recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hiderles** je tradicionalni praznik posvećen danu proljeća, odnosno buđenju prirode. Proslave se održavaju svake godine 6. maja, u prirodi, na mjestima okruženim zelenilom, cvijećem ma drveću i livadama.

Etimologija
-----------

Rituali povezani sa poštovanjem paganskog božanstva, čija je obilježja u hrišćanstvu bio Sveti Đorđe, a u islamu prorok al-Kadir (arap. ٱلْخَضِر‎, tur. Hızır), bili su veoma rašireni među mnogim narodima u Osmanskom Carstvu.

Ime praznika Hiderle nastalo je od imena religijskih likova Hizir i Ilias (prorok Ilija). Ovaj muslimanski naziv praznika Hederlez znači „dan proroka Ilije - dan Hizir Iliasa". Mitološki lik Hizir povezan je sa izvorima vode i djeluje kao svetac zaštitnik radnika, davalac obilja i sreće.

Smatra se da je Hizir mitska ličnost o kojoj se ponavljaju narativi u različitim mitologijama i kulturama. Turski teolog Mahmut Erol Kilič zastupa ideju da su Idris, Ilias i Hizir različita imena za jednu istu ličnost, preuzeta u različitim vremenima i iz različitih kultura i da je ovaj lik identičan liku boga Teuta u starom Egiptu, Enoha kod Jevreja ili Hermesa kod Starih Grka.

Nematerijalna svjetska baština
------------------------------

Tokom proslave ovog praznika izvode se razne ceremonije i rituali povezani sa prirodom, radi prosperiteta porodice i zajednice i zaštite stoke i usjeva. Praznik pripada svim učesnicima: porodicama, djeci, omladini, odraslima, plesačima i pjevačima. Rituali imaju duboko ukorijenjena kulturna značenja i pružaju učesnicima osjećaj pripadnosti i kulturnog identiteta i priliku za jačanje odnosa. Praznik se prenosi unutar porodice i između članova šire zajednice kroz usmenu komunikaciju, posmatranje i učešće u proslavi.

Hiderles se nalazi na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog kulturnog nasleđa. Odluku je donio Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog nasleđa na zasjedanju koje je održano od 24. do 28. novembra 2017. god. u Parizu .

Izvori
------

1. ↑  UNESCO: Nematerijalna kulturna baština u Sjevernoj Makedoniji - ich.unesco.org, Pristupljeno, 7.12.2023
2. ↑  The vanished kurban: Modern dimensions of the celebration of Kakava, Hıdırellez among the Gypsies in Eastern Thrace (Turkey) Bilijana Sikimić i Petko Hristov: Institut Balkanskih studija, Beograd, str. 33.–50. Pristupljeno 17.12.2022()
3. ↑  UNESCO Proslava buđenja proljeća - ich.unesco.org, Pristupljeno, 17.12.2023

***Hiderles*** na Wikimedijinoj ostavi
**Demad** (Δημάδης, cca. 380 - 318. pne.) bio je drevni atenski orator i političar.

Odrastao je u siromašnoj porodici i netko vrijeme zarađivao za život kao običan mornar, ali je s vremenom otkrio talent za elokvenciju te zahvaljući beskrupuloznosti postao jedan od najuticajnijih atenskih političara. Kada je Filip II Makedonski napao Olint i izazvao veliko nezadovoljstvo u Ateni, Demad je zauzeo makedonsku stranu, istovremeno postavši trajnim neprijateljem Demostena, predvodnika anti-makedonske stranke.

Godine 338. pne. se protiv Makedonaca borio u bitci kod Heroneje, kada je zarobljen. Ostavivši dobar dojam na Filipa, zajedno s drugim zarobljnicima je pušten, te je isposlovao povoljne mirovne uvjete. Kasnije je stekao naklonost Aleksandra Velikog, te je zahvaljujući tome i primljenom mitu spašen Demostenov život, a kasnije spriječeno da Atena, poput pobunjene Tebe, bude sravnjena sa zemljom.

Sklonost mitu i bliskost s Makedonijom ga je učinila nepopularnim, te je lišen građanskih prava. Godine 322. pne. je ponovno postavljen za izaslanika pred makedonskim generalom Antipaterom, a prije dolaska na pregovore je nagovorio sugrađane da Demostena i njegove pristaše osude na smrt. Godine 318. pne. ga je Antipater dao pogubiti u Peli zbog šurovanja s njegovim neprijateljem Perdikom.

Od svih njegovih govora je očuven samo jedan fragment, o čijoj vjerodostojnosti postije rasprave.

Vanjske veze
------------

* *Minor Attic Orators, II, Lycurgus. Dinarchus. Demades. Hyperides* Arhivirano 2009-12-12 na Wayback Machine-u, Harvard University Press, Loeb Classical Library, 1954.
|  |
| --- |
| ***Demon koji sjedi*** |
|  |
| **M.A. Vrubelj**, 1890. |
|  , 114 × 211 cm |
| Galerija Tretjakov, Moskva |

**"Demon koji sjedi"** (1890.), djelo slikara ruskog postimpresionizma Mihaila Vrubelja.

Historija nastanka slike
------------------------

1891. godine Mihail Vrubelj je naslikao trideset ilustracija za jubilejno izdanje djela M. Ljermontova u redakciji P.P. Končalovskog. Najveći dio radova odnosio se na Ljermontovljevu poemu "Demon". Skica slike je bila stvorena 1890. godine, čuva se u  Državnoj galeriji "Tretjakov". Vrubelj je naslikao "Demona koji sjedi" u Moskvi u domu Savve Mamontova, ruskog poduzetnika i mecene.

Siže
----

Siže slike je nadahnut Ljermontovljevom poemom "Demon". Vrubelj je pisao o svojem radu: 

*Demon je duh koji nije toliko zao, koliko pati i koliko je sjetan, usprkos tome on je duh zapovijedan, veličanstven... (Iz pisma oca A. Vrubelja, 1886. Harkov)*
Demon je lik snage ljudskog duha, nutarnje borbe, sumnji. Tragično spojivši ruke, Demon sjedi s tužnim, velikim očima uperenima u daljinu, okružen čudesnim cvijećem. U pozadini slike je planinski kraj u grimiznom zalasku sunca. Kompozicija podcrtava tegobnost figure demona, koji je kao prikliješten između gornje i donje rame slike. 
"Demon" je naslikan individualnim stilom Vrubelja s efektom kristalnih bridova, zbog čega njegova slika više nalikuje na vitraj ili pano. Takav efekt je postigao s pomoću ravnih poteza slikarskom lopaticom.

Drugi radovi
------------

Lik demona se često susreće u stvaralaštvu Mihaila Vrubelja. 1899. godine umjetnik slika "Demona koji leti", gdje je demon prikazan kao moćni vladar svijeta. Od 1901. do 1902. godine mukotrpno dovršava svoj posljednji rad - "Srušeni demon" u kojemu se junak nalazi na granici pogibelji.

Galerija
--------

* Tamara i DemonTamara i Demon
* Srušeni demonSrušeni demon
* Marka izdana povodom 135 godina od rođenja VrubeljaMarka izdana povodom 135 godina od rođenja Vrubelja

Izvori
------

1. ↑  Wroubel.ru - biografija, djela, korespondencija
2. ↑  Vrubel.narod.ru: Vrubelj - biografija i djela
3. ↑  Vrubel-lermontov.ru: slike i crteži Vrubelja nadahnuti Ljermontovljevom poezijom

Vanjske veze
------------

* Vrubel-lermontov.ru: skica slike
* Akademik: Biografija M. Vrubelja (iz *Velike sovjetske enciklopedije*)
**Dupnica** (Bugarski: Дупница ) je grad na zapadu Bugarske, u Oblasti Ćustendil, u podnožju planine Rila, udaljen oko 65 km južno od glavnog grada Sofije.

Povijest i zemljopisne osobine, gospodarstvo
--------------------------------------------

Na mjestu današnje Dupnice postojalo je ljudsko naselje još od antike. Naselje je kroz historiju mijenjalo ime, od *Tobinica* do *Dupla* i *Dubnica*, posljednje ime zadržalo se sve do oslobođenja od otomanske vlasti, tad je ime grada promjenjeno u *Dupnica*. 1948 godine, po ustoličenju komunističke vlasti grad je prezvan u *Stanke Dimitrov*, ali je ubrzo nakon toga već 1949 godine, prezvan je u *Marek*, da bi već slijedeću godinu - 1950 ime grada bilo ponovno *Stanke Dimitrov*. Nakon demokratskih promjena u Bugarskoj i restauracije građanskog društva, vraćeno je staro ime grada *Dupnica*.

Crkva Sv. Đorđa iz Dupnice
Dupnica se nalazi u dolini na 500 m nadmorske visine okružena planinama. Grad gledan sa okolnih planiskih visova, izgleda poput neke rupe (bugarski se rupa kaže*дупка/dupka*), otuda i ime grada - **Dupnica**. Čak pet rijeka teče pored grada. Zbog svog izuzetno lijepog položaja u podnožju Rilskih planina, Dupnica postaje sve više ladanjski grad u kojem mnogi imućniji Bugari imaju kuće za odmor.

* 15. oktobra 1902 godine, zbjeg od 600 žena i djece skrivao se je pred nadolazećom turskom vojskom u okolici Dupnice..

Na brdu iznad grada nalaze se ruševine srednjovijekovne utvrde i veliki križ podignut u počast poginulim sugrađanima u Balkanskim ratovima i Prvom svjetskom ratu.

Dupnicu Bugari zovu *Zeleni i sjenoviti grad*, zbog ugodne svježine u vrijeme ljetnih žega, jer je grad prepun drveća.
Dupnicu također i zovu *Mala Italija Bugarske*, zbog toga jer mnogi Dupničani rade u Italiji a u rodni grad vraćaju se tijekom ljeta. Drugi razlog je trgovina polovnim automobilima, od kojih je većina porijeklom iz Italije.
U Dupnici djeluje veliki pogon farmaceutske tvrtke *Actavis*, za socijalizma znanog kao poduzeće *HeFeKa* (bugarski: ХФК), u kojem je zaposleno 30-40 % svih radno sposobnih stanovnika.

Izvori
------

1. ↑

Vanjske veze
------------

***Dupnica*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice Dupnice
* Općina Dupnica na stranicama Domino.bg Arhivirano 2009-08-26 na Wayback Machine-u
* Slike i tekstovi o Dupnici

  


| Gradovi u Bugarskoj The flag of Bulgaria |
| --- |
| Ajtos | Asenovgrad | Blagoevgrad | Botevgrad | Burgas | Ćustendil | Dimitrovgrad | Dobrič | Dupnica | Gabrovo | Gorna Orjahovica | Goce Delčev | Harmanli | Haskovo | Jambol | Karlovo | Karnobat | Kazanlak | Krdžali | Lom | Loveč | Montana | Nova Zagora | Panađurište | Pazardžik | Pernik | Petrič | Pleven | Plovdiv | Razgrad | Ruse | Samokov | Sandanski | Sevlijevo | Silistra | Sliven | Smoljan | Sofija | Stara Zagora | Svištov | Šumen | Trgovište | Trojan | Varna | Veliko Trnovo | Velingrad | Vidin | Vraca |
Fotografija Gibraltara iz vazduha.
Gibraltar, britanski prekomorski posed na krajnjem jugu Iberije, subjekt je formalnih zahteva za reintegraciju u okvir Kraljevine Španije koja ovo područje smatra kolonijom. Velika Britanija je ovaj teritorij okupirala 1704. godine u periodu Rata za špansko nasleđe (1701–1714). Španska monarhija je 1713. permanentno predala ovaj teritorij britanskoj upravi kroz članak X Utrechtskog mirovnog sporazuma pri čemu se ova odredba odnosila na teritorij uži od današnjeg teritorija Gibraltara. Španija je u narednom periodu pokušala ponovo da osvoji Gibraltar vodeći opsade 1727. i 1779–1783. Britanski suverenitet nad Gibraltarom potvrđen je kroz ugovore u Sevilli 1729. i Parizu 1783. godine. Pozicija Ujedinjenih nacija po pitanju političkog statusa Gibraltara definisana je time što se teritorij još od 1946. godine nalazi na listi teritorija bez samoupravnog statusa i kao takav spada u grupu teritorija u kojima postoji obaveza provođenja dekolonizacije.

Povratak Gibraltara pod špansku vlast postao je službeni cilj vladine politike za vreme vladavine diktatorskog režima Francisca Franca, a zadržale su ga i vlasti kroz i nakon perioda demokratske tranzicije zemlje. Stanovnici Gibraltara u velikoj većini odbacuju zahteve Španije pa na teritoriji ne postoji niti jedna politička partija koja bi podržavala ujedinjenje sa Španijom. Britanske vlasti prenele su deo svojih ovlašćenja na lokalnu Vladu Gibraltara koju biraju stanovnici teritorija koji imaju britansko državljanstvo. Na referendumu o podeljenom suverenitetu iz 2002. godine, koji je unilateralno organizovala Vlada Gibraltara nakon inicijalnog međudržavnog sporazuma o podeli suvereniteta, 98.97% građana Gibraltara glasalo je protiv podele suvereniteta sa Španijom uz izlaznost od 87.9%. Britanske vlasti od tada odbijaju pregovore o suverenitetu nad ovim teritorijem koji kao partiju u pregovorima ne bi uzimali i eksplicitno izraženu volju stanovnika teritorija.

Poslanici u lokalnom parlamentu Gibraltara su 2000. godine potpisali deklaraciju jedinstva u kojoj su istakli da narod Gibraltara nikada neće pristati na kompromis, predaju ili trgovinu sa suverenitetom ili svojim pravom na samoodređenje kao i da Gibraltar želi konstruktivne evropske odnose sa Španijom. Deklaracija je istakla i kako Gibraltar prirapada narodu Gibraltara i da niti Španija niti Britanija to pravo ne mogu da dovode u pitanje. Status Gibraltara i kontrole granice ponovo su postale važno političko pitanje nakon što su građani Ujedinjenog Kraljevstva 2016. godine glasovali za izlazak iz Evropske unije. Velika većina stanovnika Gibraltara je na referendumu glasovala za ostanak u EU, a teritorija je isključena iz sporazuma EU i UK uz odluku da se do postizanja posebnog sporazuma za Gibraltar za ovo poluostrvo primenjuju neformalni dogovori.

Vidi još
--------

* Sporna teritorija
* Međunarodnopravni status Kosova

Izvori
------

1. ↑  „Political development". Pristupljeno 21. novembar 2022.
2. ↑  „Poseban status: Gibraltar postao britanski grad sa zakašnjenjem od 180 godina". 29. august 2022.. Pristupljeno 21. novembar 2022.
*Za ostale upotrebe, v. Nova stranka.*
**Nova - Da se struka pita** (do 2022. **Nova stranka**) osnovana je 7. aprila 2013. godine u Beogradu, ona je parlamentarna politička partija, njen osnivač i prvi predsednik bio je bivši predsednik Vlade Republike Srbije Zoran Živković, dok su za potpredsednike izabrani dr Vladimir Pavićević, Olivera Jović i Alena Bukilić. Na Prvoj redovnoj konferenciji stranke dr Vladimir Pavićević izabran je za zamenika predsednika. U Narodnoj skupštini Republike Srbije Nova stranka je imala dva poslanička mandata.

Sredinom 2022. godine Nova stranka se objedinila s pokretom "Da se struka pita" čime se formirala nova politička organizacija Nova - Da se struka pita. Dužnost predsednika novoformirane stranke je preuzeo dotadašnji predsednik potonjeg pokreta, Vladimir Kovačević.

Historija
---------

### Izbori 2014.

Nova stranka učestvovala je na republičkim izborima i izborima za odbornike Skupštine grada Beograda 16. marta 2014. godine na listi *"Sa Demokratskom strankom za demokratsku Srbiju"*. Nakon izbora, NOVA je postala parlamentarna stranka sa dva osvojena mandata u Narodnoj skupštini Republike Srbije i jednim odborničkim mestom. U Skupštini grada Beograda Novu stranku predstavlja odbornica Aleksandra Hristić, profesor mikrobiologije. Za poslanike u Narodnoj skupštini Republike Srbije izabrani su predsednik stranke Zoran Živković i docent na Fakultetu političkih nauka i zamenik predsednika NOVE dr Vladimir Pavićević. Svoje poslaničke aktivnosti obavljaju kao samostalni poslanici.

Ideologija
----------

Nova stranka je u ideološkom smislu stranka centra i socijaldemokratije, s tim što u svojim idejama sadrži ideje saveremene evropske levice i savremene evropske desnice.

Iz desnice je preuzela koncept slobodnog tržišta, zaštite kapitala, zaštite investitora i ljudi koji ulažu u Srbiju, iz levice usvojila je ideje, zaštitu prava radnika, socijalnu zaštitu i ljudska prava, partija je jednako bliska narodnjacima i liberalima.

Nova stranka Evropsku uniju smatra apsolutni prioritet i jedino ispravno usmerenje. Smatra da odnosi sa drugim zemljama treba da budu koreniti. Nova stranka zastupa stav da je neophodno neiskreno opredeljenje ka Evropskoj uniji pretvoriti u iskreno.

Izvori
------

1. ↑  „Ujedinili se pokret Da se struka pita i Nova stranka". N1. 2. jula 2022. Pristupljeno 1. novembra 2022.
2. ↑
3. ↑

Spoljašnje veze
---------------

* Nova stranka (zvanični sajt).
* Zvanična Facebook stranica
* Zvanični Twitter nalog
* Izvod iz registra političkih stranaka nakome se nalazi i Nova stranka Arhivirano 2015-02-05 na Wayback Machine-u
* Statut Nove stranke
* Sajt: www.tanjug.rs Članak: Živković u koaliciji Nove stranke i Demokratske stranke.[*mrtav link*]
* Sajt: www.glasamerike.net Članak: Demokratska stranka i Nova stranka zajedno na izbore.
* Republička izborna komisije Republike Srbije, rezultat parlamentarnih izbora 2014 godine.
Rokinja,
Specijalne policijske snage na zadatku u faveli Rio de Žaneira favela u Rio de Žaneiru
**Favela** je naziv za divlja naselja u Brazilu. Iako se "najpoznatije" favele nalaze u Rio de Žaneiru i u Sao Paulu, ima ih u skoro svakom većem brazilskom gradu. Favele su nazvane prema brdu Morro da Favela, gde se prva favela pojavila. Naziv tog brda, *favela* dolazi od imena biljke sa igličastim lišćem koje raste u neplodnim predjelima brazilskog sjeveroistoka. 

Prvobitne naseobine su formirale izbjeglice i ratni veterani građanskog rata u Kanudošu, u Baiji (1895-1896), tako što su okupirali javnu zemlju, uglavnom u neplodnim dijelovima predgrađa. Ova naselja su prozvana favela, osim toga što su se nalazila na istom zemljištu i zato što, isto kao i biljka, ova naselja su uspjela opstati uprkos uslovima u kojima postoje. Godinama kasnije, većina siromašne populacije, tek oslobođeni robovi, su zamijenili izbjeglice i ratne veterane.

Preko 70% stanovništva u favelama su crnci i melezi a voda za piće im je jedan od najvećih problema. Često stanovnici favela, faveladosi, buše cevi gradskog vodovoda kako bi došli do vode. I pored teških uslova života i siromaštva, upravo iz favela potiču najpoznatije škole sambe u Riju, a u favelama su odrasli i neki od najpoznatijih brazilskih, ali i svetskih fudbalera: Pele, Ronaldo, Rivaldo, itd.

Panoramski pogled na favelu Rosinja u Rio de Žaneiru, Avgust 2006

***Favela*** na Wikimedijinoj ostavi
43°46′4.76″N 11°15′11.49″E﻿ / ﻿43.7679889°N 11.2531917°E﻿ / 43.7679889; 11.2531917

Pogled na Ponte Vekio sa obližnjeg mosta.
**Ponte Vekio** (ital. *Ponte Vecchio*; u prevodu „stari most") je jedan od najpoznatijih mostova u svetu i prepoznatljiv simbol Firence.

Istorija i izgradnja
--------------------

Pogled iz Mikelanđelovog parka
Ovaj srednjovekovni most sagrađen je 1345. što ga čini najstarijim preživelim mostom u gradu. Most se nalazi na reci Arno na mestu gde je ona najuža. Ovde je, kako se veruje, postojao most još za vreme starog Rima. Za projektanta mosta smatra Tadeo Gadi, koji je Đotov učenik.

Poznat je po malim dućanima koji se nalaze na samom mostu (uglavnom draguljarnicama). Smatra se da su te radnje postojale na mostu od samog nastanka mosta, pošto su vlasnici radnji na taj način izbegavali plaćanje poreza (s obzirom da su se ti dućani praktično nalazili na „ničijoj zemlji").

Tokom povlačenja Nemaca za vreme Drugog svetskog rata, most nije uništen što se nije desilo sa ostalim mostovima u Firenci. Ovo se navodno desilo zato što je vojska imala izričito naređenje od strane Hitlera.

Smatra se da je ekonomski koncept bankrota nastao ovde: kada prodavac više ne bi imao da plati svoje dugove, sto na kojem je prodavao robu (*banco*) bio bi fizički uništen (*rotto*) od strane vojnika i ovo bi se nazivalo *bancorotto* (što u bukvalnom prevodu znači „polomljen sto"). Pošto više nisu imali sto, prodavci nisu mogli ništa da prodaju.

Arhitektura
-----------

Most se sastoji od tri odvojena luka. Centralni ima dužinu od 30 metara, a druga dva manja po 27 metara. Uspon između lukova je 3,5 i 4,4 metara.

Skorašnja istorija
------------------

Duž mosta nalaze se brojni katanci zaključani na raznim mestima, a naručito ih ima u blizini statue Benvenuta Čelinija. Običaj sa katancima se primenjuje tek od skora, mada je poznato da se ovo primenjuje još od ranije u Rusiji i Aziji. Veruje se da će zaljubljeni par koji zaključa katanac i baci ključ u reku ostati zauvek zajedno. Zbog velikog broja katanaca koji turisti stavljaju na most, gradska administracija je uvela kazne od 50 evra kako bi sprečila da katanci oštete ovaj vekovima stari most.

Most je jako oštećen u izlivanju reke Arno 1966. u Firenci

Panoramska slika Ponte Vekija

Literatura
----------

* Zucconi, Guido (1995). *Florence: An Architectural Guide*. San Giovanni Lupatoto, Vr, Italy: Arsenale Editrice srl. ISBN 88-7743-147-4.
* Brucker, Gene (1983). *Renaissance Florence*. University of California Press. str. 8. ISBN 0520046951.

Spoljašnje veze
---------------

***Ponte Vecchio*** na Wikimedijinoj ostavi

* Nezavisna studija o Ponte Vekiju sa slikama Arhivirano 2016-09-17 na Wayback Machine-u
* Ponte Vekio, Firenca
* Ponte Vekio, pregled
* Ponte Vekio, virtuelna tura[*mrtav link*]

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 248702995
* GND: 4362531-9
* NKC: ge908125

 |
U genetici, **nekodirajuća DNK** opisuje komponente DNK sekvenci organizma koje ne kodiraju proteinske sekvence. Kod mnogih eukariota, veliki udeo totalne veličine genoma jednog organizma sačinjava nekodirajuća DNK. Količina nekodirajuće DNK, i proporcija kodirajuće i nekodirajuće DNK znatno varira između vrsta.

Veliki deo nekodirajuće DNK nema poznatu biološku funkciju, te se ponekad naziva „*DNK smećem*". Postoji više tipova nekodirajućih DNK sekvenci sa poznatim biološkom funkcijama, uključujući transkripcionu i translacionu regulaciju protein kodirajućih sekvenci. Druge nekodirajuće sekvence imaju moguće, ali još uvek neodređene funkcije. To proizilazi i visokih nivoa homologije i konzervacije u sekvencama koje ne kodiraju proteine, ali su nezavisno od toga pod visokim selektivnim pritiskom. Mada je to indikacija da nekodirajuću DNK ne treba indiskriminantno nazivati smećem, nedostatak konzervacije sekvenci najvećeg dela nekodirajuće DNK sa nepoznatom funkcijom sugeriše da je ona najverovatnije bez funkcije.

Frakcija nekodirajuće genomske DNK
----------------------------------

Totalna količina genomske DNK znatno varira između organizama. Proporcija kodirajuće i nekodirajuće DNK unutar tih genoma isto tako znatno varira. Više od 98% ljudskog genoma ne kodira proteinske sekvence, uključujući sekvence unutar introna i većinu intergenske DNK.

Ukupna veličina genoma i zastupljenost nekodirajuće DNK su uglavnom u korelaciji sa kompleksnošću organizma, mada postoje brojni izuzeci. Na primer, genom jednoćelijske *Polychaos dubium* (ranije poznate kao *Amoeba dubia*) sadrži više od 200 puta veću količinu DNK od čoveka. Genom naduvane ribe *Takifugu rubripes* ima samo jednu osminu genoma čoveka, mada ima uporediv broj gena; oko 90% njenog genoma je nekodirajuća DNK i najveći deo razlike u veličini genoma izgleda da se se sastoji od nekodirajuće DNK. Velike varijacije veličine genoma između eukariotskih vrsta su poznate kao enigma C-vrednosti ili paradoks C-vrednosti.

Oko 80 procenata nukleotidnih baza u humanom genomu se može transkribovati, ali transkripcija ne podrazumeva funkciju.

Vidi još
--------

* Konzervirane nekodirajuće sekvence
* Transkriptom
* Intergenski region

Literatura
----------

* Bennett, M.D. and I.J. Leitch (2005). „Genome size evolution in plants". u: T.R. Gregory (ed.). *The Evolution of the Genome*. San Diego: Elsevier. str. 89–162.
* Gregory, T.R (2005). „Genome size evolution in animals". u: T.R. Gregory (ed.). *The Evolution of the Genome*. San Diego: Elsevier. ISBN 0-12-301463-8.
* Shabalina SA, Spiridonov NA (2004). „The mammalian transcriptome and the function of non-coding DNA sequences". *Genome Biol.* **5** (4): 105. DOI:10.1186/gb-2004-5-4-105. PMC 395773. PMID 15059247.
* Castillo-Davis CI (October 2005). „The evolution of noncoding DNA: how much junk, how much func?". *Trends Genet.* **21** (10): 533–6. DOI:10.1016/j.tig.2005.08.001. PMID 16098630.

Spoljašnje veze
---------------

* Veličine životinjskih genoma
* Biljne DNK C-vrednosti
***Ornithocheirus*** (starogrčki "ornis" i "cheiros" - ptičja ruka) je rod kratkorepih pterosaura.

Prvi fosili otkriveni su 1827. u formaciji Wealden u Sussexu (Engleska). Pretežno su u pitanju bili dijelovi čeljusti, zglobovi i nekoliko odvojenih pršljena. Ostatak skeleta sa lubanjom nije pronađen.

Iz hrpe od preko 1000 pronađenih kostiju, na osnovu dijelova čeljusti opisano je 36 vrsta. Taj takson je dugo vremena služio kao "odlagalište" kostiju, za koje se sa sigurnošću jedino moglo ustvrditi da pripadaju porodici Ornithocheiridae. Među njima je bilo i fosila koji se danas priključuju drugim porodicama, kao što su srodnici aždarkida *Lonchodectes* i pteranodontid *Ornithostoma*, koji je još uvijek poznat samo na osnovu fragmenta čeljusti. Do sada su priznate još dvije vrste, *O. mesembrinus* i *O. simus*.

Osobine
-------

Holotipni primjerak *O. simus*
Rodu *Ornithocheirus* su pripadali srednje veliki do veliki pterosauri, sa dugim i uskim šicastim lubanjama. Raspon krila je iznosio od 2,5 do 8,5 metara.

Neke vrste su imale koštanu krestu na kljunu. Rubovi čeljusti bili su im paralelni, a sama čeljust je na poprečnom presjeku bila trougaona. Zubi su im bili svi istog tipa, kratki i jaki, a nalazili su se sve od vrha čeljusti pa do kraja. Za razliku od njihovih srodnika, rodova *Anhanguera* i *Coloborhynchus*, koji su imali proširenu rozetu zuba pri vrhu čeljusti, vrste roda *Ornithocheirus* (uključujući i *O. simus*) imale su prave čeljusti koje su se sužavale prema vrhu. Također, za razliku od ostalih pterosaura, zubi *Ornithocheirusa* su pretežno bili uspravni, a ne usmjereni prema van. Imali su manje zuba od svojih srodnika. Razmak između zuba bio je veći od njihovog prečnika. Njihova gornja površina je bila izbrazdana, a njihov presjek je bio kružan ili ovalan. *Ornithocheirus* je spadao u najveće pterosaure svog vremena.

*Ornithocheirus* se vjerovatno hranio ribama jedreći nad morem, slično kao i današnji albatrosi.

U popularnoj kulturi
--------------------

Veliki pterosaur identificiran kao *Ornithocheirus* prikazan je u BBC-jevom televizijskom programu *Walking with Dinosaurs*. U toj epizodi je predstavljen veliki ornitokajrid iz formacije Santana u Brazilu, *Ornithocheirus mesembrinus*, koji se sada klasificira u odvojen rod, *Tropeognathus*.

Literatura
----------

* David M. Unwin: *The Pterosaurs: From Deep Time.* PI Press, New York, 2006, ISBN 0-13-146308-X
* Peter Wellnhofer: *The illustrated encyclopedia of pterosaurs*. New York : Crescent Books, 1991. ISBN 0-517-03701-7
* Peter Wellnhofer: *Flugsaurier.* A. Ziemsen Verlag, Wittenberg, 1980, ISSN 0138-1423

Izvori
------

1. ↑  Fastnacht, M. (2001). "First record of Coloborhynchus (Pterosauria) from the Santana Formation (Lower Cretaceous) of the Chapada do Araripe of Brazil." *Paläontologisches Zeitschrift*, **75**: 23–36.
2. ↑  Unwin, David M. (2006). *The Pterosaurs: From Deep Time*. New York: Pi Press. str. 246. ISBN 0-13-146308-X.
3. ↑  Haines, T. 1999, *"Walking with Dinosaurs": A Natural History*, BBC Books, p. 158

Vanjske poveznice
-----------------

***Ornithocheirus*** na Wikimedijinoj ostavi
**Jevonsov paradoks** (Dževonsov paradoks), takođe i Jevonsov efekt, je stav iz oblasti ekonomike kojim se tvrdi da *uvećanje efikasnosti korišćenja nekog resursa teži da uveća (a ne smanji) stopu potrošnje tog resursa*. Engleski ekonomista William Stanley Jevons je 1865. primetio da su tehnološka poboljšanja koja su uvećala efikasnost korišćenja uglja dovela do njegove povećane potrošnje u mnogim industrijama. Zato je tvrdio, protivno uobičajenoj intuiciji, da se za smanjenje potrošnje goriva ne može oslanjati na tehnološki napredak.

Ovo pitanje preispituju današnji ekonomisti, koji proučavaju efekte povraćaja (*rebound effect*) od poboljšane energetske efikasnosti. Osim što smanjuje količinu potrebnu za neku potrebu, poboljšana efikasnost snižava relativnu cenu korišćenja resursa, što uvećava i njegovu potražnju, što potencijalno poništava uštedu od uvećane efikasnosti. Osim toga, uvećana efikasnost ubrzava ekonomski rast, što dalje uvećava potražnju za resursima. Dževonsov paradoks se javlja kada preovlađuje efekat od uvećane potražnje, što dovodi do uvećanja ukupne potrošnje resursa.

Dževonsov paradoks je korišćen kao argument da je štednja energije uzaludna, jer bi poboljšana efikasnost mogla uvećati potrošnju goriva. Ipak, uvećana efikasnost može poboljšati životni standard. Takođe, potrošnja goriva dodatno opada ako se primeni i ekološki porez ili neka druga politika konzervacije koja cenu upotrebe održava na istom (ili višem) nivou.

Pošto se Dževonsov paradoks odnosi samo na tehnološka poboljšanja koja uvećavaju efikasnost korišćenja goriva, mere koje nameću konzervacione standarde i uvećavaju troškove ne podležu paradoksu.
**Theudimer** (španski: ; arapski: تدمير Tūdmir‎; ? - 743) bio je vizigotski *comes* (grof) koji je upravljao nekadašnjom rimskom provincijom Hispania Carthaginensis (današnja jugoistočna Španija) u posljednjim decenijama Vizigotskog Kraljevstva i prvim decenijama omejadske (arapsko-muslimanske) vlasti. Kao vizigotski guverner je između 697. i 702. razbio jednu bizantsku pomorsku ekspediciju na obalu tadašnje Hispanije. Za vrijeme arapske invazije je pružao otpor, čak i nakon poraza kralja Roderika u bitke kod Guadalete, ali je 5. aprila 713. sa arapskim emirom Abd al-Aziz ibn Musom potpisao mirovni sporazum kojim je priznao kalifa kao svog sizerena i obavezao se plaćati džiziju (porez za ne-muslimane); Arapi su mu zauzvrat dozvolili upravu nad njegovim područjem, kao i njegovim katoličkim podanicima da ispovjedaju svoju vjeru. Theudimer je kasnije putovao u Damask kako bi sporazum lično potvrdio kod kalifa. Arapi su njegovo područje kasnije nazvali *Tudmir*. Imao je sina po imenu Athanagild, ali je nejasno da li ga je naslijedio. U svakom slučaju, oko 780. Theudimerovo područje je palo pod neposrednu arapsku vlast.

Fusnote
-------

Literatura
----------

* Collins, Roger (1989). *The Arab Conquest of Spain, 710–797*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-631-15923-1.
* Collins, Roger (2003). E. Michael Gerli. ur. *Medieval Iberia: An Encyclopedia*. London: Routledge.
* Collins, Roger (2004). *Visigothic Spain, 409–711*. Oxford: Blackwell Publishing. ISBN 0-631-18185-7.
**Diogen iz Apolonije** (grč. Διογένης Ἀπολλωνιάτης, oko 499–oko 428. god. st. e.) bio je antički grčki filozof, rođen najverovatnije u gradu Apoloniji na Kritu, premda postoji mogućnost i da potiče iz Apolonije u Frigiji.

Prema doksografskim zapisima Diogena Laertija, Diogen je bio "filozof prirode i vrlo poznat Anaksimenov učenik" te, navodeći Demetrija Faleranina, tvrdi da je zbog velike zavisti umalo izgubio život u Atini. To da je bio poznat potvrđuje i činjenica da se njegov lik pojavljuje u Aristofanovoj komediji *Oblaci*, koja je u Atini prikazana 423. god. st. e.

Premda je poreklom bio Doranin, Diogen je pisao jonskim dijalektom, kao i svi presokratski filozofi prirode. Nema sumnje da je neko vreme živeo u Atini, gde je u jednom trenutku zapao u veliku opasnost zbog svojih navodnih ateističkih stavova.

Diogen je, kao i Anaksimen, smatrao da je vazduh ono pranačelo iz koga proističu svi drugi elementi i ceo kosmos, i to putem zgušnjavanja i razređivanja. Glavni napredak u odnosu na Anaksimenovo učenje jeste Diogenova tvrdnja da vazduh, kao glavna sila, poseduje inteligenciju: "Vazduh koji se uskomešao u njemu nije samo naterao, nego je i upućivao. Vazduh kao počelo svih stvari nužno je večan i nepropadljiv element, ali kao duša on je takođe nužno obdaren svešću".

Prema tome, Diogen je zapravo pripadao staroj jonskoj školi, čije je učenje modifikovao u skladu s novim teorijama njegovog savremenika Anaksagore, premda je nastojao izbeći Anaksagorin dualizam. Njegovo najznačajnije delo nosi tradicionalni naslov *O prirodi* (Περὶ φύσεως); od toga spisa sačuvani su znatni fragmenti, najviše kod Simplikija. Moguće je da je napisao i dela *Protiv sofista* i *O prirodi čoveka*, ali su ti spisi možda i samo izvaci iz njegovog dela o prirodi.

Povezano
--------

* Antička filozofija

  

**Presokratska filozofija** > Sokratska filozofija > Helenističko-rimska filozofija

|  |
| --- |
| **Miletska škola** :
Tales ·
Anaksimandar ·
Anaksimen
**Pitagorejci** :
Pitagora ·
Alkmeon ·
Filolaj ·
Arhita ·
Timaj
**Efeška škola** :
Heraklit — 
**Elejska škola** :
Ksenofan iz Kolofona ·
Parmenid ·
Zenon iz Eleje ·
Melis sa Samosa
**Pluralistička škola** :
Anaksagora ·
Empedokle —
**Atomisti** :
Leukip ·
Demokrit
**Sofisti** :
Protagora ·
Prodik ·
Gorgija ·
Hipija ·
Kritija
Diogen iz Apolonije ·
Ferekid sa Sirosa |
**Efeška škola** je termin koji se ponekad koristi da bi se označila filozofska misao antičkog grčkog filozofa Heraklita iz Efesa, koji je praelementom (bitkom) čitavoga sveta smatrao vatru. Prema njemu, dakle, bitak je materijalan i jedan, ali Heraklit istovremeno priznaje da u svetu stalno dolazi do promene. Kretanje praelementa (vatre) je protivrečno, ono je disharmonično, iako je harmonija konačni rezultat tog procesa. Ta promena, taj prelaz materije iz jednoga stanja u drugo, ne događa se slučajno, nego se vrši po stalnoj zakonitosti, u izvesnim granicama i u određenom vremenu. Taj opšti zakon naziva Heraklit logosom (λόγος). Prema tome, "efeškom školom" mogli bismo nazvati onu ranu grčku filozofsku misao koja u problemu Jednog i Mnoštva (i njihovom međusobnom odnosu) nastoji pomiriti dve "krajnosti": parmenidovsko tvrđenje Jednog i poricanje mnoštva i promene, s jedne strane, te pitagorovsko tvrđenje Mnoštva (monada) i kretanja i poricanje Jednog, s druge strane. Heraklit, međutim, koliko je danas poznato, nije imao direktnih učenika i nastavljača, pa se izraz "efeška škola" može koristiti samo uslovno.

Povezano
--------

* Antička filozofija
* Presokratska filozofija
* Filozofija u tragičnom razdoblju Grka
* Miletska škola
* Pitagorejska škola
* Elejska škola

  

**Presokratska filozofija** > Sokratska filozofija > Helenističko-rimska filozofija

|  |
| --- |
| **Miletska škola** :
Tales ·
Anaksimandar ·
Anaksimen
**Pitagorejci** :
Pitagora ·
Alkmeon ·
Filolaj ·
Arhita ·
Timaj
**Efeška škola** :
Heraklit — 
**Elejska škola** :
Ksenofan iz Kolofona ·
Parmenid ·
Zenon iz Eleje ·
Melis sa Samosa
**Pluralistička škola** :
Anaksagora ·
Empedokle —
**Atomisti** :
Leukip ·
Demokrit
**Sofisti** :
Protagora ·
Prodik ·
Gorgija ·
Hipija ·
Kritija
Diogen iz Apolonije ·
Ferekid sa Sirosa |
Muzički instrumenti su sredstva pomoću kojih muzičari stvaraju muziku u živom izvođenju. Najtačnija i najpreciznija podela muzičkih instrumenata, zavisno od građe i načina dobijanja tona i zvuka, je na sledeće muzičke instrumente:

1. **Membranofone** ili **opnozvučne instrumente**
2. **Idiofone instrumente**
3. **Kordofone, hordofone ili žičane instrumente**
4. **Aerofone instrumente**
5. **Elektrofone**, **eterofone** ili **elektronske instrumente**

Aerofoni instrumenti
--------------------

**Klarinet** je takođe *aerofoni instrument*.
**Aerofoni instrumenti** (ital. *strumenti aerofoni*, engl. , fr. *instruments aérophones*, nem. *aerophone Instrumente*) - su muzički instrumenti kod kojih se zvuk dobija strujanjem vazdušnog stuba (od gr. ***αερο*** vazduh i ***φονος*** zvuk) najčešće kroz cev instrumenta, i to duvanjem vazduha iz:

1. *usta* i *pluća* svirača,
2. *meha* ili *mešine* instrumenta.

Smatra se da su *aerofoni instrumenti* najstariji i najmnogobrojniji instrumenti na svetu.

U *aerofone instrumente* spadaju svi duvački instrumenti, orgulje, harmonika, usna harmonika i gajde.

Kako se stvara ton kod aerofonih instrumenata
---------------------------------------------

Prema načinu stvaranja tona, aerofone instrumente delimo u 5 grupa. Ton na aerofonim instrumentima se stvara:

1. *Usnikom* (levkastim nausnikom) – to su limeni duvački instrumenti (truba, bah truba, bas truba, horna, trombon, tuba, bas tuba, kontrabas tuba).
2. *Prelamanjem vazdušnog stuba u cjevi* instrumenta (frula, flauta, blok-flauta, okarina, panova frula).
3. *Vibracijom jezička od trske na usniku* (klarinet, basethorn, bas-klarinet, saksofon, taragot).
4. *Vibracijom dvostrukog jezička od trske* (zurla, sopile, oboa, oboa d’a more, engleski rog, heklfon, fagot, kontra-fagot).
5. *Vibracijom jezička i meha* (orgulje, harmonika, bandoneon).

Prikaz aerofonih instrumenata
-----------------------------

Prikažimo samo neke aerofone instrumenate:

* TrubaTruba
* Horna  Play?/iHorna   
O ovom zvuku Play?/i
* Flauta  Play?/iFlauta   
O ovom zvuku Play?/i
* Klarinet  Play?/i  Play?/iKlarinet   
O ovom zvuku Play?/i  
 O ovom zvuku Play?/i
* Saksofon  Play?/iSaksofon   
O ovom zvuku Play?/i
* Fagot  Play?/iFagot   
O ovom zvuku Play?/i
* Harmonika  Play?/iHarmonika   
O ovom zvuku Play?/i
* Orgulje  Play?/iOrgulje   
O ovom zvuku Play?/i

Vidi još
--------

***Aerofoni instrumenti*** na Wikimedijinoj ostavi

* Duvački instrumenti
* Podela muzičkih instrumenata
* Podela muzike
* Birbynė

Izvori
------

1. 1 2  Radivoj Lazić, Škola za klarinet: *Učim klarinet II*
2. 1 2  Vlastimir Peričić - Radivoj Lazić, *Osnovi teorije muzike*
3. ↑  Hornbostel-Sachs Erich von Hornbostel i Curt Sachs objavili su novu šemu za klasifikaciju instrumenata u časopisu za etnologiju 1914. godine
4. ↑  Vlastimir Peričić, *Višejezični rečnik muzičkih termina*
5. ↑  Blok-flauta, *najstariji instrument na planeti*.
6. ↑  Stvaranje tona na jednom *aerofonom instrumentu*
**Velibor Džomić** (Kraljevo, 13. decembar 1969) je koordinator Pravnog saveta Mitropolije crnogorsko-primorske, podgorički paroh, doktor pravnih nauka, član Udruženja književnika Srbije i Udruženja književnika Crne Gore.

Pravne nauke
------------

Diplomirao na Pravnom fakultetu Univerziteta u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici.

Magistrirao na Pravnom fakultetu Univerziteta Privredna akademija u Novom Sadu.

Doktorirao na Pravnom fakultetu Univerziteta u Kragujevcu.

Pored srpskog, govori i engleski jezik. U toku školske 2004/2005. godine završio je prvi stepen grčkog jezika, u organizaciji Generalnog konzulata Republike Grčke u Podgorici.

Sveštenik
---------

Služi kao paroh u Podgorici u Mitropoliji crnogorsko-primorskoj. Đakonski čin je primio na Veliku Gospojinu 1998. u manastiru Tvrdošu, a sveštenički čin na Đurđevdan 1999. u Sabornoj crkvi Preobraženja Gospodnjeg u Trebinju. Rukopoložio ga je episkop zahumsko-hercegovački i primorski dr Atanasije (Jevtić). Mitropolit crnogorsko-primorski dr Amfilohije (Radović) ga je na Vaskrs 2007. u Sabornom hramu Hristovog Vaskrsenja unapredio u čin protojereja.

Bibliografija
-------------

### Stručni radovi

Među objavljenim stručnim radovima izdvajaju se:

1. *Odnos Crkve i države u srednjovekovnoj srpskoj državi*, *Pravna riječ*, godina II, broj 4, str. 327-338, UDK:322, Banja Luka, 2005. g.
2. *Zakonodavstvo o crkvama i verskim zajednicama u vreme šestojanuarske diktature*, zbornik Pravnog fakulteta u Istočnom Sarajevu, str. 441-453, Istočno Sarajevo, 2006. g.
3. *Kanonsko-pravni i državno-pravni status Mitropolije Crnogorsko-Primorske*, zbornik *Pravoslavlje u Crnoj Gori*, *Svetigora*, 2006. g.
4. *Crkve i verske zajednice u Nacrtu ustava Crne Gore*, zbornik *Srbi i novi ustav Crne Gore*, SNV, Podgorica, 2007. g.

### Knjige

Autor je više knjiga iz oblasti istorije Srpske pravoslavne crkve u XX veku od kojih se posebno izdvajaju eru *Ustaški zločini nad srbskim sveštenicima* (Perun, Podgorica, 1995), *Golgota Mitropolita Crnogorsko-Primorskog Joanikija 1941—1945.* (Svetigora, Cetinje, 1996), *Mučeništvo Srpskog Patrijarha Gavrila* (Kraljevo, 1997), *Stradanje Srbske Crkve od komunista* (tri toma, Svetigora, Cetinje, 1997—2003). Autor je i knjiga *Sveti Vladika Nikolaj i Ava Justin Ćelijski o Evropi i zlu zapadnom* (Kragujevac, 1993), *Sekte, satanizam i lažni proroci* (Eparhija Žička, Kraljevo, 1994), *Ranjena Srbija*(Trebinje, 1999), *Pečat večne sramote* Stupovi, Podgorica, 2000), *Crnogorska lažna crkva* (Orfej, Udruženje književnika Crne Gore, 2008). Autor je nekoliko stotina članaka u crkvenim i nacionalnim časopisima u Otadžbini i dijaspori. Član je Udruženja književnika Crne Gore i Udruženja književnika Srbije (po pozivu).

Vidi još
--------

* Mitropolija crnogorsko-primorska

Spoljašnje veze
---------------

* Blog protojereja mr Velibora Džomića
**Informatika** (**inform**acija + autom**atika**) je nauka računarskih informacijskih sistema. Kao akademska oblast, ona obuhvata praksu procesiranja informacija, te inženjerstvo informacijskih sistema. Ona studira ustroj, algoritme, ophođenje, interakciju prirodnih i vještačkih sistema koji pohranjuju, procesiraju, pristupaju i komuniciraju informacijama. Oblast se bavi interakcijom između čovjeka i informacijskog sistema zajedno sa izradom računarskih interfejsa. Informatika također razvija svoj vlastiti konceptualni i teoretski temelj i iskorištava temelje razvijene u drugim oblastima. Kao takva, oblast informatike ima veliki opseg i usvaja više zasebnih pojedinih specijalizacija uključujući više osebujne discipline računarstva. Od pojave kompjutera, pojedinci i organizacije sve više obrađuju informacije digitalno. To je dovelo do studija informatike sa računarskim, matematičkim, biološkim, kognitivnim i socijalnim aspektima, uključujući proučavanje društvenog utjecaja informatičkih tehnologija. Međutim, važno je napomenuti da informatika kao akademsko polje eksplicitno ne zavisi od tehnoloških aspekata informacija, dok informacijska tehnologija zavisi.

Etimologija
-----------

Historija
---------

Historija informatike

Doprinoseće discipline
----------------------

Vidi također
------------

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* informatics: entry from International Encyclopedia of Information and Library Science
* Software History Center Arhivirano 2006-05-09 na Wayback Machine-u: First usage of *informatics* in the US
* What is Informatics? Arhivirano 2013-05-31 na Wayback Machine-u : Indiana University
* Q&A about informatics Arhivirano 2007-05-15 na Wayback Machine-u
* Prior Art Database Arhivirano 2010-08-10 na Wayback Machine-u: Informatics: An Early Software Company
* Informatics Europe
* The Council of European Professional Informatics Societies (CEPIS)
* Informatics Department Arhivirano 2015-03-11 na Wayback Machine-u, College of Computing and Information, University at Albany - State University of New York
* Department of Informatics, King's College London
* *An Informatics Education: What and who is it for?*, from Northern Kentucky University
**Katoda** je negativno naelektrisana elektroda, te ispušta anjone i/ili privlači katjone. Katjoni su pozitivno naelektrisani i na katodi primaju jedan ili više elektrona u procesu koji se naziva katodna redukcija. Na primer, slika na ekranu televizora vidi se tako što se sa katodne cevi emituju elektroni, dakle katoda odbija elektrone jer je negativno naelektrisana.

Metali se obično redukuju iz Mn+ do elementarnog stanja, M0. To je osnova za sve procese elektrolitičkog prevlačenja kao što su niklovanje, hromiranje, bakarisanje itd. Katjon metala kojim se katoda presvlači katodnom redukcijom se prevodi u elementarni metal. Na istom principu se zasniva i elektrogravimetrijska analiza. Mrežasta katoda od platine (Vinklerova eletroda) se vagne pa se analizirani rastvor eletrolizuje dok se svi katjoni ne istalože pa se posle eletrolize katoda ponovo (isprana i osušena) izmeri. Koncentracija metala se određuje na osnovu razlike u težinama.

Vidi također
------------

* Jon

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Katoda** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
|  |
| --- |
|   |
| Kreacionizam |
| Mikelanđelovo Stvaranje Adama |
| 
Historija |
| Knjiga postanjaMit o stvaranjuHistorija krecionizmaNovi kreacionizam |
| 
Vrste |
| Kreacionizam mlade Zemlje Kreacionizam stare ZemljeKreacionizam prazninaDan-doba kreacionizamInteligentni dizajn |
| 
Kreacionistička nauka |
| BaraminologijaGeologija potopa Kreacionistička geofizikaKreacionistička kosmologijaInteligentni dizajn |
| * p
* r
* u
 |

**Кreacionizam** ili **kreacijska teologija** je vjerovanje da je vrhovno biće ili božanstvo kreiralo čovjeka, Zemlju i Svemir. Sam događaj se može promatrati ili kao čin kreacije, stvaranja ('ex nihilo') ili nastajanje iz prethodnog kaosa ('demiurg'). Iako ovo vjerovanje može biti doslovno interpretirano (kao fizikalna teorija), religiozna rasprava se obično ograničava na duhovna značenja. Ponekad neki kreacionisti ističu duhovnu narav ljudskih bića, tvrdeći da je duhovna narav osnova cijele prirode, i proglašavajući ostala gledišta materijalističkim ili ignorantnim prema duhovnim konceptima.

Mnogi koji vjeruju u Stvaranje drže da je takvo vjerovanje dio religije, i stoga u skladu s znanstvenim pogledima, ili nedirnuto njima; drugi drže da su znanstveni podaci u skladu s kreacionizmom. Oni koji podržavaju evolucionarni kreacionizam mogu tvrditi da razumiju znanstvene mehanizme kao jednostavne aspekte vrhovne kreacije. Osim toga, neki znanstveno-orijentirani vjernici shvaćaju Stvaranje opisano u svetim knjigama jednostavno kao metaforu.

Oni koji vjeruju u doslovno stvaranje često odbacuju neke znanstvene poglede i posebno neke teorije. Najčešće je odbacivanje teorije evolucije , preciznije makroevolucije i njenih posljedica na suvremenu evolucionarnu biologiju. Iako opća ideja prirodnog odabira može biti u skladu s pojedinim gledištima, evolucionarni koncept zajedničkog porijekla - da su ljudi "potekli od nižih bića" - je neprihvatljiv većini kreacionista. Neki kreacionisti također odbacuju neke trenutno važeće znanstvene teorije o postanku Zemlje, Sunčevog sustava i nastanka Svemira.

Procenat kreacionista (zeleno) po nekim državama
Najveći udio i aktivnost kreacionista je trenutno u Sjedinjenim Američkim Državama.

Kreacionisti stavljaju materijalistički svjetoznazor, čiji je evolucija nosivi stup, u religijsku domenu. Po njima, ne radi se o sukobu znanosti i religije, već o sukobu dvije religije, onoj koja vjeruje u Boga i onoj koja u nj ne vjeruje. Dokaz tome je prevlast današnjih prirodnih znanosti u objašnjenju svijeta, života i stvarnosti uopće. Prirodne znanosti postavljaju sebe iznad svih drugih, npr. društvenih ili duhovnih itd. Zato se taj pristup i naziva redukcionistički. Kreacionisti proiširuju svoj pogled na svijet uključivanjem duhovne domene stvarnosti.

Povezano
--------

* Stvaranje (teologija)

Eksterni linkovi
----------------

***Kreacionizam*** na Wikimedijinoj ostavi

* Islamski pogled na kreacionizam
„Formosa" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Formosa (razvrstavanje).
 „Formoza" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Formoza (razvrstavanje).

**Tajvan** (kin.  [*Táiwān*]; ranije **Formoza**, od port. *(Ilha) Formosa* – "lijepi otok") je pacifički otok u istočnoj Aziji. Najveće naselje na otoku je Taipei. Administrativno, otok predstavlja jedinu kinesku pokrajinu koja nije pod suverenitetom Narodne Republike Kine, odnosno predstavlja većinu teritorija pod kontrolom Republike Kine. Sam termin "Tajvan" koristi kao sinonim za Republiku Kinu.

Od kontinentalne Kine, ovaj pacifički otok udaljen je oko 180 kilometara. Između njih je Tajvanski prolaz. Tajvan je dug 394, a širok 144 kilometra, uz ukupnu duljinu obale od 1,566.3 kilometra. Na jugu, Luzonski prolaz odvaja Tajvan od Filipina. Sjeveroistočno od otoka nalazi se japanski arhipelag Ryūkyū. Istočno kinesko more zapljuskuje sjeverne obale Tajvana i odvaja ga od Japana i Južne Koreje.

Ukupna površina otoka iznosi 35,980 km². Najviši vrh je Yu Shan, visok 3,952 metra, dok je još pet vrhova iznad 3,500 metara.

Prema procjenama za 2018. godinu, na otoku živi oko 23,000,000 stanovnika.

Vidi također
------------

* Tajvan (odnosno Republika Kina)

Vanjske veze
------------

***Tajvan (otok)*** na Wikimedijinoj ostavi


Wikisource has the text of the 1911 *Encyclopædia Britannica* article ***Formosa (China)***.

* Taiwan datums, Open Source Geospatial Foundation Wiki
* National Parks of Taiwan, Construction and Planning Agency, Ministry of the Interior, Taiwan (ROC)
* Taiwan Pass, Tourism Bureau, Ministry of Transportation and communications,Taiwan (ROC)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* GND: 4017875-4
* SUDOC: 132505770
* BNF: cb15336935k (podaci)
* NDL: 00572580
* NKC: ge128590

 |