**Georgije-Žorž Vladimirovič Skrigin** (1910—1997), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, filmski režiser, scenarista i fotograf-umetnik.

Biografija
----------

Rođen je 4. avgusta 1910. godine u Odesi, u današnjoj Ukrajini. Nekoliko godina nakon Oktobarske revolucije, 1922. sa roditeljima se doselio u Srbiju. Rusku školu je pohađao u Beloj Crkvi, a gimnaziju i Visoku baletsku školu je završio u Zagrebu. Godine 1930. je stupio u Hrvatsko narodno kazalište u Zagrebu, kao baletski igrač. Fotografijom se bavio amaterski, od 1935. godine.

Godine 1941. je otišao u partizane, gde je bio član Kazališta narodnog oslobođenja pri Vrhovnom štabu NOV i POJ. Posle završetka rata, doselio se u Beograd, a od 1947. do 1967. bavio se profesionalno filmom, najpre kao snimatelj i scenarista dokumentarnih filmova, zatim kao reditelj igranih. Autor je 22 filma, od čega osam igranih. Bio je i generalni direktor Saveza filmskih radnika Jugoslavije.

Do početka Drugog svetskog rata, dobio je mnogobrojne nagrade za fotografije (Njujork, San Francisko, London, Buenos Aires, Torino i dr). U posleratnom razdoblju se malo bavio izložbenom fotografijom. Nagradu AVNOJ-a dobio je za ukupan umetnički rad, fotografski; nagradu Foto-saveza Jugoslavije za životno delo; Pulsku arenu za životno delo, i dr. Prvi je nosilac zvanja Majstor fotografije u Srbiji (1951). Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja.

Umro je 30. oktobra 1997. godine u Beogradu. Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.

Fotografski rad
---------------

Od 1936. godine je bio član Foto kluba Zagreb. U predratnom razdoblju predmet njegovog zanimanja su portreti, predeli i akt fotografije. Bio je vrlo aktivan na izložbama, naročito inostranim, pa je ubrzo, 1937. godine proglašen za majstora fotografije i prvaka u umetničkoj fotografiji.

U toku Narodnooslobodilačkog rata, ostvario izvanredan ciklus od oko 500 fotografija - snimao je zbegove, decu, ranjenike, portrete, ofanzive, kongrese. Već u tom razdoblju bile su internacionalno poznate dve njegove fotografije: portret Vrhovnog komandanta NOV i POJ Josipa Broza Tita (objavljen na nemačkoj poternici i u nemačkom vojnom časopisu „Signal") i „Majka Knežpoljka". Godine 1968. objavio je ilustrovanu monografiju sa umetničkim fotografijama iz Narodnooslobodilačke borbe pod nazivom „*Rat i pozornica*".

Fotografije je samostalno izlagao u Zagrebu, Budimpešti (1939) i Torinu (1940), a posle rata u Beogradu (1951, 1983, 1995), i Parizu (1986).

### Filmovi

|  |
| --- |
| **Filmovi koje je režirao Žorž Skrigin**  |
| God. | Naziv | Žanr | Nagrada |
| 1947. | Tragom IV i V ofanzive |
| 1947. | Bled - Varna |
| 1948. | Praznik radnog naroda |
| 1948. | Makedonija |
| 1949. | Peti kongres Komunističke partije Jugoslavije |
| 1950. | Bratska pomoć |
| 1952. | Dolinom Morave |
| 1953. | Revija jugoslovenskih igara |
| 1953. | Borac i graditelj |
| 1955. | Njih dvojica |
| 1956. | Potraga |
| 1957. | Krvava košulja |
| 1958. | Gospođa ministarka |
| 1960. | Drug predsednik centarfor |
| 1961. | Velika turneja |
| 1962. | Mačak pod šlemom |
| 1967. | Koraci kroz magle |
| 1971. | Tito - zapisi filmskog snimatelja |

Ocena dela
----------

„Sam Skrigin je ocenio da je dimenziju autentičnosti dostigao u umetničkoj fotografiji, a ne na filmu. Njegove umetničke fotografije, predratne i ratne, zrače snagom nezaobilaznih istorijskih dokumenata i nesumnjivim umetničkim duhom. Spontano i rafinovano, uz pomoć suptilno upotrebljene svetlosti, koristeći čas dramatiku, a čas lirsku osećajnost, dočarao je psihološka i emocionalna stanja svojih junaka (*U kovačnici*, 1935, *Dalmatinac*, 1940, *Ranjenici*, 1943, *Majka Knežpoljka*, 1944. i dr)."

Literatura
----------

* *1. sveslovenska izložba umjetničke fotografije u Zagrebu* (katalog), 1935;
* Mladen Grčević, "Počeci amaterske umjetničke fotografije u Zagrebu". *Zagrebačka fotografija*, Zagreb, 1978, str. 21-22;
* Milo Gligorijević, "Majstorova ispovest", *Umetnost*, br. 67, 1980, str. 23-32;
* *Rusi bez Rusije, srpski Rusi* (rad grupe autora). – Beograd: Dunaj, 1994.
* Goran Malić, "(Žorž Skrigin) Majstor prostora i svetlosti", *Politika*, 8. novembar, 1997, str. 29;
* G. Malić, "Doprinos ruskih fotografa srpskoj kulturi u XIX i XX veku". *Godišnjak grada Beograda*. – Knj. LI, str. 287-314.
* Goran Malić, *Letopis srpske fotografije 1839-2008*. Beograd : Fotogram, 2009.

Spoljašnje veze
---------------

* O Skriginu na iMDb
* Kako je nastala fotografija *Majka Knežpoljka*
* Kako je nastala fotografija *Kozarčanka*