recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kraljica Victoria, 1887. godine
**Viktorijansko doba** (engleski Victorian era) Ujedinjenog Kraljevstva je bio period vladavine kraljice Victorije (jun 1837 – 22. januar 1901). U ovom periodu pojavio se feministički pokret sufražetkinje, radnički pokret čartizam, povelja o ukidanju ropstva i promene glasačkog prava. Ovaj period Engleske je drugačiji od prethodnih zbog prelaska sa manufakture na industrijalizaciju. Uticaj druge industrijske revolucije čini viktorijansko doba drugačijim od prethodnih godina engleske istorije.

Viktorijanskom erom prelaz sa ograničenog ka opštem pravu glasa započinje 1832. godine kada je izbornom reformom povećan broj birača, tako da na svakog dvadeset i četvrtog stanovnika dolazi jedan birač. Sve do kraja 19. veka pitanje prelaza sa ograničenog na opšte biračko pravo bilo je vezano samo za muškarce. U viktorijanskom dobu žene nisu imale pravo glasa. Kraljica Viktorija je bila protiv pokreta sufražetkinja.

Viktorijansko doba prekida ulogu Ujedinjenog Kraljestva u transatlanskoj trgovini robljem. Britanski parlament zabranio je trgovinu robljem još 1807. godine, ali ropstvo samo po sebi nije ukinuto još 26 godina posle toga. Posedovanje robova konačno je zabranjeno u Ujedinjenom Kraljevstvu 1833. godine. Veliki bogati vlasnici korporacija iz 19. veka bili su direktno povezani sa trgovinom robljem, a njihova zarada je pomogla u građenju pruga, firmi, zgrada i umetnički kolekcija koje postoje i danas. Viktorijansko doba je uspelo da jedno kraljestvo koje se izdržavalo od ropstva, odvede od ropstva ka industrijalizaciji. Kada su ugalj a zatim i nafta postali široko i jeftino dostupni, robovi su postali manje važni jer su izumljene moderne alatke i mašine da zamene ropski rad. Veliki bogati vlasnici korporacija koji su čitavu manufakturu držali na robovima, pristali su da otpuste robove uvođenjem mašina druge industrijske revolucije.

Vidi još
--------

* Viktorijanski moral
* Pax britannica

Eksterni linkovi
----------------

***Viktorijansko doba*** na Wikimedijinoj ostavi

* Victorians Arhivirano 2016-07-01 na Wayback Machine-u British Library website exploring the Victorian period.
* Victorians.co.uk Victorian Era History Guide.
* Great Victorian Lives – An Era in Obituaries from *The Times*[*mrtav link*]
**Celofisoidi** (lat. **Coelophysoidea**) su bili česti dinosauri iz perioda kasnog trijasa i rane jure. 

Geografski su bili vrlo rasprostranjeni i vjerojatno su nastanjivali sve kontinente. Svi su bili vitki mesožderi nalik na celurosaure, sa kojima su se isprva klasificirali, a neke vrste su imale krhke krijeste na glavi. Bili su dugi između 1 i 6 m. Nije poznato čime su bili izvana pokriveni, pa su ih umjetnici prikazivali ili sa perjem ili sa krljuštima. Neke vrste su možda živjele u čoporima, budući da je na nekim mjestima pronađen veliki broj jedinki. 

Najbolji primjeri celofisoida su *Coelophysis*, *Procompsognathus* i *Liliensternus*. Većina dinosaura koji su se prije svrstavali u takson "Podokesauridae" sada se svrstavaju u celofisoide.

Klasifikacija
-------------

Unatoč svojoj vrlo ranoj pojavi u fosilnim nalazima, celofisoidi imaju veliki broj osobina koje ih razlikuju od primitivnih teropoda. Među najupadljivijima od tih osobina je način na koji su dvije kosti gornje čeljusti vezane, pa je gornja čeljust pokretljiva i sa velikim razmakom između zuba u te dvije kosti. 

Glavni predmet neslaganja među ekspertima za teropode je to da li su celofisoidi dijelili novijeg pretka sa ceratosaurima (*sensu stricto*) nego što su ceratosauri sa drugim teropodima. Većina novijih analiza ukazuje na zadnji slučaj, tj. da Coelophysoidea ne formira prirodnu grupu sa ceratosaurima. Slično tome, iako su se dilofosauridi tradicionalno svrstavali u Coelophysoidea, istraživanja objavljena u kasnim 2000-im pokazuju da su možda u bližem srodstvu sa tetanurima.

### Taksonomija

*Megapnosaurus*
*Gojirasaurus*
* **Natporodica Coelophysoidea**
	+ ?*Dolichosuchus*
	+ ?*Gojirasaurus*
	+ ?*Liliensternus*
	+ ?*Lophostropheus*
	+ ?*Sarcosaurus*
	+ **Porodica Coelophysidae**
		- *Camposaurus*
		- *Podokesaurus*
		- *Procompsognathus*
		- ?*Pterospondylus*
		- *Segisaurus*
		- **Potporodica Coelophysinae**
			* *Coelophysis*
			* *Megapnosaurus*
	+ ?**Porodica Halticosauridae**
		- ?**Potporodica Halticosaurinae**
			* ?*Halticosaurus*

Izvori
------

1. ↑  Smith, N.D. Makovicky, P.J. Pol, D. Hammer, W.R. and Currie, P.J. (2007). "The dinosaurs of the Early Jurassic Hanson Formation of the Central Transantarctic Mountains: Phylogenetic review and synthesis." In Cooper, A.K. and Raymond, C.R. *et al.* (eds.), *Antarctica: A Keystone in a Changing World––Online Proceedings of the 10th ISAES*, USGS Open-File Report 2007-1047, Short Research Paper 003, 5 p.; doi:10.3133/of2007-1047.srp003.

* Rauhut and Hungerbuhler (2000). "A review of European Triassic theropods." *Gaia*, **15**: 75-88.
* Tykoski, R. S. (2005). "Anatomy, Ontogeny, and Phylogeny of Coelophysoid Theropods." Ph. D dissertation.
* Yates, A.M. 2006 (for 2005). "A new theropod dinosaur from the Early Jurassic of South Africa and its implications for the early evolution of theropods." *Palaeontologia Africana*, **41**: 105-122.

Vanjske veze
------------

***Celofisoidi*** na Wikimedijinoj ostavi

* Coelophysoidea i Podokesauridae na DinoData.
**Boj na Večićkom polju** je samo jedan od zanemarenih događaja u historiji Bosne. Prateći kontekstualne izvore, može se pouzdano datirati u period između pada države Bosne (1463.) i definitivnog pada administrativnog centra Vrbanjske doline (grad Kotor, 1519.) pod osmanlijsku upravu. Sa visokom vjerovatnoćom se može pretpostaviti da je to bila posljednja bitka za odbranu Kotora. S tim u vezi postavlja se i pitanje da li je "Bosna šaptom pala" ubistvom svog posljednjeg kralja ili nakon konačne kapitulacije njene vojske.

Historija
---------

Večićko polje je oduvijek imalo egzistencijalni značaj za lokalno stanovništvo. Najprije je bilo izvor osnovnih prihoda od poljoprivrede i ostalih djelatnosti lokalnog stanovništva koje se mogu razvijati na plodnim riječnim nanosima. U davnoj prošlosti bilo je značajno i za opstanak države Bosne.

Večićko polje je bilo poprište velike bitke za odbranu Bosne od najezde Osmanlija. Tada su se oko Mlâvâ, plićaka i gaza na Vrbanji (između Večića i Vrbanjaca) sukobila osmanlijska vojska sa braniteljima Bosne – probosanskm snagama iz gotovo cijele tadašnje države, nakon povlačenja pred nadmoćnim neprijateljem. Prema historijskom kontekstu, to je bilo oko 1463. tj. pada Bosne pod osmanlijsku okupaciju, u borbabama za odbranu srednjevjekovne utvrde Kotor. Zahvaljujući tome, ovaj grad (današnji Kotor-Varoš) je pao tek 56 godina nakon toga.

Bitka na Večićkom polju je, poslije prodora osmanlijske vojske preko Drine na Cvilinsko polje (na gazovima Jošanica, Cvilin i Šiber/Šibar) bio jedan od najsnažnijih bosanskih otpora nadolazećoj Osmanlijskoj imperiji. Legenda o tri poginula brata (šehida) u toj bici, na svojevrstan način, do danas ilustrira poštovanje stanovništva vrbanjske doline herojstva branitelja. Prema ustaljenoj verziji, oni su mrtvi nosili sopstvene glave sve do Večića. Na navodnom mjestu njihove smrti, njima u spomen, na Večićkom polju su podignta tri turbeta. U lokalnimi širim pučkim predanjima se, i bez toga, već stoljećima veliča junaštvo bosanske vojske, unatoč velikom broju izginulih boraca na obje sukobljene strane.
Svojevrsna regionalna atrakcija nekada su bili redovni Aliđunski (Ilindanski, Sveti Ilija) vašeri na Većićkom polju, svakog 2. augusta. Vjerojatno je to bilo tradicionalno zborište starobosanskih obreda, a potom i memorijalno dovište za odavanje poštovanja davne bitke i njenih šehida. Od strane Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine 2003. godine podnesen je zahtjev da se Nekropoli stećaka Trzan i turbeta u Večićima dodijeli status nacionalnog spomenika kulture u BiH .

Povezano
--------

* Historija Bosne i Hercegovine
* Srednjovjekovna Bosna
* Večići
* Vrbanjci
„Lisina (reka)" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Lisina.

**Lisinska reka** je reka u jugoistočnoj Srbiji.

Izvire u mestu Plavilo, u ataru sela Gornje Ržane, ispod Vardenika i Besne Kobile. Uliva se u Lisinsko jezero, sagrađeno 1978. godine. To je brza planinska reka, toka dužine 15 km, pre izgradnje brane ulivala se u Božičku reku. Obe pripadaju Egejskom slivu. Pored jezera Lisina nalazi se crkva Svetog Ilije, kraj koje se svake godine drugog avgusta održava vašar, odnosno obeležava seoska slava sa litijama.

Na reci je selo Gornja Lisina, poznato po građevinskim majstorima. Selo ima osmogodišnju školu, ambulantu, zadružni dom, poštu i tri bakalnice. Veliki broj meštana se odselio poslednjih decenija 20. veka širom bivše Jugoslavije i u inostranstvo. Mnogi od njih dolaze leti u zavičaj, da obiđu napuštene domove i da se podsete na detinjstvo koje su tu proveli.

Literatura
----------

* *Mala enciklopedija Prosveta*, Treće izdanje (1985); Beograd: „Prosveta"; ISBN 86-07-00001-2
* Jovan Đ. Marković (1990): *Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije* Sarajevo: „Svjetlost"; ISBN 86-01-02651-6

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Galibi Marworno** (Galibi do Uaçá, Uaça, Marworno, Uaçauara, Mum Uaça, Aruã, Aruán) je indijansko pleme iz grupe Kariba nastanjeno uz obalu Francuske Gijane i u 3 sela u brazilskoj državi Amapá. Većina Galiba danas se služi francuskim kreolskim i portugalskim. Svako selo ima poglavicu koji se bira direktnim izborom. Galibi iz Amape danas se bavi agrikulturom (višak prodaju), lovom i ribolovom. Ista ova skupina posjeduije i maleni pogon za proizvodnju manjih brodica kojima opskrbljuju cijelu regiju. Seoske škole su dvojezične.

Ime
---

Galibi-Marworno ne identificiraju sebe sa grupum Galibi sa rijeke Oiapoque, koji sami sebe nazivaju Kaliña. Ime Galibi je termin što je nametnut cijeloj populaciji u području rijeke Uaçá od strane državnih službi, točnije ‘Comissão de Inspeção de Fronteiras e do Serviço de Proteção aos Índios’. Naziv Marworno potekao je od imena stare etničke zajednice Maruane ili Maruanu, a počeli su ga koristiti obližnji Palicur i Karipuna Indijanci.

Kratka povijest
---------------

Marworno ili Aruã u kontakt sa Europljanima dolaze veoma rano. Iz područja današnih Gvajana oni migriraju u XVII stoljeću, bježeći pred Portugalcima. U prvoj polovici XVIII stoljeća oni Maraon naseljeni su po jezuitskim misijama na obali Francuske Gijane, zajedno sa Galibima. Kasnije između 1765/68 ekspulzijom jezuita iz Gvajane počinje na područjima starih misija, sela i kolonijalnih naselja jače naseljavanje bijelog stanovništva i deportacija Aruã u sljedećem stoljeću, te njihovo naseljavanje uz rijeku Uaçá. Među njima još danas ima potomaka lovaca na robove.

Galibi Marworno danas
---------------------

Galibi-Marworno populacija smještena je u Amapi na rezervatu Uaça (Áreas Indígena Uaça; 470,164 hektara) na sjeveru države, ali ih ima nešto i na rezervatu Juminã. Prema podacima FUNAI-a 1998. godine najveće selo je Kumarumã na srednjem toku rijeke Uaçá sa populacijom od 1,506 ljudi. Selo Tukai imalo je tek 34 stanovnika i selo Laranjal ili Uahá blizu Jumine 88. van ovih njihovih 3 sela iste godine bilo je 89 Marworna u selu Flecha na rijeci Urukauá. Riba, manioka i piće caxiri glavna su hrana Marworna.

Vanjske poveznice
-----------------

* 350 índios da etnia Galibi Marworno estăo com coqueluche, diz Funasa Arhivirano 2007-09-30 na Wayback Machine-u
* Galibi
* Galibi-Marworno Arhivirano 2006-09-07 na Wayback Machine-u
Saresko jezero
**Urnisko jezero**, takođe i **urvinsko jezero**, je tip tektonskog jezera koje nastaje pri jačim zemljotresima ili pod uticajem čoveka, kada dolazi do kliženja velike mase zemlje i kamenja, koje pri tom pregradi rečni tok. Voda nema kud da otiče pa se ujezerava. Takva jezera su se formirala na Savi 1737. i na Zapadnoj Moravi kod Ovčara 1896. godine. Najpoznatije jezero ovog tipa na svetu je Saresko koje se nalazi u dolini reke Murgab na Pamiru i nastalo je između 8. i 9. februara 1911. godine nakon katastrofalnog zemljotresa i urnisa.

Vidi još
--------

* Zemljotres
* Jezero
* Klizište

Literatura
----------

* Dukić, D. i Gavrilović Lj. (2006): *Hidrologija*, Zavod za udžbenike i nastavna sredstav, Beograd.
* Mastilo, Natalija (2005): *Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd

| * p
* r
* u
Tipovi jezera |
| --- |
| Tektonska | 
* Reliktno
* Vulkansko
* Urnisko
* Meteoritsko

 |  |
| Erozivna | 
* Glacijalno
	+ Cirkno
	+ Valovsko
* Riječno
	+ Protočno
	+ Mrtvaja
	+ Hodovsko
* Kraško
	+ Periodsko
	+ Termokraško
	+ Sufoziono
	+ Pećinsko
* Eolsko

 |
| Akumulativna | 
* Glacijalno (Morensko)
* Riječno (Protočno)
* Primorsko
	+ Laguna
	+ Liman
* Zoogeno

 |
| Vještačka | 
* Akumulacija
* Ribnjak

 |
**Kramer** je niški muzički sastav s dužim istorijatom, ali i diskontinuiranim tokom karijere. Započeli su sa radom 1989. godine, i za kratko vreme uspeli su da steknu status jednog od najznačajnijih niških bendova. Njihov hard rock bivao je svuda veoma dobro prihvaćen gde god su nastupali

Kramer su 1995. objavili svoj prvi album naziva „U mojim mislima", koji je urađen u renomiranom beogradskom „Kazablanka" studiju. Umesto da stvari većom brzinom krenu u afirmativnom smislu napred, grupu napušta voklani solista benda. Nedugo zatim, Kramer okončavaju ovu fazu rada.

Ipak, 2014. godine dolazi do reuniona postave, koju brojni poklonici grupe ne zaboravljajući na njihov raniji background, s oduševljenjem prihvataju. Koncertni nastupi pokazuju da su Kramer i dalje važan niški adut kada je reč o melodic rock/hard rock i 80’s hard rock tendencijama ne samo u gradskom i regionalnom okruženju. Decembra 2017. njihov drugi album sa 8 songova naziva „Hiljadu pitanja", koji je sniman i produciran u FatCat studiju, izlazi za „R’n’r Records".

2022. godine u novoj postavi rade na trecem albumu ...

Članovi
-------

Kramer čine:

Postava 1994.

* Dejan Najdanović Najda (vokal)
* Vladica Mitić Vaki (gitara)
* Aleksandar Ristić Rista (klavijature)
* Miodrag Plavšić Miki (bas)
* Dejan Anđelković Bocko (bubnjevi)

Postava 2017.

* Srđan Vučković Vučko (vokal)
* Darko Đorđević Džoni (gitara)
* Danilo Obradović Trša (gitara)
* Goran Bogićević Blacky (klavijature)
* Miodrag Plavšić Miki (bas)
* Dejan Anđelković Kramer (bubnjevi)

Postava 2019.

* Milos Arandjelović (vokal)
* Vuk Marinić (gitara)
* Stevan Stevanović (gitara)
* Mateja Stošić (klavijature)
* Petar Plavšić (bas)
* Dejan Kramer (bubnjevi)

Postava 2022.

* Miloš Arandjelović (vokal)
* Miloš Kostov (gitara)
* Mateja Stošić (klavijature)
* Saša Veselić (bas)
* Dejan Kramer (bubnjevi)

Albumi
------

* *U mojim mislima* (1995)
* *Hiljadu pitanja* (2017)
* *Live in Nis, 30 godina KRAMER-a /bootleg/ (2021)*
**Ciljano ubijanje** (engleski: ), rjeđe **selektivni atentat** (engleski: ) je izraz kojim se opisuje atentat, odnosno aktivnost vojnih, policijskih, sigurnosnih formacija ili organizacija neke države koje za cilj imaju uklanjanje odnosno fizičku likvidaciju neke osobe. Ciljano ubijanje valja razlikovati od pogubljenja osobe koja se nalazi u pritvoru, odnosno koje je sankcionirano sudskom presudom; kao i od ubijanja do koga dolazi kod redovnog obavljanja vojnih i policijskih aktivnosti (ubijanje osobe koja prijeti životom talaca ili pruža otpor prilikom zarobljavanja/hapšenja). Osobe koje se ciljano ubija su u pravilu vođe ili istaknuti članovi organizacija koje vlasti države koja poduzima takvu akciju smatra terorističkim ili subverzivnim, odnosno toliko opasnim da se po načelu samoobrane protiv smiju koristiti i "esktremne" mjere.

Izraz je ušao u upotrebu početkom 21. vijeka kako bi opisao praksu koju su vlasti SAD uvele nakon napada 11. septembra kao dio strategije Rata protiv terorizma. Njena primjena, koja se pogotovo intenzivirala od strane administracije Baracka Obame je, s druge strane, izazvala kontroverze zbog njene pravne utemeljenosti, te je kritičari često izjednačavaju sa vansudskim pogubljenjima i državnim terorizmom.

Povezano
--------

* Državni terorizam
* Vansudsko pogubljenje
* Političko ubistvo
* Eskadroni smrti
* Rat protiv terorizma
* Prljavi rat
* Operacija Božji gnjev
**Libertad** je grad i općina od 10,166 na jugu Urugvaja u Departmanu San José.

Karakteristike
--------------

Libertad se nalazi nedaleko od ušća Rijeke San José u Rijeku Santa Lucía, udaljen 50 km sjeverozapadno od glavnog grada Montevidea.

Historija
---------

Libertad je osnovan negdje oko 1872. na obali rijeke San José, ali je zbog učestalih poplava nekoliko godina kasnije preseljen na današnju lokaciju.

Danas je poznat po zatvoru za muške političke zatvorenike, koji je podignut 1972.
Procjenjuje se da ih je između 1972. - 1985. kroz njega prošlo oko 3,000 zatvorenika.

U maju 2018. je svečano otvoren spomenik, sa imenima svih zatvorenika koji su tamo držani.
Udruženje bivših političkih zatvorenika Crysol traži njeno konačno zatvaranje, ali se i danas se koristi kao zatvor, ali za obične kriminalce.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Libertad in San José*" (engleski). City Population. Pristupljeno 29.11.2023.
2. 1 2  „*Penal de Libertad*" (španjolski). Mume. Pristupljeno 29.11.2023.
3. ↑  „*Establecimiento Militar de Reclusión 1 (Penal de Libertad)*" (španjolski). Sitios de Memoria. Pristupljeno 29.11.2023.

Vanjske veze
------------

***Libertad, Urugvaj*** na Wikimedijinoj ostavi

* *El municipio de Libertad* ()
**Aleksandrów Łódzki** je grad od 21,754 stanovnika u sredini Poljske u Lodzkom vojvodstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Aleksandrów Łódzki se prostire duž južne obale rijeke Bzure, udaljen petnaestak km sjeverozapadno od centra Łódźa. 
Danas je stambeno-industrijsko predgrađe Łódźa sa kojim je spojen tramvajem, poznat širom Poljske po proizvodnji čarapa, tako da ima i muzej posvećen njima.

Historija
---------

Aleksandrów Łódzki je jedan d rijetkih gradova tadašnje Mazovije, koji je izgrađen od nule početkom 19. vijeka. To je bilo vrijeme kad se i Łódź razvio kao industrijski centar. 
Inicijator osnivanja tekstilne industrije bila je vlada, u to vrijeme relativno autonomne Kongresne Poljske.

Novo naselje uz predionicu tekstila niklo je 1816. na goloj ledini, po modernom Urbanističkom planu. Već 1820. naselje je brojilo preko 1000 stanovnika. 

Brz industrijski razvoj okrunjen je dodjelom statusa grada - 22. marta 1822. 
Grad je dobio ime Aleksandrów po ruskom caru Aleksandru I. Od samog početka je dobio i dodatak, da se zna kom administrativno pripada, tako da je u startu bio *Aleksandrów Łęczycki*, nakon tog *Aleksandrów Fabryczny* i na kraju *Aleksandrów Łódzki*.

Prosperitet Aleksandrówa trajao je do Novembarskog ustanka (1830-1831).
Nakon sloma ustanka desio se i kolaps tekstilne industrije. Nakon perioda kratkotrajnog oporavka 1835.-1845. usljedila je nova kriza, pa se stanovništvo raselilo tako da je Aleksandrów ponovno spao na selo, zbog tog su mu ruske vlasti 1869. oduzele status grada.

Aleksandrów se za Prvog svjetskog rata našao na prvoj liniji fronta, nakon teških borbi trupe njemačkog cara Wilhelma II zauzele su Aleksandrów krajem 1914. i uvele okupacionu upravu, koja je trajala do novembra 1918.

Prve godine u ponovno rođenoj Poljskoj bile su teške, zbog razaranja tokom rata. Nakon puno napora za obnovu industrije Aleksandrówu je 1924. vraćen status grada.

Pobratimski gradovi
-------------------

Aleksandrów Łódzki ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima:

* Austrija Ossiach, Austrija
* Latvija Krāslava, Latvija
* Francuska Puget-Ville, Francuska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Historia i położeniei*" (poljski). Encyklopedia PWN. Arhivirano iz originala na datum 2021-09-03. Pristupljeno 02.09..2021.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Poland, Lodzkie*" (poljski). City population. Pristupljeno 02.09.. 2021.
3. ↑  „*Aleksandrów Łódzki*" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 02.09..2021.
4. ↑  „*Miasta partnerskie*" (poljski). Urząd Miejski w Aleksandrowie Łódzkim. Arhivirano iz originala na datum 2021-09-03. Pristupljeno 02.09. 2021.

Vanjske veze
------------

***Aleksandrów Łódzki*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Aleksandrów Łódzki* (službene stranice) ()
**Univerzitet u Ulmu** je javni univerzitet u Ulmu, Baden-Virtemberg, Nemačka. Univerzitet je osnovan 1967. godine i primarno je usmeren na prirodne nauke, medicinu, inženjerske nauke, matematiku, ekonomiju i računarske nauke. Sa 9.891 upisanih studenata (letnji semestar 2018.), Univerzitet u Ulmu je i jedan od najmlađih javnih univerziteta u Nemačkoj. Kampus univerziteta se nalazi na severu grada na brdu nazvanom Oberer Eselsberg, dok univerzitetska bolnica ima dodatne lokacije širom grada.

Savezna pokrajina Baden-Virtemberg poznata je po nekim od najstarijih i najprestižnijih nemačkih univerziteta kao što su Univerzitet u Heidelbergu, Albert-Ludvig i Tübingen. Prilikom osnivanja Univerziteta u Ulmu kao najmlađeg javnog univerziteta u pokrajini ideja vodilja bila je stvoriti univerzitet s novim pristupom kako u istraživanju tako i u nastavi. Važan koncept od osnivanja univerziteta je bio promovisanje interdisciplinarnosti u akademskom i istraživačkom radu. Važan korak u spajanju snage industrijskog i akademskog istraživanja bio je ostvarenje ideje o naučnom parku oko glavnog univerzitetskog kampusa. Istraživački centri kompanija poput Daimlera, BMW-a, Siemens-a i nekadašnjih kompanija Nokia i AEG, uspostavljeni su na tom mestu, pored instituta univerziteta koji se fokusiraju na primenjena istraživanja.

1998. godine Univerzitet u Ulmu je uveo međunarodni master program na engleskom jeziku: M.Sc. u oblasti komunikacione tehnologije, kao prvi program takve vrste u Nemačkoj. Od tada, ovaj program privlači studente iz različitih zemalja širom sveta. Program za komunikacionu tehnologiju ostvaruje saradnju u istraživanju s mnogim renomiranim univerzitetima širom sveta. 2003. godine Univerzitet u Ulmu bio je uključen u osnivanje privatnog univerziteta u Egiptu, Nemačkog univerziteta u Kairu.

Kako je Albert Ajnštajn rođen u Ulmu 1879. godine, više puta je sugerisano da se univerzitet nazove po njemu. U novembru 2006. godine, senat univerziteta konačno je odlučio preimenovati univerzitet. Međutim, kako ta odluka nije bila potvrđena od strane Ministarstva za nauku, istraživanje i umetnost Savezne države Baden-Virtemberg, univerzitet nije formalno preimenovan i u upotrebi je ostao naziv Univerzitet u Ulmu.

Vidi još
--------

* Obrazovanje u Nemačkoj
* Lista univerziteta u Njemačkoj

Spoljašnje veze
---------------

* Zvanična prezentacija

***Univerzitet u Ulmu*** na Wikimedijinoj ostavi
**Milivoje Mića Marković** (Zagreb, 20. mart 1939 — Beograd, 5. jul 2017) je bio srpski kompozitor. Najpoznatiji kao autor muzike za legendarnu televizijsku seriju Otpisani.

Biografija
----------

Milivoje Mića Marković rođen je 20. marta 1939. u Zagrebu, a gimnaziju i Muzičku školu "Franjo Kuhac" pohađao je u Osijeku. 

U Beograd dolazi 1957. godine i nakon položene audicije postaje član Udruženja džez muzičara Beograda. Upisao je studije prava i paralelno nastavio školovanje u muzičkoj školi Josip Slavenski gde je 1959. godine diplomirao. Predvodio je Big bend u Beogradu. Bio je muzički urednik na Televiziji Beograd, a tokom rada na televiziji bio je i autor i voditelj niza emisija, među kojima je najzanimljivija saradnja sa Mićom Orlovićem kao koautorom brojnih kvizova.

Godine 1972. godine napisao je muziku za film i TV seriju Otpisani. Muzika je snimljena na mikseti koja je ručno pravljena i imala je keramičke cevi.

Zajedno sa Stjepkom Gutom osnovao je Marković-Gut sekstet sa kojim je nastupao na evropskim džez festivalima i snimili pet samostalnih LP-ja. Sa Milošem Petrovićem osniva "M&P South Quartet"", etno-džez orijentacije, koji je snimio dva CD-a. Autor je plana i programa nastave za džez klarinet i saksofon, objavljen u Prosvetnom glasniku Republike Srbije. Držao je klasu saksofona i klarineta na Muzičkoj školi "Stanković" u Beogradu. Tokom karijere stekao je više nagrada i priznanja. 

Oženjen je pevačicom Radmilom Mikić.

Spoljašnje veze
---------------

* U džez me uveo veliki Glen Miler, Politika, 12. 5. 2012.
Za demonstracije godine 1976. vidite članak Tjenanmenski incident.
Kinez privremeno blokira put tenkovima, koji su dan ranije prisilno uklonili prosvjednike s trga. Snimljena 5. lipnja 1989. godine, ovo je jedna od najpoznatijih i najikonskijih fotografija ovog događaja.
**Protesti na trgu Tianmen** su izraz kojim se opisuju masovne demonstracije koje su se u proljeće 1989. godine odigravale u Pekingu, glavnom gradu NR Kine, a u kojima su njihovi učesnici, uglavnom studenti pekinških univerziteta, od vlade na čelu sa Komunističkom partijom Kine (KPK) zahtijevali dalekosežne političke reforme u smjeru demokratizacije tadašnjeg kineskog društva. Njihovi uzroci se tradicionalno tumače negativnim posljedicama ekonomskih reformi Deng Xiaopinga, a povod za izbijanje je bila smrt bivšeg partijskog čelnika Hu Yaobanga, poznatog kao glavnog zagovornika političkih reformi. 

Demonstracije, koje su se odigravale na glavnom pekinškom trgu Tjenanmen su dobile snažnu podršku, te je do maja na ulicama Pekinga znalo demonstrirati i do milion ljudi; istovremeno su pokazale i duboke podjele unutar samog vodstva Partije oko toga da li i kako treba prihvatiti zahtjeve demonstranata. Vodstvo KPK je na kraju u maju odlučilo demonstracije okončati vojnom silom, nakon što je Deng stao na stranu tvrdolinijaša. 

Nakon višednevnih priprema su u noći 3/4. juna 1989. jedinice Narodnooslobodilačke armije rastjerali demonstrante i uklonile barikade koristeći vatreno oružje i oklopna vozila, pri čemu je došlo do najvećeg krvoprolića u historiji Pekinga u 20. vijeku, a što se često naziva **Tjenanmenski masakr**. Pokušaji nastavka demonstracija su krvavo ugušeni sljedećih dana, a uslijedile su masovna hapšenja i čistke, koje su za posljedicu imale nestanak reformatorske struje i kraj nastojanja da se u NR Kini uvede liberalna demokracija zapadnog tipa. Dok se u zapadnom svijetu ti događaji slave kao borba za demokraciju, u Kini, gdje se za njih koristi izraz **Incident 4. juna**, predstavljaju tabu temu i predmet su izuzetno stroge cenzure u medijima.

Povezano
--------

* Tjenanmenski incident (1976)
* Revolucije 1989

Vanjske veze
------------

* *The Gate of Heavenly Peace – Feature-length Documentary* And various archival documents
* Secret recordings resurrect Chinese PM’s criticism of Tiananmen crackdown Arhivirano 2020-11-15 na Wayback Machine-u – Radio France Internationale
* "The Tank Man", 2006 PBS documentary
* BBC's "Witnessing Tiananmen: Clearing the square" with eyewitness accounts of Tiananmen
* Tiananmen Square, 1989 *The Declassified History*
* Tiananmen Dossiers and Video Clips (in French)
**Rezervat prirode Nosi Mangabe** je dio Nacionalnog parka Masoala na sjeveroistoku Madagaskara, na otoku Nosi Mangabeu u provinciji Toamasini.

Geografija i priroda
--------------------

Rezervat prirode Nosi Mangabe udaljen je 2 km od grada Maroantsetra u Antongilskom zaljevu, do njega je moguće doći jedino brodom.
Rezervat prirode Nosi Mangabe osnovan je 1965. na čitavoj površini otoka Nosi Mangabe od 5,2 km² koja je pokrivena tropskom kišnom šumom. Rezervat prirode Nosi Mangabe ima specifičnu floru i faunu, od koje su najpoznatiji pet vrsta lemura, uključujući rijetkog noćnog madagaskarskog prstaša, bjeloglavog lemura, crno-bijelog lemura, mišjeg lemura i patuljastog lemura. Na otoku žive i brojni endemski gmazovi od kojih je najpoznatiji uroplatus (kamuflirajući gušter). Na vrhu otoka se nalazi antičko groblje naroda Betsimisaraka.

### Turizam u rezervatu

Do parka je moguće doći iz grada Maroantsetra brodom, unutar rezervata može se i noćiti u kampu Nosi Mangabe. Informacije o posjetu parku moguće je dobiti u uredima parka u Maroantsetri.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6   Zohor Goulamhoussen (06. 01. 2002). „Réserve spéciale de Nosy Mangabe". Maroantsetra. Pristupljeno 10. 10. 2011.

Povezano
--------

* Nacionalni park Masoala
* Maroantsetra
* Antongilski zaljev
* Masoala

Vanjske veze
------------

* Masoala National Park ()
**Anija Kornificija Faustina Mlađa** (*Annia Cornificia Faustina Minor*, 160 - 212) bila je rimska princeza, najpoznatija kao kćer cara Marka Aurelija, odnosno sestra carice Lucile i cara Komoda.

Rodila se kao kćer Marka Aurelija i njegove supruge Faustine Mlađe. Kasnije se udala za Marka Petronija Suru Mamertina, političara iz Afrike. Za vrijeme Komodove vladavine, u periodu 190-192, je Komod naredio pogubljenje njenog muža i sina, te muževe porodice. Kornificija je preživjela. Za vrijem kratkotrajne vladavine cara Pertinaksa 193. je s njime održavala ljubavnu vezu. Poslije se udala za plemića Lucija Didija Marina.

Godine 212. je rimski car Karakala naredio njeno pogubljenje. Prema Kasiju Dionu je na Kornificija na vijest o tome izvršila samoubistvo rezanjem vena. U trenutku smrti je bila posljednji živi potomak Marka Aurelija.

Izvori
------

* Arhivirano 2020-10-14 na Wayback Machine-u
* Arhivirano 2007-02-02 na Wayback Machine-u
* Arhivirano 2012-10-28 na Wayback Machine-u
* Septimius Severus: the African emperor, By Anthony Richard Birley Edition: 2 – 1999
* Roman social history: a sourcebook By Tim G. Parkin, Arthur John Pomeroy 2007
* A commentary on the Letters of M. Cornelius Fronto, By Michael Petrus Josephus van den Hout, Marcus Cornelius Fronto 1999
* From Tiberius to the Antonines: a history of the Roman Empire AD 14-192, by Albino Garzetti, 1974
**Erik** je bila srednjovjekovna Švedska dinastija, koja je zemlji dala četiri 
vladara.

Historija
---------

Kad je izumrla Dinastija Stenkil na švedski tron se oko 1130. uspeo Sverker Stariji osnivač 
Dinastije Sverker, što je izazvalo moćnu porodicu Erik iz Västergötlanda da zatraži tron za nekog 
od svojih članova.

Zbog tog su se nakon smrti Sverkera (umro 1156.) - rasplamsale borbe za švedsku krunu sa 
rivalskom Dinastijom Sverker, koje su potrajale punih 60 godina.

Osnivač Dinastije Erik bio je **Erik Jedvardsson** poznat kao Erik Sveti - koji se uspeo na švedski tron odmah 
nakon Sverkera 1156.

Dinastija Erik imala je uporište u Västergötlandu, dok su njihovi rivali iz Dinastije Sverker bili jaki u 
Östergötlandu.

Borbe u prestale kad je se na tron uspeo Valdemar Birgersson iz Dinastije Bjelbo.

Vladari Dinastije Erik
----------------------

* Erik Sveti (oko 1156. - 1160.)
* Knut I Eriksson (oko 1167. - 1195.)
* Erik X Knutsson (oko 1208. - 1216.)
* Erik XI Sverkersson (1222. - 1229. 1234. - 1250.)

Izvori
------

1. 1 2 3   „*Sverkerska och Erikska ätterna*" (švedski). Tacitus. Pristupljeno 06. 09. 2015.
2. ↑  „*Erik IX "den helige" Jedvardsson*" (švedski). Historiska Personer. Arhivirano iz originala na datum 2016-09-09. Pristupljeno 06. 09. 2015.

Vanjske veze
------------

* *Släktträd Erikska ätten* na portalu Historiska Personer ()
Mapa koja pokazuje moguću lokaciju Atlantide, iz *Atlantis:The Antediluvian World*, Ignacijusa Donelija
**Atlantida** je mitski otok, o čijem samom postojanju i mjestu postojanja se još ništa ne zna. Prvi put Atlantidu je spomenuo drevni grčki filozof Platon, koji govori da je ona bila razorena prirodnom katastrofom (vjerojatno strašnim zemljotresom ili velikom poplavom), prije više od 9.000 godina prije Platonovog vremena. U dijelu *Kriton* Platon opisuje rat između Atlanta i ostatka tadašnjeg svijeta i kaže da se dogodio prije 9.000 godina. Podatak se odnosi na rat, a ne na katastrofu, koja je prouzrokavala potonuće otoka iako je taj rat prekinula prirodna katastrofa. Spominju ju i Prokl (412 - 485. pne.), Strabon (25. godina ne.), Plinije Stariji (79. god. n.e.), Diodor Sicilski i mnogi drugi.

Mitologija
----------

Prema Platonu Atlantida je bila lijep velik otok, velika kao Libija i Azija zajedno, i nalazilo se s one strane Heraklovih stupova (Gibraltar). To je bila plodna i bogata zemlja, koja je davala dvije žetve godišnje. Stanovništvo se bavilo zemljoradnjom, stočarstvom, i zanatima. Kopali su i topili rude. Najcijenjeniji metal je bilo zlato, koga je bilo u izobilju i jedan metal orihalk koji se mogao naći svuda po otoku.

U sredini otoka nalazila su se dva izvora: jedan s hladnom i jedan s toplom vodom. Oko njih su stanovnici izgradili bazene za kupanje od kojih su neki bili pokriveni. Postojalo je više gradova i tri pristaništa. Zemljom je upravljao Atlant, div, uz pomoć 10 careva. Sastajali su se svakih 6 godina i donosili zakone i sudili. Stanovništvo je uživalo u sreći i bogatstvu sve dok njihovi carevi, nisu zaratili. Vojsku ostatka svijeta su predvodili Jelini, a na njihovom čelu su bili Atenjani. U strahovitoj bici Grci su pobijedili. U jeku najžešćih bitaka zatutnjli su strašni zemljotresi i Atlantida je potonula u more, što je uzrokovao Posejdon.Atlantida podseca na Pompeju.

Vanjske veze
------------

***Atlantida*** na Wikimedijinoj ostavi

* Atlantida na Panthenon Arhivirano 2007-01-24 na Wayback Machine-u
* Atlantida - kolevka čovečanstva Arhivirano 2006-02-03 na Wayback Machine-u
Mreža putova snabdijevanja savezničkih snaga u jugoistočnoj Aziji 1942.-1943. The Hump je na desnom rubu karte
**The Hump** [ðɘ hɑmp] je naziv koji su Saveznički piloti u vrijeme Drugog svjetskog rata koristili za istočne obronke Himalaja preko kojih je više godina išao zračni most za snabdijevanje vojske Čang Kai-šeka.

Engleski naziv "The Hump" doslovno znači "grba" ili "kvrga", dok ovdje u prenesenom smislu znači "preko brijega". Odnosi se na vrlo rizični zračni put - prvo se letjelo preko nižih obronaka da bi se tada strmo uzdizalo direktno preko visokih vrhova gdje su u pravilu vladali vrlo loše vrijeme i jake zračne turbulencije.

Zračni most "preko grbe" otvoren je u travnju 1942. kad su japanske trupe presjekle Burmansku cestu, 1.150 km dug put planina od Kunminga u Kini do Lashia u Burmi. Zračni most je prekinut nakon dovršetka alternativnog puta od Assama u [Indija|Indiji]] do mjesta Bhamo na staroj Burmanskoj cesti. Ovaj kopneni put bio je dug 1.736 km.

Transportni zrakoplovi polijetali su danonoćno iz jedne od 13 Savezničkih baza na sjeveroistoku Indije do jednog od šest kineskih aerodroma udaljenih oko 800 km. Neke posade letjele su i do tri puta dnevno tom rutom. Zbog izoliranosti ovog područja snabdijevanje rezervnim dijelovima i gorivom za zrakoplove bilo je neprekidno otežano. To je prisililo Saveznike da redovno šalju ljude na obronke Himalaja da sa srušenih zrakoplova skidaju upotrebljive dijelove potrebne za održavanje preostalih zrakoplova.

Ovaj zračni most najvećim dijelom organizirao je američki general William H. Tunner koji je 1948. i 1949. značajno doprinijeo održavanju Berlinskog zračnog mosta.

Vanjske poveznice
-----------------

* Arhivirano 2010-05-24 na Wayback Machine-u (engl.)
* Arhivirano 2004-06-24 na Wayback Machine-u (engl.)
* (engl.)
* Arhivirano 2010-02-24 na Wayback Machine-u (engl.)
**Tarata** je grad od 3,952 i općina od 8,517 stanovnika u sredini Bolivije u Departmanu Cochabamba i Provinciji Esteban Arze u kojoj je administrativni centar.

Karakteristike
--------------

Tarata se nalazi u jednoj od dolina Regije Valles, udaljena 35 km od jugoistočno od svog administrativnog centra grada Cochabambe.

Historija
---------

Tarata je u Boliviji znana kao *Villa Colonial* (Kolonijalni gradić) zbog svojih ulica, kuća i crkava i kao grad u kom su rođena dva predsjednika Mariano Melgarejo i Rene Barrientos, njihove kuće su atrakcije grada.

Nastala za kolonijalnih vremena, a u gradić je izrasla uz franjevački samostan, koji je osnovan po naredbi kralja Carlosa IV 1792. da postane centar za obrazovanje misionara.
Općina Tarata osnovana je u novembru 1914.

Predgrađe Huayculi poznato je po grnčariji, a sam grad po sajmovima i po kobasicama (Chorizo Criollo).

Današnji Tarata je administrativni centar stočarsko-ratarskog kraja.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Tarata*" (španjolski). Amdeco. Pristupljeno 12.10.2023.
2. 1 2 3  „*Tarata Municipality in Bolivia*" (engleski). City Population. Pristupljeno 12.10.2023.
3. 1 2 3  „*Tarata in Esteban Arze (Cochabamba)*" (engleski). City Population. Pristupljeno 12.10.2023.

Vanjske veze
------------

***Tarata, Bolivija*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobierno Autonomo Municipal de Tarata* (stranice općine na Facebooku) ()
|  |
| --- |
|  |
| *Razarači klase Beograd* |
| Karijera: | >Jugoslavenska kraljevska ratna mornarica |
| Kobilica postavljena: | .? |
| Porinut: | - Beograd 23. decembar 1937.
- Zagreb 3. mart 1938.
- Ljubljana 28. jun 1938.
 |
| U službi od: | - Beograd august 1938.
- Zagreb novembar 1939.
- Ljubljana septembar 1939.
 |
| Sudbina: | - Beograd potopljen 1. maja 1945.
- Zagreb potopljen 17. aprila 1941.
- Ljubljana potopljena 1. april 1943.
 |
| Glavne karakteristike |
| Deplasman (T): | 1 210 standardni1 655 puni |
| Dužina: | 98 m |
| Širina: | 9,45 m |
| Gaz: | 3,18 m |
| Pogon: | 3 kotla 2 turbine |
| Snaga: | 40 000 KS |
| Brzina: | 38 čvorova (70 km/h) |
| Doplov/samostalnost: | 3000 nm. |
| Posada: | 145 mornara i oficira |
| Naoružanje: | - topovi 4 x 1 - 120 mm/46 Škoda
- 2 x 2 - 40 mm/56 Bofors
- mitraljezi 2 × 1 12,7 mm
- torpeda 2 x 3 - 550 mm
- 30 mina
- 1 klizač dubinskih bombi
 |
| Oklop: |  |

**Razarači klase Beograd**, bila su tri razarača Jugoslavenske kraljevske ratne mornarice; **Beograd**, **Zagreb** i **Ljubljana**, izgrađena od 1937. do 1938.

Historija gradnje
-----------------

Nakon faze suradnje sa Velikom Britanijom od koje je ranih 1930-ih nabavljen razarač Dubrovnik. Kraljevina Jugoslavija se nakon reobnove Male Antante ponovno zbližila sa Francuskom. Ona je na kraju pristala ugrađivati škodine topove pa je Jugoslavenska kraljevska ratna mornarica od nje naručila seriju od 3 razarača, po uzoru na njihov razarač - *L`Adroit*, koji je u to vrijeme slovio kao vrlo brzi i moderno koncipirani brod.

Prema sklopljenom ugovoru, prvi brod Beograd projektiran je i izgrađen u francuskom brodogradilištu - *Siege Social Ateliers et Chanties de la Loire* iz Nantesa od 1936. do decembra 1937. a slijedeća dva Ljubljana i Zagreb izgrađena su po istom dizajnu u splitskom brodogradilištu Jadranska brodogradilišta A.D. - 1938. koje su Francuzi tehnološki osposobili za taj posao.

Oprema i naoružanje
-------------------

Prema sklopljenom ugovoru, dobavljač za glavne topove bila je čehoslovačka firma Škoda, zbog političkog savezništva u Maloj Antanti. Tako da su razarači bili naoružani sa 4 topa od 120 mm sa štitovima, 4 protuavionska topa kalibra 40 mm međusobno razdvojena (koje je isporučila švedska firma Bofors), 6 torpednih cijevi od 550 mm, 2 mitraljeza od 12,7 mm, 30 mina i jednim klizačem dubinskih bombi.
Za pogonski dio dobavljači su bile britanske kompanije; kotlove je isporučio Yarrow Shipbuilders, a turbine Parsons Marine Steam Turbine Company za razarače Zagreb i Ljubljana, a Curtiss za Beograd.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  „*Yugoslaavian Navy*" (engleski). Navypedia. Pristupljeno 28. 8. 2012.
2. ↑  Denis Krnić. „*Povijest splitske brodogradnje: Francuzima dugujemo škver*" (Hrvatski). Slobodna Dalmacija. Pristupljeno 28. 08. 2012.

Vanjske veze
------------

* Yugoslavian Navy - Beograd destroyers (sa portala Navypedia) ()
**Operacija Vetrokaz** (njem. *Windrose*, Vindroze) je bila zajednička operacija Vermahta i četnika protiv partizana u Crnoj Gori. Vođena je od 6. aprila do 8. aprila 1944. godine.

Komanda 21. BAK-a prvobitno nije imala nameru da učestvuje u ovoj operaciji, pošto je smatrala da 181. peš. divizija i četnici Ivana Janičića, komandanta Vučedolske četničke brigade, nisu spremni da učestvuju usled iscrpljenosti u dotadašnjim borbama. Međutim, Komanda 2. oklopne armije nije se saglasila s prednjim stavom 21. BAK-a, pa je jedan ojačani bataljon 181. peš. divizije, u sadejstvu s delovima 369. legionarske divizije, učestvovao u ovoj operaciji u rejonu Vilusa (Nikšić) protiv jedinica 29. NOU divizije. Operacija je počela 6, a završila se 8. aprila 1944. godine.

Izvori
------

1. ↑  „Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 3. aprila 1944. Komandi 2. oklopne armije o pripremama za dejstva, u saradnji s četnicima, na prostoru Podgorica — Cetinje — Nikšić". Arhivirano iz originala na datum 2022-10-28. Pristupljeno 2023-07-07.

Vidi još
--------

* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

Vanjske veze
------------

* Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 3. aprila 1944. Komandi 2. oklopne armije o pripremama za dejstva, u saradnji s četnicima, na prostoru Podgorica — Cetinje — Nikšić Arhivirano 2022-10-28 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **bitkama i ratovima** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Fudbalski klub Santos** (port. *Santos Futebol Clube*) je fudbalski klub iz istoimenog grada u brazilskoj državi Sao Paulo. Klub ima nadimak Peše (*Peixe* - „riba" na portugalskom jeziku), iako im je maskota kit, koji je morski sisar. Razlog tome što je ovo nadimak je i činjenica da je Santos jedini veći klub u državi Sao Paulo koji se nalazi u gradu na moru, dok su svi ostali veći klubovi, u unutrašnjosti države. Navijači kluba su takođe poznati pod nazivom „Santinista".

Klub su osnovali 14. aprila 1912. godine (istog dana kada je Titanik udario u santu leda), trojica sportskih entuziasta (*Raimundo Marques*, *Mário Ferraz de Campos* i *Argemiro de Souza Júnior*) iz Santosa, a do prve državne titule klub je došao nakon 23 godine od osnivanja.

Kao domaćini igraju u potpuno bijeloj opremi, a kao gosti u crno-bijeloj majici sa crnim šorcem i crnim čarapama, iako u klupskom statutu stoji da je prva oprema crnobijela majica sa bijelim šorcem i bijelim čarapama.
Najpoznatiji igrač ovog kluba, svakako je Pele koji je u Santosu započeo prve fudbalske korake i igrao profesionalno u njemu punih 17 godina, a sa njim dva puta osvajao i Interkontinentalni Kup, 1962. i 1963. godine.

Dana 20. januara, 1998. godine, Santos je postao prvi i do sada jedini tim u fudbalskoj istoriji koji je postigao više od 10000 golova, a 26. oktobra 2005 postignut je i 11000-ti gol za Santos, u pobjedi Santosa nad Vaskom od 3:1. Rangiran je kao peti u listi FIFA najboljih klubova 20. veka.

Titule
------

### Međunarodna takmičenja

#### Svijet

* **Interkontinentalni Kup (2):** 1962 i 1963.
* **Recopa Mundial (*nekadašnji svjetski superkup*) (1):** 1968.

#### Amerika

* **Kopa Libertadores (3):** 1962, 1963 i 2011.
* **Recopa Sul-Americana (*nekadašnji južnoamerički superkup*) (1):** 1968.
* **KONMEBOL Kup (1):** 1998.

### Brazil

* **Serija A (8):** 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1968, 2002 i 2004.
* **Kup Brazila (1):** 2010.
* **Tasa de Prata (1):** 1968.
* **Trofej Brazila (5):** 1961, 1962, 1963, 1964, 1965.
* **Turnir Rio-Sao Paulo (5):** 1959, 1963, 1964, 1966, 1997.
* **Državno prvenstvo Sao Paula (18):** 1935, 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1969, 1973, 1978, 1984, 2006, 2007 i 2010.
* **Državni kup Sao Paula (1):** 2004.

Poznati bivši igrači
--------------------

* Pele
* Ze Roberto
* Robinjo
* Rikardinjo
* Dijego
* Dejan Petković

Vanjske veze
------------

***Santos FC*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službeni sajt portugalski jezik
* Super Santos portugalski jezik
* SANTASTIKO - vijesti o timu Arhivirano 2012-04-18 na Wayback Machine-u portugalski jezik

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 124520410

 |
**Gandia** je grad i općina od 74,121 stanovnika na istoku Španjolske, koja administrativno podpada pod 
autonomnu zajednicu Valenciju i Provinciju Valenciju.

Geografske karakteristike
-------------------------

Gandia leži na ušću rijeke Serpis u Valencijski zaljev, udaljena sedamdesetak kilometara južno od Valencije.

Historija
---------

Gandia je nastala kao Grčka kolonija, od 8. vijeka je maursko naselje. Od 1252. je ponovno u španjolskim rukama, kad ju je zauzeo aragonski kralj Jaime I.

Tokom srednjeg vijeka postao je feud (vojvodstvo) poznate dinastije Borgia. Grad još uvijek ima njihovu palaču iz 14. vijeka. 
Jedan od njenih članova *Francisco Borgia*, General jezuitskog reda - osnovao je 1546. jezuitski koledž (nukleus današnjeg univerziteta).

Privreda
--------

Gandia je odavno poznata luka sa brodogradilištem, od industrije ima štavionicu kože, predionicu svile i tvornicu ambalaže.
U novije vrijeme za ekonomiju grada važan je turizam.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Francuska Laval, Mayenne, Francuska
* Španija Reus, Španjolska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Gandia in Valencia (Valencian Community)*" (engleski). City population. Pristupljeno 03. 10. 2018.
2. 1 2 3 4  „*Gandía*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 03.10. 2018.

Vanjske veze
------------

***Gandía*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ajuntament de Gandia* ()
**Srpski mač**, je bilo Boračko društvo osnovano 1897. u Beogradu, koje 1906. menja naziv u Boračko-loptačko društvo Srpski mač. Jedan od osnivača društva bio je Šarl Duse (fr. *Charles Doucet*) učitelj mačevanja na Vojnoj akademiji u Beogradu. Vežbaonica društva bila je u staroj zgradi Srpske narodne skupštine (ugao ulice Kneza Miloša i Kraljice Natalije (bivšeg Narodnog fronta)). Društvo je često priređivalo dobro posećena takmičenja. Naročito su se isticali pitomci Vojne akademije, mladi oficiri i članovi Srpskog mača u prvom redu Radivoje Novaković. On je inicirao i pokretanja loptačke sekcije a 1906. izabran je za predsednika društva. Srpski mač se posle 1906. orijentisao više na fudbal i bio je do 1914. među najboljim sportskim društvima Srbije. Godine 1911. desetak najboljih fudbalera napušta klub, pa vrednost fudbalske ekipe opada. U prvim poratnim godinama fudbalska sekcija takmiči se u nižim razredima za prvenstvo Beograda, a mačevanje je odlaskom Radivoja Novakovića potpuno zanemareno.

Jedan od fudbalera ovog kluba bio je Miloš Ekert koji je došao krajem 1907. godine.

Literatura
----------

* *Enciklopedija fizičke kulture* JLZ Zagreb 1977.
Ovo je članak o gradu u Sjevernoj Irskoj.  Za ostala značenja, vidi Bangor (razvrstavanje).
54°40′N 5°40′W﻿ / ﻿54.66°N 5.67°W﻿ / 54.66; -5.67

**Bangor** (od irskog Beannchar) je grad u sjevernoirskoj grofoviji Grofoviji Down. Poznat je prije svega kao obalno ljetovalište na južnoj strani zaljeva Belfast Lough a koje pripada širem Metropolitanskom području Belfasta. U njemu se nalazi Bangorska marina, jedna od najvećih u Irskoj koja uživa status plave zastave. Godine 2007. i 2008. su gledatelji Ulsterske televizije Bangor nazvali najpoželjnijim mjestom za život u Ulsteru.

Bangor, koji se nalazi 22 km istočno od središta Belfasta, sa kojim je povezan auto-putem A2 i direktnom željezničkom linijom, se uglavnom sastoji od stambenih četvrti, odnosno funkcionira kao veliko prigradsko naselje za Belfast. Sa druge strane, u njemu se također nalaze jahtaški klubovi Royal Ulster i Ballyholme, a ljeti se bilježi turistička aktivnost.

Zbratimljeni gradovi
--------------------

* Austrija Bregenz, Austrija
* Sjedinjene Američke Države Virginia Beach, Virginia, SAD
* Njemačka Prüm, Njemačka

Izvori
------

1. ↑  Placenames Database of Ireland
2. ↑  „Bangor Marina". Blue Flag Programme. Arhivirano iz originala na datum 2011-02-17. Pristupljeno 30. IV 2010.
3. ↑  Bangor voted most desirable place to live, UTV News, 3 August 2007

Vanjske veze
------------

***Bangor (Sjeverna Irska)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Bangor Local
* Directions for visiting boats