recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rimski most u Vrancima** je most u naselju Vranci, opština Kreševo, Bosna i Hercegovina.

Lokacija
--------

Selo Vranci udaljeno je oko 2 km jugozapadno od grada Kreševa, smješteno u uskoj dolini potoka Mrganovac na padinama planine Lopata.

Istorija mosta
--------------

Most poznat kao ‘’Rimski most’’ nalazi se na trasi rimskog rudarskog drumskog pravca, čiji ostaci su pronađeni na udaljenosti od oko 400 metara od mosta. O njegovim graditeljima i nastanku nema puno podataka, ali se na osnovu same lokacije i morfologije terena može izvesti zaključak da je most na ovom mjestu morao postojati još u antičko vrijeme. Rimski most je bez sumnje, najstariji očuvani građevinski objekt na kreševskom području.

Opis
----

Oblik nivelete pokazuje da je nadzemni dio konstrukcije nastao u osmanskom periodu. Ima jednostavnu formu, izveden na jedan polukružni luk, koji se oslanja direktno na obale rječice bez ikakvih posebnih upornjaka. Dužina mosta iznosi 9,5 metara i mogu ga koristiti samo pješaci. Most danas ne vodi nikud i ne služi ničemu osim da se komšije međusobno posjećuju. Zbog dugogodišnje izloženosti nepovoljnim atmosferskim utjecajima, zubu vremena i neodržavanju most je danas u lošem stanju, mada je posljednji put obnovljen 2010. godine. Pored mosta je postavljena česma, izrađena od drveta okovanog željeznim obručima koje su izradili vranački kovači, što dodatno oplemenjuje okolinu mosta i čitavo selo, povezujući tako stare tradicije. 

Most je proglašen za nacionalni spomenik BiH.

Vanjske veze
------------

* Rimski most u Vrancima[*mrtav link*]
* Zvanična stranica općine Kreševo
* Rimski most Arhivirano 2017-12-12 na Wayback Machine-u


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
**Alpska ruža** (lat. *Rhododendron ferrugineum*) je isključivo planinska biljka te raste u visokim planinskim i alpskim područjima.

Opis
----

To je trajna biljka koja raste u gustim grmovima, sa zimzelenim kožnim listovima, jajastog oblika, prema rubu savinutih, s gornje strane su tamnozeleni, a s donje strane u početku žuto - zeleni. Crveni i zvonasti cvjetovi skupljeni su u mnoge grozdaste cvatove. Vrijeme cvatnje joj je od lipnja do kraja kolovoza.

Rasprostranjenost
-----------------

Alpska ruža je rasprostranjena na čitavom alpskom području i to uglavnom na područjima alpskih planinskih pašnjaka. Na staništima koja su bogata humusom uspijeva naročito bujno te se spušta duboko u sjenovite i vlažne uvale.

Korištenje
----------

Biljka ima ljekovito djelovanje. Sabiru se listovi koje treba sabirati neposredno prije cvatnje. Listovi veoma navlače vlagu pa ih se ne suši, nego neposredno nakon sabiranja upotrebljava većinom za pripremu homepatskih preparata. Nekada su se listovi alpske ruže upotrebljavali i u medicini kao sredstvo za izlučivanje znoja i mokraće. Danas se, međutim, listovi alpske ruže upotrebljavaju samo u homeopatskom liječenju kao razrjeđenja protiv reumatizma zglobova, bolova u mišićima i protiv gihta.

Vanjski linkovi
---------------

### Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Alpska ruža** |
**Autonomna Regija Sjeverni Atlantik** (španjolski: *Región Autónoma de la Costa Caribe Norte*) je jedna od 17 administrativnih jedinica na koji je Nikaragva podjeljena.

Karakteristike
--------------

Autonomna Regija Sjeverni Atlantik se nalazi na sjeveroistoku zemlje, sa sjevera graniči sa Hondurasom, sa zapada sa departmanima Jinotega i Matagalpa, sa istoka sa Atlantikom odnosno Karipskim morem i sa jug sa Autonomnom Regijom Južni Atlantik.

Regija ima površinu od 33,106 km², i po tome je najveća u zemlji i 541,189 stanovnika.

To je ogroman teritorij koji se prostire od Obale komaraca preko prostrane vlažne ravnice obrasle džunglom, izbrazdane širokim i moćnim rijekama kao što su Río Coco, Wawa, Kukalaya, Prinzapolka i Grande de Matagalpa.

Administrativna podjela
-----------------------

Regija je podjeljena na 8 općina (španjolski: *municipalities*), to su; Bonanza, Mulukukú, Prinzapolka, Puerto Cabezas, Rosita, Siuna, Waslala i Waspán.

Administrativni centar regije je grad Puerto Cabezas koji ima 82,125 stanovnika

Sve do 1987. bila je zajedno sa Autonomnom Regijom Južni Atlantik dio *Departmana Zelaya*, tad su osnovane te dvije autonomne regije.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Costa Caribe Norte, Autonomous Region in Nicaragua*" (engleski). City population. Pristupljeno 20.4.2023.
2. 1 2  „*Jinotega*" (španjolski). Mapa Nicaragua. Pristupljeno 20.4.2023.
3. ↑  „*Puerto Cabezas in Costa Caribe Norte*" (engleski). City population. Pristupljeno 20.4.2023.

Vanjske veze
------------

***Autonomna regija Sjeverni Atlantik*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Jinotega* (`es`)

| * p
* r
* u
Departmani i autonomne regije Nikaragve |
| --- |
| Zastava NikaragveZastava Nikaragve | 
Boaco • Carazo • Chinandega • Chontales • Estelí • 
Granada • Jinotega • León • Madriz • Managua • Masaya • Matagalpa • Nueva Segovia • Río San Juan • Rivas • Autonomna regija Sjeverni Atlantik • Autonomna regija Južni Atlantik
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Autonomni univerzitet u Santo Domingu** (španski: ) je javna mreža univerzitetskih kampusa u Dominikanskoj Republici sa centralnim kampusom u glavnom gradu Santo Domingu i većim brojem regionalnih kampusa u ostatku zemlje. Univerzitet su 1866. godine osnovali istoričar Jose Gabriel Garcia i pisac i političar Emiliano Tejera. Institucija je osnovana kao *„Profesionalni institut"* inspirisan istorijom Univerziteta svetog Tome Akvinskog koji je osnovan neslužbeno papinskom bulom 1538. i kraljevskim dekretom 1558. godine, a zatvoren 1822. godine. Univerziteta svetog Tome Akvinskog bio je prva institucija visokog obrazovanja u obe Amerike. *„Profesionalni institut"* koji je osnovan 1866. promenio je ime u Univerzitet u Santo Domingu 1914. godine. Univerzitet je nastojao slediti model Complutensijanskog univerziteta u Madridu u organizaciji svoga rada.

Izvori
------



***Autonomni univerzitet u Santo Domingu*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 135720667
* LCCN: n80013618
* ISNI: 0000 0001 2163 6057
* GND: 35903-8
* SUDOC: 029284678
* BNF: cb12094395m (podaci)
* NLA: 36181757
* NKC: mzk2017973948
* BNE: XX156946
* CiNii: DA05082104

 |
Za ostale ličnosti sa istim imenom, v. Lugaid (razvrstavanje).
**Lugaid Íardonn**, sin Énna Derga, bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, veliki kralj Irske. Nadimak, koji predstavlja staroirsku riječ za "tamnosmeđe", dobio je po boji kose. Naslijedio je oca, koji je umro od kuge, i vladao devet godina prije nego što ga je kod Ráth Clochaira ubio Sírlám, sin Finna mac Blathe. *Lebor Gabála Érenn* navodi da je vladao u doba Artakserksa I od Perzije (465-424. pne). Kronologija u Keatingovoj *Foras Feasa ar Éirinn* datira njegovu vladavinu u period 658-649. pne. a *Annals of the Four Masters* u 881-872. pne.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Énna Derg**  |  **veliki kralj Irske** LGE 5. vijek pne.FFE 658-649. pne.AFM 881-872. pne. | Slijedi: **Sírlám**  |

Izvori
------

1. ↑  *Dictionary of the Irish Language*, Compact Edition, Royal Irish Academy, 1990, pp. 243, 375
2. ↑  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éirinn* 1.27
3. ↑  R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V*, Irish Texts Society, 1956, p. 255
4. ↑  *Annals of the Four Masters* M4320-4328
***Novine*** su hrvatska dramska TV serija koja se od 2016. emitira na programu Hrvatske radiotelevizije. Scenario za nju je napisao Ivica Đikić, novinar koji je nekoliko godina ranije služio kao glavni urednik riječkog *Novog lista*. Radnja se događa u Rijeci, odnosno opisuje život i rad novinara i urednika fiktivnog lista Novine, koji se smatra posljednjim nezavisnim i "ozbiljnim" listom u Hrvatskoj, odnosno iskušenja koja pred njih dovodi preuzimanje od strane "sirovog", ali s vlašću povezanog, građevinskog tajkuna, čiji lik tumači Aleksandar Cvjetković. Seriju, koja je također najvećim dijelom snimana u Rijeci, je režirao Dalibor Matanić. Kritičari su zapazili snažan utjecaj tzv. *nordic noir* televizijskih trilera, kao i popularne američke TV-serije *Žica* kojoj se odaje homage brojnim detaljima.

Godine 2018. je postala druga TV-serija na slavenskom jeziku koja je otkupljena za prikazivanje na popularnom web-servisu Netflix, posle ruske *Silver Spoon*.

Izvori
------

1. ↑  Maja Car:  *‘Novine’ su prva serija na slavenskom jeziku koju je kupio Netflix* , Večernji list, 3. travnja 2018. Pristupljeno 3. travnja 2018.
2. ↑  http://www.rbth.com/arts/movies/2016/11/25/netflix-buys-russian-police-drama-silver-spoon-for-global-market\_651131

Vanjske veze
------------

* *Novine* na IMDb-u (`en`)
**Autonomna crkva** (grč. *αυτονομία* — *samozakonje*) je zavisna pomjesna crkva unutar Pravoslavne crkve, koja ima teritorijalnu i administrativnu nezavisnost, ali se nalazi u sastavu neke autokefalne crkve.

Poglavar autonomne crkve se bira na saboru, s tim što njegov izbor mora potvrditi patrijarh kirijarhalne crkve. Ime poglavara kirijarhalne crkve se čita u svim hramovima autonomne crkve prije imena poglavara autonomne crkve.

Zavisnost autonomne crkve od kirijarhalne crkve se ogleda u sljedećem:

* autonomna crkva dobija od nje Sveto miro
* poglavar autonomne crkve se potčinjava njenoj najvišoj sudskoj instanci.

  

Danas postoje sljedeće autonomne crkve:

* Sinajska arhiepiskopija u sastavu Jerusalimske pravoslavne crkve;
* Finska pravoslavna crkva u sastavu Carigradske patrijaršije;
* Kineska pravoslavna crkva u sastavu Ruske pravoslavne crkve;
* Japanska pravoslavna crkva u sastavu Ruske pravoslavne crkve;
* Pravoslavna ohridska arhiepiskopija u sastavu Srpske pravoslavne crkve.

  

Poglavara Sinajske arhiepiskopije sa sjedištem u manastiru Svete Katarine na Sinaju bira sveštenstvo Jerusalimske pravoslavne crkve.

Estonska apostolska pravoslavna crkva je bila osnovana od strane Carigradske patrijaršije, dok je tu već postojala Estonska pravoslavna crkva koja je samoupravna crkva u sastavu Ruske pravoslavne crkve.

Kritska pravoslavna crkva od 1965. godine ima status polu-autonomne crkve u sastavu Carigradske patrijaršije.

Vidi još
--------

* Autokefalna crkva
* Samoupravna crkva
Za ostale ličnosti sa istim imenom, v. Lugaid (razvrstavanje).
**Lugaid Laigdech**, sin Eochu mac Ailelle, bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, veliki kralj Irske. Pomogao je Dui Ladrachu da svrgne Airgetmara, a potom ubio Duija kako bi sam preuzeo prijestolje. Vladao je sedam godina prije nego što ga je ubio Airgetmarov unuk Áed Rúad. *Lebor Gabála* navodi da je vladao u doba Artakserksa III od Perzije (358-338. pne.). Kronologija Keatingove *Foras Feasa ar Éirinn* mu vladavinu datira u period 537-530. pne. a *Annals of the Four Masters* u 738-731. pne.

Keating navodi priču kako je Lugaid prilikom lova sreo odvratno ružnu staricu koja je nosila magičnu masku. Sa njom je spavao i kada je skinuo masku, ispostavilo da je ona mlada lijepa žena. Keating to tumači kao alegoriju o Irskoj, prema kojoj je Lugaid prvo izdržao patnje, a potom uživao. Također prenosi priču iz zbirke *Cóir Anmann* ("skladnost imena") o tome da je izvjesni Lugaid Loígde bio jedan od pet sinova Dáire Doimthecha koji se se svi zvali Lugaidh. Druid je prorekao Dáireu da će jedan od njegovih sinova vladati Irskom. Kada je Dáire pitao koji, rečeno mu je da svu petoricu odvede u Tailtiu te da se svi utkruju sa srnom; onaj koji je pobijedi, postat će kralj. Gonili su je od Tailtiua do Howtha, prije nego što ih je magična magla sve sakrila od Irske. Sin koji je na kraju uhvatio i ubio srnu buio je Lugaidh Laighdhe. S obzirom da je taj Lugaidh imao različitog oca, Keating ne vjeruje da je riječ o istoj ličnosti.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Dui Ladrach**  |  **veliki kralj Irske** LGE 4. vijek pne.FFE 537-530. pne.AFM 738-731. pne. | Slijedi: **Áed Rúad**  |

Izvori
------

1. ↑  R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V*, Irish Texts Society, 1956, p. 261
2. 1 2  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éirinn* 1.27
3. ↑  *Annals of the Four Masters* M4462-4469
Poslovno-stambena zgrada Radovan
**Loewyeva visoka kuća** odnosno poslovno-stambena zgrada Radovan zagrebački je "neboder" s devet katova. Sagrađen je 1933.-1934. godine za Eugena Radovana, tadašnjeg generalnog direktora kemijske industrije Titanit i glavnog zastupnika industrijske i trgovinske tvrtke Bosch AG. Autor osnove je arhitekt Slavko Löwy, a zadatak mu je povjeren na temelju pobjede na užem pozivnom natječaju. Radove je izvelo građevno poduzeće Otto i Erwin Sorg. Dosljednost oblikovnog govora internacionalnog stila, čistoća prostornog rješenja s naročito izraženom velegradskom aspiracijom, primjerenom mjerilu i mogućnostima sredine svrstavaju je među najbolja ostvarenja hrvatske moderne arhitekture. Ovaj neboder je zaštićeno kulturno dobro (Z-2154) od 2005. godine.

Povezano
--------

* Zagrebački neboderi

Izvori
------

1. ↑  Galerija nepokretnih kulturnih dobara Grada Zagreba[*mrtav link*], pristupljeno 31. ožujka 2013.
2. ↑  narodne-novine.nn.hr, pristupljeno 31. ožujka 2013.
**Margareta od Clermont-en-Beauvaisisa** (francuski *Marguerite de Clermont-Beauvaisis*; 1104./05. – poslije 1145.) bila je francuska plemkinja te grofica Flandrije i Saint-Pola.

Rođena je oko 1104. godine kao kći grofa Renauda II (sin lorda Huga) i njegove prve supruge Adelajde (kći grofa Herberta IV). Bila je polusestra gospe Izabele od Vermandoisa.

Njezin prvi muž bio je grof Charles I od Flandrije. Par je bio bez djece.

Oko 1128. god. gospa Margareta se udala za grofa Huga II od Saint-Pola; njihovo je jedino dijete bila kći, Beatrica.

Treći muž gospe Margarete bio je Balduin od Encrea. Imali su sina, Gauthiera od Heillyja.

Margaretin je posljednji muž bio Thierry od Alsacea; njihova kći je bila Laurette.

Izvori i bilješke
-----------------

1. ↑  Margareta je spomenuta u srednjovjekovnim kronikama *Vita Karoli Comitis Flandriæ* i *De Genere Comitum Flandrensium*.
2. ↑  CARL of Denmark ([1084]-*murdered Bruges 2 Mar 1127, bur Bruges, St Donatien, later Saint-Sauveur*).
3. ↑  Charles Du Fresne, *Histoire de l'état de la ville d'Amiens et de ses comtes*... Duval, 1840.
4. ↑  BAUDOUIN d’Encre. *Married as her third husband, MARGUERITE de Clermont, widow firstly of CHARLES Count of Flanders, and secondly of HUGUES, Comte de Saint-Pol, daughter of RENAUD Comte de Clermont-en-Beauvaisis & his first wife Adelais Ctss de Vermandois.*
5. ↑  Auguste Wahlen. *Nouveau dictionnaire de la conversation*.
**Arraiján** je okrug (distrikt) od 300,979 i grad od 96,676 stanovnikau sredini Paname u Provinciji Panamá Oeste.

Geografske karakteristike
-------------------------

Arraiján se nalazi udaljen dvadesetak km zapadno od centra glavnog grada Ciudad Panamá. Danas je jedno od predgrađa te metropole u kojoj živi 2 / 5 stanovnika (preko 1,200,000) države.

Kako se nalazi na trasi Panameričkog autoputa odlično je povezan sa glavnim gradom mostovima preko Panamskog kanala; Amerika i Centenario.

Historija
---------

Arraiján je osnovan 1551. za vladavine cara Karla V.

Iako je bio blizu Stare Paname, i obavezna točka na putu u unutrašnjost Panamske prevlake-Arraiján zbog brdovitog terena i nedostatka vode, nije privukao španjolske koloniste da se u njemu nasele.

Tako da se u dokumentima iz 18. vijeka uopće ne spominje, tek se u maju 1735. navodi kao selo od 700 stanovnika.

Arraiján je bio vijest dana 1835. kad je neki general Juan Eligio Alzuru ubio gradonačelnika - Lorenza de Hoyosa.
U vrijeme vladavine koloniste - proglašen je okrugom - 1855.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Arraiján District in Panama*" (engleski). City population. Pristupljeno 15.2.2023.
2. 1 2  „*Arraiján in Panamá Oeste*" (engleski). City population. Pristupljeno 7.2.2023.
3. ↑  „*Panama City*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 15.2.2023.
4. ↑  „*Arraiján*" (španjolski). Programa Saneamiento de Panamá. Arhivirano iz originala na datum 2023-02-17. Pristupljeno 15.2.2023.
5. 1 2 3 4   „*Arraiján (Corregimiento)*" (španjolski). EcuRed. Pristupljeno 15.2.2023.

Vanjske veze
------------

***Arraiján*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Corregimiento Arraiján* (na portalu Mapcarta) (`es`)
**Araya** je turistički grad od 16,710 stanovnika.na sjeveru Venecuele.

Araya je i administrativni centar Općine Cruz Salmerón Acosta u kojoj živi 34,936 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Araya leži na samom vrhu istoimenog Poluotoka Araya na sjeveru Savezne države Sucre. Sa svojim regionalnim centrom Cumanom i kopnom, povezana je lošom cestom dugom 70 km, pa treba dobrih tri sata da se prevali ta udaljenost, ali se brzim gliserom ista relacija može prevaliti za pola sata.

Historija
---------

Kako se odmah do obale Karipskog mora proteže velika laguna (Laguna Madre) - prirodna solana Španjolci su počeli iskorištavati tu sol već krajem 16. vijeka.

Početkom 17. vijeka Nizozemci su u par navrata (1620. 1621. 1622. pokušali zauzeti Poluotok Arayu.

Kako bi zaštitila solanu od engleskih, francuskih i nizozemskih pirata, Španjolska kruna naredila je izgradnju vojne utvrde koja je dovršena početkom 1625. Utvrda je nazvana - **Real Fuerza de Santiago de Arroyo de Araya** (Kraljevska utvrda Santiago po Jakovu Zabedejevu svecu zaštitniku Španjolske, Arroyo po tadašnjem guverneru i Araya po mjestu gdje je podignuta).

To je bila prva važnija utvrda u Generalnoj kapetaniji Venezuele, uz nju i solanu izraslo je naselje. Potres iz 1684. ozbiljno je oštetio utvrdu a uragan iz 1725.solanu.
Utvrda je 31. oktobra 1960. proglašena nacionalnim historijskim spomenikom.

Privreda
--------

Uz turizam, trajektnu luku - proizvodnja soli je i danas važna privredna aktivnost.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Venezuela: Sucre*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 09. 12. 2017.
2. ↑   „*Araya*" (španjolski). Venezuela tuya. Pristupljeno 09. 12. 2017.
3. ↑   „*Castillo de Araya*" (španjolski). Venezuela tuya. Pristupljeno 09. 12. 2017.
4. 1 2 3 4   „*Real Fuerza de Santiago*" (španjolski). Venezuela tuya. Pristupljeno 09. 12. 2017.

Vanjske veze
------------

***Araya, Venezuela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Araya* (`es`)
**Albrecht VI** zvan *Daražljivi* (Freigebige) ili *Rasipnik* (Verschwender) (Beč, 18. decembar 1418. - Beč, 2. decembar 1463.), vladao je od 1446. kao regent jugozapadnim habsburškim domenama, a od 1458.do 1463. i domenama sjeverno od rijeke Enns.

Biografija
----------

Rođen je kao mlađi sin austrijskog nadvojvode Ernsta Željeznog iz Habsburgške dinastije koji je vladao Štajerskom.

Njegova vladavina protekla je u trvenjima sa starijim bratom Friedrichom III i to od samih početaka jer mu ovaj dugo nije dopuštao da vlada, iako je još od 1436. bio punoljetan.

Sukob između braće eskalirao je 1457. kad je austrijski nadvojvoda Ladislav V. Posmrtni umro bez djece, a njegov skrbnik Albrechtov brat Friedrich, koji je još od 1452. postao car
Svetog Rimskog Carstva preuzeo njegove domene.

Albrecht se pobunio protiv tog i 1458. zauzeo zapadni dio Austrijskog vojvodstva - Nadvojvodstvo iznad rijeke Enns (današnja Gornja Austrija), kojim je vladao iz Linza kao zasebnim vojvodstvom. 
To mu nije bilo dovoljno pa je 1462. poduzeo opsadu bečkog Hofburga, pa mu je brat prepustio i sve domene južno od rijeke Enns (danas Donja Austrija). 

Njegova sreća nije dugo potrajala, jer je umro već iduće godine i to bez djece, pa su sve njegove zemlje pale natrag u ruke njegovom starijem 
bratu.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Albrecht VI*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 29. 03. 2016.

Vanjske veze
------------

***Albrecht VI Habsburški*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Albrecht VI* (`en`)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Štajerski, koruški i Kranjski vojvoda** | Nasljednik: |
| **Ernst Željezni** | **Friedrich III.** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Austrijski nadvojvoda** | Nasljednik: |
| **Friedrich III.** | **Friedrich III.** |
Kralj **Artavazd II** (armenski: , ? - 31. pne.) je bio vladar Armenije od 53. do 34. pne. Bio je sin kralja Tigrana Velikog te nakon stupanja nastavio njegovu pro-rimsku politiku pružajući pomoć Krasu u njegovom pohodu na Partsko Carstvo. Kras je, pak, odbio Artavazdov prijedlog da rimska vojska napreduje preko armenskih planina, nego se odlučio za direktan put kroz pustinju, što je dovelo do katastrofe kod Kare. Nakon toga je Artavazd bio prisiljen priznati partskog kralja Oroda II za svog sizerena te svoju sestru udati za Orodovog sina i nasljednika Pakora.

Kada je godine 36. pne. u Armeniju došla nova rimska vojska pod Markom Antonijem, Artavazd je ponovno prešao na rimsku stranu. Međutim, čim je Antonije podružio na istok kako bi pokorio Mediju Atropatenu, Artavazd se vratio pod partsku vlast.

Antonije nije odustajao, te je godine 34. pne. Artavazdu poslao svog prijatelja Kvinta Delija na čelu izaslanstva koje je armenskog kralja trebalo nagovoriti da svoju kćer uda za Aleksandra Heliosa, Antonijevog sina iz braka s egipatskom kraljicom Kleopatrom. Artavazdova neodlučnost u prihvaćanju ponude je dovela do još jednog Antonijevog pohoda; pokušaj da se kralj zarobi vabljenjem na lažne pregovore u Nikopolisu nije uspio, ali je rimska vojska kasnije opsjela i zauzela glavni grad Artaksatu, zarobivši pri tome Artavazda i članove njegove porodice. Antonijev pokušaj da tako zavlada Armenijom nije uspio; armensko plemstvo je za novog kralja izabralo Artavazdovog sina Artaksiju koji je zatražio partsku pomoć.

Antonije se sa zarobljenim kraljem vratio Kleopatri te priredio trijumf, prilikom koga je Artavazd, iako vezan zlatnim lancima, odbio proskinezu. Ostao je u zarobljeništvu sve do 31. pne. kada je u kod Akcijuma u sukobu s Oktavijanom uništena Antonijeva vojska. Kleopatra je, očajnički tražeći saveznike, pokušala na svoju stranu privući Artavazda I, vladara Medije Atropatene s kojim je Artavazd II bio u dugogodišnjoj zavadi. Armenskog kralja je dala pogubiti te njegovu glavu poslala u Atropatenu; Oktavijanovo osvajanje Aleksandrije je, međutim, taj plan učinilo besmislenim.

Napomene
--------

Izvori
------

* Plutarh, *Život Krasa*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Tigran II** | **Kralj Armenije**54. pne.–34. pne. | Slijedi:**Artaksija II** |
**Nora** je grada od 6,526 stanovnika, u sredini Švedske, on je i administrativni centar Općine Nora koja ima 10,447 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Nora leži u Grofoviji Örebro, duž zapadnih obala malog istoimenog jezera, udaljen oko 30 km istočno od Kristianstada.

Historija
---------

Nora je nastala u 13. vijeku, kao trgovačko naselje, povezano sa obližnjim rudnicima. Status grada dodjelio mu je kralj Gustav I Vasa - 1643.

Nora je svoju ekspanziju imala za 17. vijeka, a ona je bila rezultat širenja rudarstva, to se poklapalo i sa rastom nekoliko drugih gradova u Bergslagenu. Nora je međutim ostala mali grad, koja oko 1770. nije imala više od 700 stanovnika.

Nakon uvođenja slobodne trgovine sredinom 19. vijeka, prestao je monopol Nore na rudarsku trgovinu, pa se njegova privreda vremenom preorjentirala na industriju i transport, umjesto zamrle trgovine

Nora je još 1856. imala željezničku vezu sa Ervallom, kao jedan od prvih švedskih gradova, ali i pored toga vrlo se sporo razvijala.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Sweden: Örebro" (engleski). City population. Pristupljeno 08. 07. 2016.
2. 1 2 3  „*Noras historia*" (švedski). Urbanhistory. Arhivirano iz originala na datum 2013-12-10. Pristupljeno 08. 07. 2015.

Vanjske veze
------------

***Nora, Švedska*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Općine Nora* (`sv`)
**Nyergesújfalu** čita se *Njergešijfalu* (njemački: *Neudorf*) je grad na sjeveru Mađarske 
od 7,402 stanovnika. koji administrativno podpada pod 
Županiju Komárom-Esztergom.

Geografske karakteristike
-------------------------

Nyergesújfalu leži na desnoj obali Dunava, koji na tom dijelu formira granicu sa Slovačkom, udaljen oko 37 km 
sjeverno od županijskog centra Tatabánye.

Historija
---------

Na mjestu današnjeg grada je za rimskih vremena ležao kastrum *Crumerum* .
srednjovjekovno naselje zvano *Újfalu*, koje je za Austrijsko-turskih ratova bilo fortifikacija, 
razoreno je za Rakošijeve bune.

Današnji Nyergesújfalu je barokno naselje, nastalo u 18. vijeku, nakon što je carica Marija Terezija, poklonila osnivačima velike 
količine zemlje.

Nyergesújfalu je 1989. dobio status grada.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Njemačka, Neu Wulmstorf
* Njemačka, Karlsdorf-Neuthard

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Hungary: Komárom-Esztergom" (engleski). City population. Pristupljeno 14. 06. 2016.

Vanjske veze
------------

***Nyergesújfalu*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Nyergesújfalua* (`hu`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Dioskur** ili **Dioskor** (latinski: ) je bio kratkotrajni katolički protupapa 530. godine. Prije toga je bio poznat kao đakon aleksandrijske crkve odakle je 506. došao u Rim, nakon što je prognan od tamošnjih monofizita. Postao je tamošnji đakon, a s vremenom je blizak ostrogotskom kralju Teodoriku Velikom te jedna od najuticajnih ličnosti rimske crkve. Kasnije je pod papom Hormizdom postao *apocrisiarius*, odnosno papski legat na istočnorimskom dvoru u Carigradu gdje je imao značajnu ulogu u okončanju Akakijeve šizme. Dio historičara drži da je nakon toga postao vođa ili jedan od vođa pro-bizantske stranke u Rimu.

Godine 530. je papa Feliks IV, nastojeći izbjeći nerede koji su označili njegov dolazak na mjesto pape,odlučio kao svog nasljednika odrediti Bonifacija, koji se smatrao vođom pro-gotske stranke, pa mu je čak na samrtnoj postelji udijelio *pallium*. Većina naroda i svećenika je, međutim, to odbila te je nakon Feliksove smrti 22. septembra 530. za papu u Lateranskoj palači izabran Dioskur. Bonifacijeve pristaše su se, pak, okupile u Bazilici Juliji gdje su Bonifacija proglasili za papu. Dvovlašće u Rimu, koje je steklo međunarodnu dimenziju s obzirom da je Dioskura priznao Bizant, završeno je tri tjedna kasnije kada je Dioskur umro. Bonifacije je tako postao papa, a Dioskur je službeno proglašen antipapom.

| * p
* r
* u
Antipape u Katoličkoj Crkvi |
| --- |
| 
sv. Hipolit •
Novacijan •
Feliks II. •
Ursin •
Elulalije •
Laurencije •
Dioskur •
Teodor II. •
Paskal I. •
Konstantin II. •
Filip •
Ivan VIII. •
Anastazije III. •
Kristofor •
Bonifacije VII. •
Ivan XVI. •
Grgur VI. •
Benedikt X. •
Honorije II. •
Klement III. •
Teodorik •
Albert •
Silvestar IV. •
Grgur VIII. •
Celestin II. •
Anaklet II. •
Viktor IV. •
Viktor IV. •
Paskal III. •
Kalist III. •
Inocent III. •
Nikola V. •
Klement VII. •
Benedikt XIII. •
Aleksandar V. •
Ivan XXIII. •
Klement VIII. •
Benedikt XIV. •
Feliks V.
 | Vatikanski grb |
**Feliks V** (zapravo **Amedeo VIII Savojski**, zvan *Miroljubivi*) bio je posljednji antipapa katoličke crkve od 1439. do 1449. za pontifikata papa Eugena IV. i Nikole V..

Amedeo VIII bio je savojski grof od 1391. do 1416. godine, a od 1416. do 1440. i vojvoda, kao prvi član savojske dinastije koji je dobio tu titulu. Za svoje 42-godišnje vladavine uspio je povećati svoju domenu od Neuchatelskog jezera na sjeveru do ligurske obale na jugu.

Njegov otac Amadeo VII umro je 1391. kad je Amadeo imao samo osam godina, pa su umjesto njega vladali regenti. Oženili su ga vrlo mladog 1393. (sa deset godina) sa Marie, kćerkom burgundskog vojvode Philippa II. Otkad je preuzeo vlast početkom 15. vijeka, počeo je teritorijalno povećavati svoju grofoviju, proširenjem na Ženevu 1401. a zatim kupnjom drugih susjednih zemalja 1402. i 1406. godine. Na kraju tog procesa mu je Sigismund Luksemburški car Svetog Rimskog Carstva 1416. uzdigao grofoviju u rang vojvodstva.

Nakon što je punih 42 godine proveo na vladarskom tronu, Amadeo se 1434. povukao u samostan u Thonon-les-Bainsu. Ipak nije potpuno mirovao već je uz pomoć sina Louisa (Ludovica) i nadalje nastojao vladati. U tom se periodu Amadeova kći Margherita zaručila sa Louisom III Anžuvinskim, jednim od pretendenata na napuljski tron. Kad je Louis III naprasno umro 1434. Amadeo je zatražio tron Napuljskog Kraljevstva za kćer Margheritu, ali je vrlo brzo odustao i prepustio ga Alfonsu V od Aragona.

Amadeo si je tad kao 56 godišnji starčić priuštio avanturu sa papinstvom. To se desilo kad je papa Eugen IV. prekinuo i napustio buntovni Bazelski koncil 1439. Tad su buntovni prelati izabrali Amadea za svog papu, a on si je odabrao ime Feliks V.  Amadeo-Feliks podnio je ostavku deset godina kasnije pod pritiskom kraljeva Francuske, Engleske i Sicilije, ali je i nakon tog do smrti zadržao položaj kardinala.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Amadeus VIII*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 19. 5. 2018.

Vanjske veze
------------

***Antipapa Feliks V*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Amadeus VIII* (`en`)

| * p
* r
* u
Antipape u Katoličkoj Crkvi |
| --- |
| 
sv. Hipolit •
Novacijan •
Feliks II. •
Ursin •
Elulalije •
Laurencije •
Dioskur •
Teodor II. •
Paskal I. •
Konstantin II. •
Filip •
Ivan VIII. •
Anastazije III. •
Kristofor •
Bonifacije VII. •
Ivan XVI. •
Grgur VI. •
Benedikt X. •
Honorije II. •
Klement III. •
Teodorik •
Albert •
Silvestar IV. •
Grgur VIII. •
Celestin II. •
Anaklet II. •
Viktor IV. •
Viktor IV. •
Paskal III. •
Kalist III. •
Inocent III. •
Nikola V. •
Klement VII. •
Benedikt XIII. •
Aleksandar V. •
Ivan XXIII. •
Klement VIII. •
Benedikt XIV. •
Feliks V.
 | Vatikanski grb |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 67259817
* LCCN: nr92011809
* ISNI: 0000 0000 6630 1851
* GND: 118686526
* SUDOC: 030859514
* BNF: cb122190721 (podaci)
* HDS: 012614
* NKC: xx0263559
* BNE: XX922546

 |
Antioh II
**Antioh II Teos** (grčki: *Αντίοχος Β' Θεός*, 286. pne.–246. pne.), bio je vladar helenističkog Seleukidskog Kraljevstva koji je vladao u periodu 261. pne.–246. pne.. Bio je sin kralja Antioha I i kraljice Stratonike, kćeri Demetrija Poliorketa. 

Oca je naslijedio zimi 262/261. pne. te nastavio voditi drugi sirijski rat protiv ptolemejskog Egipta. Istovremeno je nastojao da svoju vlast iz Azije proširi na Evropu, odnosno u Trakiju, ali su ga u tome priječile brojne intrige vazalnih vladara i gradova-država u Maloj Aziji. Nakon što je u Miletu ubio omraženog tiranina Timarha, zahvalni građani su mu dali ime Theos ("bog"). 

Antiohovu zauzetost problemima na zapadnim granicama su s vremenom počeli koristiti njegovi satrapi na istoku carstva. Andragora, satrap Partije je tako proglasio nezavisnost, isto kao i baktrijski satrap Diodot koji je osnovao Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo.

Antioh je zbog toga odlučio sklopiti s mir s Egiptom te je oženio Bereniku, kći egipatskog kralja Ptolemeja II. Zbog toga se prethodno razveo sa suprugom Laodikom i dao je protjerati u Efez. Odatle je Laodika spletkarila nastojeći ponovno postati kraljicom. Godine 246. pne. se Antioh odlučio s njom pomiriti i otići u Efez, ostavivši Bereniku i njenog sina u Antiohiji. Laodika je tada iskoristila priliku da otruje Antioha, a njeni pristaše u Antiohiji su ubili Bereniku i njeno dijete. Laodika je potom kao nasljednika proglasila svog sina Seleuka.

Antioh je s Laodikom također imao kćer Laodiku, koja će postati suprugom Mitridata II Pontskog.

Antioh se spominje u Ediktima Ašoke kao jedan od vladara kome je maurijski car Ašoka poslao izaslanike s ciljem da grčkog kralja i njegove podanike preobrate na budizam. Taj se događaj ne spominje u helenističkim izvorima, pa historičari pretpostavljaju da misija nije uspjela zbog pobuna na istoku carstva, odnosno prekida dotadašnjih veza između seleukidskog dvora i Indije.

Napomene
--------



|  |
| --- |
| Antioh II Teos **Seleukidska dinastija****Rođen/a:** 286. pne.  **Umro/la:** 246. pne. |
| Prethodi:**Antioh I Soter** | **Seleukidski kralj**261–246. pne. | Slijedi:**Seleuk II Kalinik** |


***Antioh II Teos*** na Wikimedijinoj ostavi
Ovo je članak o kralju Komagene iz 1. vijeka pne..  Za seleukidskog kralja, v. Antioh II Teos.  
Antioh I od Komagene se rukuje s Heraklom 70-38. pne. Britanski muzej.
**Antioh I Teos Dikaj Epifan Filoromaj Filhelen** (grčki: , "Antioh Pravedni i znameniti bog, prijatelj Rimljana i prijatelj Grka", cca. 86. pne. - 38. pne.) bio je armenski kralj Komagene od godine 70. pne. do smrti, najpoznatiji vladar tog kraljevstva.

Najviše ga se pamti po svetištu-grobnici koga je dao sagraditi na vrhu planine Nemrut (Nemrut dagi), a koju je UNESCO godine 1987. proglasio lokalitetom Svjetske baštine. Nekoliko bareljefa na tom mjestu sadrže najstarije prikaze rukovanja u historiji umjetnosti.

Porijeklo i život
-----------------

Antioh je bio armensko-grčkog porijekla. Otac mu je bio kralj Mitridat I Kalinik - daleki potomak orontidske dinastije, a majka seleukidska princeza Laodika VII Tea. Antioh je tvrdio da također potiče od partskih kraljeva, odnosno od ahemenidskog kralja Darija Velikog. Slično kao i otac, pod uticajem majke je zdušno prihvatio helenističku kulturu.

Antioh je na vlast došao nakon očeve smrti godine 70. pne. Oženio se za kapadokijsku princezu Iziju, s kojom je imao petoro djece - sinove Mitridata i Antioha, koji su kasnije sami postali kraljevi, te kćeri Laodiku (buduću suprugu partskog kralja Oroda II), Antiohidu te buduću suprugu Artavazda I od Atropatene čije ime nije zabilježeno.

Antioh je za vrijeme trećeg mitridatskog rata došao u kontakt s Rimljanima godine 69. pne. kada je Lukul vodio pohod protiv armenskog kralja Tigrana Velikog. Godine 64. pne. je sklopio savez sa Pompejem, a godine 59. pne. od Senata službeno proglašen saveznikom i prijateljem rimskog naroda. U građanskom ratu je Pompeju dao trupe protiv Cezara. Godine 38. pne. su za vrijeme rata s Partima Marko Antonije i Publije Ventidije Bas namjeravali osvojiti Komagenu, ali ih je Antioh od toga odgovorio bogatim darovima.

V. također
----------

***Antioh I Teos od Komagene*** na Wikimedijinoj ostavi

* Popis vladara Komagene
* Queen of the Mountain

Fusnote
-------

1. ↑  Downey, Susan B. (1997). „Nemrud Dagi: the Hierothesion of Antiochus I of Commagene". *Bulletin of the American Schools of Oriental Research*: 94–95. DOI:10.2307/1357708.

Further reading
---------------

* Adrian Gilbert, *Magi*, Bloomsbury Publishing, 1996.
**Marko Minucije Ruf** (*Marcus Minutius Rufus*, ? - 2.8. 216. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba drugog punskog rata.

Godine 221. pne. je izabran za konzula. Četiri godine kasnije, kada je Fabije Maksim nakon katastrofe kod Trazimenskog jezera imenovan diktatorom, Ruf je postao njegov komandant konjice (*magister equitum*). Ruf nije pokazao razumijevanje za Fabijevu strategiju iscrpljivanja Hanibalove vojske, te se oglušio o njegove zapovijedi, nastojeći poraziti Hanibala u uređenoj bitci. Kod Geronijuma je to omogućilo Hanibalu da Rimljanima priredi još jednu klopku te se Rufova vojska našla pred uništenjem. Nju i Rufov život je spasila tek pravovremena Fabijeva intervencija.

Godinu dana kasnije, Ruf je poginuo u bitci kod Kane.

Izvori
------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Marcus Claudius Marcellus i Gnaeus Cornelius Scipio Calvus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Publijem Kornelijem Scipionom Asinom*221. pne. | Slijedi: **Publius Cornelius Scipio Asina i Marcus Aemilius Lepidus (Suffect)**  |
**Amfiloh** (starogrčki: ) bio je, u grčkoj mitologiji, sin Alkmeona, jednog od Epigona, i Mante, kćeri tebanskog proroka Tiresije. Prema Pseudo-Apolodorovoj *Biblioteci*, mit o Amfilohu obradio je Euripid, najverovatnije u jednoj izgubljenoj tragediji pod naslovom *Alkmeon u Korintu*.

Nakon Mantinog odlaska u Delfe i potom u Kariju, Alkmeon je mladog Amfiloha i njegovu sestru, Tisifonu, poverio na staranje korintskom kralju Kreontu, ali tebanska kraljica je Tisifonu prodala u ropstvo; Alkmeon je naposletku uspeo izbaviti svoju decu. Tu je priču obrađivala izgubljena Euripidova tragedija *Alkmeon u Korintu*. Ovaj Amfiloh (ili možda njegov stric, sin Amfijaraja i Erifile te brat Alkmeonov, koji se takođe zvao Amfiloh) osnovao je grad Arg u Etoliji (tzv. Amfilohijski Arg u Ambrakijskom zalivu).

Nakon trojanskog rata ubio ga je ili Apolon ili, prema drugima, njegov mlađi polubrat Mops (sin Mante i Rakija s Krita), s kojim se sukobio oko vlasti nad gradom Malom u Kilikiji te su u tom obračunu dvojica junaka ubili jedan drugoga. No i tu je možda došlo do mešanja ovog Amfiloha s njegovim istoimenim stricem.

Literatura
----------

* Gantz, Timothy, *Early Greek Myth*. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1993.
* Schmitz, Leonhard (1867). „Amphilochus (1)". u: Smith, William. *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*. **1**. Boston. str. 21.
* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.
**Rushmoor** je borough i distrikt od 93,800 stanovnika na jugu Engleske u Grofoviji Hampshire.

Geografske karakteristike
-------------------------

Borough Rushmoor leži na krajnjem sjeveroistoku Grofovije Hampshire, udaljen pedesetak km jugozapadno od centra Londona na terenu koji je vriština, pa dugo nije bio interesantan za neko veće naseljavanje, zbog posne zemlje. Ali je upravo zbog toga izrastao u najveći vojni centar Ujedinjenog kraljevstva.

Najveći urbani centri su Aldershot i **Farnborough**, koji je i administrativni centar tog distrikta.

Historija
---------

Sve je počelo kad je Britanska armija između 1854. - 1855. podigla vojnu bazu u tadašnjem selu Aldershot. To je i dandanas najveća vojna baza na britanskom tlu. Nakon tog je i ratno zrakoplovstvo koje se tek rađalo 1906. podiglo aerodrom u nedalekom 
Farnboroughu, koji je ubrzo izrastao u glavni centar za naučna istraživanja i razvoj aeronautike. Sa tog aerodroma je američki pilot Samuel Franklin Cody 1908. prvi poletio iznad Farnborougha, avionom izrađenim uz njegovu pomoć upravo u radionicama tog 
aerodroma.

Obadvije baze - Aldershot i Farnborough su proširene i modernizirane tokom 1960-ih i 1970-ih.

Administrativna jedinica Rushmoor osnovana je 1. aprila 1974. kao distrikt, spajanjem dotašnjeg Borougha Aldershot sa urbanim distriktom Farnborough. 
Ime je dobio po vojnom poligonu Rushmoor Arena podignutom 1923.

Privreda i znamenitosti
-----------------------

Pored vojske koja je još uvijek najveći generator prihoda, privreda distrikta se bazira i na proizvodnji papira, kablova i sintetičke gume.

Farnborough je poznat po historicističkoj palači Farnborough Hill izgrađenoj 1862. koju je kupila i dogradila Eugénia de Montijo žena svrgnutog francuskog cara Louisa-Napoléona Bonapartea, koja je jedno vrijeme živjela u egzilu u Britaniji.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Italija San Giovanni Rotondo, Italija
* Palestina (država) Betlehem, Palestina
* Poljska Wadowice, Poljska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Rushmoor*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 1. 2018.
2. 1 2 3  „*Twins*" (engleski). Rushmoor Borough Council. Pristupljeno 21. 1. 2018.

Vanjske veze
------------

* *Rushmoor Borough Council* (`en`)
**Otuké** (Otuqué, Otúki, Otúke, Otukis) pleme ili plemena američkih Indijanaca nastanjenih nekada na području južne Bolivije. Jezično ovi su Indijanci, nakon što je P. Rivet (1913.) otkrio njihovu sličnost sa grupama Boróro iz susjednog Mato Grossa, klasificirani Bororoima u širu porodicu Borotuque (naziv po plemenima Bororo i Otuke). Otuke se danas vode kao nestali, njihovi dijelovi izgubili su se u populaciji jačih Chiquito Indijanaca i bolivijskoj populaciji, gdje moraju imati svojih potomaka. 

Plemena koja su govorila jezicima otuke bila su: Korabeka (Koraveka, Coraveca); Curave ili Kurave; Kovareka ili Covareca (Kobareka); Kuruminaka ili Curuminaca; Kumkaneka; Otuke ili Otuque; Tapii. Otuké ili Otukis bijahu naseljeni na misiji Santo Corazón u departmanu Santa Cruz, 120 km od brazilske granice. Grupa Koraveka bijaše smještena na misiji San Rafael u istom departmanu, 50 km od San Ignacio de Velasco. Kuravé, njih 150, nalazilo se na misiji Santo Corazón de Chiquitos, Kurukaneka na misiji San Rafael i Kuruminaka i Tapii na misiji Santiago de Chiquitos, 120 km od Puerto Suárez.

Izvori
------

1. ↑  James Stuart Olson
*Za ostale upotrebe, v. Skela (razvrstavanje).*

**Skela** (od turskog *iskele*) je ime za tip splavi (danas pontona) koji služi za transport ljudi (životinja), vozila i robe s jedne riječne obale na drugu.

Kreće se duž razapetog užeta pogonjena riječnom strujom ili ručnim potezanjem užeta, ali ima i takvih koje plove pokretane vlastitom mašinom ili ih tegle manji tegljači. Skela ima još i danas, najčešće na mjestima gdje bi izgradnja mosta zbog maloga prometa bila neekonomična, ali ih puno više ima po zemljama trećeg svijeta, koje nemaju pare da podižu mostove.

Historija
---------

Skele su sve do 12. vijeka bile najmasovniji oblik transporta preko rijeka, jer je vrlo malo gradova imalo mostove, tako je Budimpešta svoj prvi trajni most Széchenyi lánchíd podigla tek 1849, Zagreb 1862, a Beograd 1884. godine..

Skela ima i drugo značenje, ono je vezano uz građevinarstvo, to je pomoćna konstrukcija za obavljanje radova na građevinama.

Galerija slika
--------------

* Skela iz NorveškeSkela iz Norveške
* Skela iz AlabameSkela iz Alabame
* Skela na Savi kod ZagrebaSkela na Savi kod Zagreba
* Skela preko rijeke Insiza u ZimbabvuSkela preko rijeke Insiza u Zimbabvu

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Skela*" (hrvatski). Leksikografski zavod Miroslav Krleža. Pristupljeno 10. 1. 2018.
2. ↑  „*Chain Bridge*" (engleski). Bridge sofbudapest. Pristupljeno 15. 6. 2016.
3. ↑  „*Zagrebački mostovi, vrata do Novog Zagreba*" (srpski). Soundset. Pristupljeno 12. 1. 2018.
4. ↑  „*Biseri Beograda, Deset mostova preko Save i Dunava*" (srpski). Bliz. Pristupljeno 12. 1. 2018.

Vanjske veze
------------

***Riječna skela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Skela* (`sh`)
Drevna skulptura Ašere
**Ašera** (hebrejski *אֲשֵׁרָה*) je božica majka koju su štovali drevni narodi. Zvali su ju i **Ašratu**, **Aserdu** i **Asertu**. Spomenuta je i u *Bibliji* kao kraljica neba. Prorok Jeremija je govorio protiv Ašere, napominjući kako su žene prinosile njoj žrtve, uvjerene da će propasti bez nje.

Mitovi
------

U ugaritskim je tekstovima spomenuta kao **Atirat**, Dama mora. Njezin je muž tamo El, pa je ona zvana **Elat**.

U akadskim tekstovima Atirat se naziva Ašratum.

Postojao je amorejski kralj Abdi-Aširta, čije ime znači "Ašerin sluga".

U *Bibliji*
-----------

U *Bibliji* je spomenuto da su Izraelci štovali Ašeru i Baala, što je razbjesnilo Jahvu, Boga Izraelova, koji ih je predavao u ruke neprijatelja. Izraelci su čak vjerovali da je Ašera supruga Jahve. Postoje natpisi koji spominju Jahvu i Ašeru kao božanski par. Judejski su se kraljevi većinom držali štovanja Jahve te su uništavali Ašerine kipove. Međutim, kralj Roboam je podigao ašere (jednostavniji naziv za Ašerine kipove) na svakom brežuljku. Njegov je unuk Asa bio pravi jahvist, koji je svoju baku lišio naslova velike kneginje jer je štovala Ašeru. Kralj Jošija je proveo opsežnu vjersku reformu i maknuo iz Izraela sve strane bogove, te je spalio sve predmete načinjene za Ašeru.

Riječ Jahvina preko proroka Jeremije bila je: "Djeca kupe drva, oci pale vatru, žene mijese tijesto da ispeku kolače 'kraljici neba' i lijevaju ljevanice tuđim bogovima da me pogrde." Štoviše, Jahve potvrđuje da kade i prinose žrtve Ašeri, pa da vide hoće li ih ona spasiti.

Suvremeno otkriće
-----------------

Dr. Francesca Stavrakopoulou otkrila je - kako sama kaže - da je Ašera bila "Božja žena". Svoju teoriju temelji na drevnim tekstovima, amuletima i figuricama pronađenim u iskopinama kod grada Ugarita, odnosno na području današnje Sirije. Svi artefakti i dokazi upućuju na Ašera bila moćna božica plodnosti. Njena je povezanost s Jahvom očita. Pojasnila je povezanost Boga i Ašere: "Napis na artefaktima odnosi se na zazivanje blagoslova. Blagoslov se, važno je istaknuti, zaziva od 'Jahve i njegove Ašere', što je jedan od brojnih dokaza da se radilo o božanskom paru. U kombinaciji s biblijskim tekstom iz *Knjige kraljeva*, koji opisuje štovanje Ašere u Jahvinom hramu, gdje su joj ženske službenice tkale ritualne tkanine, dokazi se više ne mogu ignorirati."

Ima znanstvenika koji smatraju da su neki judejski kraljevi bili opsjednuti muškošću toliko da im je jednostavno smetala ideja božice koja vlada svijetom sa svojim mužem. Izraelski su kraljevi bili drukčiji - štovali su Ašeru kao kraljicu neba, što podsjeća na današnje katoličko držanje Djevice Marije kao svete i uzvišene. Uostalom, izraelski su kraljevi bili pod utjecajem žena - Ahab pod utjecajem Izebele, a Joram (premda judejski kralj) pod utjecajem Atalije, Ahabove kćeri.

Vanjske poveznice
-----------------

* Asphodel P. Long, "Božica u Judaizmu"
* "Ašera, drvo života i Menora"
* *Židovska enciklopedija*: Ašera
Obedska bara
**Rečno jezero** je tip jezera koji nastaje erozivnim ili akumulativnim radom rečne vode. Ovakav tip jezera je brojan u nizijskim predelima gde brzina toka reke slabi i krivuda. Erozivna rečna jezera su mrtvaje i ona nastaju meandriranjem reke i odsecanjem meandra u kome se voda ujezerava. Akumulativna rečna jezera se nazivaju još i *travertinska*, a nastaju u proširenjima rečnih dolina, gde se akumulira već količina vode.

Ovoj grupi mogu se pripisati i primorska jezera (lagune i limani), koja predstavljaju potopljena ušća reka.

Vidi još
--------

* Reka
* Kotlina

Literatura
----------

***Riječno jezero*** na Wikimedijinoj ostavi

* Mastilo, Natalija (2005): *Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd

| * p
* r
* u
Tipovi jezera |
| --- |
| Tektonska | 
* Reliktno
* Vulkansko
* Urnisko
* Meteoritsko

 |  |
| Erozivna | 
* Glacijalno
	+ Cirkno
	+ Valovsko
* Riječno
	+ Protočno
	+ Mrtvaja
	+ Hodovsko
* Kraško
	+ Periodsko
	+ Termokraško
	+ Sufoziono
	+ Pećinsko
* Eolsko

 |
| Akumulativna | 
* Glacijalno (Morensko)
* Riječno (Protočno)
* Primorsko
	+ Laguna
	+ Liman
* Zoogeno

 |
| Vještačka | 
* Akumulacija
* Ribnjak

 |