recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Predstava Hamleta u Mrduši Donjoj*** je jugoslavenski igrani film snimljen 1973. godine u režiji Krste Papića. Predstavlja adaptaciju istoimenog komada Ive Brešana koji je Papiću pomogao u pisanju scenarija. Po svojim motivima i radnjom smještenom u Dalmatinsku zagoru se naslanja na Papićev raniji film *Lisice*, a što je uključivalo i prikaz tamnih strana, odnosno naličja tadašnjeg komunističkog sistema u mikrokozmosu male provincijske sredine.

Godine 1974. je prikazan na Berlinskom filmskom festivalu.

Sadržaj film
------------

U selu Mrduši Donjoj priprema se proslava godišnjice izbora predsednika seljačke zadruge. Mate Bukara naredi učitelju da pripremi pozorišni komad koji će se izvesti u selu. Započinje groteskno pripremanje „Hamleta" u ovom dinarskom selu. Ulogu kralja Klaudija i kraljice preuzimaju predsednik zadruge i njegova ljubavnica. Dok se komad priprema, teče druga, ali „Hamletu" slična drama. Naime, predsednik je lažno optužio blagajnika zadruge, bivšeg borca, za zloupotrebu zbog čega je ovaj zatvoren. Njegov sin nastoji razotkriti tu prljavu igru i oprati čast svoga oca. Od Mačka, službenika u zadruzi, nastoji da dobije dokumente, ali oni su skriveni. Njegova devojka Anđa, koja u predstavi igra Ofeliju želi mu pomoći ali i ona upada u životnu režiju Hamleta u Mrduši Donjoj.

Uloge
-----

* Rade Šerbedžija kao Joco / Hamlet
* Milena Dravić kao Anđa / Ofelija
* Krešimir Zidarić kao Bukara / Kralj
* Fabijan Šovagović kao Učitelj Andro
* Izet Hajdarhodžić kao Jocin Otac
* Ljubiša Samardžić kao Mačak
* Mate Ergović kao Šimurina
* Zvonko Lepetić kao Mile
* Zdenka Heršak kao Mara
* Ilija Ivezić
* Ivo Pajić
* Slavica Maras
* Rikard Brzeska
* Nevenka Šain (kao Nevenka Šajin)
* Branko Matić
* Jovan Stefanović

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *Predstava „Hamleta" u Mrduši Donjoj* na sajtu IMDb
Marsov meteorit EETA79001
**Marsov meteorit** je kamen koji je izvorno formiran na Marsu ali je prilikom udara asteroida i kometa u blizini izbačen sa tog planeta u svemir, te prešao dugi put sve dok nije pao na Zemlju. Od preko 61.000 meteorita pronađenih na Zemlji, najmanje 132 su identificirana da potječu sa Marsa do 2014. Pretpostavlja se da su ovi meteoriti sa Marsa na temelju izotopskog sastava koji je sličan kamenju i atmosferskim plinovima koje su analizirale svemirske letjelice na tom planetu. 17. 10. 2013. NASA je, na temelju analiza argona i Marsine atmosfere koje je dobavio rover Curiosity, objavila da određeni Marsovi meteoriti koji su pronađeni na Zemlji doista potječu sa Marsa.

Ovaj termin isključuju meteorite na samom Marsu.

3. 1. 2013. NASA je objavila da meteorit nazvan *NWA 7034*, a koji je 2011. pronađen u Sahari, doista sa Marsa te da sadrži deset puta više vode od drugih meteorita tog planeta pronađenih na Zemlji. Meteorit je vjerojatno formiran prije 2,1 milijardu godina tijekom Amazonskog geološkog perioda na Marsu.

Izvori
------

1. ↑  „Search the Meteoritical Bulletin Database". lpi.usra.edu.
2. ↑  Treiman, A.H. (October 2000). „The SNC meteorites are from Mars". *Planetary and Space Science* **48** (12–14): 1213–1230. Bibcode 2000P&SS...48.1213T. DOI:10.1016/S0032-0633(00)00105-7.
3. ↑  Webster, Guy (17. 10. 2013). „NASA Rover Confirms Mars Origin of Some Meteorites". *NASA*. Arhivirano iz originala na datum 2013-11-15. Pristupljeno October 29, 2013.

Eksterni linkovi
----------------

***Marsov meteorit*** na Wikimedijinoj ostavi

* Marsovi meteoriti: (JPL)
* O pitanju meteorita sa Marsa
**Mala Pruga** je prigradsko naselje u Beogradu, koje se nalazi u opštini Zemun.

Mala Pruga se nalazi u severozapadnom delu periferije Zemuna. Naselje se prostire niz istoimenu ulicu i auto-put Beograd - Novi Sad. Graniči se sa naseljem Nova Galenika na severu, naseljem Altina na jugu i prostire se na severoistok ka naselju Zemun Polje. To je stambeno-industrijsko naselje, sa nekoliko malih fabrika i puno magacina i skladišta. Na samom auto-putu kod naselja, nalazi se autobusko stajalište „Mala Pruga", gde staje linija gradskog prevoza 707 (Zeleni Venac - Mala Pruga - Zemun Polje).

| * p
* r
* u
Gradske četvrti i prigradska naselja Zemuna |
| --- |
| Gradske četvrti | ***Gornji Grad*** (Gardoš • Železnička Kolonija • Kalvarija • Kolonija Zmaj • Novi Grad • Sava Kovačević • Sutjeska • Ćukovac) 
***Donji Grad*** (Zemunski Kej • Retenzija) |
| Prigradska naselja | 13. Maj • Altina • Vojni Put • Goveđi Brod • Zemun Polje • Kamendin • Mala Pruga • Nova Galenika • Plavi Horizonti |
| Ruralna naselja | Batajnica (Crveni Barjak • Šangaj) • Ugrinovci (Busije • Grmovac) |
**Kasna antika** (njemački: ) je izraz kojim se opisuje period historije Evrope i mediteranskog svijeta koji predstavlja završni dio starog vijeka, odnosno prijelaz od starog vijeka u (rani) srednji vijek. Kao njegov početak se obično uzima godina 284. kada je nad tadašnjim Rimskim Carstvom vlast preuzeo car Dioklecijan i uspostavio novi politički režim dominata. Kao kraj se tradicionalno uzima kraj Starog vijeka, odnosno godina 476. i pad Zapadnog Rimskog Carstva. Novije generacije historičara su, međutim, počele pojam kasne antike širiti i na kasnije periode, te se kao datumi konačnog kraja antike ponekad navode 529. godina - kada je bizantski car Justinijan zatvorio posljednje ne-kršćanske škole - odnosno sredina 7. vijeka i muslimanska osvajanja koja je dovela do trajne političke, kulturne i ekonomske podjele u antici dotada jedinstvenog prostora Mediterana. 

Kasna antika je bila period velikih političkih, ekonomskih i kulturnih promjena, od kojih je najvažnije uvođenje kršćanstva kao službene, a na kraju i jedine dozvoljene religije na prostoru Rimskog Carstva, što je dovelo do postepenog nestanka dotadašnje grčko-rimske kulture, odnosno Velika seoba naroda koja je drastično izmijenila etnički sastav i kulturna obilježja velikih dijelova Evrope. U političkom smislu je najvažniji događaj bio pad Rimskog Carstva čijim je nestankom na Zapadu stvoren vakuum koji su ispunila tzv. *barbarska kraljevstva* koja će se postepeno transformirati u zametke današnjih nacionalnih država.

Evropska historiografija tradicionalno kasnu antiku opisuje kao arhetip slabljenja i propadanja civilizacije odnosno društvenog kolapsa. Izraz "kasna antika" se, dijelom i zbog toga, razvio u njemačkoj historiografiji kako bi ukazao da je taj proces prijelaza iz Starog u Srednji vijek bio mnogo postepeniji, složeniji; njime se, između ostalog, nastoji istisnuti i dotada popularni izraz *Mračno doba* koji se smatra neobjektivnim i "politički nekorektnim".

Eksterni linkovi
----------------

* New Advent — The Fathers of the Church, a Catholic website with English translations of the Early Fathers of the Church.
* ORB Encyclopedia's section on Late Antiquity in the Mediterranean from ORB
* Overview of Late Antiquity, from ORB
* Princeton/Stanford Working Papers in Classics, a collaborative forum of Princeton and Stanford to make the latest scholarship on the field available in advance of final publication.
* The End of the Classical World Arhivirano 2010-01-10 na Wayback Machine-u, source documents from the Internet Medieval Sourcebook
* Worlds of Late Antiquity Arhivirano 2005-06-06 na Wayback Machine-u, from the University of Pennsylvania

***Kasna antika*** na Wikimedijinoj ostavi
52°51′36″N 3°03′14″W﻿ / ﻿52.860°N 3.054°W﻿ / 52.860; -3.054

**Bitka kod Maserfielda** se odigrala u današnjoj Engleskoj 5. augusta 641. ili 642. između snaga nortumbrijskog kralja i anglosaksonskog *Bretwalde* Oswalda na jednoj, i vojske na čelu sa mercijskim kraljem Pendom na drugoj strani. Penda, kojemu su kao saveznici pomagali Velšani iz Kraljevine Powys su odnijeli pobjedu, a Oswald je u bitci poginuo. Sa Oswaldovom smrću je prestala nortumbrijska hegemonija nad ostalim anglosaksonskim državama, a Nortumbrija se ponovno raspala na dva kraljevstva - Deiru kojom je zavladao kralj Oswine i Berniciju kojom je zavladao Oswaldov brat Oswiu. Penda je nakon bitke postao de facto najmoćniji od svih anglosaksonskih vladara i taj položaj držao sve do poraza i pogibije u bitci kod Winwaeda 655.

S obzirom da je Oswald bio kršćanin, a Penda pagan, Oswalda su proglasili mučenikom, a kasnije i svecem, iako sukob, s obzirom da su Pendi pomagali kršćanski Velšani, nije imao vjerski karakter.

Literatura
----------

* Bede, *Historia ecclesiastica gentis Anglorum*, Book III, Chapters IX–XII. Arhivirano 2011-05-13 na Wayback Machine-u
* Llywarch Hen (attribution) (c.9th century). Canu Heledd.
* Remfry, P.M. *Annales Cambriae. A Translation of Harleian 3859; PRO E.164/1; Cottonian Domitian, A 1; Exeter Cathedral Library MS. 3514 and MS Exchequer DB Neath, PRO E* (ISBN 1-899376-81-X)
**Nova Galenika** je prigradsko naselje u Beogradu, koje se nalazi na teritoriji opštine Zemun. Ime je dobilo po fabrici lekova Galenika.

Lokacija
--------

Nova Galenika se nalazi na severozapadnom kraju Zemuna. To je naselje sa stambenim i industrijskim objektima, oraničeno Batajničkim drumom na severu i Novosadskim putem na jugu. Graniči se sa naseljima Goveđi Brod na severu, Gornji Grad na istoku, Zemun Bačka na jugoistoku, Altina na jugu, dok se na zapadu preko industrijske zone proteže ka naseljima Zemun Polje, Kamendin i Batajnica.

Karakteristike
--------------

Naselje se sastoji od nekoliko delova, uključujući i stari deo Galenike. Nova Galenika je orkužena komercijalnim i industrijskim objektima. Naselje potiče iz 1960ih godina kao posebno naselje, van urbanog dela Zemuna, i bilo je predviđeno kao naselje za radnike iz susedne farmaceutske kompanije Galenika. Tokom urbanizacije 1980ih godina, naselje je postalo sastavni deo grada. Stambeni deo naselja ima nekoliko manjih parkova sa igralištima, kao i brojne sportske terene za košarku, fudbal i odbojku. Oko naselja postoji i pešačka staza. Veliki trgovinski lanci imaju svoje supermarkete u naselju (Rodić, Maksi, itd). Nova Galenika je veoma dobro povezana sa ostatkom Zemuna javnim gradskim prevozom. Kroz naselje saobraćaju autobusi na linijama 73, 84, 612, 704, 706 i 707, kao i noćne linije 704 i 706. Prema popisu iz 2002, mesna zajednica Nova Galenika imala je 12.533 stanovnika.

U naselju je nedavno došlo do porasta cena nekretnina, što obećava budući rast naselja. Ovo je rezultat planirane izgradnje novog mosta preko Dunava, Kineskog mosta, koja je započeta 2011. godine i trebalo bi da bude završena u toku 2014. Naselje je udaljeno od reke oko 250 metara, a razdvaja ih Goveđi Brod. Poslednji bum cena nekretnina podstaknut je izgradnjom prve osnovne šlole u naselju, koja je završena 2009. godine.

| * p
* r
* u
Gradske četvrti i prigradska naselja Zemuna |
| --- |
| Gradske četvrti | ***Gornji Grad*** (Gardoš • Železnička Kolonija • Kalvarija • Kolonija Zmaj • Novi Grad • Sava Kovačević • Sutjeska • Ćukovac) 
***Donji Grad*** (Zemunski Kej • Retenzija) |
| Prigradska naselja | 13. Maj • Altina • Vojni Put • Goveđi Brod • Zemun Polje • Kamendin • Mala Pruga • Nova Galenika • Plavi Horizonti |
| Ruralna naselja | Batajnica (Crveni Barjak • Šangaj) • Ugrinovci (Busije • Grmovac) |
**Vinorel** je zahtjevna, rijetko korištena vodena slikarska tj. crtačka tehnika koja je možda najsličnija tzv. bajcu, te je, slično kao sepia i bajc, po konačnom rezultatu bliska tonskim akvarelu. 

Spektar boja je ograničen tonovima vina: od svijetložutih od tamnocrvenih i ljubičastih, a obzirom da se u pravilu slika tonski, tj. bez kombiniranja različitih sorti tj. boja vina, ta je tehnika, po mišljenju jednog od ponajboljih poznavatelja vodenih tehnika na papiru, slikara Alfreda F. Krupe, bliža crtežu nego li klasičnom slikarstvu.

Osobitu zahtjevnost vinorel iskazuje u činjenici da se slika mijenja još tijekom samog procesa slikanja, prigodom kojeg se obično koriste različiti tonovi iste sorte vine, posvijetljeni razrjeđivanjem vodom, ili zatamnjeni kuhanjem tijekom kojeg voda isparava.

Na sličan način moguće je slikati i kavom i čajem, kao uostalom i tradicionalnim tehnikama: bajcem, sepiom i (laviranim) tušem.

Slika mijenja tonalitet i nakon što se osuši, poprimajući protokom vremena, u pravilu, smeđkast ton.

Obzirom da slika mijenja svoj izgled još tijekom slikanja, rezultat je, čak i znalcima, često nepredvidljiv i konačan rad često zahtijeva dorade koje su u vodenim slikarskim tehnikama na papiru u pravilu vrlo ograničene. 

Stoga za je vinorel potrebna hrabrost, strpljenje i dosta živaca, a često i dosta raspoloživih akvarel-papira koji pomažu da se „zaborave" pogrješke.

Literatura:
-----------

* Povodom 50. izložbe vina kontinentalne Hrvatske: Slikanje vinom u srcu Prigorja, narod.hr, 1. 6. 2018.

Vanjske poveznice
-----------------

```
*Vinoreli iz Srbije
```
**Alasan Draman Utara** (*Alassane Dramane Ouattara*) je političar iz Obale Slonovače. Na izborima održanim novembra 2010, po podacima izborne komisije objavljnim 2. decembra 2010, u drugom krugu predsedničkih izbora osvojio je 54,1% glasova. Predsedničku zakletvu je položio 4. decembra u Abidžanu. Po podacima Ustavnog saveta pobedu je odneo trenutni predsednik Loran Bagbo koji je takođe položio zakletvu. Spor je izazvao građanski rat u kome je na stranu Utare i njegovih pristaša stala Francuska. 

Rođen je 1942. u mestu Dimbokro, na severu Obale Slonovače. 

Bio je premijer Obale Slonovače od novembra 1992. do decembra 1993. Predsednik je partije Okupljanje republikanaca (RDR). Po zanimanju je ekonomista. Radio je za Međunarodni monetarni fond i Centralnu banku zemalja Zapadne Afrike (BCEAO).

***Alassane Outtara*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 88188843
* LCCN: n91033460
* ISNI: 0000 0000 8761 4865
* GND: 138128642
* SUDOC: 079834418
* BNF: cb159600010 (podaci)
* CONOR.SI: 225305699

 |
**Retalhuleu** je općina od 111,431 i grad od 90,505 stanovnika na jugozapadu Gvatemale u Departmanu Retalhuleu u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Retalhuleu se nalazi 40 km od Tihog oceana, pored rijeke Sámala, na nadmorskoj visini od 239 m, udaljen 192 km od glavnog grada Ciudad Guatemale.

Oko 15 km istočno od grada nalazi se jedno od najstarijih arheoloških nalazišta u Gvatemali - Takalik Abaj u kom su iskopani hramovi, ceremonijalne platforme i [[keramika civilizacije Olmeka.

Historija
---------

Retalhuleu je počeo nicati krajem 16. vijeka, oko crkve San Antonio proširene početkom 17. vijeka.
Službeno je osnovan 1625. kad je dobio status ville.

Retalhuleu je danas poznat po festivalu u čast Djevice Marije koji se održava od 2. do 12. januara, kad se održavaju procesije, sajam stoke i konjičke utrke.

Privreda i transport
--------------------

Retalhuleu je danas administrativni-trgovački i industrijski centar ratarsko- stočarskog kraja.
Po plantažama u okolici uzgaja se kava, šećerna trska i pšenica a po rančevima stoka. 
Kako je okružen bujnim tropskim šumama razvijena je drvna industrija.

Proizvodi se izvoze preko luke Champerico sa kojom je povezan magistralnom cestom 95, koja vodi do Quetzaltenanga. Sa ostalim gradovima povezan je Pacifičkom magistralom CA 2. Retalhuleu ima i aerodrom (IATA: **RER**, ICAO: **MGRT**).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Retalhuleu Municipality in Guatemala*" (engleski). City population. Pristupljeno 9.3.2023.
2. 1 2  „*Municipio de Retalhuleu, Retalhuleu*" (španjolski). Aprende Guatemala. Pristupljeno 9.3.2023.
3. 1 2  „*Retalhuleu in Retalhuleu*" (engleski). City population. Pristupljeno 9.3.2023.
4. 1 2 3 4  „*Retalhuleu*" (španjolski). Munireu. Arhivirano iz originala na datum 2023-03-12. Pristupljeno 9.3.2023.
5. 1 2 3  „*Retalhuleu*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 9.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Retalhuleu*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipio de Retalhuleu* ()
**Slobodan Šiljak** (Pljevlja, 1881. – Pljevlja, 1943) bio je crnogorski sveštenik SPC, proglašen za sveca 2005.

Biografija
----------

Šiljak je bio vojnik u Balkanskim ratovima. U Drugom svetskom ratu je navodno bio borac četničkih snaga, koje su bile u službi italijanskog okupatora. Po odluci partizanskog vojnog suda strijeljan je 5. decembra 1943. kao "neprijatelj naroda".

Kanonizacija
------------

SPC ga je proglasila za sveca 2005. godine u manastiru Žitomislić, uprkos protestima nekolicine žitelja Pljevalja, koji su tvrdili da je ratni zločinac. Milosava Strunjaš odgovorno tvrdi da je Šiljak odgovoran za smrt njenog oca Rajka Cerovića. Ona u pismu Sinodu SPC tvrdi da se pop Slobodan Šijak stavio u službu fašističkog okupatora vrlo brzo po njihovom ulasku u Pljevlja i da je poslao u smrt svog kuma i najbližeg komšiju, njenog oca Rajka Cerovića, koji je strijeljan 28. jula 1941. godine. Istog dana, prema njenim navodima, strijeljano je još nekoliko ljudi.

Vjerski analitičar i publicist Mirko Đorđević smatra da je kriterijum za njegovu kanonizaciju bio ideološko-politički.

Nasuprot navedenom, komisija SPC koja je osnovana nakon navoda Gdje Strunjas, je definitivno ustanovila da nema nikakvih dokaza za takvu tvrdnju. Stavise, i braca ubijenog oca Gdje Strunjas su mnogo puta svom dobrom prijatelju, cuvenom pesniku Micunu Siljku izrazili svoje uverenje da ne smatraju svestenika Slobodana za krivca, niti za uzrocnika smrti svojega brata, vec da je istina da je on ubijen zbog prekrsene zabrane posedovanja i nosenja oruzja, koju su Italijani doneli u okupiranim Pljevljima.

Vidi još
--------

* Milorad Vukojičić

| Osobni podaci |
| --- |
| IME |  |
| ALTERNATIVNA IMENA |  |
| KRATAK OPIS |  |
| DATUM ROĐENJA |  |
| MJESTO ROĐENJA |  |
| VRIJEME SMRTI |  |
| MJESTO SMRTI |  |
*Ne miješati sa mikrodržavama.*
Kneževina Sealand
**Mikronacija** je samoproglašena imaginarna "država" koja ne zadovoljava pravne kriterije za državu (definirani teritorij, stalno stanovništvo, funkcionalnu vlast i sposobnost da stvara odnose s drugim državama), nije međunarodno priznata, ima vrlo malu površinu teritorija kojeg prisvaja i vrlo mali broj stalnog stanovništva, ako ga uopće ima.

Takve "države" proglašavaju pojedinci ili male skupine ljudi koji uporno ističu potraživanje suvereniteta nad nekim teritorijem, a uglavnom u svrhu vlastite promocije, političke provokacije, protesta, i/ili za zaradu od prodaje suvenira poput "putovnica" ili "novca".

Neke mikronacije izdaju novčiće i poštanske marke za prodaju kolekcionarima, i druga znamenja poput zastava, putovnica, medalja... koja izvan vlastite zajednice nisu prihvaćena kao državni simboli.

Najranije poznate mikronacije datiraju s početka 19. stoljeća, izraz "mikronacija" datira bar od 1970. a pojavom interneta, ovaj pojam se proširio i na pojam virtualnih država i nacija koje na prisvajaju nikakav konkretan teritorij.

Primjeri mikronacija su:

* Sealand
* Liberland
* Verdis
* Republika Peščenica
* Ružin otok
* Westarktika
* Savezna Republika Moravskja

***Mikronacija*** na Wikimedijinoj ostavi
Nezahualcoyotl, vladar-umjetnik, bio je poznati pjesnik i najpoznatiji vladar Akolhuanaca. **Acolhua** (pl. Acolhuas. Nazivani u anglofonskoj literaturi Texcocans i Tezcucans. Po hrvatskoj literaturi mogu se naći nazivi Akolhuanci i Tezkukanci).- Jedno od tri plemena iz saveza Asteka čije je sjedište bio grad Texcoco na istoimenom jezeru u Dolini Mexica.

Akolhuanci su dobili ime po astečkom *acollo* '/široka/ ramena' + *hua*, 'imati'. Znači 'narod širokih ramena', odnosno 'snažan narod' ('strong people').
Po mišljenu nekih Akolhuanci su u Dolinu Mexica došli između 1168 i 1260, navodno iz područja Michoacana, pod vodstvom poglavice Huetzina. Na istočnu obalu Texcoca doveo ih je Xolotl, često nazivan 'Veliki', osnivač je dinastije Texcoca a sebe je proglasio kraljem oko 1160. Osnovao je grad Texcoco koji je postao središte civilizacije Anahuaca. Svoje kćerke poudao je za glavne poglavice koji postaše utemeljitelji Azcapotzalca. Naslijedio ga je sin Nopaltzin.
U ranom 15. stoljeću Akolhuanci padoše pod vlast Tepaneca, plemena koje je vladalo Azcapotzalcom. Tepanečki vladar Tezozomoc uveo je tiraniju, zakoniti nasljednik Nezahualcoyotl morao je pobjeći. Za vrijeme tepanečkog vladara Maxtle, Nezahualcoyotl se vraća iz izgnanstva i ponovo osvaja vlast u svome gradu, bilo je to 1429. -Do dolaska Španjolaca izmijenila su se još dva akolhuanska vladara, bili su to Nezahualpilli i Cacama.

Vladari
-------

* Xolotl 1115 (?)-1232.
* Nopaltzin 1232-1263.
* Tlotzin 1263.-1298.
* Quinatzin 1298.-1357.
* Techotlala 1357.-1409.

*nakon uspona Tenochtitlana*

* Ixtlilxochitl 1409.-1418.
*Tepanečki tirani*
	+ (Tezozomoc 1343.-1427.)
	+ (Maxtla 1427.-1429.)
* Nezahualcoyotl 1418.-1472.
* Nezahualpilli 1472.-1516. (umro)

*period osvajanja*

* Cacama 1516.-1519.

Vanjske veze
------------

* Epoca Prehispanica Arhivirano 2006-04-26 na Wayback Machine-u
* Pueblos Arhivirano 2006-05-29 na Wayback Machine-u
* Origins of Mexico Arhivirano 2006-04-26 na Wayback Machine-u
**Bandar-e Ganave** (perz. بندر گناوه, ili Bandar-e Ganava) je grad i luka u Bušeherskoj pokrajini na jugu Irana. Geografski je smješten na obali Perzijskog zaljeva, a granice na kopnu uglavnom su mu određene rijekom Rud-e Dare-Gap i morskim rukavcem Hovr-e Morde-Šur. Od Bušehera je udaljen oko 75 km prema sjeveru, od Bandar-e Dejlama 60 km prema jugu, a od Bandar-e Riga 15 km prema sjeverozapadu. Okolicom grada prevladava vruća pustinjska klima (BWh) s vrućim ljetima i blagim zimama. Temperaturni mjesečni srednjaci kreću se od minimalnih 11°C do maksimalnih 36°C, a prosječna godišnja količina padalina iznosi 150 mm.

Historija grada seže najkasnije u srednji vijek o čemu svjedoče djela ranoislamskih geografa gdje se spominje pod imenom *Džanaba*. Prema Ibn Balhiju, ime Ganave dolazi od sintagme *āb-e ganda* što znači „smrdljiva voda". U ovo doba grad je bio poznat po brodogradnji, vađenju bisera i proizvodnji brokata koji je izvožen diljem regije. Godine 1841. za vrijeme vladavine Muhamed-šaha, grad je plaćao porez od 1200 tomana, dok je tokom vladavine Nasrudin-šaha bitno degradirao. Bandar-e Ganave još je od srednjeg vijeka imao veliku sabornu džamiju, a velika znamenitost u gradu danas je i imamzade Šahzade Sulejmana.

Ekonomija grada temelji se pretežito na ribarstvu i lakoj industriji. U morskom rukavcu Hovr-e Halil na južnom dijelu grada prokopana je luka duljine 2,5 km odnosno širine 150 – 250 m koja prima flotu od više stotina velikih ribarskih brodova. Bandar-e Ganave također je žarište Ganavskog okruga u kojem je aktivno stočarstvo, ratarstvo (ječam, pšenica, duhan i datulje), te izrada tepiha od palminih vlakana. Grad je obalnom državnom cestom 96 povezan s Borazdžanom i Bušeherom na jugoistoku odnosno Bandar-e Dejlamom, Mahšaherom i Abadanom na sjeverozapadu, a lokalna cesta spaja ga i s ruralnim naseljima na sjeveru. Oko 35 km sjeverozapadno pokraj gradića Bahregana nalazi se Aerodrom Bahregan koji se koristi za domaće letove. Većina gradske populacije su šijitski Arapi iz plemena Bani Asad. Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Bandar-e Ganavi je živjelo 59.291 ljudi.

Veze
----

* Bušeherska pokrajina

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  () Yusofnezhad, Minu [15. 12. 2000.] (2. 2. 2012.). *Ganāva*, Encyclopædia Iranica. New York: Columbia University.

Vanjske veze
------------

* () Službene stranice grada Bandar-e Ganave
**Borba za nezavisnost Argentine** (španjolski: *Guerra de Independencia de Argentina*) odvijala se od 1810. do 1825. između pobunjenika iz Vicekraljevstvo Río de la Plata i rojalista odanih španjolskom dvoru.

Historija
---------

Borba za nezavisnost počela je 1806. godine, kad je lokalna milicija Buenos Airesa uz malu pomoć španjolske mornarice, uspjela odbiti britansku invaziju.

Za daljni tok bile su važne posljedice intervencije Napoleona I u Španjolskoj, koja je započela 1808. kad je kralja Fernanda VII prislio na abdikaciju u korist 
svog brata. Taj potez gurnuo je Španjolsku u građanski rat između dvije rivalske frakcije - jedne okupljene oko novog kralja Josepha Bonaparte i druge španjolskih patriota okupljene oko prognanog kralja koju je pomagala Britanija.

Prema drevnim principima španjolskog zakonodavstva, kraljeve domene u Americi imale su pravo upravljati same sobom sve do povratka zakonitog kralja na tron. 
Zbog tog su 25. maja 1810. (danas se slavi kao dan revolucije), građani Buenos Airesa sami izabrali nove privremene vođe Vicekraljevstva Río de la Plata za vrijeme dok se Fernando VII ne vrati na tron.

Početkom 1811. dolaskom novog vicekralja *Francisca Javier de Elía* iz Španjolske Montevideo je proglašen prijestolnicom Vicekraljevstva Río de la Plata umjesto pobunjeničkog Buenos Airesa. Iz njega je novi vicekralj pokušavao povratiti pobunjena područja u Estuariju Río de la Plata.

Nakon početnih neuspjeha patriotska mornarica je uspjela nakon blokade zauzeti Montevideo 17. maja 1814. Njegovom kapitulacijom su španjolski rojalisti izgubili posljednju pomorsku bazu na južnom Atlantiku.
Nakon tog su borbe borbe prenjete na zapad do Anda.

Tad je postalo očito da je Fernando VII praktički nemoćan i pored tog što je 1814. vraćen na tron. Zbog tog je 9. jula 1816. na skupštini delegata Vicekraljevstva u San Miguel de Tucumánu proglašena nezavisnost nove države nazvane Ujedinjene Provincije Río de la Plate.

Uslijedilo je nekoliko godina teških borbi, prije nego što su rojalisti poraženi na sjeveru Argentine. Ostali su prijetnja iz baza u Peruu sve dok ih nisu zauzeli José de San Martín i Simón Bolívar 1820.-24. 
Nova vlada Ujedinjenih Provincija iz Buenos Airesa pokušala je zadržati teritorijalni integritet starog Vicekraljevstva Río de la Plata, ali su rubni dijelovi, koji nikad nisu bili efikasno kontrolirani, ubrzo izgubljeni; Paragvaj 1814. Bolivija 1825. i Urugvaj 1828.

Danas je 9. jul državni praznik u Argentini, koji se slavi uz vatromet, parade i govore u spomen na skupštinu održanu 1816.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6   „Argentina Celebrates 200 Years of Independence" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 12.11. 2023.
2. 1 2   „La Guerra de la Independencia (1810-1824)" (španjolski). Argentina Goberno. Pristupljeno 12.11. 2023.

Vanjske veze
------------

***Argentinski rat za nezavisnost*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Argentina Celebrates 200 Years of Independence* ()
**Rasizam** je naziv za ideologiju koja smatra da je rasa temelj ljudskog društva, odnosno da pripadnost pojedinca određenoj rasi mora biti osnov za njegov društveni položaj. 

Rasizam se ponekad definira i kao vjerovanje da su pojedine rase superiorne ili inferiorne jedna drugoj. Na osnovu tog vjerovanja se rasizam nekad jednostavno definira i kao rasna netolerancija.

Iako je u određenim oblicima postojao i ranije, rasizam se kao ideologija profilirao tek u 19. stoljeću pod uticajem napretka u prirodnim naukama koje su raznim teoretičarima rasizma dale naučnu podlogu. Najpoznatiji primjer je Charles Darwin i njegova teorija evolucije koju su rasisti nastojali primijeniti na odnose među različitim rasama. Dodatni poticaj rasizmu bio je i imperijalizam, zahvaljujući kome su bjelačke države u Europi i SAD-u dobile vlast nad velikim brojem podanika crne i žute rase te čijem je porobljavanju rasizam dao ideološko opravdanje. 

Rasizam je ponekad dobijao i svoju institucionalnu formu, pogotovo u miješanim sredinama gdje je provođena rasna segregacija i rasna diskriminacija. Najpoznatiji takvi primjeri su se južne države SAD do 1960-ih, odnosno Južna Afrika pod režimom apartheida.

Najekstremnije forme rasizma se najčešće vezuju uz nacionalizam i fašizam, odnosno rasne teorije čija je primjena dovela do Holokausta i genocida u Ruandi. 

U suvremenom svijetu se rasizam smatra nespojivim s načelima liberalne demokracije, te je institucionalni rasizam gotovo svuda odbačen. S druge strane se rasistička vjerovanja u eksplicitnom i, što je mnogo češće, implicitnom obliku ispoljavaju u raznim državama, među raznim narodima i među raznim kulturama. 

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Rasizam** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |

***Rasizam*** na Wikimedijinoj ostavi
Gumice za brisanje
**Gumica za brisanje** je predmet koji služi za brisanje otiska mine na papiru. Deo je školskog pribora. Većina grafitnih olovaka ima na svom kraju, suprotnom od onog kojim se piše i gumicu za brisanje. Najčešće se izrađuju od sintetičke gume, jeftiniji modeli od sintetičke soja gume, ali skuplji modeli se prave od vinila i kaučuka. Budući da se vremenom troši, spada u potrošni materijal kao i naprave za pisanje.
Ognjen Nikolić je pojeo gumicu za brisanje trinaestog novembra 2023 godine.

Istorija
--------

Gumica na olovci
Gumice
U dalekoj prošlosti se ugalj najviše koristio za pisanje, a za brisanje napisanog komadi gume od kaučuka ili vosak. Parčići grubog kamena ili peska su korišćeni za uklanjanje manjih grešaka sa papirusa napisanih mastilom. Godine 1770. DŽozef Prezli je iskoristio prirodnu gumu za brisanje tragova penkale. On je tu gumu nazvao *rubber*, što je i današnji engleski naziv za gumicu za brisanje.

Literatura
----------

* Petroski, Henry (1989). *The Pencil: A History of Design and Circumstance*..

Vanjske veze
------------

***Gumica za brisanje*** na Wikimedijinoj ostavi

* Eraser: How Products are Made, Volume 5 (1997) by Rose Secrest
* Pearlstein, E. J.; Cabelli, D.; King, A.; Indictor, N. (1982). „Effects of Eraser Treatment on Paper". *Journal of the American Institute for Conservation* **22** (1): 1–2. DOI:10.2307/3179714. JSTOR 3179714. Arhivirano iz originala na datum 2009-05-13. Pristupljeno 2015-07-21.
* Goodyear Rubber History Arhivirano 2008-05-09 na Wayback Machine-u
* Herstellung von Radiergummi (Video)
* Schadstoffe in Radiergummis
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Hramska gora**. Za druga značenja, v. Hramska gora (razvrstavanje).* |

  
Koordinate: 39° 42' 07″ SG Š, 44° 17' 50″ IGD

**Hramsko brdo** ili **Hramska gora** (hebrejski: , *Har haBáyit*), također poznata kao **Planina Moriah** a među muslimanima kao **Plemenito svetište** (arapski: **الحرم القدسي الشريف**‎, *al-haram al-qudsī ash-sharīf*), je vjerski lokalitet u Starom gradu u Jeruzalemu.

Prema jevrejskoj tradiciji se s tog mjesta svijet proširio u svoj današnji oblik, odnosno odatle je Bog pokupuo prah da stvori prvog čovjeka Adama. Na tom je mjestu Bog odlučio "obitavati", zbog čega su tamo sagrađena prva dva jeruzalemska hrama. Prema tradiciji se vjeruje kako će treći i posljednji Hram također biti sagrađen na tom mjestu. Hram se smatra najsvetijim mjestom judaizma i zbog toga mnogi Jevreji nikada neće tamo kročiti nogom.

Među muslimanima se Hramska gora smatra trećim najsvetijim mjestom islama. Štovano kao Plemenito svetište i mjesto Muhamedovog putovanja u Jeruzalem i uzdizanja u nebo, Gora se također povezuje s jevrejskim biblijskim prorocima koji se štuju u islamu. Džamija al-Aqsa i Kupola na stijeni, najstarija očuvana islamska građevina na svijetu, se trenutno nalaze na Gori.

S obzirom na međusobno suprostavljena prisizanja Jevreja i muslimana, smatra se jednim od najspornijih vjerskih lokaliteta na svijetu. Pod upravom Izraela se nalazi od 1967. godine, a i Izrael i Palestinska uprava tvrde da nad njom imaju suverenitet, što je jedno od glavnih točaka arapsko-izraelskog sukoba. Muslimansko vijeće, poznato kao muslimanski Waqf, upravlja lokalitetom. Izraelska vlada također na njemu provodi kontroverznu zabranu molitve za nemuslimanske posjetitelje.

Izvori
------

1. ↑  Rizwi Faizer (1998). „The Shape of the Holy: Early Islamic Jerusalem". Rizwi's Bibliography for Medieval Islam. Arhivirano iz originala na datum 2002-02-10. Pristupljeno 2010-03-31.
2. ↑  „Israeli Police Storm Disputed Jerusalem Holy Site". Arhivirano iz originala na datum 2009-10-28. Pristupljeno 2009-10-28.

Eksterni linkovi
----------------

***Hramska gora*** na Wikimedijinoj ostavi

* New Evidence of the Royal Stoa and Roman Flames Arhivirano 2012-02-29 na Wayback Machine-u Biblical Archaeology Review
* Virtual Walking Tour of Al-Haram Al-Sharif ("The Noble Sanctuary") Arhivirano 2014-10-26 na Wayback Machine-u
Ostaci naselja Quilmes Indijanaca kod Tucumána, Argentina.
**Quilmes** je bio indijanski narod iz grupe Diaguita, koji je obitavao u dolinama sjeverozapadne Argentine u području današnje Provincije Tucumán. Quilme se u 15. stoljeću žestoko odupiru invaziji Inka, kasnije i invaziji španjolskih konkvistadora, sve do konačnog poraza godine 1667. Tada je 2.000 članova plemena preseljeno u reduccione (radnu misiju), dvadeset kilometara južno od Buenos Airesa. Na ovom putu dugom 2.000 kilometara, koji su prešli pješice, mnogi Quilmesi su pomrli. Godine 1812. "reducción" je ukinut te postaje "gradom duhova". Na ovome se mjestu danas nalazi grad Quilmes.

Na početku druge polovice 17. stoljeća plemena Quilmes brojala su oko 10.000 duša s nekih 2.000 obitelji, a mali broj njihovih potomaka živi i danas u provinciji Tucumán. Danas se još vide ruševine utvrđenih citadela koje su podizali ovi Indijanci, a one pripadaju najznačajnijim arheološkim nalazištima Argentine. Otkrio ih je etnograf i prirodoslovac Juan Bautista Ambrosetti koncem 19. stoljeća, a argentinska vlada ih je restaurirala 1978. Danas su citadele u privatnom vlasništvu i služe kao turistička atrakcija. 

<gallery>
Datoteka:Menhir quilmes.jpg|Menhir, Tucumán, Argentina (kultura Quilmes)
Datoteka:Ruinas Quilmes.jpg|Ostaci naselja Quilmes Indijanaca
</gallery>

Vanjske poveznice
-----------------

* Identidad y discurso en la Comunidad India Quilmes Arhivirano 2006-05-02 na Wayback Machine-u
* Ruinas De Los Indios Quilmes Arhivirano 2004-12-25 na Wayback Machine-u
* The Quilmes Indian Ruins
**Matija Levai** (Kikinda, 27. decembar 1930. - Subotica, 15. novembar 2015.) srpski i jugoslovenski klarinetista. Umetnik, instrumentalista zavidne izvođačke muzikalnosti i tehnike, orkestarski i kamerni muzičar i pedagog.

Biografija
----------

**Matija Levai** je rođen u Kikindi 27. decembra 1930. godine.

Studije klarineta upisao je 1952, a završio 1957. godine na *Muzičkoj akademiji* u Beogradu u klasi renomiranog profesora *Bruno Bruna*. Za vreme studentskih dana svirao je i saksofon u manjim sastavima.

Po završetku studija bavio se uspešno pedagoškim radom do odlaska u penziju. Bio je profesor klarineta u Osnovnoj i Srednjoj muzičkoj školi u Subotici.

U Subotici, dok je radio u Muzičkoj školi, Matija Levai je osnovao i bio umetnički rukovodilac "Ansambla za staru muziku". Ansambl je postojao izmedju 1974-1981. godine. U istom mestu, u periodu 1969-1976, Matija je osnovao i "Duvački trio".

Izvođačka delatnost
-------------------

Sleva-nadesno: Matija Levai (dulčijan, krumhorn, hirtenšalmei, blokflaute), Laura Levai (blokflaute, dulčijan), Ildiko Komjati (sopran), Pavao Bačić (lauta i gitara), Mirko Molnar (viola da gamba).
Bio je godinama soloklarinetista Subotičke filharmonije. Često je nastupao kao solista i kao član kamernih sastava širom bivše Jugoslavije, u Mađarskoj, Rumuniji, Čehoslovačkoj.
Snimao je za sve RTV centre u bivšoj Jugoslaviji. Pored snimaka klasične muzike, u RTV NS postoji velik broj njegovih snimaka mađarske narodne muzike koje je ostvario svirajući taragoto (stari mađarsko-rumunski narodni instrument veoma sličan klarinetu).

Diplome, priznanja i nagrade
----------------------------

* *Zlatna značka KPZ-a Srbije* za nesebičan, predan i dugotrajan rad i stvaralački doprinos u širenju kulture (Beograd, 12.05.1980).
* *Zahvalnica RTV NS* za višegodišnji vanredni doprinos u izgradnji i ostvarivanju programa (Novi Sad 2.09.1974 ).
* *Nagrada "Isidor Bajić"* udruženja muzičkih umetnika Vojvodine za izuzetan umetnički doprinos (Novi Sad 1974 ).
* *Počasni član UMPS* za poseban doprinos razvoju muzičke pedagogije (Beograd, 24. 11.1979).
* *Zahvalnica* povodom stogodišnjice Subotičke filharmonije

Veze
----

* Bruno Brun
* Klarinetisti u Srbiji

Izvori
------

1. ↑  *Muzička akademija u Beogradu*
2. ↑  V. Peričić, *Studenti profesora Bruno Bruna*
3. ↑  Muzička škola u Subotici
4. ↑  Matija Levai, *član duvačkog trija*
5. ↑  RTV NS
6. ↑  Matija Levai, *Zahvalnica* povodom stogodišnjice Subotičke filharmonije[*mrtav link*]

Napisi i literatura
-------------------

* *Leksikon jugoslavenske muzike*, Zagreb, 1984, sv. I, 511.
* *40 godina Fakulteta muzičke umetnosti (Muzičke akademije) 1937-1977*, Univerzitet umetnosti u Beogradu, Beograd, 1977, 95 str.
* *50 godina Fakulteta muzičke umetnosti (Muzičke akademije)*, Univerzitet umetnosti, Beograd, 1988, 149 str.

Vanjske veze
------------

* Sve o klarinetu Arhivirano 2013-12-07 na Wayback Machine-u
* Muzička scena - *klarinet*
Bazilika sv. Sofije u Sofiji, gdje je, po predaji, održan sinod
**Sinod u Sardici**, poznat i kao **Peti pomesni sabor**, bio je sinod, odnosno regionalno okupljanje vodećih biskupa kršćanske Crkve održano u Sardici (današnja Sofija u Bugarskoj) godine 343. ili 347. Sazvan je na poziv rimskih careva Konstansa I i Konstancija II u nastojanju da se razriješe nedoumice i neslaganja vezana uz arijanski spor, kao i kontroverzno smjenjivanje Atanazija s mjesta patrijarha Aleksandrije iza koga su stajali istočni biskupi. Dodatni razlog je bio i taj što je arijanski spor izazivao sve više nasilja među kršćanskim vjernicima te prijetio prerastanjem u građanski rat, s obzirom da je Konstancije bio sklon arijancima dok se Konstans I priklonio "pravovjernoj" (katoličkoj/pravoslavnoj) odnosno nicejanskoj struji u Crkvi.

Na skupu su većinu imali predstavnici zapadne Crkve na čelu sa Hosijem iz Kordube, a svoje je izaslanike imao i papa Julije I. Istočni biskupi su se našli u manjini te su, bojeći da će biti nadglasani, napustili sinod i započeli suparnički Sinod u Filipopolisu. Usprkos toga, sinod je presudio da se Atanazije mora vratiti u Aleksandriju i potvrdio odluke Prvog nikejskog sabora. Također je donio nove kanone prvenstveno vezane uz teritorijalnu nadležnost biskupa. Njegove su odluke posebnom enciklikom na latinskom i grčkom distribuirane svim biskupijama Carstva. 

Usprkos toga, s obzirom na nastavak otpora arijanaca kao i neuspjeh da se zaustavi arijanski spor, Sinod u Sardici se nije smatrao ekumenskim saborom.

Eksterni linkovi
----------------

* Сардикийский Собор ()
* Правила Сардикийского собора Arhivirano 2011-10-03 na Wayback Machine-u ()
Stari grad Bočac
 **Stari grad Bočac**  je srednjovjekovna tvrđava na području opštine Mrkonjić Grad, Bosna i Hercegovina.

Lokacija
--------

Stari grad Bočac nalazi se u selu Dabrac, na lokalitetu Gradina ili Kamenjar. Sagrađen je na teško pristupačnoj, stjenovitoj litici, visoko iznad velike okuke, na lijevoj obali Vrbasa, na mjestu gdje se završava se Bočačka klisura. Udaljenost od Jajca je 30 km.

Historija
---------

Teritorija na kojoj se nalazi srednjovjekovno utvrđenje Bočac nalazila se u srednjovjekovnoj župi Zemljanik, zajedno sa dva susjedna grada prema sjeveru, Zvečajem (25 km.) i Greben-gradom u Krupi na Vrbasu (15 km.
Grad Bočac se prvi puta spominje 1434. god. u aktu ugarskog kralja Sigismunda banu Matku Talovcu. Bio je u sastavu Jajačke banovine od 1464. godine. Sve do 1507. godine, grad se spominje u više ugarskih vojnih dokumenata. Građani varoši pod gradom Bočcem su dobivali pomoć od kralja. Osmanlije su osvojile Bočac prije 21. maja 1516. Godine. U osmanskom periodu bio je u sastavu Nahije Jajce, koja se prvi puta spominje u popisu iz 1562. godine, kao i grad Greben. U popisu gradova iz 1833. godine, Bočac je naveden kao prazan.

Opis
----

Površina grada iznosi oko 2500 m2. Pored kasnijih pregradnji, osnova grada je ostala ista. Imao je četiri kule. Primjetno je dugogodišnje neodržavanje ovog zaštićenog spomenika. Naročito je uništen prilikom gradnje puta uz Vrbas, krajem XIX vijeka. Arheološki je ispitivan 1977 (Ivo Bojanovski), nakon čega je i djelimično obnovljen u okviru izgradnje Hidroelektrane Bočac.

Graditeljska cjelina – Stari grad Bočac proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Literatura
----------

* Hamdija Kreševljaković, "Naše starine" I, Sarajevo, 1953, 7-45 -Stari bosanski gradovi
* Ivo Bojanovski, Arheološki pregled 19, Beograd, 1977, 111-114 - Bočac, Dabrac, Mrkonjić Grad – srednjovjekovno i tursko utvrđenje
* Jelena Mrgić-Radojčić, Beograd, 2002. -Donji kraji krajina srednjovekovne Bosne

Vanjski linkovi
---------------
**Tvor** (lat. *Mustela putorius*) je životinjska vrsta iz porodice kuna, porijeklom iz zapadne Euroazije i Sjeverne Afrike.

Tvor je ponajviše tamnosmeđe boje, svijetliji ispod trbuha s tamnom maskom preko lica. Moguće su mutacije boje, uključujući i albino boju. U usporedbi s kunom zlaticom i lasicom, tvor ima kraće, kompaktnije tijelo i snažnije građenu lubanju i zube, te je manje pokretljiv.

Nemari za teritorij, sa životinjama istog spola često dijeli prostor kretanja. Tvor je poligamna vrsta, a trudnoća se javlja neposredno nakon parenja, bez inducirane ovulacije. Ženka obično rađa u rano ljeto, a u leglu ima od pet do 10 mladunaca, koji se osamostale u dobi od dva do tri mjeseca.

Hrani se manjim glodavcima, pticama, vodozemcima i gmazovima.

Ljudi su ga pripitomili još u davna vremena, makar obično imaju negativno mišljenje o tvoru. Na Britanskom otočju progonili su ga lovočuvari, te je postao sinonim za promiskuitetnost u engleskoj književnosti.

Nije ugrožena vrsta zbog široke rasprostranjenosti.

Izvori
------

1. ↑  Heptner, V. G.; Sludskii, A. A. (2002). Mammals of the Soviet Union. Vol. II, part 1b, Carnivores (Mustelidae and Procyonidae). Washington, D.C. : Smithsonian Institution Libraries and National Science Foundation. ISBN 90-04-08876-8
**Tesne Jaruge** je dio šumskog kompleksa planine Jelova Gora, opština Bajina Bašta, Srbija.

Uredbom Vlade RS proglašene su 2015. godine zaštićenim područjem II kategorije, regionalnog odnosno velikog značaja, kao Strogi rezervat prirode „Tesne Jaruge". Ukupna površina zaštićenog područja je 2,92 ha i u državnoj je svojini.

Strogi rezervat prirode „Tesne Jaruge" stavlјa se pod zaštitu radi radi očuvanja bukove šume u dolini Okoliške reke koja je prekrivena različitim vrstama tresetnih mahovina (*Sphagnum ssp.*), hibrida obične breze (*Betula pendula*) i malјave breze (*Betula pubescens*), retke i ugrožene vrste i borealnog relikta, kao i reliktne vrste paprati rebrače (*Blechnum spicant*). 

Na području Strogog rezervata prirode uspostavlјa se režim zaštite I stepena. Na površinama na kojima je utvrđen režim zaštite I stepena sprovodi se stroga zaštita kojom se omogućavaju procesi prirodne sukcesije i očuvanje staništa i životnih zajednica u uslovima divlјine. 
Pored zabrane i ograničenja koje su regulisane propisima kojima se uređuje zaštita prirode, zabranjuje se i promjena namjene zaštićenog područja.
Gdańsk
*Intérêts des nations de l'Europe, dévélopés relativement au commerce*, 1766
**Trgovina** u najširem smislu proces razmene robe i/ili usluga. Naziv potiče od slovenske reči *trg*.

Pod **trgovinom** se u užem smislu podrazumijeva komercijalna ponuda robe u zamjenu za platežno sredstvo odnosno novac, ili za drugu robu (robna razmjena). Prava trgovina postoji samo u slučaju, kad u njoj posreduje treća osoba (trgovac), koja živi od tog posredovanja između proizvođača i kupca. Trgovina se ograničava samo na nabavu, transport i prodaju dobara, kapitala ili znanja bez da ih se u bitnom mijenja ili dorađuje. Pretpostavka za početak trgovine (ne razmjena poklona, i ne direktna razmjena između prodavača i kupca) je još u predhistorijsko vrijeme bila infrastruktura koja ju je omogućila. Pravno gledano, danas se između trgovinskim partnerima sklapaju ugovori. Između partnera koji sudjeluju u trgovini postoji trgovinski odnos.

V. također
----------

* Tržište
* Tržnica
* Burza
* Trgovačka ruta
* Međunarodna trgovina

Eksterni linkovi
----------------

* World Bank Data and Statistics on Trade and Regional Integration in South Asia Arhivirano 2011-03-10 na Wayback Machine-u
* United Nations Commodity Trade Database
* Trade-Related Issues
* European Trade Directory Arhivirano 2021-01-15 na Wayback Machine-u
* China Trade Directory
* Trade Boards na Projektu Open Directory
* National Association of Trade Exchanges
* Federation of International Trade Associations  Arhivirano 2018-06-27 na Wayback Machine-u

***Trgovina*** na Wikimedijinoj ostavi
Model kofaktora Hem B.
**Hemoprotein** (hem protein) je metaloprotein koji sadrži hem prostetičku grupu, bilo kovalentno ili nekovalentno vezanu za protein. Gvožđe hema lako podleže oksidaciji i redukciji (obično do +2 i +3, mada su stabilizovani Fe+4 i čak Fe+5 oblici dobro poznati u peroksidazama).

Hemoproteini su verovatno natali tokom evolucije da bi se inkorporirao atom gvožđa (Fe) sadržan unutar protoporfirinskog IX prstena hema u proteine. Pošto to daje hemeproteinima sposobnost reagovanja sa molekulima koji se vezuju za dvovalentno gvožđe, ta strategije je očuvana tokom evolucije. Primeri hemoproteinskih liganda su gasovi: kiseonik (O2) azot-monoksid (NO), ugljen-monoksid (CO) i vodonik-sulfid (H2S). Nakon vezivanja za prostetičke hem grupe, ti molekuli mogu da modulišu aktivnost/funkciju hemoproteina, čime između ostalog omogućavaju prenos signala.

Uloge
-----

Biološke funkcije hemoproteina su:

2

Literatura
----------

* Maton, Anthea; Jean Hopkins, Charles William McLaughlin, Susan Johnson, Maryanna Quon Warner, David LaHart, Jill D. Wright (1993). *Human Biology and Health*. Englewood Cliffs, New Jersey, USA: Prentice Hall. ISBN 0-13-981176-1.

Spoljašnje veze
---------------

* MeSH *Hemeproteins*
**San Juan** (španjolski: *Río San Juan*) je rijeka na zapadu Argentine, duga 500 km, velika desna pritoka Rijeke Desaguadero.

Hidrologija
-----------

Rijeka se formira kod mjesta Calingasta u Andama sutokom rijeka Castaño i Los Patos. Od tamo teče prema istoku preko grada San Juan do ušća kod sela *Punta del Médano*.

Na rijeci su podignute tri brane sa hidroelektranama; *Caracoles* na 1,110 metara nadmorske visine, *Punta Negra* 950 nv i najstarija *Ullum* 768 nv.
Vode rijeke se koriste za navodnjavanje oranica i za vodovod grada San Juana i obližnjih mjesta.

Porječje rijeke San Juan površine 38,462 km² prostire se po Provinciji San Juan, to je oko 45 % površine te provincije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Rio San Juan Preguntas y respuestas* "(španjolski). Tripadvisor. Pristupljeno 22.10.2023.
2. 1 2  „*Cuenca del río San Juan, Argentina*" (španjolski). Argentina Gobierno. Pristupljeno 22.10.2023.

Vanjske veze
------------

***San Juan (argentinska rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cuenca del río San Juan'* ()