recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Amestrija**. Za druga značenja, v. Amestrija (razvrstavanje).* |

Skulptura iranske kraljice iz ahemenidskog doba pronađena u Perzepolisu (moguće **Amestrija**)
**Amestrija**, **Amestris** ili **Amastris** (perz. „prijatelj") je bila žena Kserksa I. vladara Perzijske Monarhije, odnosno majka njegovog nasljednika Artakserksa I. Njena reputacija vrlo je loša kod antičkih grčkih historičara.

Obitelj
-------

Amestrija je bila kćer Otana (prema Herodotu) ili Anafa I. (prema Kteziju), jednog od sedam zavjernika koji su 522. pne. smaknuli uzurpatora i lažnog kralja Gaumatu. Nakon toga Perzijskom Monarhijom zavladao je Darije I. Veliki. Prema grčkom historičaru Herodotu, Otan je bio nagrađen diplomatskim brakom; novi veliki kralj oženio se Otanovom kćeri Faedimijom, dok se Otan oženio Darijevom sestrom koja je rodila Amestriju. Kada je Darije Veliki umro 486. pne. Amestrija se udala za njegova sina i nasljednika Kserksa I.

Život
-----

Herodot opisuje Amestriju kao okrutnu vladaricu koja je navodno dala sedam sinova perzijskih plemića prinijeti kao žrtvu bogovima, no ta priča se danas smatra bajkom utemeljenoj na Herodotovoj pristranosti; perzijska vladarska obitelj bila je zoroastrijske vjeroispovjesti u kojoj žrtvovanje ljudi nije bilo dozvoljeno. Herodot također navodi kako je bila vrlo ljubomorna žena koja je dala pogubiti majku Artainte, žene jednog od vlastitih sinova u koju se zaljubio Kserkso, zbog čega se pobunio njegov brat i satrap Masist. Ipak, ovu priču bajkom smatraju svi moderni historičari.

Nakon Kserksove smrti Amestrija je ostala utjecajna na perzijskom vladarskom dvoru. Tijekom vladavine njena sina Artakserksa I. (465. – 424. pne.), njen drugi sin Ahemen ubijen je prilikom pobune u Egiptu. Neposredno nakon toga Egipćane i njihove saveznike Atenjane porazio je perzijski general Megabiz II. koji je kasnije pobunjenicima ponudio sporazum kako bi skratio sukob. Prema grčkom historičaru Kteziju, Amestrija je bila bijesna zato što Megabiz II. nije kaznio ubojice njena sina. Artakserkso I. se u početku protivio osveti, no nakon pet godina (449. pne.) odlučio joj je predati egipatskog pobunjenika Inara koji je nabijen na kolac, dok je obezglavljeno i 50 njegovih grčkih pomagača. Amestrija je umrla oko 440. pne.

U Starom zavjetu
----------------

Sudeći prema etimološkim sličnostima, Amestrija se u Bibliji spominje kao *Vašti*, a Kserkso I. kao *Ahasuerus*. Američki lingvist Robert Dick Wilson koji je poistovjetio njihova imena spominje kako su imena Amestrija i Estera izvedenice akadske riječi *Ammi-Ištar* ili *Ummi-Ištar*.

Veze
----

* Perzijska Monarhija
* Otan
* Darije Veliki
* Kserkso
* Masist
* Artakserkso I.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  Amestris (Livius.org, Jona Lendering)
2. ↑  Herodot, VII. 114.
3. ↑  „Ktezije: „Persica" (Livius.org)". Arhivirano iz originala na datum 2012-01-11. Pristupljeno 2013-06-13.
4. ↑  Biblijski rječnik (Net.Bible.org)

Vanjske veze
------------

* Amestris (Livius.org, Jona Lendering)
* Ktezije: „Persica" (Livius.org) Arhivirano 2012-01-11 na Wayback Machine-u
* Amestris (AncientLibrary.com) Arhivirano 2005-07-29 na Wayback Machine-u
**Ptolemej X Aleksandar I**, ostaci biste, koja prikazuje kralja sa stilizovanim ureom iznad čela, faraonskim znamenjem u obliku kobre. Danas se čuva u Luvru.
**Ptolemej X Aleksandar I** (grč. Πτολεμαῖος Ἀλέξανδρος) bio je kralj helenističkog Egipta iz dinastije Ptolemejida. Vladao je u dva navrata, prvi put od 110. do 109. god. pre n. e, drugi put od 107. do 88. god. pre n.e.

Bio je sin Ptolemeja VIII Fiskona i Kleopatre III. Njegova prva vladavina počela je 110. pre n.e. kada je Kleopatra III svrgnula svog starijeg sina Ptolemeja IX Latira. Kleopatra je tada dovela na presto Ptolemeja Aleksandra kako bi mogla da vlada kao dominantni savladar u odnosu na svog sina. Ipak, već 109. Ptolemej IX se vratio na presto.

Ptolemej X Aleksandar I je po drugi put zauzeo presto 107. godine pre n. e. ponovo na račun brata Ptolemeja Latira. Kleopatra III je opet bila savladarka svog sina sve dok Ptolemej Aleksandar nije naredio njeno pogubljenje 101. god. pre n. e. Tada je Ptolemej X Aleksandar I uzeo za suprugu svoju bratičinu Bereniku III, ćerku Ptolemeja Latira.

Ptolemej X Aleksandar I poginuo je u građanskom ratu 88. god. pre n. e. kada prestola se ponovo dokopao njegov brat Ptolemej IX Latir.

Spoljašnje veze
---------------

* Ptolemej X Aleksandar, poglavlje u knjizi Malona H. Smita

***Ptolemej X Aleksandar I*** na Wikimedijinoj ostavi
**Ptolemej Keraun** (grč. *Πτολεμαίος Κεραυνός*), ( -279. pne. ) je bio kralj Makedonije od 281. pne. do 279. pne. .

Bio je najstariji sin Ptolemeja I Sotera, kralja Egipta, i njegove treće žene Euridike, koja je bila Antipaterova kćerka. Njegov mlađi brat postao je naslednik i kralj Egipta 282. pne. kao Ptolemej II.

Napušta Egipat i odlazi kod Lizimaha
------------------------------------

Ptolemej Keraun je napustio Egipat i boravio je na dvoru Lizimaha, kralja Trakije, Makedonije i dela Male Azije. Njegova polusestra Arsinoja je bila Lizimahova žena. Lizimah ima sina Agatokla iz prvog braka, koji treba biti naslednik. Lizimahova žena, Arsinoja II, želi da njen sin bude naslednik, pa lažno optužuje Agatokla da kuje zaveru sa Seleukom protiv oca. Lizima ubija svog sina Agatokla. To izaziva revolt i kod stanovništva i kod prijatelja. Mnogi gradovi u Aziji se bune. Agatokleova žena je bila sestra Ptolemeja Kerauna.

Beži kod Seleuka sa sestrom
---------------------------

Ptolemej Keraun i njegova sestra beže kod Seleuka, koga traže pomoć. Oni nude Seleuku povod za napad na Lizimaha, a Ptolemej Keraun želi da on bude kralj Egipta. Seleuk je vidio tu svoj motiv da ponovo ujedini Aleksandrovo carstvo. 
Seleuk pobeđuje Lizimaha 281. pne. u bici kod Korupedija. Lizimah je ubijen u toj bici. 
Ptolemej Keraun nakon toga ubija Seleuka. Verovatan razlog je što nije ostvarivao želju Ptolemeja Kerauna da bude kralj Egipta. Od tada je prozvan Keraun (Keraunos je na grčkom grom)

Postaje kralj Makedonije
------------------------

Posle ubojstva Seleuka bilo mu je lako da postane kralj Makedonije 281. pne.. Bio je unuk Antipatra i time je legitimno tražio tron. Vojnici ga lako prihvataju kao kralja jer je služio i u vojskama Lizimaha i Seleuka. Ženi se svojom polusestrom Arsinojom II , Lizimahovom udovicom. Ubrzo ubija dva mlađa sina od Arsinoje, pa ona beži u Egipat, gde se udaje za svog brata Ptolemeja II.

Smrt pri galskoj invaziji
-------------------------

Gali su izvršili invaziju Grčke 279. pne. , a kasnije se nastanili u Galatiji. Kada su Gali napali Trakiju , Tračani su tražili pomoć od Ptolemeja Kerauna. Ptolemej Keraun je tada odbio da im pomogne, smatrajući da će oslabljeni Tračani biti manja opasnost za Makedoniju. Tračani su bili poraženi i prisiljeni da se pridruže Galima u napadu na Makedoniju. Ptrolemej Keraun je izgubio bitku i život u borbi protiv Gala 279. pne..

Vidi još
--------

* Lizimah
* Seleuk
* dijadosi

Eksterni linkovi
----------------

* Livius, Ptolemy Keraunos Arhivirano 2015-04-27 na Wayback Machine-u by Jona Lendering

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Lizimah**  |  **Kralj Makedonije** 281–279. pne. | Slijedi: **Meleager**  |
**Calcinara** (zvan i *Torrente Cavagrande*) je riječica odnosno potok u Južnoj Italiji na Siciliji, duga dvadesetak km, najveća pritoka rijeke Anapo.

Karakteristike
--------------

Calcinara izvire na istoku Sicilije na obroncima masiva Iblei, nedaleko od gradića Ferla. Od izvira teče prema sjeveroistoku do ušća u Anapo kod nekropole Pantalice.

Calcinara svoje ime duguje vodama bogatim kalcitom, kog prikuplja probijajući se uskim kanjonom u stijenama Pantalice. Zbog tog ima specifičan ekosistem u u kom živi rijetka endemska vrsta pastrve (*Salmo cettii*). Calcinara je interesantna i sa historijsko-arheološkog stanovišta jer se dio njenih voda akvaduktom dugim 25 km dopremao do Siracuse. Akvadukt su prokopali kartažanski robovi 480. pne. u vrijeme dok je Siracusom vladao tiranin Gelon.

Na ušću rijeke kod Sortina nalazi se nekropola Pantalica koja je 2005. uvrštena na UNESCO-vu listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Risalita Torrente Calcinara*" (talijanski). Natura Sicula. Pristupljeno 19. 1. 2019. [*mrtav link*]
2. ↑  „*Syracuse and the Rocky Necropolis of Pantalica*" (engleski). UNESCO. Pristupljeno 19. 1. 2019.

Vanjske veze
------------

***Calcinara*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Risalita del fiume Calcinara*[*mrtav link*] (`it`)
Trg bana Jelačića god. 1880.
**Trg bana Josipa Jelačića** (skraćeno **Trg bana Jelačića**, **Jelačićev trg**; lokalno poznat i kao **Jelačić-plac** i samo **Trg**; stariji nazivi **Trg Republike** i **Harmica**) je glavni zagrebački trg.

Njime dominira kip bana Josipa Jelačića Dominika Fernkorna, danas okrenut prema jugu. Kip je ceremonijalno vraćen na trg 1990. a bio je uklonjen 1947. godine. Kada je kip 1866. prvi put postavljen na trg, gledao je prema sjeveru, prema Mađarskoj.

Na istočnoj strani trga nalazi se fontana koja je suvremena verzija *Manduševca*, iliti *Mandušinog zdenca*. Prema legendi, Zagreb je dobio ime po lijepoj Manduši koja je, *zagrabivši* vode iz tog zdenca, napojila vojsku koja je tuda prolazila.

Trg se nije oduvijek nalazio u krugu grada, već je bio prazna poljana ispod zidina Gradeca i Kaptola, na kojoj su obitavali došljaci kojima je pristup gradu bio zabranjen. Širenjem grada na Ilicu i Staru Vlašku i Trg bana Jelačića je postao najužim dijelom grada.

Na trgu se danas nalaze kavane (vidi i kavane i barovi u Zagrebu) *Piccolo mondo*, Gradska kavana i *Mala kavana* te popularni launge bar *Tantra*.

* Trg bana Jelačića u Zagrebu danas
* Manduševac
* Božićno drvce na Trgu 2007. godine
* 

***Trg bana Jelačića*** na Wikimedijinoj ostavi
**Suhozid** je konstrukcija nastala slaganjem kamena jedan na drugi, bez korištenja vezivnih materijala, osim ponekad suhe zemlje. Rasprostranjen je prvenstveno u ruralnim područjima – uglavnom na strmim terenima – kako unutar tako i izvan naseljenih prostora.

Stabilnost objekata osigurava se pažljivim odabirom i postavljanjem kamena, a suhozidne konstrukcije oblikovale su brojne, raznolike pejzaže, formirajući različite načine stanovanja i poljoprivrednih objekata. Postoje razne svrhe gradnje suhozida:

* kao zid
* kao ograda oranice ili pašnjaka
* u gradnji bunar
* u gradnji puteva

Ovakve strukture svjedoče o metodama i praksama koje su ljudi koristili od prahistorije do danas da bi organizirali svoj životni i radni prostor optimizirajući lokalne prirodne i ljudske resurse. Suhozidi igraju važnu ulogu u sprječavanju klizišta, poplava i lavina, te u borbi protiv erozije, unapređenju biodiverziteta i stvaranju adekvatnih mikroklimatskih uslova za poljoprivredu. U izradi učestvuje većina članova ruralne zajednice u kojima je ovaj element duboko ukorijenjen, kao i profesionalci u građevinskom poslu. Konstrukcije od suhog kamena uvijek se izrađuju u savršenoj harmoniji s okolinom, a tehnika je primjer skladnog odnosa između čovjeka i prirode.

Svjetska baština
----------------

Suhozid
Zajednička kandidatura zemalja gdje postoji ta tradicijska gradnja (Kipar, Bugarska, Hrvatska, Grčka, Španija i Švicarska) prihvaćena je 29. novembra 2018. god i suhozid je upisan na UNESCO-ovu Reprezentativnu listu nematerijalne kulturne baštine čovječanstva

Literatura
----------

* Grupa autora: "Gradimo u kamenu". Split: Slobodna Dalmacija, 2012. ISBN 978-953-7088-73-6.

Vanjski linkovi
---------------

* Andro Nigoević: *Suhozid - kameni spomenik žuljevitih dlanova*, Hrvatska katolička mreža

***Suhozid*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale upotrebe, v. Rečani (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 42° 02′ 30" SGŠ, 22° 27′ 09" IGD

**Rečani** (mak. *Rečani*) su naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Rečani su u sastavu opštine Kočani.

Prirodni uslovi
---------------

Rečani su smešteni u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kočana, naselje je udaljeno 20 kilometara severno.

Naselje Rečani se nalazi u istorijskoj oblasti Osogovo, na južnim visovima Osogovske planina. Blizu naselja nastaje Orizarska reka, pritoka Bregalnice. Nadmorska visina naselja je približno 1.000 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Rečani su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 13 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.kocani.gov.mk Zvanična stranica opštine Kočani

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Kočani |
| --- |
| **Kočani** • 
Bezikovo •
Beli •
Vraninci •
Glavovica •
Gornje Grače •
Gornji Podlog •
Grdovci •
Donje Grače •
Donji Podlog •
Jastrebnik •
Kostin Dol •
Leški •
Mojanci •
Nebojani •
Novo Selo •
Njivičani •
Orizari •
Pantelej •
Pašadžikovo •
Polaki •
Preseka •
Pribačevo •
Pripor •
Rajčani •
Rečani •
Trkanje •
Crvena Njiva |  |
Jiaozi, prva papirnata valuta u historiji svijeta, pronalazk dinastije Song.
Dinastija Song (kineski: ) koja je vladala od 960. do 1279. se smatra zaslužnom za neka od najznačajnijih tehnoloških inovacija u kineskoj historiji, od kojih su mnoga bila djelo nadarenih službenika regrutiranih i odabranih od strane vlade kroz sistem carskih ispita.

Napredno strojarstvo je već imalo dugu tradiciju u Kini, te je tako Su Song, jedan od inženjera u službi dinastije Song, priznao da on i njegovi suvremenici svoje izume temelje na prethodnim dostignućima izumitelja kao što je bio Zhang Heng (78–139). Primjena tehnike pomičnih slova je predstavljala značajan napredak u odnosu na ranije tehnike drvenih blokova te bitno pridonijela obrazovanju konfucijanskih učenika i širenju pismenosti i kulture među masama. Nova oružja su koristila pronalazak baruta te omogućili dinastiji Song da se brani od vanjskih neprijatelja —Liaoa, Zapadne Xije i Jina uz pomoć topova—sve do kolapsa pod udarom Mongola pod Kublaj Kanom krajem 13. vijeka.

Značajan napredak je postignut u građevinarstvu, pomorstvu i metalurgiji, a u 13. vijeku su se počele koristiti i vjetrenjače. Ti pronalsaci, zajedno sa papirnatim novcem su uveli revoluciju i značajno pridonijeli opstanku ekonomije dinastije Song.

Izvori
------

1. ↑  Needham, Volume 4, Part 2, 466.

Vanjske veze
------------

***Tehnologija dinastije Song*** na Wikimedijinoj ostavi


|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.**Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova. |

### Barut i 'vatreno oružje'

* Chinese Fire Arrows
* The History of Early Fireworks and Fire Arrows Arhivirano 2020-04-10 na Wayback Machine-u
* Gunpowder and Firearms in China
* Chinese Siege Warfare: Mechanical Artillery & Siege Weapons of Antiquity

### Ostalo

* Chinese Inventions and Technology
* Technology in the Song
* Su Song's Clock 1088
**Al-Ḥarīrī** (Basra, 1054. – Basra, 1122.) je bio arapski književnik, pisac i filolog.

Život
-----

Al-Ḥarīrī je rođen u selu al–Mashan kod Basre. Njegova porodica je stekla veliko bogatstvo, što mu je omogućilo dobro obrazovanje. Učio je pravo, nakon čega je postao *munši* (službeni pisac). Zatim je se zaposlio u državnom upravništvu kao visoki dužnosnik. Dijelio je svoje vrijeme između Basre, gdje je imao poslovne interese, i Bagdada, gdje je provodio svoje književne djelatnosti.

Njegove *maqamat* – kratki skečevi čiji je glavni lik Abū Zaid as-Sarūgī – su se ubrzo proslavile, mnogi su prevodili djelo na raznim jezicima i bilo je mnogih imitacija. Preko više od osam stoljeća Harīrījevo najpoznatije djelo *Maqamat* (مقامات, Sastanci) je smatrano kao najveće blago u Arapskoj književnosti poslije Kurana. Pisao je također pjesme, sa istom jezičnom subtilnošću, mada njegov divan nije stigao do nas. Također je komponirao *Mulhat al-iʿrāb*, pjesmu o arapskoj gramatici, i napisao *Durrat al-Ghawwas*, knjigu o gramatičkim grešakama na arapskom jeziku napisana u stihovima.

Sa *Maqāmātom* (1101/1108.) pomogao je u širenju mode jednog novog književnog žanra i doveo je ga do savršenstva. U općem smislu Maqāmā je zabavno djelo u rimovanoj prozi, koje se sastoji od anegdota, za koje autor priznaje da su djela mašte. Utemeljitelj ove književne vrste je Perzijanac al-Hamadhānī (fl. 969–1007.), ali će ga al-Ḥarīrī kvalitetom i slavom daleko nadmašiti sa pričama ispunjenim humorom i avanturom u profinjenom jezičnom obliku i sa pjesničkim podvizima.

Malo se zna o njegovom životu. Znamo da je bio bio vrlo niskog rasta i da je nosio bradu, koju je imao naviku čupkati kada je bio duboko zamišljen. Izvori kažu da nije bio naročito zgodan muškarac, da je bio oženjen i da je imao dva sina.

***Al-Hariri*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 9907600
* LCCN: n82164402
* ISNI: 0000 0001 0868 8311
* GND: 118545965
* SELIBR: 34413
* SUDOC: 031494544
* BNF: cb122698817 (podaci)
* BIBSYS: 90898150
* MusicBrainz: 0253c184-9ebd-4db2-afb4-b7f121339c43
* NLA: 35661346
* NDL: 01148729
* BNE: XX1314716
* CiNii: DA10610074

 |
range 58°5′21.98″N 26°36′33.88″E﻿ / ﻿58.0894389°N 26.6094111°E﻿ / 58.0894389; 26.6094111

| Visoravan Otepää |
| --- |
| Dio |
| Pogled na visoravanPogled na visoravanPogled na visoravan |
| Dužina masiva: | km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | 1247 km² |
| Najviši vrh: | Kuutsemägi (217 m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  Estonija |

**Otepää** (estonski: *Otepää kõrgustik*) je niska visoravan na jugoistoku Estonije.
koja se prostire po okruzima Valga, Tartu, Põlva i Võru.

U samom centru visoravni leži grad Otepää, na 46% visoravni prostiru se šume, na 43% oranice 
i livade, a na ostatku močvare, bare, kuće i ceste. Pod zaštitom je 18,4% terena.

Geografske karakteristike
-------------------------

Otepää se proteže od sjevera prema jugu i od zapada prema istoku u dužinu i širinu od nekih 40 km, na površini od 1247 km².

Geološki je građena od morenskih i taložnih sedimenata.

Visoravan Otepää je otok nalik glacijalnom brdu na vapnenačkoj stijeni, koji graniči sa rijekom Elvom na sjeverozapadu, potokom *Võika* na sjeveru, rijekama Tatra i Porijõgi na sjeveroistoku i dolinom *Urvaste* na jugu.

Depresija jezera Pühajärv(115-130 m) koja prolazi kroz centralni dio visoravni dijeli područje na zapadno; brda Kuutsemägi (217 m, Kõrgemägi (214 m, Tsiatrahvimägi (213 m), Harimägi (211 m) i istočno krilo (Tõikamä Laanemägi (211 m i Väike Munamägi (208 m).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7   „Otepää kõrgustik" (estonski). Eesti Entsüklopeedia. Pristupljeno 6.12.2021.

Vanjske veze
------------

* *Otepää kõrgustik* (`et`)
Kip Petra Pustinjaka u Amiensu
**Petar Pustinjak** (francuski: ; 1053 - 1115), također poznat i kao **Petar od Amiensa** (francuski: ) ili **Pierre d'Acheres** bio je francuski katolički svećenik, poznat kao jedna od ključnih ličnosti Prvog križarskog rata.

Bizantska historičarka Ana Komnena navodi kako je prije početka križarskih ratova kao hodočasnik pokušao doći u Svetu zemlju, ali su ga pri tome spriječili Turci Seldžuci, zarobili i mučili. Nakon povratka u domovinu je bio među najgorljivijim zagovornicima Prvog križarskog rata; dio izvora sugerira da je bio jedan od učesnika znamenitog Koncila u Clermontu 1095. gdje je papa Urban II pozvao vjernike na oslobađanje Svete zemlje. U svakom slučaju, historijski izvori se slažu da je svojim propovijedima uspio steći ogromni broj sljedbenika, posebno među siromašnim seljacima. Petar je organizirao jednu od pet grupa hodočasnika-ratnika koja je činila tzv. Narodni križarski rat; s njom je 1096. krenuo iz Kölna i stigao u Carigrad. Tokom puta je od gladi, bolesti i sukobima sa balkanskim Slavenima stradalo oko 10.000 ljudi. Petrova grupa se spojila sa grupom Gautiera Golje; iako je Petar pokušao nagovoriti Gautiera da sačekaju dobro naoružane i obučene vitezove-križare pod Gotfridom Bujonskim, Gautier je svejedno napao tursku teritoriju. Seljačka vojska je potom potpuno uništena od strane turskog sultana Kilidž Arslana I. Petar je s malim brojem preživjelih zimu 1096/97. proveo u Carigradu. Potom se priključio Gotfriedu i s njegovim snagama sudjelovao u svim važnijim bitkama. Historijski izvori navode da je njegov autoritet bio ozbiljno narušen katastrofalnim neuspjehom vlastitog križarskog pohoda i pobijanjem tvrdnji da će Bog štititi križare od nevjernika; usprkos toga je sa svojim propovijedima igrao važnu ulogu u dizanju načetog morala križarske vojske tokom opsade Jeruzalema 1099. Nakon uspješnog zauzimanja Jeruzalema je napustio Svetu zemlju i o njegovom daljem životu nema pouzdanih podataka.

Vanjske veze
------------

Šablon:CommonscatPeter the Hermit
**Asgardi** su izmišljeni likovi iz serije Stargate SG-1. Oni su napredna izvanzemaljska civilizacija. Predstavljeni su kao visoko razvijeni humanoidi, jedina rasa koja pokušava nastaviti zadaće drevnog saveza četiriju rasa (Noksi, Asgardi, Furlinzi i Drevni), a to je podučavanje i uvođenje drugih rasa u savez. 

U seriji su predstavljeni kao popularni izvanzemaljci iz Roswella, što je potkrijepljeno objašnjenjem da su oni doista mnogo puta posjećivali Zemlju (i mnoge druge planete), sa ciljem proučavanja i zaštite civilizacija. Autori serije su dali naslutiti da su oni zapravo predstavljali drevna božanstva mnogih starih naroda, posebno germanskih.

Povijest
--------

Asgardi potiču iz galaksije Ida, sa planeta Othala ili Hala. Prije 30 000 godina Asgardi su postojali kao humanoidna rasa i razmnožavali su se seksualnim putem. U sadašnje vrijeme razmnožavaju se kloniranjem što dovodi do njihovog izumiranja jer je svaki sljedeći klon lošiji od predhodnog. Po završenom kloniranju, svijest originalnog Asgarda se prebacuje u njegovog klona.

Prvo pojavljivanje u seriji
---------------------------

Prvi put se Asgardi spominju u prvoj sezoni serije u epizodi *Thorov čekić*.

Neprijatelji
------------

Njihovi najveći neprijatelji su Replikatori, napredni umjetni organizmi čiji je jedini cilj replikacija, koja je ujedno i njihov jedini način razmnožavanja. Stvoreni su na jednom od svijetova unutar naše galaksije. Stvorio ih je android Reese kako bi joj služili kao igračke ali i kako bi je zaštitili. Pošto su ljudi sa njezinog planeta bili svjesni greške koju je prilikom stvaranja napravio njezin kreator, a i bojeći se replikatora, pokušali su je ubiti. Reese je replikatorima dala zapovijed da se repliciraju pod svaku cijenu. Ubrzo nakon toga replikatori su izmakli njenoj kontroli i ubili sve ljude na planeti. Oni konzumiraju napredne tehnologije i na taj se način razmnožavaju ujedno učeći iz tih tehnologija te postaju sve napredniji. O'Neill i njegov tim najveća su nada Asgarda u borbi s Replikatorima.

Najpoznatiji Asgardi
--------------------

* Thor - vrhovni zapovjednik Asgardske flote
* Aegir - zapovjednik Valhale
* Freyr - član asgardskog vrhovnog vijeća
* Loki - nestašni genetičar
* Kvasir - stručnjak za dilataciju vremena
* Heimdall - znanstvenik
* Hermiod - tehničar
Guanozin difosfat
Guanozin trifosfat
**GTP-vezujući proteinski regulatori** regulišu G proteine na nekoliko različitih načina. Male GTPaze deluju kao molekulski prekidači u signalnim putevima, koji regulišu funkcije drugih proteina. Oni su *aktivni* kad su vezani za GTP i *neaktivni* kad su vezani za GDP. Aktivacija i deaktivacija malih GTPaza se odvija u ciklusu, između GTP-vezane i GDP-vezane forme.

Izmjenjivači
------------

Neaktivni oblik GTPaza (GDP-forma) se aktivira klasom enzima koji se zovu [[faktor razmene guanin nukleotida] (GEF). GEF proteini katalizuju razmenu nukleotida putem stimulacije oslobađanja GDP iz malih GTPaza (uklanjanjem za GTPazu vezanog Mg2+ jona) i GDP zamenom za GTP (koji je prisutan u bar 10-puta većoj koncentraciji u ćeliji). Inaktivacija aktivnih malih GTPaza se postiže GTP hidrolizom usled GTPazne GTP hidrolitičke aktivnosti.

Stimulatori
-----------

Brzina GTP hidrolize malih GTPaza je generalno suviše spora da bi stvorila fiziološki relevantne prolazne signale, i stoga je neophodna jedna druga klasa regulatornih proteina da bi se ubrzala ova aktivnost, Aktivirajući proteini GTPaza (GAP).

Inhibitori
----------

Jedna druga klasa regulatornih proteina, inhibitori disocijacije guanozin nukleotida (GDI), se vezuje za GDP-vezanu formu Rho i Rab malih GTPaza i ne samo sprečava razmenu (održavajući male GTPaze u isključenom stanju), nego isto tako sprečava lokalizaciju malih GTPaza na membranama, koje su njihovo mesto dejstva.

Spoljašnje veze
---------------

* MeSH *GTP-Binding+Protein+Regulators*

  


| * p
* r
* u
Regulatori GTP-vezujućih proteina |
| --- |
| Aktivirajući protein GTPaze | 

|  |  |
| --- | --- |
| Monomerni | Himerin (CHN1, CHN2) • RasGAP (NF1, IQGAP) • Tuberozno sklerozni protein (TSC1, TSC2) |
| Heterotrimeni | Regulator G protein signalizacije: RGS1, RGS2, RGS3, RGS4, RGS5, RGS6, RGS7, RGS8, RGS9, RGS10, RGS11, RGS12, RGS13, RGS14, RGS16, RGS17, RGS18, RGS19, RGS20, RGS21 |

 |
| Faktor razmene guanin nukleotida | EIF2B • Son of Sevenless • Ras-GRF1
FGD: FGD1 • FGD2 • FGD3 • FGD4
ALS2 • SIL1 • IQSEC2 |
| Drugi | Inhibitori disocijacije guanozin nukleotida |
| *B trdu: peptidi (nrpl/grfl/cytl/horl), receptori (lgic, enzr, gprc, igsr, intg, nrpr/grfr/cytr), itra (adap, gbpr, mapk), calc, lipd, signalni putevi (hedp, wntp, tgfp+mapp, notp, jakp, fsap, hipp, tlrp)* |
Andrija Fijan (1898)
Lovor-vijenci Andriji Fijanu, 1898.-1919. godine.
**Andrija Fijan** (Zagreb, 4. rujna 1851. - Zagreb, 26. rujna 1911.), hrvatski glumac i redatelj.

Životopis
---------

Rođen je u Zagrebu u obitelji kazališnog krojača. Prvi put nastupa na zagrebačkoj pozornici 1873. kao dragovoljac, a od 1878. do 1909. stalni je član Hrvatskog narodnog kazališta. 1898. godine postaje ravnatelj drame, a 1907. kazališni intendant. 

U svoju blistavu karijeru ugradio je gotovo petsto odigranih uloga najšireg raspona, a ostalo je zabilježeno da je bio najbolji hrvatski interpret Shakespearea. Nastupao je u mnogim efektnim i vješto skrojenim djelima tadašnjeg zabavnog repertoara i bio česti partner Mariji Ružički Strozzi. Tijekom 38 godina glume, osim u repertoaru klasika i romantika, pokazao je puno majstorstvo i u tada novim naturalističkim dramama, ponajprije ruskih pisaca, a potom i u dramama Ibsena, Björnsona i Hauptmana. Bio je najistaknutiji predstavnik takozvanog "deklamatorskog stila" u hrvatskom kazalištu, a Branko Gavella ga je nazvao "arhitepom glumca"- 


***Andrija Fijan*** na Wikimedijinoj ostavi
**Toffa I.** (Porto-Novo, cca. 1850. – Porto-Novo, 7. veljače 1908.) bio je posjednji vladar (*dă*) tada autonomne kraljevine Hogbonou, čije je sjedište bilo u današnjem Porto-Novu u Beninu. 

Toffa je na vlast došao 16. rujna 1874. godine nakon što je uz pomoć dahomejske vojske protjerao prijestolonasljednika, princa Sogningbéa, koji je trebao naslijediti kralja Mésija. Njegova vladavina obilježena je otvorenom suradnjim s kolonijalnim silama, posebice Francuzima, koji su mu čak i pomagali u vojnim pohodima, što je stvaralo probleme u odnosima sa susjednim Dahomejom.

Loši odnosi su 1889. godine prerasli u otvoreno neprijateljstvo, nakon što je Dahomej neuspješno pokušao osvojiti Porto-Novo. Toffa se tada konačno priklonio Francuskoj te im je dopustio da koriste Porto-Novo kao svoje sjedište tokom ratnih sukoba s Dahomejom. Iste godine utemeljio je i odlikovanje Red Crne zvijezde, koje se i danas dodjeljuje u Beninu. Nakon što su Francuzi očekivano porazili Dahomej i pretvorili ga u svoj protektorat, Toffa I. je svojoj tituli dodao i naslov "Béhanzinov gospodar", referirajući se na svrgnutog i protjeranog posljednjeg kralja Dahomeja. 

Nakon što su Francuzi Dahomej pretvorili u svoju koloniju 1900. godine, Hogbonou (Porto-Novo) je zadržao svoju nezavisnost, međutim je s godinama postepeno gubio autonomiju; Toffa je u nekoliko navrata protestirao Francuzima zbog smanjivanja autonomije, ali i zbog uvođenja novih poreza. Nakon njegove smrti 1908. godine, Kraljevstvo Hogbonou je također pripojeno Francuskom Dahomeju i tako formalno ukinuto. 

Njegova vladarska palača u Porto-Novu danas je pretvorena u muzej.

Literatura
----------

* (`en`) Mathurin C. Houngnikpo et Samuel Decalo, « Toffa, King (1874-1908) », in *Historical Dictionary of Benin*, The Scarecrow Press, Lanham, Toronto, Plymouth, 2013 (4th ed.), 337 str. ISBN 9780810871717

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 73211499
* LCCN: n2002028612

 |
***The Osmonds*** (doslovno: "Osmondovi") je američki muzički bend koga čine članovi porodice Osmond iz Utaha, a koji su tokom posljednjih pola vijeka imali dugu i plodnu karijeru, odnosno razne inkarnacije u kojima su eskperimentirali sa raznim muzičkim stilovima. Originalno su nastali 1962. kao dječji barbershop kvartet koga su činili braća Alan Osmond, Wayne Osmond, Merrill Osmond i Jay Osmond. Nakon nastupa u njegovoj TV-emisiji, poznati pjevač Andy Williams je postao njihov mentor te ih je potakao da uče svirati razne instrumente. Kasnije su im se pridružili mlađa braća Donny Osmond i Jimmy Osmond. Vrhunac popularnosti su uživali početkom 1970-ih zahvaljujući pop pjesmama usmjerenima djeci i tinejdžerima; godine 1971. je singlica *One Bad Apple* došla na vrh američke top-liste. Popularnost benda, koja se ponekad nazivala *osmondmanijom*, se odrazila i kroz nekoliko TV-emisija, uključujući i animiranu seriju s Osmondovima kao glavnim junacima. Bend se formalno nikada nije raspao, iako su njegovi članovi, kao i sestra Marie Osmond, od sredine 1970-ih počeli sve više nastupati u solo projektima. Članovi porodice Osmond su poznati kao gorljivi sljedbenici Crkve Isusa Krista Svetaca posljednjih dana (Mormonske crkve) čije je učenje značajno uticalo na njihovu muziku, kao i način života.

Izvori
------

1. ↑  „The Osmonds". MTV. Pristupljeno 27 July 2012.

Vanjske veze
------------

***The Osmonds*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.osmond.com Official Web site
* The Osmonds na sajtu AllMusic (`en`)
* Osmond Official Videos on YouTube
* Behind the Teeth: Know Your Osmond at Confessions of a Pop Culture Addict
* The Osmonds Biography on YouTube
**Carska kuća** je prvi masivni objekat izgrađen u Banjoj Luci nakon Austrougarske okupacije. Služio je za smještaj vojne komande i uprave grada. Tačan datum izgradnje nije precizno utvrđen. U geodetskim kartama načinjene u periodu od 1880. do 1884. godine, ucrtana je Carska kuća te se pretpostavlja da je gradnja obavljena između 1873. i 1883. godine.

Objekat ima prizemlje i prvi sprat gotovo identičnih karakteristika. Za razliku od većine austrougarskih zgrada, Carska kuća nema podrum. Centralno orijentisani ulaz nalazi se sa južne strane.

Drvenu krovnu konstrukciju prvobitno je prekrivao biber crijep koji je kasnije zamenjen falcovanim crijepom.

Carska kuća je zaštićeno nepokretno kulturno dobro u Republici Srpskoj.

Vidi još
--------

* Spisak spomenika u Banjoj Luci

Izvori
------

1. ↑  „Zanimljivosti: Carska kuća". znanje.org. Pristupljeno 9 oktobar 2015.
2. ↑  „Carska kuća". Republički Zavod za zaštitu kulturno - istorijskog i prirodnog nasljeđa RS- Banja Luka date=. Pristupljeno 9 oktobar 2015.
**Alsea** - indijansko pleme porodica Yakonan nastanjeno u 19. stoljeću na istoimenoj rijeci i zaljevu u Oregonu. Ime Alsea došlo je od njihovog vlastitog imena Älsé, nepoznatog značenja. Pleme Chasta Costa nazivalo ih je Kûnis'tûnne a Indijanci Luckiamute *Päifan amím* i *Tcha yá?o amim*. Da je ovo pleme prakticiralo deformaciju lubanje saznajemo iz naziva kojim su ih nazivali Naltunnetunne, a to je Si ni'-te-le tunne u značenju 'flatheads'. Indijanci Nestucca zvali su ih *Tehayesatlu*. Bilo ih je 6,000 (1780.), tako misli Mooney. U ranom 20. stoljeću preostalo ih je tek 29 (1910.) , odnosno 9 (1930.).
Sela su im se nalazila na sjevernoj i južnoj obali Rijeke Alsea, to su: Chiink, Kakhtshanwaish, Kalbusht, Kauhuk, Kaukhwan, Khlimkwaish, Khlokhwaiyutslu, Kutauwa, Kwamk, Kwulisit, Kyamaisu, Panit, Shiuwauk, Skhakhwaiyutslu, Tachuwit, Thlekuhweyuk i Thlekushauk.

Govorno područje jezika plemena Alsea

Vanjske veze
------------

* Alsea Arhivirano 2007-09-26 na Wayback Machine-u
* Alsea Indians Arhivirano 2010-04-13 na Wayback Machine-u
* Alsea Bay and River History Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u
* Alsea Creation Stories Linkovi
* Alsea Fishing Skills
* Alsea Indian Tribe History
* ALSEA INDIAN SUBAGENCY, OREGON Arhivirano 2008-05-09 na Wayback Machine-u
* Alsea Indian Women Dress
Prva stranica izvještaja sa jednog od sastanaka vezanih uz Operaciju Mongoose.Operaciju je predvodio Edward Lansdale, general Američke ratne avijacije.
**Operacija Mongoose** (španjolski: *Operación Mangosta*), znana i kao **Kubanski projekt**, bila je tajna operacija CIA-je razvijena tokom prve godine mandata predsjednika Johna F. Kennedyja. Kennedy je 30. studenog 1961. godine odobrio seriju agresivnih tajnih operacija protiv vlasti Fidela Castra na Kubi. Operaciju je predvodio Edward Lansdale, general Američke ratne avijacije, a službeno je započela nakon neuspjele invazije u Zaljevu svinja. 

Operacija Mongoose je bila tajni program protiv komunističke vladavine na Kubi, a za cilj je imala rušenje Castrove vlasti; harvardski historičar Jorge Domínguez izjavio je kako je svrgavanje komunističke vlade na Kubi bio primarni fokus Kennedyjeve administracije. Jedan od dokumenata Državnog tajništva Sjedinjenih Država otkrio je kako je operacija doista imala za cilj "pomoći Kubi u svrgavanju komunističkog režima", uključujući i Fidela Castra, i "organizirati pobunu na Kubi do listopada 1962." Američki političari su htjeli "novu vladu, s kojom bi Sjedinjene Države živjele u miru". Među brojnim planovima bili su i neuspjeli pokušaji atentata na Fidela Castra.

Operacija Mongoose se, kao i ranija invazija u Zaljevu svinja, pokazala neuspješnom i još jednom krahom američke vanjske politike prema Kubi. Operacija, koja je od 1961. do 1975. godine bila tajna, imala je, prema Noamu Chomskom, proračun od $50,000,000 godišnje te je zapošljavala oko 2,500 ljudi, među kojima 500 Amerikanaca. Akcija je javnosti otkrivena djelomično od strane Churchove komisije, a djelomično od strane istraživačkih novinara. Chomsky je tokom 1989. godine spekulirao kako operacija službeno možda još uvijek traje, međutim ne postoje jasni dokazi u prilog te teze.

Vanjske veze
------------

* *Operation Mongoose: The Cuba Project*, Cuban History Archive, 20 Feb 1962.
* *The Cuban Missile Crisis, 1962*, The National Security Archive.
* *Meeting with the Attorney General of the United States Concerning Cuba*, CIA minutes, 19 January 1962.
* *Justification for US Military Intervention in Cuba*, Joint Chiefs of Staff, 13 March 1962.
* *Minutes of Meeting of the Special Group on Operation Mongoose*, 4 October 1962.
* *CIA Inspector General's Report on Plots to Assassinate Fidel Castro*, CIA Historical Review Program, 23 May 1967. (HTML version Arhivirano 2005-06-08 na Wayback Machine-u)
**Regrutacija**, **novačenje** ili **konskripcija** (latinski: ) je pojam koji u najširem smislu označava prisilni rad građana za račun državne vlasti. Najčešći oblik regrutacije jest vojna obaveza, odnosno služba u oružanim snagama, koja može biti kroz služenje vojnog roka odnosno odazivanje na mobilizacijske pozive u slučaju rata, elementarne nepogode ili drugih izvanrednih situacija. Pored toga postoji i radna obaveza tokom koje su građani dužni obavljati poslove od javnog značaja.

Izraz regrutacija ili regrutiranje se, pak, u posljednje vrijeme ponekad koristi i za aktivnosti pojedinih privatnih i drugih kompanija ili pravnih osoba koje za svrhu imaju pribavljanje najkvalitetnijih mogućih kadrova za profesionalno tj. plaćeno obavljanje određenih poslova. U medijima najčešće spominjani primjer su sportski klubovi koji regrutiraju igrače za pojedine timske sportove. Za tu aktivnost se, pod uticajem engleskog jezika, u posljednje vrijeme na srpskohrvatskom govornom području koristi izraz *draft*.

***Regrutacija*** na Wikimedijinoj ostavi
Dijagram pokazuje u kojim stupnjevima DNK-iRNK-protein puta se može kontrolisati ekspresija
**Regulacija genske ekspresije** (ili *genska regulacija*) obuhvata procese koje ćelije i virusi koriste da regulišu način na koji se informacije gena pretvaraju u genske produkte. Mada funkcionalni genski proizvod može da bude RNK, većina poznatih mehanizama reguliše kodiranje proteinskih gena. Svaki korak genske ekspresije može da bude modulisan, od DNK-RNK transkripcije do posttranslacione modifikacije proteina.

Regulacija gena je esencijalna za viruse, prokariote i eukariote jer povećava mnogostranost i adaptabilnost organizma tako što omogućava ćeliji da izrazi protein po potrebi. Mada je Barbara Maklintok još 1951 pokazala interakciju između dva genetička segmenta, aktivatora (*Ac*) i disocijatora (*Ds*), u formiranju boje kukuruznih zrna, prvim otkrićem regulacije gena se smatra identifikacija lac operona 1961, koju je otkrio Žak Monod. U njoj su enzimi koji učestvuju u metabolizmu laktoze izraženi u genomu *E. coli* samo u prisustvu laktoze i odsustvu glukoze.

U višećelijskim organizmima regulacija gena rukovodi procesima ćelijske diferencijacije i morfogeneze, dovodeći do formiranja različitih ćelijskih tipova koji poseduju različite profile ekspresije gena mada imaju iste genomske sekvence.

Spoljašnje veze
---------------

* Genska ekspresija Arhivirano 2013-05-19 na Wayback Machine-u
* MeSH *Regulation of Gene Expression*
**Andrássy út** slobodno prevedeno *Andraševa ulica* je impresivni bulevar s kraja 19. vijeka u Budimpešti.

Andraševa ulica je 2002. zajedno sa ostalim budimpeštanskim lokalitetima (Budimski dvorac, Obala Dunava) uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

Karakteristike i historija gradnje
----------------------------------

Andraševa ulica duga je 2.310 metara, počinje iz historijskog centra Pešte i ide do Trga heroja (*Hősök tere*) i Gradskog parka (*Városliget*), i to tako da se postupno širi. Obrubljena je monumentalnim rezidencijalnim palačama podignutim u raznovrsnim historicističkim stilovima. Među svim tim zgradama ističe se palača opere, izgrađena po planovima Miklósa Ybla.

Ispod nje je između 1893. - 1896. izrađena linija milenijskog metroa, kao prvog u kontinentalnoj Evropi.

Bulevar je nazvan po tadašnjem ugarskom premijeru Gyuli Andrássyju koji je bio najveći zagovornik njezine izgradnje.
Nakon formiranja Narodne Republike Mađarske - 1950. nazvana je *Sztálin út* (Staljinova ulica), za 
Mađarske revolucije - 1956. prezvana je u *Magyar Ifjúság útja* (Ulica mađarske omladine), ali je već slijedeće 
godine, nakon slamanja bune, dano ime - *Népköztársaság* (Ulica Narodne Republike). Orginalno ime vraćeno joj je nakon političkih promjena - 1990..

Andraševa ulica je simbol transformacije Pešte u modernu metropolu. 
Taj bulevar je zajedno s izgradnjom prvog metroa, radikalno transformirao urbanu strukturu Pešte.

Andraševa ulica podignuta je od 1872. do 1885. Ona je uz metro tipični primjer realizacije planiranih rješenja povezanih sa u to vrijeme najmodernijim tehničkim novitetima, kako bi se zadovoljile potrebe modernog društva u nastajanju.

Arhitektonski - Andraševa ulica izgleda kao jedinstvena cjelina i pored toga što su kuće uz nju podignute u brojnim eklektičnim stilovima, u kojima ipak dominiraju neorenesansne građevine.

Urbanistički taj bulevar je odraz tendencija, koje su postale široko rasprostranjena u drugoj polovici 19. vijeka.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7   „*Budapest, including the Banks of the Danube, the Buda Castle Quarter and Andrássy Avenue*" (engleski). UNESCO. Pristupljeno 02. 05. 2016.
2. 1 2  „*Andrássy Avenue*" (engleski). Budapest info. Arhivirano iz originala na datum 2016-05-19. Pristupljeno 02. 05. 2016.

Vanjske veze
------------

***Andrássy út*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Andrássy Avenue* na portalu Budapest info Arhivirano 2016-05-19 na Wayback Machine-u (`en`)

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Mađarskoj |
| --- |
|  | 
Obala Dunava, Budimska palača i Andrássy út u Budimpešti • Staro selo Hollókő • Nacionalni park Hortobágy • Kraške spilje Aggteleka i Slovačkog krša 1) • Benediktinska opatija Pannonhalma • Nacionalni park Nežidersko jezero 2) • Ranokršćanska nekropola Sopianae • Tokajski vinogradi
 | Mađarska zastava |
| **Mađarska nematerijalna svjetska baština**
Procesija bušara na Mohaču • Sokolarstvo3) • Folklor i vez etničke grupe Matyó
 |
| 
1) Zajednička svjetska baština Mađarske i Slovačke 
2) Zajednička svjetska baština Mađarske i Austrije 
2) Nematerijalna svjetska baština više zemalja 
 |
**André Vaillant** (Soissons, 3. novembar 1890 –– 1977) francuski slavist, profesor na Collège de France. Bio je potpredsednik Instituta za slovenske studije u Parizu (Institut d'études slaves), urednik *Revue des Études slaves*, član Lingvističkog društva u Parizu (Société de Linguistique de Paris), dopisni član Slovenskog instituta u Pragu, dopisni član Bugarske akademije nauka i umetnosti i Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti.

Studirao je na École normale supérieure u Parizu (1911–1914), potom je učio na École nationale des langues orientales vivantes i specijalizirao se na Filozofskom fakultetu u Beogradu (1920–1921). Radi naučnog napredovanja, boravio je u Jugoslaviji, Čehoslovačkoj, Sovjetskom Savezu i Poljskoj. U Jugoslaviji je bio mnogo puta između 1922. 1934. godine.

U École nationale des langues orientales vivantes služio je kao profesor srpskohrvatskog jezika (1921–1927), a kao redovni profesor tamo radi od 1927 do 1952. Od 1932. bio je direktor Odeljenja za jezike i književnosti slovenskih naroda u srednjem veku na École pratique des hautes études.

Objavljivao je u *Revue des Études Slaves* (najviše tamo), *Bulletin de la Société de Linguistique de Paris*, *Onomastica*, *Revue critique d'histoire et de littérature* (Pariz), *Slavia* (Prag), *Prilozi* (Beograd).

Delo
----

* *Grammaire de la langue serbo-croate*, s Antoineom Meilletom, Pariz, 1924.
* *Manuel du vieux slave*, dve knjige (I *Grammaire*; II *Textes et glossaire*), Pariz, 1948.
* *Grammaire comparée des langues slaves* (delo u četiri toma i sedam svezaka: I *Phonétique* 1950. IIa *Morphologie: flexion nominale* i IIb *Morphologie: flexion pronominale* 1958, IIIa *Le Verbe: 1re partie* i IIIb *Le Verbe: 2e partie* 1966, IIIc *La Formation des noms* 1974, IV *La Syntaxe* 1977).

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 109962637
* LCCN: nr93041528
* ISNI: 0000 0001 0859 9706
* GND: 13284995X
* SELIBR: 98564
* SUDOC: 027173623
* BNF: cb119274122 (podaci)
* BIBSYS: 90322900
* NKC: kup20030000105333

 |
**Club Deportivo Guadalajara**, isto tako poznat kao **Guadalajara** i obično nazivan **Chivas** (*Jarci*), odnosno kao *Svemeksički tim* je meksički sportski klub. Iako je aktivan i u košarci, tenisu i biciklizmu, najpoznatiji je po svom profesionalnom nogometnom klubom. Nogometni tim je poznat kao S.A. de C.V. (*Sociedad Anónima*), odnosno trgovačko društvo s ograničenom odgovornošću pravno odvojeno od glavnog sportskog kluba.

Guadalajara je jedini nogometni klub u meksičkoj historiji koji je imao samo igrače rođene u Meksiku. Guadalajara igra u Prvoj meksičkoj ligi te se smatra najpopularnijim klubom u Meksiku. Smatra se i najuspješnijim klubom u meksičkoj fudbalskoj historiji, s obzirom da je 11 puta osvojio nacionalno prvenstvo, jedno više od Américe.

Njegov glavni suparnik je América (v. el Superclásico), također popularan klub, a čiji se zajednički mečevi smatraju nacionalnim derbijem. (U tome su slični s mečevima Boca Juniors-River Plate, Real Madrid-Barcelona, Internazionale-Milan ili Celtic-Rangers). Klub je prilično popularan u SAD, što je dovelo do stvaranja tzv. ekspanzijskom tima u Major League Soccer, poznatog pod nazivom Chivas USA , a čiji su igrači i iz Meksika i iz SAD. Svoj 11. profesionalno prvenstvo su Chivas osvojili 10.12. 2006.

Vanjske veze
------------

***C.D. Guadalajara*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanični sajt (španski)
* Soy de Chivas (španski)
Plemena u Iliriku za vreme Batonovog ustanka 6. g. 
n.e.
Lokalitet Donja Dolina - crtež Ćire Truhelke
**Oserijati** (latinski:  ili *Oseriates*) bili su ilirsko-panonsko pleme koje je živelo kraj reke Save blizu ušća reke Vrbasa. Nalazili su se između Kolapijana i Breuka i možda su pripadali južnopanonskoj jezičkoj skupini. Verovatno su se Kolapijani, Varcijani i Oserijati izdvojili iz velikog plemena Breuka, koje se nakon velikog ilirskog ustanka (6–9. n.e.) rascepilo na više manjih delova. Ime plemena verovatno je satemsko i potiče od indoevropskog korena \*eghero ("jezero").

Arheologija
-----------

*Glavni članak: Donja Dolina*
Na području Oserijata, u selu Donja Dolina, na desnoj obali rijeke Save, oko 17 km nizvodno od Bosanske Gradiške, nalazi se arheološki lokalitet Donja Dolina. Proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Povremeno naseljavanje u Donjoj Dolini počinje u III milenijumu pne. u doba eneolita, o čemu svjedoči bakarna sjekira pločastog oblika. Novo naseljavanje je u prvoj polovini II milenijuma p.n.e, u doba ranog bronzanog doba, o čemu svjedoči bronzana sjekira i bodež. Oko 1200. godine prije naše ere, početkom kasnog bronzanog doba na ovom lokaliteu započinje kontinuirano naseljavanje populacija iz Podunavlja i sjeverne Panonije, pripadnika Kulture polja sa urnama. Prodor Kelta u Panoniju desio se sredinom IV stoljeća pne. Život u ravničarskom otvorenom naselju traje sve do I vijeka n.e. kada je definitivno napušteno.

Literatura
----------

* Bowman, Alan; Champlin, Edward; Lintott, Andrew (1996), *The Cambridge Ancient History*, **10. The Augustan Empire, 43 BC-AD 69** (2. izd.), Cambridge University Press
* Mocsy, Andras (1974), *Pannonia and Upper Moesia*, Routledge Kegan Paull Ltd
* Quiles, Carlos (2007), *A grammar of modern Indo-European: language and culture, writting system and phonology, morphology, syntax*, Association cultural DNGHU
* Stipčević, Aleksandar (1989), *Iliri : povijest, život, kultura*, Zagreb: Školska knjiga

Vanjske veze
------------

* 

* Medijski sadržaji Illyria & Illyrians na Wikicommonsu.
**Oulujoki** (švedski: *Ule älv*) je rijeka na sjeverozapadu Finske duga 107 km, čije ime znači *Rijeka koja plavi*.

Geografske karakteristike
-------------------------

Oulujoki izvire iz Jezero Oulujärvi na nadmorskoj visini od 122,7 metra kod naselja Vaala. Od tamo teče prema sjeverozapadu, preko niza akumulacionih jezera do ušća u Botnijski zaljev kod grada Oulu, gdje ima 
deltu.

Oulujoki ima prosječni protok od 259 m³/s, i sliv od 22841 km², jedan od najvećih u zemlji.

U sliv rijeke ubrajaju se i brojna jezera, od kojih njih 398 ima više od 50 hektara, a najveće od njih Oulujärvi, ima - 928 km².
.
Sliv rijeke je relativno rijetko naseljen, u njemu živi ukupno 226 000 stanovnika, što iznosi 11,5 stan. po 1 km². Većina živi na zapadu pored ušća. Teren pokrivaju uglavnom šume, a samo 3% oranice, koncentrirane
oko ušća.

Velika tvornica celuloze i papira nalazi se na obali najvećeg jezera sliva Oulujärvi, ona je sve do 1980-ih kad su ugrađeni pročistači, bila veliki zagađivač.

Rijeka Oulujoki, koja je nekoć često plavila je regulirana izgradnjom 18 hidroelektrana između 1941. - 1957. snage od 550 MW i više, tako da sve zajedno proizvode više od 2500 GWh električne energije.

Tako da je čak 99,6% hidropotencijala rijeke iskorišteno, što je najviši postotak od svih finskih rijeka.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Oulujoki*" (engleski). Pilot River Basins. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-04. Pristupljeno 10. 10. 2015.
2. 1 2  „*Oulujoki*" (finski). Järvi&Meri. Pristupljeno 10. 10. 2015.
3. 1 2  „*River Oulujoki*" (engleski). Tervantie. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-06. Pristupljeno 10. 10. 2015.

Vanjske veze
------------

***Oulujoki*** na Wikimedijinoj ostavi

* *The Oulujoki River* na portalu Rokua Geopark Arhivirano 2016-02-13 na Wayback Machine-u (`en`)