recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinate: 38°51′47″N 125°24′54″E﻿ / ﻿38.86306°N 125.41500°E﻿ / 38.86306; 125.41500

**Kompleks grobnica kraljevstva Koguryo** čini 30 pojedinačnih grobnica drevnog kraljevstva Koguryo (hangul: 고구려, hanja: 高句丽) u blizini gradova Pyongyanga i Nampoa u Sjevernoj Koreji.

Grobnica kralja Tongmyonga u Pyongyangu
Slika iz Anak grobnice br. 3.
Ovi arheološki lokaliteti su 2004. godine upisani na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji jer "pružaju jedinstven uvid u svakodnevni život Goguryeo razdoblja" (277. pr. Kr.-668.).

Kraljevstvo Koguryo (Goguryeo) je osnovano na području današnje Sjeverne Koreje i dijelu Mandžurije oko 37. pr. Kr. a glavni grad je prebačen u Pyŏngyang 427. godine. Grobnice su gotovo sve što je ostalo od ove kulture. Postoji preko 10.000 Goguryeo grobnica sveukupno, ali samo ih oko 90 iskopanih, kao što je Anakov grob broj 3. imaju zidne slike. Kompleks Goguryeo grobnica u Sjevernoj Koreji sadrži većinu tih grobnica. Smatra se da je kompleks služio kao mauzolej za kraljeve, kraljice i ostale članove kraljevske obitelji.

Zidne slike su jakih boja i osim svakodnevnog života pokazuju i korejsku mitologiju tog vremena. Do 2005. godine pronađeno je 70 zidnih slika, uglavnom u dolini rijeke Taedong, u blizini Pyongyanga, te Anakova područja u Južnoj Hwanghae pokrajini, te kod Ji'ana u kineskoj provinciji Jilin.

U svibnju 2006. godine, tijekom rada na Yunfeng rezervoaru, otkriveno je 2.360 pojedinačnih grobnica i ostaci drevnog grada. Među ruševinama drevnog grada je i gradski zid visok 1,5 i 4 metra širok. Desetak grobova je pronađeno u samom gradu.

Povezano
--------

* Spomenici drevnog kraljevstva Koguryo, UNESCO-va svjetska baština u Kini
* Povijest Koreje

Izvori
------

1. ↑  Grobnice i zidne slike Koguryo dinastije UNESCO () Preuzeto 23. kolovoza 2011.

Vanjske veze
------------

* l’Ensemble des tombes de Koguryo Arhivirano 2008-09-25 na Wayback Machine-u () Preuzeto 17. kolovoza 2011.
* Video na službenim stranicama UNESCO-a
* Galerija fotografija Arhivirano 2011-11-14 na Wayback Machine-u

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Kompleks Koguryo grobnica** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* NKC: ge452512

 |
**Mitar Trifunović Učo** (1880 — 1941), učesnik Oktobarske revolucije, jedna od najistaknutijih ličnosti radničkog pokreta u Kraljevini Jugoslaviji i narodni heroj Jugoslavije.

Biografija
----------

Rođen je 1880. godine u selu Brvniku, kod Šamca.

Još u ranoj mladosti pristupio je radničkom pokretu. S početkom Prvog svetskog rata, mobilisan je od strane austrougarske vojske i poslat na Istočni front. Posle zarobljavanja, u Rusiji je prišao radnicima i učestvovao u Oktobarskoj socijalističkoj revoluciji. Iz Rusije je kao dobrovoljac otišao na Solunski front.

Godine 1918. posle završetka rata i stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, vratio se u Tuzlu s činom narednika-vodnika srpske vojske. Bio je jedan od istaknutih rukovodilaca i organizatora radničkog pokreta u Bosni i Hercegovini. Na listi Komunističke partije Jugoslavije izabran je, 1920. godine, za narodnog poslanika Ustavotvorne skupštine. Te godine je rukovodio štrajkom rudara, koji je trajao tri meseca i drugim štrajkom rudara, koji je poznat kao „Husinska buna".

Posle Obznane je uhapšen kao poslanik Komunističke partije Jugoslavije. Po izlasku iz zatvora nastavlja rad na stvaranju ilegalnih partijskih organizacija i sinikata. Posle proglašenja šestojanuarske diktature, 1929. godine, ponovo je uhapšen i od Suda za zaštitu države, u Beogradu, osuđen na tri godine robije, koju je izdržao u Sremskoj Mitrovici.

U toku 1935. godine stvarao je organizacije Nezavisnih sindikata i rukovodio štrajkom drvodelja. Naročito se istakao u borbi protiv frakcionaštva unutar Komunističke partije Jugoslavije. Vlasti Tuzle su ga internirale u Bosanski Šamac, gde je ostao sve do 1940. godine.

Početkom 1941. godine vratio se u Tuzlu, gde je živeo i radio ilegalno. Posle okupacije Kraljevine Jugoslavije i stvaranja ustaške Nezavisne Države Hrvatske, uhapšen je 14. avgusta, u stanu jednog rudara u Kreki, i sproveden u logor Jasenovac. Streljan je novembra 1941. godine.

Za narodnog heroja proglašen je 27. novembra 1953. godine.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* *Narodni heroji Jugoslavije*. „Mladost", Beograd 1975. godina.

| * p
* r
* u
Orden narodnog heroja |
| --- |
| Članci vezani za Orden narodnog heroja i spisak Narodnih heroja Jugoslavije |
| Članci | 
* Orden
* Narodni heroji
* Žene narodni heroji
* Stranci narodni heroji
* Gradovi heroji
* Vojne jedinice

 |  |
| Spisak | 
* A
* B
* C
* Č
* Ć
* D
* Dž i Đ
* E
* F
* G
* H
* I
* J
* K
* L i Lj
* M
* N i Nj
* O
* P
* R
* S
* Š
* T
* U
* V
* Z
* Ž

 |
**Slavko Brill** (rođen: ***Brüll***) (Nova Gradiška, 27. 12. 1900 - Koncentracijski logor Jasenovac, 1943), poznati jugoslavenski kipar.

Biografija
----------

Slavko Brill je rođen u Novoj Gradišci 27. 12. 1900 godine u židovskoj obitelji Julija Brülla. Nakon završene srednje škole upisao se 1918 na Višu školu za umjetnost i umjetni obrt u Zagrebu. 1926 godine je diplomirao na Akademiji likovnih umjetnosti u Zagrebu. Bio je najdraži učenik Ivana Meštrovića. U vrijeme studija je surađivao sa kiparom Antunom Augustinčićem. Značajnija su mu djela: portretna poprsje ing. Adolfa Weilera, prof. Hermanna Schapira, nadgrobni spomenici u Zagrebu, Osijeku, Vinkovcima, Vukovaru (obitelji Eltz) i Crikvenici, figure Mojsije i skulptura Majka s djetetom. Sudjelovao je u izradi reljefa za podnožje spomenika Kralju Tomislavu u Zagrebu, te je izradio poprsje skladatelja Milana Sachsa. Usavršavao se u Beču od 1922 do 1923, te Parizu od 1927 do 1928 godine. Slavko je izlagao svoje radove u zemlji i inozemstvu. 1925 je sudjelovao na velikoj skupnoj pariškoj izložbi "Exposition internationale des Arts decoratifs". 1928 godine na izložbi u Parizu je poprimio izuzetno pozitivne i hvalevrijedne kritike jugoslavenskog tiska. Tijekom Drugog svjetskog rata i Holokausta, tj. u jeku progona jugoslavenskih židova, Slavko je sa suprugom Alicom pokušao pobjeći u inozemstvo, međutim bio je uhvaćen i zatvoren u logor Jasenovac. U to vrijeme u Jasenovcu su se nalazili i drugi umjetnici, poput Daniela Ozma i Daniela Kabilja. U Jasenovcu je kao logoraš neko vrijeme radio u keramičkoj radionici. Oslabljen i onemoćao Slavko je umro u Jasenovcu u prvoj polovici 1943 godine od poslijedica tuberkuloze, dokle mu je supruga deportirana i ubijena u logoru Đakovo. Jedino svjedočanstvo Slavka Brilla iz Jasenovca je posmrtna maska slikara Danijela Ozme. Prije svoje tragične smrti Danijel je načinio portret Slavka, ulje na platnu. Taj portret i posmrtna Danijelova maska se danas nalaze u Muzeju revolucije u Sarajevu. Djela Slavka Brilla su predstavljena nakon rata na skupnim izložbama; "Umetnička obrada metala naroda Jugoslavije" u Beogradu 1956-57 godine i "Židovi na tlu Jugoslavije" u Zagrebu 1988 godine. Tridesetak Slavkovih skulptura se danas čuvaju u Gliptoteci Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti u Zagreb, te jedan portert u Modernoj galeriji u Zagrebu.

Literatura
----------

* Kraus, Ognjen (1996). *Zna li se 1941 - 1945: Antisemitizam. Holokaust. Antifašizam*, Zagreb: Židovska općina Zagreb. ISBN 953-96836-0-2
* Goldstein, Ivo (2001). *Holokaust u Zagrebu*, Zagreb: Novi Liber-Židovska općina Zagreb. ISBN 953-6045-19-2
* Dizdar, Zdravko (1997). *Tko je tko u NDH Hrvatska 1941.–1945.*, Zagreb: Minerva. ISBN 953-6377-03-9
**Vaskularna hirurgija** je medicinska specijalnost i grana hirurgije koja se bavi hirurškim lečenjem bolesti krvnih sudva izuzev krvnih sudova lobanje, mozga, kičmene moždine, kičme kojim se bavi neurohirurgija i krvnih sudova srca kojim se bavi kardiohirurgija. Sve veći broj bolesti krvnih sudova (vena i arterija) može se uspešno lečiti invazivnim, a poslednjih decenija i minimalno invazivnim metodama zahvaljujući sve većem razvoju tehnike i pomoćnih uređaja za tretman. Međutim uz dobru opremu vaskularne hirurgije, za uspešno funkcionisanje i dalje zahteva dobro poznat standard: dobro hirurškog znanja, bogato stručno iskustva i primenu mikroskopske tehnike, tj. veštinu izvođenja operacija pod mikroskopom sa velikim uvećanjem.

Bolesti koje leči vaskularna hirurgija
--------------------------------------

Vaskularna hirurgija se bavi konzervatinim i operativnim lečenjem bolesti arterijskih krvnih sudova i vena, kao i posledicama ovih bolesti (aneurizma, rane na potkolenicama, dijabetično stopalo ...).

| Indikacije/bolesti | Procedure |
| --- | --- |
| **Aneurizma trbušne aorte** (AAA) | Hirurgija aorte
Endovaskularno lečenje aneurizme (EVAR) |
| **Stenoza karotidne aerterije** | Endarektomija karotide
Ugradanja karotidnog stenta |
| **Proširene vene** | Uklanjanje vena
Skleroterapija
Enovakularna terapija laserom 
Ambulantna flebektomija |
| **Periferna arterijska okluzivna bolest** | Angioplastia ili stentovanje 

Vaskularni baj pas 
Endarektomija
Aterektomija |
| **Akutna ishemija udova** | Balone embolektomija
Trombektomija
Ugradnja vaskularnog grafta |
| **Disekcija aorte** | Hirurgija aorte 
Endovaskularna reparacija grudne aneurizme (TEVAR) |
|

Cilj, trajanje i struktura specijalizacije
------------------------------------------

Cilj
Specijalizacija iz vaskularne hirurgije je obrazovni proces u toku kog specijalizant dobija teorijsko i praktično znanje iz područja hirurškog i vaskularnog lečenja (prevenciju, dijagnozu, procenu, terapiju, intenzivnu negu i rehabilitaciju) pacijenata sa povredama i bolestima krvnih sudova.

Takođe specijalizacija osoposobljava buduće vaskularne hirurge za savremene oblike lečenje bolesti krvnih sudova uključujući ekstrakranijalne delove karotidnih i vertebralnih arterija, bolesti aorte i drugih krvnih sudova grudnog koša i trbuha i perifernih krvnih sudova.

Trajanje
Specijalizacija traje pet godina.

Struktura specijalizacije

Izvori
------

1. ↑  Poglavlje 12. *Neurohirurgija* U: Zakona o zdravstvenoj zaštiti (Službeni glasnik RS, br. 107/05, 72/09 - dr. zakon, 88/10, 99/10, 57/11, 110/12 - US i 119/12)

Literatura
----------

* Michael Staudacher: *Sternstunden in der Gefäßchirurgie*. Wien 2006.

Spoljašnje veze
---------------

* Society for Vascular Surgery Arhivirano 2010-05-28 na Wayback Machine-u (U.S.):zvanični sajt Američkog udruženja za vaskularnu hirurgiju
* European Journal of Vascular and Endovascular Surgery: zvanični časopis Evropskog udruženja za vaskularnu hirurgiju
**Fehmi Agani** (Đakovica, 1932 – Priština, 1999) je bio kosovski novinar, filozof, sociolog, političar i profesor Prištinskog univerziteta. Bio je jedan od vodećih umerenih političara u pokušajima albansko-srpskog dijaloga i pomirenja.

Rođen je u Đakovici 1932. godine. Pomagao je NOP, bio član SKOJ-a od 1945, član KPJ-a od 1948. godine. Diplomirao na Grupi za filozofiju i sociologiju Univerzitetu u Beogradu (1959) i magistrirao (1965). Od 1965. do 1969. bio je direktor Albanološkog instituta u Prištini. Doktorirao je sociologiju na Univerzitetu u Prištini (1973). Bio novinar „Rilindje", i dugogodišnji profesor sociologije na Filozofskom fakultetu u Prištini, kao i redovni član Akademije nauka i umjetnosti Kosova. Jedno vreme predavao i u nastavi na srpskom jeziku. U godinama nakon demonstracija iz 1981 godine, usled "političkih diferencijacija" biva udaljen iz nastave i sa fakulteta.

Jedan je od osnivača Demokratskog saveza Kosova Ibrahima Rugove (osnovanog decembra 1989. godine), čiji je bio potpresednik i jedan od glavnih ideologa pacifističke politike koju su zastupali. Zalagao se za Republiku Kosovo i za nezavisnost koja bi se postigla demokratskim sredstvima, utemeljenim na pravu na političko izjašnjavanje građana. Dr Fehmi Agani bio je član albanskih delegacija na susretima u Rambujeu i Parizu. Do samog kraja je ponavljao da se nada da neće doći do bombardovanja Jugoslavije. Prvog dana NATO bombardovanja, izjavio je za "Gardijan" da zbog toga nije srećan.

Ubijen u vreme NATO bombardovanja SR Jugoslavije, u okolini Lipljana, 6. maja 1999. godine. Prema saznanjima njegove porodice, Fehmi Agani je otet iz voza koji se vraćao sa makedonske granice, od strane pripadnika srpske policije i ubrzo potom ubijen. Srpska vlast je tvrdila da je Aganija ubio OVK kako bi sprečio pregovore Albanaca i srpskih vlasti. Danas se uglavnom smatra se da je "uklonjen" od strane Miloševićevog režima.

6. maja 2004. proglašen je za „Heroja Kosova".

Povezano
--------

* Demokratski savez Kosova
* Savremena istorija Kosova
* Ibrahim Rugova
* Kosovski rat

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „HRONIKA NAJAVLJENE SMRTI". Arhivirano iz originala na datum 2016-03-06. Pristupljeno 2011-09-26.
2. ↑  „Smrt strpljivog i pomirljivog čoveka". Arhivirano iz originala na datum 2008-08-28. Pristupljeno 2011-09-26.
3. ↑  Po naređenju: ratni zločini na Kosovu (Izveštaj Human Rights Watch-a), str. 73

Eksterni linkovi
----------------

* HRONIKA NAJAVLJENE SMRTI Arhivirano 2016-03-06 na Wayback Machine-u
* Intervju: Fehmi Agani, Kosovski čvor nije nerazrešiv
Položaj Vučitrna na Kosovu
**Masakr u Vučitrnu** je bilo masovno ubistvo više od stotinu kosovskih izbeglica u opštini Vučitrn na Kosovu, počinjeno u noći između 2. i 3. maja 1999. godine od strane Policije Republike Srbije. 

Masovno ubistvo civila u opštini Vučitrn se dogodio za vreme proterivanja meštana sa Kosova u Albaniju.

Kolona od oko 1.000 izbeglica je putovala u konvoju sa oko 100 traktora, bežeći od borbi između OVK i srpskih snaga istočno od Vučitrna. Uveče 2. maja srpska policija i paravojne snage su uhvatile konvoj koji je putovao na jug. U noći između 2. i 3. maja između mesta Gornje Sudimlje i Donje Sudimlje (alb. *Studime e Eperme and Studime e Poshtme*) kod Vučitrna, pripadnici srpske policije i paravojnih formacija su ubili oko stotinu ljudi.

Romeu Ventura, istražitelj Ujedinjenih nacija za ratne zločine, izjavio je da su 2. maja ubijena 120 civila od strane srpskih snaga, i da su sahranjena dva dana kasnije u masovnoj grobnici pet milja istočno od Vučitrna. Nakon rata, forenzičke ekipe suda za ratne zločine su otkrile devedeset osam tela kod Gornje Sudimlje.

Pokolj kod Vučitrna se nalazi u optužnici za ratne zločine protiv generala srpske policije Vlastimira Đorđevića. Optužnica protiv Đorđevića navodi da je 105 kosovskih Albanaca ubijeno u masakru kod sela Sudimlje 2. maja 1999. Đorđević je, po komandnoj odgovornosti, proglašen krivim za ubistva i progone albanskih civila i osuđen na 15 godina zatvora. Međutim, mnogi direktni počinioci zločina još uvek nisu uhvaćeni i kažnjeni.

Izvori
------

1. ↑  Po naređenju: ratni zločini na Kosovu (Izveštaj Human Right Watch-a)
2. ↑  Serb war criminals seize north Kosovo
3. ↑  HRW: Under Orders[*mrtav link*]
4. ↑  Serb war criminals seize north Kosovo
5. ↑  HRW: Under Orders[*mrtav link*]
6. ↑  POLICE CRIMES IN VUCITRN[*mrtav link*]

Vidi još
--------

* Operacija Potkovica
* Ratni zločini u Kosovskom ratu
* Masakri Albanaca u Kosovskom ratu
**Turističko rekreativni centar Balkana** je dio gornjosansko-plivske turističke zone. Udaljen je 4-5 km od Mrkonjić Grada i nalazi se uz magistralni put Jajce – Mrkonjić Grad – Bihać (nekadašnji „Put AVNOJ-a"). 

Jezerski dio kompleksa čine dva ovalna vještačka jezera: malo i veliko, ukupne površine 56.000 m2. Jezera su izgrađena 50-tih godina 20. vijeka, a napaju se iz planinskih potoka Cjepalo i Skakavac i iz sublakustrijskih izvora ispod Velikog jezera. Jedina otoka je Crna rijeka, koja teče u pravcu jug-sjever i nakon 17 km se ulijeva u Vrbas. 

O postanku jezera sačuvano je nekoliko legendi u narodu mrkonjićkog kraja, a interesantna je etiologija njegovog imena. Prema predanju tu su bila dva snažna i duboka izvora-bunara, puna ribe. Pošto se riba na turskom kaže *baluk*, izvori su nazvani Balukhana (stanište riba). Vremenom je ime promijenjeno u Balukana, i najzad u Balkana (što nema nikakve konotacije sa pojmom Balkan).

U julu i avgustu temperatura vode u Malom jezeru dostiže 20°C, pa je tada pogodna za kupanje. Sa druge strane, tokom zime se njegova površina često zaledi pa je moguće upražnjavanje i zimskih sportova. Veliko jezero je bogato raznim vrstama ribe: amur, linjak, pastrmka i dr.

Turistička infrastruktura Balkane je namjenjena ljetnoj i zimskoj rekreaciji i odmoru. Tokom čitave godine ovo mjesto posjećuje veliki broj domaćih i inostranih turista. Pored jezera nalaze se tereni za košarku, mali fudbal, rukomet, odbojku na pijesku, parking, uređena i obilježena mjesta za roštiljanje i kampovanje, trim staza i dr. 

Na obroncima planine Lisine 1979. godine je uređena skijaška staza sa ski-liftom, a tokom ljeta se ovdje organizuju posjete prirodi, kampovi i sl. Svake godine se na Balkani tradicionalno održava manifestacija *Dani kosidbe – Memorijal Lazar Laketa*. Centralni dio manifestacije čini takmičenje domaćih i inostranih kosaca, a pored toga održavaju se smotre folklora, takmičenje u plivanju i druga sportska i kulturna dešavanja. Događaj je posvećen očuvanju tradicije ovog kraja, odnosno sjećanju na mrkonjićke kosce i kose „varcarke", običaje itd.

Vanjske veze
------------

***Balkana*** na Wikimedijinoj ostavi

* Agencija Republike Srpske za vode oblasnog riječnog sliva Save: Jezera u Republici Srpskoj ()
* Hidrometeorološki zavod Republike Srpske: Jezera u Republici Srpskoj Arhivirano 2011-08-17 na Wayback Machine-u ()
* Radio televizija Republike Srpske: Reportaža: Dani kosidbe na Balkani, 07.07.2011.[*mrtav link*] ()
**Arnemecija** (lat. *Arnemetia*) je u galo-rimskoj mitologiji bila vodena boginja.

Etimologija
-----------

Njeno ime ima iste korene u keltiku kao i *nemeton* što znači *"sveti gaj"*. Zbog toga se njeno ime tumači kao: „ona koja obitava u svetom gaju".

Kult
----

Arnemecijino svetilište je bilo u Akva Arnemecija, današnjem Bakstonu u Engleskoj. Pre rimskih osvajanja Engleske poštovana je od strane Koritanaca (*Coritani, Corieltauvi*), drevnog plemena sa britanskih ostrva, a kasnije je prihvaćena i u zajedničkom galo-rimskom kultu.

Istorijski ostaci
-----------------

### Svetilište

Ostaci svetilišta su skromni, ostao je samo pod hrama koji je prvi put proučavan 1787. Hram je bio sačinjen od kamenih ploča povezanih glinom, i prema ostacima je bio 6,80 m širok i 14 m dug. Dalja ispitivanja su dovela do zaključka da je ostatak hrama bio od drvene građe. Sam hram je bio pozicioniran prema lekovitom izvoru, udaljen od njega 80 stopa (oko 24 metra).

Spoljašnje veze
---------------

* Arnemecija Arhivirano 2019-02-01 na Wayback Machine-u ()
**Divriği** je grad i kajmakam u Provinciji Sivas, središnja Turska, 130 km jugoistočno od grada Sivasa. Grad je smješten na blagim padinama s južne strane rijeke Çaltısuyu, pritoci Karasua, jednom od dva izvora Eufrata.

Vodeća djelatnost u Divriğiju je rudarstvo željezne rudače koja se prevozi 900 km do obale Crnog mora gdje se nalaze najbliže željezare. Divriği je povezan željezničkom prugom Sivas-Erzurum.

Velika džamija i bolnica u Divriğiju su zbog izvanredne arhitekture i jedinstvenih reljefnih ukrasa, 1985. godine upisani na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji. Na brdu iznad grada nalaze se ruševine citadele iz 13. stoljeća.

Povijest
--------

Divrigi s Velikom džamijom u sredini
Divrigi viđen s rudnika željeza
Ovo područje je bilo naseljeno Hetitima u brončanom dobu. God. 63. pne. rimski general Pompej Veliki na ovom mjestu je pobijedio posljednjeg kralja Ponta, Mitridata VI. i osvojio cijelu Paflagoniju. Kao spomen na tu bitku Pompej je dao izgraditi grad **Nicopolis** koji se u starogrčkim izvorima naziva **Apbrike**. Tijekom Bizantskog Carstva grad se zvao **Tephrike** (grčki: Τεφρική) i bio je važnom utvrdom pavlićanskih (oblik gnosticizma) Armenaca. Oni su ga utvrdili i rabili kao svoju prijestolnicu tijekom 9. stoljeća kada su uživali polu-neovisno kraljevstvo. Bazilije I. Makedonac ga osvaja 872. godine i čini bizantskom temom (upravna jedinica).

Nakon bitke kod Mancikerta 1071. godine, ovo područje je osvojio Gazi-Mengücek, general Seljdžučke turske vojske koji je postao njegovim prvim begom. Od 1228.-29. godine, za vrijeme uprave bega Mengücek Emir Ahmeda Šaha, izgrađena je Velika džamija (*Divriği Ulu Camii*) koja stoji netaknuta i dan danas. Džamija je spojena s bolnicom za umobolnike (*marestan*) *Darüşşifa* ("Kuća zaliječenja") koju je dala izgraditi njegova supruga Malikaturan Malik, kćerka sultana Fahreddina Behrama Šaha, vladara pokrajine Erzincan. Ovaj kompleks se smatra najvažnijom građevinom seljdžučkih Turaka u Anatoliji.

Mengučekidi su bili dinastija koja je vladala cijelim begeklukom (kasnije vilajet) od 118. do mongolske okupacije 1277. godine. Nakon što su ga Mongoli uništili Seldžuci ga obnavljaju samo par godina poslije.

Od 1516. godine pripada Osmanskom Carstvu, a od 1923. modernoj Republici Turskoj. 1930-ih je u Divriğiju pronađena bogato ležište magnetita i on je ubrzo postao vodećim rudarskim gradom željezne rudače u Turskoj

Izvori
------

***Divriği*** na Wikimedijinoj ostavi

* Oktay Aslanapa, *Anadolu'da ilk Türk mimarisi Arhivirano 2007-09-30 na Wayback Machine-u: Başlangıcı ve gelişmesi* (Ranoturska arhitektura u Anatoliji: Počeci i razvoj), Ankara, 1991. ISBN 975-16-0264-5. (tur.)

Vanjske veze
------------

* İbrahim Shaikh, "The Miracle of Divriği" (PDF) ()
*Za ostale upotrebe, v. Kras (razvrstavanje).*
**Kras** (tal. *Carso*) je slovenski naziv za vapnenačku visoravan povezanu nepropusnim flišnim stijenama, a koja se sa svojih skoro 500 km² prostire na jugu slovenskih pokrajina Primorske i Notranjske, te manjim dijelom u talijanskoj pokrajini Trstu. Rasprostire se od Tršćanskog zaljeva na zapadu, na sjeveru Vipavskom dolinom, na istoku gornjim dijelom doline Pivka i planinom Brkini, te do Socerba na jugu. Pokriva područje slovenskih općina Sežana, Hrpelje - Kozina, Divača i Komen, dok u Italiji zauzima samo područje oko grada Trsta (naselja Opicina, Sistiana, Duino i Aurisina). Glavni grad slovenske pokrajine Kras je grad Sežana. 

Dvorac obitelji Thurn und Taxis na rtu kod Duina (Italija), na krajnjem zapadu Krasa
Postojnska jama
Ovo se područje naziva i „klasičnim kršem" jer su uravo ovdje neke površine i podzemni krški fenomeni opisani i znanstveno objašnjeni po prvi put. Zbog toga je Slovenija nominirala Kars za upis na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi još 1994. godine.
Vilenica je prva špilja u Europi koja je postala popularnom turističkom atrakcijom početkom 17. stoljeća. Među najzanimljivijim špiljama su Škocjanske jame koje su već upisane na UNESCO-ov popis, te na istoku Postojnska jama, Otoška jama, Magdalena jama, Črna jama, Pivka jama i nekoliko manjih, dok je na zapadu najznačajnija Grotta Gigante (*Briška jama*) u talijanskoj općini Sgonico, koja je dimanzijama od 107 x 65 x 130 m najveća turistička jama na svijetu.

Naseljavanje Krasa je započeto u željeznom dobu, nastavilo se u rimsko doba i još je u tijeku. Tijekom više od 2000 godina čovjek je stvorio kulturni krajolik uklanjanjem kamenja s polja i izgradnjom suhoziđa koje ovom krškom području daju jedinstven identitet. Velika količina zidova svjedoči o iznimnoj skrbi za skromno plodno poljoprivredno zemljište na kojemu se proizvodi probrano vino teran.

Kras se odlikuje i kućama od kamena koje su u prošlosti bile i popločane kamenom (ali su danas pokrivene uglavnom mediteranskim crijepom), te s obično uskim pokrivenim nogostupom ili balkonom (veranda) koji se proteže cijelom dužinom kuće, te s drvenim ogradom i konstrukcijom krova. Okućnice (dvorište) su bile obzidane kamenom, a ulaz je bio kroz kameni porton (kalun, kaluna). Kras je također poznat i po kraskom pršutu, a jedno od turističkih atrakcija je i mjesto Lipica iz kojega potječe pasmina konja, Lipicanac.

Izvori
------

***Kras (regija)*** na Wikimedijinoj ostavi

1. 1 2 3  Classic Karst na službenim stranicama UNESCO-a () Preuzeto 11. lipnja 2013.
2. ↑  Grotta Gigante () Preuzeto 12. lipnja 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 243010956
* GND: 4097690-7
* NKC: ge456209

 |
*Za ostale upotrebe, v. Rezala.*

  
Koordinate: 42° 55′ 54" SGŠ, 20° 37′ 36" IGD


**Rezala** je naselje u opštini Zubin Potok na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Rezala površine 674 ha. Staro naselje je bilo na rečnoj terasi Ibra i na blagim stranama iznad te terase, na mestu ušća Čečevske reke u Ibar. Naselje je podeljeno na dva zaseoka Galjke i Čarapiće (Drobnjake). Iznad sela se uzdiše vrh na obronku Mokre Gore pod nazivom Rezalska glava (1.1183 m). U selu ima dosta tragova starijeg stanovništva. U blizini Ibra u mestu Anište nalazilisu se i zidovi kuća, koje su tu postojale dok je u naselju bio glavni han iz put pored Ibra. Izgradnjom akumulacije Gazivode 1977. godine donji deo naselja je potopljen, koji je bio najpovoljniji za poljoprivrednu proizvodnju. Sadašnje naselju na padinama ka jezeru ima znatno manje stanovnika jer se retko ko od starog stanovništva iz potopljenog dela sela preselio u sadašnje naselje, već je najveći deo stanovništva odseljen, i to mahom za Kragujevac. Posle oslobađanja od turske vlasti mesto je u sastavu Zvečanskog okruga, u srezu mitrovičkom, u opštini lučko-rečkoj i 1912. godine ima 120 stanovnika. U periodu 1952-1955. godine naselje je bilo sedište **Opštine Rezala** u sastavu Zvečanskog sreza. Naseljena mesta koja su ulazila u njen sastav su: Babudovica, Bojnoviće, Bube, Burlate, Velika Kaludra, Vrba, Vukosavljeviće, Gornji Jasenovik, Drainoviće, Zagrađe, Zečeviće, Kijevce, Kopiloviće, Kovače, Ledenik, Lučka Reka, Međeđi Potok, Rančiće, Rezala, Tušiće, Čečevo i Češanoviće. Ukidanjem opštine njena teritorija je ušla u sastav opštine Zubin Potok.

Demografija
-----------

Naselje ima srpsku etničku većinu.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 171
* popis stanovništva 1953. godine: 256
* popis stanovništva 1961. godine: 292
* popis stanovništva 1971. godine: 264
* popis stanovništva 1981. godine: 49
* popis stanovništva 1991. godine: 22

| * p
* r
* u
Opština Zubin Potok |
| --- |
| Babiće • Babudovica • Banja • Bojnoviće • Brnjak • Bube • Burlate • Velika Kaludra • Velji Breg • Vitakovo • Vojmisliće • Vrba • Vukojeviće • Vukosavljeviće • Gazivode • Gornje Varage • Gornji Jasenovik • Gornji Strmac • Dobroševina • Donje Varage • Donji Jasenovik • Dragalica • Drainoviće • Dren • Žarevi • Zagrađe • Zagulje • Zečeviće • Zubin Potok • Zupče • Jabuka • Jagnjenica • Junake • Kijevce • Klečke • Kobilja Glava • Kovače • Kozarevo • Kopiloviće • Krligate • Ledenik • Lučka Reka • Mala Kaludra • Međeđi Potok • Oklace • Padine • Paruci • Prevlak • Prelez • Preseka • Pridvorica • Rančiće • Rezala • Rujište • Tušiće • Ugljare • Crepulja • Čabra • Čečevo • Češanoviće • Čitluk • Šipovo • Štuoce |
Ovo je članak o gradu u departmanu Zou.  Za grad u departmanu Atlantique, predgrađe Cotonoua, v. Abomey-Calavi.  

**Abomey** je grad u Beninu, glavni grad departmana Zou. Povijesna je prijestolnica kraljevstva Dahomej, koje je postojalo od 1600. do 1900. godine. Grad je bio okružen zemljanim zidinama, a kraljevske palače Abomeya (zapravo skupina zemljanih građevina koje je izgradio narod Fon) uvršene su na UNESCO-vu listu svjetske kulturne baštine. .

Iako danas Abomey nema toliko značenje kao nekad, popularno je turističko odredište i centar malih obrta.

Abomey je zbratimljen s gradom Albi u Francuskoj, čije je povijesno središte također upisano na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.

Fon ceremonija kralja Géléa, sina slavnog Béhanzina, 1908. god.
Kraljevske palače Abomeya 2006. god.

Povijest
--------

Zapadnoafričko kraljevstvo Abomey (bivši Dahomej) osnovao je narod Fon 1625. godine i razvilo se u snažno vojno i trgovačko carstvo, jedno od najmoćnijih na zapadnoj obali Afrike. Dvanaest kraljeva Abomeya su vladali jedan iza drugoga od 1695. do 1900. godine. Do kraja 19. stoljeća njihov primarni izvor bogatstva bila je prodaje ratnih zarobljenika kao robova europskim trgovcima roblja za prijevoz preko Atlantika u Novi Svijet.

Svaki od dvanaest kraljeva izgradio je raskošno ukrašenu palaču na kraljevskom posjedu u Abomeyu, glavnom gradu, sve unutar istog klipovima ograđenog prostora, u skladu s protorom i materijalima prethodnih palača.

Kako bi se prkosili francuskoj okupaciji 1892. godine, kralj Behanzin je naredio da se grad (uključujući palače) spali. *Salle des Bijoux* ("Dvorana dragulja"), palača ranijih vladara, je bila jedna od rijetkih građevina koja je preživjela vatru i njezini bareljefi su od posebnog značaja kao povijesni zapis bogate Fon kulture.

Kraljevske palače Abomeyja
--------------------------

*Glavni članak: Kraljevske palače u Abomeyju*

Stanovništvo
------------

Prema popisu iz 2002. godine, Abomey je brojao 59.672 stanovnika. ali se u posljednje vrijeme broj stanovnika procjenjuje na skoro 90.000.

| Godina | Populacija |
| --- | --- |
| 1860-ih | 24 000 |
| 1979. | 38 412 |
| 1992. | 65 725 |
| 2002. | 77 997 |
| 2008. (procjena) | 87 344 |

Izvori
------

1. ↑  Kraljevske palače u Abomeyu na stranicama UNESCO-a () Preuzeto 16. listopada 2011.
2. ↑  Benin: City Population
3. ↑  „Abomey". *World Gazetteer*. Arhivirano iz originala na datum 2012-12-09. Pristupljeno 19. prosinca 2009.

Vanjske veze
------------

***Abomey*** na Wikimedijinoj ostavi

Vanjske veze
------------

* Povijesni muzej u Abomeyu Arhivirano 2012-06-12 na Wayback Machine-u ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 148927559
* LCCN: n80162359
* GND: 4079610-3
* BNF: cb124100470 (podaci)

 |
Sveta Zemlja, mapa iz 1759.
Hram Hristovog groba(hram Hristovog vaskrsenja
sveti grad Jerusalim
džamija Al Aksa
**Sveta zemlja** je prvenstveno versko značenje za prostor koji danas politički i geografski nazivamo Izrael i Palestina, a u širem značenju i delove susednih prostora (Liban, Sirija, Sinaj). Ovaj prostor je kroz istoriju menjao nazive od Hanan, Palestina, Judeja, Obećana zemlja, Zemlja Izrael (*Erec Izrael*)... i ima istoriju dugu od 3.500 godina. U Svetoj zemlji postoji oko 3.500 istorijskih ili svetih mesta. Tu se nalaze najsvetija mesta hrišćana, Jevreja i muslimana.

Religijski pojam
----------------

Sveta zemlja kao što i ime kaže ima veliko značenje za tri svetske religije: hrišćanstvo, judaizam i islam. U Svetoj zemlji se nalaze značajna religijska mesta, od svetog grada Jerusalima, Vitlejema, Hebrona, Sionska gora, Maslinska gora, Nazaret, Kedronska dolina, Sinaj, Jerihon, Galilejsko jezero, reka Jordan, i dr.

### Za hrišćane

je ovo mesto rođenja hrišćanske vere, mesto gde se rodio (Vitlejem), gde je prorokovao (Nazaret), i mesto smrti i vaskrsnuća Isusa Hrista (Jerusalim). Biblija, kao sveta knjiga opisuje događaje i predanja sa područja Svete zemlje. Jedna od najvažniji odredišta prilikom pokloničkih putovanja hrišćana iz celog sveta je sveti grad Jerusalim, i staza bola koja vodi do brda Golgota gde je Grob Spasitelja i crkva Hristovog vaskrsenja (*saborna crkva Hristovog groba*), koja se smatra centrom hrišćanskog sveta.

### Za Jevreje

je ovo Zemlja od Boga, "obećana" jevrejskom narodu. U njoj se nalazi veliki Hram u Jerusalimu, tu je i pećina Makpela (Hebron) gde počivaju skoro svi jevrejski preci, tu je i grob kralja Davida i dr. (na brdu Sion), grobovi proroka i sudija (Kedronska dolina, Maslinova gora...), mesto polaganja zavetnog kovčega sa Deset božjih zapovesti (danas Nabulus), moralni kodeks kod Jevreja.

### Za muslimane

Jerusalim je treći po važnosti grad za islamsku veru, posle Meke i Medine, jer je to mesto (stena) odakle je Muhamed usnuo da je odleteo u nebo. Na tom mestu (steni), na temeljima porušenog rimskog grada, arapski kalif Abed el Malik gradi džamiju (Omarova ili Kupola nad stenom). Muslimani poštuju i jevrejskog praoca Abrahama (zovu ga Ibrahim) kao oca njihovog praoca Ismaila i poštuju i mesto gde je sahranjen Abraham, pećina Makbela (Hebron).

Spoljašnje veze
---------------

***Sveta zemlja*** na Wikimedijinoj ostavi

* Srbi i Jerusalim, Politika.
* Sv. Sava u Svetoj Zemlji, Srpsko nasleđe. Arhivirano 2012-03-21 na Wayback Machine-u
* Makabijada(Mala enciklo.)
* O Svetoj zemlji, Jerisalimu, Sinaju

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 253158790624938851576
* NDL: 01167510

 |
*Za ostale upotrebe, v. Brod (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 59′ 31" SGŠ, 20° 42′ 22" IGD

**Brod** (naziva se i *Prizrenski Brod*) (alb. ) je naselje u Opštini Gora, na Kosovu i Metohiji. Na osnovu zakona privremenih institucija Kosova, ovo naselje je deo opštine Dragaš. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Brod, površine 4822 ha.

Kanjon Brodske reke
Šarplaninsko selo Brod, kod Dragaša, prvi put se pominje u Svetoarhanđelskoj povelji iz 1348. godine. Tada je bilo naseljeno hrišćanskim življem, dok je danas naseljeno muslimanskim življem i predstavlja drugo po veličini goransko selo (muslimansko selo srpskog govornog područja) u toj župi. U selu su nekada postojale tri crkve. Crkva Sv. Dimitrija, kojoj danas nema ni traga, po predanju je bila i manastir i vladičanska stolica. Uz crkvu Sv. Pantelejmona se nalazilo groblje na kome je, sredinom 19. veka, sahranjena poslednja Srpkinja iz sela. Crkva Sv. Nikole se teškom mukom održala sve do 1861. godine, dok su freske na njenim razrušenim zidovima bile očuvane do 1937. godine. Ispod sela, na mestu današnjeg stočnog groblja, nalazilo se staro hrišćansko groblje.

Demografija
-----------

Naselje ima goransku etničku većinu.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 2248
* popis stanovništva 1953. godine: 2229
* popis stanovništva 1961. godine: 1604
* popis stanovništva 1971. godine: 1485
* popis stanovništva 1981. godine: 1685
* popis stanovništva 1991. godine: 1741

Spoljašnje veze
---------------

***Brod (Gora)*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Opština Gora |
| --- |
| Baćka • Brod • Vranište • Globočica • Gornja Rapča • Gornji Krstac • Dikance • Donja Rapča • Donji Krstac • **Dragaš** • Zli Potok • Kruševo • Kukuljane • Leštane • Ljubovište • Mlike • Orčuša • Radeša • Restelica |
**Otočje Antipodes** je otočje koje se nalazi u Tihom oceanu, 860 km jugoistočno od otoka Stewart, i teritorijalno pripada Novom Zelandu. 

Lokacija otočja Antipodes na karti novozelandskih subantarktičkih otočja
Naziv je dobilo od grčkog izraza ἀντίποδες (*anti* = „nasuprot" i *pous* = „stopa") za antipodu, tj. mjesto na zemlji koje je dijametralno suprotno nekom drugom mjestu; u slučaju otočja Antipodes to je Sjeverna Irska.

Kolonija pingvina na otoku Antipodes
Otočje Antipodes se sastoji od skupine negostoljubivih i nenaseljenih vulkanskih otočića ukupne površine kopna od 22 km². Pored glavnog Antipodes otoka površine 20 km², tu su i otoci: Bollons (2 km²), Windward i Archway, te manje hridi: Orde Lees, Leeward i South Islet. Najviša točka otočja je 402 m visok vulkan Mount Galloway na zapadnoj strani otoka Antipodes.

Otočje Antipodes je nenaseljeno i cijelo je pretvoreno u rezervat prirode. Ekološki, ono pripada novozelandskim subantarktičkim otočjima koji su zajedno upisani na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Australiji i Oceaniji 1998. god..

Izvori
------

1. ↑  Popis stanovništva izvan teritorijalnih ovlasti, popis 2006. god. Statistika Novog Zelanda () Preuzeto 18. listopada 2012.
2. ↑  New Zealand Subantarctic Islands na službenim stranicama UNESCO-a () Preuzeto 17. listopada 2012.

Vanjske poveznice
-----------------

* Antipodes Islands Arhivirano 2013-12-06 na Wayback Machine-u, Department of Conservation ()

### Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Otočje Antipodes** |

| * p
* r
* u
Svjetska baština na Novom Zelandu |
| --- |
|  | 
Novozelandska subantarktička otočja (Snares, Bounty, Antipodes, Auckland i Campbell) • Te Wahipounamu - jugozapad Novog Zelanda (nacionalni parkovi Mount Cook, Tai Poutini, Mount Aspiring i Fiordland) • Nacionalni park Tongariro
 | Novozelandska zastava |
**Nacionalni park Arly**, poznat i kao **Nacionalni park Arli**, je nacionalni park na samom jugoistoku Burkine Faso, te se na zapadu nastavlja na Rezervat prirode Singou, a na jugu na Nacionalni park Pendjari u Beninu. Smješten je od prostranih šuma rijeke Arly do savana i pješčanih brda rijeke Pendjari na gorju Gobnangou. Površine je 760 km², što ga čini najvećim nacionalnim parkom u državi. Osnovan je 13. prosinca 1954. kao rezervat faune, a od 2009. godine je zaštićen i Ramsarskom konvencijom o zaštiti močvara.

Karta izmeđudržavnog zaštićenog područja WAP kompleksa
Nacionalni park Arly danas je sklonište za brojne vrste sisavaca, među kojima je oko 200 slonova (*Loxodonta africana*), 200 vodenkonja (*Hippopotamus amphibius*) i 100 lavov. Tu se također mogu pronaći i bivoli *(Syncerus caffer)*, pavijani, crveni i zeleni majmuni, neke vrste antilopa (*Alcelaphus buselaphusa*, močvarna antilopa, konjska antilopa i Dujker antilope).

God. 2008. EU je financirala projekt ECOPAS (fr. *Ecosystèmes Protégés en Afrique Soudano-Sahélienne*) kojim su tri parka Nigera, Burkine Faso i Benina ujedinjena zajedničkom upravom u **W regionalni park** (fr. *Parc Regional W*).

God. 2017. UNESCO je u još od 1996. godine zaštićeno područje Nacionalnog parka W uključio Nacionalni park Pendjari (Benin) i Nacionalni park Arly, stvorivši golemo zaštićeno područje od 1.494.831 ha poznato kao **W-Arly-Pendjari kompleks** koje je upisano na popis mjesta svjetske baštine u Africi jer "predstavlja važan ekosustav biogeografskih pokrajina zapadnoafričkih šuma/savana.

Vanjske veze
------------

***Nacionalni park Arly*** na Wikimedijinoj ostavi

* Africa Tour Operators

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 315132549
* LCCN: sh93000472

 |
Koordinate: 6°24′04″N 1°37′33″W﻿ / ﻿6.40111°N 1.62583°W﻿ / 6.40111; -1.62583

**Tradicijske građevine naroda Ašanti** se nalaze sjeverno i sjeveroistočno od grada Kumasija, u pokrajini Ašanti u središtu Gane. To su posljednji materijalni ostaci nekada snažnog naroda Ašanti koje je dostiglo svoj vrhunac u 18. stoljeću kada su vladali velikim područjem današnje Gane. 

Ašanti Carstvo i Britanska Zlatna Obala 1896. god.
Mnoge kuće su uništene tijekom rata Ašantija protiv Britanaca od 1806.-1901. godine. U to vrijeme (1895.) je britanski general Robert Baden Powell zapalio i najznamenitiju Ašanti građevinu, kraljevski mauzolej *Barem*. Danas je preživio samo mali broj tradicijskih građevina, kuća ili svetišta (tzv. "fetiš-kuće"), koja su starija od 100 godina.

One imaju zidove povezane sustavom drvenih greda i daskama od bambusa ispod drvenog krova (od biljaka *Hippocrates africana i Hippocrates rowlandii* koje su jako otporne na termite) sa slamnatim pokrovom. Podovi su im od nabijene gline, a vanjski zidovi i trijemovi su obično premazani slojem zemlje i raskošno ukrašeni šarenim apstraktnim, cvjetnim, životinjskim i antropomorfnim bareljefima. Kako su uglavnom građene od zemlje, drva i slame, jako su osjetljive na djelovanje vremena i vremenskih neprilika.

Trinaest tradicijskih građevina naroda Ašanti (u mjestima: Abetifi, Abirim, Akoboanbong, Asawase, Asenemaso, Bogyease, Darkwa, Jachie, Kentenkrono, Patakro i Obomeng) je upisano na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi 1980. godine.

Izvori
------

1. ↑

Vanjske veze
------------

* Michael Swithenbank, *Ahanti fetish houses*, Accra Ghana Univ Press, 1969. ()
* ashanti.com.au Arhivirano 2011-07-06 na Wayback Machine-u ()
* Svjetska baština u Gani ()
* Conservation practice in Ghana, a case study: the fetish house at Asawasi (PDF) ()
**Hirokitia** (grčki: Χοιροκοιτία, *Choirokitia*) je arheološki lokalitet u blizini jugoistočne obale Cipra koje potječe iz pretkeramičkog (prije keramike) neolita (oko 7000. pr. Kr.). On je bio jedan od dvadesetak sličnih naseobina na otoku Cipru, ali je Hirokitia jedan od najvažnijih i najbolje sačuvanih prapovijesnih lokaliteta u istočnom Sredozemlju. Njegove građevine svjedoče o organiziranom društvu s obrambenim fortifikacijskim građevinama koje su ga okruživale. Zbog toga je 1998. godine postala zaštićenom UNESCO-vom svjetskom baštinom.

Rekonstruirane kružne nastambe
Dvorište ispred kuća
Hirokitia se nalazi na padini brda u dolini rijeke Maroni, oko 6 km od mora. Naselje je bilo ograđeno 2.5 metara debelim i do 3 metra visokim zidom s nekoliko vrata. Njegovi stanovnici su preživljavali baveći se poljodjelstvom i stočarstvom, ali i skupljanjem plodova (o ćemu svjedoče brojni nalazi pistacija, smokvi, maslina i suhih šljiva. Živjeli su u valjkastim nastambama debelih zidova, zbijenima zajedno. Njihovi niži dijelovi su bili od kamena, a imale su velike vanjske promjere (od 2.3 do 9.20 metara), dok su unutarnji bili skromniji (1.4 do 4.80 m). Neki su im krovovi bili kupolasti dok su neki bili ravni.
Velike nastambe su bile podijeljene u više prostorija, ovisno o namjeni, a neke su imale i drugi kat. Često su zajedno činile kompleks jedne šire obitelji i bile su spojene zajedničkom terasom.

Pretpostavlja se da je u Hirokitiji odjednom živjelo oko 300 do 600 stanovnika, bili su niski (muškarci oko 1.61, a žene oko 1.51 m) i životni vijek im je (zbog velikog mortaliteta djece) bio oko 22 godine. Mrtve su sahranjivali u čučećem položaju ispod kućnih pragova koji je predstavljao oltar kulta predaka.

Selo je naglo bilo napušteno oko 6000. pr. Kr. od kada je cijeli otok bio nenaseljen skoro 1500 godina kada ga naseljavaju drugi ljudi kulture Sotira (do 4. tisućljeća pr. Kr.).

Hirokitiju je pronašao Dr. Porfiros Dikaios, upravitelj Ciparskog ureda za starine, koji je proveo šest iskapanja od 1934. do 1946. godine. Nakon zastoja zbog turske invazije na Cipar, arheološka iskapanja su nastavili Francuzi 1977. godine, pod vodstvom Alaina Le Bruna.

Izvori
------

1. ↑  H. G. G. Payne, "Archaeology in Greece, 1933-34", 1934. The Journal of Hellenic Studies (The Society for the Promotion of Hellenic Studies) 54. (2): 199. doi:10.2307/626861. () Posjećeno 2. ožujka 2011.
2. ↑  Alain Le Brun, "Le Néolithique de Chypre", ožujak 2001. Clio. () Posjećeno 2. ožujka 2011.

***Hirokitia*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Svjetska baština na Kipru |
| --- |
|  | Hirokitia • Oslikane crkve u području Tróodosa • Pafos
 | Zastava Cipra |
| **Ciparska nematerijalna svjetska baština**

Lefkaritika, čipka iz sela Lefkara • Pjesnički dvoboj Tsiattista • Mediteranska prehrana1) |
| 
1) Nematerijalna svjetska baština više zemalja   |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 239926207
* LCCN: sh86007913
* GND: 4110251-4
* SUDOC: 027919854

 |
**Ivan Krstitelj Ranger** (Götzens kod Innsbrucka,Tirol 19. lipnja 1700. - Lepoglava 27. siječnja 1753.), bio je barokni fresko slikar, austrijskog porijekla koji je veći dio svog života proveo u Hrvatskoj.

Životopis
---------

Oslikani svod Crkve sv Marije pavlinskog samostana u Lepoglavi
O najboljem slikaru hrvatskih pavlina malo se zna, zna se da je zaređen kao laik vrlo kasno tek 1734. Vjerojatno godina 1734. nije godina početka njegove suradnje s pavlinima, a još se manje zna o datumu njegova dolaska u Hrvatsku u kojoj je izgleda proživio polovicu svojeg života. Počeo je slikati vrlo mlad u slikarskim radionicama sjeverne Italije i južne Austrije.

Počeci njegova djelovanja u Hrvatskoj još su uvijek nejasni, postoje indicije da je već oko god. 1726. surađivao sa starijim pavlinskim slikarom - laikom *Franjom Bobićem* (†1728.) u oslikavanju crkve *Marije Koruške* kraj Križevaca.

Godine 1731. oslikao je kapelu *sv. Ivana Krstitelja* na Gorici Lepoglavskoj. To je za sada po stilskim svojstvima najstarije sigurno *Rangerovo* sačuvano i datirano djelo u Hrvatskoj.

Početkom četrdesetih godina XVIII st. oslikao zavjetnu crkvu Sv. Marije Snježne u Belcu, i to je njegov najbolje očuvani i najljepši rad. Oslikao je također bivšu *franjevačku ljekarnu* u Varaždinu i pjevalište u Lepoglavskoj pavlinskoj crkvi *sv. Marije*. U Lepoglavi je oslikao i ljetnu blagovaonicu, ali su te freske uništene (preličene). U Remetama je oslikao crkvu *Majke Božje Remetske*, ali su su oslikani svodovi u potresima urušeni, a kapela Majke Božje Remetske uz crkvu porušena.

Među njegove najbolje radove spadaju i freske u crkvi sv. Jeronima u Štrigovi, na krajnjem sjeverozapadnom dijelu Međimurja.

Vanjske poveznice
-----------------

* Virtualni svijet Ivana Krstitelja Rangera Arhivirano 2012-07-17 na Wayback Machine-u
* Oltarne slike Ivana Krstitelja Rangera u crkvama i kapelama u Klenovniku i Donjoj Voći[*mrtav link*]
Karta Grofovije Zapadni Midlands sa pozicijom Crne zemlje
**Black Country** ("Crna zemlja") je ime industrijske regije, koja korespondira sa malom rudarskom zonom na zapadu engleske Grofovije Zapadni Midlands. Ime je dobio zbog enormnog zagađenja, koje je trajalo gotovo puna dva vijeka i trajno obilježilo njegov krajolik.

Karakteristike
--------------

Black Country se proteže zapadno od grada Birminghama, koji se ne ubraja u tu regiju. U toj regiji su cijeli (ili najveći dio) metropolitanskih borougha; Wolverhampton, Walsall, Dudley i Solihull.

Ona i danas ima industrijski karakter, čak je još više urbanizirana. Ali za razliku od nekad, današnja industrijska aktivnost se više ne bazira na proizvodnji i lijevanju željeza, već na obradi metala, koji ne zagađuje toliko.

Historija
---------

To ime zaradio je čitav niz gradova u historijskim grofovijama Staffordshire i Worcestershire, koji su naglo izrasli u 18. vijeku, zahvaljujući intenzivnoj eksploataciji ugljena i željezna ruda. U to vrijeme brojni ugljenokopi, visoke peći i ljevaonice ispunjavale su zrak dimom, a crna čađa pokrila je tlo.

Iskapanje ugljena prestalo je krajem 20. vijeka. Industrijska prošlost ostavila je svoj pečat na krajoliku, jer postoje još mnogi dijelovi sa zapuštenim zemljištem i pogonima.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Black Country*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 03. 12. 2016.

Vanjske veze
------------

* *Black Country* ()
**Alcántara** je naselje i općina od 1,480 stanovnika na zapadu Španjolske u Autonomnoj pokrajini Ekstremadura (Provincija Cáceres).

Geografske karakteristike
-------------------------

Alcántara se prostire nedaleko portugalske granice na stjenovitom brdu iznad južne obale rijeke Tajo, udaljena sedamdesetak km sjeverozapadno od svog provincijskog centra Cáceresa.

Historija
---------

Tom bedemima dobro utvrđenom gradu ime **Alcántara** dali su Mauri, koji od 8. vijeka vladaju njime, jer *Al-Qanṭarah* na arapskom znači *most*, po kome je poznat još od rimskih vremena. Taj šesterolučni most preko Taja dug 204 metara, podignut je od 105. do 106. u čast cara Trajana. Mauri su ga razorili 1214. pa je obnovljen 1543. a odtad još mnogo puta, tako je stekao slavu pa je nazvan "jednim od najplemenitijih rimskih spomenika u Španjolskoj".

Pogled na najpoznatiju znamenitost grada Rimski most
Nakon što ga je za rekonkviste - 1218. konačno preoteo od Maura kralj Alfonso IX od Leona poklonio ga je kao feud Viteškom redu, koji je vremenom i dobio ime po gradu.

Znamenitosti
------------

Pored mosta, najveće znamenitosti su crkva *Santa María de Almocóbar* iz 13. vijeka i nekadašnja samostanska (danas u ruševinama) crkva *San Benito* iz 1576.

Privreda
--------

Ekonomija grada bazira se na poljoprivredi i stočarstvu.

Alcántara je poznata i po velikom akumulacijskom jezeru na Taju. Brana tog jezera dugog 92 km prostire se svega 600 metara 
uzvodno od Alkantarskog mosta.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Spain: Extremadura*" (engleski). City population. Pristupljeno 13. 8. 2019.
2. 1 2 3 4  „*Alcántara*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 13. 8. 2019.
3. ↑  „*Embalse de Alcántara*" (španjolski). Iagua. Pristupljeno 13. 8. 2019.

Vanjske veze
------------

***Alcántara*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ajuntament de Alcántara* ()