recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
S obzirom na broj stihova, razlikuju se sljedeće vrste kitica ili strofa: 

* **monostih** - strofa od jednog stiha,
* dvostih (**distih**) - strofa od dva stiha,
* trostih (**terceta** ili **tercina**) - strofa od tri stiha,
* četverostih (**katren**) - strofa od četiri stiha,
* peterostih (**kvintil** ili **kvintina**) - strofa od pet stihova,
* šesterostih (**s****estina**) - strofa od šest stihova,
* sedmerostih (**septima**) - strofa od sedam stihova,
* osmerostih (**oktava**) - strofa od osam stihova,
* deveterostih (**nona**) - strofa od devet stihova,
* deseterostih (**decima**) - strofa od deset stihova.

Najpoznatija i najkorišćenija je strofa od četiri stiha - katren.

Pjesma od četrnaest stihova, sastavljena od dva katrena i dvije tercine, naziva se sonet. Kada se 14 soneta međusobno povežu tako da se završni stih prethodnog soneta javlja kao prvi stih narednog soneta, i od tih ponovljenih 14 stihova dobije se petnaesti - majstorski sonet, onda nastaje takozvani sonetni venac. Sonetni venac je pesnički oblik nastao vrlo rano (još u 13. veku u Italiji). Pisao ga je slovenački pjesnik France Prešern, a u srpskoj poeziji se javlja u pjesnišvu novijih stvaralaca (Branko Miljković, Milosav Tešić i drugi). U srpskoj poeziji postoji više od 30 sonatnih vjenaca.

Ako se jedna misaona cjelina ne završava u jednom stihu ili strofi nego se prenosi u naredni stih ili strofu, nastaje opkoračenje:

> *Ti si kao i ja, **od mladosti rane,**  
> **Osjetio** opštu sudbu što nas gazi...*
> 
> 

Refren je figura ponavljanja. Nastaje kada se jedna riječ ili grupa riječi, ili cijeo stih, ponavljaju posle svake strofe ili nakon većeg broja stihova. Upotreba refrena ističe osnovno pesnikovo osećanje ili misao koja je bitna za cijelu pjesmu i pjesnikovo raspoloženje izraženo u pjesmi.

Povezano
--------

* Stanca
* Stih

Literatura
----------

* Časlav Đorđević, mr Predrag Lučić, *Književnost i srpski jezik*, Izdavačka agencija D-Đorđević, Novi Sad 2009, ISBN 978-86-85691-39-3
* Grupa autora: *Rečnik književnih termina*, Nolit, Beograd, 1975.
* Solar, Milivoj: *Teorija knjižnjvnosti*, Školska knjiga, Zagreb, 1977.
* Živković, Dragiša: *Teorija knjižnjvnosti sa teorijom pismenosti*, Zavod za izdavanje udžbenika, Beograd, 1990.
* Tartalja, Ivo: *Teorija knjižnjvnosti*, Zavod za izdavanje udžbenika, Beograd, 1998.
* Milosavljević, Petar: *Teorija knjižnjvnosti*, Zavod za izdavanje udžbenika, Beograd, 1997.
* Dimitrijević, Radmilo: *Teorija knjižnjvnosti - kompozicija, jezik i stil*, Vuk Karadžić, Beograd, 1969.
**Latinična verzija**

---

**Ханлонова бритва** је епонимна максима која гласи:

> Никад не приписуј злоби оно шта се адекватно може објаснити глупошћу.
> 
> 

Овај конкретан облик је приписан Роберту Џ. Ханлону. Међутим, познати су и ранији цитати који преносе сличне идеје.

Порекло и слични цитати
-----------------------

По Џозефу Биглеру, цитат потиче од Роберта Џ. Ханлона из Скрантона, Пенсилванија, и настао је као допринос књизи-компилацији разних шала у вези са Марфијевим законом објављеној 1980 под насловом „Марфијев закон, књига друга: Још разлога зашто ствари иду наопако". Име је инспирисано Окамовом бритвом.

Сличан цитат се јавља у краткој причи „Логика царства" Роберта А. Ханлајна из 1941. („Приписали сте злочинаштву оно шта је просто резултат глупости"); ово је уочено 1996. (пет година пре него што је Биглер идентификовао Роберта Џ. Ханлона као аутора цитата) и референцирано у верзији 4.0.0 Жаргон фајла, уз спекулацију да *Ханлонова бритва* можда у ствари представља искривљење *Хајнлајнове бритве*. „Хајнлајнова бритва" је у међувремену дефинисана у виду варијација на *Никад не приписуј злоби оно шта се адекватно може објаснити глупошћу, али не одбацуј злобу.* Још један сличан епиграм („Никад не приписуј злоби оно шта се адекватно може објаснити неспособношћу") је често приписиван Наполеону Бонапарти. Још један сличан цитат се јавља у Гетеовим *Јадима младог Вертера* (1774): „...неспоразуми и немар стварају више конфузије у овом свету него преваре и злоба. У сваком случају, потоња два су свакако много мање честа."

Честа (и лаконскија) варијација у британском енглеском коју је сковао сер Бернард Ингам гласи „брљотина пре завере" и потиче из овог цитата:

> Многи новинари су пали на теорије завере о влади. Уверавам вас да би њихов рад био тачнији ако би поштовали теорију брљотине.
> 
> – сер Бернард Ингам

Види још
--------

* Кларков закон
* Финаглов закон
* Окамова бритва
* Стурџенов закон
* Списак епонимних закона
* бритва (филозофија)

Референце
---------

1. ↑  У имејлу Квентину Стафорд-Фрејзеру, Џозеф Е. Биглер је написао да Роберт Џ. Ханлон заиста постоји и да је он изрекао овај цитат. Након овога је уследила нова напомена која се односи на „Марфијев закон, књига друга: Још разлога зашто ствари иду наопако" (ISBN 0-417-06450-0); што не треба мешати са *Марфијевим законом #2* (ISBN 0-8431-0674-3). Издавача ових књига, Прајс Стерн Слоуна, је купила Патнам Беркли група ([ Arhivirano 2006-04-30 na Wayback Machine-u Историја Пингвин групе (САД) 1993. године.
2. ↑  Giancarlo Livraghi, *Il potere della stupidità*, Monti & Ambrosini, Pescara, Italy, 2004, p. 1
3. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2007-08-27. Pristupljeno 2011-07-06.
4. ↑  Овај цитат је приписан Алберту Ајнштајну у књизи „Wired for War" (Питер Сингер, 2009, ISBN 1-59420-198-6, страна 434 434)
5. ↑  „Наполеон I о неспособности - цитат - МСН Енкарта". Arhivirano iz originala na datum 2009-11-01. Pristupljeno 2011-07-06.
6. ↑  Галвин, Ник (1. 9. 2009..). „Случај затурене тачке". Бризбејн тајмс. Pristupljeno 11. 1. 2010..

Спољашње везе
-------------

* AssumeStupidityNotMalice - MeatballWiki
* Жаргон фајл унос за „Ханлонову бритву"
**Ћирилична верзија**

---

**Hanlonova britva** je eponimna maksima koja glasi:

> Nikad ne pripisuj zlobi ono šta se adekvatno može objasniti glupošću.
> 
> 

Ovaj konkretan oblik je pripisan Robertu Dž. Hanlonu. Međutim, poznati su i raniji citati koji prenose slične ideje.

Poreklo i slični citati
-----------------------

Po Džozefu Bigleru, citat potiče od Roberta Dž. Hanlona iz Skrantona, Pensilvanija, i nastao je kao doprinos knjizi-kompilaciji raznih šala u vezi sa Marfijevim zakonom objavljenoj 1980 pod naslovom „Marfijev zakon, knjiga druga: Još razloga zašto stvari idu naopako". Ime je inspirisano Okamovom britvom.

Sličan citat se javlja u kratkoj priči „Logika carstva" Roberta A. Hanlajna iz 1941. („Pripisali ste zločinaštvu ono šta je prosto rezultat gluposti"); ovo je uočeno 1996. (pet godina pre nego što je Bigler identifikovao Roberta Dž. Hanlona kao autora citata) i referencirano u verziji 4.0.0 Žargon fajla, uz spekulaciju da *Hanlonova britva* možda u stvari predstavlja iskrivljenje *Hajnlajnove britve*. „Hajnlajnova britva" je u međuvremenu definisana u vidu varijacija na *Nikad ne pripisuj zlobi ono šta se adekvatno može objasniti glupošću, ali ne odbacuj zlobu.* Još jedan sličan epigram („Nikad ne pripisuj zlobi ono šta se adekvatno može objasniti nesposobnošću") je često pripisivan Napoleonu Bonaparti. Još jedan sličan citat se javlja u Geteovim *Jadima mladog Vertera* (1774): „...nesporazumi i nemar stvaraju više konfuzije u ovom svetu nego prevare i zloba. U svakom slučaju, potonja dva su svakako mnogo manje česta."

Česta (i lakonskija) varijacija u britanskom engleskom koju je skovao ser Bernard Ingam glasi „brljotina pre zavere" i potiče iz ovog citata:

> Mnogi novinari su pali na teorije zavere o vladi. Uveravam vas da bi njihov rad bio tačniji ako bi poštovali teoriju brljotine.
> 
> – ser Bernard Ingam

Povezano
--------

* Klarkov zakon
* Finaglov zakon
* Okamova britva
* Sturdženov zakon
* Spisak eponimnih zakona
* britva (filozofija)

Spoljašnje veze
---------------

* AssumeStupidityNotMalice - MeatballWiki
* Žargon fajl unos za „Hanlonovu britvu"
Zrnca polena na latici cvijeta
**Pelud**, **polen** ili **cvjetni prah** je čista praškasta tvar koju proizvode muške gamete na biljkama. Polen se sastoji od mnoštva mikrogametofita (polenskih zrnaca). Nauka koja proučava polen se zove *palinologija* i veoma je korisna u paleoekologiji, palentologiji, arheologiji i forenzici.

Struktura polena
----------------

Svako zrnce polena sadrži vegetativne ćelije i generativne ćelije sa dva jedra. Zrnca dolaze u različitim oblicima, veličinama i površinskim oznakama karakterističnim za vrstu biljke. Većina zrnaca je sferičnog oblika. Najmanje polensko zrno proizvode biljke iz roda Myosotis (oko 6 µm)

Hemijski sastav
---------------

U raznim smješama polena nađeni su sljedeći vitamini: tiamin (B1), riboflavin (B2), piridoksin (B6), nikotinska kiselina, pantotenska kiselina, folna kiselina, askorobinska kiselina (C), karotin, rutin i vitamini E i D. Detaljnom analizom je ustanovljeno da polen mnogih biljaka sadrži: silicijum, sumpor, bakar, kobalt, natrijum, željezo, aluminijum, kalcijum, magnezijum, mangan, fosfor, barijum, srebro, cink, hrom, stroncijum i druge mikroelemente. U njegov sastav ulaze i razne bjelančevine i slobodne amino-kiseline, za organizam važni fermenti katalaza, invertaza i neke organske kiseline, jabučna, vinska i mliječna. Djelovanjem fermenta koje pčele izlučuju prilikom nabijanja polena u saće u polenu dolazi nakon nekoliko sedmica do znatne izmjene tvari. Hemijski sastav i hranljiva svojstva razlikuju se između svježeg polena i polena u saću.

Oprašivanje
-----------

*Glavni članak: Oprašivanje*
Oprašivanje je prenošenje polenskog praha s prašnika na stigmu tučka. Postoji više načina oprašivanja:

* Samooprašivanje
* Oprašivanje pomoću vjetra
* Oprašivanje pomoću vode
* Oprašivanje pomoću životinja

Polen u pčelarstvu
------------------

Pčela skuplja polen sa cvijeta
Pčele sakupljaju cvijetni prah zato što sadrži bjelančevine, masti, šećere, vitamine i druge korisne supstance za njegovanje legla. Ako u košnicu iz prirode nema unosa cvjetnog praha, pčele zaostaju u razvoju i dobija se lošiji kvalitet pčela. Polenova zrnca raznih vrsta biljaka imaju određene i stalne veličine, boju i oblik. Ako gledamo pod mikroskopom polenova zrnca uzeta sa tijela pčele ili iz meda, po njihovoj veličini i obliku možemo odrediti koje je cvjetove posjetila pčela, odnosno od kojih biljaka potiče med. Veličina polenovih zrna raznih biljaka mnogo se razlikuju. U većini slučajeva ta zrna dostižu oko 0,015 - 0,050mm u razmjeri, a kod samo malo broja biljaka npr. tikava, 0,15 - 0,20mm. Po boji polena može se raspoznati od kojih je biljaka sakupljeno: bijeli sa maline, svijetložuti sa jabuka, zlatnožuti sa suncokreta i žutog kokosa, crvenožuti sa krušaka, tamnocrveni sa kajsije i kestena, smeđi sa bijele djeteline, žutozeleni sa hrasta, svijetlozeleni sa lipe, ljubičast sa facelije itd.

Povezano
--------

* Polenska groznica
**369. legionarska divizija**, odnosno **369. (hrvatska) pješadijska divizija** (njem. *369. (Kroatische) Infanterie-Division*), poznata pod nadimkom „**Vražja divizija**" (nem. *Teufels-Division*) je bila jedinica Wehrmachta formirana od regruta iz Nezavisne države Hrvatske i nemačkog komandnog osoblja.

Borbeni put
-----------

Formirana je tokom ljeta i jeseni 1942. na njemačkom vojnom poligonu u Štokerauu, u Austriji od regruta iz Nezavisne države Hrvatske i njemačkog komandnog i vojno-stručnog osoblja.

Naslijedila je tradiciju 369. legionarske pukovnije koja se borila kod Staljingrada. Uvedena je u borbu tokom januara 1943. na Baniji protiv Sedme banijske divizije u sklopu operacije „Vajs 1".

> 369 divizija vodi operaciju protiv četnika na planini Ozren (15 km severno od Sarajeva). Neprijateljski gubici: 27 ubijenih i 14 ranjenih. Sopstveni gubici: 8 mrtvih i 14 ranjenih.
> 
> – Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 14. aprila 1943.

Tokom operacija „Vajs 1", „Vajs 2" i „Švarc" bila je podređena komandantu korpusa „Hrvatska" generalu Litersu. Tokom bitke na Sutjesci, odnosno operacije „Švarc" pretrpela je težak poraz u oblasti Balinovca i Jeleča od Prve proleterske divizije, kada je razbijena njena borbena grupa „Hene".

Od avgusta 1943. potčinjena je Drugoj oklopnoj armiji, najpre neposredno, a od oktobra 1943. u sastavu 5. SS brdskog korpusa u istočnoj Bosni, Hercegovini i južnoj Dalmaciji. Učestvovala je u brojnim operacijama protiv Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije.

> Registrovan veliki broj dezertera kod 369. hrvatske divizije (175 dezertera od 6. avgusta 1943).
> 
> – Ratni dnevnik Vrhovne komande Vermahta od 27. avgusta 1943.

Tokom ovih operacija trpela je značajne gubitke, tako da je, osim hrvatskom i nemačkim regrutima, tokom 1944. godine popunjena uvršćivanjem u svoj sastav italijanske fašističke legije „San Marko" i nemačkog 19/999 kažnjeničkog bataljona iz Grčke. Težak poraz nanela joj je Prva dalmatinska brigada u borbi na Vukovom Klancu 22. oktobra 1944.

Nakon reorganizacije, raspoređena je u odbranu mostarskog regiona. Tokom Mostarske operacije u februaru 1945. potisnuta je iz Mostara i naneti su joj teški gubici. Svoj ratni put završila je 15. maja 1945. na austrijskoj granici bezuslovnom predajom jedinicama NOVJ.

Ratni zločini
-------------

369. lovačka divizija počinila je brojne ratne zločine nad zarobljeenicima i civilima tokom Operacije Operacija Vajs I, Vajs II, u Sinjskoj krajini kad je ubijeno 1.695 civila, i na drugim mestima.

Komandant divizije general Fric Najdhold (nem. *Fritz Neidhold*) februara 1947. u Beogradu za počinjene ratne zločine osuđen je na smrt vešanjem i pogubljen.

Literatura
----------

* Franz Schraml: KRIEGSSCHAUPLATZ KROATIEN, Kurt Vowinckel Verlag, Neckargemünd 1962
* 369. Infanterie-Division (kroatische), Lexikon der Wehrmacht ()

Vanjske veze
------------

WikitekaWikitekaWikiteka ima originalan tekst povezan sa ovim člankom:  ***Izveštaj 369. legionarske divizije od 13.6.1943.*** 

* **369. legionarska divizija** - Axis History Factbook ()
* **Croatian Volunteers in the German Wehrmacht in WWII** by Allen Milcic - feldgrau.com ()
**Ovisnost o igrama na sreću**, **ovisnost o kockanju**, **patološko kockanje** ili **ludopatija** (Et: Od latinskog *ludus*, igra i grčkog *πάθεια, patheia*, stanje ili trpljenje) označava nesposobnost pojedine ovisne osobe koje ne može odoljeti kockanju ili klađenju, čak i ako prijete ozbiljne posljedice u osobnom, obiteljskom ili poslovnom okruženju. Muškarci su češće pogođeni nego žene.

Patološko kockanje se u MKB-10 klasifikaciji (zajedno s trihotillomanijom kleptomanijom i piromanijom) svrstava pod *abnormalne* navike s poremećajom kontrole impulsa*.*

Simptomi
--------

Često sudjelovanje u igrama, uz izraženo mentalno bavljenje ili razmišljanje glede pronalaska "uspješne tehnike ili načina prikupljanja novca – kao početni kapital".

Pokušaji odolijevanja napasti ne uspijeva u više navrata i prikriva se od "ostalih" (članova obitelji, prijatelji, starim znancima). Često nastaju ozbiljne financijske posljedice, i dovode do raskidanja međuljudskih odnosa.

Faze igračke karijere
---------------------

"Kockarska karijera" se može dijeliti u tri faze: dobiti, gubitka i očaja.

### Faza dobiti

* sporadično kockanje
* veći dobitak, ili više manjih dobitaka
* pozitivno uzbuđenje ili emocije prije i za vrijeme igre
* nerealististični optimizam
* sve češće igranje
* kockanje za veće novčane iznose

### Faza gubitka

* bagateliziranje gubitaka
* hvaljenje pred drugim osobama o dobitima
* čini se da su gubitci pokriveni profitom
* češće igranje nasamo
* češće razmišljanje o igri
* prvi veliki gubitci
* prikrivanje neuspjeha i laganje o stvarnim gubitcima
* zanemarivanje obitelji i prijatelja
* bavljenje s igrom tijekom radnog vremena
* pozajmljivanje novaca
* nemogućnost odolijevanja kocki

### Faza očaja

* kašnjenje u vraćanju duga
* promjene u strukturi osobnosti: razdražljivost, zbunjenost, agitacija, poremećaji spavanja
* potpuno povlačenje iz društvenog života
* potpuno povlačenje od obitelji i prijatelja
* gubitak društvenog statusa i ugleda
* korištenje vremena i novca isključivo za igru
* bol svijesti panične reakcije
* nezakoniti načini zarade novca
* mržnja prema drugima (posebno igračima koji pobijede)
* beznađe, opasnost od suicida (ili pokušaji)

Liječenje
---------

Terapija zahtijeva pomoć psihoterapije (multimodalnu psihoterapijiu), kao i mjere za pomoć u rješavanju financijskih dugova. Preporučuje se sudjelovanje u grupama, na primjer, grupe "anonimnih kockara".

U Hrvatskoj se problematikom ovisnosti o igrama na sreću bavi Zajednica Cenacolo kroz program "Edukacije za život", koji za cilj ima cjelovitu izgradnju osobe u punini njene slobode, čime osoba postiže sposobnost odgovornog i uravnoteženog korištenja tehničkih dostignuća bez dodatnih neželjenih posljedica.

Posljedice i komplikacije
-------------------------

Ovisnici o kockanju često se bave pronalaženjem "poboljšanih" tehnika kockanja, te pokušaju pribaviti novaca za igre pomoću krađe, prekomjernim zaduživanjem ili prijevarama.

Izvori
------

1. ↑  Cenacolo

Vanjske veze
------------

* bet-club
* informacije o kockanju Arhivirano 2009-02-28 na Wayback Machine-u
**Menandar** je bio učenik i naslednik Simona Maga, rodom je iz Kaparteje u Samariji. Živeo je i naučavao u Antiohiji, verovatno u 1. veku. Podrobnija svedočenja o njemu nisu sačuvana do danas.

Eusebije kaže da se kao i učitelj Simon, "podigao do visina mađioničarskog umeća, zadivljujući ljude svojim trikovima". Govorio je za sebe da je spasitelj, iz oblasti nevidljivih eona, koji je poslat radi spasenja ljudi. Učio je da niko od anđela, sazdatelja kosmosa, ne može dostići savršenstvo dok se opitno ne upozna sa učenjem koje on daje i od njega ne primi krštenje. Oni koji toga budu udostojeni žive večno, nikada ne umiru i večno su mladi.

I Justin Filozof ga je pominjao: 

> „Znamo da je Menandr, takoće Samarićanin iz drevne Kaparteje, učenik Simona, podstrekivan demonima, kada je bio u Antiohiji, mnoge obmanuo svojim maćioničarskim veštinama. On je ubedio svoje sledbenike da nikada neće umreti. Njegovih sledbenika ima i sada..."
> 
>

Izvori
------

1. ↑  Menander
2. 1 2 3  Eusebije, Istorija crkve (scribd)
3. ↑  Justin Filosof, „Apologija", I , 26.

Vidi još
--------

* Simon Mag
* Gnosticizam
* Popis ličnosti proglašenih za Mesiju

Vanjske veze
------------

* Menander (sacred-texts)
**Pismo Haralampiju** ili **Ljubezni Haralampije** (arh. *ljubezni* - ljubljeni) je prvi štampan rad Dositeja Obradovića, pisan u aprilu 1783. upućen jednom prijatelju u Trstu, Srbinu iz Hrvatske. Ovo je bila u isti mah i neka vrsta književnoga manifesta i poziv na pretplatu za delo *Sovjeti zdravago razuma*, koje je izašlo naredne 1784. U toku 1783. godine Obradović je promenio prioritete, i mesto *Sovjeta zdravago razuma* izdao u leto iste godine prvi deo *Života i priključenija*.

Pismo Haralampiju odlikuje zalaganje za narodni jezik, prosvećenost i versku trpeljivost:

> Moja će knjiga biti za svakoga koji razumeva naš jezik i ko s čistim i pravim srcem želi um svoj prosvetiti i narav poboljšati. Neću nimalo gledati ko je koga zakona i vere, niti se to gleda u današnjem veku prosvećenom. Po zakonu i po veri svi bi ljudi mogli dobri biti. Sve su vere osnovane na zakonu prirode; nijedna vera na svetu ne veli: čini zlo i budi nepravedan; no naprotiv, sve što ih je god od strane božije ne lažu i zapovedaju: nikom nikakva zla ne tvoriti, dobro tvoriti i ljubiti pravdu. Bog je sama večna dobrota i pravda; što god nije dobro i pravedno, nije od Boga. A zašto, dakle, u svakoj veri ima zlih i nepravednih ljudi? Nije tome vera uzrok, nego nerazumlje, slepoća uma, pokvareno, pakosno i zlo srce i preko mere ljubav k samom sebi.
> 
>

Izvori
------

1. ↑  Pismo Haralampiju, savremeno izdanje

Vanjske veze
------------

WikitekaWikitekaWikiteka ima originalan tekst povezan sa ovim člankom: ***Ljubezni Haralampije*** 

* Dositej Obradović - Pismo Haralampiju[*mrtav link*]
* Ljubezni Haralampije, fototipsko izdanje[*mrtav link*]
* Pismo Haralampiju, savremeno izdanje
**Stolar** (od praslavenskog *stol*) ili sve rijeđe *tišler* (od njemačkog: *tischler*, od tish - stol) je zanimanje koje se bavi obradom i izradom predmeta od drva.

Opis
----

Stolari obrađujući drvo proizvode namještaj, građevinsku stolariju, oplate, obloge i razne upotrebne predmete. Na temelju tehničko-tehnološke dokumentacije (nacrta i opisa) ili šablona izabiru materijale, alate i mašine sa kojima mogu obaviti zadani posao. Na predmetima koje obrađuju, a to su najčešće ploče, daske ili letve, najprije vrše mjerenje]] i skiciranje (zacrtavanje), a zatim to oblikuju, tako da pile, blanjaju, bruse, buše, glodaju i dube.

Kako najčešće izrađuju predmete iz više dijelova, nakon njihove obrade moraju ih pripasati i spajiti. To obavljaju ljepilima, čavlima, vijcima i raznim vrstama okova.

Zavisno od poslova koje obavljaju, mjestu rada i konačnom proizvodu, razlikuju se;

* *stolari zanatlije* koji izrađuju namještaj i druge predmete za široku potrošnju,
* *građevinski stolari* koji izrađuju i ugrađuju prozore, vrata, stepenišne ograde i druge predmete od drva za potrebe građevinarstva i
* *industrijski stolari* koji rade u drvnoj industriji kao radnici na doradi industrijskih proizvoda.

Stolari koji rade kao samostalne zanatlije ponekad sami izrađuju tehničku dokumentaciju, troškovnike i određuju cijene svojih proizvoda. Pored tog što izrađuju predmete od drva, većina stolara bavi se i popravcima i zamjenom istrošenih dijelova stolarije.

Historija
---------

Najstariji primjeri stolarskog umjeća stari su više od 5000 godina, pronađeni u grobnici kralja Semerketa iz Prve dinastije Drevnog Egipta. I brojni faraoni pokopani su sa fino obrađenim stolarskim predmetima.

Prema nekim naučnicima Drevni Egipćani su izmislili prvo zaštitno sredstvo (nešto poput laka), kojim su premazivali svoju stolariju, iako se ni danas ne zna za njegov sastav.

Egipćani su koristili razne alate; sjekire, pile, dlijeta i bušilice, a razne komade spajali su perom i utorom, a od Novog kraljevstva 1570. - 1069. pne. počeli su koristiti i životinjska ljepila.

U Drevnoj Kini stolarsko umjeće počelo je oko 750. pne..

Arheolozi su u frigijskom Gordiumu pronašli neobično fino izrađene komade namještaja iz oko 800. pne. sa inkrustacijama od slonovače i metala.

Rimljani su izrađivali namještaj visoke kvalitete, a poznavali su gotovo sve alate današnjice, to je otkriveno u Pompejima gdje su
arheolozi iskopali stolarsku radionicu zatrpanu erupcijom vulkana 79.

Za ranog srednjeg vijeka to znanje je poprilično nazadovalo, ali se počelo obnavljati od 11. vijeka naovamo.

Izvori
------

1. ↑  „*Stol*" (hrvatski). Hrvatski jezični portal. Pristupljeno 10. 02. 2017.
2. ↑  „*tišler*" (hrvatski). Hrvatski jezični portal. Pristupljeno 10. 02. 2017.
3. 1 2 3 4  „*Stolari*" (hrvatski). Vodič kroz zanimanja. Pristupljeno 10. 02. 2017.
4. 1 2 3 4 5 6  „*What Do You Know about the History of Woodworking?*" (engleski). Wagner Meters. Arhivirano iz originala na datum 2018-01-18. Pristupljeno 10. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Stolar*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Stolar* ()
**Thala** (arapski: تالة‎) čita se *Tala* je grad i općina od 18,230 stanovnika na zapadu Tunisa u Vilajetu Kasserine.

Geografske karakteristike
-------------------------

Thala leži u planinskom kraju na nadmorskoj visini od 1,017 metara pa je poznata kao najhladniji grad u zemlji.
Od glavnog grada Tunisa udaljena je 250 km, a od svog administrativnog centra Kasserine 50 km.

Historija
---------

Rimske ruine
Thala je izrasla za antičkih vremena kao jedno od naselja rimske kolonije **Thélepte**,

U nju se početkom 2. vijeka za Jugurtina rata Rimske republike i Numidije povukao Jugurta.
Na njegovo iznenađenje Kvint Cecilije Metel ga je slijedio kroz pustinju i opkolio grad. Jugurta je uspjeo pobjeći sa djecom i dijelom svog blaga. Grad se branio četrdeset dana, ali nakon što je Rimska vojska provalila u grad branitelji su se povukli u kraljevsku palaču koju su zapalili i tako pobili, umjesto da padnu u ruke Rimljana.

Poznata je i po tome što je zajedno sa Kasserinom u vrijeme Francuskog protektorata u Tunisu - 1906. bila poprište prvog oružanog otpora kolonijalnim vlastima, koji je loše završio za pobunjenike koji su obješeni.

Od 1933. je sjedište biskupije.
Thala je bila jedno od mjesta u kom se desio jedan od najčudesnijih događaja Arapskog proljeća, kad su njeni građani istjerali lokalne policajce i preuzeli vlast u gradu. To se desilo u januaru 2011. nakon demonstracija i nekoliko ubijenih demonstanata i nakon potpune blokade grada kog je opkolilo 1,800 policajaca.

Današnja Thala je i nadalje vrlo siromašno naselje, iako ima čak 350 arheoloških nalazišta.

Privreda
--------

Privreda se bazira na poljoprivredi i stočarstvu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Thala (Tunisia)*" (engleski). City population. Pristupljeno 12. 11. 2019.
2. 1 2  „*Thala, Freezing hill-top village*" (engleski). LookLex. Arhivirano iz originala na datum 2016-04-04. Pristupljeno 12. 11. 2019.
3. ↑  „*Jugurthine War (111-104 BC)* "(engleski). History of War. Pristupljeno 12. 11. 2019.
4. ↑  „*Titular Episcopal See of Thala*" (engleski). GCatholic. Pristupljeno 12. 11. 2019.
5. ↑  „*In the heart of Tunisia. Thala: the occupied police station*" (engleski). API Tunisia. Pristupljeno 12. 11. 2019.
6. ↑  „*Everything is Stolen from Us*" (engleski). Voice of America. Pristupljeno 12. 11. 2019.

Vanjske veze
------------

***Thala, Tunis*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Thala, Freezing hill-top village* Arhivirano 2016-04-04 na Wayback Machine-u ()
Грбови југословенских социјалистичких република - ćirilicom
Grb SFRJ
**Grbovi jugoslovenskih republika** (do 1963. Narodnih republika [NR], zatim Socijalističkih republika [SR]) bili su amblemi šest sastavnih republika FNRJ i SFRJ. Grb se javljao kao simbol državnosti na dokumentima na republičkom nivou, npr. na znakovima republičkih institucija, vodenim žigovima školskih diploma itd.

Ovo su bili pojedinačni grbovi jugoslovenskih republika (raspoređeni po geografskom položaju glavnih gradova):

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| SR Slovenija | SR Hrvatska | SR Srbija |
| SR Bosna i Hercegovina | SR Crna Gora | SR Makedonija |

Grbovi SR Srbije i Hrvatske su uključivali istorijske simbole, s tim što je izostavljen krst sa srpskog grba. Triglav na slovenačkom grbu je tokom II sv. rata bio simbol slovenačke Osvobodilne fronte. Tamo gde su stari simboli smatrani neodgovarajućim, uzete su neke istaknute osobine ili nezvanični nacionalni simboli, npr. Lovćen za Crnu Goru, dimnjaci rudarsko-metalurškog kombinata Zenica za BiH itd.

Nalik grbu SFRJ, svi republički grbovi su imali Crvenu zvezdu i pšenicu, ili neku drugu važnu biljku. 

Od svih republika je stari grb najduže sačuvala Makedonija, sa suncem nad vrhom planine Korab, koji je izmenjen tek 2009. godine.

Takođe pogledati
----------------

* Grb SFRJ
* Zastave republika SFRJ
SFR Jugoslavija je bila složena država, odnosno politička unija sastavljena od šest država, odnosno republika koje su ustavno definirane kao nacionalne države njenih *konstitutivnih naroda*: Crnogoraca, Hrvata, Makedonaca, Muslimana (od 1971.), Slovenaca i Srba. Srbija je, pak, sadržavala dva posebna entiteta - autonomne pokrajine Kosovo i Vojvodinu, koje su Ustavom iz 1974. godine stekle većinu ovlasti izjednačene republikama. Otada se za republike i pokrajine koristio zajednički naziv *savezne jedinice*.

| **Ime** | **Glavni grad** | **Zastava** | **Grb** | **Položaj** |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Socijalistička Republika Bosna i Hercegovina | Sarajevo |  |  |  |
| Socijalistička Republika Crna Gora | Titograd\* |  |  |  |
| Socijalistička Republika Hrvatska | Zagreb |  |  |  |
| Socijalistička Republika Makedonija | Skopje |  |  |  |
| Socijalistička Republika Slovenija | Ljubljana |  |  |  |
| Socijalistička Republika Srbija
Socijalistička Autonomna Pokrajina Kosovo
Socijalistička Autonomna Pokrajina Vojvodina | Beograd
Priština
Novi Sad |  |  |  |
|

\* danas Podgorica.

Historijat
----------

Svih šest republika je formalno osnovano za vrijeme drugog svjetskog rata 1944. godine od strane političkih organizacija vezanih uz partizanski pokret. Godine 1945. su također osnovane Autonomna Pokrajina Vojvodina te Autonombna Kosovsko-Metohijska Oblast (AKMO). Međusobne granice među republikama, odnosno granice pokrajina su određene u periodu 1945-46. godine. 1946. su sve republike, u skladu sa tadašnjim saveznim ustavom koji je Jugoslaviju proglasio *federativnom narodnom* republikom, dobile naziv **Narodna Republika**. Godine 1953. je došlo do prve i jedine promjene republičkih granica - kada su teritorije razmijenili NR Bosna i Hecegovina i NR Crna Gora. Godine 1959. je dio teritorije tzv. Uže Srbije pripojen teritoriji AKMO. Godine 1963. su republike, u skladu s novim saveznim ustavom i novim nazivom savezne države, dobile naziv **Socijalistička**, isto kao i pokrajine, uključujući AKMO koji postaje SAP Kosovo. Svi su ti nazivi zadržani do uvođenja višestranačja 1990. godine, kada republike svojim ustavima izbacuju "socijalistička", dok su u Srbiji uvedeni naziv AP Vojvodina i AP Kosovo i Metohija.

S tim su nazivima republike i pokrajine dočekale raspad SFRJ te ga zadržale sve do 2006. kada je i posljednja od njih - Crna Gora - stekla nezavisnost.
**Vladimir Sergejevič Baliberdin** (rus. *Владимир Сергеевич Балыбердин*, 01.10.1948, Zarinski okrug - 22.07.1994, Sankt Peterburg), bio je jedan od najtalentovanijih sovjetskih alpinista i sportista nove generacije. Njegov najznačajniji rezultat je osvajanje Mount Everesta 1982. god. Tada je bio u sastavu sovjetske ekspedicije i sa Edvardom Mislovskim (44 god), kao prvi par, i kao prvi Rusi, izašli su na vrh. Javili su se radio porukom: 

*Odavde svi putevi vode prema dolje. Šta treba slijedeće da uradim?*
Za ovaj uspon Baliberdin je odlikovan Ordenom Lenjina. Iste godine u konkurenciji 10 najboljih sovjetskih sportista, novinari su ga izabrali za sportistu godine, što je bio prvi slučaj da je jedan planinar izabran za sportistu SSSR.

U SSSR-u je ispenjao sve vašnije vrhove u Pamiru i Uralu.

* Vrh komunizma 7495m,
* Vrh Korženjevske 7105 metra,
* Vrh Lenjina 7134 metra.
* Vrh revolucije
* i brojne druge (Pamir-Alai, Kok-su, Tekelik, Zamin Karor, Vrh Argue, Kamensk-Uralsky)

Baliberdin je 1989 bio i član najboljeg Ruskog tima koji su se popeli na Kangchenjunga (treći najviši vrh na svijetu, 8586 m.). Uspon su izveli traverzom sa jedne na drugu stranu, boraveći u kontinuitetu od pet dana na visini preko 8000 m. (tadašnji rekord).

Novi uspon na Everest, bez upotrebe dodatnog kisika, izveo je 1991. god. preko Južnog prevoja. Tada je vodio jednu rusku ekspediciju iz Sankt Peterburga, sastavljenu od 10 Rusa i 3 Amerikanca.

Godine 1992, nakon raspada SSSR, a time i uobičajenog državnog sistema finansiranja sporta, sam je organizovao i obezbijedio finansiranje ruske ekspedicije na K2 (8611 m.), koja se završila usponom petorice penjača na vrh. 

Poginuo je u noći 22. jula u Sankt Peterburgu u saobraćajnoj nesreći.
Tao Šeng
**Tao Šeng** (*Tao Sheng*; 道生 pinjin *Dào shēng*; oko 360 – 434) je bio kineski budistički filozof i monah.

Tao Šeng je povezao taostički pojam nedelanja sa budističkim pojmom delanja, odnosno karme. Druga Tao-šengova teorija jeste da se budinstvo postiže naglim prosvetljenjem.

Njegovi stavovi su značajno uticali na razvoj č'an budizma, a neki smatraju da je Tao-šeng »pravi osnivač zena«.

Život
-----

Tao Šeng je rođen u Penčengu, u severnom delu današnje pokrajine Kjangsu.

Obrazovao se prvo u budističkom manastiru Lušan, a potom je otišao na sever u Čang'an gde je od 405. do 406. bio učenik znamenitog Kumarađive. Nakon što je Kumarađivi pomagao u prevodima budističkih sutri na kineski oko 408. se povukao natrag u manastir Lušan, u današnjoj pokrajini Kjangsi. Bio je monah širokog znanja, sjajnog uma i rečitosti, za koga se pričalo da kad govori čak i kamenje oko njega odobrava.

> Simbol služi izražavanju neke ideje i treba ga odbaciti čim je ideja shvaćena. Reči služe da objasne misao i treba ih ućutkati kad su misli usvojene. .. Samo oni koji su kadri da uhvate ribu, a odbace mrežu, kvalifikovani su da traže istinu.
> 
> – Tao Šeng

Tokom poznih godina života, poučavao je u Lušanu, koji je bio središte budističke učenosti tog vremena i mesto gde su predavali veliki kaluđeri kao što su Tao-an i Huj-jian. Tao-Seng je izneo mnoge teorije, toliko nove i revolucionarne da su ga konzervativni kaluđeri jednom javno prognali iz Nankinga.

Tao Šeng je bio poznat po tome što tvrdio da i zabluđeni imaju Budinu prirodu, na osnovu kratke verzije Nirvana Sutre. Taj su stav svi tadašnji kineski budisti odbacili, pa je Tao Šeng oko 428/29. izbačen iz budističke zajednice. Međutim, nova, duža verzija Nirvana sutre koju je oko 430. preveo Darmakšema je potvrdila Tao Šengove stavove, pa su ga ponovno počeli uvažavati.

Njegov biograf Hui-čiao piše: »Pošto je njegovo tumačenje o zabluđenima potvrđeno dokazom Svetih tekstova, njegove teorije o naglom prosvetljenju i o tome da dobro delo ne povlači posledicu takođe su počeli veoma da poštuju budisti tog vremena» (Kao-seng Chuan, ili Životopisi istaknutih kaluđera, knjiga 7).

Literatura
----------

* Ju-Lan, Fung (1977). *Istorija kineske filozofije*. Beograd: NOLIT.
* Enciklopedija živih religija, Nolit, Beograd. 2004. ISBN 978-86-19-02360-3. pp.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  Fung Ju-Lan, Istorija kineske filozofije ), NOLIT, Beograd. (1977). str. 271-285.
2. ↑  *Zen*, Enciklopedija živih religija, Nolit, Beograd. 2004. ISBN 978-86-19-02360-3. pp.

Vidi još
--------

* Kineski budizam
* Zen

Spoljašnje veze
---------------

* NirvanaSutra
Isus i Jovan Krstitelj (15. vek).
**Priča o dva sina** je jedna od poznatih Isusovih priča, zabeležena u novozavetnom jevanđelju po Mateju (21:28–32).

Priča govori o dva sina od kojih je jedan neposlušan ocu rečima a poslušan postupcima, dok je drugi poslušan na rečima, a neposlušan postupcima.

Isus ovom pričom govori o „vernicima" koji ne prihvataju poziv Jovana Krstitelja na pokajanje, za razliku od poreznika i prostitutki koji prihvataju.

Priča
-----

> Šta vam se čini? Čovek neki imaše dva sina; i došavši k prvom reče: Sine! Idi danas radi u vinogradu mom. A on odgovarajući reče: Neću; a posle se raskaja i otide. I pristupivši k drugom reče tako. A on odgovarajući reče: Hoću, gospodaru; i ne otide. Koji je od ove dvojice ispunio volju očevu?
> 
> 
> Rekoše mu: Prvi.
> 
> 
> 
> Reče im Isus: Zaista vam kažem da će carinici i kurve pre vas ući u carstvo Božje. Jer dođe k vama Jovan putem pravednim, i ne verovaste mu; a carinici i kurve verovaše mu; i vi pošto videste to, ne raskajaste se da mu verujete.
> 
> – Evanđelje po Mateju, 21:28–32 (prevod Vuka Karadžića)

Tumačenja
---------

Ovom alegorijskom pričom Isus govori o onim „vernicima" koji su smatrali da su bez greha, te nisu prihvatili poruku Jovana Krstitelja o pokajanju. „Nevernici", sakupljači poreza i prostitutke, su prihvatili poziv i pokajali se. Naravoučenije ove priče je da su samozadovoljni religiozni ljudi ispali gori od grešnika.

Isus na drugom mestu u Evanđelje po Mateju kaže: „Neće svaki koji mi govori: Gospode! Gospode! Ući u carstvo nebesko; no koji čini po volji Oca mog koji je na nebesima".

Slične tematike je i priča o fariseju i cariniku.

Izvori
------

1. ↑  Craig S. Keener, A Commentary on the Gospel of Matthew, Eerdmans, 1999, ISBN 0-8028-3821-9, pp. 507-509.
2. ↑  Evanđelje po Mateju, 7:21 (prevod Vuka Karadžića)

| * p
* r
* u
Isusove priče |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Kanonskaevanđelja | Bacanje mreže • Biser • Bludni sin • Bogataš i ubogi Lazar • Bogata budala • Deset devojaka • Dobri Samarićanin • Drvo i plodovi • Dva dužnika • Dva sina • Farisej i carinik • Gospodar i sluga • Izgubljena ovca • Izgubljeni novčić • Jak čovek • Jalova smokva • Kukolj • Kvasac • Mladi bogataš • Mudri i ludi zidar • Nemilosrdni sluga • Nepravedni sudija • Nepravedni upravnik • Prijatelj u ponoć • Proračun troškova • Radnici u vinogradu • Rast semena • Sejač • Skriveno blago • Stražar • Svetiljka pod sudom • Talanti • Trun i brvno • Udovičin novčić • Velika gozba • Zli vinogradari • Zrno gorušice |

 |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Apokrifi | Mješanje boja • Palmino drvo • Prazan vrč • Ubica moćnika • Žitni klas |

 |
**Gabrijel Horvat** (Čakovec, 13. prosinca 1905. - Varaždin, 10. studenog 1985.) je hrvatski slikar.

Od 1931. godine živio je u Lepoglavi. Slikarstvom se bavio kao samouk i stalno je izlagao na izložbama slikara i kipara Hrvatskog zagorja i Međimurja od 1946. godine. Bio je član Hrvatskog društva likovnih umjetnika (HDLU) od 1979. godine. Retrospektivnu izložbu je imao u Varaždinu 1984. godine. Zbirka njegovih slika i crteža se nalazi u Gradskom muzeju Varaždina.

U predgovoru kataloga izdanog uz izložbu Gradskog muzeja Varaždin, 1984. godine, Darko Sačić napisao je: 

> U miru Lepoglave, zagorskog gradića sa znamenitom pavlinskom crkvom i samostanom, živi Gabrijel Horvat, slikar bogatog životnog puta...Pojavljujući se gotovo pedesetak godina svojim radovima u likovnom životu sjeverozapadne Hrvatske, ostavio je nezaobilazni trag, pojavu koja unosi atmosferu, a prije svega topao ljudski kontakt. Miran, tih i nenametljiv, uporno stvara svoje gvaševe, tempere, ulja, crteže tušem, flomasterom, bilježeći krajolike oko sebe...Asket u biranju motiva, raspjevan u obradi oslikane površine. Na svakoj revijalno izložbi jedan od stupova postulata konstantne kvalitete, a na samostalnoj izložbi prezentant ujednačenosti, nekonformizma I samosvojnosti. To je za nas slikar Gabrijel Horvat...
> 
> – Darko Sačić

Izvori
------

1. ↑  Gradski muzej Varaždin
2. ↑  1 Muzej grada Zagreba[*mrtav link*]
3. ↑  Muzej grada Zagreba
Susret sufija i hindu asketa. Scena moguće predstavlja epozidu iz života Zul Nun Misrija.
**Dhul-Nun od Egipta** (*Dhul-Nun al-Misri*), takođe **Zun-Nun Egipatski** (*Zun-Nun Misri*) (arapski: ذو النون المصري‎; Akhmim, Gubernija Sohag 796 - 859) bio je egipatski sufi svetac, koji se smatrao svecem-zaštitnikom ljekara u ranom islamskom Egiptu i kome se pripisuje uvođenje koncepta gnoze u islam.

Ime
---

Puno ime mu je *Dhul-Nun Abu Faid Thawban ibn Ibrahim* أبوالفيض ثوبان بن إبراهيم.

*Dhul-Nun*, doslovno "Od Nuna", je ime koje također nosi prorok Jona u islamskom folkloru, s obzirom da "nun" u drevnom arapskom znači "velika riba"/"kit", kao i u aramejskom gdje je značio "riba" (*V. također Nun (Biblija) i Nun (slovo)*).

Nadimak *al-Misri* znači 'Egipćanin'.

Život
-----

Dhul-Nun al-Misri se smatra jednim od najvažnijih svetaca ranog sufizma te se spominje u sufističkim kronikama autora kao što su Junayd Baghdadi (u. 910) i Bayazid Bastami (d. 874). Učio je pod raznim učiteljima i putovao po Arabiji i Siriji.Muslimanski učenjak Sahl al-Tustari je bio među Dhul-Nun al-Misrijevim učenicima. Godine 829. je uhapšen pod optužbom za herezu i doveden u bagdadski zatvor, ali je nakon ispitivanja po kalifovom naređenju vraćen u Kairo, gdje je umro 859; nadgrobni spomenik mu je sačuvan.

Grob Dhul-Nun al-Misrija (796-859) u kairskom Gradu mrtvih.
O njemu su se sačuvale legende koje ga opisuju kao alkemičara i taumaturga, koji je uspio razotkriti tajnu egipatskih hijeroglifa. Navodi se i kao autor izreka i pjesma, koje naglašavaju gnozu (*marifah*) više nego strah (*makhafah*) ili ljubav (*mahabbah*), dvije druge važne grane duhovnog uzdizanja u sufizmu. Nijedan njegov pisani tekst nije sačuvan, ali su pjesme, izreke i aforizmi sačuvani kroz usmenu predaju.

Nastojeći doseći „jedinstvo s Bogom", Zun-Nun Misri svagda je i u svemu osjećao sudioništvo i dokaz o božijoj jednosti:

> Bože, nikada uhom svojim slušao nisam krik divljih životinja ni šuštanje stabala, ni žuborenje vode, ni ptičji pjev, ni pištanje vjetra, ni stropoštavanje grmljavi- ne, a da u tome nisam opazio svjedočanstvo tvoje jednosti.
> 
>

Literatura
----------

* Meyerovitch, Eva de Vitry (1988), *Antologija sufijskih tekstova*, Zagreb, Naprijed.

Izvori
------

1. ↑  Mason, Herbert W. (1995). *Al-Hallaj*. RoutledgeCurzon. str. 83. ISBN 070070311X.
2. ↑  *Dho'l-Nun al-Mesri*, from *Muslim Saints and Mystics*, trans. A.J. Arberry, London; Routledge & Kegan Paul 1983
3. ↑  John Esposito, *The Oxford Dictionary of Islam*, Oxford University Press 2003
4. ↑  Meyerovitch 1988: 191

Vidi još
--------

***Zun-Nun Egipatski*** na Wikimedijinoj ostavi

* Sufizam
Glavne poante **kritike Wikipedije** se temelje na činjenicama da ova enciklopedija dopušta svakome da na njoj piše što dovodi u pitanje istinitost podataka na njoj pa se ne može koristiti kao izvor za tvrdnje.

Kritike Wikipedije
------------------

### Istinitost podataka

Po časopisu *The Guardian* glavni problem je što wikipedija za razliku od drugih enciklopedija nema službenog kontrolora koji vrši pregled istinitosti napisanih podataka. Zbog toga ona je bila izložena više puta uspješnog vandaliziranju putem unošenja lažnih podataka koji su potom kao istiniti znali ostati u tekstovima i po duže od godinu dana

### Agencijski POV

Druga od kritika wikipedije se ticala činjenica da razne agencije, političke ili samo poslovne organizacije i državni organi imaju zaposlenike koji pišu tekstove kako bi se njihovi državni ili poslovni ciljevi prikazali u pozitivnom svjetlu, a oni njihovih protivnika u negativnom. U odgovoru na tu kritiku Wikipedija je stvorila wikiscanner s ciljem otkrivanja mjesta s kojeg se pišu tekstovi. Ta odluka nakon što je izašla u javnost je kritizirana zbog povrede privatnosti, ali je istovremeno otkrila da su pripadnici država i različitih organizacija vršili ovu vrstu POV pisanja tekstova. 

Među "uhvaćenim" organizacijama čija imena je Wikipedija izdala u javnost su se našli: Amnesty International, Apple Inc. australska vlada, BBC, Britanska Konzervativna stranka, Coca Cola, Electronic Arts, FBI, itd.

### Svjetonazorski POV

Treća od wikipedija kritika se tiče POV-a samih korisnika pri pisanju tekstova. Ta pristranost može biti ideološka, ali je vrlo često na kraju ipak riječ o različitim interpretacijama historije. Od svih vrsta pristranosti na južnoslavenskim Wikipedijama ona je tamo daleko najčešća u čemu su veliku ulogu odigrali i tamošnji školski sistemi tokom zadnje dvije decenije. Rezultat te pristranosti su primjetili komentatori koji govore kako na primjer Hrvatska Wikipedija kaže o NDH da je bila izraz stoljetnih težnji za samostalnošću, a Ante Pavelić književnik klase Ive Andrića jedinog južnoslovenskog dobitnika Nobela za književnost, dok npr. Srpska Wikipedija po riječima drugog komentatora priča naveliko o kooperaciji kosovskih Albanaca s Nijemcima, ali ne govori o aneksiji Kosova 1912. protiv tamošnje narodne volje ili vojnoj diktaturi.

Povezano
--------

* Wikipedia: Sistemska pristranost

Izvori
------

1. ↑  „*Nezavisna Wikipedija Hrvatska*, H-alter". Arhivirano iz originala na datum 2013-12-03. Pristupljeno 2013-02-03.
2. ↑  *Kritika Srpske Wikipedije*, Peščanik

Vanjske veze
------------

* Sanja Petkovska (septembar 2011.). "*Upotreba Vikipedije u istraživanju*". Fakultet političkih nauka u Beogradu.  pristup na dan 4. II 2013.
**Milorad Tomanić** je istoričar iz Beograda. Autor je knjige "*Srpska crkva u ratu i ratovi u njoj*", koja se ponajviše bavi ulogom Srpske pravoslavne crkve u jugoslovenskim ratovima, ali se kritički osvrće i na ostale periode crkvene historije.

Kritika SPC
-----------

Tomanić navodi da je upravo zahvaljujući Dušanovim osvajačkim ratovima Srbija je postala carevina, a samim tim i Srpska crkva - patrijaršija:

> I Srpska crkva je stvorena, učvršćena i uvećana na ljudskoj krvi i to uglavnom delanjem trojice najistaknutijih predstavnika dinastije Nemanjića: Stefana Nemanje, kralja Milutina i cara Dušana ... Bez mača svetog kralja Milutina Srpska crkva se ne bi tako uvećala i zasijala punim sjajem. I na kraju, bez osvajanja i nasilja cara Dušana, kojeg su s razlogom nazvali Silni, bez popaljenih gradova i sela, bez "preklanih vratova" Grka i Albanaca, niti bi se Dušan mogao proglasiti carem, niti bi Srpska crkva mogla postati patrijaršija. Koliko god to surovo zvučalo, zaključak je jasan: Srpska crkva, kao i sve druge hrišćanske, utemeljena je, učvršćena (pokolji bogumila) i uvećana, tj. podignuta na patrijaršijski nivo (stradanja Grka i Albanaca), na ljudskoj krvi.
> 
> 

On posebno kritikuje ulogu SPC u jugoslovenskim ratovima i njihov licemeran odnos prema pojedinim gresima:

> Tokom 90-ih godina ni Sabor ni Sinod SPC nisu nijednom preporučili srpskim pravoslavnim sveštenicima da ne daju pričest onima koji su ratujući u Hrvatskoj, BiH i na Kosovu počinili teške zločine, krađe, silovanja. Ali su zato posavetovali sveštenstvo da uskrati pričest ginekolozima, akušerkama i, naravno, ženama i devojkama koje se odluče na pobačaj.
> 
> 

On tvrdi da su interesi srpske crkve i "srpstva" jedini razlog zbog kojih je pravoslavni Srbin mogao "zakonito" da ubija, a da pri tome ne strepi od sudnjega dana.

Izvori
------

1. ↑  Interview: Radicals Will Continue To Influence Serbian Orthodox Church
2. 1 2  Milorad Tomanić, Srpska crkva u ratu i ratovi u njoj

Eksterni linkovi
----------------

* Milorad Tomanić, Srpska crkva u ratu i ratovi u njoj

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **osobi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Brak na prvu** je hrvatska reality emisija koja se od 16. ožujka 2020. godine emitira na programu RTL televizije. Izrađena je po uzoru na dansku emisiju *Gift ved første blik*, a koncipirana je kao svojevirsni socijalni eksperiment u kojemu samci dobivaju priliku iskušati se u bračnom životu s potpunim strancima.

Format
------

Tim stručanjaka, koji uključuje psihologe i stručnjake za ljudske odnose, spajaju prijavljene kandidate po njihovoj kompatibilnosti. Kandidati zatim sklapaju brak "na slijepo", odnosno upoznaju se pred oltarom gdje odmah nakon upoznavanja sklapaju brak. Nakon vjenčanja, emisija prati kandidate na njihovim medenim mjesecima te dokumentira njihov bračni život. Cilj ovog socijalnog eksperimenta je odgovoriti na pitanja postoji li ljubav na prvi pogled, odnosno moglu li dva stranca ostavirit uspješan bračni život i pronaći ljubav svog života na ovakav neoubičajen način.

Emitiranje
----------

| Sezona | Broj epizoda | Premjera sezone | Finale sezone |
| --- | --- | --- | --- |
| **1** | 26 | 16. ožujka 2020. | 29. travnja 2020. |
| **2** | 30 | 12. listopada 2021. | 7. prosinca 2021. |
| **3** | TBA | 30. siječnja 2023. | TBA |
|

Vanjske poveznice
-----------------

### Službene stranice

* rtl.hr Arhivirano 2021-11-18 na Wayback Machine-u
* Facebook

Izvori
------

1. 1 2  'Brak na prvu': Jedan kandidat mašta o kaubojskom vjenčanju, drugi se nadaju ljubavi nakon razvoda, a neke dame će na dan vjenčanja - plakati rtl.hr, 2. ožujka 2020. (Pristupljeno 2. veljače 2023.)
2. ↑  Svi kandidati nove sezone 'Braka na prvu': Neki žele djevojku koja voli ćevape, a drugi situiranog muškarca  rtl.hr, 20. siječnja 2023. (Pristupljeno 2. veljače 2023.)
Originalni poster za parišku premijeru 1894.
***Thaïs*** je opera u tri čina koju je komponirao francuski kompozitor Jules Massenet uz libreto Louisa Galleta, a koja je premijerno izvedena u Parizu 1894. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Anatolea Francea. Radnja je smještena u rimski Egipat u 4. vijeku gdje cenobitski redovnik po imenu Athanael pokušava lijepu kurtizanu Taisu (Thais) preobratiti na kršćanstvo, ne znajući da će i sam doći u iskušenje. Opera je poznata po tome što je uloga Thais izuzetno teška za izvođenje, te se povjerava samo najiskusnijim i najtalentiranijim izvođačicama. Kao dio opere, odnosno intermezzo je Massenet komponirao kratku kompoziciju *Méditation* koja se danas smatra jednom od najpopularnijih i najprepoznatljivijih kompozicija klasične muzike. 

Godine 1917. je u SAD opera adaptirana u istoimeni nijemi film gdje je naslovnu ulogu tumačila operna diva Mary Garden, a koji se smatra jednim od najvećih komercijalnih promašaja tadašnjeg doba. 



*Méditation*

snimka iz 1919. godine; Mischa Elman (violina) i Josef Bonime (klavir)

---

*Problemi kod slušanja ove datoteke? Vidi media help.*

Vanjske veze
------------

***Thaïs (opera)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Thaïs*: Besplatne partiture na stranici International Music Score Library Project.
* List of historical performances of *Thaïs* at G. Casaglia Almanac
* () Libretto
* *Thaïs* at Bob's Universe
* Synopsis of *Thaïs* (Metropolitan Opera)
* MetOpera archives: *Thaïs* production 1939 with Review Arhivirano 2012-10-18 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 178606563
* LCCN: n92071684
* GND: 300100116
* BNF: cb13916056d (podaci)
* BNE: XX2808830

 |