recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Za istoimenog filozofa, v. Petar Martinović (filozof).
**Petar Martinović** (Cetinje, 1881 — Cetinje, 27. januar 1940.) je bio brigadir crnogorske vojske i kasnije, general jugoslovenske vojske.

Vojno učilište pohađa u Sofiji. Tokom Prvog balkanskog rata je komandant artiljerije Primorskog odreda. 

U Prvom svjetskom ratu je načelnik štaba Sandžačke vojske, a prilikom povlačenja srpske i crnogorske vojske 1915. je dobio komandu nad Javorskim odredom. S njime u novembru vrši uspješne akcije zadržavanja dijelova austrougarskog 19. korpusa na Javoru i Mučnju. S time je umnogome olakšao povlačenje srpske 1. armije dolinom Ibra.

Komanduje zatim crnogorskom Sandžačkom divizijom, a potom prelazi na Krf gdje je primljen u srpsku vojsku. Pri proboju Solunskog fronta 1918. komandant je 1. puka Jugoslovenske divizije.

Odlikovan je Ordenom Karađorđeve zvezde sa mačevima (dvaput) i drugim odlikovanjima.

Vidi još
--------

* Mitar Martinović
* Prvi svjetski rat

Korištena literatura
--------------------

* Vojna enciklopedija, Beograd, 1973. knjiga peta, strana 319.
Koordinate: 42° 03′ 46" SGŠ, 21° 07′ 18" IGD

**Podbređe** (mak. *Подбреге*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Podbređe pripada opštini Jegunovce.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Podbređe je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 18 km severoistočno.

Podbređe se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno u severnom delu Pološkog polja. Oko naselja pruža se polje, a istočno se izdiže Žeden planina. Vardar protiče istočno od naselja. Nadmorska visina naselja je približno 390 metara.

**Klima** u naselju je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Podbređe je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 179 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (90%), a ostalo su mahom Cigani.

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Jegunovce

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Podbređe*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.opstinajegunovce.gov.mk Zvanična stranica opštine Jegunovce

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Jegunovce |
| --- |
| **Jegunovce** • 
Belovište •
Vratnica •
Žilče •
Jažince •
Jančište •
Kopance •
Orašje •
Podbređe •
Preljubište •
Raotince •
Rataje •
Rogačevo •
Siričino •
Staro Selo •
Tudence •
Šemševo |  |
**Petar od Bruysa** (francuski: ; 1117 - 1131fl. 1117 - 1131) bio je francuski kršćanski propovjednik i teolog koga je zbog njegovih stavova Katolička crkva službeno proglasila herezijarhom, odnosno vođom heretika koji su po njemu dobili ime **petrobrusijanci**.

Podaci o njegovom životu su prilično oskudni, pa se ne zna ništa o njegovom porijeklu i rođenju. Ime tek sugerira da se rodio u Bruisu u južnoj Francuskoj. Historičari, međutim, pretpostavljaju da je bio katolički svećenik. Na temelju opisa u tekstovima Petra Uvaženog se njegov nauk temeljio na odbacivanju svih religijskih tekstova osim evanđelja, doktrine o transsupstancijaciji, štovanju križa (koga je smatrao "instrumentom Isusove smrti, krštenja djece, te molitve za mrtve. Iako ga je Crkva osudila, uključujući znamenitog filozofa Pierrea Abelarda, stekao je veliki broj sljedbenika na području Provanse, Toulousea, Narbonnea i Gaskonje. 

Crkveni izvori navode da su petrobrusijanci oko 1126. počeli rušiti, razbijati i bacati križeve na lomaču. Oko godine 1131. je Petar zbog toga izazvao bijesnu kontra-reakciju pravovjernih katolika koji su takvo svetogrđe kaznili tako što su samog Petra živog spalili na lomači. 

Usprkos toga, petrobrusijanska učenja su se održala, a oko godine 1135. ih je počeo u modificiranom obliku propovijedati bivši klinijski redovnik Henri od Lausannea čiji su se sljedbenici nazivali *henricijancima*. Crkveni vođa Bernard od Clairvauxa je veliki dio svoje energije morao uložiti u njihovo suzbijanje, a osuđena su i na Drugom lateranskom koncilu. 

Većina historičara religije drži kako petrobrusijanska učenja nisu uticala na Petra Waldoa i njegove valdenške sljedbenike, kao i na Martina Luthera i kasnije vođe Reformacije. Usprkos toga, pojedine evangelističke protestantske i anabaptističke denomimacije slave Petra kao proroka i mučenika.

Izvori
------
**Otomian** (Oto-Pamean), porodica indijanskih jezika i plemena iz Meksika, koja čini dio Velike porodice Oto-Manguean. Porodica Otomian nosi ime po plemenu Otomí a granaju se u četiri grane: Mazahua (danas 2 jezika), žive u Michoacánu i državi México; Ocuiltecan ili Matlatzincan, država México; Otomí (9 jezika) koji se govore u državama Hidalgo, Guanajuato, država México i Querétaro; i Pamean sa Pame u San Luis Potosi i Hidalgo i Meco, Jonaz i Tonaz u Guanajuatu. Ova tri posljednja ponekad se nazivaju i kao Chichimec, i vode se kao posebna grana Oto-Pamean porodice. Otomian jezicima u suvremeno doba služi se 596,000 ljudi.

Eksterni linkovi
----------------

* Otopamean Family

| * p
* r
* u
Indijanci :: Oto-manganski narodi i jezici |
| --- |
| Amuzgoan • Manguean • Chinantecan • Mixtecan • Oto-Pamean • Popolocan • Zapotecan |

| * p
* r
* u
Oto-Manguean :: Otomian |
| --- |
| Atzinca • Jonaz • Matlame • Matlatzinca • Mazahua • Meco • Ocuiltec • Otomí • Pame • Quata • Tonaz |
**Otmica Betty i Barneya Hill** odnosi se na američki par koji je navodno otet od izvanzemaljskih bića tokom noći sa 19. na 20.9. 1961. dok su se vozili autom po ruralnom krajoliku New Hampshirea.

Incident je znan i kao "incident Zeta Reticuli" jer je par izjavio da su oteti i smješteni u NLO-u gdje su razaznali kartu svemira odakle dolaze bića, a karta navodno prikazuje zvjezdani sustav Zeta Reticuli. Bio je to prvi široko razglašen izvještaj o otmici izvanzemaljaca, te je pretvoren u knjigu *The Interrupted Journey [Prekinuto putovanje]* iz 1966. te TV-film *The UFO Incident* iz 1975. Veliko zanimanje proizašlo je iz toga jer se radilo o rasno miješanom paru: Betty je bila bjelkinja, a Barney crnac. 

Par navodi da se tijekom vožnje isprva ničega nije sjećao, izuzev osjećaja da su imali "izgubljeno vrijeme". Međutim, narednih dana, Betty je imala noćne more u kojima su niski ljudi u plavim uniformama zaustavili njihov auto na cesti i natjerali ih da izađu. Onda su ih odveli u metalni svemirski brod gdje je par odvojen i podvgnut istraživanjima (ljuštenje dijelića kože; rezanje dijela kose; stavljanje igle u trbuh). Nakon testova, par je pušten, ostavljen ispred auta te je dobio upute da čeka dok svemirski brod ne nestane. Betty navodi da nikada nije imala tako detaljan i jasan san. Uočeno je da su se svjedočenja Betty i Barneyja (ispitani su odvojeno) uglavnom poklapali, ali da su bili različiti u nekoliko detalja iz njenih snova. Psihijatar Benjamin Simon, koji ih je ispitivao, je zaključio da je Baneyevo svjedočenje fantazija nadahnuta Bettyinim snom, što je par odbio.

Većinu bilješki Betty Hill arhivirano je na sveučilištu New Hampshire, koje je pohađala. Jula 2011. navodno mjesto otmice je obilježeno.

Izvori
------

1. ↑  University of New Hampshire Library[*mrtav link*]
2. ↑  Jordan, Jessica (2011-07-25). „Little Green Men Celebrated in NH". *NH.com*. Arhivirano iz originala na datum 2014-02-01. Pristupljeno 2015-05-20.

Eksterni linkovi
----------------

* Članak o otmici na Huffington Postu
* Podcast o otmici[*mrtav link*]
*Haliaeetus albicilla* 
 *Haliaeetus albicilla groenlandicus*
**Orao bjelorepan** ili **štekavac** (lat. *Haliaeetus albicilla*) je jedina vrsta roda Haliaeetus koja živi u Evropi.

Rasprostranjen je od Sjeverne Evrope (zapadna Irska, obala Norveške) prema Istočnoj i Južnoj Evropi, preko zemalja bivšeg SSSR-a na istok do Kamčatke i Japana. Nije naseljen u Portugalu, Španiji, Francuskoj, Švicarskoj i Italiji.

Ornitolozi razlikuju pet geografskih rasa od kojih je jedna dobro rasprostranjena u Sjevernoj Americi, tako da su ga Amerikanci stavili u svoj grb (bijela glava, bijeli rep).

Bjelorepan je najveći orao Evrope i najveća grabljivica među orlovima. Raspona krila je najčešće 200 – 240 cm, kod nekih jedinki i preko 250 cm. Satima može jedriti na uzgonu toplijeg zraka podsjećajući na široku dasku. Vršno perje na krilima je rašireno, glava i vrat su istegnuti, a odostraga je kratki klinasti rep. Ženka je nešto veća od mužjaka. Veličina mu je (dužina od kljuna do repa) 69 – 91 cm. Vrlo je lagan u odnosu na veličinu, svega 6 – 6,5 kg.

Hrani se ribama do 8 kg težine, pticama močvaricama (patke, guske, labudovi, gnjurci, galebovi, čaplje i dr.), sisavcima do veličine zeca i lisice, kornjačama i zmijama. Plijen hvata nogama, grubo očerupa i raskomada. Hranu brzo guta i skuplja u volji, a kasnije ju postepeno probavlja. Često se prehrani i strvinom, najčešće uginulim ribama.

Najčešće se gnijezdi u blizini velikih vodenih površina: mora, jezera, rijeka, velikih ribnjaka. Gnijezdo gradi visoko u krošnji drveća. Promjer gnijezda je do 180 cm, a kako ga godinama nadograđuje, može biti toliko i visoko. Literatura spominje da gradi gnijezdo i na tlu.

Vanjske veze
------------

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Orao bjelorepan** |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Orao bjelorepan** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Orao bjelorepan** |
Koordinate: 12° 31' 08" SGŠ, 70° 02' 08" ZGD

Istorijski centar Oranjestada
Tipična holandska arhitektura
**Oranjestad** (hol. *Oranjestad*, narandžasti grad) je glavni grad holandskog karipskog ostrva Aruba, koji njegovi stanovnici skraćeno nazivaju **Plaja**. Naziv je dobio prema holandskoj kraljevskoj porodici. Nalazi se u zavetrini na jugozapadnoj strani ostrva.

Stanovništvo
------------

Sa 30.000 stanovnika (2008) to je i najveći grad ostrva. Stanovnici govore holandski jezik i papijamento, koji je mešavina više jezika, između ostalih i dijalekta starosedelaca ostrva.

Istorija
--------

Godine 1796. holanđani su osnovali tvrđavu Fort Zoutman (*Fort Zoutman*). Oko nje je ubrzo počelo da se gradi naselje koje je postalo glavni grad Arube. Od 1986. Oranjestad ima još veći značaj, jer je tada Aruba proglašena jednim od 3 ravnopravna člana Kraljevine Holandije (pored evropske Holandije i Holandskih Antila).

Znamenitosti
------------

Grad je interesantan za turiste zbog mešavine holandske i karipske arhitekture iz kolonijalnog doba. Takođe, posetioci mogu da vide mnoge muzeje, gde se izdvaja arheološki. Park koji se nalazi u centralnom delu grada karakterišu tropske biljke, a dobio je naziv prema holandskoj kraljici Vilhelmini (1890-1948). Odlikuju ga i vrlo posećene plaže sa belim peskom.

Trgovina
--------

Roba koja stiže brodovima je oslobođena poreza, a na pijacama se mogu naći i plodovi mora, kao i predmeti izrađeni u narodnoj radinosti. Ovo dodatno utiče i na razvoj turizma.

Literatura
----------

***Oranjestad, Aruba*** na Wikimedijinoj ostavi

* Politikin zabavnik broj 2957, datum: 10.10.2008. „Ja volim PTT", strana 63. Izdaje i štampa: Politika AD. Beograd.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 153753505
* GND: 5111369-7

 |
Italija u doba Rotharija; langobardska područja označena plavozeleno.
**Rothari** ili **Rothair** (? - 652) je bio langobardski kralj od 636. do smrti. Prije dolaska na vlast bio je vojvoda od Brescie. Kao i njegov prethodnik Arioald je po vjeri bio arijanac. Nedugo nakon stupanja na prijestolje je dao pobiti sve svoje protivnike. Pokazao se kao energičan i sposoban vladar. Nastavio je rat s Bizantincima te im oduzeo područje Ligurije kao i gotovo cijelu dolinu Poa. Poznat je i po tome što je 643. izdao *Edictum Rothari*, kodifikaciju dotle običajnog prava među Langobardima čiji tekst (napisan na latinskom) daje važan uvid u život i običaje Langobarda tog doba. Rotharija je naslijedio sin Rodoald.

Literatura
----------

* Paul the Deacon, *Historia Langobardorum* IV.xlii and xlv Arhivirano 2006-03-24 na Wayback Machine-u ( English translation by William Dudley Foulke, 1907)

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Alagis** | **Vojvoda Brescie**? – 636 | Slijedi:**Gaidoald** |
| Prethodi:**Arioald** | **kralj Langobarda**636–652 | Slijedi:**Rodoald** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 32793340
* LCCN: n79035516
* ISNI: 0000 0000 7857 7492
* GND: 118819615

 |
**Liepājas** (latvijski: *Liepājas ezers*) je primorsko jezero lagunskog tipa na jugozapadu Latvije u Kurlandiji.

Jezero leži istočno od grada Liepāje, od Baltičkog mora ga dijeli pješčana sprud.

Karakteristike
--------------

Liepājas je šesto po veličini jezero u Latviji, sa površinom od 37.15 km², dugo je 15 km u smjeru sjever-jug i široko do 3,5 km. Maksimalno je duboko 3 m, a prosječno 2 m.

Na jezeru ima 13 otoka površine 36 hektara a najveći su Attekas, Zirgu, Pērkona, Putnu i Cionas.
Obale obrasle trskom duge su 44,6 km, a dno je pokriveno slojem mulja debelim od 0,4 - 1 m.
Vodu mu donose rijeke Bartuva, Ålande i potoci; Orbupe, Dorupe, Līčupe i Otanke, a u more otiče Liepajskim kanalom.

Sve do 17. vijeka vode su mu otjecale tjesnacem Pērkone, kog je pijesak zatrpao, pa je tokom 18. vijeka prokopan kanal kod Liepāje koji služi i kao luka.

Jezero i okolne livade uvršteni su u *Rezervat prirode Liepājas Ezers* i zaštićeno područje Natura 2000 zbog 87 vrsta zašićenih ptica.
Liepāja je i popularno mjesto za ribolov i rekreaciju građana Liepāje, gotovo iz samog centra do jezera vodi 1 km duga promenada. 
Ljeti se na plutajućoj pozornici održavaju koncerti.

Izvori
------

1. 1 2 3   „Lake Liepāja" (engleski). Liepaja Travel. Pristupljeno 18.01.2022.
2. 1 2 3 4 5 6   „Dabas aizsardzības plāns" (latvijski). SIA Grontmij / Carl Bro. Pristupljeno 18.01.2022.
3. 1 2 3 4 5   „Bārtas baseins" (latvijski). Upes. Pristupljeno 18.0.2022.

Vanjske veze
------------

***Liepāja (jezero)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Lake Liepāja* (`en`)
Koordinate: 53° 01' SG Š, 158° 39' IGD


**Petropavlovsk Kamčatski** (rus. *Петропа́вловск-Камча́тский*) je grad i administrativni, industrijski, naučni i kulturni centar Kamčatskog kraja, u Rusiji. Po popisu iz 2007. godine je imao 195.116 stanovnika, po popisu iz 2002. 198.028, a po popisu iz 1989. 268.747 stanovnika. Većinu stanovništva predstavljaju Rusi i Ukrajinci. Ovaj grad je po stanovništvu veći od susjedne Magadanske oblasti i autonomnog okruga Čukotke.

Istorija
--------

Grad je osnovao Vitus Bering, koji je stigao do luke Avače godine 1740. i postavio kamen temeljac za luku Petropavlovsk, koja je dobila ime po njegova dva broda — „Sveti Pavle" i „Sveti Petar" — sagrađena u Ohotsku za potrebe njegove druge ekspedicije. Tokom Krimskog rata, ova tvrđava je poslužila za uspiješno odbijanje francuskih i britanskih snaga i ni kasnije nikad nije pala u ruke svojih neprijatelja.

Položaj
-------

Pogled na Petropavlovsk Kamčatski iz Avače (u pozadini se vidi vulkan Korjakski
Sam grad je smješten na visoravni okruženoj vulkanima; štaviše, iz samog grada se teško može vidjeti horizont iz bilo koje tačke, jer je cjelokupan okružen planinama i vulkanima. Iza luke Avače se nalazi najveća ruska podmornička baza „Ribačij" koja je osnovana za vrijeme SSSR i koja i dalje pripada aktivnoj ruskoj mornarici.

Klima
-----

Klima u Petropavlovsku Kamčatskom je subarktička i količina padavina se procjenjuje na oko 860 milimetara, što je oko 3 puta više nego npr. u Sibiru, i pri čemu većinu predstavlja snijeg. Zimi je klima blaža nego u Sibiru — tipična temperatura u januaru je u prosjeku -7,3 stepeni Celzijusa, a ljeti, u julu, maksimalna temperatura je u prosjeku oko 20 Celzijusovih stepeni.

Ekonomija
---------

Trg Lenjina u Petropavlovsku Kamčatskom
U Petropavlovsku Kamčatskom su se za vrijeme Sovjetskog Saveza lovile velike količine ribe (naročito lososa) i kraba za ishranu, ali od pada Sovjetskog Saveza prava na ribolov u ovoj oblasti su prodata stranim proizvođačima.

Grad ima razvijenu infrakstrukturu za turizam. Oko 20 turističkih agencija, koliko ih ima, nudi širok opseg usluga, od lova na medvjede do paraglajdinga. Međutim, ne postoji izgrađen put do Kamčatke, što Petropavlovsk Kamčatski čini drugim najvećim takvim gradom na svijetu, poslije Ikitosa u Peruu. Zbog svega toga, Petropavlovsk Kamčatski je skup za turistički odmor, ali mu popularnost u zadnje vrijeme raste zbog bogate prirode, vulkana, rijetkih životinjskih vrsta, nezagađenosti i drugih turističkih kvaliteta. U gradu se nalazi istoimeni aerodrom, „Petropavlovsk Kamčatski".

Vidi još
--------

* Poluostrvo Kamčatka
*Za ostala značenja, v. Pisaća mašina (razvrstavanje).*
Underwood Five, tipična pisaća mašina s početka 1960-ih
**Pisaća mašina** ili **pisaći stroj** je naziv za mehanički ili elektromehanički uređaj opskrbljen sa tastaturom, odnosno setom dugmadi sa slovima čijim se pritiskanjem štampa tekst, obično na papiru. Od 1870-ih, kada su se prvi put pojavili u masovnoj upotrebi, pa sve do kraja 20. vijeka su predstavljali esencijalno oruđe kako za profesionalne pisce, tako i za kancelarije. S vremenom su ih počeli istiskivati word processori i osobna računala.

Eksterni linkovi
----------------

***Pisaća mašina*** na Wikimedijinoj ostavi

* Antique Typewriter Collecting, History & Resources for the Collector
* Early Typewriter Collectors' Association
* The Classic Typewriter Page
* Robert, Paul (2001). „The Virtual Typewriter Museum".  Many photos and closeups of machines, histories of early machines, historical photos of typewriters being used.
* Martin Howard's Antique Typewriters
* Mr. Martin's Typewriter Museum
* The Portable Typewriter Reference Site
* Nick Beland's Typewriter Pages Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u
* Typewriter: Free Minimal Text Editing Software the Behaves like a Typewriter
**Loreto** (španjolski: *Departamento de Loreto*) je jedan od 24 departmana na koji je Peru podjeljen.

Karakteristike
--------------

Loreto se nalazi na krajnjem sjeveroistoku zemlje, prostire se po dolini Rijeke Amazone.

Sa sjevera graniči sa Ekvadorom i Kolumbijom, sa istoka sa Brazilom, sa juga sa departmanima Ucayali i Huánuco i sa zapada sa departmanima Amazonas i San Martín.

Loreto je svojom površinom od 368,852 km² najveći peruanski departman, u kom živi samo 1,027,600 stanovnika.

Administrativni centar departmana je grad Iquitos koji u užem centru ima 157,731 a kao aglomeracija 422,900 stanovnika

Departman je administrativno podjeljen na 8 provincija to su; Alto Amazonas (149,892), Datem del Marañón (59,870), Loreto (71,904), Mariscal (59,232), Maynas (550,551), Putumayo (9,174), Requena (64,459) i Ucayali (62,477) i 53 distrikta.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Loreto Region in Peru*" (engleski). City population. Pristupljeno 18.05.2023.
2. ↑  „*Iquitos in Maynas (Loreto Region)*" (engleski). City population. Pristupljeno 18.05.2023.
3. ↑  „*Iquitos Conglomeration in Loreto*" (engleski). City population. Pristupljeno 18.05.2023.

Vanjske veze
------------

***Loreto (departman)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobierno Regional Loreto* (službene stranice) (`es`)

| * p
* r
* u
Departmani Perua |
| --- |
| 
* Amazonas
* Áncash
* Apurímac
* Arequipa
* Ayacucho
* Cajamarca
* Callao
* Cuzco
* Huancavelica
* Huánuco
* Ica
* Junín
* La Libertad
* Lambayeque
* Provincija Lima
* Loreto
* Madre de Dios
* Moquegua
* Pasco
* Piura
* Puno
* San Martín
* Tacna
* Tumbes
* Ucayali

 | Zastava Perua |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Plateosauridi** (lat. **Plateosauridae**) su bili porodica plateosaurskih sauropodomorfa. Oni su bili rani dinosauri sauropodomorfi koji su postojali u Aziji, Evropi i Južnoj Americi tokom kasnog trijasa. Iako se tokom godina nekoliko dinosaura klasificiralo kao plateosauride, istraživanje Adama M. Yatesa iz 2007. pokazalo je da su samo *Plateosaurus* i *Unaysaurus* pravi plateosauridi. U jednom drugom istraživanju, Yates (2003) je spojio rod *Sellosaurus* u *Plateosaurus* (kao *P. gracilis*). *Jaklapallisaurus*, plateosaurid iz Indije, dobio je naziv 2011. godine.

Klasifikacija
-------------

Plateosauridae, koje je prvi imenovao Othniel Charles Marsh 1895. godine, je takson zasnovan na grani, a Sereno ga je 1998. definirao kao sve životinje u bližem srodstvu sa vrstom *Plateosaurus engelhardti* nego sa *Massospondylus carinatus*. Galton i Upchurch su 2004. predložili sljedeću definiciju: sve životinje u bližem srodstvu sa *Plateosaurus engelhardti* nego sa *Massospondylus carinatus* i *Yunnanosaurus huangi*. Yates ga je 2007. definirao kao sve životinje u bližem srodstvu sa *Plateosaurus engelhardti* nego sa *Diplodocus longus*. Novije kladističke analize sugeriraju da je kladus **Prosauropoda**, kojeg je Huene imenovao 1920. i Sereno definirao 1998. kao sve životinje u bližem srodstvu sa *Plateosaurus engelhardti* nego sa *Saltasaurus loricatus*, sinonim za Plateosauridae, budući da oba sadrže iste taksone.

Izvori
------

1. ↑  Yates, Adam M. (2003). „Species taxonomy of the sauropodomorph dinosaurs from the Löwenstein Formation (Norian, Late Triassic) of Germany". *Palaeontology* **46** (2): 317–337. DOI:10.1111/j.0031-0239.2003.00301.x.
2. 1 2 3  Yates, Adam M. (2007). „The first complete skull of the Triassic dinosaur *Melanorosaurus* Haughton (Sauropodomorpha: Anchisauria)". *In Barrett & Batten (eds.),* Evolution and Palaeobiology: 9–55.
3. 1 2  Fernando E. Novas, Martin D. Ezcurra, Sankar Chatterjee and T. S. Kutty (2011). „New dinosaur species from the Upper Triassic Upper Maleri and Lower Dharmaram formations of central India". *Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh* **101** (3–4): 333–349. DOI:10.1017/S1755691011020093.
4. 1 2  Sereno, P.C. (1998). „A rationale for phylogenetic definitions, with applications to the higher-level taxonomy of Dinosauria". *Neues Jahrbuch fur Geologie und Palaontologie: Abhandlungen* **210**: 41–83.

Vanjske poveznice
-----------------

* Plateosauridae na Palaeos.com Arhivirano 2006-03-13 na Wayback Machine-u
**Plateja** (latinski: , ponekad i Plataeae) bio je drevni grad u Grčkoj smješten u jugoistočnoj Beotiji, južno od Tebe. Poznat je kao vjeran saveznik Atene, odnosno jedini saveznik Atene među svim beotijskim gradovima u 5. vijeku pne. Platejski kontigent je kao jedini saveznički kontingent Atene sudjelovao u bitci kod Maratona 490. pne. Godine 480. pne. platejski se kontingent zajedno sa Spartancima borio protiv Perzijsko Carstvo|Perzijanaca u termopilskoj bitci. Okolica grada je godine 479. pne. bila poprište velike bitke kod Plateje u kojoj je konačno slomljena perzijska invazija Grčke. Za vrijeme peloponeskog rata su Plateju 432. pne. bez uspjeha napali Tebanci, da bi je 427. pne. opsjeli i osvojili Spartanci. Grad je tada razoren, ali je bio obnovljen 386. pne.

Eksterni linkovi
----------------

* The battle of Plataea Arhivirano 2006-06-15 na Wayback Machine-u
* Plataea and the Fifth-Century Boeotian Confederacy by I. A. F. Bruce

Koordinate: 38°12′56″N 23°16′01″E﻿ / ﻿38.21556°N 23.26694°E﻿ / 38.21556; 23.26694
RuvA-RuvB complex hetero12mer, Thermus thermophilus
**RuvABC** je kompleks tri proteina koji posreduju migraciju Holidejovog spoja formiranog tokom homologone rekombinacije kod bakterija. Iz tog razloga RuvABC proteini su kritični za bakterijsku popravku DNK.

RuvA i RuvB se vezuju za četiri lanca DNK strukture formirane u Holidejovom spoju, i migriraju lance jedan kroz drugi. Smatra se da vezivanje RuvC proteina za RuvAB kompleks dovodi do presecanja DNK lanaca, čime se okončava postojanje Holidejovog spoja.

Struktura kompleksa je ispitana primenom kristalografskih i EM metoda. Kompleks se sastoji od jednog ili dva RuvA tetramera, kroz koje prolazi DNK. Struktura sadrži takozvane *kisele igle* u centru tetramera, koje omogućavaju razdvajanje DNK dupleksa.

RuvB formiraju heksamerne prstenove na izlaznim tačkama novoformiranih DNK dupleksa, i smatra se da oni pomeraju DNK kroz RuvA tetramer.

RuvC je rezolvaza, koja preseca Holidejov spoj. Ona se vezuje za otvorenu, DNK izloženu stranu RuvA tetramera, ili zamenjuje jedan od dva tetramera. Vezivanje je posredovano nestrukturiranom petljom na RuvC proteinu, koja poprima uređenu strukturu po vezivanju za RuvA. RuvC se može vezati za kompleks u više orijentacija, tako da raskida Holidejov spoj na bilo horizontalan ili vertikalan način.

Literatura
----------

* West SC (2003). „Molecular views of recombination proteins and their control". *Nat. Rev. Mol. Cell Biol.* **4** (6): 435–45. DOI:10.1038/nrm1127. PMID 12778123.
* Kowalczykowski SC (2000). „Initiation of genetic recombination and recombination-dependent replication". *Trends Biochem. Sci.* **25** (4): 156–65. DOI:10.1016/S0968-0004(00)01569-3. PMID 10754547.

Vidi još
--------

* RecBCD

Spoljašnje veze
---------------

* MeSH *Holliday+Junction+Resolvases*
**OpenClassrooms** je neprofitabilna obrazovna organizacija koja nudi veliki broj onlajn kurseva MOOCS. Osnivač je Mathieu Nebra. OpenClassrooms sarađuje sa mnogo univerziteta kako bi obezbedila onlajn kurseve. Kursevi koji se mogu pohađati su iz oblasti fizike, elektrotehnike, hemije,medicine, biologije, sociologije, matematike, informatike, ekonomije itd. U aprilu 2018, OpenClassrooms je imala 1.0 milion korisnika i 750 kurs.

Kursevi
-------

Kursevi širokog spektra koji se protežu od humanističkih nauka, medicine, biologije, sociologije, matematike, ekonomije i, informatike i drugih oblasti traju od nekoliko nedelja do nekoliko meseci, i koncipirani su na principu interaktivnog online učenja gde kompletan nastavni materijal i podršku eminentnih predavača polaznici dobijaju besplatno. Na kraju svakog modula polaže se test i dobija sertifikat o savladanom programu. Ovaj tip seminarskih studija nije deo standardnog obrazovanja, i polaznici taj kredit ne mogu koristiti kao zamenu za predmete koje slušaju na matičnim fakultetima ako su studenti, ali je znanje koje dobijaju dragoceno.

### Šta čini ove kurseve toliko različitim?

Online kursevi su dostupni već duže vreme. Razlikuje ih činjenica da je ovo pravo iskustvo kursa. Počinje određenog dana, i studenti gledaju video snimke na nedeljnoj bazi i rade domaće zadatke. Ovo su pravi domaći zadaci za pravu ocenu, sa pravim rokom. Na kraju kursa, studenti dobijaju sertifikat. Oni mogu da predstave taj sertifikat svojem poslodavcu i time dobiju bolji posao.

Obrazovni uticaj
----------------

Svako ko ima pristup Internetu ima mogućnost da dobije visoko obrazovanje, dok je učenje sa sebi odgovarajućim tempom. Čak i u lokalnim institucijama, koje nemaju elitne profesore, studenti mogu da se rukovode i motivišu resursima koje obezbeđuje OpenClassrooms.

Spoljasnje veze
---------------

* OpenClassrooms oficial
**Plutarko Elijas Kaljes** (šp. *Plutarco Elias Calles*; Gvajamas, Sonora, 25. septembar 1877 — Meksiko Siti, 19. oktobar 1945) bio je meksički general, političar i 40. predsednik Meksika.

Biografija
----------

Rođen je pod imenom **Plutarko Elijas Kampuzano**, a pošto su mu roditelji bili nevenčani nakon majčine smrti uzeo je prezime Kaljes zbog ujaka koji ga je odgajio. U ranoj mladosti radio je kao barmen i učitelj.

U Meksičkoj revoluciji podupirao je Madera, a kasnije Obregona, za čije je vladavine vršio niz funkcija. Čin generala dobio je 1915. godine.

Bio je pragmatičar, koji se svrstavao uz svakoga ko bi mu doneo korist. Pre uspona na vlast, bio je guverner Sonore, gde je isterao sve katoličke sveštenike i uveo niz antiklerikalnih reformi; čak je promenio i građanski zakon da bi vanbračna deca dobila ista prava kao i ona rođena u braku. Takođe je želeo da pretvori Sonoru u državu bez alkohola, a iako je isprva bio levičar blizak sindikatima i ostalim slojevima društva, kasnije je skrenuo udesno i provodio sasvim drugačiju politiku.

Došao je na vlast nakon prvog Obregonovog mandata. U kampanji se služio populističkom retorikom, te je obećao agrarnu reformu, više obrazovanja, radničkih prava i demokratskiju vlast. Tokom populističke faze svoje vladavine (1924–1926) potrudio se da ostvari svoja obećanja, ali je njegova politika u periodu 1926–1928. skrenula udesno: poveo je rat protiv Katoličke crkve, pritom smanjivši broj sveštenika od 4500 na jedva 334. Bio je ateista i mason, te zbog toga izrazito antikatolički raspoložen.

Na izborima 1928. godine, pobedio je Obregon, ali je ubijen pre inauguracije. Vlast je prezeo Emilio Portes Hil, koji je kao i naredna dva predsednika bio Kaljesova marioneta. Na vlast je 1934. godine došao njegov bivši podređeni Lazaro Kardenas. Kaljes je mislio da će lako kontrolisati i njega, ali je Kardenas zazirao od njegovih nasilnih metoda vladanja i koketiranja s meksičkim fašističkim organizacijama. Zbog toga je Kaljes stavljen u kućni pritvor i 1936. godine deportovan u Sjedinjene Američke Države.

Dopušteno mu je da se vrati u Meksiko 1941, nakon čega je usvojio umereniju politiku. Godine 1942. dao je podršku vladi u proglašenju rata Silama osovine. Umro je 1945. u 68. godini života. Pred kraj života, izrazio je verovanje u višu silu.

Vanjske veze
------------

***Plutarco Elias Calles*** na Wikimedijinoj ostavi
**Novi zajednički poduhvat za blagostanje, obrazovanje i oslobođenje** (engleski: , skraćeno "New JEWEL", što doslovno znači: "Novi dragulj), također poznat kao Pokret New JEWEL (engleski: , NJM) je bila marksističko-lenjinistička politička stranka na Grenadi 1970-ih i početkom 1980-ih.

Osnovana je 11. marta 1973. ujedinjenjem dvije radikalno lijeve stranke - Zajednički poduhvat za blagostanje, obrazovanje i oslobođenje (JEWEL) i Pokreta za narodne skupštine (MAP) koga je vodio mladi advokat Maurice Bishop. Pod Bishopovim vodstvom se NJM brzo nametnuo kao vodeća stranka opozicije prema režimu premijera Erica Gairyja, koji je 1976. optužen za izbornu prevaru. Na Grenadi je tada počelo tinjati narodno nezadovoljstvo, što je NJM nagnalo da počne pripremati oružanu revoluciju. Osnovana Nacionalna oslobodilačka armija (NLA) kao vojno krilo stranke, a 12 njenih vođa je poslano u Gvajanu na vojnu obuku. 13. marta 1979. godine, u trenutku kada je Gairy bio na službenom putu u New Yorku, snage NLA su preuzele nadzor nad radio-stanicom, kasarnama i policijskim stanicama, a samim time i vlast nad otokom.

Vođa NJM Maurice Bishop je potom suspendirao dotadašnji grenadski ustav te proglasio Narodnu revolucionarnu vladu sa sobom na čelu. Sve političke stranke osim NJM su zabranjene, te je NJM de facto zavela jednopartijski režim, koji se oslanjao na komunističku Kubu, te druge države tadašnjeg Istočnog bloka. Bishop je njihovu pomoć koristio za niz infrastrukturnih projekata kojima je nastojao poboljšati životni standard običnih Grenađana, a zbog čega je stekao veliku popularnost.

Bishop je istovremeno nastojao i održati svojevrsnu distancu prema Istočnom bloku, kako bi privukao zapadne investicije, odnosno ekonomiju temeljio na turizmu. Zbog toga je došao u sukob s tvrdolinijaškom frakcijom u NJM na čijem je čelu bio Bernard Coard, kao i vojskom. Početkom oktobra 1983. Coard je Bishopa ostavio u kućni pritvor, ali je 19. oktobra došlo do masovnih protesta prilikom kojih je Bishop privremeno oslobođen. Vojne snage lojalne Coardu su, međutim, ugušile tu pobunu, prilikom čega je Bishop zajedno sa svojim pristašama strijeljan. Istog dana je general Hudson Austin izvršio još jedan puč, smijenio Coarda i proglasio vojnu huntu. Ona je potrajala šest dana, jer je američki predsjednik Ronald Reagan nasilje na Grenadi iskoristio kao izgovor za vojnu intervenciju. Njome je marksistički režim srušen, a većina preživjelih vođa NJM uhapšena, čime je ta stranka prestala postojati.

Pristaše Michaela Bishopa su godine 1984. organizirale Patriotski pokret Maurice Bishop (MBPM) koji se 2002. utopio u Narodni laburistički pokret (PLM).

Vanjske veze
------------

* The Lost Bishop Photos Arhivirano 2010-12-01 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 133737643
* SUDOC: 028009231

 |
Jedan od protesta pokreta
**Pokret čajanka** (engl. ) je fiskalno konzervativni, društveno-politički pokret koji je nastao 2009. godine u Sjedinjenim Američkim Državama, nakon niza povezanih protesta na lokalnom i nacionalnom nivou. Ime "Čajanka" predstavlja aluziju na *Bostonsku čajanku* (engl. ), događaj iz 1773. godine kada su se američki kolonisti pobunili protiv britanske vlade koja je pokušala da uspostavi monopol na uvoz čaja u kolonije. Izraz "Tea" (što na engleskom znači "čaj") se ponekad tumače kao TEA, odnosno skraćenica za "**T**axed **E**nough **A**lready" ("već dovoljno oporezovani").

Iako su se prvi protesti pod nazivom dogodili već ranije, smatra se kako im je značajan poticaj dao Rik Santeli, poslovni novinar i reporter kablovske mreže CNBC koji je 19. februara 2009. godine, prilikom javljanja uživo sa čikaške berze, kritikovao ekonomsku politiku predsednika Baraka Obame i rekao da bi se trebala organizovati "čikaška čajanka".

Ciljevi pokreta
---------------

Budući da pokret nije direktno povezan ni sa jednom organizacijom, teško je precizno definisati njegove glavne ciljeve. Većina simpatizera i aktivista pokreta podržava ekonomski konzervativne ideje i smanjenje budžetske potrošnje, međutim njihovi stavovi o drugim političkim, društvenim i ekonomskim pitanjima mogu da se u velikoj mjeri razlikuju. Ugovor iz Amerike (engl. ), međutim, može otkriti ostvarenje kojih ciljeva većina simpatizera i aktivista pokreta podržava. Idejni tvorac ugovora je Rajan Heker, a 10 ciljeva na čije se ostvarivanje pozivaju američki zakonodavci izabrali su glasači putem interneta, mada su u određivanju konačnih 10 ciljeva ulogu imale i određene konzervativne grupe.

* Ugovor navodi 10 principa ili ciljeva, i poziva zakonodavce da rade na njihovom ostvarivanju:

1. Navesti ustavni osnov za svaki novi zakon
2. Odbaciti politiku davanja podsticaja zagađivačima za smanjenje emisija štetnih gasova
3. Zahtjevati izbalansiran federalni budžet, i zahtjevati da se donese ustavni amandman kojim bi se zahtijevala dvotrećinska većina u kongresu za bilo kakvo povećanje poreza.
4. Pojednostaviti poreski sistem
5. Izvršiti reviziju ustavnosti za sve savezne vladine agencije i identifikovati one agencije čija bi se nadležnost mogla prenijeti na savezne države.
6. Ograničiti godišnji rast saveznih troškova.
7. Ukinuti set zakona o zdravstvenoj zaštiti koji su donijeti 23. marta 2010. godine.
8. Započeti potragu za dodatnim energetskim rezervama, kako bi se smanjila zavisnost od stranih izvora energije.
9. Smanjiti donošenje propisa kojim se određeni projekti izuzimaju od poreza ili im se odobravaju savezna sredstva.
10. Smanjiti poreze.

Simbol pokreta
--------------

Gadsdenova zastava
Gadsdenova zastava je usvojena kao simbol Pokreta čajanka. Na zastavi je ispisana poruka *Nemoj me gaziti* ili *Ne staj na mene* (engl. ). Zastava potiče iz perioda američkog rata za nezavisnost. Nosili su je i neki članovi američkog kongresa na protestima pokreta.

Eksterni linkovi
----------------

***Pokret Čajanke*** na Wikimedijinoj ostavi

* Javljanje Ricka Santellija uživo u emisiji mreže CNBC 19. februara 2009.
**Pokret otpora** je izraz kojim se opisuju pojedinci, grupe ili organizacije okupljene sa svrhom da ilegalnim, odnosno subverzivnim metodama smijene vlast koju smatraju neligitimnom ili neprihvatljivom - najčešće onu uspostavljenu stranom vojnom okupacijom ili državnim udarom. Pokret otpora se pri tome služi metodama koje mogu biti nenasilne - propaganda, pasivni otpor, demonstracije - do onih koje sadrže oružanu ili nasilnu komponentu - sabotaže, atentati i gerilske operacije. Aktivnosti pokreta otpora, ovisno o okolnostima, mogu prerasti u ustanak, odnosno u oružani sukob. Pokreti otpora također mogu imati vlastite paravojne formacije koje, također ovisno o okolnostma, mogu prerasti u redovne vojske.

Izraz pokret otpora se prvi put počeo koristiti za vrijeme drugog svjetskog rata, i to zahvaljujući francuskom pokretu otpora organiziranom za vrijeme njemačke okupacije 1940-44. Nakon toga obično ima pozitivne konotacije, a za pripadnike pokreta otpora se često koristi izraz *borci za slobodu*.

Povezano
--------

* Pokreti otpora u Drugom svjetskom ratu

Izvori
------

* Gardam, Judith Gail (1993). *Non-combatant Immunity as a Norm of International Humanitarian*,Martinus Nijhoff ISBN 0-7923-2245-2.
* Ticehurst, Rupert. *The Martens Clause and the Laws of Armed Conflict* 30 April 1997, International Review of the Red Cross no 317, p. 125-134 ISSN 1560-7755
Obelisk u Grand Forksu posvećen poplavi 1997. Najviša razina vode je naznačena linijom na glatkom dijelu odmah ispod vrha obeliska. Također postoje i oznake za najviše razine tokom raniji poplava.
**Poplava Red Rivera 1997. godine** bila je velika poplava koja se dogodila u aprilu i maju 1997, duž Crvene Rijeke Sjevera u Sjevernoj Dakoti, Minnesoti i južnoj Manitobi. To je bila najteža poplava te rijeke od 1826 godine.

Poplava je izbila Dolini Red Rivera, te poharala gradove Fargo i Winnipeg, ali nijedan tako teško kao Grand Forks i East Grand Forks, gdje su izlivene vode prodrle 5 km (3 milje) u unutrašnjost, poplavivši sve u dvojnim zajednicama i izazvavši 2 milijarde US$ štete.

Literatura
----------

* Jacobs, Mike, Ed. (August 1997). *Come Hell & High Water*. Grand Forks, North Dakota: Grand Forks Herald. ISBN 0-9642860-2-5.
* Galloway, Gerald E. Ed.; Clamen, Murray (2000). *Living with the Red: A Report to the Governments of Canada & the U.S. on Reducing Flood Impacts in the Red River Basin*. Diane Pubblishing. ISBN 0-7567-0802-8.
* „News stories from the 1997 flood". *CNN*. Pristupljeno 9.5. [*mrtav link*]
* „Red River Rising: Manitoba Floods". *CBC Digital Archives*. Pristupljeno 9.5.
* Draves, Alan (2002). „The 1997 Flood in Grand Forks North Dakota". Pristupljeno 9.5.
* „Photographs of Flooding In the Fargo-Moorhead Region: 1997". *Geology of the Fargo-Moorhead Region*. North Dakota State University. Pristupljeno 9.5.

***Poplava Red Rivera 1997.*** na Wikimedijinoj ostavi
**Regen** (češki: ) je rijeka u Bavarskoj, odnosno lijeva pritoka Dunava, u koga se uliva kod Regensburga. Izvor glavnog toka - *Großer Regen* ("Veliki Regen"), je u Češkoj Šumavi kraj Željezne Rude. Rijeka prelazi granicu nakon nekoliko kilometara, kod Bayerisch Eisenstein. Naziv na njemačkom je evoluirao od latinskog. čije je porijeklo i značenje nepoznato.

Kod Zwiesela *Großer Regen* se spaja sa *Kleiner Regenom* ("Mali Regen") i stvara *Schwarzer Regen* ("Crni Regen"). *Schwarzer Regen* teče kroz Regen i Viechtach, te se spaja sa *Weißer Regenom* ("Bijeli Regen") u Kötztingu. Nakon ovog ušća rijeka je poznata tek kao Regen. Ukupna dužina, računajući *Großer Regen* i *Schwarzer Regen*, je 169 km.

Dolina Regena čini glavni dio Bavarske šume; duž obale postoje mnoga naselja. Važniji gradovi su Cham i Regensburg.

Povezano
--------

* Regen (grad u Njemačkoj)

Izvori
------

***Regen (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Franz Bogner: *Der Regen. Ein Luftbildporträt vom Arber bis Regensburg.* Pustet, Regensburg 2007, ISBN 978-3-7917-2054-8 (Bildband).
* Bärbel Kleindorfer-Marx (Hrsg.): *Der Regen. Kultur und Natur am Fluss.* Buch & Kunstverlag Oberpfalz, Amberg 1996, ISBN 3-924350-56-6.
**Moris Vlamenk** (fr. *Maurice de Vlaminck* \*4. april 1876. u Parizu - †11. oktobra 1958) bio je francuski slikar i grafičar.

Rođen u porodici muzičara. U početku se profesionalno bavio biciklizmom ali napušta biciklizam da bi se posvetio studiju violine. Počinje da slika kao samouk. Godine 1900. slikao je zajedno sa Andreom Derenom u okolini Pariza. Godine 1901. posećuje jednu van Gogovu izložbu u galeriji Branhajm i biva oduševljen van Gogovim stvaralaštvom izjavivši da mu on znači više od oca i majke.

Godine 1905. opredeljuje se za fovizam. U njegovim radovima nalazimo dinamičke linije u snažnim bojama koje je upotrebljavao direktno iz tube po ugledu na ranije foviste, ali već 1908. godine napušta fovizam i priklanja se prvo impresionizmu a 1918. ekspresionizmu. Od 1918. u njegovoj slikarskoj tehnici uočljivo je poigravanje sa svetlo-tamnim kontrastima.

U mladosti je napisao i dva romana, izrađivao je grafike, bakropise, drvoreze, litografije i ilustracije, a takođe se bavio i keramikom.

Godine 1955. godine bio je potpisnik Dokumenta u Kaselu u Nemačkoj.

Umro je u dubokoj starosti 1958. godine.

Literatura
----------

1. Enciklopedija likovnih umjetnosti, L.Z. FNRJ, Zagreb 1959.
2. Mala prosvetina enciklopedija, Beograd, 1959.
3. Svet umenia, IKAR, Bratislava 2002.
4. Spozname umenie R. Dickensova a M. Griffildova, B. Bystrica 2004.
5. Dejiny umenia, Mladé letá Bratislava 2001.
6. Svetové dejiny umenia, B.F. Groslier, Larusse, Praha 1996.
7. Mayiers Lexikon - online
8. de Wikipedia

Eksterni linkovi
----------------

* Maurice de Vlaminck on artnet

***Maurice de Vlaminck*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale egipatske kraljice i princeze po imenu Meresank, v. Meresank.*
**Kraljica Meresank III** bila je kćer egipatske princeze Heteferes II i princa Kauaba, odnosno unuka faraona Khufua iz Četvrte dinastije. Bila je supruga faraona Kafre.

Njeni roditelji su bili brat i sestra. Udala se za faraona Kafru i rodila mu četiri sina - Nebemakhet, Niuserre, Khenterka i Duaenre te kćer po imenu Shepsetkau. Imala je titule *Kraljeva kćer* i *Kraljeva supruga, Velikog žezla*.

Umrla je nedugo nakon završetka Kafrine vladavine, te sahranjena u raskošno ukrašenoj mastabi u Gizi zajedno sa u stijeni isklesanoj kapelici (G7530-5440). Natpisi na grobu ukazuju na datum smrti i pogreba, koji je održan 272 dana nakon smrti. Po svemu sudeći je umrla u prvoj vladarskoj godini neimenovanog vladara, vjerojatno faraona Menkaurea.

Grobnica je prvotno bila namijenjena za njenu majku Heteferes II, ali ju je umjesto toga poklonila svojoj kćeri —što sugerira da je Meresank umrla naglo i iznenadno. Heteferes je za pogreb kćeri dala crne granitne sarkofage sa ukrasima iz palače.

Grbonicu je otkrio arheolog George Reisner 23. aprila 1927, a dodatna iskopavanja njegovog tima su izveli Harvardski univerzitet i bostonski Muzej lijepih umjetnosti.

Njen sarkofag i kostur se danas čuvaju u Kairskom muzeju; kostur otkriva da je bila visoka 154 cm i između 50–55 godina starosti u vrijeme smrti.

Eksterni linkovi
----------------

1. 1 2  Meresankh III
2. ↑  Tyldesley, Joyce. Chronicle of the Queens of Egypt. Thames & Hudson. 2006. p.45. ISBN 0-500-05145-3
3. ↑  Tyldesley, p.48
4. ↑  The Queens of Egypt's 4th Dynasty
5. ↑  The Tomb of Meresankh III (G 7530-40) at Giza
6. ↑  Finding the Pharaohs
7. ↑  Aidan Dodson & Dyan Hilton, The Complete Royal Families of Ancient Egypt, Thames & Hudson (2004), p.60

***Meresank III*** na Wikimedijinoj ostavi
Metal-halogena sijalica

**Metal-halogena sijalica** je tip sijalica sa pražnjenjem u gasu koja koristi električni luk kroz mešavinu živinih i metal-halogenih (jedinjenja metala sa halogenim elementima bromom i jodom) para. Metal-halogene sijalice su razvijene tokom 1960ih. Po principu rada slične su živinim sijalicama, ali sadrže dodatna metal-halogena jedinjenja u gorioniku, koji poboljšavaju efikasnost i prikaz boja.

Sijalica se sastoji od gorionika napravljenog od kvarcnog stakla ili keramike u kojoj su zatvorene pare i električni luk, koji je obuhvaćen većim staklenim balonom koji je obložen slojem da filtrira ultraljubičastu svetlost koju proizvodi sijalica. Metal-halogene sijalice rade na pritisku od 4 do 20 atmosfera od živinih para uz dodatni mali pritisak pare od metal-halogena. Joni metala proizvode najveći udeo svetlosti sijalice. Ove sijalice zahtevaju period zagrevanja od nekoliko minuta da bi dostigle punu svetlost, kao i upaljače i električne balaste.

Metal-halogene sijalice imaju svetlosnu efikasnost od 75-100 lm/W, što je otprilike dva puta bolje od živinih sijalica i oko 3 do 5 puta bolje od običnih inkandescentnih sijalica. Radni vek sijalice je od 6.000 do 15.000 sati i one daju jaku belu svetlost. Meta-halogene sijalice se koriste za osvetljenje otvorenih trgovačkih, industrijskih i javnih površina, kao što su parkinzi, sportski tereni, fabrike i prodavnice.

Literatura
----------

* Kostić, Miomir B. (2000). *Vodič kroz svet tehnike osvetljenja*. Beograd: Minel-Šreder. ISBN 86-302101-1-3.

Spoljašnje veze
---------------

***Metal-halogena sijalica*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Sijalice i osvjetljenje |
| --- |
| Koncepti | temperatura boje • sjaj • sijalica • svjetiljka • svjetlosno zagađenje • Podnožje sijalice |
| inkandescentne | obična • halogena • Nernstova • Parabolic aluminized reflector (PAR) |
| luminiscentne | 

|  |  |
| --- | --- |
| Fluorescentne | fluorescentna (kompaktna fluorescentna) • Fluorescent induction |
| elektroluminiscentne | Field-induced polymer electroluminescent |

 |
| gorive | karbidna • Argand • svijeća • Diya • gasna • Kerosene • fenjer • Limelight • petrolejka • Rushlight • Safety • Tilley • baklja |
| Lučne | Carbon arc • Klieg light • Jabločkova svijeća |
| Pražnjenje u gasu | crno svjetlo • Deuterium arc • Germicidal • Grow light • tinjalica • sumporna • Tanning • Xenon arc • Xenon flash |
| Pražnjenje u gasu viskog pritiska | živina • metal-halogena • natrijumova |
| Other | Chemiluminescence • Electroluminescent wire • Electron stimulated luminescence • Glow stick • lava lampa • LED • Plasma • Radioluminescence • Solid-state (SSL) |
**Metal** ili **kovina** je supstancija koja se sastoji od atoma metalnih hemijskih elemenata koji nisu povezani sa drugim atomima.

Za metalne elemente uzimaju se hemijski elementi koji u čistom obliku pokazuju fizičke i hemijske osobine metala. Te osobine su:

* dobra električna provodljivost
* dobra toplotna provodljivost
* dosta velike sklonosti za građenje hemijskih jedinjenja sa baznim osobinama nego sa kiselim.

Metali i njihove legure imaju odlične mehaničke osobine zbog čega se koriste za izgradnju mašina i alata, a takođe i kao i materijali u građevinarstvu.

Velika većina u periodnom sistemu su metali. Po mestu na kome se nalaze u periodnom sistemu dele se na:

* alkalne metale kao što su: litijum, natrijum, kalijum...
* zemljane alkalne metale kao što su: berilijum, kalcijum, magnezijum...
* slabe metale kao što su: aluminijum, kalaj, antimon...
* prelazne metale kao što su: zlato, bakar, nikl, platina...
* aktinoide i lantanoide kao što su: uranijum, radijum, plutonijum i ostali.

Metali čine oko 78% svih hemijskih elemenata, a nalaze se na lijevoj strani i centralnom dijelu periodnog sistema elemenata.Njih u prirodi vrlo rijetko nalazimo samorodne, a mnogo češće u spojevima-rudama.Rude su obično pomiješane sa jalovinom pa ih treba koncentrisati i obogaćivati.

Rude se obogaćuju na više načina: ručnim odabiranjem, prosijavanjem, taloženjem, magnetnom metodom, flotacijom i izluživanjem. Kada je ruda obogaćena prelazi se dobijanju metala iz nje. Postoji zato više metoda. Koji će s emetod primijeniti ovisi o tome da li je ruda oksidna, sulfidna,karbonatna ili je so neke kiseline. Stoga se primjenjuju postupci:redukcije, oksidacije s naknadnom edukcijom i postupak elektrolize. Željezo se dobija metodom redukcije, a aluminij metodom elektrolize.

Industrijska grana koja se bavi dobivanjem metala iz rude zove se metalurgija. Razlikujemo crnu i obojenu metalurgiju te laku i tešku metalurgiju.

Vidi još
--------

* Nemetali
* Metaloidi
* Korozija

***Metal*** na Wikimedijinoj ostavi