dijagram protoka while petlje

| Konstrukcije petlji |
| --- |
| Do while petlja |
| While petlja |
| For petlja |
| Foreach petlja |
| Beskonačna petlja |
| Kontrola toka |

Kod većine programskih jezika, **while petlja** je naredba kontrole toka koja omogućava kodu da se izvršava više puta na osnovu vraćenog logičkog tipa. *While* petlja se može posmatrati i kao ponavljajuća if naredba.

Pregled
-------

*While* konstrukcija se sastoji od bloka naredbi i uslova. Uslov se prvo procenjuje – ako je uslov tačan, naredbe unutar bloka se izvršavaju. Ovo se ponavlja sve dok uslov ne postane netačan. Zbog toga što while petlja proverava uslov pre nego što izvrši blok naredbi, upravljačka struktura je često poznata i kao pred-test petlja. Poredi se sa do while petljom, koja proverava uslov nakon što je petlja izvršena.

Na primer, u C programskom jeziku (kao i u Javi, C#, Objective-C i C++u, koji koriste istu sintaksu u ovom slučaju), odsečak koda je:

```
int x = 0;
while (x < 5) 
{
 printf ("x = %d\n", x);
 x++;
}

```

prvo proverava da li je h manji od 5, i zato što jeste, funkcija *printf* je pokrenuta i nakon toga h se povećava za 1. Zatim se opet proverava da li je uslov zadovoljen i petlja se izvršava sve dok je uslov zadovoljen odnosno dok promenljiva h ne dobije vrednost 5.

Uočite da je moguće, u nekim slučajevima čak i poželjno, da za zadate uslove logički odgovor *uvek* bude tačan, i da se tako stvara beskonačna petlja. Kada se takva petlja namerno napravi, obično postoji druga kontrolna struktura (kao što je break naredba) koja upravlja završetkom petlje. Na primer:

```
while (true) 
{
 //radi komplikovane stvari
 if (Uslov) break;
 //više stvari
}

```

Ekvivalentne strukture
----------------------

U S programskom jeziku,

```
while (Uslov) 
{
 Izjave;
}

```

je ekvivalentno sa

```
if (Uslov) 
{
 do 
 {
 Izjave;
 } while (Uslov);
}

```

ili

```
while (true) 
{
 if (!Uslov) break;
 Izjave;
}

```

ili

```
 goto TEST;
PETLJA:
 Izjave;
TEST:
 if (Uslov) goto PETLJA;

```

ili

```
TEST:
 if (!Uslov) goto KRAJPETLJE;
 Izjave
 goto TEST;
KRAJPETLJE:

```

Poslednje dve nisu preporučljive zato što korišćenje „goto" izjava otežava programeru da razume tok kontrole, i generalno se koriste kao poslednje sredstvo.

Takođe u S-u i njegovim potomcima, *while* petlja je for petlja bez inicijalizacije ili brojanja izraza tj.

```
for ( ; Uslov; )
{
 Izjave;
}

```

Demonstriranje *while* petlji
-----------------------------

Ove while petlje će računati faktorijel broja 5:

### ActionScript 3

```
var broj:int = 5;
var faktorijel:int = 1;

while ( broj > 1 )
{
 faktorijel \*= broj;
 broj--;
}
trace ("Faktorijel ", faktorijel);

```

### Ada

Šablon:Wikibooks

```
with Ada.Integer\_Text\_IO;

procedure Faktorijel is
  Broj   : Integer := 5;
  Faktorijel : Integer := 1;
begin
  while Broj > 0 loop
    Faktorijel := Faktorijel \* Broj;
    Broj   := Broj - 1;
  end loop;

  Ada.Integer\_Text\_IO.Put (Faktorijel);
end Faktorijel;

```

### Basic - QBasic ili Visual Basic

```
Dim broj As Integer = 10 ' daje vrednost promenljivoj

Do While broj > 0
 broj = broj - 1
Loop ' program ide ovde, sve dok broj ne bude 0

```

### Bourne (Unix) shell

```
broj=5
faktorijel=1
while [ $broj -gt 0 ]; do
 faktorijel=$((faktorijel \* broj))
 broj=$((broj - 1))
done

echo $faktorijel

```

### C ili C++

```
int main (void)
{
 int broj = 5;
 long faktorijel = 1;
 
 while (broj > 1)
 {
 faktorijel \*= broj--;
 }
 printf("%d", faktorijel);
 return 0;
}

```

#### Skript sintaksa

```
broj = 5;
faktorijel = 1;
 
while ( broj > 1 ){
    faktorijel *= broj--;
}
writeOutput(faktorijel);

```

#### Tag sintaksa

```
<cfset broj = 5>
<cfset faktorijel = 1>
<cfloop uslov="broj GT 1">
    <cfset faktorijel \*= broj-->
</cfloop>
<cfoutput>#faktorijel#</cfoutput>

```

### Fortran

```
program FaktorijelProg
 integer :: broj = 5
 integer :: faktorijel = 1
 do while (broj > 0)
 faktorijel = faktorijel \* broj
 broj = broj - 1
 end do
 print \*, faktorijel
end program FaktorijelProg

```

### Java, C#, D

Kod while petlje je isti za programe Java, C# i D:

```
int broj = 5;
long faktorijel = 1;

while (broj > 1)
{
 faktorijel \*= broj--;
}

```

Za program Java rezultat se štampa kao sledeće:

```
System.out.println(faktorijel);

```

Ista stvar u S#:

```
System.Console.WriteLine(faktorijel);

```

I konačno u D:

```
writefln(faktorijel);

```

### Javaskript

```
var broj = 5;
var faktorijel = 1;

while ( broj > 1 )
{
 faktorijel \*= broj--;
}

document.write(faktorijel);

```

### Lua

```
broj = 5
faktorijel = 1

while broj > 0 do
  faktorijel = faktorijel \* broj
  broj = broj - 1
end

print(faktorijel)

```

### MATLAB

```
broj = 5;
faktorijel = 1;

while (broj > 0)
 faktorijel = faktorijel \* broj; %Uvećava se višestruko
 broj = broj - 1; %Opada
end

faktorijel

```

### Mathematica

```
 Block[{broj=5,faktorijel=1}, (\*Lokalizuje broj i faktorijel\*)
 While[broj>0, (\*While petlja\*)
 faktorijel\*=broj; (\*Uvećava se višestruko\*)
 broj--; (\*Opada\*)
 ];
 faktorijel
 ]

```

### Oberon, Oberon-2, Oberon-07, ili Component Pascal

```
MODULE Faktorijel;
IMPORT Out;
VAR
 Broj, Faktorijel: INTEGER;
BEGIN
 Broj := 5;
 Faktorijel := 1;
 WHILE Broj > 0 DO
 Faktorijel := Faktorijel \* Broj;
 DEC(Broj)
 END;
 Out.Int(Faktorijel,0)
END Faktorijel.

```

### Maya

```
int $broj = 5;
int $faktorijel = 1;

int $multiplication;

while ($broj > 0)
{
 $multiplication = ($faktorijel \* $broj);
 
 $broj -= 1;
 
 print ("Broj is: "+ $broj + ", multiplication is: "+ $multiplication + "\n");
}

```

### Paskal

```
program Faktorijel1;
var
 Broj, Faktorijel: integer;
begin
 Broj := 5;
 Faktorijel := 1;
 while Broj > 0 do
 begin
 Faktorijel := Faktorijel \* Broj;
 Broj := Broj - 1
 end;
 WriteLn(Faktorijel)
end.

```

### Perl

```
my $broj = 5;
my $faktorijel = 1;

while ( $broj > 0 ) {
 $faktorijel \*= $broj--; # Uvećava se višestruko, nakon toga opada
}

print $faktorijel;

```

*While* petlje se često koriste za čitanje podataka liniju po liniju (kao što je definisano sa `$/` separatorom) iz otvorenog fajla:

```
open IN, "<test.txt";
while ( <IN> ) {
 print;
}
close IN;

```

### PHP

```
$broj = 5;
$faktorijel = 1;
while($broj > 0) {
  $faktorijel \*= $broj; // Prvo se uvećava višestruko.
  $broj--; // Nakon toga opada.
}
echo $faktorijel;

```

### PL/I

```
declare broj fixed initial(5);
declare faktorijel fixed initial(1);

do while(broj > 0)
 faktorijel = faktorijel \* broj;
 broj = broj - 1;
 end;

```

### Python

```
broj = 5 # Vrednost promenljive je 5 
faktorijel = 1 # Vrednost promenljive je 1

while broj > 0: # Dok je broj(5) veći od 0 
    faktorijel \*= broj              # Promeni vrednost faktorijela u 
                                      # faktorijel h broj.
    
    broj -= 1                      # Promeni vrednost broja u
                                      # broj - 1.

print(faktorijel) # Štampa vrednost faktorijela.

```

While petlja koja se ne završava:

```
while True:
    print("Upomoć! Zaglavljen sam u petlji!")

```

### Racket

U Racket, kao i u ostalim Scheme implementacijama, let je popularan način da se implementira petlja:

```
#lang racket
(define broj 5)
(define faktorijel 1)
(let loop ()
 (when (> broj 0)
 (set! faktorijel (\* faktorijel broj))
 (set! broj (sub1 broj))
 (loop)))
(displayln faktorijel)

```

Koristeći makro sistem, implementacija while petlje je trivialna vežba:

```
#lang racket
(define-syntax-rule (while test body ...) ; ubacuje while petlju
 (let loop () (when test body ... (loop))))
(define broj 5)
(define faktorijel 1)
(while (> broj 0)
 (set! faktorijel (\* faktorijel broj))
 (set! broj (sub1 broj)))
(displayln faktorijel)

```

### Ruby

```
# Izračunava faktorijel od 5
i = 1
faktorijel = 1
while i < 5
  faktorijel \*= i
  i += 1
end
puts faktorijel

```

### Smalltalk

Za razliku od ostalih jezika, u Smalltalk-u while petlja nije jezička konstrukcija već je definisana u klasi `BlockClosure` kao metod sa jednim parametrom, telom kao zatvaranjem, koristeći sebe kao uslov.

```
| count faktorijel |
count := 5.
faktorijel := 1.
[ count > 0 ] whileTrue: 
    [ faktorijel := faktorijel \* count.
    count := count - 1 ].
Transcript show: faktorijel

```

Smalltalk takođe ima odgovarajući whileFalse: metod.

### Tcl (Tool command language)

```
set broj 5
set faktorijel 1

while {$broj > 0} {
 set faktorijel [expr $faktorijel \* $broj] 
 incr broj -1 
}

puts $faktorijel

```

### Windows PowerShell

```
$broj = 5
$faktorijel = 1
while ($broj) {
    $faktorijel \*= $broj--
}
$faktorijel

```

### While jezik

While programski jezik je prost programski jezik napravljen od zadataka, uslova i while izjava, korišćenih u teoretskoj analizi imperativne semantike programskog jezika. 

```
C := 5;
F := 1;
while (C > 1) do
    F := F * C;
    C := C - 1;

```

Vidi još
--------

* Do while petlja
* For petlja
* Forič petlja

Literatura
----------

* Nielson, Flemming; Nielson, Hanne R.; Hankin, Chris (1999). *Principles of Program Analysis*. Springer. ISBN 978-3-540-65410-0. Pristupljeno 29. 5. 2013.