**Hodžkinova bolest** (*Morbus Hodgkin)* ili **limforetikulom** je maligno oboljenje limfocitnog tkiva koje se karakteriše bujanjem ćelija poznatih kao Rid-Sternbergove ćelije, što dovodi do bezbolnog progresivnog uvećanja limfnog tkiva (najčešće limfnih žlezda). To je najčešći oblik malignog limfoma i čini oko 40% svih malignih limfoma. Prvi celovitiji opis ove bolesti dao je Tomas Hodžkin 1832. godine.

Učestalost
----------

Limfomi čine oko 3-6% svih malignih tumora. Zajedno sa pojedinim vrstava leukemije, oni čine grupu limfoproliferativnih oboljenja. Stopa učestalosti na 100.000 ljudi iznosi 3,3 za muškarce i 2,3 za žene. U Južnoj Americi i tropskoj Africi bolest se javlja isključivo u dečjem i ranom pubertetskom dobu, a posle 20-te godine života se naglo smanjuje i iščezava. Nasuprot tome, u Japanu se Hodžkinova bolest obično javlja tek posle 30-te godine i sa starenjem se učestalost stalno povećava. U SAD i Evropi postoje dva zamaha ove bolesti, oko 28. i 60. godine života.

Etiologija i klasifikacija bolesti
----------------------------------

Uzrok nastanka bolesti je nepoznat. Pretpostavlja se da nastaje u korelaciji naslednog faktora i faktora spoljne sredine. Ispitivanja pokazuju da bolest u dečjem i mladićkom dobu uglavnom izaziva virus, a da kasnije sa starenjem nastaje usled somatskih mutacija i slabljenja imunološkog sistema.

Hodžkinova bolest kod 90% bolesnika počinje u jednoj od limfnih žlezda, a u preostalih 10% slučajeva u nekom od organa. Vratne limfne žlezde su najčešće mesto njene prve lokalizacije. Klinički (anatomski) bolest se kategoriše na sledeći način:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Stadijum I* | lokalizacija samo u jednoj limfnoj žlezdi. |
| *Stadijum II* | lokalizacija u dva ili više limfnih područja, sa iste strane dijafragme. |
| *Stadijum III* | lokalizacija u limfnom tkivu sa obe strane dijafragme (limfne žlezde, slezina i Valdejerov prsten). |
| *Stadijum IV* | difuzna zahvaćenost jednog ili više ekstralimfnih organa, uz oboljenje limfnih žlezda ili bez njega. |

 |

Simptomi
--------

Histopatološki preparat *hodžkinovog limfoma*, dobijen biopsijom limfnog čvora
Dominantan znak u kliničkoj slici su prisutni uvećani limfni čvorovi bez simptoma. Većina bolesnika ima povećane vratne limfne čvorove, te limfne čvorove medijastinuma što može uzrokovati kašalj. U zavisnosti od napretka bolesti mogu se javiti i drugi simptomi poput povišene telesne temperature, noćnog znojenja, gubitka telesne težine i svraba.

Odsustvo sistemskih znakova bolesti se obeležava velikim slovom "**A**", a prisustvo velikim slovom "**B**". Odsustvo bioloških nenormalnosti (ubrzana sedimentacija, hipoferemija i sl) se obeležava malim slovom "**a**", a prisustvo ovih poremećaja malim slovom "**b**".

Dijagnoza
---------

Kompjuterizovana tomografija trbuha prikazuje veličinu svih žlezda, kao i stanje organa u abdomenu. Nuklearna magnentna rezonanca je osetljivija od kompjuterizovane tomografije, dobija se više detalja o žlezdama i organima, i svakako je manje šteta jer nema zračenja organizma. Laboratorijska ispitivanja obuhvataju ispitivanje krvne slike i utvrđivanje promena u njoj. Takođe je neophodno histološko ispitivanje kostne srži radi potvrđivanja ili isključivanja postojanja Hočkinovog limfoma. Radioizotopska ispitivanja rade se kad postoje promene na koštanom sistemu, slezini i jetri.

Lečenje i prognoza
------------------

U zavisnosti od kliničkog stadijuma i patohistološkog tipa, tok bolesti može da bude različit. Hodžkinov limfom je izlečiv radioterapijom, kombinovanom hemoterapijom, ili kombinacijom i jednog i drugog, u 50-80% slučajeva. Uobičajno je da se stadijumi I i II tretiraju radioterapijom, a stadijumi III i IV primaju hemoterapiju, ali u zavisnosti od slučaja može se primeniti i kombinacija radio i hemoterapije. Kao značajni prognostički faktori navode se klinički stadijum, pol, godine, postojanje velike tumorske mase i sl. Zapaženo je da znatno bolju prognozu imaju bolesnici u ranim kliničkim stadijumima (I-II A), osobe ženskog pola, osobe mlađe od 30 godina, kao i bolesnici koji nemaju veliku tumorsku masu. S obzirom da je u bolesnika sa Hodžkinovom bolesti poremećen ćelijski imunitet, ovi bolesnici češće obolevaju od tuberkuloze, različitih oportunističkih infekcija itd.