Abraham Blumart, plodovi sa drveća, 17. vek.
**Parabola o drvetu i plodovima** je Isusova alegorijska priča o tome kako proveriti osobu, odnosno kako razlikovati dobre ljude od loših. Isusovo je poređenje da kao što drvo prepoznajemo po plodu tako i ljude možemo prepoznati po njihovim plodovima.

Slične besede o drvetu i plodovima se nalaze na više mesta u kanonskim jevanđeljima po Mateju i Luki, kao i nekanonskom evanđelju po Tomi. Isusova kritika je uglavnom uperena protiv "lažnih proroka" i licemera, odnosno tadašnjih verskih vođa, sveštenika i fariseja (vidi "teško vama licemeri").

Samo u jednoj, od svih zabeleženih verzija ove priče, stoji da se "neplodno drvo seče se i u vatru baca", što do danas izaziva veoma različita tumačenja.

Priča
-----

### Evanđelje po Mateju

Kod Mateja se Isusovo poređenje o drvetu i plodovima nalazi na dva mesta. Prva verzija priče nalazi se u sedmom poglavlju:

> Čuvajte se lažnih proroka, koji vam dolaze u ovčijem ruhu, a iznutra su grabljivi vuci. Po plodovima njihovim poznaćete ih. Zar se grožđe bere s trnja ili smokve sa čkalja? Tako svako dobro drvo rađa dobre plodove, a rđavo drvo donosi rđave plodove. Ne može dobro drvo doneti rđave plodove, niti rđavo drvo doneti dobre plodove. Svako drvo, koje ne rađa dobra ploda, seče se i u vatru baca. Dakle po plodovima njihovim poznaćete ih.
> 
> – Evanđelje po Mateju, 7:15-20 (prevod Emilijana Čarnića)

Druga verzija priče se nalazi u dvanaestom poglavlju:

> Ili usadite drvo dobro, i rod njegov biće dobar; ili usadite drvo zlo, i rod njegov zao biće; jer se po rodu drvo poznaje. Porodi aspidini! Kako možete dobro govoriti, kad ste zli? Jer usta govore od suviška srca. Dobar čovek iz dobre kleti iznosi dobro; a zao čovek iz zle kleti iznosi zlo.
> 
> – Evanđelje po Mateju, 12:33-35 (prevod Vuka Karadžića)

### Evanđelje po Luki

Luka prenosi sledeću priču o drvetu i plodovima:

> Jer nema dobra drveta koje rađa nezdrav rod, ni nezdrava drveta koje rađa dobar rod. Jer se svako drvo poznaje po svom plodu. S trnja se ne beru smokve, niti se grožđe bere s kupine. Dobar čovek iz dobre riznice svoga srca iznosi dobro, a zao čovek iz zle riznice iznosi zlo; jer njegova usta govore ono čega je srce puno.
> 
> – Evanđelje po Luki, 6:43-45 (prevod Emilijana Čarnića)

### Evanđelje po Tomi

Kod Tome se izreka o plodovima takođe pominje na dva mesta, prvo u 43. pasusu:

> Kazaše mu učenici: "Ko si ti koji nam ovo govoriš?" "Zar iz onoga što vam govorim ne razumete ko sam? Ali vi ste postali poput Judejaca, jer oni vole stablo a mrze njegov plod, i vole njegov plod a mrze stablo."
> 
> – Evanđelje po Tomi, izreka 43

a potom i dva pasusa niže:

> Isus reče: "Ne bere se grožde s trnja, niti se beru smokve s gloga, jer oni ne donose ploda. Jer dobar čovjek iz svoga blaga iznosi dobro; a zao čovjek iz svojega blaga, koje mu je u srcu, iznosi zlo. I govori zle riječi, jer iz obilja u srcu iznosi zlo."
> 
> – Evanđelje po Tomi, izreka 45

### Otkrivenje po Petru

Gnostičko otkrivenje po Petru se poziva na Isusovu priču o plodovima:

> Jer, zlo ne može roditi dobrim plodom. Mesto odakle dolazi svaki od njih stvara ono što mu je slično.
> 
> 

U nastavku kaže:

> Jer, ljudi, ako su mudri, ne beru smokve s trnja ili trnovita grmlja, niti grožde s drače. S jedne strane, ono što nastaje uvijek se nalazi u onome iz čega dolazi.
> 
>

Tumačenja
---------

### Protiv verskih vođa

*Glavni članak: Teško vama licemeri*
Isus koristi slike veoma poznate njegovim slušaocima. Određeno trnje zaista rađa bobice koje podsećaju na grožđe. A čkalj je cvet, koji bar iz daljine, može ličiti na smokvu. Kada se ta sličnost pogleda pažljivo, ona je u stvari lažna. Isus sličan test postavlja i raznim veroučiteljima i lažnim prorocima - da li žive u skladu sa moralnom istinom i imaju ispravan karakter?

### Protiv kaluđera

Temišvarski episkop Georgije Popović je oko 1750. godine tumačio ovu parabolu („*Poznajte drvo od ploda njegova ... neplodno drvo seče se i na vatru meće*") protiv neženjenih, neradnih i prosjačnih srpskih kaluđera, koje treba ukinuti, a "na manastirske posede familije naseliti, a manastire u škole, u bolnice i u vaspitališta sirote narodne dece preobratiti."

### Protiv homoseksualaca

Uoči neodržane beogradske povorke ponosa 2009. godine, mitropolit Amfilohije Radović je upotrebio izmenjenu parabolu o drvetu i plodovima radi protivljenja pravima homoseksualaca, nazvavši homoseksualnu ljubav jalovom i rekavši da „drvo koje ploda ne rađa siječe se i u oganj baca". Ovu izjavu, koja je kasnije prihvaćena kao zvanični stav SPC, osudilo je više nevladinih organizacija, a neki pravnici su u tome pronašli elemente krivičnog dela govora mržnje, zbog čega su neke organizacije za ljudska prava najavile tužbu.

Izvori
------

1. ↑  *Jesus in the first three Gospels* by Millar Burrows, 1977 ISBN 0-687-20089-X pages 122 and 195
2. ↑  *Matthew* by Douglas Hare 2009 ISBN 0-664-23433-X page 34
3. ↑  The Apocalypse of Peter
4. 1 2  „The Parables of Jesus: The Tree and its Fruits". Arhivirano iz originala na datum 2011-02-27. Pristupljeno 2011-03-03.
5. ↑  „Dositej Obradović: „Život i priključenija", u Antologiji srpske književnosti". Arhivirano iz originala na datum 2013-01-09. Pristupljeno 2012-05-05.
6. ↑  Srpska pravoslavna crkva - „Povorka srama" Arhivirano 2009-09-22 na Wayback Machine-u, 16.9.2009.
7. ↑  B92 - „SPC o Povorci: Ljubav ili Sodoma", 17.9.2009.
8. ↑  Povorka ponosa podelila vladike
9. ↑  Skandalozno: Amfilohiju sude zbog gej parade?!

Vidi još
--------

* Isusove priče
* Isusove izreke
* Teško vama licemeri

| * p
* r
* u
Isusove priče |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Kanonskaevanđelja | Bacanje mreže • Biser • Bludni sin • Bogataš i ubogi Lazar • Bogata budala • Deset devojaka • Dobri Samarićanin • Drvo i plodovi • Dva dužnika • Dva sina • Farisej i carinik • Gospodar i sluga • Izgubljena ovca • Izgubljeni novčić • Jak čovek • Jalova smokva • Kukolj • Kvasac • Mladi bogataš • Mudri i ludi zidar • Nemilosrdni sluga • Nepravedni sudija • Nepravedni upravnik • Prijatelj u ponoć • Proračun troškova • Radnici u vinogradu • Rast semena • Sejač • Skriveno blago • Stražar • Svetiljka pod sudom • Talanti • Trun i brvno • Udovičin novčić • Velika gozba • Zli vinogradari • Zrno gorušice |

 |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Apokrifi | Mješanje boja • Palmino drvo • Prazan vrč • Ubica moćnika • Žitni klas |

 |