**Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država** (engl. ), najviši je sud u SAD-u, nalazi se na čelu sudske vlasti SAD-a i predstavlja jedno od triju najviših tijela vlasti u zemlji.

Jedini je među američkim sudovima koji je ustanovljen u Ustavu SAD, za razliku od nižih sudova, ustanovljenih zakonima. Sud je ustanovljen na temelju članka III američkog ustava 1789. godine. Sjedište suda nalazi se u Washingtonu.

Djeluje kao žalbeni i, vrlo rijetko, prvostepeni sud u nizu sporova vezanih uz federalnu vlast. Mnogo je važnija njegova ovlast da sve akte zakonodavne i izvršne vlasti proglašava protuustavnim i time ih stavlja van snage, zbog čega ima daleko veću važnost nego slične institucije u drugim državama.

Suce Vrhovnog suda imenuje predsjednik SAD, a potvrđuje Senat. Mandat sudaca je doživotan. Iako formalno postoji procedura za opoziv sudaca Vrhovnog suda, niti jedan sudac u istoriji nije smijenjen sa položaja sudca Vrhovnog suda. Sudci Vrhovnog suda uobičajeno se u javnosti dijele na konzervativne, umjerene, liberalne tumače filozofije prava i pravne interpretacije. Svaki od sudaca ima po jedan glas pri donošenju odluka, i dok se mnoge odluke donose jednoglasno, u istaknutim slučajevima dolazi do ideoloških razmimoilaženja među sudcima.

Kolokvijalno, za sud se povremeno koristi skraćenica **SCOTUS** po analogiji skraćenice POTUS koja se koristi za predsjednika Sjedinjenih Američkih Država.

Istorija suda
-------------

Ratifikacijom Ustava Sjedinjenih Američkih Država 1789. godine, člankom III ustava osnovan je i Vrhovni sud. Ovlasti suda definirane su u spomenutom III članku ustava. Vrhovni je sud jedini sud u Sjedinjenim Državama osnovan ustavom dok su drugi sudovi na federalnoj razini osnovani odlukom Kongres Sjedinjenih Država dok su niži osnivani i odlukom nadležnih saveznih država. Prva sjedica SAD-a bila je 2. februara 1790. godine do kada je pet od šest sudaca bilo imenovano. Šesti sudac nije imenovan sve do 12. maja 1790. godine. Kako je sud u ovome periodu imao samo šest sudaca, svaka je odluka istovremeno donošena i većinskim i dvotrećinskim glasanjem. Ipak, Kongres je 1789. godine donio odluku da u tadašnjim okolnostima kvorum od četiri sudca može donositi odluke.

Članovi suda
------------

U oktobru 2016. sud je imao 8 članova nakon što je 13. februara 2016. umro sudac Antonin Scalia na čije upražnjeno mjesto do tada nije imenovan novi sudac.

| Ime i prezime | Datum i mjesto rođenja | Imenovao | Rezultat glavovanja u Senatu | Starost pri imenovanju |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Roberts
**John Roberts** | 01955-01-27januar 27, 1955(age &0000000000000069.00000069)Buffalo, New York | George W. Bush | 78–22 | 50 |
| Kennedy
**Anthony Kennedy** | 01936-07-23juli 23, 1936(age &0000000000000087.00000087)Sacramento, California | Ronald Reagan | 97–0 | 51 |
| Thomas
**Clarence Thomas** | 01948-06-23juni 23, 1948(age &0000000000000075.00000075)Pin Point, Georgia | George H. W. Bush | 52–48 | 43 |
| Ginsburg
**Ruth Bader Ginsburg** | 01933-03-15mart 15, 1933(age &0000000000000091.00000091)Brooklyn, New York | Bill Clinton | 96–3 | 60 |
| Breyer
**Stephen Breyer** | 01938-08-15august 15, 1938(age &0000000000000085.00000085)San Francisco, California | Bill Clinton | 87–9 | 55 |
| Alito
**Samuel Alito** | 01950-04-01april 1, 1950(age &0000000000000073.00000073)Trenton, New Jersey | George W. Bush | 58–42 | 55 |
| Sotomayor
**Sonia Sotomayor** | 01954-06-25juni 25, 1954(age &0000000000000069.00000069)The Bronx, New York | Barack Obama | 68–31 | 55 |
| Kagan
**Elena Kagan** | 01960-04-28april 28, 1960(age &0000000000000063.00000063)New York, New York | Barack Obama | 63–37 | 50 |
| Vacant
***Upražnjeno mjesto*** |  |

### Demografija suda

U svom današnjem sastavu (oktobar 2016) sud ima 3 ženska i 5 muških sudaca. Jedan od sudaca je afroamerikanac, jedna je hispanoamerikanka dok su ostali nehispano bijelci. 5 sudaca su rimokatolici, a tri su jevreji. Svih osam sudaca studiralo je na nekom od univerziteta Ivy lige. Četiri dolaze iz savezne države New York, dva iz Kalifornije i po jedan iz New Jerseya i Džordžije.

U XIX vijeku svi sudci Vrhovnog suda bili su evropskog, uobičajeno sjevernoevropskog porijekla i gotovo isključivo protestanti. U tom se periodu pažnja posvećivala ujednačenoj regionalnoj zastupljenosti sudaca iz raznih dijelova zemlje, umejsto na vjersku, etničku i rodnu ravnopravnost.

Najveći broj sudaca bili su protestanti, uključujući 39 episkopalaca, 19 prezbiterijanaca, 10 unitarijanaca, 5 metodista i 3 baptista. Prvi sudac katolik imenovan je 1836. godine, a prvi jevrej 1916. godine. Od tada je više katolika i jevreja imenovano na položaj sudaca, da bi se u posljednjim godinama trend promijenio i nakon penzionisanja sudca John Paul Stevensa 2010. godine sud je prvi put u istoriji bio bez i jednog protestanta.

Prvi sudac afroamerikanac bio je Thurgood Marshall 1967. godine, a prva žena Sandra Day O'Connor 1981. godine. Prvi sudac italijanskog porekla bio je konzervativac Antonin Scalia imenovan 1986. godine. Prva hispanoamerikanka u istoriji suda je Sonia Sotomayor imenovana od strane predsjednika Obame 2010. godine.

### Plate sudaca

U periodu od 2009. do 2012. plate sudaca suradnika (engl. ) iznosile su $213,900 dok su plate predsjedavajućih sudaca (engl. ) iznosile $223,500. Članak III, stavka 1 američkog ustavazabranjuje Kongresu da umanjuje plate sudaca koji su već započeli svoju službu. Kada sudac dosegne određenu starosnu granicu on može, ali nije obavezan, otići u mirovinu. Mirovina se određuje po uobičajenoj proceduri za federalne službenike, ali ne može biti niža od iznosa plate pri umirovljenju. Isto se pravilo o mirovinama odnosi i na druge sudce na federalnim sudovima.

### Svjetonazor

Iako su sudci nominirani od strane predsjednika na vlasti, oni ne predstavljaju njegovu stranku niti od stranaka primaju podršku pri kandidaturi i u radu. Sudci se bez obzira na to neformalno dijele na konzervativce, umjerenjake i liberale. Kandidature za položaj sudaca podržane su od strane političara kao pojedinaca.

Vidi još
--------

* Roe vs. Wade
* Eparhija za Ameriku i Kanadu protiv Milivojevića

Izvori
------

1. ↑  „Religion of the Supreme Court". adherents.com. January 31, 2006. Arhivirano iz originala na datum 2019-08-09. Pristupljeno July 9, 2010.
2. ↑  Segal, Jeffrey A.; Spaeth, Harold J. (2002). *The Supreme Court and the Attitudinal Model Revisited*. Cambridge Univ. Press.. str. 183. ISBN 0-521-78971-0.
3. ↑  Gibson, David (May 10, 2010). „No Protestants: A New Order in the Supreme Court". Politics Daily. Arhivirano iz originala na datum May 13, 2010. Pristupljeno July 8, 2010.

Vanjske veze
------------

***Vrhovni sud SAD*** na Wikimedijinoj ostavi

* Supreme Court of the United States

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Vrhovni sud SAD** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |