recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Balkanska ili evropska forsitija** (lat. *Forsythia europaea*) je endemična vrsta iz roda forsitija, čiji areal rasprostranjenja obuhvata severnu Albaniju i Metohiju.

Opis biljke
-----------

**Koren** je veoma dobro razvijen i po tipu žiličast.

**Stablo** je praktično drvenasto, veoma razgranato sa svetlosivosmeđom korom, mada su mlađe grane još uvek žutozelene. Po sebi imaju ovalne, bradavičaste lenticele.

**List** je prost i potpun (ima lisnu osnovu, dršku i lisku). Po obliku je elipsast ili jajast, a po obodu može biti nazubljen. Na vrhu je zašiljen, svetlozelene boje i bez dlačica. Dužina iznosi 4-8cm, a širina 2-3cm. Nervatura je mrežasta.

**Cvet** je pojedinačan, ili je ih je po dva, tri na kratkim izdancima. Čašicu i krunicu čine po četiri srasla listića (simpetalija). Krunica je tamnožuta i razdeljena na četiri dela, znatno duža od početne cevi koja čini krunicu. Ima dva relativno velika prašnika. Tučak se sastoji od dva oplodna listića, sinkarpan je i nadcvetan. Biljka je jednodoma, a prisutna je heterostilija. Obično cveta u aprilu pre nego što olista.

**Plod** je izdužena čahura, sa više semena, koji puca po dva uzdužna šava. Osim iz semena, ova biljka se razmnožava i vegetativno.

Stanište
--------

Ovo je termofilna i heliofilna vrsta, što znači da traži svetlost i toplotu. Naseljava najčešće ogoljene terene na serpentinu do visine od 1.000m.

Areal
-----

Balkanska forsitija je tercijarni relikt i endemit Balkanskog poluostrva, što znači da naseljava područja Albanije i bivših država Jugoslavije.

Zaštita
-------

Balkanska forsitija je zakonom zaštićena kao prirodna retkost. Stručnjaci Botaničke bašte „Jevremovac" u Beogradu su uspešno rasadili ovu vrstu na nekoliko lokacija i na taj način dali svoj doprinos da se ova lepa vrsta sačuva.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  Šilić Č. 1990. Atlas drveća i grmlja. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva: Beograd.
2. 1 2  Petković B, Marin P, Boža P. 1995. Praktikum iz sistematike viših biljaka. Nauka: Beograd.
**Aïr** (tamašek jezici: *Ayăr*, hausa jezik: *Azbin /Abzin*) je trokutasti planinski vijenac u sjevernom Nigeru koji se u pravcu sjever-jug uzdiže do 1500 metara iznad pustinje Ténéré (Sahara). Prosječna visina mu je od 500 do 900 metara, a najviša planina je 2022 metra visoka planina Idoukal-n-Tagh (Mont Bagzane).

Na sjeveroistočnoj strani masiva vjetrovi znaju nanijeti pješćane dine visoke do 400 metara, a na zapadnoj strani se nalaze mnogi planinski vadi (uske doline). U mnogim oazama obitavaju Tuarezi, a najslavnije oaze su Timia, Iferouane i Tabelott. Na zapadnim obroncima masiva nalaze se rudnici uranija, Arlit.

Njegova sahelska klima pogoduje razvitku raznolokih biljnih i životinjskih vrsta (čak i mediteranskih vrsta na određenoj visini), pastirskih i stočarskih društava, te obiluje dramatičnim geološkim i arheološkim lokalitetima. Na ovom području se nalaze mnoga prapovijesna arheološka nalazišta. Zbog toga je Rezervat prirode Air planine, zajedno s Rezervatom prirode pustinje Tenere, upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi 1991. godine, a na popis ugroženih mjesta svjetske baštine je dospio odmah slijedeće godine zbog opadanja u broju zaštićenih vrsta životinja i općem gubitku vegetacije usljed vojniha sukoba pobunjenih Tuarega i građanskih nemira.

Od biljaka mogu se naći divlja maslina i sorghum, a od životinje tu je oko 40 vrsta sisavaca, 165 vrsta biljaka i 18 vrsta reptila. Do 1980-ih tu su obitavale i velike populacije ugroženih vrsta kao što su: Nanger dama, Dorkas gazela, Berberska ovca, Adaks antilopa, Noj i Afrički divlji pas, no ljudskim djelovanjem njihova populacija je danas nepoznata, ako uopće i postoji.

* Vulkanske stijene BagzaneaVulkanske stijene Bagzanea
* Dolina TimiaDolina Timia
* Arakao1Arakao1
* Plave stijenePlave stijene
* Karavana ispred gorja AirKaravana ispred gorja Air

Povezano
--------

* Agadez, tradicionalnog tuareško-berberskog saveza Aïra

Izvori
------

1. ↑  Thurstan Shaw, Paul Sinclair, Bassey Andah i Alex Okpoko, *The Archaeology of Africa: Food, Metals and Towns*, 1995. Routledge ISBN 0-415-11585-X
2. ↑  „Odluka o zadržavanju lokaliteta "Prirodni rezervati Air i Ténéré" na popisu ugrožene svjetske baštine". UNESCO. Pristupljeno 22. ožujka 2011.
3. ↑  C. Michael Hogan, *Painted Hunting Dog: Lycaon pictus Arhivirano 2010-12-09 na Wayback Machine-u*, 2009. GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg

Vanjske veze
------------

***Aïr*** na Wikimedijinoj ostavi

* Geologija uranija u zapadnom Nigeru Arhivirano 2009-03-05 na Wayback Machine-u, NWT Uranium Corp. (`en`) Posjećeno 22. ožujka 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 237715030
* GND: 4084829-2

 |
Koordinate: 41° 51′ 52" SGŠ, 21° 41′ 17" IGD

**Badar** (mak. *Badar*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Badar pripada opštini Petrovec, koja okuplja istočna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Badar je smešten u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 30 km istočno.

Naselje Badar je u okviru istorijske oblasti Blatija, koja se obuhvata istočni deo Skopskog polja. Naselje je smešteno na istočnom delu polja. Kroz naselje teče reka Pčinja, koja tu ulazi u Badarsku klisuru. Zapadno od naselja izdiže se brežuljkast kraj Kotorci. Nadmorska visina naselja je približno 240 metara.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa manjim uticajem Egeja (žarka leta).

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Badar je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 15 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (60%), a manjina su Romi (33%). 

Većinska veroispovest je pravoslavlje, a manjinska islam.

Vidi još
--------

* Opština Petrovec

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Badar*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.petrovec.gov.mk Zvanična stranica opštine Petrovec

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Petrovec |
| --- |
| **Petrovec** •
Badar •
Blace •
Breznica •
Gornji Konjari •
Gradmanci •
Divlje •
Donji Konjari •
Katlanovo •
Kožlje •
Letevci •
Ognjanci •
Ržaničino •
Srednji Konjari •
Sušica •
Ćojlija |
**Ašanti** (ili **Asante**) su jedna od najvećih etničkih grupa u Africi. Ašanti govore jednim od dijalekata akana. Prije evropske kolonizacije, Ašanti Konfederacija bila je jedna od vodećih država u Africi, pogotovo u periodu od 1570. to 1900. godine. Ašanti su svoju moć temeljili na zalihama zlata na području pod svojom kontrolom.

Trgovina robljem
----------------

Drugi važan izvor moći Ašantija, koji je došao do izražaja pod vladavinom poglavara zvanih "Asantehene" bilo je sudjelovanje u afričkoj trgovini robljem. Ašanti su često zarobljavali pripadnike susjednih plemena te ih prodavali evropskim trgovcima robljem. Ta je trgovina postepeno odumirala od početka do sredine 19. vijeka, a pogotovo nakon britanske formalne zabrane ropstva, tako da je Ašanti konfederacija formalno zabranila trgovinu robljem 1850-ih.

Otpor Evropljanima
------------------

Ašanti su bili od rijetkih afričkih država koja je bila u stanju ozbiljno se oduprijeti evropskim osvajačima. Britanija je vodila četiri rata protiv Ašanti kraljeva od 1826. do 1896. (tzv. Ašanti ratovi), od kojih se jedan ističe po tome što je u njemu po prvi put upotrijebljen čuveni mitraljez tipa Maxim. Godine 1900. Britanci su konačno pokorili kraljevstvo i preimenovali ga u koloniju Zlatnu obalu. Jedna od najomiljenijih ličnosti Ašanti historije je Yaa Asantewaa, vođa otpora protiv britanskog kolonijalizma u 1896.

Teritorija bivšeg Ašanti Kraljevstva je sada dio nezavisne države Gane. Nasljednik Ašanti prijestolja se nastavlja štvovati kao nominalni kralj od strane pripadnika Ašanti naroda.

Povezano
--------

* Ašanti mitologija
* Akanska imena
* Historija Gane

***Ašanti*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85008587
* GND: 4003195-0
* SUDOC: 050564285
* BNF: cb126490861 (podaci)
* NKC: ph840200

 |
**Bajagić** je naselje koje se nalazi oko 4 kilometra od grada Sinja.

Zemljopisni položaj
-------------------

Naselje Bajagić se nalazi na lijevoj obali rijeke Cetine položeno uz sjeveroistočni rub Hrvatačkog polja između naselja Rumin i Han te Obrovca Sinjskog na prosječnoj nadmorskoj visini od 350 metara. Cijelokupno naselje od polja dijeli rijeka Cetina preko koje se nalazi naselje Čitluk.

Stanovništvo
------------

***Kretanje broja stanovnika naselja Bajagić za razdoblje od 1857. do 2001. godine***

Kultura
-------

Župna crkva sv. Nikole biskupa.

Zanimljivosti
-------------

U naselju se nalazi crkva svetog Nikole Biskupa uz koju je seosko groblje.

U naselju Bajagić nema mosta preko rijeke Cetine a najbliži se nalaze u naseljima Rumin (u zaseoku Panj) te na Hanu, premda bi postojanje istoga skratilo put do najbižeg gradskog naselja Sinja za više nego upola.

Vanjske poveznice
-----------------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


| * p
* r
* u
Naselja grada Sinja |
| --- |
| Bajagić • Brnaze • Čitluk • Glavice • Gljev • Jasensko • Karakašica • Lučane • Obrovac Sinjski • Radošić • Sinj • Suhač • Turjaci • Zelovo |
**Badarijska kultura** je naziv za arheološku kulturu koja daje prve neposredne dokaze o postojanju poljoprivrede u Gornjem Egiptu. Razvijala se između 4400. i 4000. pne. a moguće je da je i postojala još ranije - oko 5000. pne. Prvi put je identificirana u lokacijiBadari, kraj Sohaga, po kojoj je dobila ime. 

Zasade je locirano oko 40 naselja i 600 grobova koji pripadaju toj kulturi. Oni ukazuju na postojanje društvene stratifikacije, koja se pokazala kroz pokapanje imućnijih članova zajednice u posebnim dijelovima groblja. Privreda Badarija bila je temeljena na poljoprivredi, ribolovu i stočarstvu. Od alata su pronađeni tragovi kamenih strugala, igala, sjekira, srpova i kamenih vrškova strijela. U grobljima su pronađeni i ostaci krava, pasa i ovaca. Badari su se u prehrani koristili pšenicom, ječmom, lećom i gomoljikom.

O kulturi se najviše zna zahvaljujući grobovima u pustinji. Mrtvaci su se pokrivali omotačima te pokapali u jamama s glavom u smjeru juga, a pogledom prema zapadu. U grobovima se našla i grnčarija s karakterističnim valovitim ukrasima po kojoj se prepoznaje badarijska kultura.

Vanjske veze
------------

***Badari*** na Wikimedijinoj ostavi

* Neolithic Badarian Culture
* Badarian Government and Religious Evolution Arhivirano 2007-03-04 na Wayback Machine-u
* The Journal of African History
**Bagrat I** (gruzijski: ) (? - 20. april 900) bio je gruzijski princ iz Bagratidske dinastije od Tao-Klarjetija i vladar Klardžetija od 889. do smrti. Vladaju nedoumice oko datuma Bagratove smrti. Prema Sumbat Davitis-Dzeu, kroničaru iz 11. vijeka, Bagrat je umro 20. aprila uskršnja nedjelja godine 129. gruzijske ere (909). Međutim, uskršnja nedjelja 909. je pala na 16. april; godina koincidira sa tim datumom je 900.

Bagrat je bio mlađi sin Sumbata I, osnivača loze Klardžeti u dinastiji Bagratida. Nakon Sumbatove smrti 889. godine je naslijedio svog oca kao princ Klardžetija, dok je stariji brat (i vjerojatni legitimni Sumbatov nasljednik) David postao vladar manje važnih teritorija sjeverno od Klardžetija – Adžare i Nigalija. Kao i Sumbat, Bagrat je imano nadimak Artanujeli ("od Artanudžija") te vladao sa titulom *mampali*, koristeći kao prebivalište bogato trgovačko središte Artanuji. Godine 891. se upetljao u dinastijski sukob među Bahradtidima te pomogao Adarnaseu IV da porazi Gurgena I. Nakon Bagratove smrti je Artanudži izgleda preuzeo njegov brat David, dok je ostatak podijeljen među njegovim sinovima, koji se počeli sporiti.

Bagrat je imao četiri sina:

* Najstariji sin Adarnase postao je monah i promijenio ime u Vasilije; umro je 945.
* Najstariji sin Gurgen (u. 923) postao je Bagratov neposrdni nasljednik, ali nije izgleda bio važan vladar. Imao je posthumnog sina po imenu Gurgen (vjerojatno Guaram sa natpisa Velistsikhe) koji je umnro 968.
* Gurgena je slijedio Ašot s nadimkom Kiskasi ("Promptni") (u. 939), koji je dobio bizantsku titulu *patrikios* (πατρίκιος). Ašot je bio oženjen za sestru Georgija II od Abhazije. Njihova kćer se udala za Gurgena II od Taoa, koji je na kraju preuzeo sve njegove teritorije. Umro je 939. kao izbjeglica na dvoru šurjaka Georgija II.
* Bagratov najmlađi sin David umro je 922.

Prema Konstantinu Porfirogenitu i njegovom tekstu *De Administrando Imperio* Bagrat je također imao kćer oženjenu za rođaka Sumbata II od Klardžetija.

Izvori
------

1. ↑  Toumanoff, Cyril (1961), "The Bagaratides of Iberia from the Eighth to the Eleventh Century". *Le Museon* 74:
**Barikada** (od francuskog - *barricade*) je Improvizirana fortifikacija, prepreka, brana od kamenja, vreća pijeska, izvrnutih vozila, drveća i sličnih materijala radi zaprečavanja prolaza ili prilaza.

Karakteristike i historija
--------------------------

Barikade podižu demonstranti i ustanici po gradovima, da onemoguće pristup vojsci i policiji, koja ih treba rastjerati, pohapsiti ili pobiti. 
Podižu se od Antike do danas, a slavne su pariške iz 1848 kao i one nedavne iz kijevskog Euromajdana.

### Etimologija

Barikada potječe od francuske riječi *barrique*=bačva, od kojih su se najčešće pravile barikade, a taj *barrique* od gaskonjskog *barriqua*, a on najvjerojatnije od latinskog *barrīca*.

* Bečka barikada iz 1848.Bečka barikada iz 1848.
* Barikada za Varšavskog ustanka 1944.Barikada za Varšavskog ustanka 1944.
* Barikade u TunisuBarikade u Tunisu
* Barikada na kijevskom Euromajdanu 2014.Barikada na kijevskom Euromajdanu 2014.

Izvori
------

1. ↑  „*barikada*" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija. Pristupljeno 11.3. 2020.
2. ↑  „*barricade*" (engleski). Merriam Webster. Pristupljeno 11.3. 2020.

Vanjske veze
------------

***Barikada*** na Wikimedijinoj ostavi

* *barikada* (`sh`)
**Bagremara** je naziv za zaštićeno područje u opštini Bačka Palanka, Srbija. Područje je jedino stanište biljne vrste kukurjek (*Eranthis hiemalis ( L.) Salisb*) na teritoriji Srbije. Ova višegodišnja ranoproljećna geofita iz porodice ljutića (*Ranunculaceae*) je prirodna rijetkost i spada u kategoriju krajnje ugroženih vrsta biljaka u Republici Srbiji.

Kukurijek (*Eranthis hiemalis*)

Zaštićeno područje
------------------

Specijalni rezervat prirode "Bagremara" stavljen je pod zaštitu Uredbom Vlade Republike Srbije (Službeni glasnik Republike Srbije, br.12/07) kao zaštićeno prirodno dobro prve kategorije zaštite od izuzetnog značaja za Republiku Srbiju. SRP "Bagremara" se nalazi na području opštine Bačka Palanka. Ukupna površina rezervata iznosi 117,58 ha. 

### Karakteristike

* zaštićeno je područje od 2007. godine
* Ι kategorija zaštite - zaštićeno područje od izuzetnog značaja za Republiku Srbiju
* vrsta zaštite - Prema evidenciji WDPA, područje je svrstano u kategoriju: Ia - Strogi rezervat prirode]]
* režimi zažtite:
	+ I stepena, koji obuhvata površinu od 34,8 ha, i gdje je zabranjeno korištenje prirodnih resursa i sprovođenje aktivnosti, osim naučno-istraživačkih radova i kontrolisane edukacije.
	+ II stepen, koji obuhvata površinu 82,78 ha, i u kojem postoje ograničenja u korišćenju prirodnih resursa, koja su definisana Uredbom o zaštiti.
* površina: 117,58 ha,
* upravljač: Vojvodinašume
* mjesto: Bačka Palanka

Na čitavom području rezervata obezbeđuje se: očuvanje šumskog ekosistema radi opstanka kukurjaka, mjere u cilju održavanja stabilnosti i zdravstvenog stanja sastojine, revitalizacija prirodnih autohtonih šumskih sastojina, očuvanje i unapređenje stanja populacija ugroženih vrsta flore i faune, uspostavljanje monitoringa, povezivanje mikrolokacija kukurjaka u jedinstvenu mrežu, suzbijanje agresivnih vrsta drvenastih biljaka i dr. 

Edukativna staza je dužine 2000 m. na kojoj su postavljeni putokazi za pravac kretanja i duž staze 11 klupa, 2 stola, 6 korpi za smeće, 6 info tabli sa fotografijama i tekstom o zaštićenom dobru. Obilazak je moguć samo uz prisustvo vodiča (čuvara) zaštićenog područja.
Atari Falcon
**Atari Falcon** je bio posljednji kompjuter koji je izdala kompanija Atari. Njegova proizvodnja je započela u drugoj polovici 1992. godine, a završila je godinu dana kasnije.

Kompjuter Atari Falcon je proizveden oko procesora Motorola 68030 na 16 Mhz koji ga je trebao učiniti jačim od kompjutera Amiga 1200 koji mu je bio glavna konkurencija sa svojim procesorom Motorola 68020. Na žalost kompanijina odluka da se zadrži puna kompaktibilnost s kompjuterima Atari ST rezultira sakaćem sposobnosti tog procesora tako da kompjuter na kraju postaje sporiji od konkurencije.

Posebna specifičnost Atari Falcona je bio dodatni procesor imena Motorola 56000 koji je imao zadatak stvaranje digitalnog signala. Maksimalna proširivost memorije je bila 14 megabajta, a najveća rezolucija slike koju je kompjuter mogao pokazati je bila 640 x 480 u 256 boja.

U drugoj polovici 1993. godine kompanija Atari donosi odluku o odustajanju od proizvodnje ovog kompjutera kako bi sve svoje resurse iskoristila za proizvodnju igraće konzole Atari Jaguar.
**Bartolovci** su naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u sastavu općine Sibinj u Brodsko-posavskoj županiji.

Zemljopis
---------

Bartolovci se nalaze istočno od Sibinja na južnim obroncima Dilj gore na cesti prema Slavonskome Brodu. Susjedna naselja su Slobodnica na jugu, Završje na sjeveru te Gromačnik na istoku.

Kapela svetog Bartola
---------------------

Kapela svetog Bartola se prvi put spominje u izvorima 1737. godine. Danas je oko nje župno groblje. Nije poznato kada je groblje nastalo, ali se groblje oko nje prvi put spominje 1863. kada je bilo blagoslovljeno. Kapela je kroz povijest više puta obnavljana. Najviše izvora postoji o obnovi kapele iz 1892. za župnika Dragutina Šlivarića. Zadnji put je iz temelja obnovljena 1971. godine.

Stanovništvo
------------

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Bartolovci su imali 737 stanovnika, dok su 2001. godine imali 874 stanovnika, od čega 855 Hrvata i 12 Bošnjaka.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***

Povijest
--------

Ime naselja Bartolovci prvi put se spominje 1900. godine na topografskoj karti austrijske izrade. Samo ime naselja izvedeno je od imena kapelice svetog Bartola, koja je bila podignuta na slobođanskom groblju. Naime, Bartolovci su bili u sastavu naselja Slobodnica do 1948.godine, od kada se iskazuju kao samostalno naselje, no još uvijek su u sastavu rimokatoličke župe svetog Marka iz Slobodnice.

Prema kazivanju starijih žitelja Bartolovaca, prva obitelj koja se doselila na područje današnjih Bartolovaca 1875. godine je obitelj Balen, porijeklom iz Balenove Plane kod mjesta Sveti Rok (Lovinac) u Lici. Za Balenima su ubrzo doselile i druge obitelji, među kojima Rosandić, Pavelić, Banić, Vuković, Naglić, a koji su bili prvi žitelji Bartolovaca.

Od tada je broj stanovnika naselja u stalnome porastu, u većoj mjeri zahvaljujući daljnjem postepenom doseljavanju obitelji sa područja Like i drugih područja Hrvatske, područja tadašnje Austro-Ugarske (tzv. Galcijani) te BiH. Zadnji veći val doseljavanja u Bartolovce zbio se za vrijeme rata u BiH, odakle je doselilo više ratom protjeranih obitelji.
Danas su najraširenija prezimena Drglin, Dujček, Domović, Dujmović, Cipar, Wurzberg, Balen, Vuković, Sedlo i Babić .

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr
2. ↑  Popis stanovništva Republike Hrvatske 2011. www.dzs.hr
3. ↑  Mjestopisi brodskog posavlja, autor: Josip Ščrbašić, Slavonski Brod 2008.g. ISBN 978-953-7614-00-3
4. ↑

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Bartolovci** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Sibinj |
| --- |
| Bartolovci • Brčino • Čelikovići • Gornji Andrijevci • Grgurevići • Grižići • Gromačnik • Jakačina Mala • Ravan • Sibinj • Slobodnica • Završje |

***Bartolovci*** na Wikimedijinoj ostavi
Država koju je stvorio Bajan I
**Bajan I** (562-582/583) je na čelo avarske konjice došao nakon prvog neuspjelog pohoda na franačku državu i bio je jedini avarski vladar čije je ime poznato. Živio je u vrijeme kada je trajno podijeljena Evropa.

Bio je drugi po redu avarski vladar na evropskom tlu, najveći osvajač Avarskog kaganata, genijalni strateg i jedan je od izuzetno važnih državnika u istoriji Evrope. Čuvao je živote i svojih i neprijateljskih vojnika i nije izlagao vojnike „junačkoj" smrti, ni svoje ni tuđe, već je tražio optimalno rješenje.

Avari i Franci
--------------

Bajan I je 566. krenuo u drugi pohod na Franke i zadaje im težak poraz. Ovaj sukob dogodio se na rijeci Saale ili Zala zapadnije od najzapadnije tačke granice današnje Češke republike prema Njemačkoj. Pri tome je čak i kralj Sigibert I lično pao u avarsko zarobljeništvo. 
Zatim dolazi do neke vrste ključnih „međudržavnih" bilateralnih sporazuma. Radilo se o dugotrajnom povlačenju granica između Avarskog kaganata i Franačkog kraljevstva Austrazije. Bio je to početak naseljavanja Slavena na Labi i Odri.

Avari, Gepidi i Langobardi
--------------------------

Gepidi su 567. godine bili poraženi od Langobarda, koji su sav ratni plijen zadržali za sebe. Lukavi avarski kagan Bajan I. mirne duše prešao je granicu već bivšeg Gepidskog kraljevstva. Bez borbe i ikakvih gubitaka zauzeo je tu relativno veliku, a prije svega urbanu teritoriju. Tako je kagan Bajan I. (567.) dodao svom velikom posjedu još i čitav sliv rijeke Tise, kao i sliv rijeke Olte. Vještom diplomatijom Bajan I prisiljava Langobarde 568. na selidbu u sjevernu Italiju i 
Avari dolaze na granice Vizantije.

Avari i Vizantija
-----------------

Nakon što je primio od vizantijskog cara ugovoreni godišnji poklon od 80.000 zlatnika, što je bila posledica zadnjeg mira, i bio obavešten da rat Vizantije s Perzijom još traje, Bajan I je sa avarskom vojskom došao do Sirmija. Grad se hrabro držao, sve dok mu nije počelo nedostajati hrane; a onda, ostavljen bez pomoći, teško namučen glađu, morao se predati, 582. godine. Sa Sirmijem, pao je najvažniji mostobran za prelaz Save. 
Poslije smrti Bajana I. državu naslijedio je njegov sin. Više nema svjedočanstava o imenima avarskih vladara i zato se narednim kaganima proizvoljno daje ime Bajan i uz to redni broj II. III. itd.

Vanjske veze
------------

* Avarska država i slavenizacija istočne Evrope
* Avarsko osvajanje Sirmiuma
Koordinate: 41° 47′ 27" SGŠ, 20° 56′ 17" IGD

**Balin Dol** (mak. *Балин Дол*) je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u severozapadnom delu države. Balin Dol pripada opštini Gostivar.

Geografski položaj
------------------

 Crkva Sv. Nikole u Balin dolu 

Naselje Balin Dol je smešteno u severozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Gostivara, naselje je udaljeno 3 km istočno.

Balin Dol se nalazi u gornjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na južnom obodu Pološkog polja. Severno od naselja pruža se polje, a istočno se izdiže Suva gora. Nadmorska visina naselja je približno 540 metara.

Klima u naselju je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Početkom 20. veka Balin Dol je bio naseljeno pravoslavnim Slovenima (1/3) i muslimanskim Albancima (2/3). Tada je deo pravoslavnih meštana bio u okviru Srpske pravoslavne crkve.

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Balin Dol je imao 2.501 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (86%), a u manjini su etnički Makedonci (13%). 

Većinska veroispovest u naselju je islam, a manjinska pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Gostivar
* Spisak sela u republici Makedoniji

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.gostivari.gov.mk Zvanična stranica opštine Gostivar Arhivirano 2008-06-12 na Wayback Machine-u (`mk`)

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Gostivar |
| --- |
| **Gostivar** • 
Balin Dol • 
Belovište • 
Brodec • 
Vrutok • 
Gornja Banjica • 
Gornja Đonovica • 
Gornje Jelovce • 
Debreše • 
Donja Banjica • 
Donja Đonovica • 
Donje Jelovce • 
Železna Reka • 
Zdunje • 
Korito • 
Kunovo • 
Lakavica • 
Lešnica • 
Malo Turčane • 
Mitrovi Krsti • 
Padalište • 
Pečkovo • 
Simnica • 
Srbinovo • 
Sušica • 
Strajane • 
Raven • 
Rečane • 
Trnovo • 
Tumčevište • 
Forino • 
Čajle • 
Čegrane |  |
**Batat** (drugi nazivi: **batata, jam, slatki krumpir**) (lat. *Ipomoea batatas*) je višegodišnja biljka iz porodice Convolvulaceae. 

Korijen i mlado lišće koriste se u prehrani. Može se kuhati, peći i pržiti. Sadrži mnogo škroba, vitamina A, C i B, željeza i kalcija te male količine šećera. Ima jako veliku nutricionističku vrijednost. Dobra je hrana i za dijabetičare. Potječe iz tropskih područja Južne Amerike. Ljudi ga upotrebljavaju već najmanje 5000 godina i danas je široka raširena kultura u tropskim krajevima svijeta. Najveći svjetski proizvođači su Kina (80% svjetske proizvodnje), Indonezija i Uganda. Najviše se jede po stanovniku na Solomonskim otocima (160 kg po osobi godišnje) i u Burundiju (130 kg po osobi godišnje). 

Gomolj batata
U Hrvatskoj se komercijalno proizvodi od 2006. u Slatini. Najbolje uspijeva na temperaturi oko 25 °C. Osjetljiv je na niske temperature. Može uspijevati i u tlima siromašnim hranjivim tvarima. Koristi se i u prehrani životinja.

***Batat*** na Wikimedijinoj ostavi
**Barinas** je glavni grad savezne države Barinas na zapadu Venecuele od 344,800 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad leži u Llanosu, u podnožju Anda duž obala rijeke Santo Domingo, na sjeverozapadu Države Barinas .

Historija
---------

Barinas je izrastao na duhanu, koji je nekad bio glavna kultura, koja se sadila po tom dijelu Llanosa.

Danas u svom centru, ima dosta reprezentativnih građevina iz španjolskog kolonijalnog perioda, od katedrale do historicističkih palača u kojima su danas smješteni muzeji i obrazovne institucije.

Privreda i transport
--------------------

Barinas je danas regionalni centar stočarstva i mesne Industrije. Za privredu grada važna je i poljoprivreda, koja pored tradicionalnog duhana, danas najviše proizvodi kukuruz, sirak, kavu, rižu i banane.

Pored grada prolazi autoput koji vodi do južnih obronaka Anda, on je udaljen 270 km sjeveroistočno od San Cristóbala, glavnog grada Države Táchira i oko 100 km jugozapadno od Guanare, glavnog grada Države Portuguesa. 

Barinas ima i aerodrom (IATA: BNS, ICAO: SVBI) sa vezama prema svim većim gradovima u zemlji.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 27. 09. 2017.
2. 1 2 3 4 5  „*Barinas*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 27. 09. 2017.

Vanjske veze
------------

***Barinas, Venezuela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Barinas* na portalu Encyclopedia Britannica (`en`)
* *Alcaldía de Barinas* Arhivirano 2017-08-27 na Wayback Machine-u (`es`)
|  |
| --- |
|  |

**Batavijska** ili **Batavska Republika** (holandski: *Bataafse Republiek*) bila je kratkotrajna nizozemska država koja je egzistirala od 1795. do 1806.

Stvorena je na valu oduševljenja Francuskom revolucijom i uz pomoć francuskih armija koje su zauzele Nizozemsku u kampanji 1794. - 1795.

Historija
---------

Republika je proglašena 19. januara 1795. dan nakon što je posljednji vladar Nizozemske republike Willem V. iz dinastije Oranje pobjegao u Englesku, nakon ulaska francuske revolucionarne armije. 

Nova republika je dobila ime po germanskom plemenu Batavijci, koji su živjeli na prostoru Nizozemske za Antičkog Rima, - za njih se tad mislilo da su direktni predci Holanđana, sve je to bilo u duhu romantičnih vizija koje su francuski revolucionari donosili - gradivši svoj novi svijet.

Republika je formalizirana 1798. kad je dobila ustavu, ona je imala centraliziranu vladu, stvorenu po uzoru na francuski Direktorij, a i u svemu ostalom slijedila je Francusku kao njen saveznik. U martu 1805. Napoleon Bonaparte promijenio je sistem vlasti, i prezvao Batavijsku republiku u **Batavijsku zajednicu**, a izvršnu vlast dao Državnom savjetu (Raadpensionaris), kom je dao diktatorske ovlasti. 

Ta promjena nije bila zadnja, jer je već iduće godine u junu 1806. Napoleon, promjenio politiku, i potpuno ukinuo republiku, zamjenivši je Kraljevinom Holandijom, koju je dao svom bratu Louisu Bonaparteu. Ta monarhija je egzistirala do jula 1810. kad su sve sjeverne holandske provincije anektirane u Prvo Francusko Carstvo. 

Batavijska Republika je kao francuska vazalna država, bila njen saveznik u ratovima sa Velikom Britanijom, pa je nakon Napoleonovog poraza izgubila većinu svojih kolonija.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Batavian Republic*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 26. 01. 2014.

Vanjske veze
------------

* *Batavian Republic*, na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Baj Ganjo** (bug. *Бай Ганьо*), također navođen i kao **Ganjo Balkanski** ili **Ganjo Somov** je izmišljeni lik trgovca ružinim uljem koga je krajem 19. vijeka stvorio bugarski književnik i novinar Aleko Konstantinov. Ganjo je prikazan kao sirov, neobrazovan, "primitivan", ali pohlepan i poduzetan, te u mnogo čemu svojevrsni negativni stereotip Bugarina, odnosno Balkanca općenito. Lik je prvi put opisan u satiričkim feljtonima za koje je Konstantinov pronašao inspiraciju u svojim putovanjima po Evropi i SAD. Prva serija feljtona opisuje Ganjove pustolovine po tim zemljama, te humor u velikoj mjeri proističe iz njegovog nesnalaženja u modernom i progresivnom zapadnu svijetu, odnosno odbijanja da poput tadašnje elite u Kneževini Bugarskoj prihvati njegove tekovine. Druga serija pak pokazuje kako se Ganjo obogatio, te pokušava postati dio te iste elite natječući se na izborima. Feljtoni o Ganju su stekli veliku popularnost, a on sam postao svojevrsna nacionalna ikona, koja se često uspoređuje sa Švejkom u Češkoj.

Godine 1922. je Baj Ganjo postao protagonist istoimenog nijemog filma, a 1991. je o njemu snimljen film *Baj Ganjo putuje po Evropi*, te 1996. godine film *BG - Nevjerojatne priče jednog suvremenog Bugarina*.

Vanjske veze
------------

* Проблематичният българин (към характерологията на славяните) от Герхард Геземан (`bg`)
**Batokljun** (*Coccothraustes coccothraustes*) je ptica duga 18 cm, koja pripada porodici češljugarki unutar reda vrapčarki. Najbliži srodnik mu je zimovka. Vrlo su tihe i nenametljive, a obično se mogu naći u parovima ili malenim grupama.

Izgled
------

Ima ukupnu dužinu između 16,5 i 18 cm, raspon krila od 29 do 33 cm i težinu između 48 i 62 g. Imaju prilično zdepast izgled, a ženke su manje od mužjaka. Kljun je sive, metalne boje (svjetliji zimi nego u ljeto), noge su kratke i ružičaste, rep je kratak, a oči su smeđe boje. Mužjaci imaju upadljivije perje nego ženke. Glava je svijetlosmeđe boje, grlo crno, strane vrata i leđa siva, krila tamnosmeđa, a stomak sivkastosmeđ. Po sredini krila također se protežu i tri linije, bijela, smeđa i plava.

Ishrana
-------

Hrani se tvrdim plodovima, koje drobi svojim jakim kljunom i snažnim viličnim mišićima. Ti mišići mogu proizvesti silu koju stvara teret od 30 do 48 kg. Osim toga, hrani se i bobicama, pupoljcima i povremeno gusjenicama i bubama. Mogu sažvakati i lišće masline. Često se hrane u grupama, naročito zimi.

Rasprostranjenost
-----------------

Rasprostranjeni su u čitavoj Evropi, istočnoj Aziji (uključujući i sjeverni dio Japana) i Sjevernoj Africi. Obično nastanjuje listopadne šume, naročito ukoliko drveće daje plodove. Javljaju se i u parkovima i vrtovima. Mogu se naći i u zimzelenim šumama ukoliko u blizini postoji izvor vode. Zimi traže šume sa drvećem koje im pruža hranu, kao što su trešnje ili šljive.
Waylands Smithy gdje je, po lokalnoj berkširskoj predaji, pokopan Bascecg.
**Bagsecg** (također **Bægsecg** ili **Bagsec**; ? - 8. januar 871) bio je vikinški vođa, odnosno "kralj" poznat po tome što je godine 870. doveo tzv. Veliku ljetnu vojsku, odnosno pojačanje za Veliku pogansku vojsku koja je pod vikinškim vođom Halfdanom Ragnarrsonom bila osvojila veliki dio tadašnje Engleske. Bascecg, čije je ljudstvo, prema nekim izvorima došlo uglavnom iz Skandinavije, se također navodio i kao mogući kralj Danske, odnosno nasljednik Horika II. U svakom slučaju, Bascecg se smatrao dovoljnom važnim da zajedno sa Halfdanom preuzme zajedničku komandu nad pohodom na zapad Britanije, odnosno na područje države Wessex. On je u zimu 870/871. doveo do niza okršaja, uključujući bitku kod Ashdowna u kojoj su Vikinzi poraženi, a Bascecg poginuo.

Prema lokalnoj predaji je pokopan na lokalitetu Waylands Smithy, ali arheolozi navode kako tamošnje grobnice potiču iz vremena neolita.

Izvori
------

* Wayland Smithy Legends

Battle of Ashdown Information
***Baillonius*** je rod ptica unutar porodice tukana. Postoje dvojbe glede klasifikacije jedine vrste u rodu, *Baillonius bailloni*, jedna skupina znanstvenika smatra da ta vrsta pripada navedenom rodu *Baillonius*, dok Kimura *et al.* (2004.) smatraju da ona pripada rodu *Pteroglossus*.

Nastanjuje atlantske šume na sjeveroistoku Argentine, jugoistoku Brazila, i istoku Paragvaja.

Znanstveno ime dobila je u čast francuskog prirodoslovca Louisa Antoinea Françoisa Baillona.

Opis
----

*Baillonius bailloni* je tukan relativno dugog repa i ukupne dužine od 35 do 40 cm. Jedini je u skupini tukana s perjem žute boje. Stražnji dio tijela i rep su mu tamniji, sivo maslinaste boje. Stražnjica, predio oko očiju i bazalna polovica inače zelenkastog kljuna su crvene boje. Očna šarenica je blijedožuta.

Zaštita
-------

Vrsta je u opasnosti zbog gubitka staništa i trenutno je BirdLife International klasificira kao vrstu sa smanjenim rizikom (eng. *Near Threatened*). Nastanjuje više zaštičenih područja kao Nacionalni park Itatiaia i Parque Estadual Intervales, oba u jugoistočnom Brazilu.

Izvori
------

1. ↑  „South American Classification Committee". *Merge Baillonius into Pteroglossus*. Arhivirano iz originala na datum 2008-05-16. Pristupljeno 7. septembra 2007.
2. ↑  „Collection ornithologique musée George-Sand de La Châtre". *Cahiers Naturalistes de l'Indre*. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-20. Pristupljeno 12. augusta 2007.
3. ↑  Baillonius bailloni na iucnredlist.org, pristupljeno 1. februara 2015.

Vanjske poveznice
-----------------

* Baillonius na Animal Diversity Web, pristupljeno 1. februara 2015.
**Balmazújváros** čita se *Balmazujvaroš* (njemački: *Neustadt auf der Heiduckenboden*) je grad na istoku
Mađarske od 17,448 stanovnika, koji administrativno podpada pod Županiju Hajdú-Bihar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Balmazújváros leži udaljen 23 km sjeverozapadno od  Debrecena, na kanalu Keleti.

Historija
---------

Balmazújváros je prvi put dokumentiran 1332. pod imenom Balmaz.
Ugarski kralj Sigismund je 1411. poklonio Balmaz srpskom despotu Stefanu Lazareviću.

Zbog stalnog ratnog stanja sa Osmanlijama između 1591. - 1610. stanovnici su se raselili. Naselje je ponovno doseglo raniji broj stanovnika oko 1720. tad ga je carica Marija Terezija - 1753. poklonila kao leno porodici Andrássy, koja je u njemu podigla svoj dvorac. 

Balmaz je lijepo napredovao, tad je dobio pridjev - *Ujváros* (Novi grad) a 1773. i status grada. Taj status Balmazújváros je izgubio 1877. kad je prestao biti administrativni centar.

Balmazújváros je status grada ponovo dobio 1989.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Rumunjska, Valea Lui Mihai
* Poljska, Łańcut

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Hajdú-Bihar" (engleski). City population. Pristupljeno 16. 05. 2016.

Vanjske veze
------------

***Balmazújváros*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Balmazújvárosa* (`hu`)
**Bre-X Minerals Ltd.**, članica Bre-X grupe kompanije, bila je omanja kanadska rudarska kompanija koja je javnost izvijestila da je u posjedu ogromnih naslaga zlata u Busangu na indonežanskom otoku Borneo. Bre-X je nalazište Busang kupila u martu 1993. 

U oktobru 1995. je objavila otkriće značajnih količina zlata, zbog čega je cijena njenih dionica bitno narasla. Dok je na početku njena dionica imala najnižu vrijednost, dosegla je vrhunac od 286,50 $ (kanadskih dolara) na burzi u Tornotu (TSX), s ukupnom kapitalizacijom od preko 6 milijardi kanadskih dolara.

Nalazišta zlata u Busangu su od strane Bre-Xove nezavisne kompanije za konazlting, Kilborn Engineering, procijenjene na oko 70 miliona unci. Procjene da nalazišta imaju preko 200 miliona unca nikada nisu objavljene od Bre-Xa, iako se za nalazište govorilo da ima takav potencijal. Na kraju se ispostavilo da su Bre-Xova nalazišta zlata u Busangu ogromna prevara. Ohrabrujuće vrijednosti zlata su bile raspoređene u mnogim rupama i projekt je dobio pozitivnu tehničku procjenu od Kilborna. Uzorci rudače su bili falsificirani uz pomoć "soljenja" sa zlatom različitih mineraliških karakteristika, a naknado su dani na mineraloški pregled Bre-Xovih konzultanata. "Soljenje" uzoraka s tzv. "superzlatom" je predstavljalo jednu od najbolje pripremljenih prevara u historiji rudarstva. Godine 1997. Bre-X je kolabirao, a njegove dionice su postale bezvrijedne u jednom od najvećih skandala kanadske historije, kao i najvećem rudarskom skandalu svih vremena.

Vanjske veze
------------

* CBC Digital Archives - Stranger than Fiction: The Bre-X Gold Scandal
* Ontario Securities Commission News Release February 9, 2006 Arhivirano 2006-09-07 na Wayback Machine-u
* Reprint of Jungle Fever, Richard Behar's on-the-ground reportage of the Bre-X scandal, first published in Fortune Magazine Arhivirano 2007-01-07 na Wayback Machine-u
* A website where Matheron's journey from classical statistics to geostatistics is chronicled
* Debunking bogus science behind Bre-X's phantom gold resource Arhivirano 2004-03-26 na Wayback Machine-u
Koordinate: 41° 44′ 54" SGŠ, 21° 45′ 36" IGD

**Bašino Selo** (mak. *Bašino Selo*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Bašino Selo je naselje u okviru opštine Veles.

Prirodni uslovi
---------------

Bašino Selo je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Velesa, selo je udaljeno 5 kilometara severno.

Selo Bašino Selo se nalazi u istorijskoj oblasti Povardarje. Selo je na levoj obali Vardara, na približno 180 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Istorija
--------

Bašino Selo ima bogat istorijski razvitak. Dobar deo njegovog stanovništva se iselio u Kumanovo, po spajanju železnicom 1888. godine.

Po statistici sekretara Bugarske egzarhije iz 1905. godine, u selu je živelo 1.200 pravoslavnih Slovena. a u selu su postojale bugarska i srpska škola.

Stanovništvo
------------

Bašino Selo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 814 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%), a ostatak su mahom Srbi.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Ličnosti
--------

* Lazar Petrović
* Temeljko Barjaktarević

Vidi još
--------

* Spisak sela u Makedoniji

Literatura
----------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Bašino Selo*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.veles.gov.mk Zvanična stranica opštine Veles

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Veles |
| --- |
| **Veles** • 
Babuna •
Bašino Selo •
Beleštevica •
Buzalkovo •
Vetersko •
Gornji Kalaslari •
Gornji Orizari •
Donji Kalaslari •
Donji Orizari •
Ivankovci •
Karabunjište •
Klukovec •
Krušje •
Kumarino •
Lugunci •
Mamutčevo •
Novačani •
Novo Selo •
Oraovec •
Otovica •
Raštani •
Rlevci •
Rudnik •
Slp •
Slivnik •
Sojaklari •
Sopot •
Crkvino •
Čaloševo •
Džidimirci |  |
***Basiliscus*** je rod guštera iz porodice Iguanidae. Ovaj rod čine četiri vrste, koje obitavaju u tropskim kišnim šumama Središnje i Južne Amerike, od južnog Meksika do Ekvadora i Venecuele. Nedavno su uvedeni u Floridi. 
To su:

* Bazilisk, *Basiliscus basiliscus*
* Crvenoglavi bazilisk, *Basiliscus galeritus*
* Zeleni bazilisk, *Basiliscus plumifrons*
* Smeđi bazilisk, *Basiliscus vittatus.*

Etimologija
-----------

Naziv *Basiliscus* dolazi iz grčkog *basilískos* (βασιλίσκος), što znači "mali kralj" Specifičan epitet ovom rodu dao je Carl Linné u 10. izdanju knjige Systema Naturae.

Opis
----

Bazilisci imaju plave pjegice i žutu šarenicu, u prosjeku su dugi 70-75 centimetara i teški oko 80 grama. Imaju duge grbe, ojačane u tri različite točke (glava, leđa i rep), koje daju dojam stvorenja kao što su *Dimetrodon* i *Spinosaurus*.

Hod po vodi
-----------

Bazilisci ponekad hodaju na dvije noge. Imaju jedinstvenu sposobnost hodanja po vodi, pa ih ljudi često nazivaju "Isus Krist gušter" ili "Isus gušter", u odnosu na biblijski odlomak Matej 14, 22-34. Hodajući po vodi, imaju brzinu od 1,5 metra po sekundi, a prije potonuća i plivanja prevale 4,5 metara. Zalisci između prstiju služe im kao oslonac, stvaraju veću površinu i vrećicu zraka. Mogu se također sami održati hodajući po vodi na sve četiri noge.

Drugi obrambeni mehanizmi
-------------------------

Kada bazilisci otkriju da su u opasnosti, mogu plivati velikom brzinom koristeći svoje grbe kao kormila. Također mogu se i skrivati u pijesku. Prsten mišića oko obje nosnice onemogućuje ulazak pijeska u nos baziliska.

Izvori
------

1. ↑  Robert George Sprackland (1992). Giant lizards. Neptune, NJ: T.F.H. Publications
2. ↑
Drevna **Baktrija** i njeni gradovi
**Baktrija** (perz. بـلـخ: *Bâkhtriš*) ili **Baktrijana**, historijska regija koja se nalazila između planinskog masiva Hindukuša i rijeke Amu-Darje, većim dijelom u današnjem sjeveroistočnom Afganistanu, te Uzbekistanu i Tadžikistanu. Njena prijestolnica bio je grad Baktra (ili Balh).

Od sredine 6. vijeka pne. bila je pod Perzijskom Monarhijom odnosno pod kontrolom iranske dinastije Ahemenida, dok je dva vijeka kasnije osvaja Aleksandar Makedonski, poslije kojeg regijom vlada helenistička dinastija Seleukida. Smatra se kako je zoroastrizam rođen upravo u Baktriji.

Baktrija je dugo vremena prestavljala važno raskrižje između Orijenta i Zapadnog svijeta kako kopnene trgovine, tako i religije i umjetnosti. Nakon 7. vijeka se Islamizira i postaje dijelom novih muslimanskih monarhija.

Smatra se kako su današni Tadžici direktni potomci drevnih Baktrijaca.

Izvori
------

1. 1 2 3  Baktrija (enciklopedija Britannica)
2. 1 2  Baktrija (Livius.org, Jona Lendering)
3. ↑  Tadžikistan - historijska pozadina (Country-data.com)

Vanjske veze
------------

* Baktrijsko zlato
* *Bactriane du Nord* - arheološka nalazišta Arhivirano 2011-05-26 na Wayback Machine-u
* Baktrija, Livius.org
* Enciklopedija Britannica: Baktrija

| * p
* r
* u
Ahemenidske satrapije |
| --- |
|  | Perzija • Elam • Babilonija • Medija • Saka • Jonija • Pamfilija • Paflagonija • Kapadokija • Karija • Lidija • Likija • Frigija • Skudra • Cipar • Armenija • Asirija • Kilikija • Taksila • Egipat • Gandara • Satagidija • Gedrozija • Karmanija • Maka • Sagartija • Drangijana • Arahozija • Baktrija • Partija • Arija • Horezmija • Sogdijana • Kuš • Arabija • Hirkanija • Margijana • Dahe • Libija | Ahemenidska perzijska zastava |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 239863610
* GND: 4004308-3
* NDL: 00576994
* NKC: ge550844

 |
Bazilika.
Tlocrt **Maksencijeve (Konstantinove) bazilike** u Rimu iz 4. st.
Stara **Bazilika sv. Petra** (izgled iz 1450. godine).
**Bazilika** (grč.: βασιλική στοά *basiliké* - kraljeva dvorana) je rana forma kršćanske bogomolje. Vjerovatno je građena od rimskih istoimenih građevina koje su služile kao sudnice i tržnice. 

Bazilike imaju i osobine rimskih kuća i katakombi koje su služile kao mjesta za ispovjedanje vjere prije nego što je Kršćanstvo priznato za službenu religiju. Naprijed se nalazio Atrij na stupovima. On je vodio na usku terasu na kojoj su bila tri ili više ulaza u glavni dio zgrade. Središnji dio imao je lađu i nekoliko redova stupova koji su podupirali središnji dio. Iznad su se nalazili prozori. 

Građevina je bila okrenuta istoku, sa lukovima i apsidama ukrašenim mozaicima. Na uzvišenom dijelu ispod apside je bio oltar sa nebom iznad njega. Odmah ispod oltara, često ispod nivoa poda, nalazio se prostor sa moćima sveca zaštitnika. Episkop je držao službu stojeći u središnjem dijelu, na tronu, a ostali svećenici su bili raspoređeni polukružno, lijevo i desno od njega. 

Danas Papa Bazilikom naziva posebno privilegiranu crkvu. Postoje velike i male Bazilike. Velike su Bazilika sv. Petra u Rimu, sv. Ivana Lateranskog (za papu), sv. Pavla (za patrijarha aleksandrijskog), sv. Marije Majke (za patrijarha antiohijskog). U svakoj od njih postoji oltar koji ne upotrebljavaju ni Papa ni njegovi zamjenici. U Rimu postoji 11 manjih Bazilika, i mnogo njih širom svijeta.

Poveznice
---------

***Bazilika*** na Wikimedijinoj ostavi

* Apsida
* Umjetnost starog Rima
* Rano kršćanstvo
**Bacteriorodopsin** je protein koji koriste arheje, od kojih je najpoznatija halobacterija. On dejstvuje kao protonska pumpa, i.e. apsorbuje svetlosnu energiju i koristi je za prenos protona kroz membranu izvan ćelije. Nastali protonski gradijent se naknadno pretvara u hemijsku energiju.

Konformaciona promena
Bacteriorodopsin je integralni membranski protein koji se obično nalazi u dvo-dimenzionim kristalnim mrljama poznatim i kao "ljubičasta membrana", koja može zauzeti i do skoro 50% površine ćelije arheje. Ponavljajući element heksagonalne rešetke se sastoji od tri identična proteinska lanca, svaki rotiran za 120 stepeni relativno na druge. Svaki lanac ima sedam transmembranskih alfa heliksa i sadrži jedan molekul retinala u sebi. To je tipična struktura za retinilidenske proteine. 

Molekul retinala menja svoju konformaciju nakon apsorpcije fotona, što dovodi do konformacione promene okružujućeg proteina i aktivnosti protonske pumpe. Retinal je kovalentno vezan za Lys216 u hromoforu dejstvom Šifove baze. Nakon fotoizomerizacije molekula retinala, Asp85 postaje primalac protona doniranog sa molekula retinala. Ovo oslobađa proton iz "mesta držanja" na ekstracelularnu stranu (EC) membrane. Reprotonacija molekula retinala sa Asp96 vraća ga u njegov prvobitni izomerni oblik. Posledica toga je oslobađanje drugog protona na EC stranu. Asp85 daje svoj proton u "mesto držanja" i novi ciklus može da počne.

Molekul bakteriorodopsina je ljubičast i najefikasnije apsorbuje zelenu svetlost (talasna dužina 500-650 nm, sa apsorpcionim maksimumom na 568 nm).

Vidi još
--------

* Protein-obloženi disk - teoretski kapacitet skladištenja podataka od 50 terabajta

Spoljašnje veze
---------------

* PDB molekul meseca *pdb27\_1*
* UMich orijentacija proteina u membranama *families/superfamily-6* - Proračunate prostorne pozicije bakteriorodopsinu sličnih proteina u membrani
Teritorijalne promjene za vrijeme Berine vladavine.
**Bera** (katalonski: ; ? -844) bio je prvi grof od Barcelone, koji je vladao od 801. do svrgvanja 820. Također je nosio titule grofa od Girone i Besalúa od 812. do 817. te grofa od Razesa i Conflenta od 790. do svrgavanja. 

Bio je sin Vilima I, grofa od Toulousea, te tako u srodstvu sa Karlom Velikim. Grofom Barcelone je postao nakon što je 801. franački princ Louis Pobožni zauzeo grad od omejadskih Arapa. Sljedećih nekoliko godina je vodio, uglavnom neuspjele, pohode protiv Arapa sa ciljem da proširi svoju teritoriju. Za vrijeme vladavine se sukobljavao sa vizigotskim plemstvom. Zbog toga je 820. pozvan na Louisev dvor u Aachenu gdje je optužen za niz zločina. Spor je riješen sudskim dvobojem Bere sa vizigotskim vitezom Sanilom, koga je Bera izgubio. Car ga je potom osudio na smrt, ali odmah pomilovao i poslao u egzil u Rouen gdje je i umro.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**none** | **Grof od Barcelone**801–820 | Slijedi:**Rampon** |