recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Za ostale upotrebe, v. Luks (pas).*
**Luks** (eng. *lux*; simbol: lx) je SI izvedena jedinica osvetljenosti (iluminacije). Jednaka je jednom lumenu po kvadratnom metru.

* sunčeva svetlost na prosečnom danu varira od 32 000 (32 klx) do 100.000 luksa (100 klx)
* TV studiji odaju oko 1 000 luksa (1 klx)
* svetla kancelarija ima oko 400 luksa iluminacije
* mesečeva svetlost predstavlja oko 1 luks
* zvezdana svetlost iznosi samo 0,00005 luksa (50 μlx)

Luks protiv lumena
------------------

Razlika između luksa i lumena je ta što luks računa površinu nad kojom se svetlosni fluks širi. 1000 lumena, koncentrisanih u površinu jednog kvadratnog metra, osvetljuju taj kvadratni metar sa osvetljenjem od 1000 luksa. Istih 1000 lumena, raširenih na deset kvadratnih metara, stvaraju prigušenije osvetljenje od samo 100 luksa.

Dostizanje osvetljenja od 500 luksa je moguće u kuhinji sa jednim fiksiranim fluorescentnim svetlom od 12 000 lumena. Da bi se osvetlio pod fabrike sa na desetine većom površinom od kuhinje, potrebno je na desetine više takvih sijalica. Pa tako, osvetljivanjem veće površine sa istom količinom luksa zahteva više lumena.

Veze između osvetljenja i snage
-------------------------------

Osvetljenost nije direktna mera energije svetla, već osvetljenja koje ono pruža, kao što percipira ljudsko oko. Pa tako, koeficijenti konverzije tih jedinica zavise od kompozicije talasne dužine i temperature boje svetlosti. Na 555 nm, sredini vidljivog spektra, jedan lx je jednak sa 1,46 mW/m².

Literatura
----------

* International Union of Pure and Applied Chemistry (2007). E Richard Cohen, Tom Cvitas, Jeremy G Frey, Bertil Holstrom, John W Jost. ur. Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (3nd edition izd.). Royal Society of Chemistry; 3rd edition. ISBN 0854044337.

* International Union of Pure and Applied Chemistry (1993). *Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry*, 2nd edition, Oxford: Blackwell Science. ISBN 0-632-03583-8. Electronic version.

Šablon:SI jedinice
**Prva kosovsko-metohijska brigada NOVJ** formirana je 24. juna 1944. godine u selu Zbaždi kod Struge od dotadašnje Grupe kosovsko-metohijskih NOP bataljona (1. i 2. bataljon) i bataljona Crvene armije Prve makedonsko-kosovske udarne brigade (50 crvenoarmejaca prebeglih iz nemačkog zarobljeništva formiranih u poseban bataljon). Na dan formiranja imala je tri bataljona sa oko 310, a krajem 1944. godine 2,200 boraca.

Borbeni put
-----------

Devetog jula 1944, vodila je teške borbe za oslobođenje Debra, kad je pohavljena od Glavnog štaba NOV i PO Makedonije. Uspešno je dejstvovala na komunikaciji Struga-Debar za vreme napada Prve makedonske i Prve brigade NOV Albanije na Debar 1. avgusta, koji su branili delovi nemačke 297. divizije. Zatim se prebacila u Albaniju i sa Petom albanskom brigadom, početkom avgusta, razbila je slabije nemačke jedinice i baliste u blizini Piškopeje i nanela im teške gubitke. Sa teritorije Albanije preko Pologa, prebacila se pod borbom u Poreče (dolina reke Treske), gde je sa Petom makedonskom brigadom u selu Brezi kod Makedonskog Broda, razoružala 25. avgusta 220 četnika, koji su zatim prišli NOVJ. Zatim je 30/31. avgusta u selu Blace kod Tetova razbila jake snage balista, a 6. septembra napala i oslobodila Brod, u kojem je zarobila preko 100 bugarskih vojnika. Iz Makedonije je krenula preko Šar planine i Albanije za Kosovo 25. septembra. Kod Kukuša u Albaniji sastala se s Operativnim štabom NOV i PO za Kosovo i Metohiju i njegovim Pratećim bataljonom 3. oktobra, a 10 dana kasnije je u Krumi izdvojila deo ljudstva za formiranje Četvrte kosovsko-metohijske brigade. Razbila je baliste i 120 albanskih žandarma i 16. oktobra oslobodila Tropoju. prebacila se s Trećom albanskom brigadom na Kosovo i od 30. oktobra do 5. novembra vodila teške borbe protiv nemačke borbene grupe „Skenderbeg" kod Dečana, a 17. novembra oslobodila Peć. U decembru je učestvovala u Drenici u borbama protiv balističkih i drugih odmetničkih snaga. Od 8. februara 1945. do kraja aprila bila je u sastavu 52. kosovsko-metohijske divizije s istim zadatkom.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* *Vojna enciklopedija* (knjiga četvrta). Beograd 1972. godina.

Šablon:Kosovsko-metohijske brigade NOVJ
*Za ostala značenja, vidi The Jungle (razvrstavanje).*

**The Jungle** (*Džungla*) je roman koga je napisao američki književnik Upton Sinclair, originalno izdan 1906. godine. Radnja romana se odvija u Chicagu i opisuje život porodice litvanskih doseljenika koji su u SAD došli u potrazi za boljim životom, ali su umjesto toga prisiljeni zarađivati za život u čikaškim klaonicama, izloženi neljudskim radnim uvjetima, gladi i bolesti.

Sinclair, koji je kao novinar bio dobro upoznat sa životom u Chicagu, nastojao je iskoristiti roman kako bi široj javnosti prenio svoje socijalističke ideje, odnosno ukazati na sve dublji jaz između bogatih i siromašnih u Americi izazvan nekontroliranim laissez faire kapitalizmom, za koji tadašnji američki politički sistem nije imao odgovora. Opisavši tzv. "ropstvo po plaći" Sinclair se nadao kako će javnost senzibilizirati na stradanja radničke klase isti način na koji je Harriet Beecher Stowe romanom *Čiča Tomina koliba* pola vijeka ranije senzibilirala sjevernjačku i svjetsku na ropstvo američkih crnaca te tako potakla abolicionizam.

Roman je doživio veliki publicitet i izazvao javnu reakciju, iako ne onakvu kakvu je Sinclair očekivao. Predsjednik Theodore Roosevelt je pročitao roman, ali je njega, kao i većinu čitatelja, od uvjeta u kojima su živjeli radnici više užasnula činjenica da se meso u klaonicama prerađuje u nehigijenskim uvjetima, odnosno da konzumentima prehrambenih proizvoda prijete razne zarazne bolesti. Zbog toga je u klaonice poslao federalne inspekcije i potakao zakone na temelju kojih je uvedena kontrola kvalitete prehrambenih proizvoda. Sinclair je kasnije ironično rekao da je htio dotaknuti srce svojih čitatelja, a na kraju je dotaknuo samo njihov želudac.

Eksterni linkovi
----------------

* *The Jungle*, available at Internet Archive (scanned books first edition)
* Besplatna e-knjiga: *The Jungle* na Projektu Gutenberg
* "Defense of *The Jungle: The Uncensored Original Edition*" Arhivirano 2013-06-16 na Wayback Machine-u by novelist Earl Lee
* "The Fictitious Suppression of Upton Sinclair's *The Jungle,*" by historian Christopher Phelps
* *The Jungle* free literary analysis from SparkNotes.com
* *Upton Sinclair: The Lithuanian Jungle*, Giedrius Subacius, 2006, ISBN , identifies many of the actual Chicago locations mentioned in the novel
* Slate.com article: *Welcome to The Jungle - Does Upton Sinclair's famous novel hold up?*
* Mother Jones Magazine article marking the anniversary
* *USA Today* reviews a new biography of Upton Sinclair
* PBS special report marking the 100th anniversary of the novel  Arhivirano 2013-07-11 na Wayback Machine-u \* Northwestern University's Medill School of Journalism revisits *The Jungle*  Arhivirano 2006-09-07 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 174237116
* LCCN: n87910591
* GND: 4689917-0
* SUDOC: 069517940
* BNF: cb158225266 (podaci)

 |
***The Kid Brother*** (sh. *Mlađi brat*) je američka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1927. u režiji Teda Wildea. Naslovnu ulogu tumači znameniti komičar Harold Lloyd, koji je također producirao film. Radnja je smještena u mali gradić 1877. godine u kome red i zakon održava lokalni "tvrdi" šerif zajedno sa svoja dva isto tako "tvrda" sina. Protagonist je njegov najmlađi, plahi i miroljubivi sin, koji će sticajem okolnosti morati suprotstaviti kriminalcima, ali i pokušati osvojiti srce lijepe Mary (čiji lik tumači Jobyna Ralston). *The Kid Brother* je predstavljao jedan od rijetkih Lloydovih filmova koji s radnjom nije bio smješten u suvremenu urbanu Ameriku, nego u njenu pastoralnu ruralnu prošlost. Usprkos toga je postigao veliki uspjeh, a današnji kritičari ga smatraju jednim od Lloydovih najboljih ostvarenja. Radnja je predstavljala homage hollywoodskoj drami *Tol'able David* iz 1921. godine, iako je zaplet u mnogo čemu preuzet iz malo poznate komedije Hala Roacha *The White Sheep* iz 1924. godine.

Uloge
-----

* Harold Lloyd ... Harold Hickory
* Jobyna Ralston ... Mary Powers
* Walter James ... Jim Hickory
* Leo Willis ... Leo Hickory
* Olin Francis ... Olin Hickory
* Constantine Romanoff ... Sandoni
* Eddie Boland ... "Flash" Farrell
* Frank Lanning ... Sam Hooper
* Ralph Yearsley ... Hank Hooper

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* The Harold Lloyd Trust
* *The Kid Brother* na sajtu IMDb
* *The Kid Brother* na AllMovie-u ()
***Scrooge, or, Marley's Ghost*** je britanski kratki crno-bijeli nijemi film snimljen u režiji Waltera R. Bootha. Radnja se temelji na *A Christmas Carol*, popularnom romanu Charlesa Dickensa i pokazuje kako protagonista, škrtog i čangrizavog trgovca Ebnezera Scroogea posjećuju duhovi božićne prošlosti, sadašnjosti i budućnosti. Film je predstavljao prilično ambiciozan projekt za tadašnje vrijeme te koristio neke od ranih specijalnih efekata kako bi dočarao protagonistove vizije. Radnja romana sa 80 stranica je komprimirana u 5 minuta, što je dijelom bilo iz tehničkih razloga, a dijelom zato što je autor pretpostavljao da je publika već unaprijed upoznata s tekstom. Uspkros toga predstavlja prvi primjer korištenja međutitlova, što će kasnije postati uobičajena praksa za nijemi film.
Film je u decembru 1901. bio službeno projiciran pred kraljem Edwardom VII i kraljicom Alexandrom u Sandringham Houseua. Do danas je, međutim, očuvano samo 3 minuta i 28 sekundi od originalnog materijala.

V. također
----------

* *The Death of Poor Joe*, najstariji film temeljen na Dickensovoj prozi

Izvori
------

1. ↑  *Scrooge; or Marley's Ghost* na websiteu British Film Institute website
2. ↑  Elliot, Kamilla. *Dickens on Screen*. str. 117. ISBN 978-0521001243.
3. 1 2  Fred Guida, *A Christmas Carol and its Adaptations: a Critical Examination of Dickens's Story on Screen and Television* McFarland & Company, Inc. Publishers (2000) pgs 66-67 Google Books

Vanjske veze
------------

* *Scrooge, or, Marley's Ghost* on the British Film Institute website
* *Scrooge, or, Marley's Ghost* on the Internet Movie Database
* Footage from *Scrooge, or, Marley's Ghost*

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* LCCN: no2019028910

 |
***The Cisco Kid*** je američka vestern televizijska serija koja se originalno emitirala od 1950. do 1955. godine. Temeljila se na pripovjetci *The Caballero's Way* O. Henryja iz 1907. godine, odnosno na njima temeljenima radio-serijama i niskobudžetnim hollywoodskim filmovima 1940-ih, koji su u potpunosti promijenili karakter i moralno određenje protagonista. Naslovni lik, koga je, kao i u filmovima, tumačio Duncan Renaldo, bio je odmetnik na Divljem zapadu koji se, iako s druge zakona, poput Robina Hooda borio protiv nepravde i pomagao ljudima. Serija je sadržavala veliku količinu humora, najčešće zahvaljujući liku Ciscovog pomoćnika Pancha, koga je tumačio Leo Carrillo i koji je pogrešno izgovarao engleske riječi. Serija je snimana na lokacijama, i to na filmu od 16 mm, što je omogućavalo relativno brzu i široku distribuciju izvan mreže. Posljednje epizode su, pak, bile snimane u boji, što se ispočetka, s obzirom da je tada samo 0,05 % američkih domaćinstava posjedovalo televizore u boji, predstavljalo riskantan poslovni potez; kasnije su, s porastom televizora u boji, TV-stanice često reprizirale te epizode sve do početka 1970-ih.

Vanjske veze
------------

* *The Cisco Kid* na sajtu IMDb
* The Cisco Kid was a Friend of Mine
**The Kin** je finski kratki film u kome glume članovi finske hard rok grupe Lordi. Film je objavljen na specijalnom izdanju njihovog albuma *The Monsterican Dream* u cilju da se bend po prvi put promoviše i na filmskom platnu. Film je režisiran od strane Laurija Haukame, dok su kao scenaristi filma zajedno radili Lauri, Adam Vandor i članovi benda lično. Film upoznaje publiku sa članovima benda i ustanovljava koncept natprirodnih monstruma, dok se tokom trajanja filma uopšte ne pušta muzika benda.

Radnju filma je teško pratiti, uglavnom zbog razbacanog načina na koji se predstavlja: u filmu se radi o mladoj pisateljici koja je izgubila majku u železničkoj nesreći dok ona pokušava da objavi svoju knjigu o neljudskim stvorenjima. Nakon niza problema koji nastaju, monstrumi (bend) počinju da ubijaju ljude i savijaju prostor i vreme kako bi osigurali izdavanje knjige.

Film deli dosta Lavkraftovog koncepta i poseduje sličan stil. Samo ograničeni broj DVD-eva su objavljeni i iz tog razloga je dostupnost filma jako slaba. „The Kin" je takođe objavljen na Lordijevom DVD-u *„Market Square Massacre"*.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Amanda Turman | Ana Hederson |
| Delia De Đovani | Julia Hederson |
| Brus Marsland | Džonatan |
| Sirka Poetri Kestl | Anina majka |
| Mati Ruhonen | Birger Vestling |
| Ana Karna | Zaposednuta evojka |
| Nik Lavlok | Marti |
| Trejsi Lip | Domar |
| Mark Filips | Čitač novina |
| Lordi | Lično |

Objavljivanje
-------------

* „The Kin" je objavljen na sledećim izdanjima:
* The Monsterican Dream (ograničena verzija) (2004)
* The Kin (promo DVD 2004)
* Market Square Massacre (2006)
* Zombilation - The Greatest Cuts (2009)
**Kadulja**, **žalfija**, **mudrac** ili **kuš** (lat. *Salvia officinalis*), višegodišnja i medonosna, polugrmovita biljka visine 30 do 60 cm jakog korijena. Donji dijelovi stabljike su drvenasti, a gornji zeljasti. Listovi su dugački, ovalnog oblika, a cvjetovi tamnoljubičaste boje.
Kadulja je samonikla biljka, ali se i uzgaja zbog traženog i cjenjenog eteričnog ulja.

Ime
---

Latinsko ime Salvia, iz kojeg potiče domaća žalfija, dolazi od latinske riječi salvare, što u prevodu znači spasti, spasavati ili izliječiti, jer su je Rimljani još prije 2000 godina koristili i upotrebljavali za liječenje. Drugi dio latinskog imena, officinalis, prevodi se kao "ljekovit".

Kadulja cvijet

Upotreba
--------

Kadulja je ljekovita biljka i dio je nekoliko svjetskih farmakopeja. Kadulja se koristi kao začin u mnogim svjetskim kuhinjama. Eterično ulje kadulje se koristi u medicini i kozmetici. Spada u visoko medonosne biljke.

**Nezvanična i mitska upotreba:** Ljekovitost kadulje spoznali su još Stari Rimljani i antički Grci. U faraonskim grobnicama u Egiptu jedan od glavnih sastojaka smjese za balzamiranje bila je upravo kadulja. 
U srednjem vijeku spravljao se ljubavni napitak od listova kadulje, rute i latica ruže.

Upotreba u medicini
-------------------

Od kadulje se koristi isključivo list. Najljekovitiji list se dobija kad kadulja počne cvjetati, a to je najčešće u svibnju. List se bere, suši i čuva pažljivo. Glavni ljekoviti sastojak lista kadulje je isparljivo mirisno etarsko ulje, kojeg ima od 1,5 do 2,5 %. Oporost i ljekovitost lista potječe od tanina. I gorke materije u kadulji djeluju ljekovito.
Kadulja ulazi u sastav velikog broja lijekova, koji se upotrebljavaju za ispiranje usta i grla kad nastanu upale, jer su to dobra i bezopasna sredstva koja jačaju sluzokožu i djeluju antiseptično.
Do otkrića antibiotika kadulju su stoljećima upotrebljavali u obliku čaja protiv znojenja za oboljele od tuberkuloze, jer smanjuje lučenje znojnih žlijezda. Čaj i drugi lijekovi načinjeni od kadulje upotrebljavaju se i za jačanje organizma. Čaj od kadulje također pomaže kod raznih upala.

**Upozorenje:** Neželjeni efekti su mogući kod neprekidnog i dugotrajnog korištenja kadulje. Mogući simptomi su: uznemirenost, povraćanje, vrtoglavica, drhtavica, epileptički napadi, prijevremene kontrakcije tijekom trudnoće. Osobe sa epilepsijom trebaju izbjegavati kadulju.

Uzgoj
-----

I pored toga što raste samoniklo, zbog visoke medonosnosti i traženog eteričnog ulja, kadulja se naširoko i uzgaja. Najlakše ju je razmnožiti sjemenom. Kadulji odgovara topla klima, s malo manje vlage, a neodgovara mraz i hladnoća.

Izvori
------

1. ↑  Pharamacopoeia Britanica (British Pharamacopoeia ISBN: 9780113229871)
2. ↑  „Priprema čaja od kadulje". Arhivirano iz originala na datum 2014-12-31. Pristupljeno 2015-01-07.
3. ↑  Salvia officinalis warnings

Vanjski linkovi
---------------

* PFAF database Salvia officinalis
* Egzotik čajevi - Izvor informacija o čaju kadulje.

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Kadulja** |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Kadulja** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Kadulji** |
**The Kiss in the Tunnel** (sh. *Poljubac u tunelu*) je britanska kratka crno-bijela nijema filmska komedija koju je 1899. režirao George Albert Smith. Radnja prikazuje putovanje vlaka (snimljenog na pruzi Brighton-Hove) tokom koga on prolazi kroz tunel, a što koriste putnik i putnica - koje tumače Smith i Laura Bayley - kako bi u mraku izmijenili nekoliko poljubaca. Smith je u filmu nastojao kombinirati tadašnju popularnost tzv. fantomskih vožnji (filmova snimljenih postavljanjem kamere na vlak u pokretu) kao i s publicitetom koji je izazvao znameniti Edisonov *Poljubac*, pa je između inače banalna dva kadra ulaska i izlaska u tunela ubacio kratku komičnu vinjetu. Zbog toga se *The Kiss in the Tunnel* često navodi kao jedan od primjera korištenja montaže u narativne svrhe.

Izvori
------

1. ↑  Brooke, Michael. „The Kiss in the Tunnel". *BFI Screenonline Database*. Pristupljeno 24. IV 2011.
2. ↑  Fisher, David. „The Kiss in the Tunnel". *Brightonfilm.com*. Arhivirano iz originala na datum 2012-03-22. Pristupljeno 24. IV 2011.

Vanjske veze
------------

* *The Kiss in the Tunnel* na sajtu IMDb
* *The Kiss in the Tunnel* na Youtube
**Kijevska oblast** (ukrajinski:*Київська область*, *Kyivs’ka oblast’*, *Kyivshchyna* ) je administrativna oblast koja se nalazi se u središnjoj Ukrajini. Upravno središte oblasti je grad Kijev koji je ujedno i glavni grad Ukrajine.

Zemljopis
---------

Kijevska oblast ima ukupnu površinu 28.131 km2 te je osma oblast po veličini, u njoj prema popisu stanovništva iz 2001. godine živi 1.827.900, te je prema broju stanovnika deseta oblast po veličini u Ukrajini. 1.053.500 (57,6%) stanovnika živi u urbanim područjima, dok 774.400 (42,4%) stanovnika živi u ruralnim područjima.

Kijevska oblast graniči na zapadu sa Žitomirskom oblasti, na jugozapadu sa Viničkom oblasti, na jugu sa Černivačkom oblasti, na jugoistoku sa Poltavskom oblasti te na sjeveru i sjeveroistoku sa Čerkaškom oblasti u Ukrajini i Gomelskom oblasti u Bjelorusiji.

Stanovništvo
------------

Ukrajinci su najbrojniji narod u oblasti i ima ih 1.684.800 što je 92,5% od ukupnoga stanovništva oblasti

* Ukrajinci:
* Rusi: 6%
* Bjelorusi: 0,5%
* Poljaci: 0,2%
* Moldavci, Židovi i Armenci svaki po 0,1%

Ukrajinskim jezikom kao materinjim govori 92,3% stanovništva što je za 4% više nego prema popisu iz 1989. godine, dok ruskim jezikom kao materinjim govori 7,2 % stanovništva.

Administrativna podjela
-----------------------

Kijevska oblast dijeli sa na 25 rajona, i 26 gradova od kojih njih 12 ima viši administrativni stupanj, također oblast ima i 30 malih grad i 1.127 naselja.

Izvori
------

1. ↑  „Statistički podaci za Kijevsku oblast". Arhivirano iz originala na datum 2008-09-14. Pristupljeno 2010-04-11.

Eksterni linkovi
----------------

***Kijevska oblast*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica oblasti Arhivirano 2008-05-16 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Kijevska oblast** |

| * p
* r
* u
Oblasti u Ukrajini |
| --- |
| Čerkaška • Černigivska • Černivačka • Dnjipropetrovska • Donečka • Ivano-Frankivska • Harkivska • Hersonska • Hmeljnička • Kijevska • Kirovogradska • Luganska • Lavovska • Mikolajivska • Odeška • Poltavska • Rivanjska • Sumska • Ternopiljska • Vinička • Volinjska • Zakarpatska • Zaporiška • Žitomirska |  |
*Za ostale upotrebe, v. Posljednji dani Pompeja (razvrstavanje).*
***The Last Days of Pompeii*** (sh. ***Posljednji dani Pompeja***) je historijski roman engleskog književnika Edwarda Bulwer-Lyttona objavljen 1834. godine. Inspiraciju za roman je autoru dala slika *Posljednji dan Pompeja* ruskog slikara Karla Brjulova koju je godine 1833. vidio na izložbi u Milanu. Radnja je smještena u drevni rimski grad Pompeji godine 79. neposredno pred katastrofalnu vulkansku erupciju koja će ga uništiti. Protagonist je Glauk, atenski plemić koji se zaljubi u lijepu plemkinju Jone zbog koje će doći u sukob sa njenim egipatskim skrbnikom Arbakom. Roman je doživio izuzetnu popularnost, te postao inspiracijom i predloškom za brojna umjetnička djela - od statue američkog kipara Randolpha Rogersa, preko opere Jone Erica Petrelle do niza filmova i TV-serije u 20. vijeku.

Vanjske veze
------------

* Besplatna e-knjiga: *The Last Days of Pompeii* na Projektu Gutenberg
* *The Last Days of Pompeii*, at Internet Archive. Scanned books.

| * p
* r
* u
Djela čiji je autor Edward Bulwer-Lytton |
| --- |
| Drame | 
* *The Lady of Lyons* (1838)
* *Money* (1840)

 |  |
| Romani | 
* *Paul Clifford* (1830)
* *Eugene Aram* (1832)
* *The Last Days of Pompeii* (1834)
* *Zanoni* (1842)
* *The Last of the Barons* (1843)
* *Vril* (1871)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 182618373
* LCCN: n2018046612
* GND: 4393363-4
* NLA: 35454383
* BNE: XX2066642

 |
**Tumba** je grad od 37.852 stanovnika u općini Botkyrka na istoku Švedske.

Geografija
----------

Tumba leži u grofoviji Stockholm, udaljena dvadesetak km jugozapadno od centra Stockholma, pa je danas samo dio švedske metripole.

Historija
---------

Za srednjeg vijeka Tumba je bila selo. U grad se počela razvijati sredinom 18. vijeka, kad je švedska centralna banka (*Sveriges Rikes Ständers Bank*) odlučila izgraditi 1755. manufakturu papira, jer je dotad morala uvoziti papir za novčanice iz Nizozemske, a to nije bilo sigurno. Oko te manufakture izraslo je radničko naselje sa školom. Od kada je 1860. došla željeznica, Tumba se stala razvijati kao prigradsko stambeno naselje Stockholma. Poticaj rastu grada bilo je osnivanje tvornice alata Alfa Laval.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost je Muzej papira Bruksmuseum.

Izvori
------

1. 1 2 3  „Sweden: Stockholm" (engleski). City population. Pristupljeno 10. 5. 2015.
2. 1 2  „*Welcome to Tumba Papermill Museum*" (švedski). Tumba Papermill Museum. Arhivirano iz originala na datum 2015-05-29. Pristupljeno 10. 5. 2015.

Vanjske veze
------------

***Tumba (Švedska)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Karta Tumbe*[*mrtav link*] ()
***The Disorderly Room*** (sh. *Neuredna soba*) je bila britanska TV serija koja se od 1937. do 1939. godine emitirala na programu BBC Television Service, te koja se smatra prvom humorističkom serijom u historiji televizije. Originalno je nastala kao teatarski skeč 1919. godine, u kome su se parodirali disciplinski postupci protiv vojnika koristeći tekstove i muziku popularnih pjesama. Na televiziji je prvi put prikazana u subotu 17. aprila 1937. u 15:45. Uspjeh je bio takav da je nakon nekoliko mjeseci skeč, u raznim oblicima, ponovljen, sve dok izbijanje drugog svjetskog rata nije prekinulo emitiranje BBC-jevog televizijskog programa. S obzirom da se serija emitirala uživo iz studija, a nije postojala magnetoskopska i slična oprema za bilježenje televizijskih signala, nijedna snimka danas nije sačuvana.

Literatura
----------

* Holloway, Stanley; Richards, Dick (1967). *Wiv a little bit o' luck: The life story of Stanley Holloway*. London: Frewin. OCLC 3647363.

Vanjske veze
------------

* *The Disorderly Room*  na BBC Online Comedy Guide
**Mahmut Bušatlija Buš** (1915 — 1941), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

### Biografija

Rođen je 17. februara 1915. godine u Bugojnu.

Vođe revolucionarnog studentskog pokreta (Beograd, 1936): Radivoje Radović, NN, Vjekoslav Crvlje, Milinko Kušić, NN, Dragoslav Dodić, Jelena Popović, Mahmut Bušatlija (pozadi), Muhamed Musić, Veljko Vlahović, NN, Ivo Lola Ribar, Rifat Burdžović.
Pre Drugog svetskog rata je studirao na Pravnom fakultetu u Beogradu. Bio je jedan od organizatora i rukovodilaca revolucionarnog studentskog pokreta na Beogradskom univerzitetu. Bio je član Uprave Udruženja bosanskohercegovačkih studenata „Petar Kočić".

Član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) je od 1937. godine, a od 1939. je bio član rukovodstva Univerzitetskog komiteta KPJ.

Učesnik Narodnooslobodilačke borbe je od 1941. godine. Posle Majskog savetovanja CK KPJ, 1941. godine, rukovodio je Vojnom komisijom koja je bila formirana pri Pokrajinskom komitetu KPJ za Bosnu i Hercegovinu. U tom svojstvu bio je jedan organizatora priprema za oružani ustanak u Bosni i Hercegovini - obilazio je partijske organizacije u Bosanskoj krajini, centralnoj i istočnoj Bosni.

Krajem leta 1941. godine politički je delovao u istočnoj Bosni. Prilikom izvođenja jedne grupe ilegalaca, iz Tuzle u Majevički partizanski odred, 16. oktobra 1941. godine, Mahmut je upao u ustašku zasedu, kod Gornje Tuzle. U okršaju s ustašama bio je teško ranjen i zarobljen. Umro je sutradan 17. oktobra u tuzlanskoj bolnici.

Posle oslobođenja, njegovi posmrtni ostaci su sahranjeni u Grobnici narodnih heroja u spomen-parku Vraca, na planini Trebeviću, kod Sarajeva.

Ukazom Predsedništva Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), 26. jula 1945. godine, među prvim borcima Narodnooslobodilačke vojske, proglašen je za narodnog heroja.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* **Narodni heroji Jugoslavije**. „Mladost", Beograd 1975. godina.

| * p
* r
* u
Orden narodnog heroja |
| --- |
| Članci vezani za Orden narodnog heroja i spisak Narodnih heroja Jugoslavije |
| Članci | 
* Orden
* Narodni heroji
* Žene narodni heroji
* Stranci narodni heroji
* Gradovi heroji
* Vojne jedinice

 |  |
| Spisak | 
* A
* B
* C
* Č
* Ć
* D
* Dž i Đ
* E
* F
* G
* H
* I
* J
* K
* L i Lj
* M
* N i Nj
* O
* P
* R
* S
* Š
* T
* U
* V
* Z
* Ž

 |
***The Enforcer*** (sh. *Izvršilac*) je američki crno-bijeli kriminalistički film snimljen u režiji Bretaignea Windusta i premijerno prikazan početkom 1951. godine. Velikim dijelom je inspiriran stvarnim događajima vezanim uz razbijanje bande profesionalnih ubica poznate kao Murder, Inc. nekoliko godina ranije, a dodatni poticaj za snimanje su dala tzv. Kefauverova senatska saslušaja, koja su u to vrijeme pred javnošću prvi put razotkrile opseg aktivnosti organiziranog kriminala u SAD. Radnja filma, pak, počinje nakon što sitni gangster po imenu Josephu Rico (za koga se vjeruje da je modeliran prema stvarnoj ličnosti Abea Relesa i čiji lik tumači Ted de Corsia) smrtno strada prilikom pokušaja bijega iz hotelske sobe gdje su ga čuvali policajci, i tako propada sudski proces u kojoj je trebao svjedočiti protiv velikog gangsterskog bosa Alberta Mendoze (čiji lik tumači Everett Sloane). Protagonist, čiji lik tumači Humphrey Bogart je pomoćnik državnog tužioca Martin Ferguson (temeljen na stvarnoj ličnosti njujorškog tužioca Burtona Turkusa) koji se kroz flashbackove sjeća kako je započeo istragu, odnosno pokušava pronaći detalje sa kojima bi ponovno započeo istragu.

Režiju je potpisao Windust, koji je prije toga uživao ugleda kao režiser na Broadwayu; tokom snimnanja se, međutim, teško razbolio te je film završio Raoul Walsh, čije ime, međutim, nije navedeno na špici. Godine 1961. je, pak, snimljen film *Murder, Inc.* koji se temelji na Turkusovoj knjizi, odnosno događaje vezane uz slučaj Murder, Inc. prikazuje mnogo autentičnije.

Uloge
-----

* Humphrey Bogart ... Pomoćnik državnog tužioca Martin Ferguson
* Zero Mostel ... 'Big Babe' Lazick
* Ted de Corsia ... Joseph Rico
* Everett Sloane ... Albert Mendoza
* Roy Roberts ... Kap. Frank Nelson
* Michael Tolan ... James 'Duke' Malloy
* King Donovan ... Sgt. Whitlow
* Bob Steele ... Herman
* Adelaide Klein ... Olga Kirshen
* Don Beddoe ... Thomas O'Hara
* Tito Vuolo ... Tony Vetto
* John Kellogg ... Vince
* Jack Lambert ... Tom 'Philadelphia' Zaca
* Patricia Joiner ... Teresa Davis / Angela Vetto (nenavdena na špici)

Izvori
------

1. ↑  'The Top Box Office Hits of 1951', *Variety*, January 2, 1952.

Vanjske veze
------------

* *The Enforcer* na sajtu IMDb
* *The Enforcer* na AllRovi-u
* *The Enforcer* na filmskoj bazi podataka TCM
* *The Enforcer* informational site and DVD review (includes images)
* *The Enforcer* film trailer na YouTube
*Za ostale upotrebe, v. Mandžurijski kandidat.*

***The Manchurian Candidate*** (sh. *Mandžurijski kandidat*) je roman američkog književnika Richarda Condona objavljen 1959. godine. Po žanru je kombinacija političkog i špijunskog trilera, a na čiju je radnju značajno uticao Hladni rat koji je u vrijeme pisanja bio na svom vrhuncu, te svoj odraz našao u makartističkoj histeriji. Naslovni lik je Raymond Shaw, bivši narednik američke vojske koji je za vrijeme Korejskog rata zbog uspješnog bijega iz kineskog zarobljeništva stekao reputaciju heroja, a što koristi njegov očuh, ambiciozni senator Johnny Iselin koji kod parolom antikomunističke borbe namjerava postati novi predsjednik. Radnja prikazuje kako njegov nekadašnji suborac, major Bennett Marco, koji je u međuvremenu postao vojni obavještajac, mučen neobičnim noćnim morama, otkriva kako su i on i Shaw tokom zarobljeništva bili podvrgnuti pranju mozga od strane kineske vojske i namjerno pušteni na slobodu, te da je Shaw, zapravo, "programirana" krtica čiji je zadatak preko svog očuha izvesti državni udar i uspostaviti komunističku vladavinu nad SAD.

Usprkos svog kompliciranog zapleta, neobičnih likova i motiva (koji uključuju incest), te ambivalentne završnice, *The Manchurian Candidate* je doživio uspjeh. Tome je, između ostalog, pomoglo i to što je sadržaj snažno aludirao na stvarne događaje i ličnosti. Tako je sam Condon, prema vlastitom priznanju, lik Shawove majke Eleanor modelirao prema Royu Cohnu, advokatu koji je pomagao senatoru McCarthyju u njegovim progonima, a sam lik senatora Iselina je često tumačen kao alter ego samog McCarthyja.

Među publikom romana se našao i predsjednik John F. Kennedy, koji je njime bio oduševljen te hollywoodskim producentima dao neslužbeni blagoslov da 1962. godine snime istoimenu filmsku adaptaciju, a koja se danas smatra klasičnim ostvarenjem špijunskog žanra i političkog trilera. Samo godinu dana kasnije je sam Kennedy pao kao žrtva atentata čije su okolnosti odgovarale nekim detaljima romana, te je zbog toga izraz *mandžurijski kandidat* ušao u svakodnevni govor. Godine 2004. je snimljena nova verzija koja je imala daleko manje uspjeha.

Vanjske veze
------------

* Photos of the first edition of The Manchurian Candidate
* Review: The Manchurian Candidate
* The Manchurian Candidate at complete review
* ‘Manchurian Candidate’ in Dallas Arhivirano 2011-08-27 na Wayback Machine-u 28 December 1963, članak Richarda Condona u časopisu *The Nation* o odnosu svog romana i atentata na predsjednika Kennedyja ()
***Shéhérazade*** je naslov dva dela francuskog kompozitora Mauricea Ravela.

Delo , sastavljeno je 1898, ali nije objavljeno. To je kompozicija za orkestar komponovano kao uvertira za jednu operu istog imena. Kompozicija je prvi put izvedena na konecrtu Nacionalnog muzičkog društva 27. maja 1899, i tom je prilikom dirigovao sam kompozitor.

*Shéhérazade*, ciklus pesama za soprana (ili tenora), kako za solo izvođenje tako i za orkestar, sastavljen je 1903. na temelju tri pesme Tristana Klingsora: "", "" i "". Ovu je kompoziciju premijerno izvelo Nacionalno muzičko društvo 17. maja 1904. s Jeanne Hatto i uz dirigentsku palicu Alfreda Cortota.

Eksterni linkovi
----------------

* Shéhérazade, Shéhérazade, ouverture de féerie: Besplatne partiture na stranici International Music Score Library Project.
* *Shéhérazade: ouverture de féerie* Arhivirano 2014-10-04 na Wayback Machine-u
* *Shéhérazade* Arhivirano 2014-10-04 na Wayback Machine-u
* Izvedba *Shéhérazade* sa sopranom Elizabeth Parcells uz komentar pevačice

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 174989346
* LCCN: n81097552
* BNF: cb13917762h (podaci)

 |
***The Fairylogue and Radio Plays*** (sh. *Vilinkaz i radio-drame*) je američki crno-bijeli nijemi film snimljen 1908. u režiji Francisa Boggsa i Otisa Turnera. Temeljio se na knjigama Oza američkog književnika L. Franka Bauma koji je napisao scenarij. Bio je zamišljen kao dio ambicioznog projekta koji je trebao objediniti nekoliko različitih medija, odnosno gledateljima pružiti predstavu gdje su gledateljima osim filma (ručno koloriranog u Patheovim studijima u Francuskoj) radnju Baumovih romana trebali rekonstruirati glumci na pozornici, ali i sam Baum koji je držao predavanje. Riječ "radio" u naslovu se ne odnosi na radio nego je korištena kao sinonim za "novo" i napredno. Za projekt je angažiran i kompozitor Nathaniel B. Mann, autor muzike za popularni brodvejski mjuzikl iz 1902. godine. Ubrzo se ispostavilo da ni rasprodane predstave nisu u stanju pokriti enormne troškove produkcije, te je ona obustavljena nakon dva mjeseca. Filmski materijal nije sačuvan.

Vanjske veze
------------

* *The Fairylogue and Radio-Plays* na sajtu IMDb
Río de la Plata u odnosu na Urugvaj i Argentinu
Satelitska snimka estaurija La Plata
**La Plata** (šp. *Río de la Plata*, dosl. *Srebrna rijeka*) je najveći estuarij na svijetu koji nastaje spajanjem ušća rijeka Paraná i Urugvaj u Atlantski ocean. La Plata predstavlja granicu između Argentine i Urugvaja. Ovisno o geografu, La Plata se može smatrati rijekom, estuarijem, zaljevom ili čak marginalnim morem.

Površina estuarija iznosi 35.000 km², dužina 320 km, a širina od 80 do 220 km (šire od Jadranskog mora). Estuarij La Plata je relativno plitak, dubok je samo između 2 i 8 m, što se objašnjava velikom količinom materijala koji nanose obe rijeke. Površina sliva iznosi oko 3.200.000 km².

Prvi Europljanin koji je otkrio La Platu bio je Juan Díaz de Solís 1515. i 1516. godine, međutim, ime je dao Magellan 1519. godine.

Na La Plati se nalaze sljedeći gradovi:

* Buenos Aires
* Montevideo

Vanjske veze
------------

***La Plata (estuarij)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Hidrološki izvještaj, izdavač: Organizacija Američkih Država
* Ugovor između Urugvaja i Argentine o Rio de la Plate i granici na moru (19. studeni 1973.)
* RioPla.com Río de la Plata on-line informacije (WAP, RSS i WWW)

| * p
* r
* u
Regije Južne Amerike |
| --- |
| Istok | 
* Amazonski sliv
* Atlantska šuma
* Caatinga
* Cerrado

 |
| Sjever | 
* Karipska Južna Amerika
* Zapadne Indije
* Llanos
* Gvajane
* Amazonski sliv (Amazonska prašuma)
* Delta Orinoca

 |
| Jug | 
* Ognjena zemlja
* Patagonija
* Pampa
* Pantanal
* Gran Chaco
* Čikitske šume
* Valdés (poluotok)
* Triple Frontera
* La Plata

 |
| Zapad | 
* Ande
	+ Tropske Ande
	+ Vlažne Ande
	+ Suhe Ande
	+ Pariacaca
* Altiplano
* Atacama

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 1146030448635860106
* LCCN: n81018825
* GND: 4117027-1
* NKC: ge564941

 |
***The Fall of a Nation*** (sh. *Pad nacije*) je američki crno-bijeli nijemi film snimljen 1916. u režiji Thomasa Dixona Juniora. Temelji se na Dixonovom istoimenom romanu, napisanom i objavljenom prethodne godine; poticaj za to djelo je bio uspjeh *Rađanja nacije* temeljen na Dixonov romanu *The Clansman*, a dijelom debate koje je u javnosti tada još uvijek neutralnih SAD izazivao prvi svjetski rat. Predstavlja svojevrsni nastavak ili futuristički "remake" *Rađanja*/*Clansmana* sa radnjom smještenom u blisku budućnost u kojoj SAD prijeti invazija "Evropske konfederacije" na čelu sa Njemačkom. Radnja prikazuje kako SAD zbog pacifistički raspoloženih političara potpuno nespremna dočekuje invaziju, te je vojnički poražena, okupirana a njeno stanovništvo izloženo mučenjima, silovanjima i masakrima od strane okupatora. Protagonistica filma je predratna sufražetkinja koja organizira tajnu "žensku" vojsku koja će gerilskom strategijom uspjeti poraziti osvajače. Za film je naručena muzika koju je napisao ugledni kompozitor Victor Herbert; neki izvori je navode prvim primjerom muzike za cjelovečernji film. Usprkos aktualne teme i publiciteta, *The Fall of a Nation* je doživio komercijalni neuspjeh. Danas nije poznata nijedna sačuvana kopija, te se smatra izgubljenim.

Uloge
-----

* Lorraine Huling - Virginia Holland
* Percy Standing - Charles Waldron
* Arthur Shirley - John Vassar
* Flora Macdonald - Angela Benda
* Paul Willis - Billy
* Phil Gastrock - Thomas (kao Philip Gastrock)
* Clarence Geldart - General Arnold (kao C.H. Geld)

V. također
----------

* *The Battle Cry of Peace*, film sa sličnom radnjom
* *Civilization*, film sa suprotnom porukom

Izvori
------

1. ↑  Slide, Anthony (2004). *American Racist: The Life and Films of Thomas Dixon*. University Press of Kentucky. str. 102. ISBN 0-8131-2328-3.

Vanjske veze
------------

* *The Fall of a Nation* na sajtu IMDb
* *The Fall of a Nation* at SilentEra Arhivirano 2008-05-16 na Wayback Machine-u
***The Moving Target*** (sh. *Pokretna meta*) je kriminalistički roman američkog pisca Rossa MacDonalda, objavljen 1949. godine, poznat kao prvi u kome se kao protagonist pojavljuje losanđeleski privatni detektiv Lew Archer. Radnja prikazuje kako odlazi u obližnji fiktivni grad Santa Teresa, gdje ga je supruga nestalog ekscentričnog naftnog tajkuna angažirala da joj pronađe muža; tokom istrage Archer otkriva niz bizarnih likova u Los Angelesu, kao i niz zločina, prije nego što uspije obaviti zadatak.

Ross MacDonald, čije je pravo ime bilo Kenneth Millar, je originalno objavio pod pseudonimom John MacDonald, po svom ocu Johnu MacDonaldu Millaru. Ime je kasnije promijenio u "Ross" da bi izbjegao miješanje sa etabliranim piscem Johnom D. MacDonaldom. Santa Teresa, koja predstavljao dio radnje, je pak modelirana prema stvarnoj Santa Monici.

*The Moving Target* je predstavljao prvi dio serije koju će do 1973. godine činiti ukupno 18 romana, kao i nekoliko zbirki kraćih priča. Mnogo godina kasnije je privukao pažnju mladog pisca Williama Goldmana koji je na pitanje filmskog producenta Elliotta Kastnera o tome koji bi predložak poslužio za "tvrdi film sa mudima" preporučio upravo *The Moving Target*. Kastner je po Goldmanovom scenariju 1966. godine producirao film *Harper* gdje je, zbog poteškoća sa autorskim pravima, ime glavnom junaku promijenjeno u "Harper", a gdje ga je tumačio Paul Newman.

Izvori
------



| * p
* r
* u
Djela čiji je autor Ross Macdonald |
| --- |
| Djela iz serije o Lewu Archeru | 

|  |  |
| --- | --- |
| Romani | 
* *The Moving Target*
* *The Drowning Pool*
* *The Way Some People Die*
* *The Ivory Grin*
* *Find a Victim*
* *The Barbarous Coast*
* *The Doomsters*
* *The Galton Case*
* *The Wycherly Woman*
* *The Zebra-Striped Hearse*
* *The Chill*
* *The Far Side of the Dollar*
* *Black Money*
* *The Instant Enemy*
* *The Goodbye Look*
* *The Underground Man*
* *Sleeping Beauty*
* *The Blue Hammer*

 |
| Zbirke priča | 
* *The Name is Archer*
* *Lew Archer: Private Investigator*
* *Strangers in Town*

 |
| Omnibus-zbirke | 
* *Archer in Hollywood*
* *Archer at Large*
* *Archer in Jeopardy*

 |

 |
| pod imenom Kenneth Millar | 
* *The Dark Tunnel*
* *Trouble Follows Me*
* *Blue City*
* *The Three Roads*

 |
| Ostali romani | 
* *Meet Me at the Morgue*
* *The Ferguson Affair*

 |
*Za ostale upotrebe, v. Sinhá Moça.*

***Sinhá Moça*** (sh. *Mlada dama* ili *Gospođica*) je brazilski crno-bijeli historijski film snimljen 1953. u režiji Toma Paynea. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Marije Dezonne Pacheco Fernandes. Radnja je smještena godine 1886. u Državu Dao Paulo i prikazuje sukob bogatih zemljoposjednika sa abolicionističkim pokretom koji nastoji ishoditi ukidanje ropstva. Protagonisti, koje tumače Eliane Lage i Anselmo Duarte su zemljoposjednička kćer i mladi ljekar koji se zaljube iako su im se porodice u tom sukobu našle na suprotnim stranama. *Sinhá Moça* je predstavljao jedan od najskupljih i najambicioznijih projekata studija Vera Cruz, i često ga se, zbog određenih sličnosti u temi i vremenu radnje, naziva "brazilskim *Gone with the Wind*. Film je osvojio niz prestižnih nagrada u Brazilu i inozemstvu, među kojima se ističe Srebrni lav u Veneciji i Srebrni medvjed u Berlinu.

Uloge
-----

* Anselmo Duarte ... Rodrigo
* Eliane Lage ... Sinhá Moça
* Ruth de Souza ... Sabina
* Ricardo Campos ... Benedito

Vanjske veze
------------

* *The Landowner's Daughter* na sajtu IMDb
* Sinhá Moça no Cinemateca Brasileira Arhivirano 2016-03-22 na Wayback Machine-u
* Casa da fazenda-Morumbi Arhivirano 2011-11-09 na Wayback Machine-u
* Casa da Fazenda do Morumbi Arhivirano 2016-03-03 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Filmes dirigidos por Tom Payne |
| --- |
| *Caiçara* (1950) • *Terra É sempre Terra* (1951) • *Ângela* (1951) • *Sinhá Moça* (1953) • *Arara Vermelha* (1957) |
***The Night of the Following Day*** (sh. *Noć sljedećeg dana*) je britanski kriminalistički film snimljen 1968. godine u režiji Huberta Cornfielda. Predstavlja slobodnu adaptaciju romana *The Snatchers* Lionela Whitea. Radnja filma prikazuje kako tajkunska kćer (čiji lik tumači Pamela Franklin) prilikom dolaska na jug Francuske postane oteta od strane bande kojoj pripada i njen vozač (čiji lik tumači Marlon Brando), te svjedoči kako se prilikom njenog zarobljeništva među njenim otmičarima javlja napetost i međusobni sukobi.

Whiteov roman je prethodne decenije prije namjeravao ekranizirati Stanley Kubrick, ali je, suočen s načinom na koji je prikaz otmice tadašnji strogi hollywoodski cenzorski kodeks, od toga odustao i umjesto toga snimio *The Killing*. Cornfield, sa druge strane, nije imao takvih problema, ali su njegovi originalni planovi da glavnu mušku ulogu tumači Richard Boone promijenjeni kada se ispostavilo da bi Brando, koji je uživao status mnogo veće zvijezde, mogao ući u projekt. Brando je, pak, na setu iskazivao duboki prijezir prema scenariju, režiseru i ostatku ekipe, pa se tako namjerno na setu pojavljivao pijan, smijao u kadrovima, a na kraju čak pokušao zavesti Cornfieldovu suprugu u isključivoj namjeri da ga ponizi. Na kraju je Boone, angažiran za ulogu psihopatskog negativca, a koji je sa Brandom bio u boljim odnosima, dovršio režiju nekih scena.

*The Night of the Following Day* se isticao izuzetno neobičnom završnicom, ali je uglavnom dobio loše kritike i mnogi su držali da njime počinje sumrak Brandove karijere. U SAD je, pak, studio Universal Pictures nekoliko godina kasnije napravio specijalnu verziju filma namijenjenu prikazu na tamošnjim TV-stanicama, a iz koje su izbačene sve scene eksplicitnog nasilja i konzumacije droge; s obzirom da je film bio prekratak, jednostavno su odlučili dosnimiti scene koje okvirno imaju neke veze sa zapletom, ali sa potpuno novim glumcima i u losanđeleskim studijima koji su izgledom potpuno odudarali od francuskih lokacija korištenih za originalnu verziju. Ta je verzija, međutim, odbačena kada se film konačno pojavio na DVD-izdanju koje koristi originalni materijal.

Uloge
-----

* Bud, šofer - Marlon Brando
* Leer - Richard Boone
* Vi, stjuradesa/suučesnica - Rita Moreno
* Dupontova kćer - Pamela Franklin
* Wally, praznoglavi suučesnik - Jess Hahn
* Žandar/ribar - Gerard Buhr
* Vlasnik kavane - Jacques Marin
* Dupont - Huques Wanner
* Pilot - Al Lettieri

Izvori
------

1. ↑  Alexander Walker, *Hollywood, England*, Stein and Day, 1974 p345

Vanjske veze
------------

* *The Night of the Following Day* na sajtu IMDb
*Za ostala značenja, vidi The Front Page (razvrstavanje).*

***The Front Page*** (sh. *Naslovna stranica*) je kazališna komedija američkih pisaca Bena Hechta i Charlesa MacArthura, premjerno prikazana na Broadwayu 1928. godine. Radnja se događa u zgradi čikaškog suda gdje su se okupili novinari kako bi izvijestili o pogubljenju Earla Williamsa, navodnog komunističkog revolucionara osuđenog za ubistvo crnog policajca. Protagonist je novinar Hildy Johnson kome bi taj izvještaj trebao biti posljednji zadatak prije nego što se oženi i zauvijek napusti novinarstvo radi "pristojnog" posla; međutim, kada Williams uspije pobjeći, Hildyjevi novinarski instinkti ponovno prorade, te počinje otkrivati dokaze kako je presuda bila donesena na temelju lažnih dokaza. Hecht i MacArthur, obojica iskusni čikaški novinari, su u radnju i dijaloge unijeli mnoge autentične detalje, a kombinacija realizma, humora i satire na tadašnje novinarstvo se prilično dopala publici i *The Front Page* učinila jednom od najpopularnijih predstava svog doba. Hecht i MacArthur su na temelju nje stekli veliki ugled u Hollywoodu gdje će postići još veće uspjehe kao scenaristi.

The Front Page je bila predmetom brojnih adaptacija na radiju i televiziji. Već 1931. godine je snimljena prva filmska verzija, a potom 1940. godine pod naslovom *His Girl Friday* gdje je izmijenjen spol protagonista. Godine 1974. je snimljena još jedna verzija, a 1988. pod naslovom *Switching Channels*, smještena u televizijski milje. Godine 1982. je po njenim motivima napisan i postavljen mjuzikl *Windy City*.

Vanjske veze
------------

* *The Front Page* na Internet Broadway Database
* *The Front Page* at the Internet Movie Database
* *His Girl Friday* na sajtu IMDb
* *Switching Channels* na sajtu IMDb

  


| * p
* r
* u
Izabrana djela Charlesa MacArthura |
| --- |
| kazališni komadi | 
* *Lulu Belle* (1926)
* *The Front Page* (1928)
* *Ladies and Gentlemen* (1939)

 |
| scenariji | 
* *The Girl Said No* (1930)
* *Billy the Kid* (1930)
* *Way for a Sailor* (1930)
* *Paid* (1930)
* *The Sin of Madelon Claudet* (1931)
* *New Adventures of Get Rich Quick Wallingford* (1931)
* *Hell Divers* (1931)
* *Rasputin and the Empress* (1932)
* *The Unholy Garden* (1931)
* *Crime Without Passion* (1934) (također ko-režiser)
* *The Scoundrel* (1935)
* *Barbary Coast* (1935)
* *Gunga Din* (1939)
* *Wuthering Heights* (1939)

 |
| Porodica | 
* Helen Hayes (2. supruga)
* James MacArthur (sin)
* John D. MacArthur (brat)

 |