recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Juan Antonio Lavalleja** (Minas, 24. jun 1784. - Montevideo, 22. oktobar 1853.) bio je političar i vojnik, jedan od vodećih boraca za nezavisnost Urugvaja i lidera partije Blanco.

Biografija
----------

Lavalleja se 1811. priključio José Gervasiu Artigasu u borbi protiv španjolskog kolonijalizma, i sudjelovao svim važnijim borbama do 1818. kad je zarobljen i deportiran na otok *Cobras* u Državi Rio de Janeiro, u kom je boravio do 1821.

Po oslobođenju se vratio u Montevideo i 1823. postao je član masonske lože *Vitezovi Orienta* koja je za cilj imala istjerivanje Brazilskog Carstva iz *Bande Oriental* (Urugvaj) i nezavisnost. Kad je uvidio da od tog neće biti ništa otišao je u Buenos Aires pod okrilje 
Ujedinjenih Provincija Río de la Plate. Tamo je pripremio i poveo sa svojih 33 Istočnjaka (*Treinta y Tres Orientales*) u gerilski rat protiv vojske Brazilskog Carstva na istočnoj obali Rio de la Plate.

Nakon istjerivanja Brazilaca, Lavalleja je postavljen za guvernera i kapetan generala Istočne provincije (*Provincia Oriental* odnosno Urugvaja) što je bio u dva mandata (1825. i 1830.
Pored tog postavljen je i za zapovjednika vojske Ujedinjenih Provincija Río de la Plate, koje su tad ratovale sa Brazilskim Carstvom radi Urugvaja.

Kad je 1830. za prvog [predsjednik]]a nezavisnog Urugvaja izabran Fructuoso Rivera, Lavalleja koji je simpatizirao Manuela Oribu poveo je nekoliko pobuna protiv njegove vlade.
Zbog tog je prognan iz zemlje, pa je otišao u Argentinsku Konfederaciju gdje je našao pokrovitelje za rušenje Rivere. U Urugvaj se vratio na čelu vojske i bio jedan od glavnih aktera građanskog rata, kog Urugvajci zovu *Guerra Grande* (Veliki rat). 

Nakon građanskog rata novi predsjednik *Venancio Flores* izabrao ga je 1853. za člana trijumvirata, da zajedno sa njim i
Fructuosom Riverom vodi zemlju, ali je i on kao i Rivera ubrzo umro.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   „*Juan Antonio Lavalleja*" (španjolski). Biografías y Vidas. Pristupljeno 06.12.2023.

Vanjske veze
------------

***Juan Antonio Lavalleja*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Juan Antonio Lavalleja* (na portalu Biografias y Vidas) ()
**FK Romanija** je bosansko-hercegovački fudbalski klub iz Pala, Republika Srpska. Klub se trenutno takmiči u Prvoj ligi Republike Srpske.

Rezultati
---------

FK Romanija je bila prvak Druge lige Republike Srpske grupa „Istok" u sezoni 2008/09.

Istorija
--------

Klub je osnovan 1934. pod imenom „Vihor". Odmah nakon Drugog svjetskog rata klub je promijenio ime u FK „Milan Simović" po imenu romanijskog narodnog heroja, a ubrzo poslije toga u sadašnji naziv FK „Romanija". Klub je jedno vrijeme nosio naziv „Slobodna Romanija".

Početkom ratnih sukoba devedesetih godina u Jugoslaviji, FK Romanija prekida sa radom jer se članovi kluba uključuju u otadžbinski rat. Tokom otadžbinskog rata Republike Srpske 1992-1995, FK Romanija gubi direktora Vlajka Petrovića, jednog od najboljih igrača Dražena Jasiku, i još šest mladih članova kluba gine u borbama. U periodu rata klub nastavalja sa radom u proljeće 1993. godine, a 1994. se uključuje u kup takmičnje Republike Srpske. Odmah po završetku rata, Romanija se uključuje u Prvu ligu Republike Srpske grupa „Istok".

Pionirska selekcija FK Romanije
-------------------------------

Pionirska selekcija FK Romanije je u sezoni 2002/03. bila prvak Republike Srpske, a u sezoni 2001/02. je bila treća.

Poznati bivši igrači
--------------------

* Vladica Babović
* Aleksandar Gutalj
* Veljko Aleksić
* Srđan Delipara
* Marko Blagojević
* Miloš
* Nemanja Knežević

Vidi još
--------

* Fudbalski savez Republike Srpske
* Prva liga Republike Srpske u fudbalu
* Druga liga Republike Srpske u fudbalu
* Fudbalski klubovi Republike Srpske

Izvori
------

* Fudbalski klub Romanija Arhivirano 2011-02-07 na Wayback Machine-u ()

Spoljašnje veze
---------------

* Fudbalski Savez Republike Srpske ()
* Zvanični sajt kluba Arhivirano 2011-02-07 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Prva liga Republike Srpske u fudbalu |
| --- |
| 
1995/96.  •
1996/97.  •
1997/98.  •
1998/99.  •
1999/00.  •
2000/01.  •
2001/02.  •
2002/03.  •
2003/04.  •
2004/05.  •
2005/06.  •
2006/07.  •
2007/08.  •
2008/09.  •
2009/10.  •
2010/11.  •
2011/12.  •
2012/13.  •
2013/14.  •
2014/15.  •
2015/16.  •
2016/17.  •
2017/18.  •
2018/19.  •
2019/20.  •
 |
**Gradac** je reka u zapadnoj Srbiji, pritoka Kolubare. Teče klisurom dubine od 150 do 300 m. i dužine oko 23 km. u pravcu jug-sever. Njen tok je dužine 28 km. i pad od 187 m. Izvor joj se nalazi u podnožju planine Povlen. Klisura reke Gradac predstavlja vrlo atraktivnu ambijetalnu celinu i jedan od najatraktivnijih prostora u ovom delu Srbije. Pejsažne karakteristike se ogledaju pre svega u geomorfološkim odlikama klisure. Bez obzira na neposrednu blizinu Valjeva, ekonomskog centra ovog dele Srbije, klisura je u najvećoj meri ostala očuvana od izgradnje i drugih oblika degradacije, što u ukupnim pejsažnim karakteristikama ovog prirodnog dobra zauzima posebno mesto. 

Obale reke Gradac i njenih potoka su obrasle žbunastim zajednicama sive vrbe (*Salix incana*), rakite (*Salix purpurea*) i sive jove (*Alnus incana*), a suvlje strane klisure mešovitim šumama i šibljacima hrastova (*Quercus cerris, Q. frainetto, Q. petraea*), običnog graba (*Carpinus betulus*), belog graba (*Ostrya carpinifolia*), gloga (*Crataegus monogyna*) i drugih vrsta. Životinjski svet ove klisure je takođe raznovrstan. U vodama ove reke sreću se potočna pastrmka (*Salmo trutta*), lipljan (*Thymallus thymallus*), zlatni vijun (*Cobitis aurata*), a u šumama i na kamenjarima, između ostalih, velika senica (*Parus major*), pupavac (*Upupa epops*), češljugar (*Carduelis carduelis*), carić (*Troglodytes troglodytes*), gluvara (*Anas plathyrhynchos*), žutogrli miš (*Apodemus flavicollis*), riđa voluharica (*Myodes glareolus*), vidra (*Lutra lutra*), zec (*Lepus europaeus*) i druge vrste. Značaju klisure doprinosi i srednjovekovni manastir Ćelije sa crkvom posvećenom Sv. Arhangelu Mihailu, kao i ostaci srednjovekovnog utvrđenja kod sela Branegović.
| Krimske planine |
| --- |
| Dio |
| Dužina masiva: | km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Rimski-Koš  (1 545 m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  Autonomna Republika Krim |

**Krimske planine** (ukrajinski: *Кримскі Гори*, ruski: *Крымские Горы*, krimskotatarski: *Qırım dağları*) je masiv, koji leži na jugoistoku Krima duž obale poluotoka.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Krimske planine* su zapravo sastavljene od tri masiva; glavnog, unutrašnjeg i vanjskog. To su planine pokrivene ravnim vapnenačkim blokovima, koje se blago uzdižu od sjevera prema jugu do najvišeg vrha Rimski-Koš od 1 545 metara. Sjeverne padine Krimskih planina su blage, dok je potpuna suprotna stvar na jugu, gdje se strmo spuštaju prema moru i uskom dobro razvedenom obalnom pojasu. 

Krimske planine imaju bujnu i raznoliku šumsku vegetaciju, počevši od hrasta, bukve, graba, javora i drugih vrsta drveća, po nižim dijelovima, do smreka i pojasa trava na višim nadmorskim visinama. Niži planinski obronci na jugu zasađeni su vinogradima. Tu se sadi i dosta duhana i cvijeća za parfeme. Na sjevernim padinama masiva leži i Simferopolj administrativni centar Autonomne republike Krim.
U masivu postoji velik broj kamenoloma, naročito krečnjaka i diorita.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6   „*Crimea*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 03. 2014.

Vanjske veze
------------

***Krimske planine*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Crimean mountains* na portalu Crimean mountains Arhivirano 2020-02-22 na Wayback Machine-u ()
**Río Gallegos** je grad i općina od 95,796 stanovnika.

Karakteristike
--------------

Río Gallegos se nalazi na jugu zemlje u Provinciji Santa Cruz u kojoj je administrativni centar

Prostire se duž južne (desne) obale estuarija Rijeke Gallegos, udaljen desetak km od Atlantskog oceana i nekih 65 km sjeverno od Magellanovog tjesnaca.

Historija
---------

Argentinska vlada je u želji da učvrsti svoj suverenitet nad Patagonijom postavila 1883. mornaričkog kapetana Carlosa Moyana za guvernera *Teritorija Santa Cruz*. On je svoj zadatak obavljao tako da je svako malo plovio brodom Villarino iz Buenos Airesa do Patagonije.
Kako se to pokazalo nedostatnim u januaru 1885. je osnovana viceprefektura u Río Gallegosu, koji je tako nazvan po rijeci. 
Ona je ime dobila po *Blascu Gallegosu*, jednom od navigatora Ferdinanda Magellana, koji je prvi doplovio do rijeke.

Río Gallegos je izrastao u trgovište za ovčarske farme po Patagoniji i luku iz koje se transportiralo ovčje meso, vuna i koža.
Nakon tog je u maju 1904. vladinim dekretom administracija Teritorija premještena iz Puerto Santa Cruza u Río Gallegos, koji je krajem 1907.postao općina.

Kad je 1957. Santa Cruz proglašen provincijom Río Gallegos postao je njen administrativni centar.

Privreda i transport
--------------------

Río Gallegos je danas najveći centar za trgovinu ovcama u Patagoniji, pa se iz njegove luke izvoze ovce, ali i ugljen iz 210 km udaljenog rudarskog El Turbia, kao i nafta i prirodni plin sa polja sjeverno i južno od grada. 
Grad je i velik garnizon argentinske vojske i njene avijacije.

cestom *N° 3* povezan sa gradovima na sjeveru Argentine, a uz to ima i *Aerodrom Piloto Civil Norberto Fernández* (IATA: **RGL**, ICAO: **SAWG**) 3 km zapadno od centra.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Río Gallegos in Güer Aike (Santa Cruz)*" (engleski). City Population. Pristupljeno 26.10.2023.
2. 1 2 3 4 5  „*Río Gallegos Argentina*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 26.10.2023.
3. 1 2 3  „*Historia*" (španjolski). Municipalidad de Río Gallegos Argentina. Pristupljeno 26.10.2023.
4. ↑  „*Piloto Civil N. Fernández Airport*" (engleski). Skybrary. Pristupljeno 26.10.2023.

Vanjske veze
------------

***Río Gallegos*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad de Río Gallegos Argentina* ()
**Gallegos** (španjolski: *Río Gallegos*) je rijeka na jugu Argentine u Patagoniji duga 300 km, koja teče u 
Provinciji Santa Cruz i uvire u Atlanski ocean.

Hidrologija
-----------

Rijeka izvire pored čileanske granice imenom *Turbio*, od tamo teče prema jugu okružena planinama Anda na zapadu.
Zatim mjenja smjer i teče prema istoku, kad proteče jezero Cóndor mijenja ime u Gallegos..

U prvom dijelu, svog toka prima brojne pritoke koje dotiču sa čileanskog teritorija. Prva od njih je rijeka *Penitente*, zatim prima vode rijeke *Zurdo* i širim koritom nastavlja svoj tok prema istoku uz velike meandre. Kod lokaliteta *Bella Vista*, se sužava i protiče kroz kanjone.

Tu mijenja smjer i teče prema sjeveroistoku do estuarija i grada Río Gallegos.
Zadnjih 45 km do ušća je pod utjecajem plime, tako da joj vodostaj varira i do 13 metara

Porječje rijeke ima površinu od 19,306 km², od tog 6,969 km² (31,1%), u Čileu, i 12,338 km² (63,9%) u Argentini.

Oko izvora Gallegosa postoje kontraverze, jedni smatraju da je to ušće Rubensa i Penitentea, a neki ušće Turbia i Penitentea, jer je Rubens samo pritoka Penitentea.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Cuenca de los ríos Gallegos y Chico*" (španjolski). Argentina Gobierno. Pristupljeno 24.10.2023.
2. 1 2  „*Hidrología superficial de la Región Hidrográfica del río Gallegos*" (španjolski). Dirección Provincial de Recursos Hídricos,. Pristupljeno 24.10.2023.

Vanjske veze
------------

***Gallegos (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cuenca de los ríos Gallegos y Chico* ()
**Srđa Trifković** (engl. ; Beograd, 19. jul 1954) je srpski i američki publicista, političar i istoričar.

Biografija
----------

Rođen je 19. jula u Beogradu. Diplomirao je u oblasti međunarodnih odnosa na Saseks univerzitetu u Ujedinjenom Kraljevstvu. Doktorirao je iz oblasti istorije na Univerzitetu u Sauthamptonu u Ujedinjenom Kraljevstvu. Bio je savjetnik Vlade Republike Srpske, i njen zastupnik u zapadnim medijima u periodu do 1995. Za vrijeme raspada Jugoslavije je obavljao dužnost predstavnika Republike Srpske u Londonu, i bio je savjetnik Biljane Plavšić tokom njenog predsedničkog mandata. Bio je savjetnik Vojislava Koštunice, tokom njegovog predsedničkog manadata, kao i savjetnik prestolonasljednika princa Aleksandra II Karađorđevića. Dr Srđa Trifković je bio direktor centra za međunarodne odnose pri Rokford institutu u Ilinoju, do 31. decembra 2008, kada je dao ostavku. Bio je urednik odjeljenja međunarodnih odnosa pri američkom paleokonzervativnom magazinu Hronike (1998–2009). Kao novinar je radio za britanski BBC radio, Glas Amerike, američki U.S. News & World Report, Vašington Tajms, te za beogradski magazin Duga.

Međunarodnoj javnosti je najpoznatiji po knjizi *The Sword of the Prophet: The politically incorrect guide to Islam* (sh. *Mač islama: Politički nekorektni vodič u islam*) iz 2002. godine koja je od strane kritičara bila optuživana za poticanje islamofobije. Trifković, koji je na Haškom sudu često svedočio u korist srpskih optuženika za ratne zločine počinjene 1990-ih se često optužuje i za apologetski stav prema srpskom nacionalizmu.

Dela
----

* „Rivalry between Germany and Italy in Croatia, 1942-1943". *The Historical Journal* (Cambridge University Press) **36** (4): 879–904. December 1993.
* *Ustasa: Croatian separatism and European politics, 1929-1945*, London (1998); ISBN 1-892478-00-5
* *The Sword of the Prophet: The politically incorrect guide to Islam: History, Theology, Impact on the World*, Boston, Regina Orthodox Press (2002); ISBN 1-928653-11-1
* *Defeating Jihad: How the War on Terrorism May Yet Be Won, In Spite of Ourselves*, Regina Orthodox Press (2006) ISBN 978-1928653264
* *The Krajina Chronicle: A History of Serbs in Croatia, Slavonia and Dalmatia*, The Lord Byron Foundation, (2010) ISBN 978-1892478108

Spoljašnje veze
---------------

***Srđa Trifković*** na Wikimedijinoj ostavi

* Serbianna: Biography: Srdja Trifkovic ()
* Srđa Trifković broadcast on Newsnight, BBC2, 1995 ()
* Biografija: Dr Srđa Trifković Arhivirano 2015-11-19 na Wayback Machine-u ()
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Trg**. Za gradsko naselje grada Ozlja, v. Trg (Ozalj).* |

 Za naselje u općini Dvor, vidite članak Trgovi (Dvor).
**Trg** je otvoreni prostor okružen kućama koji se obično nalazi u srcu tradicionalnog grada i na kojem se okuplja zajednica. Često su na trgu važne ustanove, kao što su sudnica ili gradska vijećnica.

Trgovi su prikladni za tržnice, koncerte, političke skupove i druge događaje koji trebaju širok otvoren prostor. Kako su obično u središtu grada, trgovi često imaju dućane i butike. Trg često ima fontanu, zdenac, spomenik ili kip. 

U urbanizmu, trg je planirano otvoreno područje u gradu, obično četverokutna oblika. Neki su trgovi dovoljno veliki da služe kao "narodni trgovi" na kojima se zbivaju povijesni događaji jedne nacije. U Zagrebu je takvu ulogu do 20. stoljeća imao Markov trg, da bi ga zamijenio Jelačićev trg. Drugi takvi trgovi u svijetu jesu, na primjer, Crveni trg u Moskvi, Trg nebeskog mira u Pekingu, National Mall u Washingtonu i Trafalgar Square u Londonu.

Galerija trgova
---------------

* Trg bana Jelačića u ZagrebuTrg bana Jelačića u Zagrebu
* Trg Republike u BeograduTrg Republike u Beogradu
* Trg Republike (Prokurative) u SplituTrg Republike (Prokurative) u Splitu
* Times Square u New YorkuTimes Square u New Yorku
* Isakijevski trg u PetrograduIsakijevski trg u Petrogradu
* Trg palače u PetrograduTrg palače u Petrogradu
* Crveni trg u MoskviCrveni trg u Moskvi
* Nakš-e Džahan u IsfahanuNakš-e Džahan u Isfahanu
* Trg Paternoster u LondonuTrg Paternoster u Londonu
* Glavni trg u BrasovuGlavni trg u Brasovu
* Majdan Nezaležnosti u KijevuMajdan Nezaležnosti u Kijevu
* Wallensteinov trg u JicinuWallensteinov trg u Jicinu
* Trg u EberswaldeuTrg u Eberswaldeu
* Trg Dam u AmsterdamuTrg Dam u Amsterdamu
* Glavni trg u PečuhuGlavni trg u Pečuhu

Vanjske veze
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Trgovi** |
**Ben Turpin** (19. septembar 1869 - 1. jul 1940) bio je američki glumac, koji je stekao slavu kao zvijezda kratkih *slapstick* komedija u doba nijemog filma.

Rodio se u New Orleansu kao dijete vlasnika slastičarnice. Prije nego što se počeo baviti filmom, nastupao je u cirkusu i vodviljima. Tamo je koristio vlastitu razrokost, koju je kasnije tumačio posljedicom nesreće u mladosti. Prvi filmske nastupe je imao za čikaški studio Essanay, gdje je nakon nekoliko godina radio zajedno s mladim Charliejem Chaplinom. Njihova suradnja nije dobro završilo, a što se tumači različitim temperamentima i komičarskim sklonostima - za razliku od metodičnog Chaplina, Turpin je volio improvizacije i "sirovi" slapstick. Kasnije se preselio u Hollywood i radio za Macka Sennetta. Nakon dolaska zvučnog filma se dobrovoljno povukao sa scene, smatrajući da se ne može prilagoditi novoj tehnologiji. S druge strane je već bio financijski zbrinut uspješnom trgovinom nekretninama.

U privatnom životu je Turpin bio rimokatolik. Bio je oženjen za dva puta - prvo za glumicu Carrie Le Mieux, a nakon njene smrti za Babette Dietz. Umro je od srčanog udara.

Izvori
------

1. ↑  „Wife Of Ben Turpin Is Dead". The Southeast Missourian. 2 October 1925. Pristupljeno 23. XI 2010.

Vanjske veze
------------

***Ben Turpin*** na Wikimedijinoj ostavi

* Ben Turpin na sajtu IMDb
* Turpin biography on entertainment.msn.com Arhivirano 2003-05-14 na Wayback Machine-u
* Ben Turpin na Find a Grave
* Ben Turpin at Virtual History
* "BEN TURPIN: The Rear Guard of Saxicolous Wayfarers of Cinematic Finitude"
* Mr. Flip available for free download from archive.org
* Ben Turpin on the cover of *Life* magazine, posthumously(9 years after his death), September 5 1949
**Preduzeće**, ili **privredno društvo**, je pravno lice koje obavlja delatnost u cilju sticanja dobiti. Naziva se još i firma, **kompanija** ili korporacija.

Vrste
-----

*Glavni članak: Vrste preduzeća po državama*
Preduzeća, u zavisnosti od osnivača, mogu biti javna i privatna. Javna preduzećah osniva država ili jedinica lokalne samouprave radi obavljanja delatnosti od opšteg interesa. Privatno preduzeće može osnovati svako fizičko lice i pravno lice.

Pravne forme preduzeća su:

* ortačko društvo;
* komanditno društvo;
* društvo sa ograničenom odgovornošću;
* akcionarsko društvo.

Funkcije
--------

Ciljna funkcija prеduzeća je dobit (profit). Ovo karakteriše sve pravne forme preduzeća. Preduzećima koja obavljaju delatnost od opšteg interesa svojstveno je da, pored ove ciljne funkcije, mogu imati i sekundarnu ciljnu funkciju. Ona se sastoji u zadovoljavanju potreba korisnika usluga iz obavljanja ove delatnosti. Nije isključeno da se preduzeća osnivaju radi uštede troškova svojim osnivačima, bez obzira na to što Zakon o preduzećima izričito ne predvića. U pitanju su: istraživanja tržišta, istraživanja nalazišta određenih rudnih sirovina, obavljanje određenih zajedničkih funkcija i slično.

Preduzeća organizuju proizvodnju, nude na tržištima određene količine roba (gotovih proizvoda), nastojeći da maksimiziraju svoje dobiti. Kada odlučuju o proizvodnji i ponudi, preduzeća nastoje da svoje prozvode (usluge) prodaju po takvim cenama, kako bi pokrili cene koštanja (odnos ukupnih troškova proizvodnje i prometa po jedinici proizvoda) i ostvarili određeni iznos dobiti (na primer, u vrednosti 10% cene koštanja). Preduzeća se uzdržavaju od smanjivanja cena, jer to mogu uraditi i konkurenti. Tima mogu više izgubiti nego dobiti. Ovakvo ponašanje preduzeća svojstveno je privredama sa izraženom konkurencijom i bez značajnih inflatornih i monopolističkih tendencija.

Obeležja
--------

Osnovna obeležja preduzeća su:

* preduzeće ima svoju ekonomiju;
* ekonomiju ostvaruje u okruženju sa kojim je u permanentnoj komunikaciji;
* preduzeće je složen, dinamički, ekonomski sistem;
* preduzeće je poslovno-finansijski entitet, te se kao takav rukovodi, pre svega, poslovno-finansijskim ciljevima;
* procesima i pojavama u preduzeću upravlja kompetentan menadžment.

Vidi još
--------

* Vrste preduzeća po državama
* Preduzetnik
* Profit

Literatura
----------

* Dignam, A and Lowry, J (2006) Company Law, Oxford University Press ISBN 978-0-19-928936-3.
* John Micklethwait and Adrian Wooldridge, The Company: a Short History of a Revolutionary Idea (New York: Modern Library, 2003)

Vanjske veze
------------

***Kompanija*** na Wikimedijinoj ostavi

* Spiegel-Artikel: Geheimnis der Namen – Warum Firmen heißen wie sie heißen
* decisions.ch Entscheidungen zum Schweizer Firmenrecht
* zefix.ch Zentraler Firmenindex der Schweiz in vier Sprachen
**Banja u Starom Slankamenu** je najstarija banja u Vojvodini. Nalazi se u opštini Inđija.

Na slanim izvorima postojalo je lečilište još u tursko doba. Posle odlaska Turaka banja je zapuštena, a ponovo dobija na značaju krajem XIX veka.
Prva analiza vode obavljena je 1876, dok je lečilište osnovano 1906. godine. Savremeni razvoj banje počinje 1964. godine izgradnjom nove banjske zgrade i stacionara.
Stari Slankamen ima izvore mineralne vode temperature 18, 4 °C, koja se ubraja u slano – jodne vode natrijumskog tipa. Lečenje se obavlja u Specijalnoj bolnici za neurološka oboljenja i posttraumatska stanja "Dr Borivoje Gnjatić „. Terapije obuhvataju hidroterapije, kineziterapije, elektroterapije i radne terapije.
Smeštena u savremeno opremljenoj zgradi, izgrađenoj u uravnoteženom prirodnom okruženju na obali Dunava, ova medicinska ustanova ima sedativno dejstvo na čoveka. Poslednjih godina, banja je u više navrata renovirana i u okviru banjskog kompleksa 2007. godine izgrađen je nov savremeno opremljen objekat za smeštaj, tzv. "IV Blok ", u kome smeštaj mogu potražiti i turisti.
Preporučuje se za: Oboljenja centralnog i perifernog nervnog sistema, oboljenja lokomotornog sistema posle povreda ili operacija, reumatske i ginekološke bolesti.

Prirodni lekoviti faktori

Banja ima mineralne vode temperature 18,4 °C.

Prirodne vrednosti u okolini

Banja se nalazi na obali Dunava i postoji mogućnost obilaska okoline brodom. U blizini je Fruška Gora koja je jedan od najstarijih nacionalnih parkova u zemlji.

Kulturno istorijski spomenici u okolini

Banja se nalazi u blizini najvećih gradova u zemlji Beograda i Novog Sada, koji su bogati kulturno-istorijskim nasleđem. Na 20 km udaljenosti se nalazi poznati turistički centar Sremski Karlovci.

Izvori
------

* 
* 

  


| * p
* r
* u
Banje u Srbiji |
| --- |
| 
Vrnjačka Banja **•** Soko Banja **•** Niška Banja **•** Sijarinska Banja **•** Banja Vrujci **•** Mataruška Banja **•** Vranjska Banja **•** Banja Badanja **•** Bujanovačka Banja **•** Brestovačka Banja **•** Ribarska Banja **•** Gamzigradska Banja **•** Lukovska Banja **•** Bukovička Banja **•** Banja Koviljača **•** Prolom Banja **•** Banja Gornja Trepča **•** Kuršumlijska Banja **•** Ovčar Banja **•** Stara Banja **•** Banja Zvonce (Babušnica) **•** Selters Banja **•** Banja (Priboj) **•** Bogutovačka Banja **•** Banja u Starom Slankamenu **•** Slatinska Banja |  |
**Kasala** (arapski:كسلا/*Kassalā*) je grad od 298,529 stanovnika na jugoistoku Sudana u Vilajetu Kasala. Ona je i administrativni centar tog Vilajeta.

Geografske karakteristike
-------------------------

Kasala se nalazi na jugoistoku Sudana, nedaleko od granice sa Eritrejom, udaljena 571 km od Kartuma i doline Nila. Grad se prostire duž obale Rijeke Mareb, koja se nedaleko od Kasale gubi u pijesku, tako da gotovo nikad ne dospijeva do Nila.

Pogled na grad sa planine Taka
Grad je regionalni centar trgovine, poznat po svojim voćnjacima u okolici. Sve do 1960-ih Kasala je bila važna (posljednja) željeznička stanica, preko koje se odvijao promet roba prema Etiopiji, jer je u to vrijeme Sudan bio egipatsko - britanska kolonija. Danas je međutim ta pruga izvan upotrebe, zbog zategnutih političkih odnosa sa Etiopijom, tako da Kasala više nema ni željezničke stanice.

Danas se sav promet odvija magistralnom cestom Kartum - Port Sudan, na kojoj je Kasala važna trgovačka međustanica.

Historija
---------

Kasala se razvila kao naselje iz vojne utvrde, koju je izgradio Egipatski valija Muhamed Ali Paša za osmanske vojnike za vrijeme vojne ofenzive na Sudan 1840. Kasalu su 1885. zauzeli Mahdisti, i jedno vrijeme držali pod svojom vlasti. Kod grada se odigrala *Bitka kod Kasale* 1894. nakon koje su Talijani zauzeli grad, koji su držali do 1897. kad su je vratili pod vlast Egipatskog kraljevstva. Od 1899. Kasala je bila pod egipatsko - britanskom vlašću sve do 1956. kad je Sudan stekao nezavisnost.

Grob Katmija Hasana
Za vrijeme Drugog svjetskog rata u julu 1940. Talijani iz svoje kolonije Talijanske Istočne Afrike, napali su s jednom brigadom na Kasalu i prisilili mali britanski garnizon da se povuče. No već sredinom januara 1941. Britanci su natjerali Talijane da se povuku iz grada.

Od 1960te Kasala je postala utočište za brojne muslimanske izbjeglice iz Etiopije i Eritreje koji su bježali od međuetičkih i religijskih sukoba koji su bjesnjeli u to vrijeme. U Kasalu su se ponovno počele slijevati izbjeglice, ovaj put sa juga i zapada Sudana i sa Nubijskih planina, za vrijeme Drugog sudanskog građanskog rata 1980. Danas na periferiji grada živi oko 160.000 tih raseljenih ljudi.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Sudan*" (engleski). City population. Pristupljeno 28.8. 2020.

Vanjske veze
------------

***Kasala*** na Wikimedijinoj ostavi

* Kassala program Arhivirano 2005-08-25 na Wayback Machine-u, Ockenden International ()
**La Rioja** je grad i općina od 178,872 stanovnika.

Karakteristike
--------------

La Rioja se nalazi na zapadu zemlje u Istoimenoj provinciji u kojoj je administrativni centar
Prostire se u dolini istoimenog potoka, udaljena 578 km od grada Mendoze.

Historija
---------

Rioju je osnovao u maj 1591. tadašnji španjolski guverner Tucumána, pod imenom
*Ciudad de Todos los Santos de la Nueva Rioja*.

Za kolonijalnih vremena egzistirala je kao mali trgovačko-administrativni centar rudarskog kraja, u kom se povremeno iskapao bakar, srebro i olovo.

Akumulaciono jezero Sauces
Grad je razoren u snažnom potresu 1894. nakon tog je obnovljen modernističkim zgradama. Od starina preostale su ruševine jezuitske crkve iz 16. vijeka.
Od atrakcija ima muzeje arheologije i folklora.

Privreda i transport
--------------------

La Rioja je danas grad [Prehrambena industrija|prehrambene industrije]] (konzerviranje voća, vinarije).

Cestama je povezana sa gradovima u Argentini i Čileu, a uz to ima i *Aerodrom Vicente Almandos Almonacid* (IATA: **IRJ**, ICAO: **SANL**)

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*La Rioja in Capital (La Rioja)*" (engleski). City Population. Pristupljeno 24.10.2023.
2. 1 2 3 4  „*La Rioja Argentina*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 24.10.2023.
3. ↑  „*Ciudad de La Rioja*" (španjolski). Argentina Gobierno. Pristupljeno 24.10.2023.
4. ↑  „*Capitan Vicente Almandos Almonacid Airport*" (engleski). Skybrary. Pristupljeno 24.10.2023.

Vanjske veze
------------

***La Rioja (Argentina)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ciudad de La Rioja* ()
Poznati boem Tin Ujević izlazi iz bifea "Tip-top" u Zagrebu
**Boem** je riječ koja u najširem smislu označava osobu koja prakticira nekonvencionalni ili nonkoformistički životni stil, odnosno svojim ponašanjem namjerno se suprotstavlja uvriježenim moralnim i kulturnim normama, odnosno očekivanjima šire zajednice. Boemi najčešće žive u društvu slično orijentiranih osoba, a njihov način života naziva se **boemstvo**.

Uže značenje
------------

U užem smislu se pod boemima podrazumijevaju književnici, umjetnici, muzičari ili novinari koji se, iz ovih ili onih razloga, smatraju izopćenim iz tzv. društvene matice, odnosno odbijaju prihvatiti njene norme. Boemština se obično odražava kroz "pustolovni" i nomadski način života - boemi preferiraju slobodnu ljubav u odnosu na brak; povremena i honorarna u odnosu na stalna zaposlenja; seljenje iz grada u grad umjesto stalne rezidencije; jednostavni život u odnosu na uživanje blagodati suvremene tehnologije i sl.

Etimologija
-----------

Izraz je nastao od francuske riječi *bohème* kojom su se opisivali nomadski Romi porijeklom iz Češke odnosno Bohemije.

Boemske četvrti
---------------

Boemi se obično okupljaju u tzv. boemskim četvrtima velikih gradova. Kao primjeri se navode Sucidar Montmartre i Montparnasse u Parizu, Greenwhich Village u New Yorku, Užupis u Viljnusu (Litvanija) ili Skadarlija u Beogradu.

Poznati boemi
-------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Blaž Slišković
* Dane Stojiljković
* Desimir Žižović Buin
* Đura Jakšić
* Erik Sati (*Erik Satie*)
* Frans Hals
* Gi Debor (*Guy Debord*)
* Klod Debisi (*Claude Debussy*)
* Mihailo Golubović
 | * Predrag Laković
* Rade Drainac
* Tin Ujević
* Ulderiko Donadini
* Vladimir Nabokov
* Zuko Džumhur
* Žan de Lafonten (*Jean de La Fontaine*)
* Žanka Stokić
* Toma Zdravković
* Nemanja Lukić
 |

Boemi u umjetnosti
------------------

* "Boemi", opera Đakoma Pučinija
* "Boemi", roman Henrija Murgera (*Anri Mirže*) izdana u Zagrebu 1955. (naslov originala: *Scènes de la vie de bohème*)
* "Boem u duši", album hrvatskog pjevača Dražena Zečića iz 1995. godine
* "Moj boemski život", roman srpskog pisca Milisava Krsmanovića iz 2002. godine

Od boema su se u 20. vijeku razvili beatnici, kao i neke druge urbane supkulture.

Vanjske veze
------------

* *Bohemianism and Counter-Culture* Arhivirano 2010-11-10 na Wayback Machine-u
**Astronomijsko brojanje godina** ili **numerisanje godina** počiva na brojanju godina *naše ere* (*Anno Domini* ili *Common Era* na engleskom), ali se strožije sprovodi uobičajeno brojanje decimalnih i celih brojeva. Tako ovde postoji godina 0 a godine pre nje se označavaju znakom '-' (minus). Time je nepotrebno označavanje "n.e." odn. "AD/CE". 

Tako je godina 1. pne. (ili BC na engleskom) označena sa **0**, 2. pne. je **-1** i uopšte je *n*-ta godina pne. označena sa (1-*n*). Brojevi godina n.e. nisu promenjeni, nema oznake ere. Ispred nema nikakvog znaka ili je stavljen znak "+". Za normalna računanja je često potreban broj 0, ovde najviše kada se računa broj godina u periodu koji se proteže preko granice ere, krajnje godine samo treba oduzeti jednu od druge (raniju od kasnije, dva minusa će činiti plus). Npr. koliko je godina prošlo između 1.1. 1. godine pne. i 1.1. 1. godine n.e? Prvo nam na pamet pada 2, ali je u stvari jedna, jer nema 0. godine u označavanju "n.e.". U a.b.g. to bi bili 1.1. 0. godine i 1.1. 1. godine, 1-0=1, stvar je odmah očigledna. 

Sistem je dobio ime po tome što se koristi u astronomiji. Retko koja disciplina osim istorije se bavi vremenom pre 1. godine, među izuzecima su dendrohronologija, arheologija i geologija, poslednje dve koriste izraz "godine pre sadašnjice" (*before the present* - BP). Iako se apsolutne brojne vrednosti astronomskih i istorijskih godina razlikuju za samo jedan pre 1. godine, ova razlika je kritična kada se računaju astronomski događaji poput pomračenja ili planetarnih konjunkcija kako bi se odredilo kada su se dogodili istorijski događaji vezani uz njih. 

Nultu godinu su prvi koristili francuski astronomi Philippe de La Hire (1702) i Jacques Cassini (1740). Ali oni nisu koristili obrazac -/0/+ već odgovarajuću oznaku na latinskom ili francuskom BC/AD tako da je niz tekao 2 BC, 1 BC, 0, 1 AD, 2 AD itd. U 19. veku astronomi će označavati godine sa BC/0/AD ili -/0/+, ovaj drugi način je stekao ekskluzivitet tek sredinom 20. stoleća.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Astronomijsko brojanje godina** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Unutrašnjost stadiona
**Emirates Stadium** je nogometni stadion u sjevernom Londonu na kojem svoje domaće utakmice od ljeta 2006. igra Arsenal. Stadion ima kapacitet od 60,432 mjesta, što ga čini drugim najvećim stadionom u Engleskoj Premier Ligi nakon Old Trafforda, doma Manchester Uniteda. Stadion je zamijenio Arsenal Stadium, poznatiji kao Highbury, koji je svojim kapacitetom od 38,419 mjesta postao premalen zahtjevima publike i kluba. Stadion je izvorno bio poznat pod nazivom **Ashburton Grove**, prije negoli je prava na imenovanje u listopadu 2004. otkupila zrakoplovna tvrtka Emirates Airline iz Ujedinjenih Arapskih Emirata.

Prva utakmica uopće odigrana na Emirates Stadiumu bila je oproštajna utakmica Dennisa Bergkampa protiv njegovog bivšeg kluba Ajaxa iz Amsterdama 22. srpnja 2006. a prva natjecateljska utakmica odigrana je 19. kolovoza između Arsenala i Aston Ville u Premiershipu, a završila je neodlučenim rezultatom 1:1. Prva utakmica europskog klupskog natjecanja odigrana je 23. kolovoza između Arsenala i zagrebačkog Dinama u trećem pretkolu Lige prvaka, a završila je pobjedom Arsenala 2:1. Prvi gol koji je Arsenal primio u europskim natjecanjima na svom novom stadionu postigao je hrvatski reprezentativac Eduardo Da Silva sadašnji igrač Arsenala. Prva međunarodna utakmica odigrana je 3. rujna 2006. kada je Brazil u prijateljskoj utakmici pobijedio Argentinu s 3:0. Dosad najveća posjeta bila je 60,132 gledatelja na utakmici Premiershipa protiv Readinga 3. ožujka 2007. koju je Arsenal dobio rezultatom 2:1.

***Emirates Stadium*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Stadioni klubova FA Premier lige sezone 2013./14. |
| --- |
| 

Anfield (FC Liverpool)  **•** 
Britannia Stadium (Stoke City)  **•** 
Cardiff City Stadium (Cardiff City)  **•** 
Carrow Road (Norwich City)  **•** 
Craven Cottage (FC Fulham)  **•** 
Emirates Stadium (FC Arsenal)  **•** 
Etihad Stadium (Manchester City)  **•** 
Goodison Park (FC Everton)  **•** 
KC Stadium (Hull City)  **•** 
Liberty Stadium (Swansea City)  **•** 
Selhurst Park (Crystal Palace)  **•** 
Old Trafford (Manchester United)  **•** 
St James' Park (Newcastle United)  **•** 
Stadium of Light (AFC Sunderland)  **•** 
Stamford Bridge (FC Chelsea)  **•** 
St. Mary’s Stadium (FC Southampton)  **•** 
The Hawthorns (West Bromwich Albion)  **•** 
Upton Park (West Ham United)  **•** 
Villa Park (Aston Villa)  **•** 
White Hart Lane (Tottenham Hotspur)
 |
**Sorata** je grad od 2,788 i općina od 23,926 stanovnikana zapadu Bolivije u Departmanu La Paz i Provinciji Larecaja u kojoj je administrativni centar..

Karakteristike
--------------

Sorata se prostire u kotlini Masiva Cordillera Real na 2,700 m nadmorske visine, istočno od Jezera Titicaca, udaljena 150 km sjeverozapadno od glavnog grada La Paza.

Iznad grada uzdiže se planina Illampu visoka 6,368 metara koja je zbog težine uspona popularna među alpinistima.

Historija
---------

Prvi španjolski kolonist Pedro de Candía, došao je do te kotline u potrazi za zlatom 1538. ali je zbog otpora domorodaca odustao od tog da se naseli. Nakon njega to su bezuspješno pokušala još petorica, tako da je prvo naselje osnovano tek 1590.

Sorata je za Vicekraljevstva Peru postala važna citadela na putu do rudnika zlata. Zbog tog je napadnuta za ustanka Túpac Amarua II - 1781. Nakon opsade koja je trajala tri mjeseca, ustanici su podigli iznad nje branu sa jezerom, kad se posada odbila predati, srušili su branu koja je porušila sve pred sobom i pobili preživjele.

Ponovno je oživjela kad je u oktobru 1826. proglašena administrativnim centrom novosnovane Provincije Larecaja, pod imenom Sorata *Villa de Esquivel*.
Nakon tog je u januaru 1900. dobila i status grada.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Sorata Municipality in Bolivia*" (engleski). City population. Pristupljeno 29.09.2023.
2. 1 2 3 4  „*Sorata in Larecaja (La Paz)*" (engleski). City population. Pristupljeno 29.09.2023.
3. 1 2 3 4  „*Our history*" (engleski). Gobierno Autónomo Municipal de Sorata. Pristupljeno 29.09.2023.
4. ↑  „*Nevado Illampu, Bolivia*" (engleski). Summit post. Pristupljeno 29.9.2023.

Vanjske veze
------------

***Sorata*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobierno Autónomo Municipal de Sorata* (službene stranice) ()
**Tarbijat Jazd** (perz. استقلال يزد) je iranski nogometni klub iz grada Jazda. Sudjelovao je u iranskoj prvoj lizi, iz koje je ispao nakon sezone 2005./06.

Klub se izvorno zvao *Šahid Gandi*, ali nakon jedne sezone u IPL-u, ispao je iz lige. Glavni pokrovitelj je imao financijskih problema, i klubu je prijetio raspad, ali se 20. 7. 2006. našlo nove pokrovitelje i preimenovan je u *Esteglal Jazd*. Nakon samo dva tjedna, pokrovitelji su odustali od kluba i uz pomoć lokalnih vlasti pronađen mu je novi pokrovitelj pa je preimenovan u *Jazd Behruk Cement*. Mjesec dana kasnije i industrijalci su odustali od kluba pa je preimenovan u *Talije Jazd*, a nedugo kasnije uslijedilo je i peto preimenovanje u *Tarbijat*. Godine 2012. klub je ugašen i njegovu licencu otkupila je kompanija Sang Ahan koja vodi novoosnovani Sang Ahan Bafk. Ipak, dvije godine kasnije klub je obnovljen pod imenom *Tarbijat Jazd Novin* i u sezoni 2014./15. priključio se lizi Azadegan. Iste sezone klub je ispao u trećeligaško, a potom nakon sezone 2015./16. u četveroligaško natjecanje. Do daljnjega nije sudjelovao na nacionalnim natjecanjima.

Sportski direktori
------------------

* Abdolreza Dasta (*Šahid Gandi*)
* Ali Fathollahzadeh (*Esteglal Jazd*; 2006.)
* Mahmud Amiri (*Behruk*, *Talije*, *Tarbijat*; 2006.)
* Kamran Gorbani

Dosadašnji treneri
------------------

* Njemačka Hans-Jürgen Gede (2005./2006.)
* Iran Madžid Džalali (2006.)
* Iran Ibrahim Talebi (2006. - 2007.)
* Iran Hamid-Reza Asiabanpur (2007. - 2008.)
* Iran Davud Mahabadi (2008. - 2009.)
* Iran Jahja Golmuhamedi (2009. - 2010.)
* Iran Hadi Bargizar (2010. - 2012.)
* Iran Firuz Karimi (2012.)

Vanjske veze
------------

* () Službene stranice kluba Arhivirano 2007-11-30 na Wayback Machine-u
* () Perzijska nogometna liga
* () Statistike iranske profesionalne lige

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Tarbijat Jazd** |
Koordinate: 51° 28′ 41" SG Š, 3° 10′ 56" ZGD

**Stadiom Milenijum** (vel: **Stadiwm y Mileniwm**) u Kardifu, Vels je nacijonalni stadion Velsa. Stadion koriste dve ekipe fudbalska reprezentacija Velsa i momci iz ragbija za internacijonalne utakmice. Stadion Milenijum je najveći stadion na ostrvi u Ujedinjeno Kraljevstvo bio, dok se produženje Old Traford na kapacitet od 76.312 gledalaca produžilo u 2006 godine. 

Od UEFE je dobila dozvolu za stadion od 5 zvezde. I sme od sada da aranžira velike fudbalske ivente, na primer final lige šampione.

Istorija
--------

Taj stadion napravljen je godine 1999. u Kardifu, glavnog grada konstitutivne zemlje Velsa. Napravljeno je za SP 1999 u ragbiju. U stadionu se održalo puno utakmice i final prvenstva.

Konstrukcija je bila 126 miliona £ vredna, što je bilo nisko za jedan state-of-the-art stadion. Finansirala je državna lutrija od Velsa sa 46 miliona £ i još privatni investitori.

Stadion Milenijum korišćen je prvi put za veliki ivent u 26. juna 1999, kada je domaćin Vels igrao prijateljsku utakmicu u ragbiju sa Južnom Afrikom. Utakmicu je pobedio Vels sa 29 - 19: prvi put što su zavladali Južnu Afriku.

Vanjske veze
------------

***Millennium Stadium*** na Wikimedijinoj ostavi



| * p
* r
* u
Sportski objekti na Letnjim olimpijskim igrama 2012. u Londonu |
| --- |
| Olimpijski park | London Aquatics Centre • Basketball Arena (London) • London Velopark • Eton Manor • Copper Box • Olympic Stadium (London) • Riverbank arena (London) • Water Polo Arena |
| Zona River | ExCeL London • Greenwich Park • O2 arena (London) • Royal Artillery Barracks |
| Zona Central | All England Lawn Tennis and Croquet Club • Earls Court Exhibition Centre • Horse Guards Parade • Hampton Court Palace • Hyde Park, London • Lord's Cricket Ground • Maratonska staza na Letnjim olimpijskim igrama 2012. • Regent’s Park • Wembley Arena • Wembley Stadium |
| Objekti van Londona | Eton Manor • Hadli Farm • Lee Valley White Water Centre • Weymouth and Portland National Sailing Academy |
| Fudbalski stadioni | Ricoh Arena • Hempden park • Millennium Stadium • Old Trafford • St James' Park |
**Abu-Rajhan Biruni** (perz. ابوریحان بیرونی), perzijski astronom, matematičar, fizičar, geograf i filozof. Rođen je 973. godine u blizini Kjata, glavni grad Horezma (današnji Uzbekistan). Umro je 1048. godine. Studirao je jezike, islamsko pravo i mnoge druge naučne oblasti. Astronomijom se počeo baviti već sa sedamnaest godina. Jedan krater na Mjesecu je dobio ime po njemu.

Život
-----

Biruni je bio jedan od najvažnijih enciklopedista svog vremena. Iako je bio veoma bogat, posvedio se pronalaženju znanja. Cijelo vrijeme provodio je izučavajući razne naučne discipline. Nije bio samo astronom i matematičar, nego se bavio i fizikom, zemljopisom i mnogim drugim znanostima. Za vrijeme vladavine kralja Mahmuta od Gaznija, više puta je sa njim putovao u Indiju zbog znanstvenih istraživanja. Tamo je izučavao indijski jezik, a pamti se i kao prvi musliman koji je izučavao indijsku religiju i filozofiju.

Radovi
------

Birunijeva ilustracija pomračenja mjeseca
### Astronomija

U području astronomije je učinio jako mnogo. Raspravljao je o rotaciji Zemlje i kretanjima planeta u svemiru. Tvrdio je da se planete kreću. Ta tvrdnja je tek kasnije priznata i to dugo nakon njegove smrti. Izračunao je udaljenost između pojedinih zvijezda. Nacrtao je pomračenja, a pomračenje Mjeseca je koristio da izračuna razliku dužina na površini Zemlje. Na ovaj način je egzaktno izračunao daljinu između dva mjesta u današnjem Iranu. 

### Matematika

U matematici je Biruni opisao geometrijsku trigonometriju. 

### Geografija

U području geografije je relativno tačno izračunao obim ekvatora, napravio je prvi globus i predstavio podlogu za računanje daljine između mjesta. 

### Fizika

Kada je riječ o fizici, Biruni ima svoje zasluge i na ovom polju. Ovdje je poznat po izračunavanju specifične težine dragog kamena i metala. 

### Filozofija

U filozofiji se bavio Aristotelovom logikom. Dopisivao se sa Ibn Sinom što je bilo značajno za razvoj dijalektičke misli.

Djela
-----

Spisi njegovog stvaralaštva nalaze se u biblioteci Mervove džamije. Njegova najpoznatija djela su:

* El-Kanunul-Mesud (knjiga iz područja astronomije, matematike i drugih znanosti)
* Et-Tefhim fi awetis-sina'atit-tendžin (Uvod u astronomiju)
* Kitabul-Hind (knjiga koja opisuje indijsku kulturu, religiju i jezike)
* El-Asarul-bakije fil-umemil-kali' (Zaostavštine prijašnjih nacija)
* Kitabus-saide (Knjiga apoteke)

Vanjske veze
------------

***Abu-Rajhan Biruni*** na Wikimedijinoj ostavi

* Društvena i politička teorija Abu Rejhana Birunija

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 100174240
* LCCN: n80014376
* ISNI: 0000 0001 2145 0850
* GND: 118511327
* SELIBR: 32707
* SUDOC: 028970802
* BNF: cb120695932 (podaci)
* BIBSYS: 90616829
* NLA: 35908468
* NKC: jn20000600876
* BNE: XX1082729
* CiNii: DA01899509
* CONOR.SI: 283508323

 |
**Đulići** (nekad zvani *Đuliće*) su selo pored Andrijevice na sjeveroistoku Crne Gore od nekih 260 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Đulići leže na prosječnoj nadmorskoj visini od 900 metara u planinama Prokletija, kod ušća riječica Perućica i Kuckaje, koje nakon tog formiraju Zlorečicu pritoku Lima.

Đulići su automobilom udaljeni oko 19 km od Andrijevice jer cesta jako vijuga (kraća pješačka staza ima samo 8 km) i oko 11 km od albanske granice koja leži južno od sela.

Zaseoci sela Đulići prostiru se duž obala triju riječica i po istočnim padinama planine Konjuh. Kroz Đuliće prolazi put koji ide iz Andrijevice za Gusinje.
Stanovnici Đulića su pripadnici plemena Vasojevići, oduvjek se uglavnom bave stočarstvom, jer za to jedino imaju uvjete, brojne pašnjake po okolnim planinama po kojima imaju i vlastite katune.

Historija
---------

Po vlastitoj predaji, selo im se tako zove, jer je lijepo i ravno.Đulići su 1903. imali 72 kuće u kojima je živjelo 457 stanovnika, u zaseocima Novakovići, Babovići, Dragovići i Vušovići.

Poznati stanovnici porijeklom iz Đulića
---------------------------------------

* Milka Babović, Jugoslavenska atletičarka i novinar Televizije Zagreb
* Čedo Vuković, crnogorski književnik i društveni radnik

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   „*Poreklo prezimena, selo Đulići (Andrijevica)*" (srpskohrvatski). Poreklo. Pristupljeno 08. 04. 2014.
2. 1 2   „*Milka Babović – Stranica mog života*" (srpskohrvatski). Montenegrina. Pristupljeno 08. 04. 2014.

Vanjske veze
------------

* Poreklo prezimena, selo Đulići (Andrijevica) ()
*Za ostala značenja, vidi Kizil (razvrstavanje).*

**Kızılırmak** (turski: , "Crvena rijeka"; starogrčki: , *rijeka Halys*; ) je najduža rijeka u Turskoj. Predstavlja izvor energije za hidroelektrane i ne koristi se za plovidbu.

Historija
---------

Hetiti su ovu rijeku nazivali **Marassantiya**. Predstavljala je granicu zemlje Hatti, središta Hetitskog Carstva. U starom vijeku je predstavljala granicu Male i ostatka Azije. Poznata je kao mjesto na kome su se odvijala Bitka Pomrčine 28. 5. 585. pne. Služila je kao granica Lidije i Medije sve dok je lidijski kralj Krez prešao kako bi napao Kira Velikog godine 547. pne. Nakon toga je poražen, te se Perzija proširila do Egejskog mora.

Izvori
------

1. ↑  Kroz historiju se ta bitka nazivala bitkom na Halysu; ime *Bitka Pomrčine* je dobila kasnije kao *prva* bitka koja se može datirati *sa sigurnošću* s obzirom da ju je prekinula pomrčina čiji se može astronomski odrediti.

Vanjske veze
------------

***Kizil*** na Wikimedijinoj ostavi

* Livius.org: Halys - Photos
**NAK** (Novosadski atletski klub; ćirilicom: *HAK, Hoвocaдcки aтлeтcки клуб*, mađarski ***UAC**, Újvidéki Atlétikai Club*) bio je sportski i fudbalski klub iz Novog Sada. Klupska boja bila je žuta.

Historijat
----------

Osnovan je 1910. godine dok je Novi Sad bio u sastavu Kraljevine Ugarske u Austro-Ugarskoj. Okupljao je sportiste mađarske nacionalnosti, za razliku od drugih gradskih klubova: Vojvodine, koja je okupljala Srbe i Makabija, koji je okupljao Jevreje.

Klub je sagradio igralište s tribinama, na kojem se otada igrao i fudbal. Do kraja svog postojanja bio je jedan od najmasovnijih sportskih organizacija u Novom Sadu. Od 1928. djelovala je i teniska sekcija, za koju su izgrađena dva igrališta.

Takmičenja
----------

Nakon Prvog svjetskog rata Novi Sad je ušao u sastav Kraljevine SHS. NAK je igrao u nižim razredima jugoslovenskog fudbala, kao što je Novosadska liga. Godine 1929. prvi put je igrao kvalifikacije za Prvu ligu. Ispao je od gradskog rivala Vojvodine. U sezonama što su uslijedile, NAK je igrao u novosadskim zonskim takmičenjima sve dok 1935. konačno nije uspio ući u najviši razred, ujedno jedini put kad se je NAK takmičio u najvišem razredu jugoslovenskog fudbala, Prvenstvu Jugoslavije u fudbalu 1935/36.

Prvenstvo Jugoslavije 1935/36.
------------------------------

Prvenstvo se igralo po kup-sistemu, a NAK je postigao odlične rezultate. Pobijedio je ŽAK-a iz Velike Kikinde u osmini finala (4:0 kod kuće i 3:3 na gostovanju), osječku "Slaviju" u četvrtfinalu s 4:0 i 2:0, a zaustavila ga je sarajevska "Slavija" u polufinalu, nakon što je iznenađujuće porazila NAK-a u Novom Sadu s 1:3, a na gostovanju je NAK ostao neporažen jer je bilo 1:1.

Gašanje kluba
-------------

Nakon Aprilskog rata 1941. godine i pripajanja tog dijela Vojvodine Mađarskoj, klub se takmičio u mađarskom prvenstvu. Zbog toga su nove jugoslovenske vlasti 1945. ugasile klub.

Poznati igrači
--------------

* Bela Šefer
* Jožef Velker

Izvori
------

1. ↑  Enciklopedija fizičke kulture
2. ↑  Yugoslav First League Tablice i rezultati na RSSSF-u.
3. ↑  NAK Internetske stranice FK "Vojvodine".