recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Operacija Virovitica** je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv slavonskih partizana u oblasti Moslavačke gore. Trajala je od 3. do 5. aprila 1943. godine.

Tok operacije
-------------

Odmah posle operacije „Braun" počela je operacija Virovitica protiv 1500—2000 partizana za koje je javljeno da se nalaze na području Moslavačke gore. Angažovana su 2 nemačka i 3 hrvatska bataljona. Sve grupe su krenule po planu 3. 4. 1943. iz naređenih rejona. Prvog dana naišla je na jačeg neprijatelja samo leva kolona hrv. I brd. brigade (domobranski 1. gorski zdrug) kod Mustafine Klade. Kao podrška, upućen je 3. 4. železničkim transportom iz Pakraca bataljon „Šriber". U međuvremenu je slomljen otpor kod Mustafine Klade, tako da je Grupa „Sriber" dobila zadatak da pročešlja šumovito područje između Čazme i Rajića. Prema izjavama stanovnika, partizani su znali za operaciju još 24 sata pre njenog početka. Pošto je 5. 4. 1943. ponovo pročešljan ceo rejon bez dodira sa neprijateljem, operacija je prekinuta.

Gubici
------

Prema nemačkom izveštaju, gubici u operaciji iznose (bez nestalih): 

* Nemaca mrtvih: 39
* Hrvata mrtvih: 32
* Nemaca ranjenih: 20
* Hrvata ranjenih: 50

Nemački izveštaj takođe navodi da "ukupno se može računati sa oko 2500 mrtvih kod neprijatelja i skoro 600 zarobljenih."

Prema jugolovenskim izvorima, u operaciji "Braun", 4 (slavonska) divizija imala je 110 mrtvih, 135 ranjenih i 120 nestalih boraca.

Izvori
------

1. 1 2  IZVEŠTAJ BORBENE GRUPE „ZAPAD" OD 1. MAJA 1943. O REZULTATIMA I ISKUSTVU IZ OPERACIJA „BRAUN" I „VIROVITICA", VOĐENIH PROTIV NOVJ U SLAVONIJI
2. ↑  HRONOLOGIJA NARODNOOSLOBODILAČKOG RATA 1941-1945, str. 443.

Vidi još
--------

* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

Vanjske veze
------------

* Operation "Virovitica"
* IZVEŠTAJ BORBENE GRUPE „ZAPAD" OD 1. MAJA 1943. O REZULTATIMA I ISKUSTVU IZ OPERACIJA „BRAUN" I „VIROVITICA", VOĐENIH PROTIV NOVJ U SLAVONIJI

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **bitkama i ratovima** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Sopoćani** je manastir Srpske pravoslavne crkve koji se nalazi pored izvora rijeke Raške u Starom Rasu, centru srednjovjekovne Srbije.

Zbog svojih iznimnih fresaka Manastir Sopoćani je 1979. zajedno sa kompleksom Stari Ras uvršten na UNESCO-vu 
Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

Historija
---------

Manastir Sopoćani izgrađen je u drugoj polovini 13. vijeka (vjerojatno negdje oko 1265.) kao zadužbina kralja Uroša Nemanjića.

Za osmanske vladavine, manastir je nakon nasrtaja, više puta napuštan od monaha, ali su se oni uvijek vraćali u njega i obnovili ga.
Sve do 1689. kad su ga Osmanlije zapalili i demolirali, pa je crkva ostala bez krova - tad su ga napustili. Nakon tog je manastir ostao napušten preko 200 godina, sve do 20. vijeka, kad je obnovljen i ponovo stavljen u funkciju.
Ono što je kuriozum, je to da je većina fresaka ostala u relativno dobrom stanju.

Karakteristike
--------------

Smrt Ane Dandolo majke Uroša Nemanjića
Uspenje Bogorodice
Centralni i najbolje očuvani objekt je crkva sv. Trojstva, to je jednobrodna bazilika, kojoj su kupola i zvonik sa narteksom podignuti kasnije sredinom 14. vijeka.

Na crkvi je vidljiv utjecaj romaničke arhitekture, naročito u kamenoj plastici, pa se pretpostavlja da su je izveli klesari sa jadranskog primorja.

atrij manastira Sopoćani
Freske u manastirskoj crkvi sv. Trojstva naslikane negdje između 1270. - 1276. spadaju u red najljepših u srpskoj i bizantskoj srednjovjekovnoj umjetnosti.
To je bilo vrijeme kad je Konstatinopolis bio u rukama križara, pa su izgleda stvaraoci tih fresaka potražili utočište na dvoru srpskog kralja.

Freske u narteksu, iz kog se ide u dvije kapele, oslikane su (u skladu sa tradicijom) prizorima iz života ktitora i njegove porodice, pa se iz njihove ikonografije da isčitati puno toga o životu na srpskom dvoru u to doba.</ref>

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Чудо и сјај сопоћанских фресака*" (srpski). Srpsko blago. Arhivirano iz originala na datum 2008-10-07. Pristupljeno 10. 10. 2016.
2. 1 2 3 4  „*Stari Ras and Sopoćani*" (engleski). UNESCO. Pristupljeno 10. 09. 2016.
3. 1 2  „*Манастир Сопоћани*" (srpski). SANU. Pristupljeno 10. 10. 2016.

Vanjske veze
------------

***Sopoćani*** na Wikimedijinoj ostavi

* Stari Ras and Sopoćani ()
* Sopoćani- virtuelna tura i foto zbirka Fonda Blago
* Манастир Сопоћани na portalu Srpske akademije nauka ()

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Srbiji |
| --- |
|  | Gamzigrad (Galerijeva palača Romulijana) • Manastir Sopoćani i Stari Ras • Manastir Studenica*Srednjovjekovni spomenici na Kosovu*1: Visoki Dečani • Manastir Pećka patrijaršija • Crkva Bogorodice Ljeviške • Manastir Gračanica | Srbijanska zastava |
**Stupa** ili **Valjarica** (Valjavica) su primitivne drvene mašine pokretane snagom vode (kao vodenice), u kojima se valjanjem i zbijanjem (udaranjem) vune, uz stalni dotok lužnate vode (mokri postupak) proizvodilo vrlo grubo sukno.

U stupama se isto to sukno često i pralo i obnavljalo.

Karakteristike
--------------

Metoda rada u stupama bila je vrlo jednostavna (za razliku od tkanja), u njima je vuna zbog djelovanja lužnate vode omekšala, pa su je valjanje uz konstantne mehaničke udarce drvenim batovima sabijalo, zgušnjavalo, podebljavalo, dok su se vlakna,isprepletala, pa je na kraju sukno postalo čvrsto i nepromočivo. 
, 4=

lužina, 5=vuna za valjanje
Mana valjanog sukna bila je težina, tvrdoća i neelastičnost, ali je bilo puno trajnije od današnjih tkanina

Stupe su najčešće bile instalirane u posebnim radionicama, podizanim uz vodotoke, često uz vodenice, ali kojiput i na potpuno otvorenom prostoru.

Historija
---------

Rimljani su poznavali stupe, i imali velike pogone u kojima su radili robovi, nakon Pada Rimskog Carstva to znanje se po Evropi izgubilo, pa je ponovno otkriveno za Križarskih ratova i ponovno uvedeno u Evropu tokom 12. vijeka.

Po južnoslavenskim krajevima stupe se se zadržale na selu sve do 20. vijeka. Na Bregavi kod Stoca posljednje stupe radile su do 1992.

Maketa Valjarice iz Valjeva
Po jednoj od teorija Valjevo je dobilo ime po valjaricama, kojih je nekad bilo puno duž Kolubare.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Obrada sukna za izradu odjeće na našim područjima*" (hrvatski). Narodni.NET. Pristupljeno 30. 03. 2017.
2. 1 2 3  „*Valjevo za Vas*" (srpski). Valjevo za Vas. Arhivirano iz originala na datum 2016-11-23. Pristupljeno 30. 03. 2017.
3. ↑  „*Fulling*" (engleski). Witheridge. Pristupljeno 30. 03. 2017.
4. ↑  Muhamed Elezović. „*Stolačke stupe*" (hrvatski). Narodni.NET. Pristupljeno 30. 03. 2017.

Vanjske veze
------------

***Stupa (uređaj)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Fulling*()
**Marin** je lučki grad na sjeverozapadu Španjolske od 24,637 stanovnika. koji administrativno podpada u Provinciju Pontevedra u Autonomnoj zajednici Galiciji.

Grad je u Španjolskoj poznat po Vojnoj akademiji ratne mornarice (*Escuela Naval Militar de Oficiales*).

Geografske karakteristike
-------------------------

Zgrada akademije
Marin leži na jugozapadu Provincije Pontevedra udaljen 7 km jugozapadno od svog Marina Pontevedra.u Estuariju Pontevedra, koji formira rijeka Lérez na svom uviru u 
Atlantik

Historija
---------

Marin je novovjeko naselje - niknuo je tek početkom 17. vijeka. Pretpostavlja se da 1602. imao pedesetak stanovnika, praktički je sve do polovice 19. vijeka bio selo (1831. imao je 1268 stanovnika).

Pravi impuls za njegov razvoj došao je 1938. kad je frankova vlada odlučila preseliti Vojnu pomorsku akademiju u Marin, što je i realizirano 1943.

Nakon tog je 1950. imao 17.089 stanovnika.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Španija Zabalza, Španjolska
* Meksiko Marín, Meksiko
* Argentina Córdoba, Argentina
* Argentina Deán Funes, Argentina

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Spain: Galicia*" (engleski). City population. Pristupljeno 24.10.2018.
2. 1 2  „*Historia (Escuela Naval Militar)*" (španjolski). Armada Española. Pristupljeno 24. 10. 2014.
3. 1 2 3  „*Cronoloxia de Marin*" (španjolski). Concello de Marin. Pristupljeno 24. 10. 2014.

Vanjske veze
------------

***Marín (Pontevedra)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Concello de Marin* ()
**Vaal** (afrikaans: **Vaalrivier**) je rijeka u Južnoafričkoj Republici, najveća desna (sjeverna) pritoka rijeke Oranje. Rijeka Vaal duga je 1210 km, i ima porječje od 196.290 km².

Hidrografija
------------

Rijeka izvire na masivu Drakensberg kod gradića Breytena u provinciji Mpumalangi, oko 200 km istočno od Johannesburga, zatim teče prema jugozapadu preko visoravni Highvelda kroz provincije Gauteng, Free State i North West do ušća u rijeku Oranje kod grada Douglasa u provinciji North Cape. Rijeka u svom srednjem toku formira najveći dio granice između provincija Free State i Gauteng, a zatim i dio granice između provincija North West i Free State. Vaal je najvećim dijelom ravničarska rijeka plitkog korita. Najveći dio godine ima vrlo malo vode, ali se za zimskih mjeseci (jul i august) pretvara u blatnu bujicu koja ruši sve pred sobom. Upravo zbog tog se i zove Vaal, jer to na afrikaansu znači "sivo-smeđi", zbog boje koju tad rijeka ima. Sve veće pritoke, Klip, Wilge, Vals, Vet i Riet, utječu u rijeku s lijeve strane.

Ekonomsko značenje
------------------

Most na rijeci Vaal
Rijeka Vaal od vitalnog je značenja za metropolitansku regiju grada Johannesburga jer se njene vode koriste za potrebe više od 12,000.000 stanovnika i industrijskih pogona u provinciji Gauteng. Velikim irigacionim projektom, izgradnjom brane Vaal kod grada Vereeniginga 37 km uzvodno od Johannesburga, dio voda iz velikog akomulacionog jezera usmjerava se kanalima u dolinu Hartz za navodnjavanje 369,5 km² obradivog tla. Radi iste namjene podignuta je još jedna velika brana, 320 km nizvodno od Johannesburga kod grada Bloemhofa (široka 4270 m i visoka 33 m), iznad koje je veliko akomulaciono jezero kapaciteta 1,269 km³ vode, na površini od 223 km². Zbog očuvanja kvaliteta vode, čitav kraj oko brane proglašen je prirodnim rezervatom brane Bloemhof (*Bloemhof Dam Nature Reserve*). Postoje i projekti za povećanje količine voda rijeke Vaal, za što bi trebalo izgraditi nekoliko brana i akumulacija na pritoci Vaala u Lesotu na rijeci Senqu i njenim pritokama Malibamatso i Senqunyane.

Historija
---------

Početkom 19. vijeka rijeka Vaal bila je južna granica dokle se protezalo kraljevstvo domorodačkog naroda Basotho, a nakon toga granica između dvije burske države, Transvaal i Slobodne Države Oranje, koje su kasnije postale provincije Južnoafričke Unije. Transvaal je i dobio ime po rijeci jer to na afrikaansu znači "S one stranu Vaala".

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Vaal*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 2. 2012.
2. ↑  „*Water Resources of Oranje River*" (engleski). Water resources. Pristupljeno 21. 2. 2012.
3. ↑  „*Bloemhof Dam Nature Reserve*" (engleski). TravelGround. Pristupljeno 21. 2. 2012.
4. ↑  „*Orange River*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3. 3. 2012.

Vanjske veze
------------

***Vaal*** na Wikimedijinoj ostavi

* Vaal River ()
* *Vaal* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 315527802
* GND: 4119331-3

 |
**Waidhofen an der Ybbs** je grad na sjeveru Austrije 
od 11,306 stanovnika.

Waidhofen an der Ybbs je i administrativni centar istoimenog okruga (bezirka) jer je statutarni grad.

Geografske karakteristike
-------------------------

Waidhofen an der Ybbs leži na krajnjem zapadu Donje Austrije u kraju znanom kao Eisenwurzen, u dubokoj kotlini rijeke Ybbs, udaljen sedamdesetak km zapadno od Beča.

Historija
---------

Karta Donje Austrije sa pozicijom Okruga Waidhofen an der Ybbs
Waidhofen je prvi put dokumentiran 1186. a dokumentirano je i da je prvi put status grada dobio 1273. kao i to da je do 1803. bilo feud biskupije Freising.

Waidhofen je ekonomski centar doline još od 14. vijeku, jer se nalazio na važnom putu za trgovinu željeznom robom.

On i danas ima izgled srednjovjekovnog gradića sa svoja dva trga, dijelovima bedema iz 13. vijeka i gradskim tornjem dograđenim između 1535. - 1542. Taj dojam odaju i kuće i radionice zanatlija duž Rijeke Ybbs iz 16 i 17. vijeka.

Znamenitosti
------------

Najveće znamenitosti grada su parohijska crkva sv. Nikole, prvi put dokumentirana 1186. sa kasnogotičkom brodom (oko 1470.), i baroknom kapelom sv. Marije (1715), bogato dekoriranom štukaturama i freskama. To je i kasnogotička bolnička crkva (Bürgerspitalkirche) sa oltarom iz sredine 15. vijeka i 
nekadašnja kapucinska crkva podignuta između 1644. - 1652. sa skulpturom sv Marije isklesanom oko 1520.

Na glavnom trgu centralno mjesto zauzima zavjetni stup sa baroknom skulpturom sv Marije iz 1665.

Privreda
--------

Od 4,485 zaposlenih oko 54 % radi u uslužnom sektoru, u industrijskim poduzećima poizvode se predmeti od plastike i metala (prometni znakovi, bukobrani, vrata za liftove, uredski namještaj i filteri.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Njemačka, Freising (od 1986
* Njemačka, Laatzen (od 1986)
* Njemačka, Möhringen an der Donau (od 1956)

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Niederösterreich" (engleski). City population. Pristupljeno 22. 01. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Waidhofen an der Ybbs*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 24. 01. 2016.

Vanjske veze
------------

***Waidhofen an der Ybbs*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Waidhofen an der Ybbsa* ()
Abraham Ortelius  
(*Theatrum Orbis Terrarum*, 1579)
((lat.)) *Europae*  
(*Theatrum Orbis Terrarum*, 1570)
**Abraham Ortelius** (Antwerpen, 14. april 1527. − Antwerpen, 28. juni 1598), flamanski kartograf, geograf i matematičar. Ostao je upamćen po izradi prvog modernog atlasa pod nazivom „Prikaz svijeta" (lat. *Theatrum Orbis Terrarum*), izdanog 1570. godine u Antwerpenu. Sastojao se od 70 karata među kojima su prikazani i balkanski krajevi. Od 1575. godine dvorio je španskog kralja Filipa II. Ortelius u svom djelu navodi da su „Amerike otrgnute od Evrope i Afrike serijom potresa i poplava" što određeni stručnjaci tumače pretečom teorije o pomicanju kontinenata odnosno tektonici ploča.

Povezano
--------

* *Theatrum Orbis Terrarum*
* Historija kartografije

Literatura
----------

* () Opća i nacionalna enciklopedija: *Abraham Ortelius*
* () Encyclopædia Britannica: *Abraham Ortelius*

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Abraham Ortelius** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 32104723
* LCCN: n50002381
* ISNI: 0000 0001 0856 4124
* GND: 118736590
* SELIBR: 214080
* SUDOC: 034356142
* BNF: cb12511995r (podaci)
* BPN: 06002613
* BIBSYS: 90829734
* ULAN: 500011462
* NLA: 35401660
* NDL: 00718508
* NKC: jn20011211108
* BNE: XX847145
* CiNii: DA05200120
* RKD: 60986
* CONOR.SI: 28647267
* NSK: 000237261

 |
**Adrar** (arapski: أدرار) je grad i općina od 68,276 stanovnika na jugozapadu Alžira u Pokrajini Adrar u kojoj je i administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Adrar je najveće naselje u nizu povezanih oaza grupe Touat, u saharskoj pustinji. Prostire se između pojasa pješčanih dina regije Erg Šeš i Velikog zapadnog Erga, nedaleko od korita Vadi Messaouda.
Od grada Orana je udaljen 1400 km prema jugu.
Stari dio grada je karakterističan po kućama masivnih zidova od crvene adobe opeke.

Historija
---------

Centar grada
Dine u okolici
Njegovo historijsko ime **Timmi** dali su mu lokalni Berberi koji su tu osnovali svoj ksar (utvrđeno selo). Njegovo današnje ime potječe od berberskog - *adrar* = planina. 
Adrar je tokom historije bio strateški punkt na trgovačkom putu između Sjeverne i Zapadne Afrike.

Francuzi su 1900. preoteli Adrar od Marokanaca, a od 1962. je postao dio nezavisnog Alžira.
Za Francuske kolonijalne uprave podignuta je kasarna sjeverno od starog ksara za smještaj garnizona. To je utjecalo na transformaciju stanovništva, koje se dotad bavilo poljoprivredom da se prebaci na tercijarne aktivnosti.

Najveći poticaj se dogodio 1975. kad je Adrar postao pokrajinski administrativni centar, jer je odtad od relativno malog gradića sa 5000 stanovnika, do 1998. narastao do brojke 42.735.

Današnji Adrar je grad moderne arhitekture ortogonalnog rasporeda ulica, sa dva velika trga i monumentalnim slavolukom na ulazu u grad.

Adrar ima i aerodrom (IATA: AZR, ICAO: DAUA) sa letovima prema 8 različitih gradova i 2 države.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Algeria, People's Democratic Republic of Algeria*" (engleski). City population. Pristupljeno 9.1. 2020.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Adrar, oasis Algeria*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 9.1. 2020.
3. 1 2 3 4  „*Adrar Airport AZR*" (engleski). Airportia. Pristupljeno 9.1. 2020.

Vanjske veze
------------

***Adrar (Alžir)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Adrar, oasis Algeria* ()
* *Adrar, des ksour à la grande ville* ()
**Aguljaski rt** (afrikaans: *Kaap Agulhas*, engleski: *Cape Agulhas*, portugalski: *Cabo das Agulhas*) je najjužnija točka afričkog kontinenta, a ne kako se često misli Rt dobre nade. Prema sporazumu Međunarodne hidrografske organizacije koji definira granice oceana, Aguljaski rt i meridijan 20°E koji prolazi preko rta je službena granica između Atlantika i Indijskog oceana.

Geografija
----------

Aguljaski rt se nalazi oko 176 km jugoistočno od Cape Towna, u južnoafričkoj provinciji Western Cape. Rt je stalno šiban jakim vjetrovima, tako da je ogoljen, obrastao samo rijetkom travom i grmljem. Područje oko rta visoravan Aguljas je danas Nacionalni park osnovan 1999. u kom raste oko 2000 vrsta autohtonog bilja, uključujući 100 endemskih i više od 110 ugroženih vrsta.

Karta koja pokazuje poziciju Aguljaskog rta
Svetionik na Aguljaskom rtu

Pomorska historija
------------------

Do Aguljaskog rta prvi je doplovio portugalski pomorac Bartolomeu Dias. *Cabo das Agulhas* na portugalskom znači **Igleni rt** po jednoj od teorija, a to ime je dobio zbog velikog broja nazubljenih stijena i grebena koji su upropastili mnoge brodove koji su ga pokušavali oploviti. Po drugom objašnjenju to ime su mu dali portugalski mornari, zbog ponašanja igle na kompasu koja na tom mjestu nama nikakvo magnetsko odstupanje tj. pokazuje točno 0° odnosno sjever.

Aguljaski rt poznat je među mornarima po olujnim nevremenima i jakim morskim strujama jer se tu sudaraju topla Aguljaska struja iz Mozambika i hladna Benguelska struja iz Antarktika. Na rtu postoji svjetionik izgrađen 1849. koji osim što je na pomoći brojnim brodovima, danas obilaze brojni turisti.

Panorama oko rtaPanorama oko rta

Izvori
------

1. ↑  „*Where the two oceans really meet*" (engleski). South Africa info. Pristupljeno 3. 2. 2012.
2. 1 2 3 4  „*Cape Agulhas*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 2. 2012.
3. ↑  „*Natural & Cultural History*" (engleski). South African National Parks. Arhivirano iz originala na datum 2012-10-16. Pristupljeno 10. 2. 2012.

Vanjske veze
------------

***Aguljaski rt*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cape Agulhas / Struisbaai Overberg Coast* ()
* *Agulhas National Park* Arhivirano 2011-01-27 na Wayback Machine-u ()
* *Cape Agulhas* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 1839151112563937180009
* LCCN: sh2017000149
* GND: 104316300X

 |
**Aizpute** (njemački: *Hasenpoth*) je grad od 4,516 stanovnika na zapadu Latvije.

Geografske karakteristike
-------------------------

Aizpute se prostire duž rijeke Tebre u Kurlandiji udaljen 50 km sjeveroistočno od Liepaje.

Historija
---------

Ruine zamka
U 9. vijeku na terenu današnjeg grada živjelo je pleme - Kurši oni su podigli utvrdu Beida. 
U 13. vijeku Livonski red je savladao Kurše, nakon tog je 1248. Veliki majstor Teutonskog viteškog reda *Dietrich von Groningen* naredio radnju kamenog zamka, uz koji je izraslo naselje nazvano *Hasenpoth*.
Zbog tog se 1248. smatra godinom kad je osnovan grad.

Nakon podjele Kurlandije - 1253. *Hasenpoth* je postao dio Kurlandske biskupije. 
Kurlandski biskup Oton dodjelio je mjestu status grada 1378.

U 14. vijeku Katedralni kaptol (sjedište) Kurlandske biskupije preseljeno je u Hasenpoth, ali je biskup i nadalje živio u svom zamku u Piltenu.

Od 16. do 18. vijeka Hasenpoth je bio dio Kneževine Kurlandije i Semigalije, vazala Poljsko-Litvanske Unije. Kneževine koja je površinom bila mala, ali je bila dovoljno bogata da ima prekomorske kolonije.

Sve do 17. vijeka Hasenpoth je bio važna luka na Tebru, ali je u 18. vijeku izgubio promet zbog konkurencije brzo rastuće Liepaje na moru.
Nakon tog perioda prosperita Hasenpoth je počeo nazadovati.

Pobratimski gradovi
-------------------

Aizpute ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

* Švicarska Schwerzenbach, Švicarska
* Švedska Karlskrona, Švedska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Vēsture* "(latvijski). Aizputes Novads. Pristupljeno 9.01.2022.
2. 1 2 3 4 5  „*Latvia: Settlements*" (engleski). City population. Pristupljeno 9.01.2022.
3. ↑  „*Bishopric of Courland*" (engleski). Memim. Pristupljeno 9.01.2022.
4. ↑  „*Айзпуте*" (ruski). Mesta. Pristupljeno 9.01.2022.
5. ↑  „*Vēsture* "(latvijski). Aizputes Novads. Pristupljeno 9.01.2022.

Vanjske veze
------------

***Aizpute*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Aizputes Novads* ()
* *Айзпуте* ()
**Kanal Amsterdam-Rajna** (nizozemski: **Amsterdam-Rijnkanaal**) je kanal na zapadu Nizozemske dug 72 km, koji ide od 
Amsterdama i Zaljeva IJ do rukavca Rajne Waala kod Tiela.

Karakteristike i historija gradnje
----------------------------------

Spoj kanala sa Lekom kod grada Wijk bij Duurstede
Amsterdam-Rajna jedan je od najprometnijih kanala na svijetu, jer vodi do Ruhra u Njemačkoj. Širok je od 100-120 metara, dubok 5 - 6 m. 
Kanal se počeo iskapati još 1931. kako bi se zamijenio premali kanal Merwede između Amsterdama i Gorinchema.
Zbog Drugog svjetskog rata i prilika nakon njega, gradnja se odužila do 1952.
Kanal je proširivan 1970-ih i ponovno pušten u promet 1981. Danas ima 4 brodskih prevodnica.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Amsterdam-Rijnkanaal*" (nizozemski). Rijkswaterstaat. Pristupljeno 24.10. 2020.
2. ↑  „*Amsterdam-Rhine Canal*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24.10. 2020.

Vanjske veze
------------

***Amsterdam-Rajna*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Amsterdam-Rijnkanaal* ()
**Propovijedanja Petrova** (grčki Κηρυγματα Πετρου *Kerugmata Petrou*) je ranohrišćanski spis koji sadrži navodne Petrove propovedi. Spis zastupa judeo-hrišćansko gledište, s izrazitom protupavlovskom tendencijom. 

Bio je pogrešno pripisivan Klementu Rimskom. Pretpostavlja se da je delo nastalo u Egiptu početkom 2. veka.

Sadržaj
-------

Apostol Petar šalje zbirku svojih propovijedi jeruzalemskom biskupu Jakovu, koji je pravi poglavar čitave Crkve (*episcopus episcoporum*), da pokaže kako Pavle, kao apostol među poganima, naučava nauku koja nije u skladu sa Zakonom. Mojsijev zakon zabacuju oni pokršteni pogani koji su prihvatili učenje protivno Zakonu od »čovjeka neprijatelja«, tj. Pavla. Osnovna ideja te teologije jest da ne samo nema nikakvog diskontinuiteta između Mojsijeva Zakona i kršćanstva nego da je kršćanstvo, u stvari, pravi Mojsijev Zakon koji je Isus samo očistio od natruha unesenih u Svete knjige poslije Mojsija.

Izvori
------

1. 1 2  Tomislav J. Šagi-Bunić - Povijest kršćanske literature (svezak I) (scribd)
2. ↑  Preaching of Peter (Egypt, early 2nd century CE)

Vidi još
--------

* Judeo-hrišćani
* Ranohrišćanski spisi

Vanjske veze
------------

* The Preaching of Peter (earlychristianwritings)
* The preaching of Peter Arhivirano 2011-07-16 na Wayback Machine-u (textexcavation)
* The Authentic Peter: The Preaching of Simeon Kefa Arhivirano 2009-10-29 na Wayback Machine-u (scribd)
**Veluwemeer** je duguljasto slatkovodno jezero koje leži na granici nizozemskih provincija Flevoland i Gelderland.

Karakteristike
--------------

Karta Zuiderzeea
Jezero ima površinu od 30 km² i duboko je 3 metra.

Veluwemeer je nastao 1956. za melioracije istočnog Flevolanda, kad je građe poldera Oostelijk Flevoland.
Zajedno sa povezanim jezerima; Gooimeer, Eemmeer, Nijkerkernauw, Nuldernauw, Wolderwijd, Drontermeer, Vossemeer i Ketelmeer, formira pojas *Graničnih jezera* (Randmeren), koja trebaju osigurati da se tlo ne osuši i slegne.

Jezero je dio rekreacijskog pojasa *Granična jezera*.

Na južnom kraju jezera leže gradovi Zeewolde na Polderu Zuidelijk Flevoland u Provinciji Flevoland, a preko puta Harderwijk u Provinciji Gelderland.

Kod Harderwijka na spoju sa Jezerom Wolderwijd 2002. podignut je akvadukt Veluwemeer, širok 35 metra. To neobično djelo arhitekture i Inženjerstva je zapravo vodeni most dubok 3 metra po kom plove brodovi plićeg gaza, a ispod njega prolazi cesta N302 po 
kom dnevno prođe oko 28.000 automobila između Poldera Zuidelijk Flevoland i kopna u Provinciji Gelderland.

Veluwemeer je zajedno sa 14 drugih jezera uvršten 2000. u Ramsarsku konvenciju kao važno stanište ugroženih vrsta bilja, riba i ptica.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Veluwemeer*" (nizozemski). Rijks waterstaatn. Pristupljeno 11.11.2022.
2. ↑  „*The Veluwemeer Aqueduct: Netherland's Unique Water Bridge*" (nizozemski). Interesting engineering. Pristupljeno 11.11.2022.
3. ↑  „*The Netherlands designates still another eleven new Ramsar sites*" (engleski). Ramsar Convention Secretariat. Pristupljeno 11.11.2022.

Vanjske veze
------------

***Veluwemeer*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Veluwemeer* ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* BNF: cb13743494m (podaci)

 |
Koordinate: 45°19′N 13°00′E﻿ / ﻿45.317°N 13.000°E﻿ / 45.317; 13.000

**Venecijanski zaljev**
**Venecijanski zaljev** (talijanski: *Golfo di Venezia*) je zaljev u sjevernom dijelu Jadranskog mora, od delte rijeke Po (Italija) do obale Istre (Hrvatska), dug 95 km, i dubok do 34 m; slanoća do 35 %.

Dijeli se na zapadni dio Venecijanskog zaljeva, u užem smislu Venecijanska laguna (*Laguna Veneta*), a na sjeveroistoku se nalazi Tršćanski zaljev.

U zaljev se ulijevaju rijeke Po, Adige, Piave, Brenta, Tagliamento, Soča (*Isonzo*) i Timava (*Reka*). Obala je slabo razvedena i pretežno niska i pješćana, uz koju se razvila turistička središta *Lido di lesolo*, Lido di Venezia, *Bibione*, *Lignano* i dr.

Zapadne obale zaljeva (sve do Trsta) okružuju močvare i lagune, a sjeveroistočna obala je strma (vapnenac). Na obalama se nalazi nekoliko važnih luka i gradova: Venecija, Trst, Pula, Rovinj.

Porast značenja Mletačke republike kao pomorske sile u srednjovjekovnom razdoblju pridonijelo je porastu važnosti zaljeva kao važne trgovačke rute.

Ekološki, to je jedan od najugroženijih dijelova Jadranskog mora jer rijeke Po i Adige sa sobom donose otpadne vode iz industrijski najrazvijenijeg dijela Italije.

Vanjske veze
------------

***Venecijanski zaljev*** na Wikimedijinoj ostavi

* Protupoplavni sustav u Veneciji Arhivirano 2009-10-03 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 243199828
* LCCN: sh87005827

 |
**Verdun** je grad i općina od 17,913 stanovnika u Regiji Grand Est u Departmanu Meuse na sjeveroistoku Francuske.

Geografske karakteristike
-------------------------

Verdun leži na rijeci Moselle, veći dio grada nalazi se na lijevoj obali, pored Citadele

Historija
---------

Verdun je prije Rimske okupacije Galije bio galska utvrda. U njemu su 843. troje unuka Karla Velikog sklopila Verdenski sporazum i tako podijelila njegovo carstvo. U 10. vijeku su ga zauzeli Nijemci. Kasnije je postao dio - *Tri biskupije* (Trois Évêchés), u kojoj su pored Verduna bile biskupije Nancy i Metz. 
Od 1552. je dio Kraljevine Francuske zahvaljujući lukavosti francuskog kralja Henria II koji je preuzeo sve tri biskupije. 
To stanje potvrdio je Westfalski mir 1648. 
U vrijeme Rata Prve koalicije pruska vojska opsjedala je Verdun 1792. (Bitka za Verdun) pa se on predao se samo nekoliko sedmica prije francuske pobjede u Bitci kod Valmyja. Prusi su ga ponovno zauzeli 1870. i držali pod svojom vlašću do 1873.

Razoreni grad 1916.
Nakon pobjede u Francusko-pruskom ratu - 1871. Alsace-Lorraine pripali su Njemačkom Carstvu, pa se njemačka granica primakla na svega 50 kilometara. 
Kao odgovor na to Francuska je snažno utvrdila brda oko Verduna, kao protutežu snažnom njemačkoj utvrdi u Metzu.

Za Prvog svjetskog rata Verdun je kao *velika isturena citadela Francuske* postao po riječima Winstona Churchilla - *nakovanj na kom su izginuli francuski muškarci*. Kako je prsten utvrda oko Verduna formirao je jednu od glavnih barijera na pravcu za Pariz sa istoka, postao je primarni cilj velike njemačke ofenzive 1916.
Dugotrajne bitke - odnosno Bitka za Verdun sa velikim brojem žrtava danas su obilježene su brojnim spomenicima od kojih su najznačajniji - Ossuaire de Douaumont i Monument de la Victoire. U okolici Verduna postoji više od 70 grobnica 
(savezničkih i njemačkih), a u samom gradu Muzej rata, smješten u obnovljenoj Gradskoj vijećnici (Hôtel de Ville) iz 17. vijeka.
Bojna polja Verduna i danas su jako posjećena, naročito za velikih komemoracija.

U vrijeme Drugog svjetskog rata u septembar 1944. bombarderi Luftwaffe bombardirali su grad i to nakon što su ga zauzele jedinice 
Američke armije.

Privreda
--------

Danas je Verdun administrativno - trgovački centar ruralnog kraja, koji ima i nešto pogona koji proizvode elektroničke komponente i prehrambene artikle i par štamparija.

Znamenitosti
------------

Verdun je praktički uništen u Prvom svjetskom ratu, pa je obnovljen kao moderan grad širokih ulica. Od znamenitosti ima samo obnovljenu katedralu iz 11. vijeka, koja se uzdiže na brdu iznad grada.

Panorama gradaPanorama grada

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*France: Grand Est*" (engleski). City population. Pristupljeno 1. 3. 2019.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Verdun*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 1.3. 2019.

Vanjske veze
------------

***Verdun*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Grand Verdun* (službene stranice) ()
Lokacija aorte kod čovjeka
Свиња аорте расећи показују и неке остављајући артерија.
**Aorta** je osnovni i najveći od svih krvnih sudova čovjeka i ostalih sisara. Promjer aorte se kreće oko 25 – 27 mm. Aorta počinje aortičnim otvorom (*ostium aortae*) na bazi lijeve srčane komore.

Djelovi aorte
-------------

S obzirom na pravac i položaj na aorti se razlikuje nekoliko djelova:

* Uzlazni dio aorte (*aorta ascendens*)
* Luk aorte (*arcus aortae*)
* Silazni dio aorte (aorta descendens)
* Grudni dio aorte (*aorta thoracica*)
* Trbušni dio aorte (*aorta abdominalis*)

Patologija i bolesti aorte
--------------------------

Neki od najčešćih bolesti i poremećaja aorte su:

* aneurizma aorte
* koarktacija aorte
* ateroskleroza
* Marfanov sindrom
* Ruptura aorte

| * p
* r
* u
Kardiovaskularni sistem |
| --- |
| Srce  •  Aorta  •  Arterije  •  Arteriole  •  Kapilari  •  Venule  •  Vene  •  Gornja šuplja vena  •  Donja šuplja vena  •  Plućna arterija  •  Pluća  •  Plućna vena  •  Krv |

***Aorta*** na Wikimedijinoj ostavi
**Zoretići** su naselje u Hrvatskoj u općini Jelenju. Nalaze se u Primorsko-goranskoj županiji.

Zemljopis
---------

Nalazi se na sjevernoj obali rijeke Rječine. Sjeverozapadno su Kukuljani, južno preko rijeke Trnovica, jugoistočno su Milaši, Brnelići, Ratulje, Martinovo Selo, Lubarska, Jelenje i Baštijani. Zapadno preko rijeke su Marčelji, jugozapadno su Ronjgi i Saršoni.

Povijest
--------

Početkom 20. stoljeća javile su se zamisli o iskorištavanju vodotoka Rječine radi proizvodnje električne energije. Nacionalno udruženje za razvoj elektrike iz Milana izradilo 1921. je studije i projekte o izgradnji akumulacije Zoretića. Obujam je trebao biti 16,5 mil m3. Akumulacija bi služila vodoopskrbi i za proizvodnju električne energije. Budući da bi taj zahvat značio potapanja pedesetak kuća u Kukuljanima, od ovog se projekta odustalo.

Stanovništvo
------------

Poznate osobe
-------------

Izvori
------

1. ↑  Žic, Elvis; Palinić, Nana; Čebuhar, Larsen; Kajapi, Ivan: Brana i akumulacija Valići na vodotoku Rječine (sažetak), V. međunarodna konferencija o industrijskoj baštini posvećena temi Rijeka i industrijsko graditeljsko naslijeđe - baština arhitekture i građevinarstva (održana 25. - 26. svibnja 2012.): Zbornik sažetaka, Palinić, Nana (ur.). - Rijeka : Pro Torpedo , 2012. 48-49.

### Mrežna sjedišta

  


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Jelenje |
| --- |
| Baštijani • Brnelići • Drastin • Dražice • Jelenje • Kukuljani • Lopača • Lubarska • Lukeži • Martinovo Selo • Milaši • Podhum • Podkilavac • Ratulje • Trnovica • Valići • Zoretići |
**TV Istra** ranije poznata kao **Nezavisna istarska televizija** – **NIT**, osnovana je 1995. godine sa sjedištem u Pazinu.

NIT je bila jedna od prvih lokalnih tv postaja na području Istre i Kvarnera. Nakon nekoliko promjena frekvencija i problema sa signalom, danas TV Istra raspolaže s 10 KW odašiljačem postavljenim na Učki (57 UHF), te 4 repetitora: Pula - 52 UHF, Poreč - 65 UHF, Labin - 31 UHF i Buje - 62 UHF koji pokrivaju područje čitave Istre (cca. 250.000 stanovnika), te je jedina televizija, koja na ovom području, uz 3 nacionalne televizije, svoj program emitira i digitalnim putem (DVB-T).

NIT u dijelu svojega programa reemitira ili uživo satelitskim linkom prenosi neke emisije zagrebačke Z1 Televizije poput "Noćne more" Željka Malnara ili jutarnje mozaične emisije "Počinje novi dan".

Prestanak emitiranja
--------------------

TV Istra je 7. lipnja 2020. prestala s emitiranjem redovitog programa.

Vanjske veze
------------

* NIT Nekadašnje stranice Arhivirano 2011-03-23 na Wayback Machine-u
**Villers-la-Ville** (nizozemski: *Villers-de-Stad*) je grad i općina od 10,891 stanovnika u centru Belgije u Provinciji Valonski Brabant.

Geografske karakteristike
-------------------------

Villers-la-Ville se nalazi 30 km južno od Bruxellesa, on se sastoji od 5 bivših općina: Villers-la-Ville, Sart-Dames-Avelines, Marbais-Marbisoux, Tilly-Mellery i Gentinnes.

Historija
---------

Ruine cistercitske opatije
Historija Villersa usko je povezana sa cistercitskom opatijom, koja je počela 1146. kad je lokalni plemić Gauthier de Marbais sa 
majkom Judith pozvao redovnike iz francuske Opatije Clairvaux da mu pomognu osnovati novu opatiju na njihovoj zemlji.

Iz Clairvauxa je stiglo 17 redovnika, i započelo gradnju 1197. opatije u pretežno gotičkom stilu koja je potrajala narednih 100 godina.
U tom periodu opatija je imala oko 400 redovnika i veliko bogatsvo od oko 10,000 hektara zemlje sve do Antwerpena.

Od 1508. pa sve do kraja 17. vijeka, redovnici su zbog napada morali napustiti opatiju 9 puta.

Drugi zlatni period opatije bio je 18. vijek, tad je između 1715.-84. većina srednjovjekovnih zgrada obnovljena u neoklasičnom stilu. 
Tad je izgrađena opatijska palača a uređeni su i njeni vrtovi.

Francuska revolucija ukinula je Cistercite i zabranila im rad. Opatija je opljačkana i srušena 1794. a nakon tog prodana trgovcu građevinskim materijalom, koji ju je rastavljao dio po dio i prodavao. Ostatak je nagrizla kiša i vegetacija.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Belgium, Brabant Wallon*" (engleski). City population. Pristupljeno 11.05. 2022.
2. ↑  „*Découvrir Villers-la-Ville*" (francuski). Villers-la-Ville. Pristupljeno 11.05. 2022.
3. 1 2 3 4 5  „*L'histoire de l'abbaye de Villers*" (francuski). Abbaye de Villers. Pristupljeno 12.05. 2022.

Vanjske veze
------------

***Villers-la-Ville*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Villers-la-Ville* (službene stranice) ()
**Zouerate** (arapski: ازويرات) ili Zouîrât - Zouérate je rudarski grad na sjeveru Mauritanije od 44,649 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Zouerate leži u brdima Sahela pored granice sa Zapadnom Saharom, udaljen od lučkog Nouadhibou na Atlantiku 674 km.

Historija
---------

Zouerate je novi grad iznikao nakon što su 1952. na obližnjoj planini Kediet ej Jill pronađene velike količine kvalitetne željezne rude. Nakon tog je 1960-ih izgrađena željeznička pruga (jedina u Mauritaniji) do Nouadhibou za transport rude.

Privreda
--------

Za privredu Zouerata je najvažnija željezna ruda koja se izvozi. za Evropu i Sjedinjene Američke Države.

### Transport

Pored željeznice grad ima i aerodrom Tazadit (IATA: OUZ, ICAO: GQPZ) sa redovnom linijom prema Nouadhibou a sezonski i prema Casablanci.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Mauritania*" (engleski). City population. Pristupljeno 12.11.2018.
2. 1 2  „*Zouérat*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 12. 11. 2018.
3. ↑  „*Tazadit Airport*" (engleski). Great Circle Mapper. Pristupljeno 12. 11. 2018.

Vanjske veze
------------

***Zouerate*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Zouérat* (`en`)
**Čedomorstvo** predstavlja lišenje života deteta pri porođaju. 

U srednjovekovnom krivičnom pravu smatralo se težim oblikom ubistva, medjutim tokom 19. veka ovaj oblik ubistva je predviđen kao privilegovani oblik. Presudna za predviđanje ovog ubistva kao privilegovanog jesu saznanja do kojih se došlo u medicini da se, za vreme porođaja i neko vreme, neposredno nakon porođaja, majka nalazi u stanju psihofizičkih poremećaja, što opravdava njen blaži tretman u slučaju ubistva deteta.

Izvršilac može biti samo majka. Ukoliko delo izvrši neko drugo lice, a majka ga na to podstrekne ili mu pomogne u izvršenju za vreme porodjaja ili neposredno nakon porodjaja za vreme trajanja poremećaja, ona će se smatrati saučesnikom, a izvršilac će odgovarati za ubistvo.

Radnja izvršenja se sastoji u lišavanju života deteta koje može biti izvršeno činjenjem ili nečinjenjem. Objekt radnje je dete i nužno je da je porođaj započeo i da je dete živo rodjeno. Ako se radnja izvrši pre početka porođaja, odnosno prema plodu, to će biti krivično delo nedozvoljenog prekida trudnoće.

Krivično delo ubistva deteta pri porodjaju mora biti izvršeno za vreme porodjaja ili neposredno nakon porodjaja dok traje poremećaj izazvan porodjajem. Poremećaj se ne razmatra sa aspekta neuračunljivosti ili bitno smanjene uračunljivosti. Sporno je koliko dugo traje taj poremećaj. Smatra se da je taj interval od nekoliko sati do nekoliko dana. Nužno je utvrditi da je majka u momentu izvršenja dela bila pod uticajem tog poremećaja. Sporna je situacija kada majka pre porodjaja planira izvršenje dela.
Za postojanje ovog dela neophodno je postojanje umišljaja, direktnog ili eventualnog.

Za ovo krivično delo u KZ Republike Srbije predvidjena je kazna zatvora od 6 meseca do 5 godine. U evropskom zakonodavstvu za ovo delo propisuje se stroža kazna nego za nehatno ubistvo npr švedski i holandski KZ propisuju kaznu zatvora do 6 godina.

V. također
----------

* Infanticid
**Gospodarsko**, **privredno** ili **ekonomsko čudo** je izraz kojim se opisuje period dramatičnog privrednog rasta i/li izuzetno dobrih ekonomskih pokazatelja u nekoj zemlji, obično onoj koja je opustošena ratnim razaranjima i/li opterećena trajnim siromaštvom i nerazvijenošću. Izraz potiče od njemačke riječi *Wirtschaftswunder* kojom se od početka 1950-ih opisivalo njemačko ekonomsko čudo, odnosno neočekivano nagli oporavak Zapadne Njemačke od posljedica drugog svjetskog rata i njeno pretvaranje u industrijsku velesilu. On se nakon Zapadne Njemačke počeo koristiti i za Japan (japansko privredno čudo), a kasnije, iako retroaktivno, i na druge zemlje koje su, mada u nešto manjoj mjeri, iskusile slične fenomene u doba tzv. globalnog ekonomskog buma u prvih četvrt vijeka nakon završetka drugog svjetskog rata.

Izraz se u manjoj mjeri koristio i za fenomene u kasnijim periodima, kao što su tzv. čileansko čudo ili Masačusetsko čudo 1980-ih, te kineski i indijski ekonomski bum. Za manje zemlje se, pak, koristi izraz ekonomski tigar, pa se tako često post-sovjetske baltičke republike opisuju kao baltički tigar, a Irska se od 1970-ih do izbijanja globalne recesije nazivala keltskim tigrom.

U poslednje vreme sve više počinje da se priča o Češkom ekonomskom čudu i Mađarskom ekonomskom čudu a neki njihove ekonomije zovu čak i ekonomskom tigrom. Česi su uspeli da po gdp-u po glavi stanovnika pređu Italiju i Španiju i da se približi Austriji i Nemačkoj, i povećanje plata što je dovelo do toga da se mnogi Česi vraćaju svojim domovima. Prosečna decembarska neto plata 2022 u Češkoj je uspela da pređe 1600 evra pored Kovid-a i rata u Ukrajini a minimalac je oko 800 evra.[*nedostaje referenca*]

Povezano
--------

* Zlatno doba
**Češme-Namak** (perz. دریاچه چشمه نمک; *Darjače-je Češme-Namak*) je sezonsko slano jezero u Razavi Horasanu na sjeveroistoku Irana, 10-ak km od granice s Afganistanom. Smješteno je na nadmorskoj visini od 727 m podno padina planine Tig-e Šah-Karam (733 m) koja ga okružuje sa sjevera i istoka. Jezero je ovalnog oblika i pruža se duljinom od 1,9 km u smjeru sjever-jug, dok mu poprečna širina iznosi 1,7 km. Dubine je do 1,5 m, površine do 2,2 km², te maksimalnog volumena od 24,000.000 m³. Vodom se napaja prvenstveno pomoću pritoka sa zapada koji oblikuje prostranu unutrašnju deltu bez oticanja, dok je količina padalina zanemariva s obzirom na prevladavajuću hladnu stepsku klimu (BSk) odnosno malu površinu pripadajuće kotline. Tokom vrućih ljetnih mjeseci nakupljena voda brzo ishlapi ostavljajući iza sebe slanu bijelu ravan. Unatoč orografskoj izolaciji, Češme-Namak zajedno sa susjednim Namakom (4,0 km sjeverno) u širem hidrogeološkom smislu pripada porječju Hariruda odnosno slivu Karakuma. Između dvaju jezera proteže se dolina rijeke Džam-Rud, izravnog pritoka Hariruda. Obale Češme-Namaka nisu naseljene, a najbliže mjesto koje mu gravitira jest istoimeno selo Češme-Namak smješteno 1,5 km sjeverozapadno. Njegovo gospodarstvo orijentirano je na ratarstvo i iskorištavanje Češme-Namakove soli.

Veze
----

* Geografija Irana
* Popis iranskih jezera
*Za ostale upotrebe, v. Čiflik (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 22′ 00" SGŠ, 22° 15′ 00" IGD

**Čiflik** (mak. *Чифлик*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Čiflik je naselje u okviru opštine Demir Kapija.

Prirodni uslovi
---------------

Čiflik je smešten u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kavadaraca, selo je udaljeno 30 kilometara istočno.

Selo Čiflik se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je smešteno u dolini Vardara, dok se južno od sela izdižu najseverniji ogranci planine Kožuf. Nadmorska visina sela je približno 160 metara nadmorske visine. Istočno od naselja protiče rečica Bošava, koja se potom uliva u Vardar.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Čiflik je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 90 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* opstinademirkapija.gov.mk Zvanična stranica opštine Demir Kapija

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Demir Kapija |
| --- |
| **Demir Kapija** • 
Barovo •
Besvica •
Bistrenci •
Dračevica •
Dren •
Iberlija •
Klisura •
Košarka •
Koprišnica •
Korešnica •
Prždevo •
Strmaševo •
Čelevec •
Čiflik |
**Čeljustouste** (lat. Gnathostomata) su nadrazred unutar potkoljena kralježnjaka.

Kod njih su se prvi i drugi *Arcus brachiales* razvili u čeljust.

Sistematika
-----------

Klasična sistematika dijeli čeljustouste u dva dijela, ribe (Pisces) i kopnene kralježnjake (Tetrapoda). Kako su se kralježnjaci razvili od riba, danas ih se ne prihvaća kao prirodnu zatvorenu skupinu.

Točne odnose razvoja unutar čeljustoustih prikazuje slijedeći kladogram: 

```
Čeljustousti (Gnathostomata)
|--† Placodermi
|--N. N.
   |--hrskavičnjače (Chondrichthyes)
   |--Teleostomi
      |--† Acanthodii
      |--koštunjače (Osteichthyes) (uključujući kopnene kralježnjake)
         |--Zrakoperke (Actinopterygii)
         |--Sarcopterygii (uključujući kopnene kralježnjaka)
            |--Coelacanthimorpha
            |--Choanata
               |--dvodihalice (Dipnoi)
               |--kopneni kralježnjaci (Tetrapoda)
```

Drugi projekti
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Čeljustouste** |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Čeljustouste** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Čeljustoustežima** |
|  |
| --- |
|  |

**Četvrta Francuska Republika** (francuski: *Quatrième République*) je naziv za republikansku vladu Francuske od 1946. do 1958. godine. Četvrta Republika je po mnogočemu bila revitalizacija ugasle Treće Republika, a patila je mahom od istih problema. Službeno je formirana 14. listopada 1946. usvajanjem novog ustava. 

Četvrta Republika je bila period velikog gospodarskog rasta za Francusku, kao i obnove društvenih institucija te industrije nakon Drugog svjetskog rata, a igrala je i važnu ulogu u poslijeratnom procesu europske integracije. Najvažnije reforme Četvrte Republike bile su upravo na socijalnom i ekonomskom planu. Već je 1946. godine vlada organizirala stabilan sustav socijalne zaštite koji je uveo osiguranje za nezaposlene, invalidske i starosne mirovine te opće zdravstveno osiguranje. 

Kako bi se spriječila egzekutivna nestabilnost koja je bila glavna odlika predratne Treće Republike, bilo je nekoliko pokušaja jačanja egzekutive koji su ipak propali tako da je Četvrta Republika u svojih dvanaest godina postojanja doživjela čak 21 promjenu vlade. Uz to, nijedna vlada se nije pokazala uspješnom u rješavanju gorućeg pitanja dekolonizacije. Nakon serije kriza, od kojih je najteža bio Alžirski puč iz 1958. godine, Četvrta Republika se urušila. Ratni pobjednik Charles de Gaulle vratio se iz mirovine kako bi predvodio prijelaznu vladu koja je dobila ovlasti da donese novi ustav. Četvrta Republika službeno je ukinuta nakon referenduma u studenom 1958. godine, kojim je formirana Peta Republika.
**Arran** (škotsko-gelski: *Eilean Arainn*) je najveći otok u zaljevu - Firth of Clyde.

Otok administrativno podpada pod Područno vijeće (council area) -
Sjeverni Ayrshire, a nekad je bio dio historijskog countya Buteshire.

Karakteristike
--------------

Otok Arran leži na zapadu Škotske na ulazu u zaljev Firth of Clyde koji je dio Atlantika.
Arran je dug oko 32 km, širok 14 km i ima površinu od 431 km², na kojoj živi 5,058 stanovnika.

Karta otoka Arran
Arran zovu *Škotskom u malom* zbog njegovog lijepog i raznolikog krajolika. Sjevernim brdovitijem dijelom otoka, dramatičnh pejzaža, 
dominira planina *Goat Fell* visoka 874 metara. Okolne doline (koje Škoti zovu glen), ponajviše Glen Rosa, Glen Sannox,
Glen Monamore, okružene brdima i kamenim liticama imaju puno divljači, naročito tetrijeba i jelena. 
Južni dio otoka je niži, blažih pastoralnih pejzaža, tu leže brojni megaliti koji datiraju od oko 2. mileniuma pne..

Nordijski osvajači naselili su Arran davno prije nego što je njihov norveški kralj Haakon IV poražen 1263. 
U Kraljevskoj pećini, na zapadnoj obali, krio se početkom 14. vijeka budući škotski kralj Robert Bruce. 
Nećak kralja Jamesa IV - James Hamilton, dobio je 1503. kraljevskom poveljom titulu earla od 
Arrana i cijeli otok kao svoj feud, pa je izgradio dvorac koji dominira nad najvećim otočkim naseljem Brodick, koji je i neformalni 
glavni grad.

Otok je poznat i po pećini u kojoj je po predanju u 6. vijeku živio pustinjak sv. Molaise, ona se nalazi na bazaltnom Svetom otoku visokom 314 metara, koji leži u *Zaljevu Lamlash* 5 km južno od Brodicka.

Zbog svog krajolika i očuvane prirode, i zbog blizine gusto naseljenih urbanih područja, kao što je Glasgow, Arran je postao neobično popularan među izletnicima. Sa škotskim kopnom je povezan trajektom koji vozi iz Ardrossana, jugozapadno od Glasgowa 
do Brodicka.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Arran*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 15. 1. 2015.

Vanjske veze
------------

***Arran*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Arran* na portalu Encyclopædia Britannica ()

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |