**Ampir** ili **Carski stil** (od francuskog: *empire* = carstvo, carski) je naziv za umjetnički stil, zapravo 
završnu fazu neoklasicizma, koja se razbuktala između 1804. - 1814, za vrijeme Prvo Francusko Carstvo, 
i Napoleonove vladavine.

Historija i karakteristike
--------------------------

Ampir je nastao zahvaljujući Napoleonovoj želji da stvori novi stil inspiriran grandioznim djelima Starog Egipta i Carskog Rima.

Najreprezentativniji primjeri arhitekture tog razdoblja 
su pariške građevine i spomenici kao što je crkva Madeleine (podignuta kao *Temple de la Gloire de la Grande Armée*) 
Pierre-Alexandre Vignona, Arc de Triomphe Jean Chalgrina, Arc de Triomphe du Carrousel, 
Charlesa Perciera i Pierra Fontaine i obelisk na trgu Vendôme.

Najpoznatiji slikar tog stila bio je Jacques-Louis David koji je oslikao sve važnije Napoleonove trenutke.

U kiparstvu je najznačniji predstavnik bio Antonio Canova koji se proslavio herojskim kipovima Napoleona i njegove porodice.

Ampir je utjecao i na modu, koja je također pronašla svoju inspiraciju u klasičnim vremenima, svjesno oponašajući bogatu eleganciju predrevolucionarne Francuske. Ženske haljine od lakih materijala, koje padaju do poda, isticale su ženstvenost i gracioznost, velikim dekolteima i visokim strukom odmah ispod grudi. Pariške zime tražile su toplu vanjsku odjeću, sa brojnim novim dodatcima; šalovima, 
pelerinama, kapama, ogrtačima, jaknama i kaputima.

Istovremeno je muška moda ampira istaknula frak sa obaveznim prslukom i košuljom visoka ovratnika sa kravatom.

Napoleonova spavaća soba u Versaillesu
Arhitekti Charles Percier i Pierre Fontaine, koji su oblikovali namještaj za rezidencije Napoleona, pridonjeli su u velikoj mjeri stvaranju ampira, naročito kod oblikovanja enterijera i namještaja. Oni su svoje ideje 1801. i 1812. objavili u Zbirci unutarnjeg uređenja (*Recueil de décorations intérieures*) pa je ta publikacija bila istovremeno i velika propaganda za taj stil.

Na ampir su velik utjecaj izvršila i onovremena arheološka otkrića izvedena za pohoda na Egipat, što je dovelo do direktnog kopiranja klasičnih vrsta namještaja i dekorativnih predmeta, pa i egipatskih
ornamenata. Tako su nastajale pozlaćene stolice i stolovi od mahagonija sa preuzetim formama rimske, grčke i egipatske umjetnosti koje su nosili krilati lavovi, ili pilastri sa kapitelima u obliku poprsja od sfingi ili palminog lišća.

U slučaju kad nije bilo antiknih prototipova, tadašnji uobičajeni oblici oživljeni su antičkim dekorativnim motivima, često sa simboličkim implikacijama u odnosu na Napoleonovu vladavinu, pa su se tako krilate pobjede i lovorovi vijenci koristili kao ukrasni simboli pobjede, a pčele, snopovi žita i rogovi obilja za prosperitet, a fasces i sfinge za osvajanje novih zemalja.

Iako je Ampir bio prvenstveno francuski, točnije pariški stil, koji je vrlo kratko trajao u matičnoj zemlji, vrlo brzo se proširio 
Evropom, ali ga je svaka zemlja prilagodila svom ukusu, pa je tako u Britaniji postao Regency.

Galerija slika
--------------

* Pariz Palais BourbonPariz Palais Bourbon
* Soba carice JoséphineSoba carice Joséphine
* Napoleonov tronNapoleonov tron

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Empire style*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 05.10. 2014.

Vanjske veze
------------

***Ampir*** na Wikimedijinoj ostavi

* Empire style (na portalu Encyclopædia Britannica) ()

| * p
* r
* u
Periodi i pravci zapadne umjetnosti |
| --- |
| Stari vijek | egejska umjetnost  • etruščanska umjetnost  • umjetnost stare Grčke  • umjetnost starog Rima  • ranokršćanska umjetnost |
| Srednji vijek | bizantska umjetnost  • predromanika (karolinška renesansa, otonska renesansa, starohrvatska umjetnost)  • romanika (arhitektura romanike, kiparstvo romanike, slikarstvo romanike)  • gotika (arhitektura gotike, kiparstvo gotike, slikarstvo gotike) |
| Novi vijek | renesansa (rana, visoka, sjevernoevropska)  • manirizam  • barok (barokna arhitektura, barokno kiparstvo, barokno slikarstvo, barokna glazba)  • rokoko  • neoklasicizam (directoire, ampir, bidermajer) |
| Modernizam | romantizam (književnost romantizma, slikarstvo romantizma, muzika romantizma, historicizam)  • prerafaeliti  • realizam (književnost, likovna umjetnost, glazbena umjetnost, verizam) naturalizam  • impresionizam  • postimpresionizam (sintetizam, poentilizam)  • simbolizam  • parnasovstvo  • Arts and Crafts  • secesija  • bečka moderna |
| 20. vijek | fovizam  • ekspresionizam  • naiva  • kubizam  • orfizam  • vorticizam  • purizam  • internacionalni stil  • apstraktna umjetnost (suprematizam, De Stijl, konstruktivizam, sinkromizam)  • futurizam  • dadaizam  • metafizičko slikarstvo  • nadrealizam  • apstraktni ekspresionizam  • kinetička umjetnost  • pop art  • op art  • tašizam  • informel  • neorealizam (precizionizam, fotorealizam)  • minimalizam  • konceptualna umjetnost  • Land art  • postmoderna |
| Povezano | larpurlartizam  • esteticizam  • dekadentizam  • avangarda  • funkcionalizam  • eklekticizam |