recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Za ostala značenja, v. Areopag (razvrstavanje).*
Areopag gledan s Akropole
**Areopag** ili **Areios Pagos** (grčki Άρειος Πάγος) je 'Aresovo brdo', koje se nalazi sjeverozapadno od Akropole u Ateni, poznato kao sjedište istoimenog tijela koje je u klasičnom periodu služilo kao žalbeni sud u krivičnim i građanskim slučajevima. 

Grčka mitologija navodi kako su na tom brdu Aresu sudili drugi bogovi za ubistvo Posejdonovog sina Alirotija (što se navodi kao tipičan primjer etiološkog mita). U slične svrhe je brdo poslužilo Eshilu koji u *Eumenidama* (458. pne.) navodi Areopag kao mjesto gdje se sudilo Orestu za ubistvo majke (Klitemnestre) i njenog ljubavnika (Egista). 

Areopag kao atenska institucija je u pred-klasična vremena bio rezerviran isključivo za bivše arhonte i druge velikodostojnike, odnosno predstavljao svojevrstan ekvivalent rimskom Senatu. Smatrajući ga glavnim uporištem oligarhije, radikalni demokratski političar Efijalt mu je 462. pne. srezao ovlasti na suđenje za ubistva i vjerske prekršaje. Areopag je u 4. vijeku pne. stekao pravo da istražuje slučajeve korupcije, ali je u njima sudske odluke donosila eklesija.

U počast drevnom Areopagu taj naziv danas nose neke institucije, uključujući Kasacioni sud u suvremenoj Grčkoj.

Vanjske veze
------------

***Areopag*** na Wikimedijinoj ostavi

* Acts 17:16-34

Koordinate: 37°58′20″N 23°43′25″E﻿ / ﻿37.97222°N 23.72361°E﻿ / 37.97222; 23.72361
**Arheološko područje Otinovci** sa ostacima crkava iz V, XV i XIX vijeka, opština Kupres, Bosna i Hercegovina, proglašeno je za nacionalni spomenik BiH. 

Godine 1887. prilikom izgradnje župne crkve Sv. Ive otkopane su ruševine starijih građevina na istaknutom proplanku iznad sela, na oranicama Lanišća, položaju koji od tada nazivaju i Crkvinom. Nakon posljednjeg rata, uoči planirane gradnje nove crkve, pristupilo se arheološkim iskopavanjima bez značajnijih rezultata. Iskopavajući tokom ljeta 1998. godine, unutar zidova i uz temelje, nesmotreno su oštećeni ostaci malterisanih podnica ranohrišćanskih prostorija. Konzervirani su i djelimično rekonstruisani ostaci građevina i uređeni kao arheološki park na otvorenom.

### Ranohrišćanska bazilika

Bazilika na sjevernoj strani kompleksa, prema interpretaciji prvog istraživača, fra Vladimira Dolića, imala je prostraniji srednji i dva bočna broda jednakih širina, ukupno 14,5 x 24,5 m. Svaki od brodova se završavao polukružnom apsidom, od kojih je ona u sredini bila najveća. 
U narteksu i južnoj bočnoj lađi su zatečene grobnice na svod. Ovdje je uz ostatke crkve otkriveno nekoliko epigrafskih nalaza. Građevina dosta je nastradala u požaru, ako ne i potpuno uništena. Datira se u V ili VI stoljeće.

### Crkva sv.Trojstva

Srednjovjekovna zavjetna crkva sv. Trojstva (tada su se Otinovci zvali Vrila), podignuta je na temeljima ranohrišćanske bazilike. Crkvu je podigla bosanska kraljica Katarina. Tadašnji papa Nikola V dao je potpuni oprost svim hodočasnicima koji hodočaste u nju. Tradicija traje do danas kada 18. Juna počinje šestodnevni spomen na papu Nikolu V, njegovo pismo i kraljicu Katarinu. Ta crkva je porušena u vremenu nakon pada Bosne pod Osmansku upravu,

### Crkva Sv. Ive

Sagrađena je 1889. godine na temeljima ranijih crkvi. Izmaknuta je prema sjeveru u odnosu na stariju građevinu za polovinu svoje širine. Objedinivši nekadašnju baziliku i predvorje, najnovija crkva je jedinstvene unutrašnjosti. Do razaranja 1994. godine, više puta je obnavljana. Najvažnije intervencije bile su dogradnja zvonika na ulazu, sakristije uz sjevernu stranu pravougaone niše i drvenog kora čiji su nosivi stubovi počivali na pravcu pružanja temelja pročelja ranohrišćanske bazilike. Tom prilikom ostaci ranohrišćanskih objekata su djelimično razorani, te zatrpani. 

Najnovija crkva u Otinovcima je mala i jednostavna crkva. Iznutra je dovršena, sa slikama Milosrdnog Isusa, Kraljice Katarine i Križnog puta. Planira se njeno proširenje. Pripada Vrhbosanskoj nadbiskupiji

Literatura
----------

* Ljubomir Gudelj, Starohrvatska prosvjeta, III serija, sv. 27, 2000 - Ranokršćanski kompleks u Otinovcima na Kupreškoj visoravni
* Edin Veletovac, Filozofski fakultet Sarajevo, Knjiga XVII -Kasnoantičke bazilike u Bosni i Hercegovini
* Maja Petrinec, Prapovijesno razdoblje, Arheološka zbirka Franjevačkog muzeja u Livnu, 21-25, 1999.

Vanjske veze
------------

* Otinovci i Kupres – dvije župe na tromeđi nad/biskupija
Keltsko naselje Čarnok
**Arheloško nalazište Čarnok** nalazi se na južnim obroncima Telečke visoravni, u naselju Bačko Dobro Polje u opštini Vrbas, Srbija. Pripada kategoriji spomenika kulture od velikog značaja, upisan u centralni registar 1995. godine. Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture Novi Sad vodi lokalni registar. Arheološka iskopavanja vođena su u periodu od 1984. do 1991. godine i nastavljena u XXI vijeku. Pronađeni materijal pripada Latenskoj kulturi, prvenstveno periodu I vijeka p.n.e. Čarnok je najmlađe najočuvanije keltsko utvrđenje u Bačkoj, koju su tada naseljavali pripadnici plemena Skordisci. Na ovom prostoru bilo je još pet keltskih naselja.

### Naselje i nalazi

Utvrđeno je postojanje dva tipa naselja – otvorenog u prvoj fazi i zatvorenog izgrađenog naknadno.

U prvoj fazi iskopan je spoljašnji rov i napravljen bedem od kompaktne žute zemlje (lijesa). Rov i bedem su široki 12 m. Bedem nije bio ojačan palisadama. Iz te faze (otvorenog naselja) pronađena je poluukopana zemunica sa bankom, nosivim stubovima i udubljenjem u funkciji ognjišta. U zemunici su pronađene fine keramičke zdjele sa S profilisanim obodom, zdjele koničnog oblika, amfore i pehari sa dvije drške. Gruba keramika je zastupljena loncima tipa situla, ukrašenim češljastom ornamentikom i lonci sa jezičastim drškama na trbuhu. Pronađene su i velike zdjele, prečnika 50 cm. peć od žute zemlje i originalni lonac za sušenje žita.

U drugoj fazi naselja, formiran je nadzemni horizontt i urađena fortifikacija. Iz tog perioda pronađen je je objekat pravougaonog oblika 6,5x4,0 m, urađen u tehnici prepleta i lepa. Tu se na banku nalazila kalotna peć i posudu koja se postavljala na peć i služila za sušenje žita. Tragovi gareži govore da je objekat stradao u požaru. Pronađena je siva latenska keramika i životinjske kosti. U finoj keramici su nađeni keramički materijali sličani onima u zemunici.

U najmlađoj fazi naselje je dobilo konačni izgled i bilo je podijeljeno na tri dijale: radionički dio, žitna tržnica na kojoj se trgovalo hranom i stambeni dio izgrađen od nadzemnih objekata. Keramički materijal je isti kao i u predhodnim fazama. Pronađeni su dijelovi pokućstva (tegovi za razboj, komadi žrvnja, brus i drugo).

Literatura
----------

* Споменици културе у Србији: *Чарнок* (сајт САНУ) (`sh`) (`en`)
Arhiepiskopija Italije i Malte (grč. *Ελληνική Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Ιταλίας*), (ital. *Arcidiocesi ortodossa d'Italia*) je eparhija Vaseljenske patrijaršije koja je osnovana 1991 godine. Nadležni arhijerej je gospodin arhiepiskop i mitropolit Genadios.

Istorija
--------

Crkva Svetog Georgija u Veneciji (Vaseljenska patrijaršija)
Prisustvo pravoslavnog hrišćanstva na Siciliji i Italiji ima svoju značajnu snagu u grčkoj dijaspori, gde gradovi poput Sirakuze, Messine i Raguse, koje su osnovali grčki kolonisti i koji su bili deo Magne Graecije pre osvajanja od strane Rimljana.

Nakon pada Zapadnog Rimskog carstva, južni delovi Italije kao što su Sicilija, Apulija, Kalabrija ostali su pod kontrolom Istočnog Rimskog carstva za vreme normanskih osvajanja u 11. veku. Raskol Istoka i Zapada 1054. godine podelio je Hrišćanstvo na Pravoslavnu i Rimokatoličku crkva, a pravoslavni episkopi su postali rimokatolički biskupi. Sve do 1200. godine ova podela je u suštini postojala samo na Siciliji i u južnoj Italiji sa posebnim imenovanjem normanskih careva od strane rimokatoličkih biskupa.

Italijansko-vizantijski manastir Svete Marije iz Grottaferrate, 20 kilometara južno od Rima, osnovao je Sveti Nil Rossano 1004. godine, 50 godina pre podele Crkve na Rimokatoličku i Pravoslavnu i ostaje do danas deo od vizantijske tradicije pod rimskom jurisdikcijom. Imigracija albanskih pravoslavanca u južnu Italiju doprinela je kratkom oživljavanju pravoslavlja u 15. veku, ali ubrzo su Albanci bili asimilovani od strane Rimokatoličke crkve, koja čuva svoju autonomiju stvarajući Italijansko-Albansku katoličku crkvu, koja vrši religijske obrede po vizantijskom stilu.
**Catherine, vojvotkinja od Cambridgea**, punim imenom **Catherine Elizabeth Middleton**, poznata kao **Kate** (Reading, Berkshire, 9. siječnja 1982.), je supruga princa Williama, vojvode od Cambridgea, starijeg sina princa Charlesa i princeze Diane, drugog u nasljednom redu za britansku kraljevsku krunu. Njihovo je vjenčanje održano 29. travnja 2011. godine, te je tim činom postala vojvotkinja od Cambridgea.

Životopis
---------

Rodila se u Readingu, Berkshire, u imućnoj građanskoj obitelji kao starija kćerka oca Michaela i majke Carol. Ima mlađu sestru i brata, Philippu i Jamesa.

U svibnju 1984. godine odselila se s obitelji u grad Amman u Jordanu, gdje je njen otac radio dvije i pol godine.

Do trinaeste godine pohađala je *St Andrews School*, a od 1995. *Marlborough College*, da bi se upisala na sveučilište *St Andrews* u Škotskoj, gdje je upoznala princa Williama. Diplomirala je povijest umjetnosti 2005. godine, a u studenom 2006. zaposlila se kao asistentica prodaje u trgovačkom lancu *Jigsaw*.

Od Božića 2003. godine bila je u romantičnoj vezi s princem Williamon. Zbog velike pozornosti medija, par je 2007. nakratko prekinuo vezu, ali uskoro su ponovno bili zajedno.

Dana 16. studenog 2010. Kate Middleton i prince William objavili su zaruke, 29. travnja 2011. vjenčali su se u Westminsterskoj opatiji. Na dan vjenčanja, kraljica Elizabeta II. podijelila im je titule vojvode i vojvotkinje od Cambridgea, grofa i grofice od Strathearna i baruna i barunice od Carrickfergusa.

Dana 22. srpnja 2013. rodila je sina, princa Georgea, trećeg u liniji nasljeđivanja britanskog prijestolja. Dana 3. svibnja 2015. je rodila kćer Charlotte, koja će postala četvrta u liniji nasljeđivanja.

Porodica
--------

### Roditelji

| ime | slika | datum rođenja |
| --- | --- | --- |
| Majkl Midlton |  | 23. jun 1949. |
| Kerol Goldsmit Midlton |  | 31. januar 1955. |
|

### Supružnik

| ime | slika | datum rođenja |
| --- | --- | --- |
| Princ Vilijam, vojvoda od Kembridža |  | 21. jun 1982. |
|

### Deca

| ime | slika | datum rođenja |
| --- | --- | --- |
| Princ Džordž od Kembridža |  | 22. jul 2013. |
| Princeza Šarlota od Kembridža |  | 2. maj 2015. |

Bilješke
--------

1. ↑  Kate Middleton Biography
2. ↑  Službena biografija
3. ↑  Kate Middleton Biography
4. ↑  Kate Middleton Biography

Vanjske veze
------------

***Catherine, princeza od Walesa*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena biografija
* Kate Middleton Biography (`en`)
**Arhiepiskop Jovan VI** (makedonski: , rođen kao **Zoran Vraniškovski**) (Bitola, 28. februar 1966.-) je pravoslavni episkop u Makedoniji koji se nalazi na čelu Ohridske arhiepiskopije, autonomne pravoslavne crkvene organizacije u sklopu Srpske Pravoslavne Crkve, koja je u jedinstvu sa svim pravoslavnim crkvama u svetu.

Biografija
----------

Rođen je u Bitolju 28. februara 1966. i na krštenju je dobio ime Zoran.

Završio je gimnaziju matematičkog smera u rodnom gradu, posle čega je upisao Građevinski fakultet u Skoplju, koji je završio 1990. godine.

Na Bogoslovski fakultet u Beogradu upisao se iste godine i završio ga je 1995. godine.

Godine 1998. zamonašio se i uzeo ime Jovan, po Svetom Jovanu Zlatoustom. Iste godine je rukopoložen u jerođakona i jeromonaha, a kasnije i u episkopa.

Kao mitropolit veleško-povardarski odgovorio je pozitivno na apel patrijarha srpskog Pavla na kanonsko jedinstvo sa Pećkom patrijaršijom 22. juna 2002. godine. Postavljen je za egzarha svih teritorija Arhiepiskopije ohridske 23. septembra 2002. godine. Posle formiranja Svetog arhijerejskog sinoda Arhiepiskopije ohridske 25. decembra 2003, izabran je za arhiepiskopa ohridskog. Učesnik je mnogih međunarodnih simpozijuma i seminara.

Arhiepiskop Jovan  je bio osuđen na 18 meseci zatvora osudom u Republici Makediniji.  Sud u Velesu ga je 11. maja 2012. godine u ponovljenom postupku osudio na dve i po godine zatvora zbog njegovog ulaganja da se spoje srpsku i makedonsku pravoslavnu crkvu ali to nije se papi nikako svidilo tako da su mu uveli utaju poreza u periodu kada je bio vladika da bi mogli ga skloniti sa vlasti nad crkvom. Makedonske pravoslavne crkve.

Dana 31. oktobra 2011. arhiepiskop Jovan je odbranio doktorsku disertaciju na Teološkom fakultetu Univerziteta u Solunu na temu: *„Jedinstvo Crkve i savremeni crkveni problemi: uporedno izlaganje teologije Svetog Maksima Ispovednika"*.

Izvori
------

1. ↑  : *Vo 2005 godina so pravosilna presuda od Apelacioniot sud vo Bitola, osuden e na osumnaeset meseci zatvorska kazna za krivično delo „raspaluvanje na nacionalna i verska omraza, razdor i netrpelivost"*
2. ↑  Vladika Jovan ponovo dobio 2,5 godine zatvora
3. ↑  „Arhiepiskop ohridski g. Jovan odbranio doktorsku disertaciju na Teološkom fakultetu u Solunu". Arhivirano iz originala na datum 2011-12-04. Pristupljeno 2012-06-22.

Vanjske veze
------------

* Biografija Arhiepiskopa Jovana
* Freearchbishop.com
* "Controversy in Macedonia over law on religious groups", SETimes.com, 10. januar 2007
Saborni hram Svete Trojice u Sidneju
**Arhiepiskopija australijska** (engl. ) je eparhija Carigradske patrijaršije.

Nadležni arhijerej je gospodin Stilianos (grč. *Στυλιανός*), a sjedište arhiepiskopije se nalazi u Sidneju.

Istorija
--------

Prvi pravoslavni grčki sveštenik Carigradske patrijaršije u Sindeju i Melburnu je bio arhimandrit Doroteos Bakaliaros. Marta 1924, bila je osnovana *Mitropolija australijska i novozelandska* kao eparhija Carigradske patrijaršije. Prvi mitropolit je bio Hristofor Knitis. Godine 1929, mitropolit Hristofor se vratio nazad u svoju otadžbinu, na ostrvo Samos. Umro je 7. avgusta 1959. godine. 

Godine 1931, Timotej Evangelinidis je bio izabran kao drugi po redu mitropolit australijski i novozelandski. Dana 28. januara 1932, došao je u Australiju i nalazio se na čelu mitropolije, sve do 1947. godine kada je bio zabran za mitropolita na Rodosu. Dana 22. aprila iste godine, Teofilaktos Papatanasopulos je bio izabran kao treći mitropolit. Dana 2. avgusta 1958, mitropolit Teofilaktos je stradao u automobilskoj nesreći. Februara 1959, pomoćni episkop Arhiepiskopije američke, episkop Ezekijel, bio je izabran za mitropolita australijskog. Došao je u Sidnej dana 27. aprila 1959. godine.

Dana 1. septembra 1959, Mitropolija australijska i novozelandska je bila uzdignuta na rang arhiepiskopije, a mitropolit Ezekijel u rang arhiepiskopa. Avgusta 1974, Carigradska patrijaršija je postavila arhiepiskopa Ezekijela za mitropolita pisidijskog. Umro je u jula 1987. godine u Atini. Dana 3. februara, Sveti sinod Carigradske patrijaršije je izabrao mitropolita Miletoupolisa Stilianosa Harkianakisa, predavača na Univerzitetu u Solunu, za novog arhiepiskopa australijskog. Arhiepiskop Stilianos je došao u Sidnej dana 15. aprila 1975. godine i bio je zvanično ustoličen na Lazarevu subotu dana 26. aprila iste godine.

Organizacija
------------

Arhiepiskopija australijska Carigradske patrijaršije je jedinstvena eparhija sa pet arhijerejskih namjesništava: Novi Južni Vels i Australijska prestonička teritorija; Viktorija i Tasmanija; Južna Australija i Sjeverna teritorija; Kvinslend i Nova Gvineja; i Zapadna Australija.

Arhiepiskop australijski ima pomoćne episkope — ukupno tri, ali prethodno ih je bilo i pet. Njihov zadatak je da pomažu arhiepiskopu u rukovođenju nad 118 parohija i zajednica širom Australije.

Arhiepiskopija takođe obuhvata 6 manastira. Najveći muški manastir je manastir Svečarice (Pantanasa), Novi Južni Vels, a najveći ženski manastir je manastir Gorgoepikoos, Viktorija.

Vidi još
--------

* Carigradska patrijaršija

Vanjske veze
------------

***Arhiepiskopija australijska*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična stranica Arhiepiskopije australijske Arhivirano 2010-12-28 na Wayback Machine-u
NASA-in satelitski snimak Arabijske pustinje. Žuta linija označava ekoregiju pod nazivom "Arabijska pustinja i Istočnosaharsko-arabijska sušna oblast" i dvije manje, usko povezane ekoregije pod nazivom "Pustinja i polupustinja Perzijskog zaljeva" i "Crvenomorska nubo-sindijska tropska pustinja i polupustinja". Nacionalne granice su prikazane crnim linijama
**Arabijska pustinja** je pustinja koja se nalazi u jugozapadnoj Aziji, na istoimenom poluotoku. Predstavlja ogromno pustinjsko područje koje se proteže od Jemena na jugu do Perzijskog zaljeva na sjeveru, Omana na istoku i Jordana i Iraka na zapadu. Zauzima većinu Arapskog poluotoka, a površinom od oko 2,330.000 km² predstavlja treću najveću svjetsku pustinju. 

U njenom centru se nalazi Rub' al Khali, najveća neprekidna pješčana pustinja na svijetu. Zbog svoje nepristupačnosti i surovosti, rijetke su životinjske vrste koje su se prilagodile takvom okruženju. Gazela, oriks antilopa, pustinjska mačka i gušter bodljikavog repa samo su neke od životinjskih vrsta koje su se prilagodile ovakvom ekstremnom okruženju, koje varira od crvenih pješčanih dina do smrtonosnog živog pijeska. 

Klima je uglavnom suha i najveći dio pustinje prima godišnju količinu padavina od 100 litara po m², dok temperature osciliraju između vrlo visokih vrijednosti dnevne temperature i vrlo niskih vrijednosti tokom noći. Pustinja je dio pustinjskog i sušnog bioma i paleoarktičke ekozone.

Ova ekoregija se odlikuje vrlo rijetkim biodiverzitetom, iako je dom za nekoliko endemskih biljaka. Mnoge životinjske vrste, kao što su prugasta hijena, šakal i medojedni jazavac su u ovom području izumrle vrste prvenstveno zbog lova, ljudskih aktivnosti i uništavanja njihovih staništa. 

Područje pustinje je dom različitim kulturama, jezicima i narodima, pri čemu je islam dominantna religija. Glavnu etničku skupinu čine Arapi koji govore arapskim jezikom.

Geologija i geografija
----------------------

Neke od geoloških karakteristika Arabijske pustinje su:

* Koridor pješčanih terena, poznat kao pustinja Dahna, povezuje veliku pustinju Nefud (površine 65.000 km²) na sjeveru Saudijske Arabije s Rub' al Khalijem koji se nalazi na jugoistoku.
* Pustinja Rub' al Khali je sedimentarni bazen koji se proteže u smjeru od jugozapada k sjeveroistoku, preko arabijskog kontinentalnog pojasa.

Ekologija i prirodni resursi
----------------------------

Arabijska pustinja je vrlo bogata naftom i prirodnim gasom, čija eksploatacija predstavlja glavnu privrednu aktivnost i čini najveći dio BDP-a zaljevskih zemalja.

Pustinja Rub' al Khali je vrlo ograničene životinjske raznolikosti. Tu egzistira samo 37 vrsta, njih 20 u glavnom dijelu pustinje i preostalih 17 u njenim rubnim dijelovima. Među tih 37 vrsta, samo jedna ili dvije su endemske vrste. Vegetacija je vrlo difuzna, ali prilično ravnomjerno raspoređena.

Tokom Zaljevskog rata 1991. godine, kretanje američkih tenkova preko Arabijske pustinje proizvelo je oštećenje gornjeg zaštitnog sloja pustinjskog tla. Kao rezultat toga, pješčane dine su popustile te su počele kliziti, zbog čega neki strahuju da bi mogle dostići do grada Kuvajta.
**Aristofan** (grčki: Ἀριστοφάνης) iz Bizantija (cca. 257. pne. – cca. 185–180. pne.) bio je grčki učenjak, književni kritičar i gramatičar, poznat po svom radu na proučavanju Homera, ali i drugim klasičnim autorima kao što su Pindar i Hesiod. U mladosti se preselio u Aleksandrija|Aleksandriju gdje je studirao pod Zenodotom i Kalimahom. U dobi od 60 godina naslijedio je Eratostena kao glavni bibliotekar Aleksandrijske biblioteke.

Aristofan je također poznat i kao tvorac sistema naglasaka koji je trebao pomoći da se klasični grčki tekstovi izgovaraju u vrijeme kada se Istočnim Mediteranom počeo koristiti Koine kao nova *lingua franca*, zamijenivši dotadašnje semitske jezike. Također je - u svrhu što lakšeg izgovaranja poezije - uveo oznake koje će predstavljati jedne od prvih oblika interpunkcije.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* New Advent Encyclopedia article on Library of Alexandria

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Eratosten** | **Poglavar Aleksandrijske biblioteke** | Slijedi:**Aristarh iz Samotrake?** |
ancient Aulis in Greece  
AulidaPribližna lokacija Aulide u drevnoj Grčkoj
**Aulida** (starogrčki: ) je bila lučki grad u drevnoj Grčkoj. Nalazio se u Beotiji u središnjem delu Grčke, i to u Euripovom kanalu, preko puta ostrva Eubeje, najverovatnije na mestu današnjeg naselja Avlide. Tit Livije kaže da je Aulida bila tri milje udaljena od Halkide na Eubeji.

Aulida se nikad nije razvila u samostalni polis, već je pripadala području grada Tebe (do oko 378. pne.), a kasnije području grada Tanagre.

Mitologija
----------

Prema Homerovoj *Ilijadi*, na početku trojanskog rata ahejsko brodovlje okupilo se u Aulidi, odakle je trebalo da krene prema Troji. Međutim, odlazak im je sprečavala Artemida, koja je izazvala snažni severni vetar (ili, po drugoj verziji, zatišje na moru) želeći da kazni Agamemnona, koji je ubio jednog jelena u svetom gaju posvećenom toj boginji i pri tom se još hvalio da je bolji lovac od nje. Prorok Kalhant je objavio da će flota moći isploviti tek ako Artemidi bude žrtvovana Agamemnonova kći Ifigenija.

Historija
---------

Spartanski kralj Agesilaj III, podražavajući Agamemnona, odlučio je da će mu Aulida biti polazna tačka iz koje će zaploviti prema Aziji. Veče pre planiranog isplovljavanja intervenisali su Tebanci i sprečili Agesilaja da otplovi. Taj se događaj smatrao uzrokom Agesilajeve lične mržnje prema Tebi, što je imalo značajne posledice na odnose Sparte i Tebe tokom narednih 25 godina, sve do odlučujuće bitke kod Leuktre.

U vreme kad je Pausanija pisao svoj *Opis Helade* (2. vek nove ere) u Aulidi je živelo tek nekoliko ljudi, koji su se bavili grnčarstvom, ali tamošnji Artemidin hram, koji je, prema mitu, podigao Agamemnon, još uvek je stajao netaknut.
Znak za opasnost od radioaktivnosti
**Apsorbirana doza** ili punim nazivom **apsorbirana doza ionizirajućeg zračenja** (skraćeno doza; *D*) je količina energije ionizirajućeg zračenja koju apsorbira kemijska tvar na koju zračenje djeluje. Apsorbirana doza se mjeri u Gy (grej; Gy = J/kg). Jedan grej (Gy) predstavlja 1 J (džul) energije koju je ionizirajuće zračenje predalo 1 kilogramu (kg) tvari. Učinci ovise ponajviše o apsorbiranoj energiji i osobinama tvari koja je energiju apsorbirala. 

Radi poznavanja povijesti i proučavanja povijesnih knjiga valja navesti da je prije uvođenja SI jedinica, jedinica za apsorbiranu dozu bila rad (engl. *Radiation Absorbed Dose*). Pri tome 1 Gy =100 rad. Dakle rad je 100 puta manja jedinica od Gy. Apsorbirana doza se može mjeriti na više načina, no u praksi se ne mjeri, nego se informacija o apsorbiranoj dozi dobiva poznavanjem ili određivanjem **ekspozicije**.

Kada se liječi rak s ionizirajućim zračenjem, liječnik će obično propisati radioterapiju u grejima (Gy). Ukoliko govorimo o opasnosti ili riziku od ionizirajućeg zračenja, onda govorimo o ekvivalentnoj dozi, a SI izvedena mjerna jedinica je sievert (Sy).

Doze ionizirajućeg zračenja
---------------------------

Doze ionizirajućeg zračenja označavaju količinu predane energije ionizacijskog zračenja određenoj masi tvari. Naime, ionizirajuća zraka prolazeći kroz tvar se sudara s atomima i predaje im svoju energiju, što za posljedicu ima ionizaciju atoma, odnosno molekula.

### Brzina apsorbirane doze

Brzina apsorbirane doze je količina energije ionizirajućeg zračenja što je upija ili akumulira jedinica materije u jedinici vremena. Izražava se u Gy/s (=Jkg-1s-1). Veličina brzine apsorbirane doze je bitna jer o njoj ovise učinci ionizirajućeg zračenja na živu tvar. Ukoliko dvije jedinke apsorbiraju istu dozu zračenja, ali u različitom vremenu, dakle s različitom brzinom apsorbirane doze, posljedice će biti različite. Radi ilustracije, brzinu apsorbirane doze možemo usporediti s intoksikacijom alkoholom. Dakle, veće količine alkohola raspoređene tijekom dugog vremena će jetra bez većih šteta detoksicirati naprotiv, ista količina alkohola u kratkom vremenu (npr. 2,5 litre votke) će biti jako štetna.

### Ekspozicija

Ekspozicija je zbroj električnih naboja svih iona istog naboja stvorenih u jedinici mase tvari pri prolasku rendgenskih ili gama zraka. Kratica za ekspoziciju je *X*, a jedinica za ekspoziciju je C/kg (kulon po kilogram). C/kg je ona količina rendgenskih ili gama zračenja koja će u kg tvari (zraku) stvoriti ione ukupnog naboja od 1 kulon. Jedinica ekspozicije izvan SI sustava je rendgen (R); 1C/kg = 3867 R.

**Brzina ekspozije** je ekspozicija po jedinici vremena i izražava se kao (C/kg)/s = C/(kgs).

Izvori
------

1. ↑   Arhivirano 2010-07-05 na Wayback Machine-u "Ionizirajuće zračenje u biosferi", Mile Dželalija, Kemijsko-tehnološki fakultet, Sveučilište u Splitu, 2011.
2. ↑   Arhivirano 2012-11-25 na Wayback Machine-u "Jedinica radioaktivnosti", www.radiobiologija.vef.unizg.hr, 2011.
**Oblici vladavine**  
Serija članaka iz političkih nauka

|  |  |
| --- | --- |
|  | Spisak društvenih uređenja* anarhija
* aristokracija
* autoritarizam
* autokracija
* demokracija

direktna demokracija
predstavnička demokracija* despotizam
* diktatura
* jednopartijska država
* kleptokracija
* komunistička država
* kritarhija
* kritokracija
* meritokracija
* monarhija

apsolutna monarhija
ustavna monarhija* oligarhija
* ohlokracija
* plutokracija
* republika

kapitalistička republika
mješovita vlada
parlamentarna republika
socijalistička republika
ustavna republika* pleme
* teokracija
* timokracija
* tiranija
* totalitarizam
* fašizam
* feudalizam
 |


**Aristokracija** ili **aristokratija** (grč. ἀρıστοϰρατία: vladavina najboljih, od ἄριστος: najbolji + κρατείν: vladati), vladavina plemstva ili privilegiranog višeg staleža i, s druge strane, naziv za nasljedni privilegirani stalež ili plemstvo, odn. gospodstvo, velikaše.

U širem značenju riječi aristokracija misli se na bogatiji sloj društva, na obitelj i nasljednike već dokazanih vlastodržaca, te na plemstvo koje je ostvarilo različite beneficije u društvu recimo kroz junaštvo u ratovima njihovih prednika.

Pripadnici aristokracije ne samo da imaju veća prava nego drugi ljudi, već tada imaju i veće obaveze da se vladaju pristojno, plemenito, uzvišeno i darežljivo. Oni su često bili stupovi društva, te ako je njihovo vladanje bilo uzvišeno, tada je i društvo u cjelini bilo prosperitetno. Vrijedi i obratno.

Vidi još
--------

* oligarhija
* plutokracija
*Za ostale ličnosti sa istim imenom, v. Aristodemus (razvrstavanje)*
**Aristodem** (grčki: ; latinski: ; 480. pne. - 449. pne.fl. 480. pne. - 449. pne.) bio je spartanski vojnik poznat kao pripadnik odreda od 300 elitnih hoplita koji je za vrijeme perzijske invauije godine 480. pne. pod kraljem Leonidom otišao na sjever kako bi se suprotstavio perzijskoj invaziji pod kraljem Kserksom. Svi njegovi suborci, osim Pantita koga je kralj tokom marša bio poslao u diplomatsko izaslanstvo u Tesaliju su izginuli u termopilskoj bitci. Aristodem je preživio zato što mu se tokom marša inficiralo oko te mu je kralj, svjestan da od njega u borbi neće biti koristi, naredio da se vrati kući. 

Međutim, njegov suborac Eurit, koji je isto tako obolio, se usprkos sljepoći vratio u Leonidove redove te je na kraju poginuo u bitci. Pantit, koji je u bitci nije sudjelovao zato što je u povratku sa misije zakasnio na bojište, se osjetio toliko osramoćen da se nakon povratka u Spartu, objesio. I Aristodem je bio izložen preziru i poruzi te su ga zvali Aristodem Kukavica. Zbog toga se u bitci kod Plateje nastojao iskupiti tako što je samoubilački jurišao na Perzijance. Usprkos toga je preživio sve do kraja grčko-perzijskih ratova.

Na Aristodemu se temelji lik Diliosa u filmu 300, koga tumači David Wenham. Iako kao i historijski lik, gubi oko u borbi, naređeno mu je da se vrati kako bi svojim oratorskim vještinama prepričao bitku i tako potakao Grčku da nastavi pružati otpor Perzijancima.

Izvori
------

* *The History of Herodotus Arhivirano 2013-04-05 na Wayback Machine-u*. Translated into English by G. C. Macaulay.
* Schmitz, Leonhard (1867), „Aristodemus", *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, **1**, pp. 304, arhivirano iz originala na datum 2008-07-14, pristupljeno 2011-12-06
**Central Valley** (hrvatskosrpski: *Centralna dolina*) je velika plodna dolina u sredini Kalifornije.

Geografija
----------

Centralna dolina je aluvijna dolina nastala prije 2 – 3 miliona godina djelovanjem rijeka Sacramento i San Joaquin. Dolina se proteže od okruga Shaste na sjeveru do okruga Kerna na jugu, na površini od oko 47.000 km², paralelno sa pacifičkom obalom u dužini od oko 725 km, te prosječnom širinom od oko 65 km. Dolina je skoro potpuno okružena planinskim masivima, Klamathom sa sjevera, Sierrom Nevadom s istoka, Tehachapijem s juga i Pacifičkim planinskim masivom sa zapada.

Kroz dolinu protječu dvije velike rijeke, Sacramento i San Joaquin, koji se napajaju obilnim kišama i otopljenjim snjegovima sa zapadnih obronaka Sierre Nevade. Kotlina rijeke San Joaquin na jugu obuhvaća više od tri petine čitavog bazena, a kotlina Sacramenta na sjeveru čini ostatak. Najsjeverniji dio Centralne doline, poznat kao dolina Anderson, proteže se oko 50 km sjeverno od grada Red Bluffa. Rijeke Sacramento i San Joaquin formiraju zajedničku deltu jugozapadno od Sacramenta koja uvire u zaljev San Francisco, a to je i jedini izlaz doline prema Tihom oceanu.

Privreda
--------

Nakon Kalifornijske zlatne groznice 1849. u dolini se razvilo stočarstvo i poljoprivreda. Izgradnjom brojnih brana i kanala omogućeno je navodnjavanje, pa dolina koja ima više od 300 vegatativnih dana na godinu proizvodi jednu četvrtinu sve hrane u Sjedinjenim Američkim Državama, od pšenice do voća (preko 300 različitih usjeva). Dolina je također bogata naftom i zemnia plinom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Central Valley*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 12. 11. 2013.

Vanjske veze
------------

***Central Valley*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Central Valley* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 145448987
* LCCN: sh85021925
* GND: 4212412-8
* SUDOC: 203901851

 |
**Arijarat IX Euzeb Filopator** (starogrčki: , Ariaráthēs Eusebḗs Philopátōr; cca. 104. pne. - 87. pne. bio je kralj Kapadokije u periodima cca. 101–89. pne. ili 96. pne.– 95. pne.). Njegov otac je bio pontski kralj Mitridat Veliki, koji ga je u dobi od osam godina postavio na kapadokijsko prijestolje poslije ubistva kapadokijskog kralja Arijarata VII. Arijarat je tamo vladao pod paskom lokalnog plemića Gordija. Lokalno stanovništvo se, međutim, pobunilo, protjeralo Arijarata IX i za kralja postavilo Arijarata VIII. Mitridat je na to reagirao vojnim pohodom nakon koga je Arijarat IX vraćen na prijestolje. U dinastijski sukob se oko 95. pne. umiješao i rimski Senat predloživši da Kapadokija postane republika. Narod je, međutim, umjesto toga za kralja izabrao Ariobarzana I Filoromaja. Za vrijeme prvog mitridatskog rata Kapadokiju su zauzele trupe Mitridatovog saveznika, armenskog kralja Tigrana Velikog te ponovno vratile Arijarata IX na vlast. On je, međutim, nakon rimske intervencije ponovno zbačen. Poslije je poginuo boreći se uz oca u Tesaliji.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Arijarat VIII**  |  **Vladar Kapadokije** ca. 101. pne. – 96. pne. | Slijedi: **Ariobarzan I Filoromaj**  |

Literatura
----------

* Hazel, John; *Who's Who in the Greek World*, "Ariarathes IX", (1999)
**Arijarat V Euzeb Filopator** (starogrčki: , Ariaráthēs Eusebḗs Philopátōr; vladao 163–130. pne. ili 126. pne.) bio je kralj Kapadokije.

Rodio se kao sin kralja Arijarata IV i njegove supruge, seleukidske princeze Antiohide. Njegova majka nije dugo vremena nije mogla začeti te je na prevaru dva dječaka proglasila svojim sinovima; kasnije je, međutim, uspjela začeti te je Arijarata proglasila svojim pravim sinom i nasljednikom. Antički izvori navode kako se Arijarat isticao izvrsnim obrazovanjem i besprijekornim karakterom - Livije tvrdi da se obrazovao u Rimu, ali većina historičara smatra kako je barem dio obrazovanja stekao u Ateni, pri čemu je postao blizak prijatelj pergamskog kralja Atala II.

Oca je na prijestolju naslijedio godine 163. pne. a ubrzo nakon toga je dobio ponudu od seleukidskog kralja Demetrija da se oženi za njegovu sestru. Nakon konzultacija s Rimljanima je tu ponudu odbio, na što je uvrijeđeni Demetrije godine 158. pne. pokrenuo vojsku, napao i osvojio Kapadokiju te na prijestolje postavio Arijaratovog lažnog brata Oroferna. Arijarat je utočište pronašao u Rimu, a ubrzo nakon toga se, uz rimsku intervenciju, vratio na prijestolje, pristavši na zajedničku vlast s Orofernom. Ona, međutim, nije potrajala, te je Arijarat 154. pne. vladao sam kada je pomogao Atalu II u ratu protiv Prusije II od Bitinije.

Arijarat je godine 130. pne. pomagao Rimljanima da u Pergamu uguše ustanak pod Aristonikom, a na tom pohodu je poginuo. Njegova supruga Nisa je tada poubijala šestoro vlastite djece kako bi sama preuzela vlast; narod je bio ogorčen na takvu okrutnost te je podigao pobunu, svrgnuo i pogubio Nisu, a jedini preživjeli sin Arijarat VI je postao novi kralj.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Arijarat IV**  |  **Kralj Kapadokije** 163. pne. – 130. pne. | Slijedi: **Arijarat VI**  |

Izvori
------

* Appian, *The foreign wars*, Horace White (translator), New York, (1899)
* Hazel, John; *Who's Who in the Greek World*, "Ariarathes V", (1999)
* Head, Barclay; *Historia Numorum*, "Cappadocia", (1911)
* Justin; *Epitome of Pompeius Trogus*, John Selby Watson (translator); London, (1886)
* Livy; *Ab urbe condita*, Canon Roberts (translator); New York, (1905)
* Polybius; *Histories*, Evelyn S. Shuckburgh (translator); London - New York, (1889)
* Smith, William (editor); *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, "Ariarathes V" Arhivirano 2011-06-04 na Wayback Machine-u, Boston, (1867)

Napomene
--------

1. Livy, xlii. 19
2. Appian, "The Syrian Wars", 47
3. Polybius, xxxii. 10
4. Diogenes Laertius, *The Lives and Opinions of Eminent Philosophers*, iv. 64

---
Za ostale osobe s istim imenom, v. Asklepijad.
**Asklepijad iz Flijunta** (starogrčki: , cvetao oko 330. pne.) bio je grčki filozof, koji je delovao u okviru Eretrijske filozofske škole. Sa svojim prijateljem Menedemom iz Eretrije otišao je u Megaru, gde su obojica učili kod Stilpona. Zatim su otplovili u Elidu, gde su se priključili Fedonovoj školi. Diogen Laertije u *Životima i mišljenjima znamenitih filozofa* kaže da su Asklepijad i Menedem bili tako bliski, da se njihovo prijateljstvo može uporediti s prijateljstvom Pilada i Oresta. Kad su kao siromašni mladići živeli u Atini, pozvani su pred Areopag da objasne kako mogu ceo dan provoditi s filozofima a nemaju ni prebijene pare za život. Oni su, pak, pred sud pozvali za svedoka jednog mlinara da objasni da oni tokom noći za 2 drahme melju žito, na šta su sudije ostale tako iznenađene, da su im obojici kao nagradu dodelili 200 drahmi.

Naposletku su se Menedem i Asklepijad nastanili u Eretriji, a u taj su grad premestili i Fedonovu školu. Navodno su se obojica oženili, pri čemu se Asklepijad oženio jednom ženom koja je već imala ćerku, a Menedem se oženio tom ćerkom. A kad je Asklepijadova supruga umrla, on se oženio Menedemovom dotadašnjom ženom, od koje se Menedem razveo da bi sklopio brak s nekom bogatašicom. Svi oni živeli su u istoj kući, u kojoj je Menedem vođenje domaćinstva poverio svojoj bivšoj supruzi. Asklepijad je umro pre Menedema, u Eretriji, već u dubokoj starosti.
Sedam rimskih brežuljaka
**Aventin** (lat. *Aventinum* ili *Aventinus mons* ili *Aventinus collis*) je najjužniji od sedam rimskih brežuljaka, koji gleda na reku Tibar, a od ostalih brežuljaka odvojen je Mursijskom dolinom. Zauzimao je strateški položaj jer se s njega kontrolisao trgovački put koji je išoa Tibrom, te je do 1000. godine nove ere bio potpuno utvrđen.

U starim rimskim legendama Rem, jedan od mitskih osnivača Rima, bio je na naročiti način povezan s Aventinom, s obzirom da se on, prilikom auspicija koje su vršili Romul i Rem, popeo upravo na Aventin i odande posmatrao ptice i njihov let, čime je trebalo da bude naznačena volja bogova o tome po kojem od dvojice blizanaca će se nazvati novi grad.

Antički pisci su ime ovoga brežuljka dovodili u vezu s nekim starim latinskim kraljem Aventinom ili sa sinom Herakla i neke latinske sveštenice Reje, koji se takođe zvao Aventin. O tome govori Vergilije u *Eneidi* (VII, 656 i d.) te navodi da je ovaj Aventin bio Mezencijev saveznik i Enejin neprijatelj. Aventin je u *Eneidi* i poprište priče o Herkulu i Kaku, čiju je pećinu Evandar pokazao Eneji (VIII, 184).

Među hramovima koji su bili podignuti na Aventinu izdvajaju se hram posvećen Dijani, boginji zaštitnici Latinskoga saveza, te hram Junone Regine, koji je posvećen 392. godine stare ere, kada je ova boginja, nakon rimskog osvajanja etrurskoga grada Veja, svečano pozvana da iz osvojenoga grada "pređe" u Rim. Sve do 49. godine nove ere Aventin se nalazio izvan svetih granica grada, nazvanih pomerijem, što možda može objasniti činjenicu da se tu često začinjao kult različitih stranih božanstava. Hram Cerere, Libera i Libere, posvećen 493. godine stare ere, predstavljao je sedište plebejskih edila. I sam brežuljak zapravo je bio deo državnoga zemljišta *(ager publicus)*, koje je 456. godine stare ere bilo ustupljeno plebejcima kako bi tu osnovali svoje naselje. Aventin je još u doba pozne rimske republike ostao središtem politike populara. Upravo su na Aventinu 121. godine stare ere bili opkoljeni i potisnuti Gaj Sempronije Grakho i njegove pristalice. Međutim, u doba Rimskog carstva Aventin je postao mesto na kojem su se gradile prvenstveno luksuzne građevine za gradsku elitu rimskog društva. Jugozapadno od Aventina nalaze se Emporion i Monte Testaccio, brdo visoko 36 metara i sastavljeno od odbačenih fragmenata starih amfora.

Vanjske veze
------------

* Urbanizacija Aventina Arhivirano 2007-02-24 na Wayback Machine-u (italijanski)
* Satelitski snimak sa Google Maps

| * p
* r
* u
Sedam rimskih brežuljaka |
| --- |
| 
* Aventin
* Kapitolij
* Celij
* Eskvilin
* Palatin
* Kvirinal
* Viminal

 |
**Aradska srpska episkopija** je bila eparhija Srpske pravoslavne crkve.

Istorijat
---------

Na teritoriji današnje rumunske aradske episkopije postojale su od 16. do 18. vijeka dvije eparhije, jenopoljska i aradska. Jenopoljskih episkopa poznato je nekoliko iz toga vremena, ali aradski nijedan. Zna se samo toliko, da su krajem 17. vijeka obje te episkopije spojene u jednu episkopiju sa temišvarskom, a početkom 18. vijeka organizovana je ponovo samostalna aradska srpska episkopija. U njen sastav su ušle u početku samo jenopoljska, a nešto kasnije i velikovaradska eparhija, koja je dotle sa jegarskom sačinjavala posebnu srpsku episkopiju.

Rumunska crkva
--------------

Kada je carskom rezolucijom od 24. decembra 1864. odobreno istupanje Rumuna iz srpske Karlovačke mitropolije, prešla je aradska episkopija u sastav novoorganizovane rumunske sibinjske mitropolije, a srpske opštine i parohije odvojene su u poseban aradski srpski protoprezviterat i pridružene su temišvarskoj eparhiji. Tom prilikom Srbi su izgubili, uglavnom zbog svog nehaja, i svoj stari manastir Hodoš, kod Arada, zadužbinu vlasteoske porodice Jakšića iz 15. vijeka.

Upravljajući Srbima i Rumunima u aradskoj i velikovaradskoj episkopiji, srpski episkopi su imali da izdrže tešku borbu sa unijom, koja je ranije kod Rumuna imala mnogo uspjeha.

Episkopi
--------

Prvi episkop udruženih eparhija bio je Isaija Đaković, koji je 1708. izabran za srpskog mitropolita pod habzburškom vlašću. Za njim su se ređali:

* Joanikije Martinović (1710—1721),
* Sofronije Ravaničanin (1722—1726),
* Vićentije Jovanović (1726—1731),
* Isaija Antonović (1731—1748),
* Pavle Nenadović (1748—1749),
* Sinesije Živanović (1749—1768),
* Pahomije Knežević (1769—1783),
* Petar Petrović(1784—1786),
* Pavle Avakumović (1786—1815),
* Nestor Jovanović (1829—1834),
* Gerasim Rac (1835—1852) i
* Prokopije Ivačković (1853—1873).

Vidi još
--------

* Aradski srpski protoprezviterat
* Arad

Literatura
----------

* Grujić, Radoslav (1927). „Aradska srpska episkopija". *Narodna enciklopedija*. Zagreb: Bibliografski zavod.
Asklepije, bog liječnika i ljekara
**Asklepije** (grč. **Ἀσκληπιός**, *Asklēpiós*; lat. *Aesculapius*) je bog liječništva, u rimskoj mitologiji Eskulap, a u egipatskoj mitologiji Imhotep. Simbol mu je zmija, a slavljen je dan prije Dioniza. Štovan je u Epidauru.

Bog liječnik
------------

Asklepije je sin Apolona i Koronide. Kad je odrastao, Kentaur Hiron ga je naučio liječenju. Atena mu je dala Meduzinu krv koja je imala magična svojstva - ako je uzeta s lijeve strane njezina tijela, smrtonosan je otrov, a ako je uzeta s desne strane, može oživljavati mrtve. Asklepijevi su sinovi također liječnici, a Asklepije se borio i u Trojanskom ratu.

Smrt
----

Asklepije je nepromišljeno pokušao oživjeti mrtvaca Hipolita. Zeus ga je zato oborio munjom. Apolon je zato ubio Kiklope kako bi se osvetio Zeusu. Zato je Apolon morao odslužiti kaznu kod kralja Admeta na 10 godina. Ali ipak, ljudima je trebalo liječenje i bog koji će ih liječiti, pa je Zeus uskrsnuo Asklepija i postavio ga na nebo kao zviježđe Zmijonosac (Ophiuchus). On sada drži granu s dvije zmije. Zmije su simbol pomlađivanja. I Hermesov štap sadrži zmije.

Vanjske veze
------------

***Asklepije*** na Wikimedijinoj ostavi

* Asklepije u klasičnoj literaturi i umjetnosti
* Asklepije u grčkoj mitologiji
Za ostale osobe s istim imenom, v. Asklepijad.
**Asklepijad sa Samosa** (starogrčki: , rođen između 340. i 320. pne.) bio je starogrčki pesnik epigrama. Bio je prijatelj epigramatičara Hedila, a možda i pesnika Teokrita. Oko 275. pne. primio je počasno državljanstvo Delfa. U *Teokritovom rodu* (Θεοκρίτου γένος), kratkom spisu koji se u rukopisu sačuvao s Teokritovim pesmama, navodi se da je Teokrit bio "učenik Filete (s Kosa) i Sikelida (sa Samosa), koje i sam spominje", naime:

οὔτε τὸν ἐσθλὸν
Σικελίδαν νίκημι τὸν ἐκ Σάμω οὔτε Φιλητᾶν
niti čestitog
Sikelidu sa Samosa nadvisujem niti Filetu.
U ovim stihovima iza imena "Sikelide sa Samosa" krije se zapravo epigramatičar Asklepijad sa Samosa. Za činjenicu da se Asklepijad i u nekim drugim antičkim izvorima naziva "Sikelidom" dato je nekoliko mogućih objašnjenja, npr. da je Asklepijad bio poreklom sa Sicilije ili da je taj nadimak dobio po ocu koji se zvao Sikel ili Sikelida.

Asklepijad je najraniji i najistaknutiji pesnik gozbenih i erotskih epigrama, od kojih ogromna većina, dakako, nije ni pisana za to da posluži kao natpis na nekom predmetu. U drugim pesmama hvali pesnike koje je naročito cenio, no većinu sačuvanih čine ljubavne pesme. Nije sigurno da li je on autor svih epigrama (njih oko 40) koji su u *Grčkoj antologiji* sačuvani pod njegovim imenom.

U antici se Asklepijadovo ime vezivalo i za dve metričke sheme ― veći i manji asklepijadski stih. Obe te sheme koristile su se još u arhajskom razdoblju u lirskoj poeziji na Lezbosa, tako da naziv "askepijadski" ne može biti bez značaja. No nije poznato o čemu se tačno radilo, a ni antički izvori ne govore o Asklepijadu kao prevashodno lirskom pesniku. Pošto se tzv. "asklepijadski stihovi" mogu naći u starijem pesništvu kao delovi većih metričkih struktura, moguće je da je Asklepijad zapravo bio prvi koji je takve stihove nizao jedan za drugim i tako utvrdio jednu shemu, koja je nazvana po njemu.

Svi Asklepijadovi sačuvani epigrami nalaze se u *Grčkoj antologiji*. Većina njegovih epigrama uključena je u dva najvažnija vizantijska zbornika epigrama: *Palatinsku antologiju* i antologiju Maksima Planuda. Epigrami 39 i 43 nalaze se samo u Planudovoj zbirci, a svi ostali su u *Palatinskoj antologiji*. Na papirusima su pronađeni neki fragmenti od ranije poznatih epigrama, kao i nekih epigrama koji do sada nisu bili poznati, a koji su pripisani Asklepijadu.

Izdanja
-------

* Gow, A. S. F. and Page, Denys, ur. (1965). *The Greek Anthology: Hellenistic Epigrams*. **i**. str. 44–56.  s komentarom na **ii** str. 114–151.
* Sens, Alexander, ur. (2011). *Asclepiades of Samos: Epigrams and Fragments*. Oxford, England: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-925319-7.  Translated by Alexander Sens
**Bay of Plenty** (maorski: *Te Moana-a-Toi*) je jedna od 16 regija u Novom Zelandu.

Geografija
----------

Regija se nalazi u središnjem i sjevernom dijelu Sjevernog otoka. Površina joj iznosi 12,231 km². Susjedne regije su Waikato na zapadu, Gisborne na istoku i Hawke's Bay na jugu.

Administrativna podjela
-----------------------

Središte regije je Whakatane, dok su najveći gradovi Tauranga i Rotorua. Godine 1989. Whakatane je odabran kao sjedište regije i Regionalnog vijeća, kao kompromis između dva najveća grada.

Stanovništvo
------------

Prema procjeni broja stanovnika iz 2015. godine u regiji živi 287,100 stanovnika, te je četvrta novozelandska regija po broju stanovnika. Čak 67.1% stanovništva regije je europskog podrijetla, dok se 27.5% ljudi izjasnilo kao Maori. Većini stanovništva materinji jezik je engleski, dok maorski jezik govori 9.6% stanovništva, u usporedbi s 4.1% na nacionalnoj razini.

Vanjske poveznice
-----------------

***Bay of Plenty (regija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica regije

| * p
* r
* u
Regije Novog Zelanda |
| --- |
| Sjeverni otok | 
* Northland
* Auckland\*
* Waikato
* Bay of Plenty
* Gisborne\*
* Hawke's Bay
* Taranaki
* Manawatu-Wanganui
* Wellington

 |  |
| Južni otok | 
* Tasman\*
* Marlborough\*
* Nelson\*
* West Coast
* Canterbury
* Otago
* Southland

 |
| \* Regijom upravlja unitarno tijelo, a ne regionalno vijeće. |
**Arpahšad** ili **Arfaksad** (**אַרְפַּכְשַׁד** / **אַרְפַּכְשָׁד** "iscjetitelj; spasitelj", standardni hebrejski **Arpaḫšad**, tiberijski hebrejskio **ʾArpaḵšaḏ** / **ʾArpaḵšāḏ****, arapski أرفخشذ Ārfakhshad.**) bio je jedan od pet sinova Šema, sina Noe (Knjiga postanka 10:22,24;11:12,13; 1. Knjiga kronika 1:17,18). Njegova braća su bili Elam, Asshur, Lud i Aram; on je predak Abrahama.   

Arpahšadov sin se zove Šelah, osim u Septuaginti, gdje se naziva Cainan (**קינן**), a Šelah navodi kao Arpahšadov unuk.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | **Genealogija po Hebrejskoj bibliji od Adama do Davida** |  p • r • u  |

 |
| **Od Stvaranja do Poplave** | Adam | Set | Enop | Kenan | Mahalalel | Jared | Henoh | Metušelah | Lameh | Noa | Sem |
| **Porijeklo Patrijarha** | Arpahšad | Šelah | Eber | Peleg | Reu | Seruh | Nahor | Terah | Abraham | Isak | Jakov |
| **Od Nacije do Kraljevstva** | Juda | Farez | Hezron | Aram | Amminadab | Nahpon | Salmon | Boaz | Obed | Jesej | David |
**Cathair Mór** ("Veliki") je bio, prema srednjovjekovnim irskim legendama, jedan od velikih kraljeva Irske. Bio je sin Ferdimira fir Uglaisa, odnosno daleki potomak Mug Corba. Na vlast je došao nakon smrti Fedlimida Rechtmara.  Za njega se govori da je imao trideset sinova, ali od njih su samo desetorica imala vlastitu djecu; nekoliko srednjovjekovnih dinastija Leinstera je tvrdilo da potiče od njega. Za njegovu kćer Cochrann se govori da je bila majka fenijanskog juanaka Diarmuid Ua Duibhnea.

Cathair je vladao tri godine, a na kraju ga je ubio Luaigne od Tare, koga je vodio Conn Cétchathach. *Lebor Gabála Érenn* njegovu vladavinu smješta u doba rimskog cara Marka Aurelija (161-180). Kronologija Geoffrey Keatingkjeve *Foras Feasa ar Éirinn* ga datira u period 113-116, a *Annals of the Four Masters* u 119-122.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Fedlimid Rechtmar**  |  **Veliki kralj Irske** LGE 2. vijekFFE 113-116AFM 119-122 | Slijedi: **Conn Cétchathach**  |

Izvori
------

1. ↑  R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V*, Irish Texts Society, 1956, p. 331
2. ↑  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éirinn* 1.40
3. ↑  *The Testament of Cathair Mór*, translated by Miles Dillon
4. ↑  James MacKillop, *Dictionary of Celtic Mythology*, Oxford University Press, 1998, p. 72
5. ↑  *Annals of the Four Masters* M119-122