**Mevlana Dželaludin Rumi** je bio perzijski islamski filozof, teolog, pravnik, pjesnik i sufijski mistik iz 13. vijeka. Smatra se jednim od najvećih mističkih pjesnika islama, koji je pisao na perzijskom jeziku.

Ime Rumi dobio je zbog toga što je život proveo u Rumu (Rumski sultanat), današnja srednja Anadolija, a Mevlana na perzijskom znači "naš vodič" ili "naš gospodar".

Život
-----

Rođen je 30. septembra 1207. godine u gradu Balhu u regiji Baktriji, tada u sastavu Perzijske Monarhije (današnji Afganistan). Potječe iz ugledne porodice, a njegov otac Bahaudin Velad je bio veliki učenjak. Pred najezdom Mongola, ili zbog dvorskih intriga kojima je njegov otac Bahaedin postao izložen, njegova porodica napušta Balh između 1213. i 1217. godine. Prema predanju, u gradu Nišapuru sreću čuvenog mistika Atara, koji je, videvši Bahaudina i Dželaludina, uzviknuo: „Gle čuda! Dolazi nam rijeka koja vodi moćni ocean!". Tada je čuveni sufija malom Dželaludinu poklonio svoju Knjigu tajni (*Esrarname*).

Nakon nekoliko godina putovanja kroz razne oblasti Istoka, porodica se najzad nastanjuje u gradu Konyi, gdje je Bahaedin 1227. godine uspio dobiti položaj profesora teologije. Konya se nalazila u istočnoj Anadoliji, u oblasti koja se nazivala Rum (prema Rumskom Sultanatu, tj. ranijem Istočnom Rimskom Carstvu), po čemu je budući pjesnik dobio svoj nadimak Rumi.

Nakon smrti oca 1231. godine, Dželaludin putuje u Siriju i provodi sedam godina u Damasku i Alepu, nakon čega se vraća u Konyu, gdje nasleđuje očevo mjesto i predaje teološke nauke. Rumi nije bio ni najmanje vjerski isključiv - imao je puno prijatelja hrišćana, posjećivao je kršćanska svetišta, a u njegovim djelima ima i metafora koje vode porijeklo iz Evanđelja i kršćanskog predanja.

> Tražiti put do ljubavi razumom, isto je što i tražiti svjetiljkom sunce.
> 
> 

Poema Mesnevija na perzijskom iz 1479.
Godine 1244. godine Rumi je doživeo susret sa lutajućim dervišem Šemsedinom Tebrizijem, koji je izmenio dalji tok njegovog života. Šemsedin je prešao u Rumijevu kuću, a Džalaludin se od naučnika i pravnika preobražava u mistika i pjesnika, koji je većinu svojih djela iz tog vremena pisao pod pseudonimom Šemsedin. Nakon nekog vremena, Šemsedin je nestao iz Rumijevog života isto onako misteriozno kao što je i došao. Međutim, Rumi nastavlja da piše inspirisan "božanskim" ljudima. Pod utiskom ličnosti Salahudina Zarkuba, jednostavnog, nepismenog čovjeka čiste duše, piše oko 70 gazala. Nakon Salahudinove smrti, njegov učenik Husamedin Čelebi, isto tako slavni sufija, mu služi kao inspiracija da napiše svoju najpoznatiju poemu Masneviju, koja spada u najviše uzlete ljudske misli.

Rumi umire u Konyi (današnja Turska) 17. decembra 1273. godine. Njegovoj sahrani je prisustvovalo na hiljade stanovnika grada, bilo da su muslimani, kršćani ili Jevreji. On sam je ostavio amanet da mu na sahrani svira muzika. Ta noć ostaje poznata kao Noć vjenčanja (*Šabe Arus*), i od tada svake godine dolazi reka njegovih poštovalaca iz cijeloga svijeta na njegovo turbe.

Djela
-----

Rumijeva najpoznatija poema je Mesnevija, koja se sastoji od šest knjiga i bavi se raznim temama, često u obliku parabola ili anegdota napisanih u slikovitom stihu. Među muslimanskim misticima je poznata kao »Kuran na perzijskom«.

Ostavština
----------

Vrteći derviši na Rumijevom grobu u Konyi, Turska.
Rumi je inspirisao stvaranje nezavisnog sufijskog bratstva mevlevija, nazvanih prema počasnoj tituli koju su učenici dodjeljivali svom učitelju (*mevlana* − naš učitelj). Ovaj red je postao poznat u Evropi kao »vrteći derviši« prema važnoj ulozi ritualnog plesa u obaveznom sedmičnom obredu nazvanom sema.

Bilješke
--------

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  Enciklopedija živih religija, Nolit, Beograd, 2004. ISBN 86-19-02360-8
2. 1 2 3 4 5 6 7  „Dejan Spasojević, Dželaludin Rumi". Arhivirano iz originala na datum 2008-06-17. Pristupljeno 2010-06-11.

Bibliografija
-------------



***Dželaludin Rumi*** na Wikimedijinoj ostavi

Vanjske veze
------------

* Dželaludin Rumi Arhivirano 2008-06-17 na Wayback Machine-u. Članak Dejana Spasojevića.
* Saeid Abedpour, *Čovjek sa stanovišta Dželaluddina Rumija*
* Lamija Hadžiosmanović, *Filozofija u Rumijevoj poeziji*, Znakovi vremena - Časopis za filozofiju, religiju, znanost i društvenu praksu, 2005, br. 29-30, str. 176-184.

| * p
* r
* u
Islamski učenjaci hanefijske škole |
| --- |
| 
* po vijeku (hidž. / n. e.)

 |
| 2/8 | 
* **Abu Hanifa** (osnivač škole)
* Abdulah ibn Mubarek
* Abu Jusuf
* Muhamed al-Šajbani
* Jahja ibn Main
* Al-Hakim al-Tirmidi

 |
| 3/9 | 
* Abu Mansur al-Maturidi
* Al-Tahavi
* Isa ibn Aban
* Jahja ibn Aktam
* Al-Hasaf

 |
| 4/10 | 
* Al-Hakim al-Samarkandi
* Abu al-Lajt al-Samarkandi
* Al-Džasas

 |
| 5/11 | 
* Ali Hudžviri
* Saraksi

 |
| 6/12 | 
* Abu al-Jusr al-Bazdavi
* Abu al-Muin al-Nasafi
* Abu Ishak al-Safar al-Buhari
* Nadžm al-Din Umar al-Nasafi
* Siradž al-Din al-Uši
* Nur al-Din al-Sabuni
* Džamal al-Din al-Gaznavi
* Burhan al-Din al-Marginani

 |
| 7/13 | 
* Rumi

 |
| 8/14 | 
* Taftazani
* Akmal al-Din al-Babarti
* Badr al-Din al-Ajni
* Ibn Abi al-Iz
* Šams al-Din al-Fanari
* Šams al-Din al-Samarkandi
* Utman ibn Ali Zajlai

 |
| 9/15 | 
* Al-Šerif al-Džurdžani
* Ala al-Din al-Buhari
* Ali Kušdži
* Kidr Bej

 |
| 10/16 | 
* Ahmed Sirhindi
* Abdul Hak Dehlavi
* Ali al-Kari
* Ebusud Efendi
* Ibn Kemal
* Ibrahim al-Halabi

 |
| 11/17 | 
* Abd al-Ghani al-Nabulsi
* Kayr al-Din al-Ramli
* Kazi Sjed Rafi Muhamed

 |
| 12/18 | 
* Makdum Muhamed Hašim Tatvi
* Murtada al-Zabidi
* Kazi Sjed Inajatulah
* Kazi Sjed Muhamed Rafi
* Kazi Sjed Muhamed Zaman
* Šah Valiulah Delavi
* Šah Abdulaziz
* Sjed Ahmed Barelvi
* Šah Ismail Delvi
* Sjed Hajatulah
* Sjed Muhamed Ašraf

 |
| 13/19 | 
* Abdulah ibn Abas ibn Sidik
* Al-Majdani
* Abd al-Hayy al-Luknavi
* Ahmed Raza Kan Barelvi
* Naim-ud-Din Muradabadi
* Abdul Hamid Kadri Badajuni
* Amdžad Ali Azmi
* Mustafa Raza Kan Kadri
* Aršadul Kaudri
* Hadži Dost Muhamed Kandari
* Ibn Abidin
* Kalil Ahmed Saharanpuri
* Meher Ali Šah
* Rašid Ahmed Gangohi
* Muhamed Kasim Nanotvi
* Muhamed Jakub Nanautavi
* Šibli Nomani
* Jusuf Ma Deksin
* Ašraf Ali Tanvi
* Husejn Ahmed Madani
* Anvar Šah Kašmiri
* Šabir Ahmed Usmani
* Muhamed Ilijas Kandlavi
* Muhamed Zekerija Kandlavi
* Mahmud al-Hasan

 |
| 14/20 | 
* Abdulah Siradž
* Abul Ala Maududi
* Abdul Hamid Kadri Badajuni
* Abdul Hak Akorvi
* Šeik Abubakr Ahmed
* Abul Hasan Ali Hasani Nadvi
* Aktar Raza Kan
* Aršadul Kaudri
* Asad Muhamed Said as-Sagardži
* Azizul Hakve
* Faraz Rabani
* Gulam Rasul Džamati
* Hamid Raza Kan
* Iftikar-ul-Hasan Kandlavi
* Inamul Hasan Kandlavi
* Muhamed Abdul Gafur Hazarvi
* Muhamed Abdul Malek
* Muhamed Idrus Dahiri
* Muhamed Masihulah Kan
* Muhamed Taki Usmani
* Muhamed Jusuf Kandlavi
* Muhamed Zahid al-Kavtari
* Muhamed Abu Zehra
* Muntakib al-Hak
* Mustafa Raza Kan Kadri
* Nurul Islam Faruki
* Kamaruzaman Azmi
* Kazi Mian Muhamed Amdžad
* Šabir Ahmed Usmani
* Šah Said Ahmed Raipuri
* Sjed Šudžat Ali Kadri
* Jusuf Motala
* Maulana Zubejr ul Hasan
* Muhamed Karam Šah al-Azhari
* Šah Ahmed Nurani

 |
| Učenjaci drugih sunitskih islamskih škola jurisprudencije
* hanbelijska
* malikijska
* šafijska
* zahirijska
 |


|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 98930150
* LCCN: n81059876
* ISNI: 0000 0001 2144 9235
* GND: 118716158
* SELIBR: 64197
* SUDOC: 026878844
* BNF: cb119039002 (podaci)
* BIBSYS: 90183293
* ULAN: 500337998
* MusicBrainz: 6ccbf2fe-c59d-46d8-8be4-756fdc9ff90c
* NLA: 35206392
* NDL: 00444476
* NKC: jn19981000927
* BNE: XX949088
* CiNii: DA00341125
* CONOR.SI: 13534307
* NSK: 000125897

 |