recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bitka kod Heavenfielda** (latinski:  ) se odigrala 634. kraj današnjeg Hexhama u sjevernoj Engleskoj između anglosaksonske vojske kralja Oswalda od Bernicije na jednoj, i britske (velške) vojske kralja Cadwallon ap Cadfana na drugoj strani. Cadwallon je, nakon pobjede nad nortumbrijskim kraljem Edwinom u bitci kod Hatfield Chasea 633. nastavio pohod na Nortumbriju te tako ubio njegove nasljednike - Osrica od Deire i Eanfritha od Bernicije. Eanfrithova smrt je, pak, dala priliku njegovom bratu Oswaldu da se vrati iz dugogodišnjeg izgnanstva u Dalriadi. Oswald je uspio podići vojsku, ali je ona bila brojčano inferiorna Velšanima. Međutim, dobrim izborom bojišta - pri čemu su mu bokovi bili naslonjeni na stare rimske utvrde, a Velšani prisiljeni napadati kroz uski prolaz - Oswald je anulirao tu prednost. Došlo je do duge i neizvjesne borbe, u kojoj su Velšani na kraju popustili i dali se u bijeg. Oswald je krenuo i gonjenje pri čemu su mnogi Velšani posječeni, uključujući i Cadwallona. Oswald je tom pobjedom istjerao osvajače iz zemlje te ponovno ujedinio Deiru i Berniciju pod jednim vladarom.

Izvori
------

1. ↑  naziv korišten u *Annales Cambriae*

Izvori
------

* Sadler, John. *Battle for Northumbria*, 1988, Bridge Studios, (pages 25-29) ISBN 0-9512630-3-X
* Marsden, John. *Northanhymbre Saga*, 1992, Kyle Cathie Limited, (pages 113-117) ISBN 1-85626-055-0
Crkva sv. Petra i Pavla u Blatu
**Blato** (tal. *Blatta di Méleda*) je naselje na otoku Mljetu. Smjestilo se na srednjem dijelu otoka, uz vrlo plodno, istoimeno, polje.

Povijest
--------

Dolaskom slavenskog stanovništva na Mljet, osnivaju se prva stalna naselja na otoku. Blato je nastalo kao treće naselje, smjestivši se uz vrlo plodno polje, koje se se nalazi u neposrednoj blizina Blatske blatine, izvora pitke vode, koja je natapakla cijelo polje i koja je dala naselju samo ime. Zbog svog odličnog položaja, Blato je u jednom trenutku bilo toliko veliko naselje da je imalo vlastitu osnovnu školu, koja danas više nije otvorena.

Stanovništvo
------------

Blato je oduvijek bilo jedno od većih naselja na otoku, ali zbog iseljavanja stanovništa na obalu, poglavito u naselja Ropa i Kozarica, svakim popisom stanovnika Blato bilježi pad broja stanovnika. Popisom iz 2001. godine, Blato je naseljavalo 46 stanovnika.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.***

Gospodarstvo
------------

Naselje je smješteno podno vrlo visokog brda, na rubnim dijelovima iznimno plodnog polja, koje je bilo potpuno zaštićeno sa svih strana te nije bilo straha od nenadanih napada i to su bili glavni uvjeti da Blato svoje gospodarstvo temelji na uzgoju vinove loze te izlovu jegulja, koje se u zimsko vrijeme mrjeste u obližnjoj blatini. Svoje proizvode stanovništvo je izvozilo u Dubrovnik preko 4 km udaljene luke Kozarice. Danas se stanovništvo još uvijek bavi uzgojem vinove loze, ali gradnjom vodocrpilišta, postaje otočni vodovodni centar, vrlo bitan u ljetnim mjesecima.

Izvori
------

1. ↑  - Popis stanovništva 2001. godine
2. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

* Dabelić, I. (2004.) *Mljet - zeleni otok*, Vjesnik: Zagreb
* Radovinović, R. (1999.) *Hrvatski Jadran*, Naprijed: Zagreb
* *Zbornik otoka Mljeta* (1989.), Dubrovački muzej - Odjel socijalističke revolucije: Dubrovnik

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Mljet |
| --- |
| Babino Polje • Blato • Goveđari • Korita • Kozarica • Maranovići • Okuklje • Polače • Pomena • Prožura • Prožurska Luka • Ropa • Saplunara • Sobra |
**Dušan Cekić** (1879 — 1939), politički radnik i član Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije.

Biografija
----------

Rođen je u Leskovcu 28. februara 1879. godine. Radio je na formiranju Srpske socijaldemokratske stranke i sindikalnog pokreta. Bio je blizak saradnik Dimitrija Tucovića. 1908. godine došao je u Skoplje, gde je 1909. bio jedan od osnivača i sekretar Skopske socijaldemokratske organizacije. Pokretač je lista „Socijalistička zora".

Zajedno sa Vasilom Glavinovim, Stojanom Divlevim i Mihailom Cokovim bio je predstavnik makedonskih socijalističkih organizacija u Beogradu na Prvoj balkanskoj socijaldemokratskoj konferneciji u januaru 1910. godine.

Skopska socijaldemokratska organizacija obnovljena je 9. januara 1919. godine, a za njenog predsednika bio je izabran Cekić. Kao delegat iz Makedonije prisustvovao je Kongresu ujedinjenja Socijalističke radničke partije Jugoslavije (komunista) u Beogradu 1919. godine i bio izabran za člana novoformiranog Centralnog komiteta. Učestvovao je i na Drugom kongresu KPJ 1920. godine, a iste je godine bio izabran za sekretara Oblasnog komiteta KPJ za Makedoniju. Kao delegat KPJ, 1921. je učestvovao na Trećem kongresu Kominterne.

Krajem 1921. godine buio je nakratko isključen iz KPJ zbog neslaganja sa tadašnjom politikom njenog vođstva, ali je ubrzo vraćen. Već je 1922. učestvovao kao delegat na Prvoj zemaljskoj konferenciji KPJ u Beču.

Na parlamentarnim izborima 1923. godine, bio je kandidat Nezavisne radničke partije Jugoslavije (iza koje je stajala KPJ), ali nije dobio mandat. Odnosi između Cekića i partijskog rukovodstva su bili sve napetiji, te je ubrzo bio trajno isključen iz KPJ. Posle toga se povukao iz politike.

Umro je u Skoplju 7. januara 1939. godine.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal RRPJ***  |

* *Enciklopedija Jugoslavije* (knjiga druga). „Jugoslavenski leksikografski zavod", Zagreb 1982. godina.
Koordinate: 41° 26′ 11" SGŠ, 21° 15′ 09" IGD

**Belušino** (mak. *Белушино*) je naselje u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Belušino pripada opštini Kruševo.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Belušino je smešteno u zapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 35 km severozapadno.

Belušino se nalazi na severozapadnom obodu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naselje je položeno na istočnim padinama Buševe planine. Nadmorska visina naselja je približno 890 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Belušino je imalo 64 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (97%).

Većinska veroispovest u naselju je islam.

Vidi još
--------

* Opština Kruševo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Belušino*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.krusevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Kruševo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Kruševo |
| --- |
| **Kruševo** • 
Aldanci • 
Ariljevo • 
Belušino • 
Birino • 
Borino • 
Bučin • 
Vrbovec • 
Gornji Divljaci • 
Donji Divljaci • 
Jakrenovo • 
Miloševo • 
Norovo • 
Ostrilci • 
Presil • 
Pusta Reka • 
Saždevo • 
Sveto Mitrani • 
Selce |  |
**William George "Billy" Zane, Jr.** (24. veljače. 1966, Chicago, Illinois, SAD) je američki glumac najpoznatiji po ulozi Caledona Hockleya iz kultnog filma "Titanic (1997)".

Rani život
----------

Billy je rođen u Chicagou u saveznoj državi Illinois 1966 godine. Roditlji su mu bili Thalia i William George Zane.
Pravo prezime Zaneova je Zanetakos jer su mu roditelji dijelom Grci. Njegova starija sestra je Lisa Zane, također glumica. Billy je maturirao u *Francis W. Parker* školi i pohađao kamp umijetnosti.

Karijera
--------

### 1980-te

Prva ozbiljna glumačka uloga bila je uloga prijatelja zloglasnog *Biffa Tannena* u filmu "*Povratak u budučnost*" 1985.
Kasnije je Zane ponovno glumio u nastavku 1989 godine. Dobio je ulogu u trileru "*Dead Calm*" s Nicole Kidman.

### 1990-te

Prvi puta se samostalno pojavio u nisko budžetnom filmu "*Megaville*" 1990 godine.1993 godine igrao je u filmu "*Snajper*". Prvi viosoko budžetni film bio mu je "*Fantom*". Svjetsku slavu stekao je filmom "Titanic" koji je osvojio 11 "Oscara" što do tada još nikome nije uspijelo. Billy je glumio pokvarenog tajkuna koji je želio oženiti djevojku Rose (Kate Winslet), ali mu to nije uspijelo zahvaljujući Jacku Dawsonu (Leonardo Di Caprio).

### 2000-te

2000 godine snimio je film "*The Beliver*". Billy je jako dobar pjevač pa je tako nastupio na mnogom Broadwayskim predstavama. Glumio je u mnogim filmovima, ali nikada nije stekao slavu "*Titanica*".

Filmografija (najznačajnije)
----------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Godina** | **Film** | **Uloga** |
| 1985. | *Povratak u budučnost* | Match |
| 1989. | *Povratak u budučnost 2* | Match |
| 1991. | *Megaville* | Palinov/Jensen |
| 1993. | *Snajper* | Richard Miller |
| 1996. | *Fantom* | The Phantom/Kit Walker |
| 1996. | *Glava iznad vode* | Kent |
| 1997. | *Titanic* | Caledon Hockley |
| 1999. | *Kleopatra* | Marko Antonije |
| 2001. | *Zoolander* | Glumi sebe |
| 2001. | *The Beliver* | Curtis Zampf |
| 2005. | *Posljednja kap* | Oates |
| 2005. | *Memory* | Taylor Briggs |
| 2009. | *Don Juan* | Don Juan |
|

Vanjske veze
------------

***Billy Zane*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica
* Billy Zane na IMDb-u (`en`)
**Bitka kod Aldenhovena** se odigrala 1. marta 1793. godine na zapadu današnje Njemačke za vrijeme Rata Prve koalicije između austrijskih snaga pod princom od Coburga na jednoj i francuskih revolucionarnih snaga na drugoj strani. Do nje je došlo nekoliko mjeseci nakon što su Austrijanci poraženi u bitci kod Jemappesa i izbačeni iz Austrijske Nizozemske (današnja Belgija). Francuske snage su to iskoristile da nakon objave rata u februaru 1793. godine započnu invaziju susjedne Nizozemske. Austrijske snage su se, međutim, u Njemačkoj reogranizirale i započele kontraofenzivu u samu Belgiju. Pri tome su uspjele postići iznenađenje, te su francuske snage pod vodstvom generala de Lanouea i de Stengela , koje su invazijskim snagama čuvale desni bok, brojčano nadjačane i kod Aldenhovena i natjerane na povlačenje u unutrašnjost Belgije. Zbog poraza kod Aldenhovena je francuski general Dumouriez bio prisiljen obustaviti invaziju Nizozemske i povući svoje trupe natrag u Belgiju, koje su dva tjedna kasnije poražene u bitci kod Neerwindena, te zato prisiljene na povlačenje iz Belgije.

Izvori
------

Literatura
----------

* Phipps, Ramsay Weston (2011). *The Armies of the First French Republic: Volume I The Armée du Nord*. USA: Pickle Partners Publishing. ISBN 978-1-908692-24-5.
* Rickard, J.. „Battle of Aldenhoven, 1 March 1793". historyofwar.org. Pristupljeno 17 August 2014.
* Smith, Digby (1998). *The Napoleonic Wars Data Book*. London: Greenhill. ISBN 1-85367-276-9.

Koordinate: 50°53′45″N 6°16′59″E﻿ / ﻿50.89583°N 6.28306°E﻿ / 50.89583; 6.28306
*Za kasniju i poznatiju bitku, v. Bitka kod Kinoskefale.* 

**Bitka kod Kinoskefale** se godine 364. pne. odigrala između snaga tesalijskog tiranina Aleksandra od Fere i tebanskih snaga pod Pelopidom. Predstavljala je kulminaciju dugogodišnjeg latentnog sukoba između Aleksandra i Tebe, koja je u Aleksandrovim ambicijama vidjela prijetnju za svoju nedavno stečenu hegemoniju nad antičkom Grčkom. Povod su bile pritužbe tesalijskih gradova na Aleksandrove tiranske postupke, odnosno kršenje ranijih sporazuma s Tebom. Pohod je pokrenuo Pelopida, motiviran željom za osvetom protiv Aleksandra, koji ga je na prevaru dao zatvoriti prije nekoliko godina. Pelopidine snage su, međutim, bile manje od uobičajenih zbog pomrčine Sunca koja je kod vojnika i tebanskih saveznika shvaćena kao loš predznak. Tebanci su, usprkos toga, razbili tesalijsku vojsku ali je Pelopida, nastojeći osobno ubiti Aleksandra, postao neoprezan i bio sam ubijen. Usprkos pogibije komandanta, Tebanci su postigli svoj cilj; Aleksandar se mirovnim ugovorom odrekao vlasti nad Tesalijom i pristao postati članom Beotijskog saveza.

Izvori
------

1. ↑  Plutarh Pelopida 32.5-7
*Za ostale upotrebe, v. Bitka kod Anhijala.*

**Bitka kod Anhijala** (bugarski: ) se odigrala 763. kraj današnjeg grada Pomorije na Bugarskoj crnomorskoj obali 42°33′N 27°39′E﻿ / ﻿42.550°N 27.650°E﻿ / 42.550; 27.650 između bizantske vojske pod carem Konstantinom V na jednoj, i bugarske vojske pod kanom Telecom na drugoj strani. Do nje je došlo četiri godine nakon velike bugarske pobjede u bitci kod Riškog prijevoja koju tadašnji bugarski kan Vineh nije znao diplomatski iskoristiti, te je zbog razočaravajućeg mirovnog sporazuma ubijen od vlastitih sunarodnjaka. Novi kan Telec je, pak, ponovno pokrenuo rat i počeo pustošiti bizantske teritorije u Trakiji. Bizantski car Konstantin V je zbog toga pokrenuo veliki pohod, isplovivši 16. juna 763. iz Carigrada sa 800 brodova, 9600 konjanika i nepoznatim brojem pješaka. Bizantske trupe su se iskrcale kod Anhijala. Telec je doznao za invaziju te zauzeo položaje na visoravnima blizini bizantskog mostobrana. Međutim, ubrzo je odlučio da Bizantince dokrajči u otvorenoj bitci, te ih je napao. Okršaj je trajao od 10 sati do sumraka, te je uzrokovao strahovite gubitke na obje strane. Na kraju su Bizantinci odnijeli prevagu, te je najveći dio bugarske vojske uništen. Konstantin se trijumfalno vratio u Carigrad s ogromnim brojem zarobljenika, koje je poslije dao pogubiti. Telec je uspio pobjeći, ali su i njega dvije godine kasnije ubili razočarani sunarodnjaci. Bizantinci, međutim, nisu bili u stanju iskoristiti ovaj uspjeh te rat s Bugarima produžio nekoliko decenija.

Izvori
------

* Nicephorus. Opuscula historia, p.69-70
Slona debela koža štiti od ozljeda. Visoki položaj jahaču daje dobar pogled na bojište, ali ga čini istaknutom metom
**Bojni slon** je slon koga su ljudi pripitomili i obučili za borbu. U prošlosti se koristio tako da bi jurišao na neprijatelja, razbijao njegove redove i gazio njegove vojnike.

Vjeruje se da su se prvi put koristili u Indiji, a što se kasnije proširilo na Jugoistočnu Aziju odnosno na Mediteran. U zapadnom svijetu su najpoznatiji primjeri njihove upotrebe vezani uz antiku, odnosno epirskog kralja Pira te Kartaginu i njenog vojskovođu Hanibala koji je koristio bojne slonove sa vojnicima. 

Na području Mediterana je razvoj taktike za borbu protiv slonova, kao i sve manji broj slonova u divljini, doveo do postepenog napuštanja njihove upotrebe u ratu. U Aziji, gdje je slonova bilo više, a klimatsko-geografske prilike pogodnije, bojni slonovi su ostali u upotrebi sve do pred kraj 19. vijeka kada ih je s bojišta otjerala pojava suvremene artiljerije. Slonovi se i nakon toga koriste u vojne svrhe, ali prvenstveno za transport i inženjerijske operacije na nepristupačnim područjima.

Vanjske veze
------------

***Bojni slon*** na Wikimedijinoj ostavi

* Military Use of Elephants in the Greek and Roman Period (`en`)
* Elephants in Sri Lankan History and Culture Arhivirano 2007-08-22 na Wayback Machine-u (`en`)
* The Battle of Khajwa Arhivirano 2014-12-29 na Wayback Machine-u (`en`)
* Audio interview with John Kistler on war elephants Arhivirano 2012-06-08 na Wayback Machine-u (`en`)
Ne poistovijećivati sa Bitka kod Argentovarije.

**Bitka kod Argentoratuma**, također poznata i kao **bitka kod Strasbourga**, se odigrala u ljeto 357. između rimskih snaga pod pod-carem Julijanom na jednoj, i alemanskih plemena. U njoj je Julijan, usprkos brojčane inferiornosti, Alemanima nanio težak poraz i na neko vrijeme rimsku granicu na Rajni oslobodio germanskog pritiska.

Kod Argentoratuma je Julijan Apostata pobjedio germansko pleme Alemane u kolovozu 357. godine. Alemani su prethodno prešli rijeku Rheinu do 350. godine osvojili cijelo područje do Argentoratuma. Kada je Julijan bio postavljen za namjesnika Galije, odlučio je poraziti Alemane. Prvo ih je provocirao prepadima kako bi ih privukao što više na lijevu obalu rijeke. Kada su Alemani koncentrirali svoje snage na obali, Julijan ih je napao. 

Alemani su svoje pješaštvo postavili u uobičajeni germanski četvrtasti postroj (*klin*), naslonivši desni bok na neku prepreku, a na lijevi bok su postavili svu svoju konjicu pod zapovjedništvom **Hnodomarom**, najuglednijim od 7 knezova koji su ih predvodili. 

Julijan je postavio svoje pješaštvo u dva reda pri čemu je prvi red sačinjavala čvrsta masa od 8 vrsta a drugi red njegove najbolje postrojbe u nekoliko grupa po 10 vrsta. Sva konjica bila je pregrupirana na desni bok.

Alemanska konjica je uspjela relativno brzo protjerati rimsku konjicu i napala je prvi red s boka. Tada je Julijan ubacio u borbu svoj drugi red koji prevladava situacijom i na taj način odnosi pobjedu nad Alemanima. Veliki broj alemanskih vojnika se podavilo u rijeci a knez Hnodomar je bio zarobljen.

Ovo je posljednja bitka u kojoj se osjeća klasično rimsko pješaštvo sposobna za taktički manevar.

Izvori
------

1. ↑
2. ↑  Libanius 138
3. ↑
4. ↑  Drinkwater (2007) 239
5. ↑
6. 1 2 3
7. ↑  Libanius 141

***Bitka kod Argentoratuma*** na Wikimedijinoj ostavi
***Ben Casey*** je bila američka televizijska dramska serija koja se emitirala na programu ABC od 1961 do 1966. Poznata je po uvodnoj špici koja se sastojala od ruke koja crta simbole "♂, ♀, \*, †, ∞" na školskoj ploči, dok glumac Sam Jaffe recitira "Muškarac, žena, rođenje, smrt, besmrtnost." Pionir neurokirugije Joseph Ransohoff je bio medicinski savjetnik i bitno utjecao na razvoj glavnog lika.

Glavna zvijezda je bio Vince Edwards u naslovnoj ulozi ljekara Bena Caseya, mladog i idealističkog kirurga u bolnici County General Hospital. Njegov je mentor bio dr. David Zorba, a koga je tumačio Sam Jaffe. Početkom sezone 1965. Jaffe je napustio seriju, te gfa je zamijenio Franchot Tone kao nov šef kirurgije dr. Daniel Niles Freeland. Serija je s vremenom počela razvijati zaplete od više od epizoda, te je Casey započeo romansu s Jane Hancock (Stella Stevens), pacijenticom koja je izašla iz kome nakon trinaest godina.

*Ben Casey* se smatrao suparnikom NBC-ove medicinske serije *Doctor Kildare*.

Godine 1988. je snimljen TV-film *The Return of Ben Casey* s Vinceom Edwardsom u glavnoj ulozi.

Početkom 1960-ih su izlazili i stripovi o Benu Caseyu.

Vanjske veze
------------

* *Ben Casey* na IMDb-u (`en`)
* *Ben Casey* on TV Tome

***Ben Casey*** na Wikimedijinoj ostavi
**Bitka kod Anghiarija** vodila se 29. jun 1440. između snaga Milanskog Vojvodstva i snaga Republike Firence pomogutim papinskim i mletačkim vojnicima, pobjedu su odnjeli Firentinci.

Historija
---------

Poprište bitke bila je dolina ispod gradića Anghiarija u današnjoj provinciji Arezzo.
Vojska Milanskog vojvodstva je netom prije Bitke zauzela Sansepolcro, pa je u svom napredovanju željela zauzeti što više teritorija Toskane. Bitka je bila kratka, i ne baš nasilna, tako da je Niccolò Machiavelli ironično komentirao da je toga dana samo jedan borac poginuo i to zato jer pao sa konja. Bitka kod Anghiarija bila je presudna za historiju donje Toskane jer je nakon nje Milansko Vojvodstvo odustalo od pretenzija na Toskanu, pa je Firenca učvrstila svoju poziciju u tom dijelu Apenina.

### Bitka i freska Leonarda da Vincija

Firentincima je ta pobjeda bila toliko važna (naročito Medicijima), da su je 70 godina nakon nje 1503. odlučili ovjekovječiti monumentalnom freskom koja je trebala krasiti desni zid dvorane u kojoj se sastajala signoria u Palazzo Vecchio (nekadašnji *Palazzo della Signoria*). Nakon natječaja odlučili su da je naslika Leonardo da Vinci. Inspiriran nekim djelima Plinija Starijeg, Leonardo (koji je bio sklon eksperimentu) odlučio je naslikati fresku koristeći tehniku enkaustike. Ta davno zaboravljena tehnika nanošenja pigmenata boje vrućim voskom ispala je suviše komplicirana za tako veliku površinu, jer se freska ubrzo počela ljuštiti. Ipak je bila dovoljno vidljiva da bi je neki slikari, kao Rubens mogli precrtati. Zahvaljujući tim kopijama danas znamo kakvo je to remek djelo bilo. Kad se gotovo potpuno oljuštila Giorgio Vasari je između 1555. i 1572. izveo potpunu rekonstrukciju tog salona, tako su nestali njeni posljednji tragovi.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Battle of Anghiari*" (engleski). Discover Tuscany. Pristupljeno 19. 12. 2018.
2. ↑  „*Anghiari*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 19. 12. 2018.

Vanjske veze
------------

***Bitka kod Anghiarija*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Battle of Anghiari* (`en`)
**Bogdan Hmeljnicki** (ukrajinski: *Богдан Зиновій Михайлович Хмельницький*. ruski) (selo Subotiv pored grada Čigirina, 1595. - Čigirin, 6. august. 1657.) je ime lidera Zaporoških kozaka, koji je između 1648. - 1657. vodio ustanke protiv poljskih vladara koji su tad vladali Ukrajinom.

Poznat je i po sklapanju **Perejaslavskog sporazuma** nakon kojeg su svi krajevi istočno od rijeke Dnjepar, potpali pod vlast Ruskog Carstva.

Biografija
----------

Hmeljnicki je bio Kozak školovan u Poljskoj, oficir u službi poljske vojske u borbi protiv Osmanlija. Za vrijeme dok je bio hetman (komandant) kozačkih snaga kod utvrde Čigirin, posvađao se sa poljskim guvernerom tog područja, pa je bio prisiljen pobjeći iz tog kraja u decembru 1647. Pobjegao je na istok do utvrde Zaporoških kozaka na rijeci Dnjepar, poluvojničke zajednice sastavljene od odbjeglih kmetova, hajduka i trgovaca. Bogdan je u april 1648. uz podršku Krimskih Tatara, organizirao kozački ustanak protiv Poljaka.

Njegov pobjednički marš preko ukrajinskih stepa donosio mu je sve veći broj boraca i simpatizera, od nezadovoljnih seljaka, građana i svećenika. Na kraju se taj proces izmetnuo u masovnu pobunu, koja je kulminirala u oktobru 1648. kad je navalio na Poljsku i zauzeo Lavov (u to vrijeme poljski grad).

Nakon serija pobjeda nad poljskom vojskom tokom 1649, Hmeljnicki se pomirio s novim poljskim kraljem Janom II Kazimirom, i 18. augusta 1649. sklapio sa njim mir u galicijskom Zborivu. Uvjeti tog sporazuma, omogućavali su mu da oformi gotovo nezavisnu kozačku kneževinu u Ukrajini.

Ipak tim sporazumom nisu bili zadovoljni ni poljski plemići, a niti sljedbenici Hmeljnickog, jer su mnogi od njih ostali kmetovi svojih starih poljskih feudalnih vladara. Zbog svega toga, on je obnovio borbe sa Poljacima u proljeće 1651. ali je nakon poraza u Berestečkoj bitci u junu, bio prisiljen prihvatiti novi, manje povoljan ugovor o autonomiji. Zbog tog je zatražio pomoć od ruskog cara Alekseja I. i sklopio sa njim početkom 1654. Perejaslavski sporazum o zajedničkoj borbi protiv poljske dominacije nad Ukrajinom.

Nakon tog su Rusi napali Poljsku, ali Hmeljnicki nije ni tad bio zadovoljan sklopljenim sporazumom sa carem Aleksejom I. pa je ušao u tajne pregovore sa Švedskom, koja je u to vrijeme isto tako bila u ratu s Poljsko-Litavskom Unijom. Umro je u vrijeme dok je bio zauzet pregovorima sa Šveđanima.

Tako je Hmeljnicki zadobio mitsku poziciju u ukrajinskoj historiji, kao herojski borac za kozačku autonomiju, koji je u silnoj želji da je dovede do vrhunca, ispao i krivac da se ona vremenom gotovo potpuno izgubila, zbog rastuće ruske dominacije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Bohdan Khmelnytsky*" (engleski). The Day (Дењ. Pristupljeno 21. 03. 2014.
2. ↑  „*Pereyaslav Agreement*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 03. 2014.

Vanjske veze
------------

* *Bohdan Khmelnytsky* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Bitka kod Arginuskih ostrva**  je bitka između Atine i Sparte, koja se odigrala 406. pne.. To je bila jedna od bitaka Peloponeskog rata.

Sparta blokira Atinjane na Lezbosu
----------------------------------


|  |
| --- |
| **Peloponeski rat** |
| Sibota – Potideja – Halkida – Naupakt – Tanagra – Olpeja– Pilos – Sfakterija – Delij – Amfipolis – Mantineja– Sicilijanska ekspedicija– Sima – Kinosema – Kizik – Notijum – Arginuska ostrva – Egospotam |

Spartanci pod komandom Kalikratida blokirali su na ostrvu Lezbos Atinjane pod komandom Konona. Atina šalje u pomoć 155 brodova sa nedovoljno veštom posadom. U Atini je bilo ostalo jako malo veštih veslača, tako da su na brodove ukrcali oslobođene robove. Pošto nije bilo mornaričkih oficira na raspolaganju flotom je komandovalo 8 generala.
Kalikratida sa 120 brodova presreće atinsku flotu.

Početni raspored
----------------

Pošto su znali da se suočavaju sa iskusnim spartanskim posadama, Atinjani odlučuju da primene novu strategiju. Umesto tradicionalne jedne linije brodova, Atinski centar se sastojao od dve linije, sa širim razmacima među brodovima.
Brodovi iz druge linije time su mogli štititi bokove brodova prve linije. Nesigurni kako da se bore protv te formacije, Spartanci se nisu usudili da napadnu atinski centar.

Bitka
-----

Detalji bitke nisu jasni, ali kako je bitka trajala, dolazila je do izražaja supriornost u broju Atinjana na krilima,pa su se spartanski bokovi počeli savijati. Prisustvo očuvanog centra omogućilo je da se dalje sabije spartanska formacija. Konačno Spartanci beže, gubeći 70 brodova. Atinjani su izgubili 25 brodova. Kalikratida je ubijen u bici.

Posledice
---------

Posle bitke Atinjani su pretrpili gubitke. Zbog oluje nakon bitke nisu mogli da spasu mnogo mornara sa potopljenih brodova.
Po povratku u Atinu smenili su oficire jer nisu spasili mornare sa potopljenih brodova. Šestoricu su pogubili, a među njima je bio i Perikleov sin. Neki su pobegli, pa im se sudilo u odsustvu. Izostanak talentovanih komadanata se osetio sledeće godine u bici kod Egospotama.

Vidi još
--------

* Peloponeski rat
|  |
| --- |
|  |

**Buharska Narodna Sovjetska Republika** (uzbečki: *Buxoro Xalq Sho'ro Jumhuriyati*; ruski: *Бухарская Народная Советская Республика*, akronim: **BNSR**) bila je jedna od kratkotrajnih republika Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika.

Historija
---------

Historija te republike u Centralnoj Aziji otpočela je invazijom Crvene armije na Buharski emirat 1918, iz kojeg su ubrzo istjerani, pa su se povukli na sigurno u Samarkand. Nakon završetka građanskog rata ponovno je organizirana invazija emirata, ovaj put bolje pripremljena pod komandom Mihaila Frunzea 26. augusta 1920. Nakon tri dana skršen je otpor, a emir je pobjegao u Dušanbe, a nakon tog u Afganistan. 

Buharska Narodna Sovjetska Republika proglašena je 8. oktobra 1920. i novi ustav usvojen je 1921. godine. On je garantirao pravo na privatno vlasništvo, i opće pravo glasa, kako bi se tim pridobila podrška što većeg broja ljudi. To ipak nije zadovoljilo tradicionaliste po su oni digli Basmačijsku bunu koja je skršena tek 1926. godine.

Buharska Narodna Sovjetska Republika je 17. februara 1924. pretvorena u konstitutivnu **Buharsku Socijalističku Sovjetsku Republiku** (ruski: *Бухарская Социалистическая Советская Республика*) ali je svega dvije godine nakon toga 17. februara 1925. rasformirana, a njen teritorij podjeljen između Uzbečke SSR koja je dobila najveći dio i Tadžičke SSR i Turkmenske SSR koje su dobile manje dijelove. 

Ta podjela je izvršena u skladu sa novim političkim kursom Josifa Staljina, prema nacionalnom pitanju, da se sovjetske republike moraju formirati prema njihovom nacionalnom sastavu.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **historiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


| * p
* r
* u
Savezne republike Sovjetskog Saveza (1922–1991) |
| --- |
| Glavne | 
* Armenska SSR
* Azerbejdžanska SSR
* Beloruska SSR
* Estonska SSR
* Gruzijska SSR
* Kazaška SSR
* Kirgiska SSR
* Latvijska SSR
* Litvanska SSR
* Moldavska SSR
* Ruska SFSR
* Tadžička SSR
* Turkmenska SSR
* Ukrajinska SSR
* Uzbečka SSR

 |
| Kratkotrajne | 
* Karelo-Finska SSR (1940–1956)
* Zakavkaska SFSR (1922–1936)

 |
| Nesavezne republike | 
* SSR Abhazija (1921–1931)
* Buharska NSR (1920–1925)
* Horezmanska NSR (1920–1925)
* Nahičevska ASSR (1920–1923)
* Pridnjestrovska Moldavska SSR (1990–1991)

 |
**Bezanozano** ili **Bezanozanos** su jedan od 18 naroda Madagaskara, od 169 000 pripadnika (0.8 % stanovnika Madagaskara), koji žive u sredini otoka u današnjoj Regija Alaotra-Mangoro, oko grada Moramanga.
Njihovo ime na malagaškom znači *puno malih pletenica*, a odnosi se na njhove tradicionalne frizure.

*Bezanozano* kao i većinski *Merine* govore - malagaški makrojezik, - takozvani *Standarni malagaški* ili *Jezik visoravni*, ali svojim *Bezanozano dijalektom*.koji je posrednik između jezika Merina i Betsimisaraka, koji govori sve manje govornika.

Historija
---------

Karta rasprostranjenosti malgaških etničkih grupa
*Bezanozano* su vrlo mala etnička skupina koja najvjerojatnije vodi porijeklo od prvih doseljenika koji su na Madagaskar doplovili iz Bornea.
Danas se predpostavlja da su se *Bezanozani* zajedno sa Betsimisarakama i Sihanakama doselili na njihove današnje prostore početkom 17. vijeka. Oni su se tradicionalno protivili prihvaćanju bilo čijeg autoriteta, tek od druge polovice 17. vijeka zbog vanjskih pritisaka na svoju zemlju, počeli su birati svog vođu- *mpifehija*, i to samo na određeno vrijeme, koji je više bio vojni komandant nego kralj u pravom smislu te riječi. 

Po njihovoj usmenoj predaji vrhunac njihove samostalnosti bio je u u drugoj polovici 17. vijeka, za vladavine *mpifehija*, Andriamalazabea, nasljednika Ranantoane. Od kraja 18. vijeka, ne postoji njihovo kraljevstvo, jer su bili prisiljeni priznati merinskog kralja Andrianampoinimerinu za svog vladara.

Geografska rasprostranjenost
----------------------------

Do nedavne prošlosti *Bezanozani* su živjeli grupirani u šumama gornjeg toka rijeke Mangoro. Između malagaških naroda Sihanaka na sjevernom gorju i Betsimisaraka na južnoj obalnoj ravnici.

Njihova neformalna prijestolnica je grad Moramanga, međutim danas većina *Bezanozana* živi raštrkana po cijelom otoku, uključujući i centalnu visoravan - Imerina.

Običaji i kultura
-----------------

*Bezanozani* su tradicionalno živjeli u malim klanovima, u utvrđenim naseljima na vrhovima brda. Jedan od njihovih običaja je podizanje svetih stupova - tsikafana, ukrašenim lubanjama goveda zebu, kao spomenike na prošle događaje. 
I oni kao i Merine imaju običaj *famadihana* kad ponavljaju pogreb.

Veze
----

* Malgaši

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Bezanozano of Madagascar*" (engleski). Joshua project. Pristupljeno 16. 10. 2011.
2. 1 2 3 4  „*Peoples of the East Coast*" (engleski). Country Studies. Pristupljeno 16. 10. 2011.
3. ↑  „*Languages of Madagascar*" (engleski). SIL International. Pristupljeno 16. 10. 2011.
4. 1 2  „*Bezanozano*" (španjolski). Ikuska Libros, S.L.. Pristupljeno 16. 10. 2011.

Vanjske veze
------------

* *Bezanozano* na portalu Ikuska (`es`)

| * p
* r
* u
**Etničke grupe Madagaskara** |
| --- |
| 
Antaifasi •
Antemoro •
Antaisaka •
Antambahoaka •
Antandroi •
Antankarana •
Antanosi •
Bara •
Betsileo •
Betsimisaraka •
Bezanozano •
Karana (Malgaški Indijci) •
Mahafali •
Makoa •
Merina •
Mikea •
Sakalava •
Sihanaka •
Sinoa (Malgaški Kinezi) •
Tanala •
Tsimiheti •
Vazaha (Malgaški Francuzi) •
Vazimba •
Vezo •
Zafimaniri •
Zafisoro
 | Malgaška zastava |
**Blasfemija** ili **bogohuljenje** je izraz kojim se označava korištenje imena Boga ili božanstava na način koji određena religija ili njene vlasti smatraju nedopustivim i uvredljivim, odnosno svetogrđem. U širem smislu se pod tim podrazumijeva svako javno suprotstavljanje uvriježenoj religijskoj dogmi ili vjerovanjima.

Blasfemija se još u najranijim državama javlja kao krivično djelo, i to jedno od najtežih, za koje su predviđene najsurovije kazne - od smrtne, koja se izvodila na posebno bolne i ponižavajuće načina, preko tjelesnih (najčešće rezanje ruku, jezika i sl. u svrhu spriječavanja ponovnog počinjenja istog djela) do progonstva. Blasfemija se dan-danas održala kao krivično djelo u zakonodavstvima država koje imaju državnu religiju.

Izraz blasfemija potiče od kasnolatinske riječi *blasphemare*, a koja potiče od grčke kovanice βλασφημέω, od riječi βλάπτω = "povrijeđujem" i φήμη = "ugled". 

Koncept psovke se u mnogim slučajevima pojavio uz koncept bogohuljenja.

Povezano
--------

* Hereza
* Skrnavljenje
* Psovka
* Apostaza
* Verbalni delikt
* Govor mržnje

Vanjske veze
------------

***Blasfemija*** na Wikimedijinoj ostavi

* The Rational Response Squad: The Blasphemy Challenge
* A More4 news film report on how insulting the prophet Mohammed in Pakistan is a capital offence, and defiling the Koran carries life imprisonment.
* A review of European blasphemy laws
* Catholic Encyclopedia - Blasphemy
* Jewish Encyclopedia - Blasphemy
**Catia La Mar** je formalno samo parohija (mjesna zajednica) iako je zapravo najveći grad sa svojih 139,800 stanovnikau saveznoj državi Vargas na sjeveru Venecuele. 

Catia La Mar zajedno sa obližnjim glavnim gradom La Guaira (19,900 stan.) i gradovima Caraballeda 50,200) i Maiquetía 68,600) formira jednu konurbaciju u kojoj živi 228,300 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Catia La Mar leži duž uskog i sušnog obalnog pojasa Karipskog mora i po obroncima masiva Karipskih Andi, gotovo spojena sa Maiquetíjom.

Historija
---------

Catia La Mar je osnovana 1965. od strane skupštine Federalnog distrikta, prije tog bila je samo crkvena parohija pod imenom *Olivares*.

Catia La Mar je danas industrijska zona Države Vargas, sa tvornicama tekstila, tjestenine, mlinovima i cementarom.

Catia La Mar ima i pomorski univerzitet (Universidad Marítima del Caribe).

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Universidad Marítima del Caribe*" (španjolski). Agencia Venezolana de Noticias. Pristupljeno 20. 10. 2017.
2. 1 2 3 4  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 18. 10. 2017.

Vanjske veze
------------

***Catia La Mar*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Catia La Mar* na portalu Mapcarta (`en`)
**Chimaltenango** je općina od 116,642 i grad od 96,985 stanovnikana jugu Gvatemale u Departmanu Chimaltenango u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Chimaltenango se prostire u dolini Tianguecillo masiva Sierra Madre de Chiapas, na nadmorskoj visini od 1,786 m, udaljen 48 km zapadno od glavnog grada Ciudad Guatemale.

Historija
---------

Chimaltenango je osnovan 1526. južno od stare majanske utvrde Iximché, to se pripisuje se španjolskom konkvistadoru Pedru de Portocarreru, vjernom pratiocu poznatog Pedra de Alvarada.

Između 1527. - 1528. razmatrana je mogućnost da se Chimaltenango podigne kao buduća prijestolnica nove kolonije, ali je to odbačeno u korist doline Panchoy gdje je podignuta Antigua Guatemala.

Do 1626. izrastao je u jedno od najvećih trgovišta u Gvatemali, mjesto u kom su se održavale koride i konjičke\_utrke.
Od 1752. ima status *Corregiminta* (administrativne jedinice jer je bio rezidencija gradonačelnika.

Početkom 19. vijeka *Santa Ana Chimaltenango* (kako se tad zvao) izrastao je u mjesto od 2 crkve, 10 bratovština, 2 hacijende i 2,800 stanovnika.
Dekretom br. 63 1825. dobio je status ville, a nakon tog 1926. i status grada.

Chimaltenango je od 1839. i administrativni centar departmana.

Privreda i transport
--------------------

Chimaltenango je administrativno-trgovački centar ratarsko - stočarskog kraja, u kom se uzgaja šećerna trska i žitarice.
Poznat je po proizvodnji cigle zbog dobre gline.
Kako se nalazi na trasi Panameričkog autoputa dobro je povezan sa ostalim gradovima u zemlji.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Chimaltenango Municipality in Guatemala*" (engleski). City population. Pristupljeno 9.3.2023.
2. 1 2 3 4  „*Chimaltenango Guatemala*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 9.3.2023.
3. 1 2  „*Chimaltenango in Chimaltenango*" (engleski). City population. Pristupljeno 9.3.2023.
4. 1 2 3 4 5  „*Pueblo*" (španjolski). Municipalidad de Chimaltenango. Pristupljeno 9.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Chimaltenango*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad de Chimaltenango* (službene stranice) (`es`)
**Cathlamet** (Kathlamet), pleme Chinookan Indijanaca sa obje obale ušća Columbije u današnjem Oregonu i Washingtonu. Njihovo brojno stanje (1700) moglo je biti oko 500, (300 u Oregonu i 200 u Washingtonu, a 1849 preostalo ih je oko 60. Ostaci plemena završili su na rezervatu Yakima, i dio možda na rezervatu Quinault. Kao samostalno pleme više ne postoje.

Ime
---

Sami sebe nazivali su *Kathlamet*, a Swanton mu ne zna značenje. Drugi smatraju da dolazi od činučkog *calamet* (=*stone*), u aluziji na stjenovitu obalu Columbije uz koju su živjeli. Clackamasi su ih nazivali *Guithlamethl*, što bi mogla biti njihova varijanta iste riječi, a nazivali su ih i *Guasámas*. Značenja ovih naziva su nepoznati kao i chinook naziv *Kwillu'chini*.

Sela
----

* *Ika'naiak*, na desnoj obali Columbije na ušću Coal Creek Slougha istočno od Oak Pointa.
* *Ilo'humin*, desna obala Columbije nasuprot Puget Islanda i kod ušća Alockman Creeka.
* *Kathla'amat*, lijeva obala Columbije, 4 milje od Puget Islanda.
* *Ta'nas ilu'* , na Tanas Ilahee Islandu, uz lijevu obalu Columbia River.
* *Wa'kaiyakam*, Alockman Creek, nasuprot sela Ilo'humin.

Povijest
--------

Cathlamete prvi susreću 1792 Robert Gray i John Boit, a kasnije George Vancouver. Lewis i Clark koji će 1805. zimovati u Fort Clatsopu, blizu današnje Astorije izvještavaju da ih ima oko 300, i da žive na južnoj obali Columbije u 9 velikih kuća od dasaka. Ranog siječnja sljedeće 1806. godine njihov *tia* (poglavica) Shahawacap i 11 njegovih ljudi posjetilo je Fort Clatsop. Pet godina kasnije (1811) na njihovom području utemeljena je Astoria, a ovo će biti i uvod u njihovu skoru propast. Dolazak bijelog čovjeka doneo im je nekoliko epidemija boginja koje će ih pogoditi 1824. i 1829. a godinu dana kasnije i epidemija malarije. Populacija Cathlameta spala je za 80%, a 1849. preostalo ih je tek 58.

Etnografija
-----------

Vrijedne podatke o Cathlameti zahvaljujemo ranim putnicima, a Meriwether Lewis piše kako su običavali vršiti deforamciju lubanje, te da se u običajima i odjeći ne razlikuju od Wahkiakuma Clatsopa i Chinooka. Riba i wappatoo-korijenje glavna su im hrana.

Vidi još
--------

* Ktlaeshatlkik, nekadašnje pleme Cathlamet indijanaca

Izvori
------

1. ↑  Swanton

Vanjske poveznice
-----------------

* Cathlamet Indians Arhivirano 2003-04-23 na Wayback Machine-u
* Kathlamet Word Set
* Chinookan Indian Tribes Arhivirano 2009-04-23 na Wayback Machine-u
Hava Mahal
**Džajpur** je glavni grad indijske države Radžastan. Ima 2,32 miliona stanovnika po proceni iz 2005.

Istorija
--------

Džal Mahar, Džajpur
Grad je osnovao 1728. maharadža Džaj Sing II, vladar Ambera. Nalazio se u Džajpur državi, koja je osnovana mnogo ranije oko 1128. Glavni grad države je bio Dausa, pa Ramgart, Amber, da bi na kraju bio Džajpur. Među urbanistima se smatra jednim od najbolje planiranih gradova. Dok je većina gradova toga doba građena haotično, maharadža se pridržavao principa hindu teorije arhitekture. Grad je građen sa širokim ulicama. Bio je podeljen u šest četvrti. Četvrti su dalje bile razdeljene pravilnom mrežom ulica. Kompleks palata zauzimao je čitavu jednu četvrt, gde se nalazi Hava Mahal ili palata vetrova , vrtovi, malo jezero.
Tokom britanske vlasti, Džajpur je bio glavni grad Džajpur države, koja je postojala od 12. veka do indijske nezavisnosti 1947. Grad se razvijao u 19. veku tako da je 1900. imao oko 160.000 stanovnika. Glavne industrije su bile obrada metala i mermera koje su nastale zahvaljujući umetničkoj školi. Džajpur je postao glavni grad indijske države Radžastan.

Turističke znamenitosti
-----------------------

* Hava Mahal ili palata vetrova predstavlja jednu od najpoznatijih turističkih atrakcija Džajpura
* Nahargar tvrđava nalazi se na brdima na severozapadnom delu starog grada
* Amber palata ili Amber tvrđava, originalno je sagrađena kao palata. Jedno je od najpoznatijih turističkih odredišta. Čuvena je po mešavini hindu i islamske arhitekture
* Džajgar tvrđava se nalazi na brdu iznad Amber palate. Ima ogromnu kolekciju srednjevekovnih topova, od kojih se jedan smatra najvećim topom na svetu na točkovima
* Džal Mahal se nalazi usred jezera, koje zna i presušiti
* Džantar Mantar -opservatorija od Džaj Singa

Industrija
----------

Stara opservatorija Džantar Mantar privlači hiljade turista godišnje
Džajpur je centar i moderne i tradicionalne industrije. U gradu je razvijena prerada plastičnih masa i tekstilna industrija. Tradicionalna industrija pravljenja ukrasa značajna je za izvoz. Izvoze se nakiti, obrađeno drago kamenje, mermerni kipovi, zanatski proizvodi, vuneni i svileni ćilimi, ručni tekstilni proizvodi.

Vanjske veze
------------

Tokom vekova svoje vlasti Radžpute su sagradile mnogo prekrasnih palata, Čandramahal u Džajpuru su sagradile Kačvaha Radžpute
* Jaipur- The Pink City of India (`en`)
* Jaipur CityPedia- Comprehensive Jaipur guide Arhivirano 2006-12-15 na Wayback Machine-u (`en`)
* Flickr photos tagged with Jaipur(`en`)
* Jaipur/Amber Fort Photos(`en`)
* Photographic Gallery by Steven Caudill(`en`)
* Current time and weather in Jaipur(`en`)

***Džajpur*** na Wikimedijinoj ostavi

  


|  |  |
| --- | --- |
| **Milionski gradovi u Indiji**  | Flag of India |
| Agra • Ahmedabad • Alahabad • Amricar • Asansol • Bangalor • Bopal • Čenaj • Koimbator • Delhi • Danbad • Faridabad • Hajderabad • Indor • Džabalpur • Džajpur • Džamšedpur • Kanpur • Kočin • Kolkata • Laknau • Ludijana • Madura • Mirut • Mumbaj • Nagpur • Našik • Patna • Puna • Radžkot • Surat • Vadodara • Varanasi • Vidžajavada • Vizagapatnam |
*Za ostala značenja, v. Blockbuster (razvrstavanje).*
**Blokbuster** (fonetski: **blokbaster**) označava film ili knjigu koji zbog svoje popularnosti (ranije - dobar je primjer serijal Gospodar prstenova J.R.R. Tolkiena; ili agresivne reklame i kvalitetne produkcije - Titanic Jamesa Camerona) postižu dobar financijski rezultat. U najnovije vrijeme se pod time podrazumijevaju prije svega filmovi velikih hollywoodskih studija u koje je uložen izuzetan budžet, i na čijim se komercijalnim rezultatima temelji njihova poslovna strategija.

Etimologija
-----------

Pojam dolazi iz engleskog jezika, no jasno porijeklo nije poznato (radi li se o *uništavanju* - *busted* kina u okolici tj. bloku; ili se odnosi na redove u kojima ljudi čekaju početak prodaje ulaznica koji se protežu kroz cijeli blok).

Poznato je tek da se pojam ustalio od 1975. naovamo s filmom Ralje Stevena Spielberga koji je prvi *blockbuster* u današnjem smislu riječi.

Vidi još
--------

* Tentpole
* Mockbuster

Vanjske poveznice
-----------------

* Popis financijskih najuspješnijih filmova na imdb.com
**Blokirani** ili **zamrznuti parlament** (engleski: , ponekad pogrešno preveden kao "obješeni parlament", jer je particip prošli "hanged" a ne "hung") je izraz kojim se u anglosaksonskim ili zemljama westminsterskog sistema vladavine opisuju situacije u kojima nijedna stranka nema većinu u parlamentu, odnosno ne može samostalno sastaviti vladu. S obzirom da većina zemalja westminsterskog sistema koristi većinski izborni sistem, odnosno u njima postoji dvostranačje, takve su situacije prilično rijetke.

One se u pravilu smatraju štetnima, jer stranka koja ima najviše glasova i mjesta, odnosno koja bi se po uobičajenim kriterijima trebala smatrati vladajućom nema politički kapital ili legitimitet da provodi vlastiti predizborni program, a još manje stranka koja bi joj trebala biti službena opozicija. Rezultat svega toga je trajna blokada i politička nestabilnost.

Iz takve situacije se obično izlazi formiranjem koalicije s manjim strankama ili nezavisnim zastupnicima u parlamentu. Drugo je rješenje formiranje tzv. manjinske ili tehničke vlade. U potonja dva slučaja je to tek privremeno rješenje do održavanja novih izbora koji bi trebali donijeti jasnog pobjednika, odnosno "razbiti blokadu" parlamenta.

Blokirani parlament je situacija koja je postojala u Kanadi od 2006. do 2011. godine, odnosno u Ujedinjenom Kraljevstvu od 2017. do 2019. godine.

Vanjske veze
------------

* Q&A: What is a hung parliament?, BBC, 8 March 2010
* Hung Parliaments: What you need to know, Institute for Government 2010
* Hung Parliament News New Statesman
* Hang Em Arhivirano 2019-02-04 na Wayback Machine-u Pressure group
* Charter 2010 Arhivirano 2019-03-23 na Wayback Machine-u Planning for a hung parliament
Mesto i sastajilište članova bečke secesije, izgradio 1897. Jozef Marija Olbriht za izložbe članova
Još jedan prikaz sastajališta članova bečke secesije
Čuvene tri sove – figure na fasadi zgrade.
 *Betovenov friz* - detalj, nacrtao Gustav Klimt, i nalazi se na donjem spratu kuće.
**Bečka secesija** je pokret u umetnosti koji je nastao u Austriji, a doprineo je širenju Art Nuvoa. Formirana je 1897. od strane 19 bečkih umetnika koji pre toga napuštaju originalnu državnu asocijaciju. Prvi predsednik i glavni osnivač, bio je Gustav Klimt.

Stil secesionista
-----------------

Za razliku od drugih umetničkih pokreta ne postoji određeni stil koji bi mogao povezivati sve umetnike bečke secesije. Jedino što ih povezuje jeste sama upravna zgrada, koja se smatrala ikonom pokreta. Odmah na ulazu u zgradu stoji napisana fraza "svakom vremenu njegova umetnost, umetnosti njena sloboda". Umetnici bečke secesije imali su slobodu da isprobaju svaku vrstu umetnosti, bez obzira da li stare škole to prihvatale ili ne. Nadali su se da će stvoriti novi stil koji neće imati istorijskog uticaja kao svi umetnički radovi u prošlosti. Mladi umetnici nisu više bili spremni pa prihvate tutorstvo akademizma, zahtevali su da izlažu na mestima izvan „zakona tržišta", da okončaju kulturni izolacionizam Beča, da pozovu strane umetnike, i da svoja dela pokažu izvan granica Austrije. Program secesije nije bio okrenut jedino estetskim načelima, već prestavlja i borbu za pravo na „slobodu umetničkog stvaralaštva".

Secesija izdaje i svoj časopis, nazvan "Ver Sacrum" (Sveto proleće). Časopis prikazuje masu dekorativnih radova krčeći put art deko periodu. Gustav Klimt biće njihov saradnik čitave dve godine.

Arhitekte bečke secesije najčešće dekorišu spoljašnjost svojih zgrada sa linearnim ornamentima. Oto Vagnerova kuća Majolika u Beču (napravljena 1898.) je tipičan primer tog stila secesije kod arhitekata.

Umetnici Bečke secesije
-----------------------

* Gustav Klimt
* Egon Šile
* Kolo Mozer
* Oskar Kokoška
* Karl Mol
* Maksimilijan Kurcvejl
* Rudolf Baher

Vanjske veze
------------

***Bečka secesija*** na Wikimedijinoj ostavi

* Biografija Josefa Hofmana Arhivirano 2005-12-15 na Wayback Machine-u
* Wiener Werkstaette Arhivirano 2006-02-23 na Wayback Machine-u
* Umetnost u Beču 1900. godine Arhivirano 2006-02-23 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 133252020
* LCCN: n80103753
* ISNI: 0000 0001 0941 5999
* GND: 16276890-4
* SUDOC: 142331589
* BNF: cb11868155d (podaci)
* BIBSYS: 90566432
* NKC: kn20050510042
* CiNii: DA0164142X
* NSK: 000423382

 |
**Beznokte vidre** (*Aonyx*) rod su afričkih zvijeri koje pripadaju potporodici *Lutrinae* unutar porodice *Mustelidae*. Potporodica broji dvije vrste; južnoafričku beznoktu vidru (*Aonyx capensis*) i azijska kratkonokta vidra (*Aonyx cinerea*).

Izgled
------

Beznokte su vidre dobile ime po svojim prednjim šapama, gdje su kanžde zakržljale ili potpuno nestale pa prsti nalikuju na ljudske. Ovaj doživljaj pojačan je pomaknutim plivaćim kožicama i prilično velikom pokretljivošću prstiju. Krzno beznoktih vidri smećkaste je boje; donji dijelovi svjetlije su obojeni, dok na licu, vratu i prsima mogu biti prisutne bijele mrlje. Poput svih vidri, beznokte vidre imaju vitka, duguljasta tijela s kratkim udovima i mišićavim repom. Dostižu duljinu tijela od 0.6 do 1.0 metar, dok duljina tijela iznosi od 40 do 71 centimetar. Teže od 13 do 34 kilograma, što ih čini znatno težima od kratkonoktih vidri.

Prehrana
--------

Zubala južnoafričke beznokte vidre i kongoanske beznokte vidre razlikuju se, pa se tako razlikuju i njihove preference u hranjenju. Južnoafrička beznokta vidra ima čvrste, široke sjekutiće, što sugerira na prehranu školjkašima i ostalim mekušcima, dok su zubi kongoanske beznokte vidre zašiljeniji, što sugerira na prehranu manjim kralješnjacima i jajima.

Ponašanje
---------

Beznokte su vidre većinom noćne životinje, ili bivaju aktivne u sumrak i zoru. Zbog naravi njihovih kandži, beznokte vidre ne kopaju vlastite brloge pa se povlače ispod drveća ili obližnju vegetaciju. Žive većinom samotnjački, no teritoriji višebrojnih vidri često se preklapaju te ih ponekad životinje zajedno brane ili se zajedno kreću u potrazi za hranom.

Razmnožavanje
-------------

Gestacija beznoktih vidri u pravilu traje do 63 dana, nakon kojih majka na svijet donosi dva do tri mladunca. Mladunčad ostaje ovisna o majci slijedeću godinu dana.

Vrste
-----

Potporodica obuhvaća tri vrste:

* južnoafrička beznokta vidra (*Aonyx capensis*)
* kongoanska beznokta vidra (*Aonyx congicus*)
* orijentalna kratkonokta vidra (*Aonyx cinereus*).

Izvori
------

1. ↑  Wozencraft, W. C. (2005). "Genus Aonyx". In Wilson, D. E.; Reeder, D. M. Mammal Species of the World (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 532–628. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.