).
Stater s prikazom Evagore
**Evagora** (grčki: Εὐαγόρας) je bio kralj grčke kolonije Salamine na Cipru (vladao 410. – 374. pne.) 

Njegovog oca po imenu Nikoklo su s vlasti svrgnuli Feničani, te je Evagora djetinjstvo proveo u izgnanstvu. Godine 410. pne. u Kilikiji okupio 50 pristalica s kojima se iskrcao na Cipru, digao ustanak i preuzeo vlast nad Salaminom, a kasnije i nad cijelim Ciprom. Ispočetka je, očekujući pokušaj Perzijanaca da preuzmu vlast nad otokom, saveznika pronašao u Ateni, da bi se nakon poraza Atene u peloponeskom ratu 404. pne. nastojao okrenuo perzijskom kralju Artakserksu II te isposlovao savez Perzije i Atene koji će do izražaja doći u korintskom ratu. U tom je ratu Evagora aktivno sudjelovao, ali je kasnije ipak zaratio s Perzijom te je, nakratko, uz egipatsku pomoć osvojio dijelove Male Azije i Fenicije. Nakon Antalkidinog mira 387. pne. ostao bez saveznika. Godine 381. pne. su Perzijanci iskrcali veliku vojsku na otok, ali im se Evagora godinama opirao, sve dok 376. pne. nije uspio isposlovati mir temeljem koga zadržava prijestolje, iako kao perzijski vazal. Godine 374. pne. ga je ubio dvorski eunuh zbog privatne svađe, a naslijedio sin Nikoklo.

Evagora se u antičkim izvorima često navodio kao uzoran vladar, koji je brinuo o dobrobiti svojih podanika, ali i kao veliki poklonik helenske kulture. Upravo njemu se pripisuju reforme temeljem kojih je dotadašnje ciparsko pismo zamijenjeno grčkim alfabetom.

Vanjske veze
------------

***Evagora*** na Wikimedijinoj ostavi

* An Evagoras' coin on a stamp of Republic of Cyprus

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 78146824859307631316
* GND: 1105399478

 |
Sunce promatrano kroz H-alfa filter
Pomrčina Sunca 11. kolovoza 1999. godine
**Hromosfera** ili "kromosferea" je sloj Sunčeve atmosfere, iznad fotosfere i visok je oko 2 000 km. Gustoća se dosta mijenja po visini, od 2 × 10-4 kg/m3 u blizini fotosfere do 1 × 10-11 kg/m3 u blizini prijelaznog područja s koronom. Iz još nepoznatog razloga, temperatura kromosfere je veća od fotosfere, koja je bliza središtu Sunca. Dok se temperature fotosfere kreću izmedu 4 000 i 6 400 K, temperature kromosfere se kreću od 4 500 do 20 000 K. 

Ime fotosfere (doslovno "obojena kugla"), dolazi od crvenkaste boje, jer u spektru svjetlosti prevladava crvena H-alfa spektralna linija vodika. Crvena boja se može vidjeti direktno bez teleskopa, za vrijeme pomrčine Sunca. Normalno se fotosfera ne može vidjeti zbog jake svjetlosti fotosfere, pa treba koristiti filtere sa uskim pojasem koji pokriva H-alfa spektralnu liniju. Tada se mogu vidjeti prominencije (pramenovi), a i koronalne izbačaje masa. 

Za kromosferu su najznačajnije osobine spikule, duge tanke cjevčice sjajnog plina, koje izgledaju kao vlati trave koja rastu iz fotosfere ispod. Spikule se dižu do vrha kromosfere i nakon 10 minuta padaju nazad. Postoji i nešto drukčiji oblik spikula, koje liče više na pramenove i traju duplo duže. 

Ipak, najspektakularnija pojava su Sunčeve prominencije, koje se dižu kroz kromosferu i kao svjetleći pramenovi mogu dostignuti i 700 000 km u Sunčevoj atmosferi. 

Iznad kromosfere se diže prijelazno područje, gdje se temperature naglo dižu do korone, od nekih 20 000 K do skoro 1 000 000 K.

Izvori
------

1. ↑  „SP-402 A New Sun: The Solar Results From Skylab".
2. ↑  The Sun - Introduction
3. ↑  „World Book at NASA - Sun". Arhivirano iz originala na datum 2005-02-17. Pristupljeno 2015-02-25.

Vidi još
--------

* Sunce

|  |  |
| --- | --- |
| Sunce | Sunce |
| **Unutrašnja struktura**: | Jezgro • Radijativna zona • Tahoklin • Konvektivna zona • Fotosfera |
| **Spoljašnja struktura**: | Atmosfera (Hromosfera · Tranziciona zona · Korona) • Sunčev vetar • Heliosfera • Terminacioni šok • Heliopauza • Magnetno polje |
| **Pojave na Suncu**: | Sunčeve pege • Fakule • Granule • Supergranule • Spikule • Sunčeve baklje • Erupcije • Protuberance • Koronalni lukovi • Koronalne eksplozije • Koronalne rupe |
| **Pojave vezane za Sunce**: | Sunčeva aktivnost (Sunčev ciklus) • Sunčevo zračenje • Sunčev dinamo • Rotacija • Pomračenja • Helioseizmologija • Problem Sunčevih neutrina • Standardni model Sunca |
| **Astronomija** |
**Jež u magli** (rus. *Ёжик в тумане*) je sovjetski kratki animirani film iz 1975. godine. Režiser filma je Juri Norštejn.

Producent filma je studio Sojuzmultfilm iz Moskve. 
Autor scenarija je Sergej Kozlov, koji je objavio i knjigu pod istim naslovom. Godine 2006, Norštejn je izdao knjigu u kojoj je naveo sebe i Kozlova kao ko-autore. Trajanje filma je 10 minuta i 29 sekundi.

Ovaj film je veoma cenjen među svetskim animatorima i smatra se za klasik žanra animacije. Kvalitet filma se ne oslanja prvenstveno na priču, već na inovativnu i detaljnu animaciju, kao i emotivno dočaravanje atmosfere.

Priča
-----

Središnji likovi su jež i njegov prijatelj mali medved. Oni se svako veče sastaju da piju čaj, razgovaraju i broje zvezde. Jednog dana jež je na putu ka svom prijatelju u šumi ugledao belog konja u magli. Vučen radoznalošću, jež odlučuje da istraži maglu. Tamo se izgubio i naišao na mnoga zastrašujuća bića, kao što su sova ili slepi miš, ali i na prijateljski nastrojene psa i ribu.

Izvori
------

1. ↑  „Festival animiranog filma Laputa 2003. (Japan)".

Spoljašnje veze
---------------

* *Jež u magli* na IMDb-u (`en`)
* *Hedgehog in the Fog* Arhivirano 2007-12-11 na Wayback Machine-u na sajtu Keyframe
* Klub ljubitelja filma „Jež u magli"
* Priča sa ilustracijama
Prozirna živina sijalica
**Živina sijalica** je tip sijalica sa pražnjenjem u gasu koja koristi električni luk kroz živine pare da proizvede svetlost. Električni luk se uglavnom zadržava u malom gorioniku od kvarcnog stakla koji se postavlja u veći balon od borosilikatnog stakla. Spoljašnji balon može biti proziran ili obložen fosforom. U oba slučaja spoljašnji balon pruža toplotnu izolaciju, zaštitu od ultraljubičaste svetlosti koju proizvodi sijalica.

Živine sijalice su energertski efikasnije od inkandescentnih sijalica i većina fluorescentnih sijalica, sa svetlosnom efikasnošću koja se kreće od 35 do 65 lm/w. Druge prednosti su dug radni vek koji ide i do 24.000 sati i jaka bela svetlost. Zbog toga se ove sijalice koriste za osvetljenje velikih površina, kao što su fabrike, skladišta i sportski tereni, kao i za uličnu rasvetu. Prozirne živine sijalice proizvode belu svetlost sa zelenkasto-plavim sjajem zbog živine kombinacije linija spektra. Ovo ljudskoj koži daje mrtvačku boju, pa se ovakve sijalice obično ne prodaju u običnim prodavnicama. Živine sijalice sa korekcijom boje prevazilaze ovaj problem oblaganjem fosforom sa unutrašnje strane balona koji emituje belu svetlost. Ove sijalice daju bolji prikaz boje od energetski efikasnijih natrijumovih sijalica visokog i niskog pritiska.

Živine sijalice rade na unutrašnjem pritisku od oko jedne atmosfere i traže specijalna podnožja, kao i električne balaste. Za njihov rad je takođe potreban period zagrevanja od 4-7 minuta da se dostigne puna svetlost. Živine sijalice postaju sve više zastarele i povlače se iz upotrebe u korist metal-halogenih sijalica koje su efikasnije i imaju verniji prikaz boja.

Literatura
----------

* Kostić, Miomir B. (2000). *Vodič kroz svet tehnike osvetljenja*. Beograd: Minel-Šreder. ISBN 86-302101-1-3.

Spoljašnje veze
---------------

***Živina sijalica*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Sijalice i osvjetljenje |
| --- |
| Koncepti | temperatura boje • sjaj • sijalica • svjetiljka • svjetlosno zagađenje • Podnožje sijalice |
| inkandescentne | obična • halogena • Nernstova • Parabolic aluminized reflector (PAR) |
| luminiscentne | 

|  |  |
| --- | --- |
| Fluorescentne | fluorescentna (kompaktna fluorescentna) • Fluorescent induction |
| elektroluminiscentne | Field-induced polymer electroluminescent |

 |
| gorive | karbidna • Argand • svijeća • Diya • gasna • Kerosene • fenjer • Limelight • petrolejka • Rushlight • Safety • Tilley • baklja |
| Lučne | Carbon arc • Klieg light • Jabločkova svijeća |
| Pražnjenje u gasu | crno svjetlo • Deuterium arc • Germicidal • Grow light • tinjalica • sumporna • Tanning • Xenon arc • Xenon flash |
| Pražnjenje u gasu viskog pritiska | živina • metal-halogena • natrijumova |
| Other | Chemiluminescence • Electroluminescent wire • Electron stimulated luminescence • Glow stick • lava lampa • LED • Plasma • Radioluminescence • Solid-state (SSL) |
**Watlala** (Cascade, Watlalla, Katlagakya, Shahala, Kigaltwalla, Wahclellah, Dog River, Kwikwulit), pleme Chinookan Indijanaca uz rijeku Columbiju od Dog Rivera (Hood River) na zapad do Sandy Rivera (nekada Quicksand) i sve do blizu ušća Willamette u Oregonu.

Ime
---

Naziv Shahala, dali su im Chinook, od saxala, u značenju "above," od njih Chinooka. Gila'xicatck je drugi naziv za njih isto od Chinooka. Katlagakya je njihov vlastiti naziv, a Cascade popularni engleski naziv po kaskadama (lokalitetu gdje su živjeli), plitkim brzacima po kojima su lovili ribu. Ostali nazivi za njih koje su zabilježili razni autori: Al-e-is, Wah-lal-la, Ki-gal-twalla, Ki-gal-twal-la.

Kultura
-------

Bili su organizirani po malenim nezavisnim obiteljskim grupama koje su se bavile ribolovom (losos), kopanju korijenja (camas) i sakupljanju bobica i oraha. Uplaninama su lovili jelene, losove i planinske koze. Najvažnija riba koju su lovili bio je losos, hvatali su ga po plitkim brzacima, kaskadama na Columbiji, ali i drugim rijekama, kao što su Sandy u Oregonu i Washougal u Washingtonu.

Povijest
--------

Godine 1805-1806. posjećuje ih ekspedicija Lewisa & Clarka koji ih nazivaju imenom *Wahclellah* i procjenjuju im broj na 2.800. broj im uskoro opada na 1.400 (1812); 80 (1854), što je miožda bila posljedica epidemije koja ih je pogodila 1829. Watlale će uskoro po  *'Wasco'* -ugovoru manjim dijelom biti smješteni na rezervat Warm Springs, gdje bi još trebali imati potomaka, ostali će ostati i dalje na području gorja Cascade. Većina ih se ipak pretopila u Wasce i Wishrame.

Podjela
-------

Watlala Indijanci bili su podijeljeni na nekoliko lokalnih skupina (Swanton), to su Cathlakaheckit, Cathlathlala, Clahclellah, Neerchokioon, Washougal i Yehuh. Hodge navodi nazive: Cathlakaheckit, Cathlathlala, Cathlayackty (isto što i Cathlakaheckit), Clahclellah, Katlagakya i Yehuh.

Jezik
-----

Njihov jezik dijalekt je upper chinooka.

Izvori
------

1. ↑  River People of the Middle Columbia
2. ↑  Donald M. Hines
3. ↑  Watlala, Swanton
4. ↑  Hodge
Živci očne duplje
**Živac odvodilac** (lat. *nervus abducens*) je motorni kranijalni nerv, koji inerviše spoljašnji pravi mišić. Zajedno sa okulomotornim i trohlearnim živcem, on čini grupu tzv. „okulogirnih živaca" koji inervišu mišiće pokretače očne jabučice.

Živac odvodilac polazi iz jedra u mostu i izlazi iz moždanog stabla na granici između mosta i produžene moždine (unutra u odnosu na facijalni živac). Odatle se prostire unapred, upolje i naviše (između mosta i klivusa), probija tvrdu moždanicu i ulazi u zadnji zid kavernoznog sinusa. Nakon toga, on prolazi kroz sam sinus, napušta srednju lobanjsku jamu i kroz gornju orbitalnu pukotinu ulazi u očnu duplju. Konačno, živac odvodilac ulazi u zadnji deo spoljašnjeg pravog mišića koga inerviše.

Povrede ovog živca su relativno česte zbog njegovog dugog puta kroz lobanju, a naročito tokom preloma u oblasti baze lobanje. Osim toga i pojedina oboljenja mogu negativno da utiču na njega: Gradenigov sindrom, tuberkuloza i sl.

Literatura
----------

* Dr Slavoljub V. Jovanović, dr Nadežda A. Jeličić: „Anatomija čoveka — glava i vrat" („Savremena administracija", Beograd, 2000) -86-387-0604-9-

| Moždani živci |
| --- |
| **0** krajnji živac | **I** mirisni živci | **II** vidni živac | **III** živac pokretač oka | **IV** trohlearni živac | **V** trograni živac (*oftalmični, gornjovilični, donjovilični živac*) | **VI** živac odvodilac | **VII** živac lica | **VIII** tremno-pužni živac | **IX** jezično-ždrelni živac | **X** živac lutalac | **XI** pomoćni živac | **XII** podjezični živac |
**James Quibell**, punim imenom *James Edward Quibell* (11. novembar 1867. - 5. jun 1935.), bio je engleski arheolog jedan od pionira egiptologije.

Biografija
----------

Nakon studija na Univerzitetu u Oxfordu (Koledž Christ Church) prva iskapanja radio je sa Flinders Petriem u Koptosu 1893. Prije iskapanja na tom lokalitetu historija Antičkog Egipta nije se protezala dalje od Četvrte dinastije, ali su Petrie i Quibell dokazali da je puno starija.

Sljedeće godine ponovo je pomagao Petriu, ovaj put u Nakadi, gdje su iskopali jednu od najvećih ikad otkrivenih nekropola Predinastičkog Egipta. Nakon tog iskapao je u Hierakonpolisu 1897./98.

Nakon tog je radio u Luksoru 1896. i istražio Rameseum (grobnicu faraona Devetnaeste dinastije Egipta i Ramzesa II). 
Pod tim hramom pronašao je vrijedne papiruse Srednjeg kraljevstva i predmete koji su se koristili u magijskoj i medicinskoj praksi.

Quibell je veći dio svog života proveo u Egiptu radeći na brojnim mjestima u Odjelu za starine. Između 1899-1904. bio je glavni inspektor za starine za Deltu i Srednji Egipat. Od 1904. do 1905. radi kao glavni inspektor u Luksoru, zatim je glavni inspektor za Sakaru - 1905, Kurator Muzeja u Kairu (1914.-1923.) i glavni sekretar Egipatskog muzeja u Kairu (1923.-1925.)

Od 1931. do 1935. bio je direktor Stepenaste piramide, na tom položaju ga je zatekla smrt.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Excavator: Quibell, James Edward (1867–1935)*" (engleski). Fitzwilliam Museum. Arhivirano iz originala na datum 2021-03-05. Pristupljeno 26.9. 2020.

Eksterni linkovi
----------------

***James Quibell*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Authors: Quibell James Edward (sorted by popularity)*
Hromozomska recipročna translokacija četvrtog i dvadesetog hromozoma.
U genetici, **hromozomska translokacija** je hromozomska aberacija uzrokovana preuređivanjem delova nehomolognih hromozoma. Do fuzije gena može doći kad se translokacijom spoje dva inače zasebna gena, što je česta pojava u slučaju kancera. To se može detektovati citogenetičkim pregledom kariotipa ugroženih ćelija. Postoje dva glavna tipa hromozomske translokacije, *recipročna* (takođe poznata kao nerobertsonska) i *robertsonska*. Isto tako, translokacije mogu da budu *balansirane* (sa ravnomernom razmenom materijala bez suvišne ili nedostajuće informacije, i potpunom funkcionalnošću) ili *nebalansirane* (gde je razmena hromozomskog materijala neravnomerna tako da se formiraju dodatni ili se gube geni).

Vidi još
--------

* Aneuploidija
* Hromozomske aberacije
* Krosing-over

  


| * p
* r
* u
Hromozomi čovjeka |
| --- |
| 1  •  2  •  3  •  4  •  5  •  6  •  7  •  8  •  9  •  10  •  11  •  12  •  13  •  14  •  15  •  16  •  17  •  18  •  19  •  20  •  21  •  22  •  X  •  Y |

Literatura
----------