**Provincija Udine** (talijanski: *Provincia di Udine*, furlanski: *Provincie di Udin*) je bila jedna od četiri talijanske provincije u okviru autonomne regije Furlanija-Julijska krajina u Sjevernoj Italiji. Sjedište provicije i najveće naselje bio je istoimeni grad Udine.

Historija
---------

Za vrijeme kad je Italijom vladao Napoleon 1807. teritorij ove provincije bio je departman Passariano sa administrativnim sjedištem u Udinama. Departman Passariano sastojao se od okruga Udine, Tolmezzo, Gradisca i Cividale. Nakon pada napoleonske vlasti 1815. Austrija je osnovala svoje marionetsko Kraljevstvo Lombardija-Venecija, i drugačije administrativno podijelila zemlju, oni su osnovali Provinciju Furlanija (*Provincia del Friuli*). Nakon ujedinjenja u Kraljevinu Italiju 1866. Furlanija je i nadalje ostala politički entitet, ali joj je pred Drugi svjetski rat 1940. promjenjeno ime iz Furlanija (Friuli) u Provincija Udine. Druga velika promjena dogodila se 1968. kad je iz nje izdvojeno 51 općina koje su organizirane u provinciju Pordenone.

Geografija
----------

Karta provicije Udine
Provincija Udine je površinom od 4905 ha i 541.081 stanovnika bila najveća i najnaseljenija od četiri koliko ih je bilo u regiji Furlaniji. Provincija je na sjeveru graničila s Austrijom (Koruška), na istoku s Slovenijom (Gorenjska i Primorska) i talijanskom provincijom Gorica, te na zapadu s provincijom Pordenone i regijom Veneto (provincije Belluno i Venecija). Provincija Udine imala je 136 općina (comuni) koje se protežu od Alpi do Jadranskog mora. Najveći vodotok u bivšoj provinciji je rijeka Tagliamento čiji sliv obuhvaća 86.5% svih vodotokova u provinciji Udine.

### Općine

20 najvećih od 136 općina u bivšoj provinciji su:

| Općina | Stanovništvo |
| --- | --- |
| Udine | 96.750 |
| Codroipo | 15.159 |
| Tavagnacco | 13.783 |
| Latisana | 13.037 |
| Cervignano del Friuli | 12.861 |
| Cividale del Friuli | 11.515 |
| Gemona del Friuli | 11.080 |
| Tolmezzo | 10.539 |
| Tarcento | 9.035 |
| Pasian di Prato | 8.945 |
| San Daniele del Friuli | 8.026 |
| Tricesimo | 7.631 |
| San Giorgio di Nogaro | 7.548 |
| Campoformido | 7.458 |
| Manzano | 6.820 |
| Buja | 6.739 |
| Pozzuolo del Friuli | 6.722 |
| Lignano Sabbiadoro | 6.716 |
| Fagagna | 6.246 |
| Majano | 6.001 |
| Remanzacco | 5.904 |
| San Giovanni al Natisone | 5.928 |
| Martignacco | 5.821 |
| Pavia di Udine | 5.665 |
| Povoletto | 5.458 |
| Palmanova | 5.291 |
| Basiliano | 5.226 |
| Mortegliano | 5.121 |
|

Historijski najznačajnije mjesto u bivšoj provinciji bila je Akvileja (*Aquileia*). Najmanja općina u pokrajini bila je Drenchia sa samo 163 stanovnika.

Uprava
------

Zajednice općina u bivšoj provinciji su:

* Zajednica općina Attimis i Faedis Web portal Arhivirano 2006-08-25 na Wayback Machine-u ()
* Zajednica općina Pocenia, Rivignano i Teor
* Zajednica općina Pulfero, San Pietro al Natisone i SavognaWeb portal Arhivirano 2007-04-22 na Wayback Machine-u (), ()

Na području provincije postoje tri planinske zajednice općina (*Comunità montana; Gorska skupnost*):

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Planinska zajednica** | **Položaj** | **Općine** | **Web stranica** |
| Comunità Montana della Carnia | Tolmezzo | 28 | Web portal |
| Comunità Montana del Gemonese, Canal del Ferro e Val Canale | Pontebba, Gemona del Friuli | 15 | Web portal Arhivirano 2011-06-16 na Wayback Machine-u |
| Comunità Montana del Torre, Natisone e Collio | San Pietro al Natisone | 24 | Web portal Arhivirano 2014-11-08 na Wayback Machine-u |
|

Privreda
--------

Standard u bivšoj provinciji Udine bio je među najvišim u Italiji. Udio radno aktivnog stanovništva bio je 64,8%. Od toga je 96,7% bilo zaposleno, a 3,3% aktivno tražilo posao. 24,5% radno aktivnih bilo je zaposleno u poljoprivredi, 12,5% u industriji, 14,5% u građevinarstvu, 28,7% u trgovini i turizmu, te 19,7% u uslugama.

Galerija
--------

* UdineUdine
* Villa Manin (Codroipo)Villa Manin (Codroipo)
* Planina CogliansPlanina Coglians
* PalmanovaPalmanova
* AkvilejaAkvileja
* Lignano SabbiadoroLignano Sabbiadoro
* Cervignano del FriuliCervignano del Friuli

Izvori
------

1. ↑  Statistiche demografiche ISTAT (podatci iz 31. decembra 2009. godine)

Vanjske veze
------------

***Udine (provincija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Muzeji u provinciji Udine Arhivirano 2007-09-29 na Wayback Machine-u
* Državni arhiv provincije Udine Arhivirano 2007-02-05 na Wayback Machine-u
* Udruženje male i srednje industrije provincije Udine
* Privredna komora provincije Udine Arhivirano 2011-03-10 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 261588279
* GND: 4505876-3
* NKC: ge291166

 |