recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*New General Catalogue'* (*Novi opšti katalog*, u praksi koristi se naziv skraćenice iz engleskog jezika, **NGC**) je najpoznatiji i korišćeniji astronomski katalog objekata *dubokog neba* u (amaterskoj) astronomiji. Sadrži oko 8000 hiljada objekata i to je jedan od najkompletnijih opštih kataloga, odnosno kataloga koje sadrže sve vrste objekata bez favorizovanja jednog tipa, recimo zbijenih zvezdanih jata.

Ovaj katalog je osamdesetih godina devetnaestog veka sastavio Džon Drejer, na osnovu posmatranja najvećim delom Vilijama Heršela. Dopunjavan je dva puta sa dva Indeks kataloga (engl. , **IC**), kojima je dodato još oko 5400 objekata.

Objekti južnog neba su slabije zastupljeni, zbog mesta baznih posmatranja za ovaj katalog koja su bila na severnoj polulopti.

Redni brojevi objekata u katalogu se povećavaju sa porastom rektascenzije.

Slova iza kataloškog broja objekta su uvedena poslednjih decenija da identifikuju nove objekte u blizini originalnih koji nisu uključeni u originalni katalog. Originalni unos može biti podeljen na dve (ili više) oznaka, kao na primer NGC 61 u sazvežđu Kita koji je podeljen na NGC 61A i NGC 61B (oba objekta su galaksije), ili Sejfertov sektet galaksija koji ima oznake od NGC 6027A do NGC 6027E. Druga mogućnost je da je originalni unos zadržan a da su manje sjajni objekti u okolini dobili dodatna slova na oznaku, kao na primer galaksija NGC 3250 koja je okružena sa 5 pratioca oznaka NGC 3250A do NGC 3250E.

Brojevi iza oznake označavaju različite komponente objekta, kao što je par galaksija NGC 1128/1 i NGC 1128/2.

Vidi još
--------

* Lista NGC objekata
* Mesijeov katalog
* Indeks katalog

Spoljašnje veze
---------------

  


|  |
| --- |
| NGC objekti |
| Popis NGC objekata (1-999) • Popis NGC objekata (1001-2000) • Popis NGC objekata (2000-2999) • Popis NGC objekata (3000-3999) • Popis NGC objekata (4000-4999) • Popis NGC objekata (5000-5999) • Popis NGC objekata (6000-6999) • Popis NGC objekata (7000-7840) |

***Novi opšti katalog*** na Wikimedijinoj ostavi
**Timokrat sa Rodosa** je bio starogrčki diplomat s otoka Rodosa koga je godine 396. pne. angažirao Farnabaz, perzijski satrap Frigije kako bi sklopio savez s grčkim polisima protiv Sparte Timokrat je posjetio Atenu, Tebu, Korint i Argos te tamošnjim političarima ponudio izdašnu financijsku pomoć ako zarate protiv Sparte.

Timokratova je misija bila uspješna. Grčki polisi su se pobunili protiv spartanske hegemonije tako započeli korintski rat. Timokrat je postigao i svoj krajnji cilj - spartanski kralj Agesilaj II, koji je bio pustošio Frigiju, bio se prisiljen povući iz Jonije kako bi zaštitio rodni grad. Plutarh je poslije napisao kako je Agesilaja iz Azije "protjeralo hiljadu perzijskih strijelaca", pri čemu je mislio na lik strijelca na perzijskim zlatnicima.

Fusnote
-------

1. ↑  Ksenofont (3.5.1) tvrdi da ga je poslao Titraust, a ne Farnabaz, iako u *Helenici* tvrdi da je misiju naručio Farnabaz, što većina historičara drži uvjerljivijim. V. Fine, *The Ancient Greeks*, 548
2. ↑  Plutarch, *Life of Agesilaus*
**Stereohemija** ili **stereokemija**, posebna grana hemije koja se bavi proučavanjem prostorne organizacije molekula. Tradicionalno se deli na statičku, koja se fokusira na prostorne oblike molekula, izučavanje hiralnosti i optičke aktivnosti, i dinamičku, koja se bavi proučavanjem načina na koje prostorna struktura molekula utiče na njegovu reaktivnost, odnosno hemijske osobine. Dinamička stereohemija poseban akcenat stavlja na izučavanje procesa racemizacije, stereoselektivnih i stereospecifičnih reakcija.

Stereohemija je multidisciplinarna oblast hemije koja svoju teorijsku osnovu deli sa organskom, neorganskom i fizičkom hemijom kao i biohemijom. Usko je povezana sa spomenutim granama hemije i u smislu toga da daje odgovore na pitanja koja se tiču načina na koji prostorna organizacija molekula utiče na fizičke osobine i biološku aktivnost datog jedinjenja.

Luj Paster se smatra jednim od prvih stereohemičara, otkrivši 1849. da soli tartaratne kiseline prikupljene iz posuda za proizvodnju vina imaju sposobnost rotacije ravni polarizovane svetlosti, što nije bio slučaj sa solima iz drugih izvora. Ova razlika u fizičkim svojstvima dva oblika soli tartaratne kiseline, jedina koja postoji, je zapravo posledica optičke izomerije. 1874. Jakob Vant Hof i Žozef le Bel će ovu optičku aktivnost objasniti preko razlike u tetraedarskom rasporedu atoma vezanih za ugljenik, tačnije, razlike u konfiguraciji na hiralnim atomima.

Jedna od najtragičnijih demonstracija važnosti stereohemije bio je slučaj rane upotrebe talomida. Talomid je lek koji se prvo pojavio na nemačkom tržištu 1957. gde je široko propisivan za ublažavanje jutarnjih mučnina kod trudnica. Međutim, naknadno je utvrđeno da prouzrokuje deformacije ploda. Naime, otkriveno je da dok je jedan stereoizomer talomida potpuno bezbedan sa upotrebu, drugi ima teretogene efekte prouzrokujući teške genske mutacije tokom ranog embrionalnog razvića. Talomid unet u organizam racemizuje što znači da i prilikom unosa samo jednog oblika dolazi do nastanka i drugog stereoizomera. Talomid se trenutno koristi za lečenje lepre, i prilikom upotrebe kod žena se propisuje isključivo uz odgovarajuću kontraceptivnu terapiju radi sprečavanja trudnoće i eventualnih deformacija ploda. Ovaj incident je bio pokretačka snaga iza donošenja pravne regulative u većini zemalja koja zahteva temeljno ispitivanje stereohemije svih lekova, kao i testiranje svih stereoizomera datog leka, nevezano za oblik koji se primenjuje.

Pionirski rad na polju stereohemije je sprovodio i Emil Fišer, iako je ostao upamćen prvenstveno po radu na ugljenim hidratima. Njegova Fišerova projekcija predstavlja jedan od najjednostavnijih načina prikaza rasporeda supstituenata oko stereocentra. Ipak, za potpuno opisivanje stereohemije molekula gotovo uvek se koriste Kan-Ingold-Prelog pravila, koja predstavljaju niz konvencija za dodeljivanje prioriteta supstituentima te dozovoljavaju dosledno i kompletno određivanje konfiguracije molekula.

Vidi još
--------

* Hiralnost molekula
* Stereoizomer
* Enantiomer
* Diastereoizomer
* Atropizomerija
* Racemat
**Timok** (lat. *Timacus*) je reka u istočnoj Srbiji. Zapravo Timok je skup reka sa istim imenom i pridevom ispred (Crni Timok, Beli Timok, Svrljiški Timok, Trgoviški Timok). Od izvora Timoka (Svljiškog Timoka) do ušća (**Velikog Timoka**) u Dunav ima 203 km. Reka teče kroz Srbiju, a poslednjih 15 km predstavlja granicu Srbije i Bugarske. Ušće se nalazi na nadmorskoj visini od 28 m, što predstavlja i najnižu tačku u Srbiji. Timok je deo Crnomorskog sliva sa protokom od 24 m³/s, a može da dosegne i 40 m³/s.

Timok je dao ime oblasti kroz koju protiče (Timočka krajina), buni protiv Milana Obrenovića 1883. godine (Timočka buna), jednom slovenskom plemenu koje se tu nastanilo u VI veku (Timočani) i jednom tračkom plemenu iz antičkog doba (Timahi).

Ekonomija; zagađenost
---------------------

Kod sela Čokonjar u Istočnoj Srbiji između 1947. i 1951. godine izgrađena je hidrocentrala *Sokolovica*. Celokupan hidroenergetski potencijal nije iskorišćen.

Poslednjih decenija reka je znatno zagađivana otpadnim vodama iz Borskog basena, što je posledično izazvalo zagađenje Dunava olovom, bakrom i kadmijumom.

Kroz dolinu reke prolazi magistralni put i pruga Niš-Prahovo.

Vidi još
--------

* Spisak reka u Srbiji

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


***Timok*** na Wikimedijinoj ostavi
Kolumbo u Novom svetu. Ovim događajem je počeo Novi vijek 
**Novi vijek** (njemački: ), rjeđe **moderna historija**, je naziv za historijsku epohu, odnosno period svjetske historije koji je slijedio srednji vijek, a čiji se početak tradicionalno smješta u 1492. godinu, odnosno vezuje za Kolumbovo otkriće Amerike. Dio historičara, pak, za početak novog vijeka uzima 1453. godinu, odnosno pad Carigrada. U svom najširem smislu se Novi vijek opisuje kao period koji traje do današnjeg dana.

U užem smislu se pod time podrazumijeva period koji je završio Oktobarskom revolucijom 1917. odnosno Prvim svjetskim ratom (1914–1918). Period koji ga slijedi se zove Najnovije doba ili savremena historija.

Novi vijek se ponekad dijeli i na dva perioda: rani novi vijek, koji je trajao od početka 16. do početka 18. vijeka, odnosno završio industrijskom revolucijom, te novi vijek u još užem smislu.

Osnovne odlike
--------------

Novi vijek počinje otkrićima u oblasti nauke, tehnike, privrede i upoznavanja sopstvene planete. Nova tehnička otkrića kao što su pronalazak kompasa i durbina, ili izgradnja nove vrste brodova-karavela, omogućila su i ubrzala geografska otkrića.

Značajni naučnici
-----------------

Nauka u novom vijeku nije više pod direktnim uticajem crkve. Ističu se matematičari i astronomi Nikola Kopernik, Johan Kepler, Galileo Galilej i Đordano Bruno. Najpoznatiji filozofi su Rene Dekart i Frensis Bekon.

Kultura
-------

Razvija se kapitalizam čiji je nosilac građanska klasa. Broj pismenih ljudi povećava se zahvaljujući Johanu Gutenbergu koji je otkrio mašinu za štampanje. Arhivi za proučavanje historije novog vijeka su u Beču, Istanbulu, Veneciji i Vatikanu.
**Rutland** (čita se *Ratland*) je engleski historijski i ceremonijalni county i unitarna jedinica na sjeveroistoku Engleske.

Geografija
----------

Rutland leži u regiji Istočni Midlands, ima površinu od 382 km², na kojoj živi 37.369 stanovnika. Rutland je po površini najmanji engleski county. Najveće rastojanje u pravcu sjever-jug je 29 km, a u pravcu istok-zapad 27 km. Sa sjeverozapada i zapada graniči sa countyem Leicestershire, a sa sjevera i sjeveroistoka sa Countyem Lincolnshire, a sa istoka i jugoistoka sa Countyem Cambridgeshire i sa juga i jugozapada sa Countyem Northamptonshire. Tradicionalni administrativni centar je Oakham. Rutland je karakterističan po svojim kućama i crkvama, građenim od lokalnog pješčenjaka.

Historija
---------

Za antike Rutland je bio slabo naseljen, jer je bio obrastao gustom šumom, ali je za rimskih vremena kod Great Castertona bilo veliko naselje. Tokom 5 i 6. vijeka kraj naseljavaju Angli i Sasi, pa se 1159. Rutland prvi put spominje kao zaseban county, ali je unatoč svojoj starosti igrao perifernu ulogu u engleskoj historiji.

Rutland je brdsko-ruralni kraj, brojnih sela i dva trgovišta Oakham i Uppingham, slavna po svojim školama.
Oakham također ima i veliku crkvu iz 14. vijeka i zamak iz 12. vijeka, koji je jedan od najboljih primjera kasnonormanske arhitekture.

Privreda
--------

Rutland je svojevremeno bio poznat kao mjesto tradicionalnog lova na lisice Cottesmore (koji je danas zabranjen). Pored poljoprivrede, koja je glavna privredna aktivnost, ima i ponešto ndustrije, koja proizvodi električne aparate, cement, plastiku i odjeću.

Krajem 1970-ih podignuto je najveće akumulaciono jezero u Velikoj Britaniji, koje se prostire na površini većoj od 12 km², za potrebe snabdjevanja vodom urbanih centara po Northamptonshiru i Peterboroughu (Cambridgeshire). Danas se ono koristi i kao rekreacioni park, za ribolov, promatranje ptica i plovidbu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Rutland*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3. 10. 2016.

Vanjske veze
------------

***Rutland*** na Wikimedijinoj ostavi

* Rutland County Council (`en`)

| * p
* r
* u
1974–1996 ←   Engleske ceremonijalne grofovije   → trenutne |
| --- |
| 
Bedfordshire •
Berkshire •
City of Bristol •
Buckinghamshire •
Cambridgeshire •
Cheshire •
Cornwall •
Cumbria •
Derbyshire •
Devon •
Dorset •
Durham •
East Riding of Yorkshire •
East Sussex •
Essex •
Gloucestershire •
Greater London •
Greater Manchester •
Hampshire •
Herefordshire •
Hertfordshire •
Isle of Wight •
Kent •
Lancashire •
Leicestershire •
Lincolnshire •
City of London •
Merseyside •
Norfolk •
Northamptonshire •
Northumberland •
North Yorkshire •
Nottinghamshire •
Oxfordshire •
Rutland •
Shropshire •
Somerset •
South Yorkshire •
Staffordshire •
Suffolk •
Surrey •
Tyne and Wear •
Warwickshire •
West Midlands •
West Sussex •
West Yorkshire •
Wiltshire •
Worcestershire
 |
Grafički prikaz 1 steradijana. Kugla ima polumnjer *r*; koji presjeca isječak plohe kugle površine *A=r2*. Kut kružnog isječka je *θ=A/r2* ili *θ=1*. Cijela kugla ima *4π sr ≈ 12,56637 sr*
Presjek steradijana: (1) konus (2) kuglin odsječak
**Steradijan** (symbol: *sr*) je **prostorni kut** čiji se vrh nalazi u središtu kugle, a na plohi kugle omeđuje površinu jednaku kvadratu polumjera kugle. Steradijan je SI izvedena jedinica. On je bezdimenzionalna jedinica, jer 1 sr = m2•m−2 = 1, ali u praksi je prikladno koristiti oznaku *sr*, umjesto "1" ili ničega.

Opis
----

Po definiciji je *r* – polumjer kugle, *h* – visina kuglinog odsječka, *θ* – kut kružnog isječka. Budući je po definiciji steradijana *A = r2*, to odgovara površini kuglinog isječka (*A = 2πrh*), iz čega dobijamo *h/r = 1/(2π)*. Kut kružnog isječka iznosi: 

{\displaystyle {\begin{aligned}\theta &=\arccos \left({\frac {r-h}{r}}\right)\\&=\arccos \left(1-{\frac {h}{r}}\right)\\&=\arccos \left(1-{\frac {1}{2\pi }}\right)\approx 0.572\,{\text{rad}}{\mbox{ or }}32.77^{\circ }\end{aligned}}}
Ili vrijedi *2θ* ≈ 1,144 rad ili 65,54°.

Budući je površina kugle *4πr2*, to znači da kugla ima ≈ 12,56637 steradijana.

Izvori
------

1. ↑   "Steradian", *McGraw-Hill Dictionary of Scientific and Technical Terms*, fifth edition, Sybil P. Parker, editor in chief. McGraw-Hill, 1997.

***Steradijan*** na Wikimedijinoj ostavi
Koordinate: 41° 46′ 32" SGŠ, 22° 44′ 22" IGD

**Mitrašinci** (mak. *Митрашинци*) su naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Mitrašinci su u sastavu opštine Berovo.

Prirodni uslovi
---------------

Mitrašinci su smešteni u istočnom delu Republike Makedonije.

Od najbližeg grada, Berova, naselje je udaljeno 15 kilometara severozapadno.

Naselje Mitrašinci se nalazi u istorijskoj oblasti Maleševo. U oblasti Maleševskih planina, na severozapadnom obodu od Berovskog polja.

Istočno od naselja teče reka Bregalnica gornjim delom svog toka.

Nadmorska visina naselja je približno 820 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Mitrašinci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 682 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.berovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Berovo
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)[*mrtav link*]

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Berovo |
| --- |
| **Berovo** • 
Budinarci •
Vladimirovo •
Dvorište •
Mačevo •
Mitrašinci •
Ratevo •
Rusinovo •
Smojmirovo |  |
Rakova maglina, koja predstavlja ostatke eksplodirane zvijezde. Ovdje je prikazana u različitim radio-frekvencijama.
**SN 1054** je supernova koja je prvi put opažena kao nova "zvijezda" na nebu 4. jula 1054. godine, a po čemu je dobila ime, i koja je trajala dvije godine. Događaj se prvi put spominje u kineskim i japanskim dokumentima, kao i jednom dokumentu iz arapskog svijeta. Dok postoje hipoteze da su SN 1054 promatrali i američki Indijanci i Evropljani, o tome ne postoje čvrsti dokazi.

Ostaci SN 1054, koji se sastoje od krhotina stvorenih prilikom eksplozije su poznati kao Rak maglina. Smješteni su na nebu kraj zvijezde Zeta Tauri (ζ Tauri). Dio ostataka eksplozije je stvorio pulsar, poznat kao Rakov pulsar (ili PSR B0531+21). Nebula i puslar predstavljaju najproučavanije astronomske objekte izvan Solarnog sistema. Predstavlja jednu od rijetkih galaktičkih supernova za koje je precizno utvrđen datum eksplozije. Dva objekta su najsjajnija u svojim kategorijama. Zbog toga, kao i uloge koju je imala u kasnijem razvoju nauke, SN 1054 je najpoznatija supernova u historiji astronomije.

Rakova maglina se zbog svog sjaja može lako opaziti od amaterskih astronoma, te su je rano katalogizirali profesionalni astronomi, davno prije nego što je njena prava priroda bila poznata. Kada je francuski astronom Charles Messier promatrao nebo čekajući povratak Halleyeve komete 1758. godine, zamijenio ju je za kometu, ne znajući za njeno postojanje. Zbog toga je, kako bi izbjegao slične pogreške u budućnosti, stvorio katalog ne-kometskih magličastih objekata poznat kao Messierov katalog. Maglina je katalogizirana kao prvi Messierov objekt ili M1.

Izvori
------
**Zaljev Plymouth** (engleski: *Plymouth Bay*) je mali zaljev na sjeveroistočnoj obali Sjedinjenih Američkih Država dio Atlanskog oceana, u američkoj saveznoj državi Massachusetts, kod grada Plymoutha.

Geografija
----------

Plimutski zaljev je samo dio puno većeg zaljeva Massachusetts, a leži nekih 50 km jugoistočno od Bostona. Najveće naselje u zaljevu je grad Plymouth. Plimutski zaljev je mjesto od velikog historijskog značaja za Sjedinjene Američke Države i velika turistička meka jer su se tu u jesen 1620. iskrcali hodočasnici (pilgrimi) s broda Mayflower i izgradili naselje *Plymouth Plantation* iz kog se razvila Kolonija Plymouth i kasnije sam grad Plymouth.

Izvori
------

1. ↑   „*Plymouth*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3. 2. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Plymouth Harbor USGS Plymouth Quad, Massachusetts, Topographic Map* na portalu Topozone (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 315527486
* LCCN: sh91003573

 |
**Specifična električna provodljivost** (oznaka σ - sigma) je mera za sposobnost materijala da provodi električnu struju. Jedinica specifične električne provodljivosti je simens po metru (1 S/m).

**Specifični električni otpor** (oznaka *ρ*, čita se ro) je uvek zavisan o vrsti materijala, i predstavlja električni otpor kojega pruža žica presjeka {\displaystyle 1mm^{2}} i dužine 1 m.

Formula
-------

Specifična električna provodljivost materijala može se odrediti ukoliko se znaju geometrijske osobine i konduktancija jednog dela datog materijala:

{\displaystyle \sigma ={\frac {lG}{S}}},
gde je: 

G - vodljivost,
S - veličina poprečnog preseka elementa,
l - dužina elementa.
Specifična električna provodljivost metala se smanjuje sa porastom temperature, a poluprovodnika se povećava zajedno sa temperaturom.

Specifični otpor i temperaturni koeficijenat
--------------------------------------------

Tablica specifičnih otpora i temperaturnih koeficijenata pri 20˚C:

| Materijal | Specifični otpor
ρ (Ω{\displaystyle mm^{2}}/m) | Temperaturni
koeficijent α (1/K) |
| --- | --- | --- |
| Aluminij  - lijevan  - mekan  - tvrdo vučen |  0,04  0,028 0,029 |  0,0036  0,00403 0,0041 |
| Bakar  - mekan  - tvrdo vučen |  0,0175  0,0178 | 0,003920,00392 |
| Bronca- aluminijeva- kositrena | 0,13 - 0,290,0278 | 0,0006 - 0,001 |
| Cekas | 1,12 | 0,00014 |
| Cekas I | 0,97 | 0,00052 |
| Cekas II | 1,08 | 0,00008 |
| Cink | 0,06 | 0,004 |
| Čelik- lim- dinamo-lim- žica- lijev | 0,1 - 0,250,130,27 - 0,670,170,142 | 0,0045 - 0,00550,0045-0,0052- |
| Kantal | 0,5 | 0,00003 |
| Kositar | 0,12 | 0,0045 |
| Magnezij | 0,043 | 0,0041 |
| Manganin | 0,43 | 0,0041 |
| Mjed- lijevana- vučena | 0,0710,07 - 0,08 | -0,0013 - 0,0019 |
| Nikelin | 0,42 | 0,00023 |
| Nikal | 0,069 | 0,006 |
| Novo srebro | 0,38 | 0,00007 |
| Olovo | 0,06 | 0,0039 |
| Platina | 0,11 | 0,0031 |
| Silumin, lijevani | 0,059 | 0,004 |
| Srebro | 0,0165 | 0,0038 |
| Volfram | 0,055 | 0,0048 |
| Zlato | 0,023 | 0,004 |
| Željezo, elekrolitsko | 0,12 | 0,0065 |
| Živa | 0,958 | 0,00099 |

Vidi još
--------

* Električni otpor i vodljivost
**Ronald Braus** (Rovinj, 1973.) je hrvatski operni pjevač, bariton.

Životopis
---------

Ronald Braus rođen je 1973. u Rovinju. Poslije završenoga glazbenog obrazovanja u rodnome gradu i Puli studirao je pjevanje kod profesorice Renate Šeringer u Zagrebu. Na Muzičkoj akademiji u Zagrebu je 2001. diplomirao solopjevanje u klasi Dunje Vejzović. Usavršavao se kod uglednih profesora i opernih solista poput Katie Ricciarelli, Ferdinanda Radovana, Giorgia Suriana i Cynthie Hansell Bakić. Debitirao je 1998. na otvorenju Zagrebačkoga ljetnoga festivala ulogom *Ptolomeja* u operi  *Julije Cezar* Georga Friedricha Händela.

Do danas je kao solist surađivao s mnogim kazališnim i producentskim kućama, te nastupao na mnogim festivalima u Hrvatkoj i u inozemstvu, primjerice u Sloveniji, Italiji, Švicarskoj, Austriji i Bosni i Hercegovini. Umjetnički je ravnatelj *Glazbenih večeri* na Crvenom otoku, odnosno otočiću sv. Andrije pokraj Rovinja i festivala zborskoga pjevanja *Cantate Croatia* u Puli, te od utemeljenja dubrovačkoga *Karneval Festa* umjetnički voditelj i producent njegova vedroga glazbenog ciklusa *Opereta mix pod maskama*. Umjetnički je voditelj i Međunarodnoga kulturnoga centra u Rovinju.

U prosincu 2005. objavljen mu je i prvi nosač zvuka, a 2006. je u Zagrebu utemeljio Operu b.b. prvu hrvatsku putujuću opernu trupu kojoj je i danas umjetnički ravnatelj.

Član je Hrvatskoga društva glazbenih umjetnika i Hrvatske zajednice samostalnih umjetnika.

Izvori
------

1. 1 2 3  Dubrovnik Karneval Fest – Ronald Braus Arhivirano 2013-11-04 na Wayback Machine-u, pristupljeno 2. studenog 2013.
2. ↑  kulturistra.hr – Ronald Braus i gosti, pristupljeno 2. studenog 2013.
3. 1 2 3  Istarsko narodno kazalište: *Il Campanello* / Ronald Braus, pristupljeno 2. studenog 2013.
4. 1 2  Ogranak MH u Vinkovcima / Koncert Ronalda Brausa i Jakše Zlatara, pristupljeno 2. studenog 2013.
5. ↑  dubrovniknet.hr – Dubrovnik Karneval Fest: Opereta mix pod maskama, pristupljeno 2. studenog 2013.

Vanjske poveznice
-----------------

* Dubrovnik Karneval Fest – Opereta mix pod maskama... / Ronald Braus (životopis) Arhivirano 2013-11-04 na Wayback Machine-u
* kulturistra.hr / Ronald Braus i gosti – koncert u Rovinju (kratki životopis)
* nacional.hr – Prva hrvatska putujuća opera Arhivirano 2009-06-16 na Wayback Machine-u
*Za ostale upotrebe, v. Trap (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 07′ 55" SGŠ, 21° 28′ 13" IGD

**Trap** (mak. *Трап*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Trap pripada opštini Mogila.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Trap je smešteno u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 24 km severoistočno.

Trap se nalazi u središnjem delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je mahom ravničarski, dok se dalje, na istoku, izdiže Selečka planina. Zapadno od naselja protiče Crna reka. Nadmorska visina naselja je približno 580 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Trap je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 175 stanovnika.

Pretežno stanovništvo po poslednjem popisu su etnički Makedonci (99%). 

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Mogila

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Trap (selo)*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.mogila.gov.mk Zvanična stranica opštine Mogila

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Mogila |
| --- |
| **Mogila** • 
Alinci • 
Beranci • 
Budakovo •
Vašarejca • 
Gornja Čarlija • 
Donja Čarlija • 
Dedebalci • 
Dobruševo •
Donji Srpci • 
Ivanjevci • 
Loznani • 
Mojno • 
Musinci •
Novoseljani • 
Nošpal • 
Podino • 
Puturus • 
Radobor •
Sveti Todori • 
Trap • 
Trnovci • 
Crničani |  |
**Patuljasti glatki kit** (lat. *Caperea marginata*) najmanji su od svih kitova usana. Vrlo je rijedak, i o njemu se ne zna puno. Zbog određene sličnosti , ponekad ga se svrstava u porodicu glatkih kitova. No kako ukupno previše odstupa od njih, najčešće ga se izdvaja u vlastitu porodicu Neobalaenidae.

Osobine
-------

Dužinom od najviše 6 metara i težinom do tri tone, patuljasti glatki kit neobično je malen za kita usana. Boja mu je crna do tamno plava. Sličnost s glatkim kitovima je u neproporcionalno velikoj glavi i obliku donje čeljusti koja liči na luk. S druge strane, postoje i markantne razlike: ima leđnu "masnu peraju", a u naznakama ima i kožne nabore na vratu kakve u izraženijem vidu imaju brazdeni kitovi, što je oboje tipično baš za brazdene kitove. Dok se s jedne strane čini da je on dijelom na pola puta između jedne i druge skupine, ima druge osobine koje su jedinstvene među svim kitovima. Tu spada i broj rebara. Naime, on ih ima 34, više od bilo koje vrste kitova.

Rasprostranjenost
-----------------

Patuljasti glatki kit živi u umjereno hladnim vodama južne polutke. Obzirom da je vrlo rijedak, nije pouzdano utvđeno područje njegove rasprostranjenosti. Jedino se zna, da je viđen u vodama mora u blizini Tasmanije, Novog Zelanda, Južne Afrike i Falklandskih otoka.

Način života
------------

Vrlo malo je poznato o njegovom načinu života. Čini se, da kao i glatki kitovi nije brz plivač. Rado živi u socijalnim skupinama. U jednom slučaju opažena je skupina od osam patuljastih glatkih kitova. Hrana su mu sitni plankton koji se uhvati u njegove usi.

Ostalo
------

Na južne obale Australije, Tasmanije i Južne Afrike najčešće u proljeće more naplavi lešine ovih kitova. To su glavni izvori znanja o ovim kitovima. Na otvorenom moru, ovu vrstu se vrlo rijetko vidi. Kako nikad nisu bili lovljeni, pretpostavlja se, da vrsta nikada nije bila učestala.

Literatura
----------

* M. Carwardine: *Wale und Delfine*. Delius Klasing, 1996 (hochwertiger Führer)
* Ralf Kiefner: *Wale und Delfine weltweit*. Jahr Top Special Verlag, 2002 (Führer der Zeitschrift "tauchen", sehr detailliert)
* J. Niethammer, F. Krapp (Hrsg): *Handbuch der Säugetiere Europas. Band 6: Meeressäuger, Tel 1A: Wale und Delphine 1*. AULA-Verlag, Wiesbaden 1994 (sehr detailliertes Fachbuch)
* R. R. Reeves, B. S. Stewart, P. J. Clapham, J. A. Powell: *See Mammals of the World - a complete Guide to Whales, Dolphins, Seals, Sea Lions and Sea Cows*. A&C Black, 2002, ISBN 0-7136-6334-0 (Führer mit zahlreichen Bildern)
* M. Würtz, N. Repetto: *Underwater world: Dolphins and Whales*. White Star Guides, 2003, ISBN 88-8095-943-3

Drugi projekti
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Patuljasi glatki kit** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Patuljasnom glatkom kitu** |
Koordinate: 44°06′07″N 27°57′18″E﻿ / ﻿44.102°N 27.955°E﻿ / 44.102; 27.955

Rekonstrukcija Tropaeum Traianija iz 1977.
**Tropaeum Traiani** (na latinskom doslovno: **Trofej Trajana**) je spomenik koji je u gradu Civitas Tropaensium (današnji Adamclisi iz Rumunjskoj) u tadašnjoj provinciji Moesia Inferior godine 109. podigao rimski car Trajan kako bi proslavio veliku pobjedu nad Dačanima u bitci kod Tape godine 102. Spomenik je podignut na mjestu gdje je sedamnaest godina ranije - godine 92. - u borbi s barbarima bila potpuno uništena XXI legija *Rapax*. Prije Trajanovog spomenika je na tom mjestu postojao oltar na čijim zidovima su ispisana imena 3.000 legionara i pripadnika pomoćnih trupa koji su umrli "boreći se za Republiku". 

Trajanovom je spomeniku kao uzor poslužio Augustov maulozej, a godine 107/08. je posvećen bogu Marsu Ultoru.
Spomenik je saadržavao 54 metopa koji su prikazivali Rimljane u borbi protiv neprijatelja; većina njih se danas čuva u obližnjem muzeju. Spomenik je zamišljen kao svojevrsno upozorenje plemenima izvan nedavno osvojene provincije.

Originalni spomenik je davno propao, a na njegovom mjestu je godine 1977. podignuta suvremena rekonstrukcija.

Eksterni linkovi
----------------

***Trajanov trofej*** na Wikimedijinoj ostavi

* The Museum Complex of Adamclisi Arhivirano 2007-10-15 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 239514688
* GND: 4212123-1

 |
**Mosetene**, pleme američkih Indijanaca porodice Mosetenan u sjevernoj Boliviji nastanjeno duž rijeke Beni i istočno od nje. Porodica Mosetenan dobila je ime po plemenu Mosetene. Oni su narod svijetle puti, sjedilačko stanovništvo koje se bavi obradom zemlje. Žive po kolibama od trske. Na sebi nose briljantno obojene bezrukavne duge tunike. Kanua nemaju nego se služe splavima. Luk i strijela glavno su im oružje.

-Porodica Mosetenan sastoji se od dva plemena, to su Chimane i Mosetén ili Mosetene koji sebe zovu Mintyi’in 'ljudi', svoj jezik nazivaju tsinsi’ mik, 'naš jezik' ili khäei’si’ mik. Od drugih plemena i naroda (prema Metrauxu) Mosetene su nazivani raznim imenima: Rache, Amo, Chumpa, Cunana, Aparoño i Magdaleno. Prema svojoj lokaciji, odnosno rijekama na kojoj žive, jedni Moseteni se nazivaju Muchanes a drugi Tucupi. Chimané, drugo pleme, i Moseteni, jedni druge nazivaju imenom Chhaetidye’, u slobodnom prijevodu 'oni koji nam sliče' ili 'slična osoba'. 

Indijanci Chimane nazivani su i imenima Chimanisa, Chumano, Chimani i Nawazi-moñtji (prema Metrauxu, 1942.) 

Jezik moseten ima dva dijalekta: Santa Ana Moseten: govori se u selima Santa Ana, Inicua, Muchanes,i drugim manjim okolnim naseljima. Covendo Moseten govori se u Covendu i okolnim selima. Chimane se govori u velikom području bazena Amazone, oko grada San Borja. Moseteni su inače svi bilingualni, govore moseten i španjolski. Prema lingvistu Swadeshu (1963.) Moseteni su srodni grupama Chon (Ona i Tehuelche) iz južne Argentine i Čilea. Suarez (1969. i 1973.) širi ovu teoriju i na Yuracare, jedno drugo bolivijsko pleme. Ide se i dalje, pa se sve ove grupe povezuje s govornicima Pano i Tacana jezika. Područje ove mega-'nat-porodice' prostire se u zapadnom Brazilu, susjednom Peruu i Boliviji i na jugu preko Argentine do Ognjene Zemlje (Tierra del Fuego). 

Brojno stanje Mosetena iz Covenda, što se tiće govornika je 600, a onih iz Santa Ane 150-200. Chimane su kao 'govornici' daleko brojniji, oko 4,000. Prema neslužbenim pokazateljima, brojno stanje govornika ovih domorodačkih jezika daleko je brojnije. Brojnim stanjem 'govornika' domorodačkih jezika često se spekulira kod grupa koje su bilingualne, naročito u španjolskom ili portugalskom. Bilingualnost uglavnom znači početak hispanizacije. 'Joshua Project' u svom popisu stanovništva uopće ne spominje Mosetene, oni svi govore španjolski pa su ih izgleda uvrstili u Bolivijce. Prema istom izvoru Chimana ima preko 7,000.

Izvori
------

1. ↑  A Grammar of Mosetén
**Mustafa Hilmi ef. Hadžiomerović** (Kulen Vakuf, 1816. – 10. februara 1895.), bošnjački je teolog, prvi po redu reis-ul-ulema u razdoblju Austro-Ugarske.

Biografija
----------

Rodio se je u Kulen Vakufu 1816. godine. Osnovno vjersko i opće obrazovanje stekao je u rodnom mjestu. Kraće vrijeme učio je medresu u Prijedoru, a zatim došao u Gazi Husrev-begov hanikah 1833. godine. U Hanikahu u Gazi Husrev-begovoj medresi učio je pred znamenitim muderisom Mehmed ef. Kučukom, a potom je pohađao predavanja sarajevskog muftije Muhameda Sakir ef. Muidovića i Muhamed ef. Telalagića.

Godine 1837. otišao je u Istanbul u medresu Hekim Čelebi i nastavio nauke pred najpoznatijim alimima (vjerskim naučnicima) tog vremena, Vidinlijom i Denizlijom. Nakon 15 godina naukovanja u Istanbulu, te kratkog muderiziranja u Bosanskom Novom, prihvaća mjesto muderisa Gazi Husrev-begove medrese u Sarajevu, a godinu dana poslije biva imenovan za imama Arebi-atik džamije.

Iako je 1856. godine postavljen za sarajevskog muftiju, Mustafa Hilmi ef. Hadžiomerović nije prekidao muderisku službu, kao sto će i kao reis-ul-ulema nastaviti držati predavanja sve do 1888. godine. Vršeći muftijsku službu, izdao je veliki broj fetvi. Okupacijska austro-ugarska uprava u jesen 1882. godine, imenovala ga je za prvog reis-ul-ulemu Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini o čemu je car donio odluku 17. oktobra 1882. godine, dok je svečano ustoličenje obavljeno u rezidenciji Konak, u Sarajevu 15. decembra 1882. godine.

Iscrpljen dugogodišnjim radom, Mustafa Hilmi ef. Hadžiomerović podnio je ostavku na položaj reis-ul-uleme 1893. godine, a umro je 10. februara 1895. godine. 

Ne postoji nijedna fotografija reisu-l-uleme Hadžiomerovića.

Spoljašnje veze
---------------

* Mustafa Hilmi Hadžiomerović, prvi reisu-l-ulema

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: |  **Reis-ul-ulema** 1882 – 1893. | Slijedi: **Mehmed Teufik ef. Azabagić**  |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| * p
* r
* u
Reisu-l-uleme Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini |
| --- |
|  |
| 
Mustafa Hilmi Hadžiomerović (1882–1893) • Mehmed Teufik Azabagić (1893–1909) • Sulejman Šarac (1910–1912) • Džemaludin Čaušević (1913–1930) • Ibrahim Maglajlić (1930–1936) • Fehim Spaho (1938–1942) • Ibrahim Fejić (1947–1957) • Sulejman Kemura (1957–1975) • Naim Hadžiabdić (1975–1987) • Husein Mujić (1987–1989) • Jakub Selimoski (1991–1993) • Mustafa Cerić (1998–2012) • Husein Kavazović (2012–trenutno) |  |

 |
Današnji izgled **Trajanova foruma**.
Trajanov stup u središtu Trajanova foruma.
**Trajanov forum** u Rimu je posljednje, najveće, najveličanstvenije i najočuvanije zdanje od zdanja napravljenih tijekom rimskog carstva. Izgradnja foruma je započeta 107. godine po zapovjedi cara Trajana, a radio ga je poznati arhitekt tog vremena, Apolodor iz Damaska i forum je završen 143. godine. 

Budući da je bilo vrlo malo mjesta u središtu Rima za izgradnju ovako, po Trajanovoj zamisli, bombastičnog projekta, mjesto gradnje foruma je bilo izabran na području između Augustovog i Cezarovog foruma, u blizini brda Quirinal. Pošto je mjesto bilo uzvišeno, što Trajan ni u kojem slučaju, nije želio prihvatiti, pa je skinuta zemlja u visini od 35 metara i porušene su sve kuće koje su se nalazile na toj lokaciji.

Struktura Trajanovog foruma
---------------------------

1. veličanstveni **Trajanov luk**, izgrađen 116. godine predstavlja ulaz u forum
2. Put od Colosseuma ide ravno ispod Trajanovog luka do središnje statue "Trajana na konju"
3. Na iskopanom zapadnom dijelu brda Quirinal, izgrađene su polukružni odjeljci tkz. "Trajanove tržnice". Ovdje su se nalazile, na više katova, mali dućani. Čak je i Apolodor i prekrio ove prostore kako posjetioci ne bi kisnuli.
4. Na posjetioce je posebno uvjerljivo djelovala **Basilika Ulpia**. Sumnja se da se u njoj nalazili odvjetnički i sudski uredi kao i uprava za izobrazbu.
5. U nastavku Basilike Ulpie izgrađena su dva odvojena zdanja (knjižnica). Jedna strana je pripadala knjigama pisanim na latinskom a druga strana knjigama pisanim na grčkom.
6. Između te dvije zgrade knjižnice se nalazi Trajanov stup, do dan danas najbolje očuvan dio Trajanovog foruma
7. Kraj cijelog kompleksa je označavao **Trajanov hram** koji je Trajan napravio sam sebi u čast

Ostaci Trajanovog foruma se nalaze 5 metara ispod današnjih cesta u Rimu, i do danas nije u potpunosti iskopan. Najbolje su sačuvani dijelovi Trajanove tržnice i Trajanov stup. Kroz Trajanov forum je kasnije i Mussolini izgradio Via dei Fori Imperiali.

Vanjske veze
------------

***Trajanov forum*** na Wikimedijinoj ostavi

* Arhivirano 2004-05-30 na Wayback Machine-u (slike rekonstrunkcija)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 315161178
* GND: 4436834-3

 |
**Mustafa Imamović** (29. januar 1941, Gradačac - 23. januar 2017. Sarajevo), bosanskohercegovački historičar države i prava.

Imamović je rođen 29. januara 1941. godine u Gradačcu, gdje je završio osnovnu školu i gimnaziju. Studirao je, diplomirao, magistrirao i doktorirao na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Profesor je historije države i prava na Pravnom fakultetu u Sarajevu. Tokom univerzitetske karijere predavao je na pravnim fakultetima u Beogradu, Novom Sadu, Mostaru i Rijeci. Također je predavao na Odjeljenju za historiju Yale Univerziteta (New Haven), te na više drugih univerziteta u SAD. 

Autor je monografija *Pravni položaj i unutrašnji politički razvitak BiH 1878-1914*, za koju je dobio republičku nagradu za nauku "Veselin Masleša", zatim *Bosanski Ustav* i *Bošnjaci u emigraciji*. Koautor je monografija *Muslimani i bošnjaštvo* i *Ekonomski genocid nad Muslimanima*, kao i knjige *Bosna i Hercegovina od najstarijih vremena do kraja drugog svjetskog rata*. 

Autor je i koautor nekoliko univerzitetskih i srednjoškolskih udžbenika. Uz to je do sada objavio oko 350 studija, rasprava i članaka iz historije političkih i pravnih institucija BiH i bivše Jugoslavije, političkog i kulturnog razvitka Bošnjaka, različitih aspekata jevrejske historije i općenito razvitka civilizacije. Bio je urednik i član redakcije više časopisa i enciklopedija. Do sada mu je više radova prevedeno i objavljeno na engleskom, njemačkom, španskom, albanskom, turskom, arapskom i perzijskom jeziku.

Umro je 23. januara 2017. u Sarajevu.

Literatura o Mustafi Imamoviću
------------------------------

* Alenka Auersperger, U potrazi za sunčanim satima prošlosti, Bošnjak I/1, Ljubljana 2000, 6-9.
* Jasmin Duraković, Imamović Mustafa, Dani 64, Sarajevo 8.12. 1997, 54.
* Hadžem Hajdarević – Indira Kučuk-Sorguč, Mustafa Imamović, "Desperadosi ili slavljenici (Na stećku stoljeća: Ličnosti i djela u bošnjačkoj kulturi XX stoljeća)", Ljiljan 364, Sarajevo 2000, 42.
* Sejo Omeragić, Rat za bosanske granice (Intervju: Dr. Mustafa Imamović), Slobodna Bosna I/6, Sarajevo 1991, 9.
* Samija Rizvanović, Nestali i opstali pod Banja Lukom (Mustafa Imamović, Intervju), Svijet 85, Sarajevo 1997, 8-10.
* Selman Selhanović, Islamska zajednica je prva i osnovna institucija bošnjačkog naroda (Intervju), Preporod XXVII/636, Sarajevo 1998, 8-9.
* ... Dr. Mustafa Imamović, Svijet 36, Sarajevo 1996, 50.
* ... Imamović Mustafa, "Ko je ko u Bošnjaka", Sarajevo 2000, 206.
* ... Mustafa Imamović, u: "M. Imamović, Bošnjaci u emigraciji. Monografija Bosanskih pogleda 1955-1967.", Sarajevo 1996.
* ... Mustafa Imamović, u: "M. Imamović, Historija Bošnjaka", Sarajevo 1997, 2.
* ... O autoru, u: "Atif Purivatra – M. Imamović – Rusmir Mahmutćehajić, Muslimani i bošnjaštvo", Sarajevo 1991, 70.
Plemenski teritorij Nooksacka
**Nooksack** (Nooksak, Nootsack, Nootsak) /= "mountain men"/, pleme američkih Indijanaca porodice Salishan nastanjeno duž rijeke Nooksack u Washingtonu, okrug Whatcom. Prema antropologu Charles Hill-Toutu (1902), ogranak su plemena Squawmish iz Britanske Kolumbije od kojih su se odvojili, a govore istim dijalektom.
Nooksacki pripadaju kulturnom području Sjeverozapadne obale. Uz kopanje korijenja, pobiranja bobica, sakupljanja školjaka i lov na planinske koze zbog mesa i kože, oni su poglavito ribari. Njihova ribarska područja protežu se od Bellingham Baya pa do Britanske Kolumbije. Hvatali su velike količine lososa kojega su sušili i dimili kako bi se mogao spremiti za hladne zimske dane. Nooksacki su kanu-Indijanci. Kanu je građen od crvenog cedra (Thuja plicata), a njime su se koristili i na trgovačkim putovanjima, osobito sa plemenima Chilliwack, Matsqua i Sumas.

Godine 1971. dobili federalno priznanje. Populacija Nootsacka iznosila je 1700. oko 500, a 1906. popisano ih je tek 200. Od ovih 200 Hill-Tout kaže da su svega 6 muškaraca bili pravi Nooksacki. Broj im se u kasnom 20. stoljeću višestruko povećava, pa ih je 1989 bilo 454; 2000, 1,600; 2005, 1,768.

Vanjske poveznice
-----------------

* Nooksack Indian Tribe
* Nooksack Tribe Arhivirano 2008-07-08 na Wayback Machine-u
* Nooksack Tribe Arhivirano 2008-04-11 na Wayback Machine-u
Statua Trisong Detsena u manastiru Samye, Tibet. fotografija: Erik Törner.
**Trisong Detsän** ili **Trisong Detsen** ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན (tibetanski Wylie: ***khri srong lde btsan** Šablon:IPA-bo; PRC:* **Chisong Dêzain***; THDL:* Trisong Detsen*; ostale transkripcije:* Trisong Detsan*,* Thrisong Detsän*; tradicionalni kineski: 赤松德贊; pojednostavljeni kineski: 赤松德赞; pinyin:* Chìsōng Dézàn*; Thi-srong-detsan*), bio je sin Me Agtsoma i car Tibeta koji je vladao od 755. do 797 ili 804. Trisong Detsen se smatra drugim od Tri darmička kralja Tibeta, a imao je važnu ulogu u uvođenju budizma u Tibeta te uspostavi Nyingma ili "Drevne" škole tibetanskog budizma.

Njegovu vladavinu je označilo snaženje Tibetanskog Carstva, pri čemu je iskorištena slabost carske Kine čija se dinastija Tang teško oporavljala od posljedica Anshi ustanka. Trisong Detsen je to iskoristio 763. kako bi pokrenuo veliki pohod prilikom koga je nakratko zauzeta kineska prijestolnica Chang'an. Godine 783. je sa Kinezima sklopljen mirovni sporazum, ali je poslije 778. sklopljen savez sa Sijamom, a čija je svrha bila da se zauzme kineska provincija Sečuan. Tibet se nastojao proširiti i na zapad, zbog čega je došao u sukob sa Abasidski Kalifatom i zbog čega je abadiski kalif Harun al-Rašid sklopio savez sa Kinezima.


| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Me Agtsom** | **Trisong Detsen**vl. 755-797 ili 804 | Slijedi:**Muné Tsenpo** |

***Trisong Detsen*** na Wikimedijinoj ostavi
**Nicole Brown Simpson** (19.5. 1959 – 12.6. 1994) je bila bivša supruga igrača američkog fudbala O.J. Simpsona, poznata kao žrtva dvostrukog ubistva za koje je njen suprug bio suđen na zloglasnom *Suđenju stoljeća*.

Rođena je kao Nicole Brown u Frankfurtu, ali je odrasla u gradu Dana Point u američkoj saveznoj državi Kaliforniji. Poslije završene srednje škole se zaposlila kao konobarica u noćnom klubu gdje je i upoznala svog budućeg supruga.

Simpson i Brownova su se vjenčali 2.2. 1985. Zajedno su imali dvoje djece - Sydney Brook Simpson (rođenu 17.10. 1985.) i Justina Raya Simpsona (rođenog 6.8. 1986.). Od Simpsona se Nicole Brown razvela 1992. godine, navodeći kao razlog bračno zlostavljanje.

Izmasakrirano truplo Nicole Brown Simpson je 12.6. 1994. pronađeno u dvorištu njenog doma u losanđeleskoj četvrti Brentwood zajedno s truplom Ronalda Goldmana, mladog konobara koji joj, prema izjavama svjedoka bio došao vratiti naočale izgubljene u restoranu *Mezzaluna*. Za ubistvo je ubrzo optužen njen suprug, koji je nakon medijski eskponiranog i više od godinu dana dugog kontroverznog suđenja oslobođen optužbe. Godine 1997. je O.J. Simpson za isto zlodjelo proglašen odgovornim u građanskoj parnici i prisiljen porodicama žrtava isplatiti odštetu.

Denise Brown, sestra Nicole Brown Simpson, je nakon ubistva postala jedna od vodećih američkih aktivistica za prava zlostavljanih žena, a po sestri je nazvala zaklada dobrotovornu zakladu The Nicole Brown Charitable Foundation.

Eksterni linkovi
----------------

* Court TV's complete coverage of the O.J. Simpson murder case Arhivirano 2004-02-03 na Wayback Machine-u
**Süleyman Şah Kutalmışoğlu** (srpskohrvatski: ; arapski: سليمان بن قتلمش‎, *Sulayman bin Kutalmish*; ? - 1086) bio je turski vođa iz Seldžučke dinastije koji je 1077. osnovao nezavisnu državu u Anadoliji poznatu kao Rumski (Rimski) Sultanat i njome vladao do smrti.

Otac mu je bio Kutalmiš, turski poglavica koji se bez uspjeha borio protiv Alp Arslana za prijestolje Velikog Seldžučkog Carstva. Nakon očeve smrti 1064. se zajedno sa tri brata i turkmenskim sljedbenicima sklonio preko Gorja Taurus. Sulejman je jedini preživio Alp Arslanove napade i konsolidirao područje pod svojom vlašću u državu.

Postao je dovoljno snažan da intervenira u bizantske građanske ratove; car Mihajlo VII Duka ga je 1078. prvo pozvao da mu pomogne protiv uzurpatora Nikifora III Botanijata, ali je on stao na Nikiforovu stranu i pomogao mu preuzeti prijestolje. U znak zahvalnosti je dobio zemlju za naseljavanje na istočnoj strani Bospora. Nešto kasnije mu je uzurpator Nikifor Melisen omogućio da zauzme Nikeju čime je ozbiljno uzdrmana bizantska vlast nad Malom Azijom. Suljeman se potom okrenuo jugu, ali je 1086. ubijen kraj Antiohije u sukobu sa Tutušom I, seldžučkim vladarom Sirije. Njegov sin Kilidž Arslan I je tada bio zarobljen i odveden kao taoc u Isfahan, ali se kasnije vratio i preuzeo vlast.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Kutalmish**  |  **Sultan Rûma** 1077–1086 | Slijedi: **Kilij Arslan I**  |

| * p
* r
* u
Seldžučki sultani Ruma (1077–1307) |
| --- |
| 
* Kutalmish
* Suleiman I
* *Abu'l Qasim (samoproglašeni)*
* Kilij Arslan I
* Malik Shah
* Mesud I
* Kilij Arslan II
* Kaykhusraw I
* Suleiman II
* Kilij Arslan III
* Kaykaus I
* Kayqubad I
* Kaykhusraw II
* Kaykaus II
* Kilij Arslan IV
* Kayqubad II
* Kaykhusraw III
* Mesud II
* Kayqubad III

 |
Nicolaus Oresmius
**Nicolaus Oresmius** (*Nicole Oresme, Nicholas Oresme ili Nicolas d'Oresme*; Normandija, prije 1330. – Lisieux, 11. srpnja 1382.), francuski znanstvenik i katolički biskup.

Iznio je mišljenje da fizičke veličine treba kvantificirati(da im se trebaju pridružiti brojčane vrijednosti), koje se kosilo s Aristotelovom teorijom prema kojoj fizičke veličine trebaju imati kvalitativna svojstva. Istraživao je osnove gibanja. Formulirao je pravilo da pri jednolikom gibanju put ovisi o srednjoj(prosječnoj) brzini. Primijetio je i da motritelj može primijetiti samo relativna gibanja, što ga čini prethodnikom Galileove teorije klasične relativnosti gibanja. Zastupao je stav da Bibliju ne treba shvaćati doslovno. To je objasnio na citatu u kojem je, po drugim teolozima pisalo da se Sunce kreće oko Zemlje (Jš,10). Prema Oresmiusu taj biblijski citat treba tumačiti kao relativno gibanje Zemlje i Sunca, što ga svrstava među prve protivnike geocentričnog shvaćanja.

***Nicole Oresme*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 64010010
* LCCN: n50002658
* ISNI: 0000 0001 0908 5280
* GND: 118734946
* SELIBR: 204878
* SUDOC: 027053377
* BNF: cb119181813 (podaci)
* BIBSYS: 90282989
* MGP: 199357
* NLA: 35156292
* NKC: jn19981001915
* BNE: XX1722514
* CONOR.SI: 63158627
* NSK: 000228826

 |
| Tripura |
| --- |
| Tripura - त्रिपुरा |
| Država: | Indija |
| Glavni grad: | Agartala |
| Površina: | 10.452 km² |
| Stanovništvo: | 3.191.168 *(2001)* |
| Gustina stanovništva: | 304 stan./km² |
| Jezik: | bengalski , kokborok |
| Religija: |  |
| Veb-sajt: | tripura.nic.in |
| Mapa |
| Položaj Tripura u Indiji |

**Tripur** je savezna država Indije sa površinom od 10.452 km² i 3.191.168 stanovnika (stanje: 1. jan. 2001). Glavni grad je Agartala.

Geografija
----------

Tripura se nalazi u severoistočnom delu Indije. Okružen je sa severa, zapada i juga Bangladešom. Sa ostatkom Indije je povezana preko Asama i Mizorama. Ima površinu od 10.452 km². Tripura je dosta brdovovita, iako većina stanovništva živi u nizijama.

Istorija
--------

Tripura je bila kraljevina pre ujedinjenja sa Indijom. Kraljevi Tripura su vladali 3 hiljade godina pre ujedinjenja sa Indijom. Glavni grad kraljevstva je bio Udajpur, koji se tada zvao Rangamati. Glavni grad se pomerio u staru Agartalu u 18. veku, a u sadašnju agartalu u 19. veku. Tripura je bila pod dominacijom Mogula, a kasnije Britanaca. Pojavio se antimonarhistički pokret, koji je uspeo da ujedini Tripuru sa Indijom. Većinu stanovništva čine hindu Bengalci, a većina njih predstavlja izbeglice iz Istočnog Pakistana (Bangladeša) nakon nezavisnosti iz 1947. Tripura je 1947. postala deo Indije.

Ekonomija
---------

Palata u Agartali
Poljoprivreda je glavna delatnost u Tripuri i sa pridruženim delatnostima zapošljava 64% radne snage. Čaj i sirova guma predstavljaju značajne poljoprivredne proizvode. Zanatstvo, posebno ono bazirano na bambusu predstavlja takođe značajan deo ekonomije. Postoji dosta kvalitetnog drveta u šumama Tripure. Naznačajniji mineralni resursi su nafta i gas. Industrijski sektor je još uvek veoma slabo razvijen.

***Tripura*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Države i teritorije Indije |
| --- |
| Države | 
* Andra Pradeš
* Arunačal Pradeš
* Asam
* Bihar
* Čatisgar
* Džarkand
* Goa
* Gudžarat
* Harjana
* Himačal Pradeš
* Karnataka
* Kerala
* Madja Pradeš
* Maharaštra
* Manipur
* Megalaja
* Mizoram
* Nagaland
* Odiša
* Pandžab
* Radžastan
* Sikim
* Tamil Nadu
* Telangana
* Tripura
* Utar Pradeš
* Utarakand
* Zapadni Bengal

 | Karta država i teritorija Indije |
| Unijske teritorije | 
* Andamanski i Nikobarski otoci
* Čandigar
* Dadra i Nagar Haveli i Daman i Diu
* Delhi
* Džamu i Kašmir
* Ladak
* Lakadivi
* Pudučeri

 |