**Perugia** (lat. *Perusia*, fon. **Peruđa**) je glavni grad regije Umbrije u Centralnoj Italiji i sjedište istoimene talijanske provincije Perugije od 162.449 stanovnika  (2011. godine). Perugia je poznata kao jedna od gradova koji su najviše doprinjeli razvoju renesanse.

Geografija
----------

Grad leži na izuzetno strmom terenu
Glavni gradski trg - Piazza IV novembre
Minimetro Perugia
Ulica ispod srednjovekovnog akvadukta
Perugia se nalazi u Centralnoj Italiji. Od prijestolnice Rima je udaljen oko 185 km sjeverno, a od Firence 150 km južno.

**Reljef**: Perugia se razvila u brdsko-planinskom delu središnjih Apenina, na znatnoj visini od oko 500 m. Grad se nalazi na izrazito pokrenutom terenu, pa su razlike u visini pojednijih dijelova grada i do 250 metara. Treba istaći i veliku seizmičnost područja, pa je grad tokom historije zadesilo više potresa (1832. 1838. 1854. i 1997.).

**Klima**: Klima u *Perugi* je poglavito sredozemna, tj. oštrija je, pre svega zbog položaja grada daleko od mora i zbog znatne nadmorske visine.

**Vode**: Kroz grad ne protiče nijedan značajniji vodotok, ali poznata rijeka Tibar protiče svega nekoliko kilometara zapadno od grada.

Historija
---------

### Prahistorija

Perugia je jedan od najstarijih gradova na tlu današnje Italije. Grad u vreme praistorije bio naseljen plemenom Umbrima, da bi kasnije postao jedan od gradova drevne Etrurije. Već tada je grad bio poznat pod nazivom **Perusia** i taj naziv je sačuvan do danas. 

### Antika

Rimskom osvajanjem Umbrije i Perusije krajem 3. veka pne. započeo je proces uključivanja današnje Umbrije u latinsku kulturu. Rimljani su osnivali kolonije i gradili drumove (Vija Flaminija 220. pne.). Prolazak Vija Flaminije je bio oslonac razvoja grada Peruzije u antici. Za vreme Drugoga punskoga rata tu je bila velika bitka kod Trazimenskog jezera. Umbri se nisu mešali, ali su se postepeno pretapali u "pravo" rimsko stanovništvo. Za vreme Rimskoga građanskoga rata između Marka Antoniija i Oktavijana 40. pne. Perugia je stala na stranu Marka Antonija, pa je bila potpuno razrušena od strane Oktavijana.

### Srednji vijek

Početkom srednjeg vijeka Perugia mijenja više gospodara (Ostrogoti, Bizantinci, Langobardi, Franci). U 10. vijeku dolazi do osamostaljivanja Perugie, kao i drugih gradova u okruženju. Iduća dva vijeka provedena su u stalnim razmiricama između ovih gradova-država. U 12. vijeku grad potpada pod vlast Papinske Države i to stanje ostaje vjekovima. U 14. vijeku je osnovan Univerzitet, jedan od najpoznatijih u čitavoj Italiji.

### Novi vek

Nakon Francuske revolucije i Napoleonovog osvajanja Italije 1797. g. Perugia je ušla u sastav tzv. Rimske republike (1789.-1799.) i Napoleonovoga carstva (1809.-1814.). Perugia 1860. ulazi u sastav Kraljevine Italije.

Gradske znamenitosti
--------------------

Perugia, kao i mnogi drugi drevni gradovi Italije, ima dobro očuvano staro gradsko jezgro. Specifičnost Perugie je da joj se historijski centra grada prostire po brdima, pa se sa njih pružaju izvanredni vidkovci i izvanredne mogućnosti otvaranja panorama i pogleda.

Najpoznatije građevine:

* **Katedrala San Lorenzo**, 12-14. vijek
* **Crkva sv. Petra**, 16. vijek
* **Palazzo dei Priori**, 14. vijek
* **Fontana Maggiore**, 13. vijek
* **Etrurski bunar**,
* **Etrurski slavoluk**.

Transport
---------

Perugia od 2008. ima minimetro, minijaturnu vrstu metroa (zapravo uspinjače). Minimetro Perugia je uveden u javni gradski transport, da smanji zakrčenost automobilima po gradu, koji je gusto naseljen, uskih i najčešće vrlo strmih ulica.

Galerija slika
--------------

* Katedrala San LorenzoKatedrala San Lorenzo
* Palazzo dei PrioriPalazzo dei Priori
* Fontana MaggioreFontana Maggiore
* Etrurski slavolukEtrurski slavoluk

Izvori
------

1. 1 2  „*ITALY: Umbria*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 27. 8. 2013.

Vanjske veze
------------

***Perugia*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.comune.perugia.it Zvanična stranica grada *Perugie*
* tourism.comune.perugia.it Stranica gradskog turističkog ureda Arhivirano 2007-05-17 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 156566457
* LCCN: n79006840
* ISNI: 0000 0001 2342 8913
* GND: 4045314-5
* SUDOC: 026398230
* BNF: cb11865319c (podaci)
* NKC: ge130396

 |