recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinate: 41° 14′ 32" SGŠ, 20° 53′ 26" IGD

**Kuratica** (mak. *Kuratica*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugozapadnom delu države. Kuratica pripada opštini Ohrid.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Kuratica je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Ohrida, naselje je udaljeno 18 km severoistočno.

Kuratica se nalazi u istorijskoj oblasti Ohridski kraj, koja se obuhvata prostor istočno i severoistočno od Ohridskog jezera. Naselje je smešteno visoko, na jugozapadnim visovima Plakenske planine. Nadmorska visina naselja je približno 1.080 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Kuratica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 326 stanovnika. 

Većinu stanovništva čine etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Ohrid

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Kuratica*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.ohrid.gov.mk Zvanična stranica opštine Ohrid

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Ohrid |
| --- |
| **Ohrid** • 
Vapila • 
Velgošti • 
Velestovo •
Gornji Lakočerej • 
Donje Konjsko • 
Donji Lakočerej • 
Zavoj • 
Jelšani •
Konjsko • 
Kosel • 
Kuratica •
Lagadin • 
Leskojec • 
Livojišta • 
Ljubaništa • 
Openica •
Orman • 
Peštani • 
Plaće •
Podmolje • 
Ramne •
Rasino • 
Rečica • 
Svinjišta •
Sirulja • 
Skrebatno • 
Trpejca •
Šipokno |  |
Koordinate: 41° 31′ 38" SGŠ, 22° 07′ 15" IGD

**Krivolak** (mak. *Krivolak*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Krivolak je naselje u okviru opštine Negotino.

Krivolak ima veliki značaj za srpsku zajednicu u Republici Makedoniji, pošto Srbi čine značajnu manjinu u naselju.

Prirodni uslovi
---------------

Krivolak je smešten u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 20 kilometara severoistočno.

Naselje Krivolak se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je smešteno u dolini reke Vardar, u središnjem delu Tikveške kotline. Naselje je položeno na približno 140 metara nadmorske visine, u ravničarskom području. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Krivolak je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 1.021 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (86%), a manjina su Srbi (12%). Početkom 20. veka pretežno stanovništvo bili su Turci, koji su posle Prvog svetskog rata iselili u maticu, a na njihovo mesto došli su preci današnjih stanovnika.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Krivolak*** na Wikimedijinoj ostavi

* negotino.gov.mk Zvanična stranica opštine Negotino

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Negotino |
| --- |
| **Negotino** • 
Brusnik •
Vešje •
Vojšanci •
Gornji Disan •
Donji Disan •
Dubrovo •
Janoševo •
Kalanjevo •
Krivolak •
Kurija •
Lipa •
Pepelište •
Pešternica •
Timjanik •
Tremnik •
Crveni Bregovi •
Džidimirci •
Šeoba |  |
**Niža klasa** je izraz koji se u sociologiji i drugim društvenim naukama koristi kako bi se opisali pojedinci, društvene grupe i slojevi koji su po materijalnom položaju i/li političkim pravima i utjecaju inferiorni drugim pojedincima u društvu koji spadaju u više klase.

Što spada, a što ne spada u nižu klasu je pitanje čiji odgovor ovisi o pojedinom društvu, historijskom periodu, ali i različitim ideološkim podlogama na kojima se vrši razvrstavanje pojedinih klasa. Uz izraz niža klasa se često vezuje i izraz potlačena klasa, ali on ne mora biti sinonim, pogotovo u društvima sa složenijom društvenom stratifikacijom.

S druge strane, kroz historiju su niže klase u pravilu činile najbrojniji sloj društva, isto kao što je postojala relativno jednostavna podjela na višu - vladajuću - klasu i nižu klasu. U klasičnim robovlasničkim društvima su tako nižu klasu činili robovi i siromašni plebejci, u feudalnim društvima kmetovi, dok su se u ranim fazama kapitalizma nižom klasom smatrali radnici, odnosno proleteri.

S razvojem tehnologije, ali i većom društvenom pokretljivošću i općenitim rastom životnog standarda počele su se brisati čvrste granice među klasama, odnosno njih je počeo apsorbirati fenomen tzv. srednje klase.

Danas se kao glavni kriterij za pripadnost nižoj klasi u nekom društvu navode ekonomski kriteriji i stupanj obrazovanja. Nižoj klasi tako pripadaju one osobe koje od svojih redovnih primanja mogu zadovoljiti tek najosnovnije egzistencijalne potrebe, odnosno imaju stupanj kvalifikacija poput osnovne i srednje škole temeljem koga mogu obavljati poslove vezane uz tzv. plave ovratnike.

  



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  p • r • u  |

 |  |
| Buržoazija | Viša klasa | Vladajuća klasa | Plemstvo | Bijeli okovratnik |
| Malograđanstvo | Viša srednja klasa | Kreativna klasa | Džentrija | Plavi okovratnik |
| Proletarijat | Srednja klasa | Radnička klasa | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići | Ružičasti ovratnik |
| Lumpenproletarijat | Niža srednja klasa | Niža klasa | Klasa starog novca | Zlatni okovratnik |
| Seljak/Kmet | Robovska klasa | Potlačena klasa |  | Besklasnost |
**Osmina note**
Nota (lat. *znak*) je znak kojim beležimo ton ili zvuk.

Oblici nota su raznovrsni:       itd. Njima određujemo i beležimo različita trajanja tonova.

**Osmina note** (fr. *croche*, engl. , amer. *eight note*} se piše zatamnjenom jajolikom *notnom glavom* kojoj se dodaju uspravna crta (*notni vrat*) i *barjačić*.

Deljenjem *osminske notne vrednosti* nastaju manje notne vrednosti, što ilustruje sledeći primer:

Osmina note siPrikaz deljenja *osminske* notne vrednosti na manje notne vrednosti.???

Grupisanje osminskih notnih vrednosti
-------------------------------------

Radi preglednosti i bržeg pisanja, više osmina spajamo, tj. grupišemo tzv. *crtom*, *rebrom* ili *gredom* (engl. ), što ilustruju sledeći primeri:

    **=**  ili         **=**

Čime se produžava notna vrednost
--------------------------------

Svaka notna vrednost, pa i *osminska*, može da se produži:

1. tačkom iza notne glave
2. lukom koji spaja dve iste visine
3. koronom iznad ili ispod note

Vidi još
--------

* Notna vrednost
* Nota

Izvori
------

***Osmina note*** na Wikimedijinoj ostavi

1. ↑  Vlastimir Peričić, *Višejezični rečnik muzičkih termina*
2. ↑  Grupisanje notnih vrednosti rebrom (*tekst na engleskom*)[*mrtav link*]
3. ↑  R. Lazić - V. Peričić, *Osnovi teorije muzike*.
4. ↑  Radivoj Lazić, Škola za klarinet: *Učim klarinet* I.
**Kralj Wen** (kineski: ; pinyin: Zhōu Wén Wáng) (1099–1050. pne.) bio je kineski velmoža, poznat kao osnivač klana koji će kasnije biti poznat kao dinastija Zhou.

Biografija
----------

Područje, odnosno država Zhoua se nalazila u dolini rijeke Wei u današnjoj provinciji Shaanxi. Za vrijeme svoje vladavine je kralj Zhou od Shanga, vidjevši kako se Zhou širi pod Wenovim vodstvom, dao Wena zatvoriti. S druge strane, mnogi službenici su poštovali Wena zbog časnog načina na koji je upravljao svojim područjem. Zato su kralju Zhouu dali mnoge poklone, zatraživši zauzvrat njegovo puštanje. To je uključivalo zlato, konje i žene. Zhou je na kraju pristao, pa je Wen pušten. 

Kralj Wen je nakon toga odlučio srušiti vladajuću kinesku dinastiju Shang, ali je umro prije nego je to bio u stanju učiniti.

Ime njegove porodice je bilo Ji (kineski: ; pinyin: jī). Oženio je TaiSi (kineski: ; pinyin: Tàisì) i imao najmanje dva sina Zhou Gong Dana i Zhou Gong Wua (kineski: ; pinyin: Zhōu Gōng Wǔ). Drugi sin je postao kralj Wu od Zhoua, poznat po tome što je ostvario kraljeve želje, porazio vojsku Shanga i osvojio njen glavni grad. Na kraju je postao prvi kralj nove dinastije Zhou. 

Kralj Wen je poznat po svom doprinosu Yi Jingu, priručniku za proricanje. Kralju Wenu se pripisuje stvaranje osam trigrama u različitim kombinacijama na kojima se temelji šezdeset četiri heksagrama. Također mu se pripisuje tekst objašnjenja svakog heksagrama (linijska objašnjenja se pripisuju njegovom sinu Vojvodi od Zhoua. Najčešći niz od šezdeset četiri heksagrama se pripusuje kralju Wenu i najčešće se naziva Niz kralja Wena.

V. također
----------

* Bo Yi Kao

***Kralj Wen od Zhoua*** na Wikimedijinoj ostavi
**Obustava** (gr. ἐποχή *epoche* - obustava) je pojam pironističke filozofije, koji označava stanje uma u kojem je rasuđivanje obustavljeno, da bi se postigao spokoj. Pironski filozof Sekst Empirik daje ovu definiciju: "Obustava je umirenost uma zahvaljujući kojoj ništa ne poričemo niti potvrđujemo."

*Epoche*, uzdržavanje od suđenja zasnovanog na »mnenjima« ili »gledištima« (gr. *doxa*, skt. *drishti*, pali *ditthi*) je filozofski metod koji je u vreme Aleksandra Velikog Piron doneo iz Indije. Budino učenje, pod čijim je uticajem Piron bio, naglašava spokoj kao temeljnu vrlinu mudraca, te napuštanje gledišta kao sredstvo da se to postigne. Postoji mišljenje da je akademski skeptik Arkesilaj uveo tehnički pojam *epochē*, uzdržavanja od suda, u grčki filozofski rečnik.

U 20. veku *epoche* je postao fundamentalni metod fenomenološke analize Husserlovog »filozofa koji meditira«.

Izvori
------

1. ↑
2. ↑  *Outlines of Pyrrhonism*, I.4.
3. 1 2  Čedomil Veljačić, Karma – plod koji dozreva
4. ↑  MN 8: Sallekha sutta: „Drugi će slepo slediti sopstvena gledišta, istrajavati na njima i teško ih napuštati. Mi nećemo slepo slediti sopstvena gledišta, istrajavati na njima, već ćemo ih lako napuštati."
5. ↑  Antički pironovski skepticizam

Izvori
------

* Skepticizam
* Budizam
Ovo je članak o političkim previranjima i građanskom ratu u Meksiku 1910-ih.  Za meksičku borbu za nezavisnost početkom 19. vijeka, v. Meksički rat za nezavisnost.  

**Meksička revolucija** (španski: ) je izraz kojim se opisuju politička previranja, pučevi i serija građanskih ratova u Meksiku koji su okvirno trajali od 1910. do 1920. godine. Otpočeo je kao nastojanje meksičkih liberala na čelu sa Franciscom I. Maderom da se svrgne višedecenijski autokratski režim predsjednika Porfirija Diaza; godine 1911. je Diaz prisiljen odstupiti, te je novi predsjednik postao Madero. Njegovo oklijevanje da provede popularne socijalne i ekonomske reforme je izazvalo nove pobune od radikalnih revolucionara, a početkom 1913. puč u kome ga je svrgnuo i ubio general Victoriano Huerta. Njega je, pak, godine 1914. uz pomoć Pancha Ville i Emiliana Zapate svrgnuo Venustiano Carranza; odmah potom su se Villa i Zapata sukobili sa Carranzom, koji ih postepeno uspio vojnički poraziti i prikupiti dovoljno političke podrške da početkom 1917. ishodi donošenje novog ustava sa brojnim reformama koje su uključivale podjelu zemlje siromašnim seljacima i sekularizaciju države. Taj se događaj ponekad navodi kao kraj revolucije, iako su se oružani sukobi nastavili još tri godine, a sam Carranza 1920. bio svrgnut u puču koji je izveo njegov dotadašnji pristaša Alvaro Obregon. Novi režim je, međutim, tekovine Ustava ostavio netaknutim i, usprkos povremenih manjih ustanaka i pobuna do kraja 1920-ih, omogućio postepeno pretvaranje Meksika u jednu od politički najstabilnijih zemalja Latinske Amerike. Tekovine Meksičke revolucije su predstavljale političku platformu Nacionalne revolucionarne partije, danas poznate kao PRI, a koja je Meksikom formalno vladala od osnivanja 1929. do 2000. godine.

Kronološki prikaz
-----------------

Povezano
--------

* Zapata vestern

***Meksička revolucija*** na Wikimedijinoj ostavi
**Peruzija** (latinski: ) je bio drevni etrurski, a kasnije rimski grad u današnjoj Italiji, koji je danas poznat pod imenom Perugia. Spominje se kao jedan od članova konfederacije 12 etrurskih gradova koja je ratovala s Rimljanima 310-309. pne. i 295. pne. Nakon toga je postepeno došao pod rimsku vlast. U drugom punskom ratu, odnosno u doba Hanibalovog pohoda na Italiju, je ostao vjeran Rimu, Do sredine 1. vijeka pne. je bio među gradovima-klijentima rimskog roda Antonijevaca. Zbog toga se za vrijeme Fulvijinog rata opredijelio za Fulviju te su ona i njen šurjak Lucije Antonije tamo pronašli utočište. Oktavijan je grad dao pod opsadu, koja je bila žestoka, i o čemu svjedoče brojni ostaci projektila koje su klasnije pronašli arheolozi. Fulvija i Lucije su se na kraju predali te im je pošteđen život, ali je grad za kaznu razoren. Prema legendi, neki od građana su uspjeli pobjeći u Galiju te tamo osnovali grad danas poznat kao Perouges u Francuskoj. Gotovo odmah nakon toga, Oktavijan je dao obnoviti grad.
Glumac u ulozi roba s komičkom maskom. Bronzana statueta, rani 3. vek n.e.
**Lukavi rob** (lat. *servus dolosus*) jedan je od tipskih likova u grčkoj komediji, odakle je prešla u rimsku, kako se vidi po delima Plauta i Terencija. On je inteligentna osoba s dna društvene lestvice, koja obično pomaže paru zaljubljenih da postignu sreću, čime se komediji osigurava srećan završetak. Pokazuje se pametnijim od osoba iz viših društvenih slojevima, kojima služi, kako od samih ljubavnika, kojima pomaže, tako i od osoba koje žele sprečiti njihovu ljubav, kao što su hvalisavi vojnik i ljutiti starac, no istovremeno se nastoji postarati i za vlastite interese. U delima nove atičke komedije neretko je cilj roba da zadobije slobodu tako što će prvo pružiti pomoć svom mladom i zaljubljenom gospodaru.

Pored samih robova antičkog grčkog i rimskog teatra, ovaj se lik pojavljuje i kao lukavi sluga u renesansnoj komediji, koji se u Španiji zvao *gracioso*. Zanni ― tipski lik u italijanskoj komediji *dell'arte* često je u osnovi upravo lukavi rob, a isto se može reći i za mačka u čizmama iz Perraultove priče, za Jeevesa u delima in P. G. Wodehousea i za Figara.

U bajkama, istu funkciju često imaju dobre vile, životinje koje govore i slični likovi pomagača.

Ženska verzija lukavog roba može se pronaći u liku Morgiane, mudre robinje iz priče "Ali Baba i četrdeset razbojnika" u zbirci *Hiljadu i jedna noć* (*Arabljanske noći*). Ona prvo živi kod Kasima, a po njegovoj smrti pridružuje se Ali Babi te mu, zahvaljujući svojoj inteligenciji, mnogo puta spasi i na kraju ubije njegovog nejvećeg neprijatelja, vođu četrdesetorice razbojnika. Za nagradu Ali Baba joj podari slobodu i ona se uda za Kasimova sina.

Za razliku odovih pozitivnih prikaza, lukavi se rob pojavljuje kao antagonista u priči "Tri jabuke", koju takođe nalazimo u zbirci *Hiljadu i jedna noć* i koja predstavlja rani primerak kriminalističkog žanra. Nakon što se na polovini priče ubica sam identifikuje, on retroaktivno priča događaje koji su doveli do ubistva. U okviru te retrospekcije, jedan ga rob ubedi u neverstvo njegove supruge i tako da navede da je ubije.

Literatura
----------

* Budimir, Milan; Flašar, Miron (1991). *Pregled rimske književnosti*. Beograd.
* Frye, Northrop (1957). *Anatomy of Criticism*. Princeton University Press.
* Sironić, Milivoj; Salopek, Damir (1977). *Povijest svjetske književnosti, knj. 2. "Grčka književnost"*. Zagreb.
**Palestinci** je izraz koji ima više, često kontroverznih, značenja.

U najširem smislu, koji se najviše bio koristio prije 20. vijeka, se koristi za sve stanovnike ili osobe porijeklom iz Palestine - što uključuje današnji Izrael i Palestinske teritorije.

Međutim, s obzirom na sve veće doseljavanje Židova u Palestinu, a kasnije i stvaranje države Izrael, izraz Palestinci se počeo koristiti isključivo za ne-židovsko, odnosno arapsko stanovništvo Palestine.

PLO je prilikom svog osnivanja 1968. godine Palestincima proglasilo sve palestinske Arape, te im pridodala sve stanovnike Palestine čiji su preci živjeli na teritoriji Palestine do 1917. kada se intenzivirala cionistička migracija.

Izrael, pak, priznaje postojanje Palestinaca, ali za arapsko stanovništvo unutar svojih granica koristi službeni izraz Izraelski Arapi.

S obzirom na ratove i učestale migracije, danas je teško procijeniti koliko ima Palestinaca, ali se najčešće spominje brojka od oko 9,5 miliona. Od toga je oko 3,7 miliona na Palestinskim teritorijama, dok je ostatak u izbjeglištvu, uglavnom u susjednim arapskim zemljama.

Po vjeri su 97 % muslimani, a 3 % kršćani.

Literatura
----------

* BBC: Israel and the Palestinians Arhivirano 2009-02-26 na Wayback Machine-u
* Save the Children: life in a refugee camp
* Gottheil, Fred M. "The Smoking Gun: Arab Immigration into Palestine", 1922-1931, *Middle East Quarterly*, Winter 2003, Volume X:1
* Guardian Special Report: Israel and the Middle East
* United Nations Programme of Assistance to the Palestinian People Arhivirano 1997-07-04 na Wayback Machine-u
* al-Jazeera: Palestine, the People and the Land

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85097188
* GND: 4044383-8
* BNF: cb119371233 (podaci)
* NKC: ph115653
* BNE: XX530520

 |
**Kureti** (starogrčki: ) bili su, u grčkoj mitologiji, narod koji je ratovao s Etolcima oko Kalidona, a u toj borbi pomagao im je Apolon. Kasnije je Etol uspeo da protera Kurete iz Etolije.

Strabon kaže da su se teorije o identitetu Kureta još u antici razlikovale, te da su različiti izvori za njih navodili da su poreklom Akarnanci, Etolci, Krićani ili Eubejani, no on sam smatrao ih je Etolcima. Dodaje i da su Kureti nazvani po planini Kuriju, koja se nalazila između Pleurona i Trihonidskog jezera.

Mit i kult
----------

U grčkom mitu i kultu Kureti su demoni srodni Koribantima i nalaze se u službi boginje Kibele. Njima je Reja poverila na staranje tek rođenog Zevsa, oko čije kolevke su oni na Kritu, na planini Dikti ili Idi, plesali udarajući snažno kopljima u štitove da Kron ne bi čuo bebin plač.

Kureti su se rodili iz Zemlje, koju je oplodila kiša, ali bilo je i onih koji su pripovedali da su Kureti sinovi Reje, Zevsa, Apolona ili Kombe i Soka. I njihov broj je varirao, pa se pričalo da ih je bilo između dvojice i desetorice. Neki kažu da su Kureti odgojili Dionisa. Život su okončali tako što ih je munjom usmrtio Zevs, koji se razgnevio kad su Kureti, po Herinom nalogu, učinili nevidljivim Ijinog sina Epafa.

Kuretima su se pripisivali razni izumi. Govorilo se da su prvi pripitomili životinje, unapredili uzgoj ovaca, uveli obradu oružja od metala i da su izumeli svečane igre pod oružjem. Smatrani su zaštitnicima gradovima i utemeljivačima civilizacije.

U Paleokastru na Kritu na jednom natpisu iz 2–3. veka nove ere pronađena je jedna himna, koja pokazuje da su na tom ostrvu Kureti poštovani kao demoni vegetacije, zaštitnici gradova i civilizovanog načina života te da je uz njih prikazivan i Zevs. Sa Krita je njihov kult verovatno prenet na Peloponez i u Malu Aziju.

Literatura
----------

* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.
Koordinate: 40° 59′ 07" SGŠ, 21° 04′ 07" IGD

**Kurbinovo** (mak. *Kurbinovo*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Kurbinovo pripada opštini Resan.

U Kurbinovu se nalazi Crkva Svetog Đorđa, kao jedna od najstarijih verskih građevina na tlu Makedonije, sa izuzetno dobro očuvanim freskoslikarstvom.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Kurbinovo je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 40 km zapadno, a od opštinskog središta 16 južno.

Kurbinovo se nalazi u oblasti Donje Prespe, oblasti oko severne obale Prespanskog jezera. Naselje je smešteno blizu severoistočne obale Prespanskog jezera, dok se istočno od naselja počinje izdizati planina Baba. Nadmorska visina naselja je približno 960 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Kurbinovo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 137 stanovnika. 

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Resan

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Kurbinovo*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.resen.gov.mk Zvanična stranica opštine Resan

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Resan |
| --- |
| **Resan** • 
Arvati •
Asamati •
Bolno •
Brajčino •
Vukoderi •
Gornja Bela Crkva •
Gornje Krušje •
Gornji Dupeni •
Grnčari •
Donja Bela Crkva •
Donje Perovo •
Donji Dupeni •
Drmeni •
Evla •
Zlatari •
Izbišta •
Ilino •
Jankovec •
Jezerani •
Kozjak •
Konjsko •
Krani •
Kriveni •
Kurbinovo •
Lavci •
Leva Reka •
Leskojec •
Ljubojno •
Nakolec •
Oteševo •
Petrino •
Podmočani •
Pokrvenik •
Preljublje •
Pretor •
Rajca •
Slivnica •
Sopotsko •
Stenje •
Stipona •
Carev Dvor •
Šurlenci •
Štrbovo |  |
***Kovčeg*** ili ***Sanduk*** (lat. *Vidularia*) je komedija rimskog književnika Tita Makcija Plauta, poslednja od dvadeset i jedne komedije koje je rimski polihistor Marko Terencije Varon ocenio kao izvorna Plautova dela. Od ove komedije do nas je došlo samo oko 120 stihova, pomoću kojih je moguće prepoznati glavnu nit dramske radnje. Ti su fragmenti sačuvani na jednom palimpsestu i u citatima latinskih gramatičara, ali i ti su stihovi dosta oštećeni.

Grčki original *Kovčega* možda je komedija *Splav* (Σχεδία) pesnika Difila, jednog od istaknutih predstavnika nove atičke komedije.

U središtu radnje nalazi se jedan putni kovčeg, u kome se nalazi prsten, dokaz o poreklu mladog brodolomnika, Nikodema, sasvim kao u *Kovčežiću*. Taj kovčeg potone u more, ali ga upeca neki mornar, koji otkrije njegov sadržaj.

Prema nekim ispitivačima, komedija *Kovčeg* mogla bi zapravo biti Plautova obrada vlastitog komada *Konopac* *(Rudens)*, napisanog oko 211. pne. U oba se komada, naime, radi o vrlo sličnoj tematici, odnosno o brodolomu koji prežive dvoje zaljubljenih i o kovčegu koji pronalazi neki pecaroš i koji onda pokušava da nešto zaradi na tom svom pronalasku. U stvari, jedno od dvoje zaljubljenih je sin nekog uglednog starca, koji je vrlo zabrinut za njegovu sudbinu, s obzirom na to da nema nikakvih vesti o brodolomu. Upravo iz tog razloga pecaroš će nastojati da za svoj vredni pronalazak iskamči neku nadoknadu. No na kraju pojave se dvoje mladih na pozornici, a pecaroš bude izveden pred sud.
**Kowary** (njemački: *Schmiedeberg im Riesengebirge*) je grad od 11,784 stanovnika na jugu Poljske u Donjošleskom vojvodstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Kowary leži u planinama Krkonoša, na rubu Krkonoškog nacionalnog parka, u kotlini potoka Jedlica, 
udaljen četrnaest km jugoistokno od Jelene Góre.

Historija
---------

Kowary je nastao zahvaljući pronalasku željezne rude, koju je 1148. iskopao neki Laurentius Angelus na padini planine|planina]] Rudnik. 
Deset godina kasnije po nalogu tadašnjeg poljskog vojvode Boleslava IV. osnovano je naselje. 
Zahvaljujući rudarstvu i brojnim kovačnicama brzo je izrastao u relativno bogato naselje, koje se uspješno natjecalo sa obližnjom Jelenom Górom.

Poveljom od tadašnjeg češko - ugarskog kralja, i donjošleskog vojvode ]Vladislava II. - Kowary je 1513. dobio status grada.

Tokom 16. vijeka Kowary je uz Świdnicu i Wrocław bio najznačajniji metalurški centar Donje Šleske.
Od polovice 16. vijeka postao je poznat i po proizvodnji oružja i kvalitetnih musketa. Grad je prosperirao još početkom 17. vijeka, ali je teško stradao zaTridesetogodišnjeg rata, pa mu se stanovništvo osipalo, a rudnici propali. Malobrojni stanovnici prebacili su se na tkanje tekstila.

U toku Rata za austrijsko naslijeđe Kraljevina Pruska je 1742. anektirala Kowary kao i čitavu Donju Šlesku.
Na prijelazu iz 18 u 19. vijek neuspješno se pokušavalo revitalizirati rudarstvo, ali se životarilo od tekstila. Rudarstvo je proradilo tek 1856. kad je otvoren rudnik magnetita "Bergfreiheit" (Góra Wolności), koji je sa prekidima radio do 1962.Nešto kasnije - 1882. stigla je i željeznica.

Nakon Prvog svjetskog rata intezivirala se eksploatacija magnetita za potrebe naoružanja Trećeg Reicha, a između 1936. - 1944. iskapao se uranijum.

Iskapanje i prerada uranijuma nastavilo se i nakon Drugog svjetskog rata u pogonu R-1, naročito intenzivno (i tajno) 1950-ih.
U poslijeratnom periodu se broj stanovnika Kowarya povećao od 4.000. na 12.500.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Češka Černý Důl, Češka
* Danska Općina Frederikssund, Danska
* Poljska Gmina Kamień Pomorski, Poljska

* Češka Malá Úpa, Češka
* Njemačka Schönau-Berzdorf, Njemačka
* Češka Vrchlabí, Češka

* Češka Žacléř, Češka

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Poland: Jelenia Góra Subregion*" (engleski). City population. Pristupljeno 27.01. 2021.
2. 1 2 3 4 5 6   „Historia Miasta Kowary" (poljski). Informacja Turystyczna. Pristupljeno 25.01. 2021.

Vanjske veze
------------

***Kowary*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Urząd miejski Kowarya* (službene stranice) (`pl`)
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Palež**. Za druga značenja, v. Palež (razvrstavanje).* |

**Palež** predstavlja namjerno izazivanje požara, bilo da je riječ o građevinama ili prirodnim (divljim) površinama. Za osobe koje čine palež se koristi izraz **potpaljivači** ili **palikuće**.

Motivi za palež mogu biti u rasponu od patološke sklonosti prema vatri (piromanija), preko sticanja materijalne dobiti (kroz naplatu osiguranja ili jeftino kupovanje nekretnina obezvrijeđenih požarom), nastojanja da se uništavanjem imovine s nekog područja otjeraju odnosno teroriziraju pojedinci i grupe koje potpaljivač smatra "neprihvatljivim" odnosno prikrivanja dokaza o kriminalnim aktivnostima (pljačke, ubistva i sl.). 

Većina kaznenih zakonodavstava palež smatra krivičnim djelom za koje su zapriječene teške kazne.

Povezano
--------

* Paljenje Reichstaga
* Spaljena zemlja
* Vandalizam

***Palež*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* GND: 4007981-8
* NKC: ph127983

 |
**Kralj You od Zhoua** (vladao 781. pne. - 771. pne.) (ch. 周幽王 zhōu yōu wáng) bio je dvanaesti po redu vladar kineske dinastije Zhou, odnosno posljednji vladar Zapadne dinastije Zhou.

Godine 780. pne. potres je pogodio Guanzhong. Osoba po imenu Bo Yangfu (伯陽甫) smatrala je to znamenjem propasti dinastije Zhou. Godine 779. pne. Baosi (zh:褒姒) je ušla u palaču, postala ljubavnicom kralja Youa, i roodila mu sina po imenu Bofu (伯服). Kralj You je zbog toga otjerao kraljicu Shen (申后) i princa Yijiua. Baosi je proglasio novom kraljicom, a Bofua novim princom.

Baosi se nije imala običaj smijati. To je mučilo kralja Youa, i nakon nekoliko neuspjelih pokušaja da je nasmije uobičajenim metodama, You je pokušao tako da je postavio signalnu vatru kako bi pozvao plemiće u pomoć zbog navodng napada neprijatelja. Kada su plemići došli u zamak, tamo nije bilo neprijatelja, a Baosi se počela smijati. Jednom kada je kralju Youu uspjelo nasmijati Baosi, počeo je stalno postavljati signalnu vatru, pa su je plemići s vremenom počeli ignorirati.

Tjeranje kraljice Shen i princa Yijiua naljutilo je njenog oca koji je počeo prikupljati snage van kraljevstva kako bi napao kralja Youa. Na kraju, kada su se neprijateljske snage zbilja približile palači, kralj You je pozvao plemiće u pomoć preko signalne vatre, ali su oni mislili da je opet u pitanju šala. Na kraju su kralj You i Bofu ubijeni, a Baosi zarobljen. Smrt kralja Youa označava završetak Zapadne dinastije Zhou.

Nakon što je kralj You umro, plemići su proglasili svrgnutog princa Yijiua za kralja po imenu Ping, kako bi se nastavila dinastija Zhou. Pošto je nacionalna prijestolnica bila teško oštećena, novi kralj Ping od Zhoua je premjestio prijestolnicu na istok i tako započeo Istočnu dinastiju Zhou.

King Youova ludost je nekoliko stotina godina prethodila klasičnoj Ezopovoj basni o dječaku koji je vikao "evo vuka".

Osobna informacije
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Porodično ime | Ji (姬 jī) na kineskom |
| Osobno ime | Gongsheng (宮湦 gōng shēng) ili Gongnie (宮涅 gōng niè) na kineskom |
| Ime ere | nema |
| Otac | Kralj Xuan od Zhoua |
| Majka | nepoznata |
| Supruge | 1) Kraljica Shen, kći Markiza od Shena
 2) Konkubina Baosi |
| Djeca | Kralj Ping od Zhoua s kraljicom Shen i princ Bofu sa Baosi |
| dužina vladavine | 781. pne.-771. pne. |
| Grob | nepoznat |
| Hramsko ime | nepoznat |
| Kurtoazno ime | nepoznato |
| Posthumno ime | You 幽 (pinyin yōu), doslovno znači: "sjajan" |

Izvori
------

Sima Qian, *Zapisi Velikog Historičara*, Vol. 4


|
|  |
| Kralj You od Zhoua **Dinastija Zhou** |
| Prethodi:**Xuan** | **Kralj Kine**782. pne. – 772. pne. | Slijedi:**Ping** |
Koordinate: 41° 54′ 20" SGŠ, 22° 18′ 31" IGD

**Kučičino** (mak. *Spančevo*) je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Kučičino je u sastavu opštine Češinovo-Obleševo.

Prirodni uslovi
---------------

Kučičino je smešteno u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kočana, naselje je udaljeno 12 kilometara jugozapadno.

Naselje Kučičino se nalazi u istorijskoj oblasti Kočansko polje. Područje severno od naselja je dolinsko i uz reku Bregalnicu, pa je dobro obrađeno. Južno od naselja izdižu se najseverniji ogranci planine Plačkovice. Nadmorska visina naselja je približno 330 metara. 

Mesna klima je umereno kontinentalna.

Stanovništvo
------------

Kučičino je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 546 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.cesinovo-oblesevo.mk Zvanična stranica opštine Češinovo-Obleševo[*mrtav link*]

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Češinovo-Obleševo |
| --- |
| **Obleševo** • 
Banja •
Burilčevo •
Vrbica •
Žiganci •
Kučičino •
Lepopelci •
Novoseljani •
Sokolarci •
Spančevo •
Teranci •
Ularci •
Češinovo •
Čiflik |  |
**Kralj Zhao od Zhou** (ch 周昭王 zhōu zhāo wáng) ili **Kralj Chao od Choua** bio je četvrti vladar kineske dinastije Zhou. 

Zhaoova vladavina se zbila u vrijeme kada se teritorija dinastije Zhoua proširila preko Zhouyuana ili središnjih ravnica Kine, a dinastija počela obraćati pažnju na Južnu Kinu. Zhao je ubijen, a njegova vohjska na uništena na pohodu južno od rijeke Han, čime je ustanovljena granica do koje je dopirala neposredna kontrola Južne Kine u doba Zapadne dinastije Zhou.

Prema tradicionalnim, moralističkim kazivanjima o njegovom životu, Zhao je volio životne užitke i zanemarivao politiku. Zbog toga je dinastija Zhou počela slabiti pod njegovom nesposobnom vladavinom. Kralj Zhao je posebno volio rijetke biljke i životinje, te odlučio otići na putovanje u državu Chu nakon što je emisar tvrdio da je u Chu uhvaćena rijetka ptica. Nakon prijelaza rijeke Han , kralj Zhao je shvatio da je to trik. Nakon nekoliko neodlučnih bitaka sa snagama države Chu, počeo se povlačiti, a pritome je pljačkano i pustošeno područje kojim se povlačila njegova vojska. Dok je prelazio rijeku Han, čamac mu se probušio, a kralj Zhao utopio, što je označilo kraj njegove vladavine.

Osobne informacije
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Porodično ime | Ji (姬 jī) na kineskom |
| Osobno ime | Xia (瑕 xía) na kineskom |
| Ime ere | none |
| Otac | Kralj Kang od Zhoua |
| Majka | nepoznata |
| Supruga | nepoznata |
| Djeca | Kralj Mu od Zhoua |
| približna dužina vladavine | 996-977. pne. |
| Grob | nepoznat |
| Hramsko ime | nepoznato |
| Kurtoazno ime | nepoznato |
| Posthumno ime | Zhao 昭 (pinyin zhāo), doslovno: "sjajni" |


|
|  |
| Kralj Zhao od Zhoua **Dinastija Zhou** |
| Prethodi:**Kang** | **Kralj Kine**996. pne. – 977. pne. | Slijedi:**Mu** |
**Kućni pritvor** u najširem smislu označava mjeru kojom neka država pojedincu ograničava kretanje, a koja je u pravilu blaža od zatvaranja, te služi kao alternativa pritvoru i zatvorskoj kazni. Osoba koja se nalazi u kućnom pritvoru može slobodno koristiti vlastito prebivalište ili boravište (kuća, stan ili imanje), ali su putovanja odnosno komunikacija s vanjskim svijetom (bilo kroz korespondenciju ili primanje posjeta) zabranjena ili strogo ograničena.

Kućni pritvor je mjera koja se kroz historiju obično primjenjivala za pripadnike vladajuće klase ili društvene elite koji bi pali u nemilost vlastodržaca, a čije se pogubljenje, zatvaranje ili progonstvo smatralo neprikladnim iz političkih razloga. U 20. vijeku je ta mjera stekla veliki publicitet, s obzirom da su je prakticirali razni autokratski i totalitarni režimi.

Od 1980-ih se, pak, kućni pritvor sve češće koristi za obične kriminalce, odnosno uveden je u krivična zakonodavstva mnogih zemalja s ciljem da se izbjegne dugotrajno i skupo zatvaranje osoba koja su počinila manja krivična djela ili prekršaje. Popularnosti te mjere je pomogao razvoj tehnologije, odnosno posebne elektronske narukvice koje su osobe u kućnom pritvoru dužne nositi, a koje daju upozorenje vlastima svaki put kada pokušaju napustiti kućni pritvor. Osim osoba koje su osuđene na kućni pritvor umjesto na zatvorsku kaznu, ova se mjera primjenjuje na okrivljenike za vrijeme istrage, odnosno za osuđenike uvjetno puštene iz zatvora.
**Lukarišće** je naselje u sastavu Grada Dugog Sela u Zagrebačkoj županiji. Smješteno je 2 km istočno od središta grada. Noviji dijelovi naselja velikim dijelom su smješteni uz glavnu prometnicu Dugo Selo-Vrbovec, dok se stari dio naselje nalazi sjeverno od glavne ceste. Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine naselje ima 261 domaćinstvo.

Stanovništvo
------------

U Lukarišću po popisu iz 2001. godine živi 896 stanovnika u 261. kućanstvu. Prosječna godišnja stopa rasta je 4,46% (1991.-2001.). Gustoća naseljenosti 462 stanovnika po četvornom kilometru.

Broj stanovnika:

* 1981: 343 (105 kućanstava)
* 1991: 749
* 2001: 896 (261 kućanstvo)

Povijest i gospodarstvo
-----------------------

Naselje se prvi puta spominje 1642. godine pod imenom Lukarec, a zanimljivo je da se i danas njegovi stanovnici nazivaju "lukarci". Ime je dobilo po imenu posjednika Luka. U naselju postoji društveni dom, benzinska postaja, drugi dugoselski dječji vrtić, stolnoteniski klub, dvije benzinske postaje, restoran, hotel, a 2011. je izgrađena nova župna crkva "Uzvišenja sv. Križa", župa Dugo Selo II. 

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Grada Dugog Sela |
| --- |
| Andrilovec • Donje Dvorišće • Dugo Selo • Kopčevec • Kozinščak • Leprovica • Lukarišće • Mala Ostrna • Prozorje • Puhovo • Velika Ostrna |
**Opsada Maubeugea** se odigrala za vrijeme Rata Prve koalicije na sjeveru Francuske od 30. septembra do 16. oktobra 1793. godine kada su savezničke, pretežno austrijske i manjim dijelom nizozemske snage pod princom od Saxe-Coburga nastojale zauzeti strateški važan grad i tvrđavu Maubeuge, koju je branio francuski republikanski garnizon pod generalima Desjardinom i Mayerom. Do nje je došlo nekoliko mjeseci nakon što su saveznici uspjeli izbaciti Francuze iz (tada austrijske) Belgije, te počeli sistematski zauzimati francuske granične tvrđave, kako bi osigurali bazu za napredovanje prema Parizu gdje su trebali svrgnuti republikanski režim, obnoviti monarhiju i tako okončati rat. Saveznici su u tome, sa izuzetkom Dunkerquea imali uspjeha, te nanijele teške gubitke francuskim vojskama koje su bile pokušavale deblokirati granične tvrđave. Maubeuege se uspješno odupirao sve dok mu 14. oktobra u pomoć nije stigla Ardenska armija pod generalom Jourdanom sa namjerom da ga deblokira. Coburg je na to podijelio svoje snage; dio pod grofom Clerfaytom je nastavio opadu, a drugi dio se suprotstavio Jourdanu. Savezničke linije su, međutim, probijene u dvodnevnoj bitci kod Wattigniesa, te su se saveznici povukli, čime je opsada prekinuta, a sa njom propali i saveznički planovi o pohodu na Pariz.

Izvori
------

1. ↑  Frédéric Hulot, *Le Maréchal Jourdan*, Pygmalion, June 2010 (ISBN 978-2-7564-0299-4)

Koordinate: 50°16′39″N 3°58′24″E﻿ / ﻿50.2775°N 3.9734°E﻿ / 50.2775; 3.9734
**Opsada Narbonnea** godine 737. je predstavljala pokušaj franačkih snaga pod majordomom Karlom Martelom da zauzme grad Narbonne, glavno omejadsko arapsko-muslimansko uporište u Septimaniji (današnja južna Francuska). Grad su Arapi zauzeli godine 719/720. nedugo nakon osvajanja Španije, te ga preimenovali u Arbun i učinili bazom za dalje napredovanje na sjever i istok, zaustavljeno od Martelovih Franaka u velikoj bitci kod Poitiersa 732. Karlo Martel je stoga godine 736. pokrenuo veliki pohod tokom koga je zauzeo ili uništio susjedne gradove pod arapskom vlašću. Pobjeda u bitci kod Avignona 737. mu je otvorila put da i Narbonne stavi pod opsadu. Nastojeći spriječiti pad grada, arapski guverner Septimanije Yusuf ibn 'Abd al-Rahman al-Fihri je iz Španije doveo velika pojačanja, ali su ona razbijena u na rijeci Berre iste godine. Karlo Martel, usprkos toga, nije zauzeo grad, te je s dolaskom zime obustavio opsadu, prethodno opustošivši sva okolna područja. Iako opsada nije uspjela, dio historičara drži da je Karlo Martel uspio neutralizirati prijetnju koju su Arapi činili na njegovim južnim granicama, te stvorio uvjete da Narbonne bude zauzeta dvije decenije kasnije (759) od strane njegovog nasljednika Pipina Malog.

Izvori
------

Koordinate: 43°11′03″N 3°00′11″E﻿ / ﻿43.184277°N 3.003078°E﻿ / 43.184277; 3.003078
**Opsada Kosta** započela je januara 1980. tijekom afgansko-sovjetskog rata, kada su opsadu vodile sovjetske i DRA snage protiv antikomunističkih pobunjenika okupljenih u mudžahedine, te nastavljena i dalje u afganistanskom građanskom ratu nakon sovjetskog povlačenja, nakon čega su DRA snage izgubile prevagu te mudžahedini naposlijetku pobjedili aprila 1991. Sa 11 godina trajanja, to je jedna od najdužih opsada u modernoj historiji, i najduža opsada afganistanskog rata.

Nedugo nakon što su sovjetski vojnici ušli u državu, pobunjenici su preuzeli kontrolu nad jedinom kopnenom vezom planinskog grada Kosta sa vanjskim svijetom, vijugavom, planinskom cestom prema Gardezu, udaljenog 100 km. Iako je DRA sporadično preuzimala kontrolu nad cestom, nije bila u stanju trajno otjerati gerilske ratnike koji su se skrivali u hladnim brovitim položajima te regije na istoku države.

Decembra 1987. sovjetska armija je u Operaciji Magistral uspjela otjerati mudžahedine i zauzeti grad. Tada su DRA snage branile strateški važnu aeropistu, koja se koristila od sovjetskih borbenih letjelica, samo noću pošto su pobunjenici danju gađali sve prelete na nju. Time je Moskva htjela pokazati da, čak i ako se povuče iz Afganistana, neće otići bez obavljena posla u borbi sa pobunjenicima. Ipak, nakon povlačenja sovjetskih snaga narednih mjeseci, i odlaska iz Afganistana, pobunjenici su ponovno zauzeli cestu, čime je opsada Kosta nastavljena sve do 1991. kada su mudžahedini postigli stratešku pobjedu dogovorenom predajom grada. Njihov vođa, Džalaludin Hakani, zauzimanjem ceste koja vodi do Kosta, i završnim osvajanjem grada, stekao je slavu po Afganistanu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  Taubman, Philip (20.1. 1988). „Afghan Siege Over, Troops Still Duck". New York Times.
2. ↑  Patrick O'Donnell (1.6. 1991). „Rebels Faulted on Control of Seized Town". Washington Post.
3. ↑  Brian Glyn Williams (2011). *Afghanistan Declassified: A Guide to America's Longest War*. University of Pennsylvania Press. str. 142. ISBN 9780812206159.
**Opsada Maastrichta** se odigrala od 6. februara do 1. marta 1793. godine u današnjoj Nizozemskoj za vrijeme Rata Prve koalicije kada su francuske snage pod generalom Franciscom de Mirandom pokušale zauzeti grad Maastricht u tadašnjoj Nizozemskoj Republici. Do opsade je došlo nedugo nakon što je republikanska Francuska Nizozemskoj objavila rat te zapovijedila svojim snagama iz nedavno zauzete Austrijske Nizozemske (današnja Belgija) da zauzmu njenu teritoriju. Ofenziva je krenula iz dva pravca - duž obale Sjevernog mora prilikom čega su francuske snage grad Breda i duž rijeke Maas, pri čemu je jedan od važnih ciljeva bio Maastricht, ne samo iz vojničkih nego i iz političkih razloga, s obzirom da je prije izbijanja rata bio jedno od glavnih uporišta francuskih kontrarevolucionarnih emigranata organiziranih u vlastitu vojsku. Mirandine snage su grad uspjele opkoliti 6. februara, ali su ozbijniji pokušaji da se grad zauzme počeli tek 21. februara, i to zbog problema u logistici i nedostatka opsadne artiljerije. To je braniteljima, koji su uz lokalnu gradsku miliciju uključivali i francuske emigrante, omogućilo da pruže efikasan otpor. 27. februara su braniteljima u pomoć došle austrijske i pruske snage koje su uživale brojčanu nadmoć pred Mirandom. Nakon nekoliko dana je Miranda morao odustati od opsade i povući se u Belgiju, gdje će Francuzi nedugo potom biti poraženi u bitci kod Neerwindena.

Izvori
------

1. 1 2  Jaspar, p.97.

Literatura
----------

* Jaspar, E. *Kint geer eur eige stad?* Maastricht, 1968

***Opsada Maastrichta (1793)*** na Wikimedijinoj ostavi
Most Mujage Komadine (Lučki most) u Mostaru
Most Mujage Komadine (Lučki most) u Mostaru
**Lučki most** ili most Mujage Komadine je armirano-betonski sa jednim lukom, na rijeci Neretvi, opština Mostar, Bosna i Hercegovina.

Lokacija
--------

Most je na Neretvi, nizvodno od Starog mosta, na području Mostara između Predhumlja i Luke.

Istorija
--------

Nakon izgradnje Mosta cara Franje Josipa (Most Musala), kao posljedica ubrzanog razvoja Mostara, austro-ugarske vlasti odlučuju izgraditi i treći most u gradu. Zaslugom gradonačelnika Mujage Komadine izgrađen je 1913. godine armirano-betonski most dužine 72 metra. Po njemu je i dobio ime, što je rijetkost da se osobama od lokalnog značaja posveti takva čast. Zanimljivo je da se za prelazak Mosta cara Franje Josipa i Mosta Mujage Komadine plaćala mostarina za pješake, pješake s konjem ili sa stokom, ali samo za prelazak sa desne na lijevu stranu Neretve, a povratak je bio besplatan.

Novi most je bio graditeljski pothvat svog vremena. Armirano-betonska konstrukcija sa širokim kolnikom, nogostupima i 2 kandelabera na počecima mosta je bio prvi armirano-betonski most u BiH, ujedno najveći most takve vrste u BiH. Most je izgrađen sa stilskim detaljima zakašnjele secesije u arhitektonskoj obradi.

Most je srušen 24.05.1992. godine. Obnova mosta je izvršena za 15 mjeseci (2004-2005). Vrijednost radova iznosila je 3,27 milijuna KM (45% sredstava je iz budžeta Federacije, dok je preostalih 55% osigurano kuvajtskim kreditom koji će otplaćivati Vlada FBiH). Rekonstrukcija mosta rađena je po izvornim nacrtima i nastojali su se ispoštovati svi autohtoni detalji izvornog mosta. Most je otvoren na prvu godišnjicu otvaranja Starog mosta 24. 7. 2005. godine.

Opis
----

U užem koritu, u samoj Neretvi, uz lijevu i desnu obalu izbetonirana su dva pravougaona postolja, uzdužno tokom Neretve, nadvisujući najniži vodostaj za samo dvadesetak centimetara. Na svako postolje postavljena je konstrukcija piramidalno zarubljenog oblika, a u njih su postavljeni vertikalni nosači skele mosta. Ovi sanduci su napunjeni kamenom i šljunkom. Pored osnovnih vertikalnih drvenih nosača iz svakog sanduka se prema lučnom svodu postavljene još po 4 garniture lepezasto postavljenih nosača.

Literatura
----------

* Mr. sc. Krešimir Šaravanja, dipl. ing. „IGH-MOSTAR" d.o.o. Mostar, Građevinski fakultet Sveučilišta u Mostaru, *Mostovi Mostara iz Austro-Ugarskog razdoblja*

Vanjske veze
------------

* Austrougarski carevi su spajali obale Neretve
Ne poistovećivati sa Lužnica (oblast).
Za druge upotrebe, pogledajte Lužica (razvrstavanje). Ne poistovećivati sa Lužnica.
"Lužice" preusmerava ovde. Za druge upotrebe, pogledajte Lužice (razvrstavanje). Ne poistovećivati sa Lužnice.
**Lužica** (gornjolužičkosrpski: *Łužica*, donjolužičkosrpski: *Łužyca*, nemački: *Lausitz*) je region u Nemačkoj koji naseljavaju Lužički Srbi i Nemci. Ime potiče od lužičkosrpske reči za baricu (deminutiv za baru).

Mapa Lužice
Zastava Lužičkih Srba

Prošlost Lužice
---------------

Sloveni su naselili ove zemlje oko 600-e godine. Lužica je bila deo Samovog Carstva, prve slovenske države, i, nakon raspada carstava, Velikomoravske Kneževine. Lužica postaje deo Saksonije, a od 1200. godine veliki broj Germana počinje da naseljava Lužicu. 

Godine 1815. Bečki kongres dodeljuje Lužicu Pruskoj. Lužički Srbi su tražili da njihova zemlja postane autonomna regija, ali je ipak podeljena između nekoliko pruskih provincija. Krajem 19. i početkom 20. veka počinje nacionalno buđenje Lužičkih Srba, osnivaju mnoge nacionalne organizacije, a njihov broj je oko 150.000. Postoji snažna težnja za nezavisnošću. Dolaskom nacista na vlast u Nemačkoj, počinje progon Lužičkih Srba, njihov jezik, organizacije i štampa su zabranjeni. Lužički Srbi su bili hapšeni, pogubljeni ili poslati u egzil. Veliki broj je završio u koncentracionim logorima iz kojih mnogi nisu izašli. Procenjuje se da ih je ubijeno oko 20.000. 

Posle Drugog svetskog rata Lužica je podeljena između Istočne Nemačke i Poljske. Poljski komunisti su proterali Lužičke Srbe zajedno sa Nemcima. Lužički Srbi ponovo traže stvaranje Lužičke Slobodne Države ili da se Lužica priključi Čehoslovačkoj. U Pragu 300.000 ljudi je protestovalo u ime lužičke nezavisnosti. Napori da se postigne nezavisnost nisu urodili plodom zbog pojedinih geo-političkih interesa. Godine 1950. Lužički Srbi su dobili jezičku i kulturnu autonomiju. Godine 2005. osnovana je politička partija koja predstavlja interese Lužičkih Srba.

Vidi još
--------

* Lužički Srbi

| * p
* r
* u
Slavenske države |
| --- |
| Države Istočnih Slavena | 

 Belorusija  **•** 
 Rusija  **•** 
 Ukrajina
 | Države Evrope |
| Države Zapadnih Slavena | 

 Češka  **•** 
 Poljska  **•** 
 Slovačka
 |
| Države Južnih Slavena | 

 Bosna i Hercegovina  **•** 
 Bugarska  **•** 
 Crna Gora  **•** 
 Hrvatska  **•** 
 Severna Makedonija  **•** 
 Slovenija  **•** 
 Srbija
 |

***Lužica*** na Wikimedijinoj ostavi
Ne poistovijećivati sa Vlada u sjeni.
**Tajna vlada**, **vlada iz sjene** ili **kriptokracija** je koncept prema kome javni i formalni predstavnici vlasti u nekoj državi (državni poglavar, šef vlade, članovi parlamenta i sl.) u stvarnosti ne drže vlast, odnosno predstavljaju tek marionete stvarnih vlastodržaca koji upravljaju "iz sjene", odnosno daleko od očiju od javnosti koja bi eventualno mogla propitivati njihove krajnje motive. Taj se koncept najčešće vezuje uz teorije zavjere koje nastoje objasniti zbog čega vlade u brojnim zemljama sprovode politiku koja je suprotna volji i interesima stanovništva, uključujući vlastito glasačko tijelo; obično se koncept vlade vezuje uz strane elemente (vanzemaljci, Vatikan), manjine kao što su Jevreji ili međunarodno umrežena tajna društva kao što su masoni te razne elitne organizacije poput Trilaterne komisije i Bildeberške grupe.

Vidi još
--------

* Siva eminencija
* Država u državi
* Duboka država
* Novi svjetski poredak (konspirativna teorija)
**Luko Bona** (Dubrovnik, 13. ožujka 1863. - Dubrovnik, 14. veljače 1940.), političar iz Dubrovnika.

Biografija
----------

Osnovno i gimnazijsko obrazovanje stekao je u Dubrovniku, a potom je završio pravo u Beču. Već 1889. politički je aktivan. Sudjeluje u pisanju brošure sugrađanima i supotpisuje izborni proglas Srpske stranke u Dubrovniku povodom izbora za Zemaljski sabor u Zadru. Pripada krugu tzv. Srba katolika. Radi kao javni bilježnik u Orebiću (1903.-1905.) i Dubrovniku (do 1914. i nakon rata). Nakon održanog govora na mitingu u Bondinu kazalištu 1912. godine, u kojemu je oduševljeno govorio o pobjedama srpskog i crnogorskog oružja u Balkanskom ratu, suspendiran je notarske službe na pet mjeseci. Iste je godine član Općinskog vijeća i predsjednik dubrovačke općine. Zbog protuaustrijskih nastupa pred Prvi svjetski rat utamničen je u šibenskom zatvoru, a potom s obitelji konfiniran u Wolfsegg u Gornjoj Austriji (1914.-1916.), odatle u Zagreb, gdje je pušten 1917. godine. Bio je među organizatorima narodne vojske. Godine 1919.-1921. jedan je od glavnih aktera tzv. miljunaške afere i malverzacija oko dubrovačke Srpske centralne banke na primorje (o čemu je, uz njegovu potporu, tiskana knjiga Dubrovačka milijunaška afera, Dubrovnik 1921.). Oslobođen je zbog nedostatka dokaza. Član je Radikalne stranke i 1926.-1927. predsjednik njezina Okružnog odbora u Dubrovniku. Istaknuo se u mnogim javnim projektima; jedan je od osnivača i dopredsjednik Društva za poljepšavanje i unapređenje Orebića (1904.), suosnivač Srpskog gimnastičkog drustva Dušan Silni u Dubrovniku (1907.-1908.), jedan od osnivača D.D električnog tramvaja Gruž-Dubrovnik (1909.-1910.), predsjednik Dubrovačkog građanskog vijeća Dubrovačke parabrodarske plovidbe (1918.-1920.), suosnivač i predsjednik društva Dub (od 1921.), predsjednik nogometnog kluba GOŠK (1922.-1925.). Njegova korespondencija čuva se u Državnom arhivu u Dubrovniku. Kada je Sreski u Stonu 30. studenog 1934. donio rješenje o raskidu kmetskih odnosa, kao dotadašnjem vlasniku, seljani Imotice isplatili su mu od 15.239,57 dinara.

Izvori
------

* Vlastela Grada Dubrovnika, Vol. 5, 2014. Nenad Vekaric