**Exeter** (izgovor: [Ekseter]) je grad i distrikt od 122.064 stanovnika na jugozapadu Engleske, te administrativni centar (county town) grofovije Devon koja ima 773.077 stanovnika i vlastitog distrikta Exeter. Grad je jedan od najboljih primjera historijskog nastanka engleskih gradova koji su nikli za srednjeg vijeka iz rimsko-britskih naselja.

Geografija
----------

Exeter leži u grofoviji Devon, duž rijeke Exe tj. na početku njena estuarija, koji nakon 16 km ima ušće u La Manche.

Historija
---------

Exeter je vrlo staro naselje nastalo na važnom mjestu kod riječnog gaza preko rijeke Exe. Antičko britsko pleme Dumnonii napravilo je od njega svoju prijestolnicu. Nakon Rimskog osvajanja Britanije, Rimljani su ga pretvorili u svoj grad i nazvali *Isca Dumnoniorum*. Grad je bio polazna točka strateški važnog puta Fosse Way. Kako je za srednjeg vijeka Exeter bio prijestolnica jugozapadne Engleske, trpio je od brojnih napada i opsada.

Prvi engleski kralj Alfred Veliki (vladao od 871. do 899) uspio ga je dva put odbraniti od danskih Vikinga, prvo 877. i zatim oko 894. godine, ali je konačno zauzet 1003. godine. Ubrzo nakon tog 1068, nakon 18 dana opsade, grad se predao vojsci Williama Osvajača. Prvi ceh osnovali su 1466. krojači, nakon njih su i drugi zanatlije osnovali svoje, pa ih je bilo mnogo. Za engleskog građanskog rata grad je stao na stranu parlamenta, ali su ga okupirali rojalististi i držali u svojim rukama od 1643. do 1646. Još prije normanskog osvajanja Engleske Exeter je imao status borougha, a od 1537. ima status samostalne grofovije. Taj status imao je sve do reforme engleske lokalne uprave 1974.

Znamenitosti i obrazovanje
--------------------------

Katedrala sv Petra, podignuta je za normanskih vremena, a posvećena 1133. Izgradnja današnje Katedrale započela je oko 1275. pa je podignuta u gotičkom stilu, tako da se razlikuje od dva starija normanska zvonika. Ostale značajne građevine su iz 14. vijeku; to su Gradska vijećnica (Guildhall), restaurirana između 1468. i 1470. godine, te normanski zamak koji je većim dijelom srušen 1744. U gradu od 1955. djeluje Univerzitet u Exeteru, nastao iz univerzitetskog koledža koji je osnovan 1922.

Privreda i transport
--------------------

Industrija Exetera proizvodi papir, poljoprivredne alate te predmete od kože i metala. Exeter ima i luku koja je kanalom povezana s morem, ali do nje mogu doploviti samo manji brodovi.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Francuska Rennes, Francuska
* Njemačka Bad Homburg vor der Höhe, Njemačka
* Rusija Jaroslavlj, Rusija
* Italija Terracina, Italija

Panoramski prikaz Katedrale sv.PetraPanoramski prikaz Katedrale sv.Petra

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „United Kingdom: South West England" (engleski). City population. Pristupljeno 10. 1. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  „*Exeter*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 01. 2017.
3. ↑  Bill Thayer. „*Fosse Way*" (engleski). Penelope. Pristupljeno 10. 1. 2017.

Vanjske veze
------------

***Exeter*** na Wikimedijinoj ostavi

* Exeter City Council ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 312788881
* LCCN: n50062735
* GND: 4085644-6
* NKC: ge536341

 |