Koordinate: 41° 26′ 24" SGŠ, 22° 06′ 36" IGD

**Štip** (makedonski: *Штип*) najveći je grad u istočnoj Makedoniji sa svojih 40 016 i sjedište je istoimene Opštine Štip.

Nalazi se na razmeđi između triju prostranih kotlina: Lakavice, Ovčeg Polja i Kočana.

Kao naselje egzistira više od 2000 godina.

Historija
---------

Štip (*Astibo*/*Astibos*) u antičko doba (5. - 9. st. pne.) bio je prijestolnica tračkih Pajonaca koji su tada nastanjivali taj prostor.

Makedonski kralj Aleksandar I. oko 360. pne. priključio ih je svojoj državi.

U rimsko doba, za vrijeme Tiberija (14. - 37.) grad je postao sjedište rimske provincije *Paeonie* i važna točka na putu između antičkih gradova Stobija i Pautalije.

U 3. st stoljeću *Astibo* je razoren za barbarskih provala, naročito Gota, na istom mjestu podignuto je novo naselje - *Estipeon*.

U 5. st i 6. st. Avari i Slaveni (pleme Sagudati) razorili su bizantski grad i naselili se na tom prostoru, od tada grad nosi ime *Štip*. 

Spomenik Aleksandru Velikom na glavnom gradskom trgu
U Štipu su se zaustavili na svom putu za Velikomoravsku Kneževinu slavenski prosvjetitelji Kiril i Metod, tako da je to bio prvi slavenski kraj koji je prihvatio kršćanstvo.

Jedan kratak period bio je pod bugarskom vlašću, nakon toga pod Bizantom, a nakon Bitke kod Velbužda osvojio ga je srpski vladar Stefan Dečanski.

Od 1395 njime vlada Otomansko carstvo i mijenja ime naselja u - *Ishtib*.

Za Karpoševog ustanka 1689.-1690. grad je bio u austrijsko-ustaničkim rukama.

Nakon Balkanskih ratova Štip je postao dio Kraljevine Srbije.

Za Prvog svjetskog rata okupirali su ga Bugari.

Između dva svjetska rata Štip je u sastavu Kraljevine Jugoslavije.

Za Drugog svjetskog rata ponovno su ga okupirali Bugari.

Nakon rata 1944. postao je dijelom nove Jugoslavije.

Od 1991. je u sastavu Republike Makedonije.

Geografske karakteristike
-------------------------

Štip je grad koji leži na dvije rijeke: Bregalnice (samo manji dio na periferiji) i Otinje koja dijeli grad na dva dijela i ljeti gotovo presahne.

Okružen je planinom Plačkovica na istoku, dolinom Krivolak na jugoistoku, i estuarijem rijeke Bregalnice na jugozapadu, i njenim naplavinama na sjeveru.

Saborna crkva sv. Nikole

Znamenitosti
------------

Gradom dominiraju ostatci antičke utvrde na brdu *Isar*.

U njegovu podnožju sa svake strane nalaze se crkve (one formiraju križ i trebale su je duhovno čuvati) *Sv. Vlasilij* (1337), *Sv. Arhangel Mihail* (1332.), *Sv. Jovan Krstitel* (1350.), *Sv. Nikola* (1341.) i *Sv. Spas* (1369.)

Od historijskih građevina, najbolje je očuvana kamena zgrada *Bezistana* iz otomanskih vremena, to je bila natkrivena tržnica: *Bazar*, u njoj je danas smještena umjetnička galerija.

U starom dijelu grada postoje brojne građanske kuće podignute na razmeđi 19./20. st. u tzv - makedonsko-balkanskom stilu.

Pored grada na padinama Plačkovice nalaze se ostatci kasno antičke utvrde *Bargala* (4. st. - 6. st.).

Stanovništvo
------------

Po rezultatima zadnjeg popisa stanovništva iz 2002 grad Štip imao je stanovnika 40.016  od toga je bilo;

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Stanovnika | Stanovnika u % |
| **Ukupno** | **40.016** | 100 |
| Makedonci | 34.937 | 87,31 |
| Romi | 2.134 |  |
|
| Vlasi | 1.527 |  |
| Ostali | 877 |  |

Štip je 1820 godine imao 5 000 stanovnika, a već 1850. 20 000.

Slavni ljudi
------------

* Kiro Gligorov, poznati makedonski predsednik države
* Vlatko Mitkov, poznati rukometaš
* Zvonimir "Zvonko" Mihajlovski, poznati sportski komentator

Privreda
--------

Tipična makedonska građanska kuća iz starog dijela grada (19. st.)
Štip je imao solidno razvijenu tekstilnu industriju, - "Pamučni kombinat Makedonka" i "Astibo", nakon njihova bankrota krajem 1990-ih iz njihova pepela nikla su brojna mala poduzeća: Albatros, Beas-S, Kit–Go Teks, Gracija, Modena, Mavis, Maksima, Beas-S, Briteks, Stipko, Stip-teks, Longurov, Vivendi, D&A, Amareta, Anateks, Angroteks, EAM, Milano, Vabo, Zogori, Metro Premier, Tekstil Invest-Denim, Tekstil Logistik and Eskada. Štip je imao i dobro razvijenu obućarsku industriju (Kombinat Bargala) koji je također propao, a danas umjesto njega rade mali pogoni.

Izvori
------

1. 1 2  Makedonski popis stanovništva iz 2002. (PDF)
2. ↑  Hammond, N. G. L. (1991). *The Miracle that was Macedonia*. London: Sidgwick & Jackson Ltd. str. 22.
3. ↑  „Stip". 7. septembar 2007. Arhivirano iz originala na datum 2012-07-16. Pristupljeno 7. septembar 2007.
4. ↑  „City of Shtip". 7. 9. 2007.. Pristupljeno 7. septembar 2007.
5. ↑  „Geography of Shtip". 13. septembar 2007. Pristupljeno 13. septembar 2007.
6. ↑  [ Историја на Штип]] (`mk`)
7. ↑  „City of Štip". 7. 9. 2010.. Pristupljeno 7 septembar 2010.

Vanjske veze
------------

* Službene stranice grada Štipa
* Štip Online Arhivirano 2009-04-06 na Wayback Machine-u

| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |

***Štip*** na Wikimedijinoj ostavi