**Mandejci** (također *kršćani svetog Ivana* ili *Subba*, *Sabbehi*) su etno-religijska grupa semitskog jezičnog roda naseljena u Iranu (Huzestan) osobito u gradu Hoveiseh i Iraku (Basra). Mandai su poznati i kao Subba (u jednini Subbi) a najpoznatiji su po svojoj religiji mandaizmu.

**Mandeizam** (mandejski: *Mandaiuta‎*, arapski: مندائية‎ *Mandā'iyyah*, persisijki: مندائیان *Mandå'iyyån*) je gnostička religija sa izraženim dualističkim svetonazorom. Njeni sledbenici, Mandejci, poštuju Adama, Abela, Seta, Enoša, Noa, Sema, Arama i posebno Jovana Krstitelja.

Povest
------

Danas je općenitije prihvaćeno da Mandejci potječu od neke judaističke heterodoksne sekte, koja se pod pritiskom oficijelnog židovstva najkasnije u 2. vijeku preselila najprije u Sjevernu Mezopotamiju, a poslije u sadašnju postojbinu (Mark Lidzbarski).

Vera
----

Crtež višeg bića, Abatura, sa drevnog mandejskog rukopisa.
Naziv mandaizam je nastao od reči: mandā - znanje. Manda (arapski: مندى‎) je takođe mesto obožavanja za mandejce. Manda mora da bude izgrađena pored reke kako bi se izvršila *masbattah* jer voda je suštinski element u mandejskoj veri. 

Yahya ibn Zakariyya, među hrišćanima poznat kao Jovan Krstitelj, u mandeizmu ima poseban status, viši nego u hrišćanstvu i islamu. Mandejci ukazuju Jahji najviše poštovanje smatrajući ga jednim od najvećih učitelja i jedinim istinskim mesijom (hristom), zbog čega su poznati kao hrišćani svetog Jovana. Oni ga, međutim, ne smatraju osnivačem svoje religije, koju prate nazad do Adama. Mandejci neke priznaju a neke odbacuju od starozavetnih proroka. Oni odbacuju Abrahama i Mojsija kao lažne proroke, a pravi proroci su im Adam, njegovi sinovi Hibil (Abel) i Šitil (Seth), i njegov unuk Anuš (Enos), kao i Nuh (Noa), njegov sin Sam (Sem) i njegov sin Ram (Aram). Za Jovana kažu da je došao u vreme Pilata, lečio bolesne, dao vid slepima, i podizao mrtve. Mandejci Isusa smatraju "lažnim mesijom" (*mšiha kdaba*) koji je izopačio učenje koje mu je poverio Jovan. Mandejci sebe smatraju nastavljačima Jovanovog učenja, a Reka Jordan je središnja tema njihovog učenja o krštenju.

Oko 1290, dominikanac iz Toskane, Ricoldo da Montecroce, bio je u Mesopotamiji, gde se susreo mandejce. Opisao ih je kao ljude koji preziru Abrahama, obožavaju Jovana, "žive samo u blizini reka u pustinji, i koji se peru danju i noću, da ne budu osuđeni od Boga."

Jezik
-----

Mandejski jezik (ima 3 dijalekta) pripada aramejskoj skupini semitskih jezika, ali danas dosta njih govori i drugim jezicima. U Huzistanu u Iranu govore perzijski, u Iraku arapski. Nešto ih živi i u SAD-u i Australiji (300 u Sydneyju 1995.) Ostali nazivi za njih su Nazorejci.

Izvori
------

1. ↑  Tomislav J. Šagi-Bunić - Povijest kršćanske literature (svezak I) (scribd)
2. ↑  Lupieri, Edmondo (2001). The Mandaeans: The Last Gnostics. Grand Rapids, MI: Eerdmans, pg. 116.
3. ↑  „The Mandaeans, Followers of John the Baptist". Arhivirano iz originala na datum 2011-06-12. Pristupljeno 2011-03-18.
4. ↑  Lupieri, Edmondo (2001). The Mandaeans: The Last Gnostics. Grand Rapids, MI: Eerdmans, pg. 248.
5. ↑  Macuch, Rudolf (1965). *Handbook of Classical and Modern Mandaic*. Berlin: De Gruyter & Co.. str. 61 fn. 105.
6. ↑  Drower, E. S. The Secret Adam: A Study of Nasoraean Gnosis (Introduction, p. xiv), Clarendon Press, Oxford (1960)
7. ↑  The Mandaeans: True descendents of ancient Babylonians

Vidi još
--------

* Mandaizam

Eksterni linkovi
----------------

***Mandejci*** na Wikimedijinoj ostavi

* A language of Iran: Mandaic
* Gnostic John the Baptizer: Selections from the Mandæan John-Book
* The Genzā Rabbā (1925 German translation by Mark Lidzbarski) at the Internet Archive
* Mandaean scriptures: *Qolastā* and *Haran Gawaitha* texts and fragments (note that the book titled *Ginza Rba* is not the *Ginza Rba* but is instead *Qolastā*).