**Četvrta armija Jugoslovenske armije** formirana je 1. marta 1945. godine od jedinica Osmog dalmatinskog korpusa (Deveta, Devetnaesta, Dvadeseta i Dvadesetšesta dalmatinska divizija), Jedanaestog hrvatskog korpusa (Trinaesta primorsko-goranska, 35. lička i 43. istarska divizija) i Sedmog slovenačkog korpusa (Četrnaesta i Osamnaesta slovenačka divizija). Nešto kasnije u sastav armije su ušle i jedinice Devetog slovenačkog korpusa: Trideseta i Tridesetprva slovenačka divizija. 

U Lici i Bosanskoj krajini operacijama Četvrte armije sadejstvovao je i Četvrti hrvatski korpus. Za operacije u Istri, u njen sastav ušla je 20. aprila - 29. hercegovačka divizija, 27. aprila - 8. kordunaška divizija, a dva dana kasnije Štab Četvrtog korpusa i Sedma banijska divizija. Armija je u neposrednom sastavu imala artiljerijsku, tenkovsku, inžinjerijsku i dopunsku brigadu, motorizovani artiljerijski divizion i puk za vezu. Prosečno brojno stanje armije za vreme njenih operacija iznosilo je oko 90.000 ljudi.

Komandant Četvrte armije bio je Petar Drapšin, politički komesar Boško Šiljegović, a načelnik Štaba Pavle Jakšić.

Borbeni put Četvrte armije
--------------------------

U okviru završnih operacija za oslobođenje Jugoslavije Četvrta armija je dobila zadatak da probije neprijateljev front između gornjeg toka reke Une i Jadranskog mora, prodre kroz Liku, Hrvatsko primorje, Gorski kotar i Istru i izbije na reku Soču. Za izvršenje tok Zadatka Četvrta armija je do 19. marta grupisana u jugoistočnom delu Like. Operacijski plan Štaba armije predviđao je izvršenje tog zadatka u tri faze. Prva faza - oslobođenje Like; druga faza - oslobođenje Hrvatskog primorja i Gorskog kotara i treća faza - oslobođenje Istre, Slovenačkog primorja i Trsta.

U to vreme u Lici, Gorskom kotaru i Hrvatskom primorju nalazio se nemački 15. brdski korpus i dve ustaško-domobranske divizije. Četvrta armija otpočela je operacije 20. marta 1945. godine, da bi, po zamisli Vrhovnog komndanta JA maršala Tita oslobodila krilnim obuhvatom Istru i Slovenačko primorje, obezbedila okruženje i uništenje nemačke balkanske grupacije, sadejstvujući s anglo-američkim snagama u Italiji. 

Ostvarujući taj manevar, razbila je nemački 15. brdski korpus u borbama za oslobođenje Like, Bihaća i Hrvatskog primorja, okružila i u završnoj fazi uništila nemački 97. korpus koji se nalazio u Istri i Slovenačkom primorju. U predviđenim etapama, do 1. maja Četvrta armija je oslobodila Trst i sve krajeve do reke Soče, gde je došla u vezu sa savezničkim snagama koje su oslobodile Italiju, a jedan njen motorizovani odred upao je 9. maja preko Boveca i Kranjske gore u Korušku. 

Za svaj doprinos pobedi nad fašizmom, Četvrta armija je tri puta pohvaljena od strane Vrhovnog komandanta JA maršala Tita - 22. i 30. aprila i 1. maja 1945. godne.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* **Vojna enciklopedija** (knjiga druga). Beograd 1971. godina

| * p
* r
* u
Flag of Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija Armije, korpusi i divizije Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije Flag of Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija |
| --- |
| Armije | 
 Prva armija  **•**  Druga armija  **•**  Treća armija  **•**  Četvrta armija  |
| Korpusi | 
 1. proleterski  **•**  2. udarni  **•**  3. bosanski  **•**  4. hrvatski  **•**  5. bosanski  **•**  6. slavonski  **•**  7. slovenački  **•**  8. dalmatinski  **•**  9. slovenački  **•**  10. zagrebački  **•**  11. hrvatski  **•**  12. vojvođanski  **•**  13. srpski  **•**  14. srpski  **•**  15. makedonski  **•**  16. makedonski  **•**  Bregalničko-strumički  **•**  Korpus narodne odbrane Jugoslavije  |
| Divizije | 
 1. proleterska  **•**  2. proleterska  **•**  3. udarna  **•**  4. krajiška  **•**  5. krajiška  **•**  6. lička  **•**  7. banijska  **•**  8. kordunaška  **•**  9. dalmatinska  **•**  10. krajiška  **•**  11. krajiška  **•**  12. slavonska  **•**  13. primorsko-goranska  **•**  14. slovenačka  **•**  15. slovenačka  **•**  16. vojvođanska  **•**  17. istočnobosanska  **•**  18. slovenačka  **•**  19. severnodalmatinska  **•**  20. dalmatinska  **•**  21. srpska  **•**  22. srpska  **•**  23. srpska  **•**  24. srpska  **•**  25. srpska  **•**  26. dalmatinska  **•**  27. istočnobosanska  **•**  28. slavonska  **•**  29. hercegovačka  **•**  30. slovenačka  **•**  31. slovenačka  **•**  32. zagorska  **•**  33. hrvatska  **•**  34. hrvatska  **•**  35. lička  **•**  36. vojvođanska  **•**  37. sandžačka  **•**  38. istočnobosanska  **•**  39. krajiška  **•**  40. slavonska  **•**  41. makedonska  **•**  42. makedonska  **•**  43. istarska  **•**  45. srpska  **•**  46. srpska  **•**  47. srpska  **•**  48. makedonska  **•**  49. makedonska  **•**  50. makedonska  **•**  51. makedonska  **•**  Kumanovska  **•**  51. vojvođanska  **•**  52. kosovsko-metohijska  **•**  53. srednjobosanska  *vazduhoplovne divizije* — 11. lovačka i 42. jurišna  |