|  |
| --- |
|  |
| ***Friz iz Base*** |
| **Pajonij iz Mende**, c. 420. - 400. pne. |
| mramor, 63 cm |
| British Museum, London |
|  |

**Friz iz Base** je friz sa grčkog hrama Apolona Epikura koji se danas nalazi u londonskom Britanskom muzeju kao jedan od njegovih najvrednijih eksponata.

Opis
----

Taj mramorni friz kog su nosili jonski stupovi bio je glavna dekoracija hrama, njegovog centralnog unutrašnjeg dijela naosa. On je dug 31 m, sastojao se od 23 mramorne ploče visoke 63 cm, na 12 ploča je prikazan boj između Argonauta i Amazonki - *Amazonomahija* a na preostalih 11 bitka između lapita i kentaura - *Kentauromahija*.

Pretpostavlja se da je to rad Pajonija, kome se pripisuje i slavni kip Nike iz Olimpije.

Historija
---------

Hram Apolona Epikura izgrađen je između 420. - 400. pne. podigli su ga stanovnici Mesenije u antičkoj Arkadiji kao zahvalu Apolonu Epikuru za prestanak epidemije kuge. I to na vrlo neobičnom mjestu, na planinskoj goleti na nadmorskoj visini od 1130 m  u pustome kraju bez ljudi.

Charles Cockerell: Ilustracija - rekonstrukcija mogućeg izgleda naosa hrama
On je bio u funkciji i za helenističkog i rimskog doba, pa mu je krov višekratno obnavljan. Nakon tog je napušten pa mu se urušio krov, i počeo je brže propadati, stanje su pogoršali lopovi koji su pokrali metalne klinove koji su vezivali kamene blokove, pa su se kameni dijelovi raspali, a vremenom ih je zatrpala zemlja i pokrila trava.

Kako se nalazio izvan naseljenih mjesta, ostao je dugo neotkriven, - sve do 1765. kad ga je slučajno otkrio francuski arhitekt Bôcher.

Nakon tog su na lokalitet otišli 1811. dvoje arhitekta i arheologa njemac Karl Haller i Englez
Charles Cockerell, i shvatili o kako se bogatom otkriću radi. Već slijedeće godine organizirano je iskapanje koje su vodili Haller i Otto Magnus. Oni su potpuno iskopali hram, pa je na svijetlo dana izašao i taj veličanstveni unutrašnji friz, koji je prije svima promakao.

Friz su po nalogu budućeg kralja Georga IV. kupili Englezi - 1814. i odnjeli u Britanski muzej. Samo osam fragmenata ostalo je u Grčkoj, oni su danas izloženi u Nacionalnom arheološkom muzeju Atene.

Table friza
-----------

| Slika | Opis |
| --- | --- |
| 520 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 521 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 522 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 523 | (Kentauromahija) |
| 524 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 525 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 526 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 527 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 528 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 529 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 530 | Bitka lapita i kentaura (Kentauromahija) |
| 531 | Bitka lapita i kentaura (Amazonomahija) |
| 532 | Napad Amazonki na Grke kod Troje pod vodstvom Pentesileje |
| 533 | Prva žrtva Amazonomahije |
| 534 | Amazonomahija |
| 535 | Amazonomahija |
| 536 | Amazonka i Grk (Amazonomahija) |
| 537 | Pogibija Pentesileje od ruku Ahileja |
| 538 | Napad Amazonki na Grke kod Troje pod vodstvom Pentesileje |
| 539 | Napad Amazonki na Grke kod Troje pod vodstvom Pentesileje |
| 540 | Amazonomahija |
| 541 | Amazonomahija |
| 542 | Amazonomahija |

Veze
----

* Hram Apolona Epikura u Basi

Izvori
------

1. ↑  „*Bassai sculptures*" (engleski). British Museum. Arhivirano iz originala na datum 2016-01-08. Pristupljeno 24. 10. 2013.
2. 1 2 3  „*Temple of Apollo Epikourios na portalu*" (engleski). Grčko ministarstvo kulure. Arhivirano iz originala na datum 2008-03-04. Pristupljeno 24. 10. 2013.
3. 1 2  „*Temple of Apollo Epicurius at Bassae*" (engleski). UNESCO. Pristupljeno 20. 10. 2013.
4. ↑  „*Ictinus*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 10. 2013.

Vanjske veze
------------

***Friz iz Base*** na Wikimedijinoj ostavi

* Bassai sculptures (British Museum) Arhivirano 2016-01-08 na Wayback Machine-u ()