**British Army** (prevedeno: *Britanska armija*) je kopnena vojska vid oružanih snaga Ujedinjenog Kraljevstva, zadužena za nacionalnu obranu i ispunjavanje međunarodnih obaveza.

Historija
---------

Anglosaksonska vojska prije Normanskog osvajanje Engleske sastojala se od kraljeve dvorske straže i svih plemića koji su mogli nositi oružje, koji su mogli biti angažirani do najviše dva mjeseca godišnje (*fyrd sistem*).

Nakon 1066. kad su Normani osvajili Englesku i uveli feudalizam, reorganizirana je i vojska uvođenjem viteške konjice sa pomoćnicima, uz pješadiju i prateće zanatlije. 

Napore Stogodišnjog rata (1337-1453) i Ratova dviju ruža (1455.-85.) iznijeli su najvećim najamnici uz pomoć lokalnih milicija. Nakon Bitke kod Crécyja 1346. postali su strijelci izuzetno važni, a dugi Velški luk glavna inovacija ratovanja.

### Osnivanje

Prvu englesku regularnu vojsku osnovao je Oliver Cromwell 1645. za vrijeme Engleskog građanskog rata. Njegova nova vojska bila je vrlo disciplinirana i dobro istrenirana. Nakon slamanja cromwellovog Commonwealtha i restauracije monarhije, - Charles II je 1660. raspustio tu vojsku, a od nje zadržao samo dvorsku brigadu (to je današnja Coldstreamska garda).

Nakon Slavne revolucije (1688.-89.), i donošenja Povelje o pravima (Bill of Rights) - 1689. nadzor nad vojskom povjeren je Engleskom parlamentu, koji je to pravo zadržo do današnjih dana.

Tokom 18. i 19. vijeka, kako je Britanija širila svoje kolonijalno carstvo, rasla je i njena vojska, koja se razvila u efikasnu borbenu silu. Britanska armija je oformila brojne stajeće snage po kolonijama i istaknula se za Napoleonskih ratova (1800-15). Reforme provedene krajem 19. vijeka imale su za cilj poboljšanje organizacije i efikasnosti armije. 
Između 1905. - 1912. osnovana je Teritorijalna vojska (nakon 1921. preimenovana u Teritorijalnu armiju) i Specijalna rezerva. 

### Svjetski ratovi

Za vrijeme Prvog svjetskog rata značajno je povećan broj pripadnika Britanske armije, uvođenjem regrutacije, ali je nakon 1919. njihov broj sveden na najmanju moguću mjeru, a regrutacija ukinuta. Ona je međutim od jula 1939. ponovno uvedena.

Velike promjene u Britanskoj armiji dogodile su se nakon 1945. kad su trupe raspoređene po inozemstvu vraćene kući, kako bi koja od britanskih kolonija stekla nezavisnost. Vojnici su razmještani po Evropi ili u Nacionalnu gradu.Regrutacija je ukinuta 1960. i ponovno je oformljena profesionalna vojska. Nakon uvođenja nuklearnog oružja broj pripadnika Teritorijalne armije je radikalno smanjen.

Ministarstvo obrane osnovano je 1964. da upravlja svim oružanim snagama, a od 1972. svi vidovi oružanih snaga stavljeni su pod komandu novosnovanog štaba Zemaljskih snaga Ujedinjenog Kraljevstva (*United Kingdom Land Forces*). 
Formalno vrhovni komandant Britanske armije je monarh, ali je za nju zapravo odgovoran državni sekretar za obranu, koji za svoj rad odgovora premijeru i vladi. U radu mu pomaže i savjetuje ga šef štaba obrane, sa svoja tri pomoćnika, koji su šefovi grana oružanih snaga.

Nakon završetka Hladnog rata broj vojnika Britanske armije i njezine rezerve je ponovno radiklno smanjen, a provedena je i nova reorganizacija.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*British Army*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22. 05. 2017.

Vanjske veze
------------

***British Army*** na Wikimedijinoj ostavi

* *The British Army* (`en`)

| * p
* r
* u
Oružane snage Ujedinjenog Kraljevstva |
| --- |
| Vidovi oružanih snaga | British Army · Royal Navy · Royal Air Forces |  |