**Casablanca** (arapski: الدار البيضاء *ad-Dār al-bajḍāʾ*) je grad u zapadnom Maroku, na obalama Atlantskog okeana. Ime *Casablanca* u prijevodu sa španskog jezika znači *bijela kuća*.

Sa populacijom od 3,269.962 ljudi, Casablanca je najveći grad u Maroku i glavna luka, dok regija Grand Casablanca sačinjava konglomeraciju sa populacijom od 3,897.748 stanovnika. Također je i najveći grad u zemljama Magreba i jedan od većih gradova Afrike.

Historija
---------

Od 8. vijeka je na prostoru današnje Casablance postojalo naselje *Anfa* koje je dugo vremena bilo glavni grad berberskog carstva *Berguta*. Tek u 12. vijeku ga pokoravaju Almohadi. U narednim godinama, naselje se razvija u važno trgovačko središte žitaricama, ali i kao sjedište pirata. Iz tog razloga su Portugalci pokušavali krajem 15. vijeka kao i ponovo početkom 16. vijeka da zauzmu *Anfu*. Godine 1496. grad uništava armija Don Ferdinanda. Ponovni napad portugalske vojske na grad desio se 1515. godine.

Napokon, 1575. godine, grad zauzimaju Portugalci i daju mu naziv *Casa Branca*. Nakon jednog razornog zemljotresa 1755. godine, *Casa Branca* (odnosno *Bijela kuća* na portugalskom) je gotovo do temelja razrušena, da bi je samo nekoliko godina kasnije ponovo izgradio alavidski sultan Muhamed bin Abdullah, pod današnjim imenom *al-Dar al-bajda*. On je u gradu izgradio medrese, javna kupatila i jednu džamiju, koja nosi njegovo ime.

Konferencija u Casablanci
Sredinom 19. vijeka, španski trgovci daju gradu današnje ime *Casablanca*. Pod vlašću Mulai al-Hasana I (1873-1894), grad je brojao oko 20.000 stanovnika.

Nova Casablanca, veliko gradilište
U Casablanci je naređenjem sultana Maroka 1907. godine otpočelo s radovima na poboljšanju lučkih postrojenja. Tokom radova došlo je do oštećenja na lokalnom mezarju pa su se zbog toga desili incidenti u kojima su pripadnici lokalnog plemena Šavija napali 30. jula 1907. godine strane radnike u luci. Poginulo je devet radnika (po tri Francuza, Španca i Italijana), a nakon toga su napali i jevrejsku četvrt Casablance. Poslije toga francuska vlada donosi odluku o zaposjedanju Casablance, gdje su stacionirane jake pomorske i kopnene snage. Početkom augusta došlo je do krvavih bitaka između lokalnog stanovništva i francuskih trupa. Broj poginulih je dosegnuo nekoliko hiljada. Iako su Francuzi poslije okončanja borbi ostali u gradu, i nakon toga dolazilo je često do sporadičnih okršaja i pobuna. Napokon u januaru 1908. pod vodstvom generala Drudea, Francuzima je pošlo za rukom da značajno smanje teritoriju pobunjenika. U najvećem obimu, broj francuskih vojnika u području Casablance iznosio je oko 15 hiljada. Do juna 1908. godine, u oblasti Casablance je došlo do smirivanja pobune, a nakon toga se i francuske trupe postepeno povlače

Početkom 20. vijeka, Casablanca je doživjela privredni rast i ubrzo prestigla Tanger kao najvažniju luku Maroka. U vrijeme francuskog protektorata, ona postaje privredni centar. Taj brzi industrijski rast i razvoj je obilježio razvoj grada sve do danas. Oko 80% cjelokupne marokanske industrije je koncentrirano u Casablanci, dok se oko 60% pomorske trgovine Maroka odvija preko luke Casablanca. Mnoge važne marokanske kompanije, poput Consumara, imaju ovdje svoje sjedište. U Casablanci je otvorena i nova berza, 7. novembra 1929. godine.

Tokom Drugog svjetskog rata, Casablanca je bila važna strateška luka. Tamo su se 1943. godine sastali američki i britanski državnici na čelu sa Roosveltom i Churchillom, na poznatoj Konferenciji u Casablanci.

Grad je stekao svjetsku slavu po filmu iz 1942. godine sa Ingrid Bergman i Humphrey Bogartom u glavnim ulogama, čija se radnja dešava u Casablanci za vrijeme Drugog svjetskog rata. Međutim, film je zapravo snimljen u Hollywoodu.

Znamenitosti
------------

Džamija Hasana II je glavna aktrakcija Casablance. Ona je nakon peta po veličini džamija na svijetu, poslije Mesdžidul-harama u Mekki, Poslanikove džamije u Medini, džamije imama Reze u Mašhadu (Iran) i džamije Istiglal u Jakarti. Neki izvori navode i podatak da je ova džamija treća po veličini na svijetu

U blizini luke nalazi se jedini ranžirna željeznička stanica u Maroku (Rocher Noires). Južno od grada je aerodrom Casablanca koji je i najvažniji u Maroku. Četiri kilometra jugozapadno od luke prostiru se luksuzne četvrti uz bulevar de la Corniche u predgrađu Ain Diab. Nešto dalje od mora između centra grada i Ain Diaba je u današnjoj Anfi glavna oblast grada sa brojnim vilama. U tamošnjem hotelu Anfa je održana poznata konferencija. U okolini grada prostiru se široki dijelovi predgrađa siromašnijih slojeva stanovništva, među kojima se svakodnevno javljaju socijalni i privredni problemi.

Od 1993. u gradu je izgrađen Course Féminine koji je u međuvremenu postao jedan od najvažnijih sportskih centara za žene.

Poznate osobe
-------------

* Stephanie Beacham, britanska glumica
* Serge Chiesa, francuski nogometaš
* Denis Dayan, francuski vozač
* Arnaud Di Pasquale, francuski teniser
* Badr El Kaddouri, marokanski nogometaš
* Guy Forget, francuski teniser
* Ahmed Reda Madouni, alžirski nogometaš
* Jacques Monod, francuski glumac
* Philippe Morillon, francuski general
* Jean Reno, francuski glumac

Gradovi partneri
----------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Egipat Kairo
* Alžir Alžir (grad)
* Sjedinjene Američke Države Chicago
* Indonezija Jakarta od 1991.
* Senegal Dakar
* Francuska Bordeaux od 1988.
 | * Turska Istanbul od 16. decembra 2009.
* Turska İzmir od 1999.
* Francuska Pariz od 2004.
* Poljska Sosnowiec od 2008.
* Tunis Sfax
 |

Izvori
------

1. ↑  Procjena 2009
2. ↑  Morocco - LoveToKnow 1911
3. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2011-05-19. Pristupljeno 2014-06-26.
4. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2009-10-28. Pristupljeno 2014-06-26.
5. ↑
6. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2011-12-27. Pristupljeno 2014-06-26.

Vanjske veze
------------

***Casablanca*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica