recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Đakovački ugovor Bosne i Ugarske** potpisali su kralj Dabiša i kralj Sigismund u julu 1393, u središtu bosanske biskupije u Đakovu.

Poslije smrti Tvrtka I, bosansko prijestolje preuzeo je njegov rođak Dabiša. Iz početka pomagale su ga vojvode njegova strica. Kad su u zimu 1391/2. god. provalili Turci u Bosnu, Dabiša je uspeo da ih suzbije i razbije. Tom prilikom istakao se naročito vojvoda Hrvoje. Malo prije toga, u julu 1391. Hrvoje i njegov brat Vuk dobili su od kralja Ladislava naziv hrvatsko-dalmatinskih banova. Tako je, od samog početka Dabišine vlade, skočio ugled i značaj porodice Hrvatinića u velikoj mjeri. Ban Vuk je vršio u Dalmaciji i bansku vlast.

Posle uspjeha protiv Turaka ugarski kralj Sigismund je zatražio od Dabiše da obnovi dužne obaveze prema mađarskoj kruni, koje je Tvrtko bio prekinuo. U strahu od Turaka s jedne i od Sigismunda s druge strane, Dabiša se riješio za sporazum s Mađarima. Nije imao neposrednih naslednika da bi radio za njih, a nije imao ni dovoljno ličnog stava da od Sigismundovih zahtjeva spase bosansku krunu za nekog drugog člana dinastije.

Posredstvom svešteničkih krugova, kao mjesto za lične pregovore bilo je izabrano Đakovo, gde se nalazilo sedište bosanskog biskupa. Rezultat pregovora bio je: 

* Dabiša je priznao kao vrhovnog kralja Bosne Sigismunda.
* Dabiša je ostao na bosanskom prestolu dok je živ, ali da potom bosanska kruna pripada Sigismundu.
* Dabiša se odrekao daljeg pomaganja kraljevih protivnika u Dalmaciji i Hrvatskoj.
* Sigismund je tražio da pored Dabiše sporazum prime i glavne bosanske vojvode, a od tih vojvoda zahtevao je obavezu da neće pomagati svom kralju, ako bi se on odmetnuo od Mađara, a i oni sami da neće dizati svog oružja protiv mađarske krune.

Opozicija protiv Đakovačkog Ugovora bila je velika. Svi su osjetili da se njim ruši Tvrtkova politika i sve što je on postigao. Opoziciju je vodio, u glavnom, Ivaniš Horvat, koji se odmetnuo od kralja, i Sigismund lično dolazi u Bosnu, da kazni odmetnike i raščisti stvari. Zauzeo je tvrdi Dobor i dade ga razrušiti, a Horvate uhvatio i svirepo kaznio. I ban Vuk Hrvatinić pokušao je da se s vojskom odupre Mađarima, ali je bio potučen. Bosna je izgubila dijelove Hrvatske i Dalmacije.
Tako je tri godine poslije Tvrtkove smrti njegovo djelo bilo potpuno srušeno. Sam Dabiša, dugo bolešljiv, nije ostao dugo na vlasti. Umro je 7. septembra 1395. u Sutjesci.

Literatura
----------

* Vladimir Ćorović, Beograd, novembar 2001 - Istorija srpskog naroda
* Sima Ćirković, Beograd 1964 -Istorija srednjovjekovne bosanske države
**Puerto Santa Cruz** (prevedeno - Luka Svetog Križa) je grad i općina od 4,431 na jugu zemlje u Provinciji Santa Cruz.

Karakteristike
--------------

Puerto Santa Cruz se nalazi u Patagoniji, prostire se duž zapadne (lijeve) obale estuarija Rijeke Santa Cruz, udaljen 17 km od njena ušća u Atlantski ocean i 
36 km uzvodno od susjednog grada Comandante Luis Piedrabuena.

Historija
---------

Svoje ime duguje *Rodríguezu Serranu*, članu Magellanove ekspedicije, kapetanu broda Santiago, koji je prvi doplovio do njega 3. maja 1520. i nazvao ga po blagdanu toga dana.

Magellanova ekspedicija boravila je u tom sidrištu do oktobra da bi prikupi zalihe, za daljnje putovanje. Za svog boravka podigli su mali oltar za buduće posjetitelje.
Nakon Magellanove, do Santa Cruza su doplovile i druge pomorske ekspedicije, vjerske misije, kitolovci. Čak je i bilo pokušaja da se podigne trajno ribarsko naselje *Colonia Rouquaud* (1872. - 1874.).

Argentinska vlada je u nastojanju da osigura svoj suverenitet nad Patagonijom sa rivalskim Čileom poslala komodora *Luisa Pya*, koji se krajem 1878. iskrcao sa malom jedinicom i podigao malu pomorsku bazu. 
Tako se 1. januar 1878. smatra službenim datumom kad je osnovan Santa Cruz ali i kao dan kad je 
osnovana argentinska ratna mornarica.

Malo po malo, naselje je raslo zahvaljujući programu argentinske vlade za kolonizaciju Patagonije. 
Zainteresirani bi dobili po 45 hektara zemlje, i kredit od 500 ovaca, nešto krava, baraku i sredstva za obradu zemlje. Kredit su morali vratiti u roku od pet godina, tek nakon tog bi dobili definitivno vlasništvo nad imanjem.

Na taj je način izrastao u drugi najstariji grad u Provinciji Santa Cruz, nakon Comandante Luis Piedrabuena.

Između 1884.-1888. bio je administrativni centar Nacionalnog teritorija Santa Cruz, ali je taj položaj izgubio od Río Gallegosa koji je postao veći i značajniji.
Danas je ribarska luka i trgovištee ovčarskog kraja.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Puerto de Santa Cruz*" (španjolski). Argentina Gobierno. Pristupljeno 27.10.2023.
2. 1 2 3 4 5  „*Puerto Santa Cruz in Corpen Aike (Santa Cruz)*" (engleski). City Population. Pristupljeno 27.10.2023.

Vanjske veze
------------

***Puerto Santa Cruz*** na Wikimedijinoj ostavi

* *El municipio de Puerto Santa Cruz* ()
Koordinate: 43° 11′ 12" SGŠ, 20° 49′ 04" IGD

**Zemanica** je naselje u opštini Leposavić na Kosovu i Metohiji. Površina katastarske opštine Zemanica gde je atar naselja iznosi 724 ha. Po položaju selo je razbijenog tipa i nalazi se sa leve i desne strane Zemaničko-Drenske reke na zapadnim obroncima Kopaonika. Udaljeno je 13 km severno od Leposavića.

Granična sela su: na severu Miokoviće i Crnatovo, na zapadu Simićište, zaselak Ostraća, a na jugu je Vitanoviće.
Srednja nadmorska visina sela je 720 metara.

Selo je asfaltnim putem povezano sa važnijim saobraćajnicama koje prolaze dolinom reke Ibra.

Iako se selo pod ovim imenom ne pominje u pisanim izvorima, sigurno je da je postojalo u srednjem veku, jer ime podseća na srednjovekovni način radnje poluslobodnih seljaka – rad kulukom, besplatno ili rad zamanicom (pomoć u poslovima za koje je potrebna veća radna snaga, zajednički rad, moba). Vuk Karadžić u „Danici" za 1828. godinu pominje Zamanicu kao selo koje su pod svojom komandom držali Karađorđevi ustanici.

U selu se nalazi staro groblje sa retkim primercima starih nadgrobnih spomenika i crkva posvećena sv. Nikoli, pretpostavlja se da je iz 16. veka, a obnovljena je 2000. godine.

Demografija
-----------

* popis stanovništva 1948: 168
* popis stanovništva 1953: 185
* popis stanovništva 1961: 226
* popis stanovništva 1971: 230
* popis stanovništva 1981: 187
* popis stanovništva 1991: 158

U selu 2004. godine živi 166 stanovnika i broji 38 domaćinstava. Današnje stanovništvo čine rodovi : Planići, Spasići, Ilići, Savići, Petrovići, Popovići, Mihajlovići, Milovanovići, Jovanovići, Danilovići, Stefanovići, Milićevići. 

| * p
* r
* u
**Naseljena mesta** opštine Leposavić |
| --- |
| 
Bare •
Belo Brdo •
Beluće •
Berberište •
Bistrica •
Borova •
Borčane •
Brzance •
Vitanoviće •
Vračevo •
Vuča •
Gnježdane •
Gornji Krnjin •
Graničane •
Grkaje •
Guvnište •
Gulije •
Desetak •
Dobrava •
Donje Isevo •
Donji Krnjin •
Dren •
Duboka •
Zabrđe •
Zavrata •
Zemanica •
Zrnosek •
Ibarsko Postenje •
Jarinje •
Jelakce •
Jošanica •
Kajkovo •
Kamenica •
Kijevčiće •
Koporiće •
Kostin Potok •
Košutica •
Košutovo •
Kruševo •
Kruščica •
Kutnje •
Lazine •
**Leposavić** •
**Lešak** •
Lozno •
Majdevo •
Mekiniće •
Miokoviće •
Mioliće •
Mošnica •
Ostraće •
Plakaonica •
Planinica •
Popovce •
Potkomlje •
Pridvorica •
Rvatska •
Rodelj •
Rucmance •
Seoce •
Slatina •
Sočanica •
Tvrđan •
Trebiće •
Trikose •
Ćirkoviće •
Ulije •
Ceranja •
Crveni •
Crnatovo •
Šaljska Bistrica
 |
**Saimaa** (čita se **Sajma**) je najveće finsko jezero koje leži na jugoistoku zemlje.

Karakteristike
--------------

Saimaa leži sjeverozapadno od ruske granice - sjeveroistočno od Helsinkija. Ima površinu od 
1147 km² i najveće je jezero velikog - *Jezerskog sistema Saimaa*.

Jezero Saimaa leži na 76 metara nadmorske visine, prosječna mu je dubina 17 metara, a najveća 82 metara.
Jezero je danas povezano sa Finskim zaljevom - Kanalom Saimaa, sagrađenim 1856.

Satelitska snimka Jezera Saimaa
### Jezerski sistem Saimaa

Jezerski sistem Saimaa ima čak 4,377 km² i najveći je jezerski kompleks u Finskoj. 
To je jedan labirint jezera koji se račva u dvije grane i proteže na sjever u dužini od nekih 350 km od grada Lappeenranta koji leži na samom jezeru Saimaa do Iisalmia na zapadnoj grani i Nurmesa na istočnoj grani. 
To je kompleks od oko 120 jezera

Kopleks Saimaa je neprekinuti niz jezera, rijeka i potoka čije se vode polako slijevaju od sjevera prema jugu u Jezero Saimaa, iz kog istječu Rijekom Vuoksi u pravcu jugoistoka i Rusije gdje uviru u Ladogu, najveće evropsko jezero.
Sliv - Kopleksa Saimaa pokriva većinu jugoistočne Finske, područje veličine Belgije, koji se proteže od ruske
granice na istoku gotovo do jezera Oulujärvi na sjeveru. Dužina svih obala tog kompleksa je najveća na svijetu, 
gotovo 15.000 km, uz impresivan broj otoka - 14.000, što svjedoči da se radi o pravom labirintu.

Saimaa je formirana za ledenog doba kao ogromni glečer debljine više od kilometra koji je pokrivao 
čitav taj kraj, kad se otopio nastala je Saimaa kao niz slatkovodnih bazena odvojenih od mora na 76 m prosječne 
nadmorske visine.

Ekspoatacija šuma, poizvodnja celuloze i papira temelj su regionalne privrede. Jezerski kompleks omogućuje bitne prometne veze, između većih gradova u regiji. Velike hidroelektrane podignute su na južnom dijelu jezerskog 
kompleksa, naročito kod grada Imatre.

Slikovit mozaik voda, brda i šuma - Saimaa, privlači brojne turiste.

Povezano
--------

* Lista najvećih finskih jezera

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Lake Saimaa*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 18. 09. 2015.
2. 1 2 3  „*SAIMAA – Finland's largest lake*" (engleski). Virtual Finland. Arhivirano iz originala na datum 2008-02-14. Pristupljeno 18. 09. 2015.

Vanjske veze
------------

***Saimaa*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Lake Saimaa* na portalu Encyclopædia Britannica ()

| * p
* r
* u
Jezerski kompleks Saimaa |
| --- |
| Enonvesi • Haukivesi • Orivesi • Pihlajavesi • Puruvesi • Pyhäselkä • Pyyvesi • Saimaa • Ukonvesi |  |
Zastava Južnog Sudana
**Zastava Južnog Sudana** je u upotrebi od 9. januara 2005. Zastava je slična zastavi Kenije. Crna boja predstavlja identitet osam miliona ljudi. Žuta zvijezda na plavoj podlozi simbolizira rijeku Nil. Crvena boja je od prolivene krvi južnih Sudanaca za 21 godinu, a zelena predstavlja poljoprivredni potencijal.

Povezano
--------

* Grb Južnog Sudana
* Zastava Sudana

Zastave država u Africi

Položaj AfrikePoložaj Afrike
Alžir • 
Angola • 
Benin • 
Bocvana • 
Burkina Faso • 
Burundi • 
Čad • 
Džibuti • 
Egipat1) • 
Ekvatorijalna Gvineja • 
Eritreja • 
Esvatini • 
Etiopija • 
Gabon • 
Gambija • 
Gana • 
Gvineja • 
Gvineja Bisau • 
Jemen1) • 
Južnoafrička Republika • 
Kamerun • 
Kenija • 
Komori • 
Demokratska Republika Kongo • 
Republika Kongo • 
Lesoto • 
Liberija • 
Libija • 
Madagaskar • 
Malavi • 
Mali • 
Mauricijus • 
Mauritanija • 
Maroko • 
Mozambik • 
Namibija • 
Niger • 
Nigerija • 
Obala Slonovače • 
Ruanda • 
Sejšeli • 
Senegal • 
Sijera Leone • 
Somalija • 
Centralna Afrička Republika • 
Sudan • 
Sao Tome i Principe • 
Tanzanija • 
Togo • 
Tunis • 
Uganda • 
Zambija • 
Zelenortska Ostrva • 
Zimbabve

**Teritorije i nepriznate države**: 

Ceuta (Španija) • 
Južni Sudan • 
Kanarska ostrva (Španija) • 
Madeira ostrva (Portugal) • 
Mayotte (Francuska) • 
Melilla (Španija) • 
Reunion (Francuska) • 
Somaliland • 
Sveta Helena (Velika Britanija) • 
Zapadna Sahara • 
Zanzibar (Tanzanija)

1)Smatrani i dijelom Azije.

**Ostale zastave**: 

Zastave Afrike • 
Zastave Azije • 
Zastave Evrope • 
Zastave Južne Amerike • 
Zastave Okeanije • 
Zastave Sjeverne Amerike

 

***Zastava Južnog Sudana*** na Wikimedijinoj ostavi
**Rimski brojevi** - naziv je brojevnog sustava koji ne sadrži brojku nula, a nastao je u vrijeme starih Rimljana.

Osnovne brojke
--------------

Brojke su slijedeće:

* I - za broj 1
* V - za broj 5
* X - za broj 10
* L - za broj 50
* C - za broj 100 (lat. centum - sto)
* D - za broj 500 (ili pola grčkog slova Phi, koje je značilo 1.000)
* M - za broj 1.000 (lat. mille - tisuću) ili grčko slovo Φ (Phi)

Izvedene brojke
---------------

Brojevi između navedenih tvore se zbrajanjem ili oduzimanjem

* 2 = II (zbroj 1+1)
* 3 = III (zbroj 1+1+1)
* 4 = IV (razlika 5-1, ako broj koji je naprijed manji od onoga iza, oduzima se od većeg)
* 6 = VI (zbroj 5+1)
* 7 = VII (zbroj 5+1+1)
* 8 = VIII (zbroj 5+1+1+1)
* 9 = IX (razlika 10-1)

Rimljanima nisu trebali veći brojevi od par desetaka tisuća, a ostale se ionako lako moglo napisati.

Mane i vrline sustava
---------------------

Vrlina ovog sustava je vizualno predočavanje brojeva, tako da ga djeca lako uče (male brojeve).

Mana je njegova ograničenost, nema decimalnih brojeva, velik broj znamenaka za velike brojeve (ili treba izmišljati nove znamenke), nepostojanje nule kao koncepta.

***Rimski brojevi*** na Wikimedijinoj ostavi
**Santana do Livramento** je grad od 68,260 stanovnika i općina od 84,421 st. na jugu zemlje u Saveznoj državi Rio Grande do Sul.

Geografske karakteristike
-------------------------

Santana do Livramento se nalazi na urugvajskoj granici, gotovo spojena sa urugvajskim gradom Rivera.
Od svog administrativnog centra Porto Alegra je udaljen 492 km jugozapadno.

Historija
---------

Grad je nastao iz vojnog logora *Cidade de São Diogo*, kog je Brazilsko Carstvo podiglo radi intervencije u Vicekraljevstvu Río de la Plata.
Istovremeno su davane sesmarie (imanja) kolonistima koji su htjeli doći u taj kraj.

Santana do Livramento je službeno osnovana 30. jula 1823. nakon što je podignuta kapela *Nossa Senhora do Livramento*.

Privreda i transport
--------------------

Santana do Livramento je centar - stočarsko-ratarskog kraja, poznatog po vinu.
Za ekonomiju grada važna je prekogranična trgovina.

Sa gradovima u Brazilu povezan je željeznicom i državnim cestama N°158 i N°293.
Iako i Santana ima aerodrom, od 2023. redovni letovi se vrše iz urugvajskog *Internacionalnog aerodroma Óscar D. Gestido* u Riveri.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Sant'Ana do Livramento*" (engleski). City Population. Pristupljeno 26.11.2023.
2. 1 2 3 4  „*Sant'Ana do Livramento*" (engleski). City Population. Pristupljeno 26.11.2023.
3. 1 2  „*Quem Somos*" (portugalski). Prefeitura de Sant'Ana do Livramento. Pristupljeno 26.11.2023.
4. ↑  „*Aeropuerto Internacional de Rivera*" (španjolski). Escuadrón de Policía Aérea Nacional. Pristupljeno 26.11.2023.

Vanjske veze
------------

***Santana do Livramento*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Prefeitura de Sant'Ana do Livramento* ()
**Provincija La Rioja** (španjolski: *Provincia de La Rioja*) je jedna od 23 provincija Argentine.

Karakteristike
--------------

Provincija se nalazi na sjeverozapadu zemlje, na sjeveru graniči sa Provincijom Catamarca, na jugu sa provincijama San Juan i San Luis, na istoku sa Catamarcom i Córdobom i na zapadu sa Republikom Čile.

Prostire se na površini od 89,680 km², na kojoj živi 384,607 stanovnika.

Jugoistočna polovica provincije je polupustinjska ravnica, sa slanim jezerima i slaništima u koji uviru vodotoci sa Anda kad imaju vodu. 
sjeverozapadni dio presijeca od sjevera prema jugu niz andskih kordiljera između kojih su sušne kotline.
Nacionalni park Talampaya na jugozapadu provincije i susjedni Provincijski park Ischigualasto u Provinciji San Juan zajednički su 2000. godine uvršteni na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Americi.
Ta dva parka prostiru se na površini od 2,750 km² pustinjskog kraja u Andama.

Historija
---------

Kao i ostatak sjeverozapadne Argentine La Rioju su krajem 15. vijeka zauzele Inke, a naselili krajem 16. vijeka španjolski kolonisti u potrazi za zlatom i srebrom.
Sve do 1776. taj kraj bio je pod jurisdikcijom Generalne kapetanije Čile, a odtad je postao dio novo osnovanog Vicekraljevstva Río de la Plata.

Prvih godina argentinske nezavisnosti La Rioja je bila u sastavu Provincije Córdobe od koje se odcjepila 1820. i proglasila samostalnost.
Nakon tog je nastupio period građanskog rata i nemira, koji je potrajao do 1853. kad se situacija u zemlji stabilizirala.

Voda glavni je problem provincije, jer nema većih stalnih vodotoka, tako da je poljoprivreda ograničena na male pojase koji se navodnjavaju iz akumulacionih jezera. Od ruda ima bakra i molibdena.

Administrativna podjela
-----------------------

Administrativni centar provincije je grad La Rioja koji ima 114,893 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 18 departmana i općina.

Izvori
------

1. 1 2  „*La Rioja Province in Argentina*" (engleski). City population. Pristupljeno 24.10.2023.
2. 1 2 3 4  „*La Rioja province, Argentina*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 24.10.2023.
3. ↑  „*La Rioja in Capital (La Rioja)*" (engleski). City Population. Pristupljeno 24.10.2023.

Vanjske veze
------------

***La Rioja (provincija, Argentina)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ciudad de La Rioja* ()

| * p
* r
* u
Argentinske provincije |
| --- |
| Provincije | 
* Buenos Aires
* Catamarca
* Chaco
* Chubut
* Córdoba
* Corrientes
* Entre Ríos
* Formosa
* Jujuy
* La Pampa
* La Rioja
* Mendoza
* Misiones
* Neuquén
* Río Negro
* Salta
* San Juan
* San Luis
* Santa Cruz
* Santa Fe
* Santiago del Estero
* Tierra del Fuego
* Tucumán

 |  |
| Autonomni grad | 
* Buenos Aires (Ciudad Autónoma de Buenos Aires)

 |
|  |
| --- |
|  |

**Kraljevina Vestfalija** (francuski: *Royaume de Westphalie*; njemački: *Königreich Westphalen*) je bila satelitska država Prvog Francuskog Carstva osnovana 1807. godine, a ukinuta 1813. godine nakon Bitke naroda. Vestfalija je uključivala teritorij Hessena te neke druge dijelove današnje Njemačke. Iako je bila formalno nezavisna, Kraljevina Vestfalija je vazalni teritorij u sklopu Napoleonove Rajnske Konfederacije, a njome je vladao Napoleonov brat, Jérôme Bonaparte. Iako je kraljevina nazvana po Vestfaliji, radilo se o potpuno pogrešnom imenu s obzirom da je Kraljevina Vestfalija imala jako malo dodirnih točaka sa stvarnom Vestfalijom.

Dana 7. prosinca 1807. Napoleon je Vestfaliji nametnuo prvi pisani ustav na području Njemačke, središnju upravu modeliranu prema onoj u Francuskoj te agrarnu reformu. Ukinuto je ropstvo, a svim građanima su priznata jednaka prava te pravo na suđenje pred porotom. Godine 1808. u Vestfaliji je donesen prvi zakon kojim su Židovima dana jednaka prave, što je kasnije polužilo kao reformski model za ostale njemačke zemlje. Vestfalija se pokazala kao izrazito progresivna što se tiče donošenja i provođenja modernih zakonskih rješenja. 

S druge strane, Vestfalija je bila izrazito siromašna zemlja, no to nije spriječilo Napoleona da zahtijeva visoke poreze i davanja, kao i velik broj vojnika. Samo maleni broj vestfalskih vojnika koji su išli na Rusiju se iz nje vratio, a država je 1812. godine proglasila bankrot. Nakon Bitke naroda, antinapoleonska koalicija je ukinula Vestfaliju, a do 1815. godine je većina teritorija bila pod pruskom upravom. Ipak, većina reformi je zadržana i nakon ukidanja.
**Provincija Mendoza** (španjolski: *Provincia de Mendoza*) je jedna od 23 provincija Argentine.

Karakteristike
--------------

Provincija se nalazi na zapadu zemlje, na prosječnoj nadmorskoj visini od 875 metara.

Na sjeveru graniči sa Provincijom San Juan, na istoku sa Rijekom Desaguadero, koja ga odvaja od Provincije San Luis, na jugoistoku sa Provincijom Pampa, na jugu s Provincijom Neuquén. 
Na zapadu graniči sa čileanskim regijama; Valparaíso, Metropolitanski Santiago, O'Higgins i Maule.

Prostire se na površini od 148,827 km², na kojoj živi 2,014,533 stanovnika.

Provincija Mendoza proteže se istočno od najviših vrhova Anda, koji formiraju njenu granicu sa Čileom. Značajan dio njene površine zauzimaju pustinje i polupustinje. Najviši vrh Anda (i Zapadne hemisfere) Aconcagua 6,959 m, nalazi se u njezinom sjeverozapadnom kutu na granici sa Čileom. 
Najgušće naseljeni krajevi provincije nalaze se na sjeveru, u podnožju Anda, njih oplakuje Rijeka Mendoza važna za navodnjavanje. 
Prema istoku su pješčane ravnice sa velikim slanim jezerima, u koje uviru sve rijeke, osim Rijeke Grande na jugozapadu. 
Brane sa akumulacijama podignute na rijekama Atuel i Diamante pretvorile su okolicu grada San Rafael (Argentina)|San Rafaela]] u ratarski eldorado.

Historija
---------

Prvi španjolski kolonisti došli su u Mendozu 1561. iz Čilea. Za kolonijalnog perioda ostala je rijetko naseljen granični kraj pod stalnom prijetnjom indijanskih napada.
Od 1776. više nije pod jurisdikcijom Generalne kapetanije Čile već je dio Vicekraljevstvo Río de la Plata. Pa je 1820. dobila status provincije.

Prometna izolacija od udaljenog Atlantskog oceana i Estuarija Río de la Plata, prevladana je 1885. kad je izgrađena željeznička pruga do grada Mendoze. To je poboljšano 1910. kad je pruga (više nije u funkciji) povezana sa čileanskim željezničkom mrežom. 
Danas poluautoput N° 7 (*Carretera Libertador General San Martín*) koji je dio Panameričkog autoputa povezuje grad Mendozu Valparaísom u Čileu.

Privreda
--------

Mendoza ima najviše argentinskih vinograda i proizvodi najviše vina, tu se nalaze brojni voćnjaci jabuka, breskvi, kruški, kajsija i šljiva. Brojni su i maslinici, pored tog uzgaja se lucerna koja se izvozi u Čile, i sve više žitarice i soja. 
Od ruda ima urana, zemnog plina, mangana, zlata i bakra. Početkom 1980-ih Mendoza je bila vodeći proizvođač nafte u Argentini. 
Turizam je još jedan izvor prihoda, koji se bazira na planinskim resortima Villavicencio (termalni izvori) i Potrerillos (skijanje).

Administrativna podjela
-----------------------

Administrativni centar provincije je grad Mendoza koji ima 114,893 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 18 departmana i općina.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Mendoza Province in Argentina*" (engleski). City population. Pristupljeno 23.10.2023.
2. 1 2 3 4  „*Mendoza province, Argentina*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 23.10.2023.
3. ↑  „*Mendoza in La Capital (Mendoza)*" (engleski). City Population. Pristupljeno 23.10.2023.

Vanjske veze
------------

***Mendoza (provincija, Argentina)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobierno de la Provincia de Mendoza* (službene stranice) ()
**Kratkoglavi medvjed**, buldog medvjed ili *Arctodus* (grč.: *medvjeđi zub*), izumrli rod medvjeda koji je živio samo u Sjevernoj Americi tijekom pleistocena. Nastao je prije oko 3 000 000 godina, a izumro prije oko 11 000. Najviše njegovih okamina nalazi se u Kaliforniji.

Taksonomija, klasifikacija i evolucija
--------------------------------------

Kratkoglavi medvjed pripadao je skupini medvjeda *Tremarctinae* (*trčeći medvjedi*), čijih su pripadnika okamine pronađene u Americi i u Europi. Najstariji član *Tremarctinae* je *Plionarctos edensis*, koji je živio u Indijani i Tinisiju u razdoblju miocena (prije oko 10 000 000 godina). Smatra se da je ovaj rod prethodio *Arctodusu*, kao i suvremenim medvjedima naočarima (*Tremarctos ornatus*).

Povezane skupine medvjeda iz Južne Amerike, roda *Arctotherium*, dostizale su još veću veličinu. Okamine vrste *Arctotherium augustidens* (prije 2 000 000 - 500 000 godina) pronađene prvi put u Argentini 1935. i preispitane 2011. upućuju da je riječ o najvećim medvjedima ikada (utvrđena masa 1 600 kg, te visina najmanje 340 cm). Njegove nadlaktične kosti bile su slične veličine kao slonovske.

Vrste
-----

Usporedba veličine kratkoglavog medvjeda i čovjeka
**Arctodus simus** (prije 2 000 000 - 10 000 godina), masivan između 110.2 i 800 kg. Najveći predstavnici bili bi na sve četiri noge dosezali visinu od oko 180 cm, a u uspravnom stavu oko 400 cm. Prema tvrdnjama proučavatelja, kratkoglavi medvjedi masivni 1 000 kg bili su češći nego što se mislilo. Osim toga, oznake pandža na zidovima visokim do 15 m pronađene u spilji Riverbluff u Misuriju ukazuju na veliku veličinu kratkoglavih medvjeda.

**Arctodus pristinus** (prije 3 000 000 - 2 200 000 godina), dva primjerka su masivna 500.7 kg i 63,6 kg. Najviše ih je živjelo u Floridi.

Prehrambene navike
------------------

Znanstvenici se ne slažu oko prehrane kratkoglavog medvjeda. Raščlamba kostiju pokazala je visoku razinu dušika što govori o isključivo mesožderskoj prehrani. Odrasloj jedinki trebalo je oko 16 kg mesa na dan kako bi preživjela. Teorije govore o kratkoglavom medvjedu kao okrutnom grabežljivcu koji lovi koristeći golemu fizičku snagu. Međutim, pri tome bi mu smetali veoma veliki udovi. Duge noge i brzina 50-70 km/h omogućavali bi mu lov na biljoždere poput konja. No, velika tjelesna masa mu je hendikep i smanjuje mu okretnost. Dr. Paul Matheus tvrdi da je više bio za izdržljivost nego za velike brzine. Zbog toga pretpostavlja da nije bio grabežljivac već je koristio svoju pojavu za zastrašivanje manjih mesoždera poput Canis dirusa, sabljozubog tigra ili američkog lava te otimanje njihovog plijena. Nedavna istraživanja upućuju na zaključak da je kratkoglavi medvjed bio svežder.

Izumiranje
----------

Kratkoglavi medvjedi izumrli su prije oko 11 000 godina. Razlozi: izumiranje njihovog velikog plijena, pojava suvremenijih medvjeda, ljudski lov.
**Provincija San Juan** (španjolski: *Provincia de San Juan*) je jedna od 23 provincija Argentine.

Karakteristike
--------------

Provincija se nalazi na zapadu zemlje, na prosječnoj nadmorskoj visini od 2,269 metara.
Od Čilea na zapadu odvajaju je planine Anda, visoke od 4,500 do 5,000 metara.

Prostire se na površini od 89,651 km², na kojoj živi 818,234 stanovnika.

Oplakuju je tri rijeke koje izviru u Andama; Bermejo, Jáchal i San Juan, one su važne za navodnjavanje polupustinjskog jugoistoka.

Provincijski park Ischigualasto je zajedno sa Nacionalnim parkom Talampaya u susjednoj Provinciji La Rioja - 2000. godine uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Americi.
Ta dva parka zauzimaju preko 2,750 km² pustinjskog kraja koji graniči sa planinama Anda.

Sa sjeveroistoka graniči sa Provincijom La Rioja, na jugoistoku sa Provincijom San Luis. 
Na jugu graniči sa Provincijom Mendoza i na zapadu sa čileanskim regijama; Atacama, Coquimbo i Valparaíso.

Historija
---------

Prvi španjolski kolonisti, zajedno sa domikanskim i jezuitskim misionarima, došli su u San Juan iz Čilea krajem 16 početkom 17. vijeka.
Sve do 1776. kad je jurisdikcija nad San Juanom prebačena sa Generalne kapetanije Čile na Vicekraljevstvo Río de la Plata ostao je slabo naseljen.

Provincija San Juan osnovana je 1825. godine. Bila je epicentar jakih potresa 1776. 1944. i 1977.

Danas je pretežito ratarsko kraj, poznat po vinogradima koji zauzimaju polovicu obradiva tla. Od ostalih kultura uzgajaju se masline, jabuke, ječam i luk. Slabije razvijeno stočarstvo svodi se na ovčarstvo i govedarstvo. 
San Juan je bogat zalihama bakra, koji se iskapa u manjim količinama. Prehrambena industrija koncentrirana je u većim gradovima, a najveći dio trgovine odvija se sa Čileom iako do njega ima vrlo malo cesta preko Anda.

Administrativna podjela
-----------------------

Administrativni centar provincije je grad San Juan koji ima 109,123 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 19 departmana i općina.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*San Juan Province in Argentina*" (engleski). City population. Pristupljeno 22.10.2023.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*San Juan province, Argentina*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 22.10.2023.
3. ↑  „*San Juan in La Capital (San Juan)*" (engleski). City Population. Pristupljeno 22.10.2023.

Vanjske veze
------------

***San Juan (provincija, Argentina)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobierno de la Provincia de San Juan* (službene stranice) ()
**Pielinen** je 4 jezero po veličini u Finskoj koje leži u Regiji Sjeverna Karelija.
Ono je krajnji sjeverni dio lanca jezera koje formiraju Jezerski sistem Saimaa (Jezero Saimaa).

Karakteristike
--------------

Jezero Pielinen leži na istoku Finske, na nadmorskoj visini od 93,7 metra. Pielinen ima površinu od 894,2 km², prosječna dubina mu je 10 metara a najveća 61 m.

Na jezeru ima preko 2000 otoka od kojih su najveći Paalasmaa (27.2 km²), Kynsisaari (13.7 km²), Porosaari (10.4 km²), Toinensaari (8.2 km²), Hattusaari (6.3 km²), Koveronsaari (6.1 km²) i Retusaari (5.6 km²). Duž zapadne obale proteže se poznati *Nacionalni park Koli*.

Jezero ima sliv velik oko 12.82 km², vode mu donose rijeke Jongunjoki, Koitajoki, Lieksanjoki koje uviru na njegovom sjeveru, a otječe Rijekom Pielisjoki u Jezero Pyhäselkä.

Povezano
--------

* Lista najvećih finskih jezera

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Pielinen*" (engleski). Jarwiki. Pristupljeno 18. 10. 2015.

Vanjske veze
------------

***Pielinen*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Informacije i karta jezera Pielinen* na portalu FishinginFinland ()
Za ostale osobe s istim imenom, v. Robert Logan (razvrstavanje).

**Robert F. Logan, Jr.** (29. maj 1941 -) je američki filmski i televizijski glumac, najpoznatiji kao protagonist serije serije pustolovnih filmova za djecu i omladinu *Wilderness Family* iz 1970-ih.

Rođen je u obitelji bankovnog službenika, a u srednjoj školi se bavio sportom i igrao bejzbol. Na temelju toga je stekao stipendiju za University of Arizona u Tucson, gdje su ga zapazili agenti filmskog studija Warner Bros. i ponudili mu ugovor za karijeru glumca. Logan je prvi zapaženi nastup imao na televiziji, kada je od 1961. do 1963. tumačio J.R. Halea, mladog parking vozača u popularnoj detektivskoj seriji *77 Sunset Strip*.

Djelomična filmografija
-----------------------

* *Claudelle Inglish* (1961)
* *The Bridge at Remagen* (1969)
* *The Adventures of the Wilderness Family* (1975)
* *Across the Great Divide* (1976)
* *Further Adventures of the Wilderness Family* (1978)
* *The Sea Gypsies* (1978)
* *Mountain Family Robinson* (1979)
* *A Night in Heaven* (1983)
* *Born To Race* (1988)
* *Redboy 13* (1997)

Eksterni linkovi
----------------

* Robert Logan na sajtu IMDb
Karta željezničke pruge
**Željeznička pruga Qingzang**, **željeznička pruga Qinghai–Xizang** ili **Željeznička pruga Qinghai–Tibet** (pojednostavljeni kineski: ; tradicionalni kineski: ; pinyin: Qīngzàng Tiělù), je željeznička pruga koja spaja Xining u provinciji Qinghai sa Lhasom u Tibetanskoj autonomnoj regiji u Narodnoj republici Kini.

Sekcija pruge između Golmuda i Lhase je 1.7. 2006. svečano otvorena od strane predsjednika Hu Jintaoa, kada su krenula prva dva putnička vlaka , "Qing 1" izGolmuda prema Lhasi, a na drugoj strani "Tibet 2" iz Lhase. Ova željezničja pruga je prva koja spaja Užu Kinu s Tibetanskom autonomnom regijom, koja je zbog svoje visine i terena bila posljednji provincijski entitet kopnene Kine bez željeznica. Automatsko testiranje pruge i opreme je bilo započelo 1. 5. 2006. Direktni vlakovi prometuju iz Pekinga, Chengdua, Chongqinga, Xininga i Lanzhoua, što tvori vezu između Lhase i ostalih važnijih gradova unutar Kine.

Pruga uključuje Prijevoj Tanggula, koji je s 5,072 m nadmorske visine sadrži najviše željezničke tračnice na svijetu.

1338 m dug tunel Fenghuoshan je najviši željeznički tunel na svijetu. Nalazi se na 4905 m nadmorske visine. 3345 m tunel Yangbajing je najduži tunel na pruzi. Nalazi se na 4264 m nadmorske visine i 80 km sjeverozapadno od regionalne prijestolnice Lhase.

Više od 960 km, ili 80% pruge, je sagrađeno na visini većoj od 4,000 m, te preko polovice je položeno na oblasti vječnog leda.

Izvori
------

1. ↑   Report of inauguration, accessed 1. 7. 2006.
2. ↑  Shanglin, Luan, editor (13. 4. 2006). „Tibet's 1st railway to start unmanned operation". Xinhua. Pristupljeno 14. 4. 2006.
3. ↑  China Tibet Information Center. Shanghai strives for straight train to Lhasa[*mrtav link*]. Retrieved 7. 4. 2006.

Vanjske veze
------------

***Željeznička pruga Qinghai–Tibet*** na Wikimedijinoj ostavi

* Railway map of China Arhivirano 2011-09-27 na Wayback Machine-u
* Environmental Protection Along the Qinghai-Tibet Railway Arhivirano 2005-06-11 na Wayback Machine-u, US Embassy report
* *The Guardian*, 20 September 2005, "The railway across the roof of the world"
* Wired Magazine, July 2006, "Train to the Roof of the World"
* Tibet railway construction
* Tibet railway videos
Beg Ahmed II. vladar Tunisa za posjeta Parizu 1930.
**Beg** (turski: *bey* = gospodin) je naslov koji se tradicionalno koristio za vođe manjih turskih plemenskih grupa. U historijskim analima, brojne turske i perzijske vođe su imale titule *bey*, *beg* ili *beigh*, obje iamju isto značenje - *lider*, *vođa*. Regija, provincija ili vilajet (turski: *vilayet*), u kojem je beg vladao, nazivao se *beylik*, odnosno "begovina," što u grubim crtama odgovara "emiratu" ili "kneževini".

Prva tri vladara Otomanskog carstva imali su titulu *beg* a ne sultan. Murat I je prvi dobio titulu "sultan" od kalifa u Kairu 1383. 
Od tada se zvanje "beg" odnosi na guvernera otomanskog vilajeta (provincije). Kako je Otomansko carstvo u tom vremenu bilo bez neke snažne centralne vlasti, važnije udaljene provincije bile su sklone autonomiji i samoodrživosti pa su begovi postali praktički nezavisni vladari. U 15. st. su i vladari važnijih gradova poput Burse i Edirnea imali titule "bega". Kasnije je titula vladara suverene države Tunisa bila "beg".

Krajem 19. st. je naziv "beg" sveden na počasni naziv, nešto što otpilike odgovara engleskoj tituli "Sir". U današnjoj Turskoj i Azerbejdžanu, naziv beg ima značenje "gospodin".

Varijacijski oblici *beg* ili *baig* se još uvijek koriste u prezimenima u južnoj i Centralnoj Aziji, kao i na Balkanu. U slavenskim imenima postoji spoj sa slavenskim *-(ov)ić* dodatkom, kao naprimjer u prezimenima Izetbegović, Avdibegović, Smailbegović i tome slično.

Povezano
--------

* Beglerbeg

Izvori
------

1. ↑  „bey.". *Encyclopædia Britannica Online*. Pristupljeno 22. 03. 2008.

Vanjske veze
------------

* *Encyclopaedia of the Orient* Arhivirano 2005-11-20 na Wayback Machine-u ()
**Giovanni di Bicci** (\* Firenca, oko 1360. - † 20. / 28. februar 1429.) punim imenom **Giovanni di Bicci de' Medici** bio je firentinski bankar i trgovac, prvi istaknuti član porodice Medici
Njegov sin bio je Cosimo (Pater Patriae), a praunuk Lorenzo Veličanstveni.

Biografija
----------

*Giovanni di Bicci* bio je sin skromnog trgovca Averarda de' Medicija i Jacope (ili Giovanne) Spini,- iza očeve smrti ostao je mali imetak, koji je Giovanni podijelio sa petoro braće i majkom.*Giovanni* se bavio trgovinom i mjenjačkim poslovima, odskočna daska u njegovom životu bila je 1386. godina, kad se oženio sa *Piccardom Bueri*, iz stare i ugledne firentinske porodice, koja mu je donijela veliki miraz. Sa Piccardom je izrodio četvoro djece, od kojih su dvoje Antonio (rođen 1398.) i Damiano (rođen 1390.) umrli kao mali. Dvojica sinova koji su preživjeli; Cosimo (1389-1464) poznat kao *Cosimo il Vecchio* (Cosimo Stariji) i Lorenzo (1394-1440) znan kao *Lorenzo il Vecchio*, postali su osnivači dviju grana medicejske porodice.

*Giovanni di Bicci* bio je pomalo nezainteresiran za politiku, osim pitanja koja su se ticala direktno njega ili njegove banke. Vrlo često je kad je njegovo ime izvučeno na lutriji za sudjelovanje u signoriji (vladi) Republike Firence radije platio kaznu, nego se prihvatio dužnosti, iako je i on jedan mandat služiti kao gonfaloniere u signoriji.

Giovanni je postao šef porodične banke Medici, jedne od prvih "multi-nacionalnih" firmi na svijetu, koja je imala poslovnice širom Sjeverne Italije i izvan nje. Ispravno je procjenio 1410. da će se pape vratiti u Rim, njegovu vjernost su slijedeći pape nagradili - tako da je većina vatikanskih novčarskih poslova išla preko njegove banke. *Giovanni di Bicci* se brzo bogatio i zahvaljujući pravima na iskop potaše po brojnim rudnicima, tada vrlo unosne robe.

Kada je 1429. umro u 69 godini, bio je jedan od najbogatijih ljudi u Firenci. Pokopan je u staroj sakristiji bazilike San Lorenzo, njegova supruga Piccarda pokopana je u zajedničku grobnicu četiri godine kasnije 1433.

Povezano
--------

* Medici
* Cosimo de' Medici
* Lorenzo de' Medici

Bilješke
--------

1. 1 2 3 4  Biografija Giovanni di Biccija, na portalu treccani.it, pristupljeno 8. 06. 2011.()

Eksterni linkovi
----------------

***Giovanni di Bicci de' Medici*** na Wikimedijinoj ostavi

* Biografija Giovanni di Bicci, na portalu treccani.it ()
Virginia Oldoini, italijanska kurtizana i ljubavnica francuskog cara Napoleona III, fotografija iz 1866.

|  Bliski odnosi |
| --- |
| 

**Tipovi odnosa**
Porodica **•** 
Brak 
Suprug **•** 
Supruga
Srodna duša **•** 
Partner
Brat/sestra **•** 
Rođak
Domaće partnerstvo 
Udovištvo
Momak **•** 
Djevojka
Kohabitacija **•** 
Povremeni odnos 
Romantično prijateljstvo **•** 
Seksualni partner
Prijateljstvo **•** 
Srodstvo 
Monogamija **•** 
Istospolni odnos **•** 
Ne-monogamija **•** 
Otvoreni brak 
Poliamorija **•** 
Viševjernost **•** 
Poligamija **•** 
Ljubavnica **•** 
Ljubavnik **•** 
Cicisbeo **•** 
Konkubinat **•** 
Kurtizana **•** 
**Događaji vezani uz bliske odnse**
Vezanje **•**  Prekid **•**  Udvaranje **•**  Hodanje **•**  Razvod **•** Nevjera **•** sparivanje **•**  Tržište mesa  **•**  Ljubav **•**  Rastava **•**  Događaj samaca  **•** Trangresija **•**  Vjenčanje
**Osjećaji i emocije**
Afinitet **•**  Privrženost **•**  Komperzija **•**  Intimnost **•**  Ljubomora **•**  Zaljubljenost **•**  Ljubav **•**  Strast **•** Platonska ljubav **•**  Poliamorija **•**  Psihologija seksualne monogamije
**Ljudski običaji**Cijena braka (miraz) **•**  Hipergamija **•**  Nevjera **•**  Seksualnost
**Zloupotreba odnosa**
Zlostavljanje djece **•**  Zlostavljanje starijih **•**  Zlostavljanje u vezi **•**  Nevjera **•**  Bračno zlostavljanje **•** 
 |
| * p
* r
* u
 |

**Kurtizana** (francuski: , italijanski: ) je izraz kojim se opisuje žena kojoj ljubavne veze ili pružanje seksualnih usluga pripadnicima više klase predstavlja glavni izvor prihoda i/li temelj njenog društvenog položaja.

Riječ dolazi od italijanskog izraza za dvorjanku, odnosno dvorsku damu, a počeo se koristiti u 16. vijeku. Dvorske dame su tada, kada su brakovi vladara i drugih velikodostojnika bili motivirani politikom umjesto ljubavlju, predstavljale najprikladniji i najdostupniji oblik partnera za "ozbiljne" ili romantične ljubavne veze. S vremenom su kurtizane postale svojevrsna institucija koja je osim seksualnih pružala i druge usluge; tako se od kurtizana očekivalo da budu vješte u plesu i muzici, odnosno dovoljno obrazovane i inteligentne da bi mogle sudjelovati u intelektualnim raspravama. Kurtizane su ponekad bile udane, ali najčešće za muškarca nižeg društvenog statusa koji je u njenim vanbračnim vezama s društvenom elitom vidio sredstvo vlastitog napredovanja. Između kurtizana se također počela javljati hijerarhija, tako da su se kurtizane na vrhu društvene ljestvice smatrale ljubavnicama, dok one na dnu prostitutkama. 

U današnjem svijetu, gdje se promovira jednakopravnost spolova, fenomen kurtizana je prilično rijedak ili nije tako vidljiv kao u ranijim periodima. Izraz se danas prvenstveno koristi u pežorativnom smislu ili kao eufemizam za eskort-dame ili elitne prostitutke.

V. također
----------

* Hetera
* Polusvijet
* Sponzoruša

Eksterni linkovi
----------------

***Kurtizana*** na Wikimedijinoj ostavi

* About Courtesans: By Vatsayayana in Kamasutra
Simetrija i asimetrija
Primjeri simetrije
**Simetrija** je preslikavanje figura u geometriji.

**Simetrijom** se naziva i osobina simetričnosti figure u odnosu na pravu (osu), tačku (centar), ili ravan, tj. svojstvo geometrijske figure da ima osu simetrije, centar simetrije, ili ravan simetrije.

Osa simetrija
-------------

**Osna simetrija** je geometrijsko preslikavanje tačaka {\displaystyle \sigma \_{l}:A\to A'}, takvo da je duž {\displaystyle AA'}, koja spaja lik i sliku, okomita na datu pravu *l*, osu simetrije, i da je {\displaystyle AS=SA}, gde je *S* tačka presjeka duži {\displaystyle AA'} i prave *l*.

Posebno (v. Prof. V.A.Ditkin, *Rječnik matematičkih termina*, Prosvešćenje, Moskva, 1965.), za *simetriju u odnosu na pravu l* koja leži u nekoj ravni *π* možemo reći da je to takva transformacija tačaka ove ravni u istu ravan pri kojoj svaka tačka A prelazi u tačku A' simetričnu s prvom tačkom u odnosu na pravu (slika desno). Prava *l* se naziva *osa simetrije*, a simetrija u odnosu na pravu *osna simetrija*, *refleksija*, ili ogledanje na pravoj. 

Osna simetrija je bijekcija, a također i involuciona transformacija. U osnoj simetriji dužina segmenta ostaje nepromjenjena (invarijantna), orjentacija figure se mijenja u suprotnu, pa je, osna simetrija kretanje druge vrste. Osna simetrija prave transformiše u prave, pri čemu se prave normalne na osu simetrije transformišu u samu sebe, a osa ostaje nepokretna, i to *punktualno nepokretna* (punktualno invarijantna): svaka njena tačka je dvostruka tačka.

Osna simetrija se koristi u rješavanju zadataka iz geometrijskih konstrukcija, u crtanju grafika parne funkcije, u arhitekturi, u kristalografiji, u dizajniranju tkanina, itd. Proizvod (kompozicija preslikavanja) dvije osne simetrije s paralelnim osima je paralelno prenošenje (translacija), proizvod dvije osne simetrije čije se ose sijeku nije simetrija ni u odnosu na prvu ni u odnosu na drugu osnu simetriju, dakle, množina simetrija u ravni u odnosu na date ose nije zatvorena, odnosno, skup svih osnih simetrija u ravni nije grupa.

Centralna simetrija
-------------------

**Centralna simetrija** je geometrijsko preslikavanje tačaka {\displaystyle \sigma \_{O}:A\to A'}, takvo da je {\displaystyle AO=OA',\;A-O-A',}, pri čemu je *O* data nepokretna (fiksna) tačka.

Posebno, *simetrija u odnosu na tačku O* koja leži u nekoj ravni *π* je takva transformacija tačaka ove ravni pri kojoj svaka tačka A prelazi u tačku A' simetričnu njoj u odnosu na tačku *O*. Tačka *O* se onda naziva *centar simetrije*, a simetrija u odnosu na tačku *centralna simetrija*.

Centralna simetrija je bijekcija, involucija i rotacija u ravni za ugao 180 stepeni. Obje, centralna i osna simetrija se primjenjuju u sličnim oblastima. 

Proizvod, kompozicija centralnih simetrija je translacija.

***Simetrija*** na Wikimedijinoj ostavi
**Autohtone** − u biogeografiji − su one vrste koje se definiraju kao domoroci datog regiona i/ili ekosistema, ako je njihovo prisustvo u tom sistemu rezultat isključivo prirodnih procesa, bez ljudske intervencije. Termin je ekvivalent za "nativan", u manje naučnom kontekstu. Svaka prirodna vrsta organizama (za razliku od pripitomljenih) ima svoj prirodni opseg distribucije u kojem se smatra autohtonom. Izvan ovog nativnog areala, takva vrsta se može unijeti i ljudskom aktivnošćiu. U onim područjima gdje je dospjela antropogeno, poznata je kao unesena vrsta.

Na primjer, Pančićeva omorika (*Picea omorika*) je autohtona endemska vrsta u veoma ograničenom području Podrinja Istočne Bosne i Zapadne Srbije, a antropogeno je raširena u hortikulturi širom Evrope.

Autohtona vrsta nije nužno endemska. U biologiji i ekologiji, endemska znači isključivo nativna u životnim zajednicama određenog područja. Autohtona vrsta se može pojaviti i u područjima osim onog na kojem se proučava. U novonaseljenom području ona se označava kao uvedena, alohtona ili introducirana vrsta.

Izrazi "endemski" i "autohtoni" također ne znače da su takvi organizmi nužno nastali ili evoluirali u arealu gdaje su nađeni.

Povezano
--------

* Endem
* Endemizam
* Alohtona vrsta
"**Scratch**" je singl koji je izdao TK from 凛として時雨 u duetu s Koshijem Inabom, a koji je premijerno objavljen kao digitalni singl 17. veljače 2022. godine. Za pjesmu je snimnjen i videospot, preko kojega je pjesma i promovirana. Bila je ovo prva suradnja između TK-ja i Inabe. "Scratch" je bio TK-jev deveti sing ukupno te tek drugi koji je izdao u suradnji s drugim glazbenikom (nakon dueta "m*e*lt" iz 2019. godine). Kao digitalni singl, pjesma se nije našla na japanskim top listama, međutim već je u ožujku reizdana kao dvostruki singl izdanje zajedno s TK-jevom solo pjesmom "As long as I love"; taj je dvostruki singl polučio značajan uspjeh u Japanu. TK-jev bend, Ling tosite sigure, ranije je napravio isto sa singlom "laser beamer", koji je naknadno izdan kao dvostruki singl s pjesmom "Neighbormind". 

Kako se radilo o digitalnom izdanju, u sklopu singla nije izašao nijedan uradak osim naslovne pjesme.

Vanjske veze
------------

* Diskografija

| * p
* r
* u
TK from 凛として時雨 |
| --- |
| **Diskografija • Ling tosite sigure** |
| Studijski albumi | *flowering • Fantastic Magic • white noise* • 彩脳 |
| *Live* albumi | *feedback from* |
| Kompilacije | *egomaniac feedback* |
| EP | *contrast • Secret Sensation • yesworld* |
| Video materijal | *film A moment* |
| Singlovi | "unravel" • "Signal" • "katharsis" • "P.S. RED I" • "m*e*lt" • "蝶の飛ぶ水槽" • "Dramatic Slow Motion (Reconstructed 2020)" • "wil-ill" • "Scratch" • "As long as I love / Scratch" • "first death" |
**Trinidad** je grad i općina od 21,429 stanovnika. u sredini Urugvaja u Departmanu Flores u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Trinidad se prostire u brdovitom kraju, udaljen 191 km sjeverozapadno od Montevidea

Historija
---------

Trinidad je osnovan 1804. godine.

Poznat je kao *Grad heroj*, (La Heroica) zbog otpora koji su pružili stanovnici u vrijeme kad je krajem 19. vijeka Brazilsko carstvo okupiralo *Bandu Oriental* (današnji Urugvaj).
Od atrakcija ima katedralu i park Guernica u kom se nalazi Picassova skulptura po kojoj je park dobio ime.

Pećinska palača
Četrdeset km sjeverno od grada nalazi se *Pećinska palača* (Grutas del Palacio), niz pećina u stijeni nastalih prije više od 70 miliona godina.

Ni danas se nezna jesu li nastale prirodnom erozijom ili su djelo ljudskih ruku.

Privreda i transport
--------------------

Današnji Trinidad je centar ratarsko- stočarskog kraja. 
Njegova industrija prerađuje i skladišti meso, mlijeko, vunu, kukuruz, voće i žito.

Državnim cestama N°3, N°14 i N°57 i željeznicom preko Durazna povezan je sa ostalim gradovima u zemlji.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Trinidad in Flores*" (engleski). City Population. Pristupljeno 29.11.2023.
2. 1 2  „*Historia de Trinidad*" (španjolski). 365 Uruguay. Pristupljeno 29.11.2023.
3. ↑  „*Grutas del Palacio*" (španjolski). 365 Uruguay. Pristupljeno 29.11.2023.
4. ↑  „*Trinidad Uruguay*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 29.11.2023.

Vanjske veze
------------

***Trinidad (Urugvaj)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Intendencia Departamental de Flores* ()