recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Zglobni autobus marke "Mercedes-Benz Conecto" u vlasništvu Autotroleja iz Rijeke
**Zglobni autobus** popularno zvan i "*dupli autobus*" ili "*autobus - harmonika*" je autobus koji ima dva dijela putničkog prostora koji su odvojeni ceradom u obliku harmonike. Zglobni autobus ima 3 osovine, od kojih se dvije nalaze na prednjem dijelu a treća se nalazi na zadnjem dijelu. Zbog sigurnosti i stabiliteta srednja osovina je opremljena duplim gumama. Dužine je oko 18 metara, za razliku od standardnih (unjenih) autobusa koji su dužine od 11 do 14 metara i velikog je kapaciteta putnika, preko 100. Na nekim modelima zglobnih autobusa zadnja osovina je prateća, odnosno okreće su u suprotnom smjeru od prve osovine što omogućuje sigurniji i lakši prolaz kroz zavoje.

U Hrvatskoj zglobne autobuse možemo sresti na ulicama Rijeke,Zagreba, Siska,, Splita i Osijeka. 

Model MAN Lion's City G CNG na plinski pogon u Srdočima (Rijeka)

Povijest
--------

Prvi primjerci zglobnih autobusa pojavili su se u Evropi sredinom 1920-ih godina prošlog stoljeća. Od sredine 1960-ih u Kaliforniji počeli su voziti moderni zglobni autobusi General Motorsa "XMC 77". Od 1963. u bečkom prometu su zglobni autobusi proizvođača "Gräf & Stift". U Velikoj Britaniji prvi zglobni autobusi marke "Leyland" počeli su voziti u gradu Sheffieldu.

Prednosti i nedostaci
---------------------

Glavna prednost zglobnog autobusa je veliki kapacitet putnika, dok mu je glavni nedostatak sporost i tromost zbog snage motora, modeli zglobnih autobusa naime najčešće imaju identične motore kao i model obične verzije.

Upotreba
--------

U Evropi, kao i u svijetu zglobni su autobusi koriste već dugi niz godina. Neki od poznatijih evropskih proizvođača zglobnih autobusa su: "MB", "MAN", "FIAT", "Renault", "Volvo", "Van Holl", "Setra", "Gräf & Stift", "Neoplan", "Layland", "Solaris", "SOR", "Karosa". U Jugoslaviji su 1970-ih i 1980-ih najzastupljeniji zglobni autobusi bili: "MAN 890 UG (Avtomontaža)", "MAN SG 220 (Avtomontaža)", "Mercedes-Benz O 317 G", "Mercedes-Benz O 305 G", "SANOS S 200", "TAM 260 A 180", "Ikarus IK-161", dok su u današnje vrijeme razni modeli "MANovih" autobusa, "Mercedesovih" autobusa (npr.MB Conecto G" (O 345 G) i "MB Citaro G" (O 530 G)).

Dupli zglobni autobus marke Volvo

Dupli zglobni autobus
---------------------

Dupli zglobni autobusi pojavili su se na tržištu početkom 1990-ih godina. Dužine je oko 25 metara i kapaciteta preko 250 putnika.

Zglobni autobusi na kat
-----------------------

Redizajnirani "Neoplan Jumbocruiser" iz 1992.
U nekoliko pokušaja da naprave zglobni autobus na kat njemački proizvođač "Neoplan" napravio je "Neoplan Jumbocruiser", te ga je proizvodio od 1975. do 1992. Na ovom modelu prolaz iz jednog dijela u drugi moguć je samo u gornjem katu.

### Povezano

* Autobus
* Električni autobus
* Trolejbus
Spomenik borcima NOR-a na Ilidži
**Spomenik borcima NOR-a na Ilidži**, ili spomen-kosturnica, na Ilidži, je nacionalni spomenik BiH. 
 Spomen-kompleks čine pristupne staze, bazen/fontana i sam spomenik. 

Nalazi se u Velikom parku uz pješačku stazu šetališta Velika aleja prema Vrelu Bosne.

Kosturnicu su podigli građani Ilidže 1961. godine. Autor je kipar Peter Krstić iz Beograda. Na spomeniku ispisano je devedesetdevet imena poginulih boraca NOB-a sa teritorije opštine Ilidža. Među njima su i dva Narodna heroja: Ravijojla Janković i Gliša Janković, oboje iz naselja Osjek.

Opis
----

Spomenik ima formu slova „U" ukupne površine 11 x 8,90 metara. Građen je od betona, obložen bračkim kamenom u kojem je isklesan friz postavljen na kvadar obložen jablaničkim granitom. 

Podrazumijeva dva vizuelno jednaka upečatljiva elementa: kubus sa imenima nastradalih i kvadar koji nosi friz. Oba elementa su na platformi koja pokriva kosturnicu.

Pripada modernoj arhitekturi i podrazumijeva kombinovanje čistih, pravolinijskih formi. Autor je stvorio iluziju lebdeće, pravougaone, horizontalno postavljene plohe iz koje izbija vertikalna, vizuelno monolitna ploha.
Spomen dom Ovčara
Spomen ploča
**Spomen dom Ovčara** je memorijalni centar kod Vukovara u Hrvatskoj, podignut u znak sećanja na žrtve masakra na Ovčari, u kojem su 20. novembra 1991. godine ubijeni ranjenici i medicinsko osoblje iz vukovarske bolnice, ukupno između 255 i 264 osoba.

Ovaj memorijalni centar otvoren je 20. novembra 2006. godine, na petnaestu godišnjicu masakra, i to u jednom od hangara na ovom poljoprivrednom dobru u koje su snage JNA i srpskih paravojnih formacija zatočile zarobljenike početkom oktobra 1991. Spomen dom otvorili su Jadranka Kosor, ministarka obitelji, branitelja i međugeneracijske solidarnosti, kao izaslanica premijera Ive Sanadera, te zagrebački gradonačelnik Milan Bandić.

Koncept memorijalnog centra izradio je zagrebački akademski slikar Miljenko Romić, a njegovo uređivanje finansirao je Grad Zagreb s dva miliona kuna. Za svaku osobu koja je ubijena ili nestala u hangarima Ovčare na plafonu je u spomen domu instalirana po jedna sijalica, dok su u podu ugrađene čahure koje ukazuju na sredstvo kojim je zločin izvršen. Na zidovima su izložene slike 261 osobe nastradale u masakru, a ispod slika položene su neke od ličnih stvari koje su pripadale ubijenima, a koje su pronađene u masovnim grobnicama.

Spomen dom Ovčara deluje u okviru Hrvatskog društva logoraša srpskih koncentracijskih logora. Godine 2011. godine postojala je ideja da se uvede naplaćivanje poseta domu, s obzirom na to da subvencije države nisu bile dovoljne za funkcionisanje celog memorijalnog centra, no od toga se ipak odustalo kada su se u njegovo održavanje uključili Grad Vukovar i Vukovarsko-srijemska županija, pa je ulaz ostao besplatan.

Tokom godina spomen dom obišle su brojne delegacije iz same Hrvatske i iz inostranstva, među njima i predsednik Srbije Boris Tadić 4. novembra 2010. Dvadeset drugu godišnjicu pada Vukovara, 18. novembra 2013, obeležili su u ovom spomen domu predsednik Hrvatske Ivo Josipović, predsednik sabora Josip Leko i premijer Zoran Milanović, nakon što im je to onemogućeno učiniti na spomen obeležju na vukovarskom groblju.

U Vukovaru i njegovoj okolini nalazi se još nekoliko memorijalnih mesta podignutih u znak sećanja na žrtve koje su pale tokom opsade Vukovara.
Wolfgang Petritsch
**Wolfgang Petritsch** (Celovec, 26. kolovoza 1947.) je austrijski diplomat. Pripadnik je nacionalne manjine koruških Slovenaca.

Studirao je historiju, germanistiku, politologiju i pravo, na bečkom sveučilištu, gdje je i diplomirao 1972. godine. Od 1977. do 1983. godine je bio tajnik austrijskog kancelara Brune Krajskog. Dok je bio austrijski veleposlanik u Beogradu (1997.-1999.) postavljen je za Posebnog izaslanika Europske unije za Kosovo. U toj funkciji je bio i kao glavni pregovarač Europske unije na mirovnim pregovorima o Kosovu u Rambouilletu i Parizu (Francuska) 1999. godine, koji su bili predigra bombardiranju SR Jugoslavije u ožujku te godine. Između 1999. i 2002. bio je visoki predstavnik Ujedinjenih naroda u Bosni i Hercegovini. Poslije kratkog angažiranja na austrijskoj političkoj sceni, prelazi na funkciju austrijskog veleposlanika pri Ujedinjenim narodima u Ženevi.

U političkim krugovima zapadnih zemalja važi kao stručnjak za vanjsku politiku sa težištem interesiranja za jugoistočnu Europu.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Visoki predstavnik za Bosnu i Hercegovinu1999. - 2002.** | Nasljednik: |
| **Carlos Westendorp1997. - 1999.** | **Paddy Ashdown2002. - 2006.** |

| * p
* r
* u
Visoki predstavnici za Bosnu i Hercegovinu |
| --- |
| 
* Carl Bildt
* Carlos Westendorp
* Wolfgang Petritsch
* Paddy Ashdown
* Christian Schwarz-Schilling
* Miroslav Lajčák
* Valentin Inzko
* Christian Schmidt

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 37039837
* LCCN: n96110339
* ISNI: 0000 0001 2100 6899
* GND: 123912687
* SUDOC: 072832223
* BNF: cb12684904z (podaci)
* BIBSYS: 9066997
* NKC: jx20080410001
* CiNii: DA15609593
* CONOR.SI: 26758499
* NSK: 000228444

 |
**Riva degli Schiavoni** je široka promenada u sestieru Castello u Veneciji. Prostire se duž Bacina San Marco, od mosta Ponte della Paglia sve do kanala Rio de la Ca' di Dio. Riva je dobila ime po trgovcima iz Dalmacije i istočne obale Jadrana koje su za vrijeme Mletačke Republike zvali Schiavoni. Oni su se tu sidrili sa svojim trgovačkim brodovima, a tu su imali i svoje prodajne štandove. Riva je u stvari bila najbolji dio venecijanske luke, zbog blizine Trga sv. Marka, središta političke moći Venecije.

Historija nastanka
------------------

Pogled na Rivu degli Schiavoni
Ulica se počela najverovatnije formirati u 9. vijeku, produžena je 1060. isušivanjem dotada močvarnih dijelova. Izvorno je bila puno uža nego što je danas, odnosno nešto malo šira nego što je most ponte della Paglia, što se može vidjeti na prikazu grada od Jacopa de' Barbarija iz 1500. i brojnim drugim slikama i bakropisima. Riva je proširena na sadašnju veličinu između 1780. i 1782. godine, u vrijeme posljednjih nekoliko godina Mletačke Republike. Na rivi je 1172. Marco Cassolo na smrt izbo dužda Vitale Michiela II koji se rivom zaputio do crkve San Zaccaria na proslavu Uskrsa.

Riva je popločena prvi put 1324. i to pečenom ciglom. Za vrijeme austrijske vladavine nad Venecijom, tadašnji povjerenik Bembo je 1851. predstavio projekt radikalnog proširenja i izgradnje na rivi koju je grad naručio kod arhitekata Fisole i Cadorina. Po njihovom projektu riva se trebala dvostruko proširiti, uz izgradnju niza novih zgrada uz Zaljev San Marco i proširenje svih mostova na njoj ([[Ponte della Paglia, Ponte del Rio de Vin, Ponte dei Greci i Ponte della Ca' di Dio). Projekt je na kraju odbačen 1854. zbog prevelikog mijenjanja dotadašnjeg stanja.

Znamenitosti uz rivu
--------------------

*Riva degli Schiavoni*, slika Canaletta između 1724.-1730.
Na rivi se od Trga San Marco prema Arsenalu nalazi nekoliko zgrada od posebnog arhitektonskog ili historijskog značaja:

* Ponte della Paglia, most na samom zapadnom početku promenade;
* Palača Prigioni Nuove koja je povezana sa Duždevem palačom malim mostom (Ponte dei Sospiri);
* Hotel Danieli Excelsior, zajedno sa nekadašnjom palačom Dandolo, najluksuzniji venecijanski hotel;
* Most Ponte sul Rio del Vin;
* Brončani spomenik kralju Vittoriju Emanuelu II, kipara Ettorea Ferrarija iz 1887;
* Most Ponte sul Rio dei Greci;
* Crkva Chiesa della Pietà s istoimenom bratovštinom u kojoj je djelovao i Antonio Vivaldi;
* Most Ponte sul Rio della Pietà;
* Nekadašnja palača Gabrielli, danas zgrada istoimenog hotela;
* Most Ponte della Ca' di Dio kojim završava Riva degli Schiavoni.

Izvori
------

1. 1 2 3  G. Tassini: *Curiosità Veneziane*, 1964. Filippi Editore, Venezia, str. 608 (`it`)
2. ↑  G. Romanelli: *Venezia Ottocento*, 1977. Officina edizioni, Roma, str. 317-323. (`it`)

Vanjske veze
------------

***Riva degli Schiavoni*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Riva degli Schiavoni: The Principal Waterfront of Venice* Arhivirano 2011-08-05 na Wayback Machine-u (`en`)
* *Riva degli Schiavoni* Arhivirano 2011-06-14 na Wayback Machine-u (`en`)
**Áed Rúad**, sin Badarnov, **Díthorba**, sin Demanov i **Cimbáeth**, sin Fintanov, sva trojica unuci Airgetmara su bili, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, veliki kraljevi Irske koji su se tri puta izmjenjivali na prijestolju u razmacima od sedam godina. Áed je umro na kraju svog trećeg kraljevanja utopivši se pod vodopadom po njemu nazvanim *Eas Ruaid*, "Vodopad Crvenog" (Assaroe Falls, Ballyshannon, Donegal). Díthorba i Cimbáeth su zatim vladali po sedam godina prije nego što je Áedova kćer Macha Mong Ruad tražila da vlada na očevom mjestu. Díthorba i Cimbáeth su odbili, pa je došlo do bitke. Díthorba je ubijen, a Macha je potom natjerala Díthorbine sinova da joj podignu palaču u Emain Machi. Potom se udala za Cimbáetha te je par vladao sedam godina prije nego što je Cimbáeth umro od kuge, a Macha postala jedina kraljica navedena u poposu drevnih irskih vladara.

Izvori su proturječni po pitanju kako se rotacija odvijala. Vladavine Aéda i Díthorbe se ne spominju u *Lebor Gabála Érenn* - nakon što je prethodnog kralja Lugaid Laigdecha ubio Áed, slijedi *dinsenchas* priča o podizanju Emain Mache, a nakon toga se navodi Cimbáeth, koji je naslijedio Díthorbu i vladao dvadeset osam godina. *Dinsenchas* navodi kako su sva tri rođaka vladala u razmacima po sedam gpdina, i to tru puta; *Annals of the Four Masters* se sa time slaže, ali Geoffrey Keating im svakom daje po jednokratnu vladavinu od dvadeset jednu godinu, osim Cimbáethu, koji je vladao dvadeset. *Lebor Gabála* navodi kako je Cimbáeth vladao u doba Aleksandra Velikog (336–323. pne.). Kronologija Keatingove *Foras Feasa ar Éirinn* mu vladavinu smješta u period 530-469. pne. *Annals of the Four Masters* u 731-661. pne.
| Sierra de las Minas |
| --- |
| Dio |
| Leopard vrebaLeopard vrebaLeopard vreba |
| Dužina masiva: | 130 km |
| Širina masiva: | 15-30 km |
| Površina masiva: | 2,426 km² |
| Najviši vrh: | Cerro Raxón (3,015 m) |
| Zaštićene oblasti: | Sierra de las Minas na karti GvatemaleSierra de las MinasSierra de las MinasPozicija masiva u Gvatemala |
| Država: |  Gvatemala |

**Sierra de las Minas** (Rudarski masiv prevedeno sa španjolskog) je planinski masiv na jugoistoku Gvatemale, koji se prostire po departmanima; Alta Verapaz, Baja Verapaz, El Progreso, Zacapa i Izabal.

Geografske karakteristike
-------------------------

Nadmorska visina masiva varira od 10 do 3010 metara, što je omogućilo formiranje različitih vrsta ekosistema i šumaa, od suhih trnovitih do kišnih.

U masivu izvire više od 63 rijeka među njima i Polochic

Sierra de las Minas proteže se u dužinu od 130 km u smjeru zapad-istok, a širok je od 15 i 30 km. 
Na sjeveru je omeđen je rijekom Polochic, na jugu rijekom Motagua. Na zapadu ga dolina rijeke Salamá razdvaja od Sierre de Chuacús, a na istoku mu je granica Jezero Izabal. 
Njegov najviši vrh je Cerro Raxón visok 3,015 metara. 

Planinski masiv ima različite tipove staništa, uključujući najveći rezervat kišnih šuma u Centralnoj Americi (to je 60% gvatemalskih šuma).

U tom kraju je dokumentirano 885 vrsta ptica, sisavaca, gmazova i vodozemaca.

Unesco je 1992. proglasio najveći dio masiva površine 2,366 km² Rezervatom biosfere.

Kako ima velike naslage žada i mramora, koji se već nekoliko vijekova iskapa, po tom je i dobio ime *Minas* (rudarstvo).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  „*Sierra de las Minas (Guatemala)*" (španjolski). EcuRed. Pristupljeno 26.2. 2023.
2. ↑  „*Sierra de las Minas: Mountain Range and Biosphere Reserve (Guatemala)*" (engleski). Tu Relieve. Pristupljeno 26.2. 2023.
3. ↑  „*Sierra de las Minas Biosphere Reserve, Guatemala*" (engleski). Unesco. Pristupljeno 26.2.2023.

Vanjske veze
------------

* *Sierra de las Minas: Mountain Range and Biosphere Reserve (Guatemala)* (`en`)
Zapadne oblasti u 1. vijeku pne.
**Zapadne oblasti** ili **Xiyu** (kineski: ; pinyin: *Xīyù*; Wade-Giles: Hsiyü) je izraz koji se tokom kineske historije, odnosno od 3. vijeka pne. do oko 8. vijeka n.e. u ljetopisima i službenim dokumentima koristio za područja zapadno od Vrata žada. Pod tim se obično podrazumijevala Centralna Azija, ali se ponekad u taj pojam ubrajao i Indijski podkontinent te Bliski Istok.

Ta su područja imala izuzetnu važnost za kinesku državu, jer su njime prolazile važne trgovačke rute koje su kasnije postale poznate kao Put svile. Od 2. vijeka pne. i 2. vijeka su Kinezi radi kontrole nad tim područjima vodile duge ratove sa narodom Xiongnu. Kasnije je to područje postalo važno i zbog ukrštanja različitih kulturnih uticaja, odnosno u njemu su se spajale muslimanska, indijska i istočnoazijska civilizacija; upravo preko tog područja je u Kinu u 1. milenijumu došao budizam.

Povezano
--------

* Koridor Hexi
* Dinastija Han
* Turkestan
* Protektorat Zapadnih oblasti

Literatura
----------

* Joseph P. Yap ``Wars With The Xiongnu - A translation From Zizhi Tongjian`` Chapters 4-17. AuthorHouse (2009) ISBN 978-1-4490-0604-4
**Raoul I od Vermandoisa** (francuski: *Raoul Ier "le Vaillant"*; u ne-francuskoj literaturi ponekad navođen i kao *Ralph* ili *Rudolf*; 1085 – 14. oktobar 1152) bio je francuski plemić, odnosno grof Vermandoisa od 1102. do smrti.

Bio je sin grofa Huguesa I od Vermandoisa i grofice Adelajde. Po ocu je bio unuk kralja Henrija I, a kralj Filip I mu je bio stric. Oca je naslijedio nakon njegove pogibije u križarskom ratu 1101. godine. Osim grofovske titule je služio i kao senešal Francuske za vrijeme vladavine svojih rođaka - kraljeva Luja VI i Luja VII.

Godine 1125. se oženio Eleonorom od Šampanje, koja je bila kći Étiennea od Bloisa.

Kada se 1137. za kralja Luja VII udala Eleanor od Akvitanije, na dvor je dovela svoju sestru Petronillu. Hugues se sa njom odlučio oženiti, bez obzira na to što je već bio u braku. U tu je svrhu preko Eleanor 1140. ishodio posebnu dozvolu za razvod od strane kralja Luja. Ta je odluka razbjesnila Huguesovog šurjaka (Eleanorinog brata) Thibauta od Champagne, koji je 1142. digao ustanak protiv kralja; on je završen dvije godine kasnije okupacijom Champagne od strane kraljevskih trupa. U međuvremenu je sukob dobio i međunarodnu dimenziju, s obzirom da je papa Inocent II, smatrajući razvod povredom kanonskog prava, odnosno Huguesov drugi brak grijehom, dao ekskomunicirati i Huguesa i Petronillu. Kralj je u znak odmazde dao spaliti neke od papskih posjeda u Francuskoj; spor je riješen tek nakon Inocentove smrti, odnosno kada je njegov nasljednik Celestin II na saboru u Reimsu 1144. ukinuo ukaz o ekskomunikaciji. Hugues je sa Petronillom imao četvoro djece - uključujući sina Raoula II, te kćeri Elisabeth i Eleanor, od kojih je potonja bila posljednji nositelj grofovske titule.

Nedugo pred smrt, Hugues je ostavio i Eleanor te se oženio za Laurette od Flandrije, kćer grofa Thierryja od Flandrije. S njom nije imao djece.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Hugues I od Vermandoisa**  |  **grof Vermandoisa** 1102–1152 | Slijedi: **Raoul II od Vermandoisa**  |
**Ranulf II** (također poznat kao **Ranulf le Meschin** ili **Ranulf de Gernon**) (1099–1153) bio je anglo-normanski plemićki magnat koji je engleskom palatinskom grofovijom Chester vladao kao svojim lenom od 1128. do smrti. Poticao je od grofova Bayeuxa u Normandiji, a leno je naslijedio od oca Ranulfa le Meschina. 

Godne 1136. je škotski kralj David I napao Englesku i dopro do Durhama, nakon čega je kralj Stephen Škotima predao dio Ranulfovih zemalja. Zbog toga se Ranulf u građanskom ratu stavio na stranu Stephenove suparnice Matilde, nadajući se da će tako povratiti izgubljenu zemlju. Godine 1141. je osvojio zamak Lincoln, ali je kralj isti zamak osvojio u opsadi tokom koje je Ranulf bijegom morao spašavati život. Ranulf je poslije toga angažirao pomoć earla Roberta od Gloucestera te povratio zamak i prisilio Stephena na predaju. Dok je Matilda vladala Engleskom, Stephenova kraljica Matilda od Boulognea je uspjela kod Winchestera poraziti Ranulfa i njegove saveznike, što je na kraju omogućilo Stephenov povratak na prijestolje.

Izvori
------

1. ↑  Fox-Davies. Art of Heraldry. Quarterly Arms of Thomas Hussey. fig 261. Q 21.

Vanjske veze
------------

* Arhivirano 2012-10-23 na Wayback Machine-u (potted summary)
* (partly illegible)
* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Ranulf le Meschin**  |  **earl Chestera** 1129–1153 | Slijedi: **Hugh de Kevelioc**  |
**Zavjetrinskim otocima** nazivaju se otočne grupe ili njihovi dijelovi koji su okrenuti u smjeru iz kojeg dolaze vrlo postojani Pasatni vjetrovi. Ti vjetrovi pušu u tropskim morskim područjima. Suprotno tome su privjetrinski otoci. Na zemljopisnim kartama se nalaze pod imenima *Windward Islands* (engleski), *Îles au vent*, *Îles du vent* (francuski), *Islas de Barlavento* (španjolski) ili *Bovenwindse Eilanden* (holandski).

Zavjetrinskim otocima se nazivaju:

* Zavjetrinski otoci (Antili) u Karibima
* Îles du Vent, dio Društvenih otoka, u Tihom oceanu
* Ilhas do Barlavento, dio Zelenortskih otoka, u Atlantiku
* "Windward Islands" kako se nazivaju "Southeastern Islands" otočnog niza Hawaiia

*Vidi i*:Privjetrinski otoci

  

Višeznačna odrednicaVišeznačna odrednica *Ova stranica je **razvrstavanje**. Koristi se radi pronalaska članaka koji moraju imati dodatnu odrednicu jer bi im u protivnom naslov bio isti.  
Ako vas je na ovu stranicu dovela vikiveza, možda je potrebno promijeniti da preusmjerava na namijenjeni članak.*
Pogled na hotel u sklopu skijališta Masikryong.
**Skijalište Masikryong** (korejski: 마식령 스키 리조트) je skijalište u Sjevernoj Koreji koje se nalazi na vrhu 1,360 metara visokog vrha Taehwa, udaljeno 20-ak kilometara od grada Wŏnsana. Prema službenom izvedbenom planu, prva faza izgradnje tog 2,430km2 velikog skijališta koštala je €25,500,000, a uključivala je izgradnju luksuznog hotela, klizališta, bazena i restorana. Službena predviđanja navodila su brojku od oko 5,000 posjetitelja dnevno, što bi donijelo godišnje prihode od €13,500,000. Izgradnju skijališta organizirala je Korejska narodna armija, a ono je dovršeno u nevjerojatnom roku od samo 10 mjeseci, postavši tako simbol nacionalnog ponosa. 

Skijalište je dio plana vođe Kim Jong-una da se godišnja brojka od 200,000 turista od 2016. godine poveća na 1,000,000. Krajolik je izrazito pogodan za zimski turizam; prosječna godišnja temperatura kreće se oko 10.4 °C, zimska oko −3.6 °C, dok je prosjetna ljetna temperatura oko 22.5 °C. Snijeg je prisutan od sredine studenog do početka travnja.
Zapadni Slaveni u X stoljeću
Svetlozelenom bojom - države koje naseljavaju Zapadni Sloveni
**Zapadni Slaveni** ili **Sloveni** su grupa slovenskih naroda koji naseljavaju područje Centralne Evrope. Države u kojima Zapadni Sloveni čine većinu stanovništva su Poljska, Češka i Slovačka.

Zapadnoslovenski narodi
-----------------------

* Poljaci (Poljska)
* Česi (Češka)
* Slovaci (Slovačka)

Ostatke nekadašnjih pribaltičkih Slovena predstavljaju male narodne zajednice sa svojim jezičkim i kulturno-istorijskim posebnostima, koje su vekove provele odvojeno od slovenske matice, uglavnom u sastavu nemačkih zemalja, naročito Pruske:

* Lužički Srbi
* Kašubi
* Šlezijci
* Mazurci

U Češkoj, deo stanovništva Moravci, ima svest koja naginje ka nacionalno posebnoj, iako je opravdanje toga u čisto istorijskom smislu viševekovnog postojanja Moravske kao samostalne pokrajine.

U prikarpatskoj Rusiji, koja se danas nalazi u sastavu Ukrajine, kroz istoriju su se razvile etničke posebnosti izmešanosti starijih oblika istočnoslovenskih i zapadnosloveskih plemena. Njihove potomke danas predstavljaju Rusini koji sami sebe nazivaju Rusnacima, a svoj jezik ruskim. Zbog veće sličnosti jezika sa Slovačkim, oni se danas uglavnom ubrajaju u zapadne Slovene. Rusini je viševekovni termin za sve rusko stanovništvo na granici Ruskog i Austrijskog carstva, današnje Ukrajince.

Povezano
--------

* Sloveni
* Zapadnoslovenski jezici
* Južni Sloveni
* Istočni Sloveni
*Za ostale upotrebe, v. Zavoj (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 11′ 28" SGŠ, 20° 54′ 29" IGD

**Zavoj** (mak. *Завој*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugozapadnom delu države. Zavoj pripada opštini Ohrid.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Zavoj je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Ohrida, naselje je udaljeno 15 km severoistočno.

Zavoj se nalazi u istorijskoj oblasti Ohridski kraj, koja se obuhvata istočnu i severoistočnu obalu Ohridskog jezera. Naselje je smešteno na severnim padinama planine Galičice. Nadmorska visina naselja je približno 1.070 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Zavoj je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 12 stanovnika. 

Većinu stanovništva čine etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Ohrid

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Zavoj (Makedonija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.ohrid.gov.mk Zvanična stranica opštine Ohrid

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Ohrid |
| --- |
| **Ohrid** • 
Vapila • 
Velgošti • 
Velestovo •
Gornji Lakočerej • 
Donje Konjsko • 
Donji Lakočerej • 
Zavoj • 
Jelšani •
Konjsko • 
Kosel • 
Kuratica •
Lagadin • 
Leskojec • 
Livojišta • 
Ljubaništa • 
Openica •
Orman • 
Peštani • 
Plaće •
Podmolje • 
Ramne •
Rasino • 
Rečica • 
Svinjišta •
Sirulja • 
Skrebatno • 
Trpejca •
Šipokno |  |
Topografija Mount Everesta
Zapadni greben na Everestu spušta se do Lho La prevoja
**Zapadni greben na Mount Everestu** je jedan od tri grebena koji se spuštaju sa vrha. Sedamdesetih godina direktni uspon Zapadnim grebenom u njegovoj punoj dužini od prevoja Lho La postao je očigledan i najteži izazov na Mount Everestu. Penjanje od Baznog kampa do prevoja je takođe ozbiljan alpinistički zadatak.

Greben je dug 5.5 km, sa visinskom razlikom 2.800 metara, i skoro cijelom dužinom je prekriven teškim stijenama.

Ekspedicije
-----------

### 1963: Američka ekspedicija

Američka ekspedicija iz 1963. godine bila je prva koja je pokušala uspon na Everest rutom Zapadnim grebenom. Dvojica penjača krenuli su iz Doline tišine i izašli na greben iznad prevoja. Jedno vrijeme išli su grebenom, i ustanovili da ekipa od dva penjača nije u stanju savladati greben. Sišli su na Sjevernu stranu i kuloarom došli do vrha.

### 1974: Francuska ekspedicija

Jedna Francuska ekspedicija je pokušala 1974. godine prvi direktni uspon. Vodio ju je Gerald Devouassoux. Bila je to ekspedicija u postmonsunskom periodu, sa startom od Lho La prevoja. Predpostavlja se da su do Zapadnog ramena na grebenu došli oko 9. septembra. Tada im je javljeno da se vrate zbog brzog dolaska monsunskog vremena. Bilo je prekasno. Tragični rezultat je bio da su poginuli:

* Gerard Devouassoux
* Claude Ancey (vodič)
* Lhakpa (Šerpa)
* Sanu Wongal (Šerpa)
* Pemba Dorje (Šerpa)
* Nawang Lutuk (Šerpa)
* Nima Wangchu (Šerpa)

### 1979: Jugoslavenska ekspedicija

Godine 1979 Jugoslavenska ekspedicija koju je vodio Tone Škarja, ostvarila je prvi uspon. Na najvećem dijelu rute postavljena su fiksna užad, do Kampa V na visini oko 8.120 metara, koja su omogućavala napredovanja kroz pukotine u koje je mogao ući penjač. Andrej Štremfelj i Jernej (Nejc) Zaplotnik su se popeli 13.05. a u povratku su zaobišli Kamp V i spustili se Hornbein kuloarom, da bi izbjegli teške stijena na grebenu.  Dva dana kasnije vrh su osvojili Stipe Božić, Stane Belak kao i Šerpa Ang Phu (poginuo prilikom silaska). Svi su koristili boce sa kisikom.

### 1984: Bugarska ekspedicija

Član ekspedicije Hristo Prodanov izveo je prvi solo uspon Zapadnim grebenom, ali je poginuo prilikom povratka. Četiri člana iste ekspedicije ostvarili su prvu punu traverzu na Everestu - uspon Zapadnim grebenom, silazak Jugoistočnim grebenom.

### 1989: Poljska ekspedicija

Godine 1989. šest članova Poljske ekspedicije popeli su se na vrh i uspješno su se vratili na prevoj Lho La. Odatle su krenuli u Bazni kamp preko Khumbutsea gdje ih je zatrpala lavina. Poginula su petorica penjača, a spasio se samo Andrzej Marciniak.
**Nordijsko skijanje** je popularna verzija skijanja. Često se naziva i **skijaško trčanje** te je po tom nazivu jasno da se radi o tehnici skijanja koja se koristi uglavnom na ravnijim površinama prekrivenim snijegom. Ime je dobilo po zemljama u kojima je povijesno nastalo a i danas je najraširenije upravo u nordijskim zemljama - Finskoj, Norveškoj, Švedskoj. Nordijsko skijanje je popularan vid rekreacije ali i natjecateljski sport koji je standardan na Zimskim olimpijskim igrama.

Povijest nordijskog skijanja
----------------------------

Nordijsko skijanje je vjerojatno najstariji vid skijanja uopće. Nastalo je prvenstveno kao potreba za jednostavnijim transportom ljudi preko zasniježenih i zaleđenih površina u hladnim područjima, posebno sjeverne Europe i Azije. Danas je ova varijanta skijanja raširena na svim kontinentima.

Natjecanja u nordijskom skijanju
--------------------------------

Natjecanja u nordijskom skijanju obuhvaćaju cijeli raspon duljina staza od tzv. sprint utrka od nekoliko kilometara pa do maratona od nekoliko desetaka kilometara. Discipline i pravila natjecanja propisuje i provodi Međunarodna skijaška federacija (FIS).

Nordijsko skijanje je standardni sport na Zimskim olimpijskim igrama. FIS također organizira i Svjetski kup te Svjetska prvenstva.

Osim toga, nordijsko skijanje je sastavni dio dva kombinirana sporta: Nordijske kombinacije, koja povezuje nordijsko skijanje i skijaške skokove, te biatlona, koji povezuje nordijsko skijanje i streljaštvo.

Stilovi nordijskog skijanja
---------------------------

Poznata su tri stila nordijskog skijanja: klasični stil, slobodni stil i Telemark.

Kod klasičnog stila najuobičajeniji je dijagonalni korak, kod kojeg se zamah rukama i nogama izvodi naizmjence, uz odgurivanje s po jednim štapom. Postoji i korak kod kojeg se koristi istovremeno odgurivanja s dva štapa, uz zamah samo jedne noge ili bez nožnog zamaha. Za uspon se koristi tzv. *riblja kost*, kod kojeg iza skijaša ostaju tragovi po čijem je obliku korak dobio ime.

Slobodni stil za razliku od klasičnog dozvoljava bočno odgurivanje skijama koje više ne moraju biti paralelne. Varijante tog koraka podjećaju na korak odgurivanja kojeg koriste brzi klizači, iako naravno uključuje i odgurivanje štapovima.

U obje tehnike se kod prelaska padine koristi aerodinamični pognuti položaj sličan položaju alpskog skijaša u spustu. Isto tako za skretanje na padini trkač na skijama može upotrebiti i Telemark tehniku, s obzirom da mu vez dozvoljava podizanje pete od površine skije.

Oprema za nordijsko skijanje
----------------------------

Za nordijsko skijanje potrebne su skije, koje su u usporedbi s skijama za alpsko skijanje bitno uže i duže. Skijaški štapovi su također bitno duži nego kod alpske varijante, jer moraju omogućiti efikasno odgurivanje. Skijaški vezovi u nordijskom skijanju omogućavaju podizanje pete od površine skije, dok su prsti pričvršćeni tako da omogućavaju odgurivanje i potisak na skiju.
**Tuyuneri** (Toyoeri, Toyeri, Toioeri, Tuyoneiri) /= oni što žive nizvodno; 'those who live downstream', / pleme američkih Indijanaca iz grupe Harakmbet, uže grupe Huachipaeri, velika porodica Arawakan, nastanjeno tropskim kišnim šumama Perua na rijeci Madre de Dios. Imenom Toyeri označava se ona skupina Harakmbuta što su u prošlosti živjeli uz madre de Dios do Inambarija. Arasaeri su za njih koristili termin Manuquiari. Tuyuneri su sjedilačko pleme koje živi od lova, ribolova, sakupljanja i obrađivanja polja. Nekoć su oni bili najbrojnija grupa Harakmbuta. U periodu buma gume mnogi su pobijeni, odvedeni u zarobljeništvo ili stradavaju od bolesti, pa su danas najmalobrojniji među Harakmbutima, Njiovi ostaci žive u Shiringayocu na madre de Dios i misiji Shintuya. O njihovoj kulturu nije mnogo poznato. Svaka Harakmbut podgrupa sastojala se od imenovanih teritorijalnih grupa, koja je ima jednu ili više kolektivnih nastambi poznatih kao maloka. Jezik ovog plemena dijalekt je jezika Huachipaire (Wacipaire, Wachipaire) i ima tek desetak govornika. Prema SIL-u jezično su najsrodniji sa Sapiterima, a Pukirieri i Manuquiari možda su njihove podgrupe.

Izvori
------

1. ↑  Andrew Gray, Mythology, Spirituality and History

Vanjske poveznice
-----------------

* Indigenous Communities from Peru: Toyoeri Arhivirano 2006-09-27 na Wayback Machine-u
**Skyros** (grčki: Σκύρος) je najjužniji otok Sporada, grčkog arhipelaga u Egejskom moru. Oko 2. milenijum pne. i nešto kasnije, otok je kasnije bio pozna kao **Otok Magneta**, odnosno mjesto gdje su živjeli Magneti, a nešto kasnije **Pelazgija**, **Dolopija** i konačno Skyros. Sa 209 km² površine je najveći od svih Sporada, a ima oko 3.000 stanovnika (podaci iz 2003). Skyros je jedna od općina koja ne predstavljaju dio nijedne provincije u Grčkoj.

Sjever otoka je pokriven šumom, što uključuje najviši vrh (792 metres), dok je jug, gdje se nalazi planina Kochila, stjenovit i bez raslinja. Glavni grad otioka se također naziva Skyros (ili, lokalno *Chora*). Glavna luka je na zapadnoj obali i naziva se Linaria. Otok ima zamak (*kastro*) koji potječe iz perioda mletačke vlasti (13. do 15. vijek), bizantinski manastir (Manastir sv. Đorđa), grob engleskog pjesnika Ruperta Brookea u luci Tris Boukes, i Palamari, arheološko nalazište iz Brončanog doba. Na obali postoje mnoge plaže. Na otoku se uzgaja vlastita pasmina skirijskih ponija.

Na Skyros se može doći trajektom iz Kimija na Eubeji.

Historija
---------

U grčkoj mitologiji je Skyros naveden kao mjesto gdje je skončao Tezej. Godine 475. pne. je Kimon osvojio otok. Od tog dana je bio Delskog saveza, a kasnije Atenskog imperija. Kimon je tvrdio da je pronašao Tezejeve ostatke, te ih je vratio u Atenu.

Godine 340. pne. Makedonci su zauzeli otok i držali ga do 192. pne. kada su ga rimske snage preotele od Filipa V Makedonskog i vratile Ateni.

Stanovništvo kroz historiju
---------------------------

| **Historical population** |
| --- |
| Godina | Stanovništvo | %Promjena |
| 1981. | 2.757 |  |
| 1991. | 1.806 |
|
| 2001. | 2.602 |  |
| 2003. | 3.000 |  |

Vanjski linkovi
---------------

* Službena stranica Arhivirano 2008-02-28 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Grčki otoci |
| --- |
| Istočnoegejski otoci | 
Hios |
Furni |
Ikarija |
Lezbos |
Psara |
Samos |
Tsimena
 |
| Sjevernoegejski otoci | 
Ajos Efstratios |
Limnos |
Samotraki |
Tasos
 |
| Jonski otoci | 
Antikitira |
Antipaksos |
Itaka |
Kefalonija |
Krf |
Vido |
Kitira |
Lefkada |
Paksos |
Zakintos
Otonski otoci (Otoni | Erikuza | Matraki)
 |
| Kikladi | 
Amorgos |
Anafi |
Andros |
Antiparos |
Antimilos |
Delos |
Folegandros |
Jaros |
Ios |
Kea |
Kimolos |
Kitnos |
Markonisos |
Milos |
Mikonos |
Naksos |
Paros |
Santorini |
Serifos |
Sifnos |
Sikinos |
Siros |
Tinos 
Kaldera Santorini (Aspronizi | Nea Kameni | Palea Kameni | Tirazia)
 |
| Mali istočni Kikladi | 
Iraklija |
Shinuza |
Epano Kufonizi |
Kato Kufonizi |
Glaros |
Keros |
Antikeros |
Kato Antikeri |
Donuza
 |
| Dodekanez | 
Agatonizi |
Amila |
Arki |
Astipalea |
Halki |
Kalimnos |
Karpatos |
Kasos |
Megisti |
Kos |
Leros |
Lipsi |
Nisiros |
Patmos |
Prasonizi |
Pserimos |
Rodos |
Simi |
Telendos |
Tilos |
Jali
 |
| Eubeja i Sporadi | 
Alonizos |
Skiatos |
Skopelos |
Skiros
 |
| Saronski otoci | 
Aihina |
Angistri |
Hidra |
Metana |
Poros |
Salamis |
Spetses
 |
| Krit | 
Hrizi |
Dia |
Gavdos |
Gavdopula |
Krit |
Kufonisi |
Paksimadja |
Spinalonga
 |

***Skiros*** na Wikimedijinoj ostavi
**Srpska pravoslavna crkvena opština** je organizaciona jedinica Srpske pravoslavne crkve (SPC) koju sačinjavaju pripadnici SPC sa sveštenikom (ili sveštenicima) na jednoj određenoj teritoriji (koja može obuhvatiti jedno ili više mjesta), a u cilju staranja o potrebama crkve.

Crkvenu opštinu sačinjava jedna ili više parohija. Parohije u jednom mjestu sačinjavaju jednu crkvenu opštinu. Izuzetno, tamo gdje je preko 50.000 pravoslavnih duša može se obrazovati i više crkvenih opština. Crkvenom opštinom upravljaju crkvenoopštinski savjet i crkvenoopštinski upravni odbor.

Osnivanje crkvene opštine
-------------------------

Odluku o osnivanju crkvene opštine donosi eparhijski arhijerej u sporazumu s eparhijskim crkvenim sudom i eparhijskim upravnim odborom, o čemu izvještava Sveti arhijerejski sinod i Patrijaršijski upravni odbor.

Ime i pečat
-----------

Prema Ustavu SPC, crkvene opštine nose imena po obrascu: *Srpska pravoslavna crkvena opština u N*. Opštine imaju i pečate s crkvenim grbom u sredini i ćirilicom ispisanim imenom unaokolo.

Organizaciona hijerarhija
-------------------------

Više crkvenih opština i parohija, pod upravom arhijerejskog namjesnika, sačinjavaju arhijerejsko namjesništvo, a više arhijerejskih namjesništava (s njihovim crkvenim opštinama i parohijama) i manastiri sačinjavaju jednu eparhiju, kojom upravlja eparhijski arhijerej.

Izvor
-----

* Ustav Srpske pravoslavne crkve

Vidi još
--------

* Crkvenoopštinski savjet
* Crkvenoopštinski upravni odbor
* Parohija, pravoslavno arhijerejsko namjesništvo, eparhija
**Srpska pravoslavna opšta gimnazija "Kantakuzina Katarina Branković"** je gimnazija koja se nalazi u Zagrebu (Republika Hrvatska). Srednja škola osnovana je 2005. godine pozivajući se na nasleđe pravoslavnih škola koje su u Zagrebu osnivane pri pravoslavnoj crkvenoj opštini mitropolije Zagrebačko-ljubljanske. Obrazovanje u školi odvija se i na srpskoj i na hrvatskoj verziji srpskohrvatskoga jezika te su organizirana i dva zasebna školska predmeta za ova dva standarda jezika. U toku četiri godine srednjoškolskoga obrazovanja učenici slušaju sledeće predmete: Srpski, Hrvatski, Engleski, Nemački, Latinski, Crkvenoslovenski, istoriju, geografiju, politiku i privredu, muzički, likovni, pravoslavni veronauk, sociologiju, psihologiju, hemiju, fiziku, biologiju, matematiku, fizički, ekologiju, informatiku i filozofiju (svi su navedeni predmeti obavezni).

Svi učenici uživaju besplatno obrazovanje na gimnaziji budući da Srpska pravoslavna crkva u Hrvatskoj pokriva troškove školovanja za sve upisane kandidate. Školu trenutačno pohađaju učenici iz Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Srbije i Moldavije i škola je otvorena za svakoga kandidata koji zadovoljava upisne kriterije bez obzira na etničku ili versku pripadnost ili bilo koju drugu ličnu karakteristiku. Po zvaršetku zagrebačke pravoslavne gimnazije učenici obrazovanje mogu da nastave bilo gde gde su diplome iz hrvatske priznate (škola je akreditovana od strane Ministarstva znanosti obrazovanja i športa Republike Hrvatske). Zbog velike sličnosti u obrazovnom sistemu diplome gimnazije su priznate u svim zemljama regiona, a učenici su do sada upisivali većinom javne univerzitete u Hrvatskoj, Srbiji, Bosni i Rusiji. Profesorski kadar sastavljen je od kombinacije iskusnih stručnjaka i ambicioznih mladih kandidata koji su obrazovanje završili na institucijama kao što su Bard College (SAD), Moskovski državni univerzitet Lomonosov(Rusija), University of the Western Cape (JAR), University of Gothenburg (Švedska), Universitetet i tromsø (Švedska), Univerzitet u Ljubljani (Slovenija), Univerzitet u Beogradu (Srbija), Sveučilište u Zagrebu (Hrvatska), Sveučilište Josip Juraj Strossmayer u Osijeku (Hrvatska)...

Novi kampus
-----------

Od školske godine 2011/2012. gimnazija je preseljena u novoizgađeni moderni kampus na zagrebačkom Svetom duhu koji je deo podsljemenske zone. Školska zgrada vredna preko 8 000 000 € izgađen je uz pomoć donacija vlade, grada Zagreba, kreditom koji je za tu namenu podigla mitropolija te donacijama vernika iz regije i inostranstva. Kampus je opremljen svom najuvremenijom potrebnom opremom te će od sada učenici gimnazije uživati uslove koji će biti u samom vrhu zagrebačkog obrazovnog stadarda.

* plan novoga kampusaplan novoga kampusa
* maturantimaturanti
* maturantimaturanti
* sportski klubsportski klub
* učeniciučenici
* učenici na Univerzitetu u Padoviučenici na Univerzitetu u Padovi
* učenici u Ljubljani, Slovenijaučenici u Ljubljani, Slovenija
* učenici u Italijiučenici u Italiji
* učenici u Bolonji, Italijaučenici u Bolonji, Italija
Slunjčica u Rastokama
**Rastoke** su prigradsko naselje grada Slunja (nedaleko samog grada Slunja), slikovito mjestašce smješteno na oko 100 km od Zagreba uz magistralnu cestu **D1** Karlovac - Plitvička jezera.

Samo ime nam govori da se tu nešto rastače, a to je rijeka Slunjčica koja se preko sedrenih stijena ulijeva u rijeku Koranu, a u svojem toku kroz Rastoke stvara mnoštvo malih jezera, brzaka i slapova od kojih su najpoznatiji Buk, Hrvoje i Vilina kosa, a u rupama rastočke sedre žive i vidre koje su se vratile nakon dužeg izbivanja u velikom broju. 

Sedra je šupljikavi kamen vapnenac koji se stvara na podnožju slapova rijeka, a izvrstan je građevni materijal. Rastoke su predvorje Plitvičkih jezera pa ih zbog toga zovu još i *Male Plitvice*. Od samih Plitvičkih jezera udaljene su oko 33 km, ali su s njima nedovoljno funkcionalno povezane.

Slapovi Slunjčice, ujedno s Plitvičkim jezerima, dugo su bili nepoznati zbog svoje prometne izoliranosti, a nisu zanimale niti turske osvajače za vrijeme Vojne krajine. Rastoke nam govore o simbiozi fantastičnih tvorevina prirode i ljudskih tehničkih dostignuća starih više stoljeća, a tu se radi o takozvanim mlinicama - žličarama. To je prvi puta da primitivne strojeve ne pokreće ljudska ili životinjska snaga, a građene su tako da se u njima koristi nekoliko mlinskih kamenova za razne vrste meljave te uz njih nalazimo i takozvane koševe koji su služili za ispiranje vunenih predmeta i pranje rublja, tako da ih možemo nazvati i prvobitnim perilicama. 

Prva mlinica datira još iz 17. stoljeća, a prepostavlja se i ranije, dok je najveći broj nastamba sagrađen krajem 19. st. i početkom 20. stoljeća i to od drveta i sedre. Mnogi slapovi su dobili imena po vlasnicima mlinica. Još davne 1860. godine jezikoslovac i putopisac Adolf Veber Tkalčević Rastoke opisuje kao *neopisivu milinu prizora* i poziva putnike namjernike da dođu, vide i da se dive, a jedan od slapova opisuje kao ogroman crijep s velikim cvjetnim uzorkom, dok drugi naziva ogromnom rimskom Fontanom di trevi po *hrvatskom kroju*. 

Zbog ovakve skladnosti graditeljske, povijesne i etnografske baštine Rastoke su 1969. godine uvršetne u Registar nepokretnih spomenika kulture pri Regionalnom zavodu za zaštitu spomenika kulture u Zagrebu. Danas je turistička aktivnost Rastoka oživljena tako da nalazimo mogućnost smještaja, posjeta mlinicama, ugostiteljsku ponudu, likovnu koloniju u lipnju, auto-kamp, i drugo, a Slunjčica obiluje prvorazrednom autohtonom pastrvom pa će se u lokalnom restoranu poslužuje netom uhvaćena iz brzaka. Poznat je i ukusni rastočki domaći beskvasni kruh koji se radi od nekoliko vrsta žitarica i ima visoku prehrambenu vrijednost.

Stanovništvo
------------

Rastoke kao samostalno naseljeno mjesto, postoje od popisa 2001. godine.

* 2001. - 65

Galerija slika
--------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Izvor

* CD rom: "Naselja i stanovništvo RH od 1857-2001. godine", Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Hrvatske, Zagreb, 2005.

Poveznice
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Rastoke** |
**Skijaški skokovi** su sport u kojem se skijaš spušta niz posebno konstruiranu rampu (skakaonicu) te nakon odraza pokušava 'preletjeti' što veću udaljenost. Skakaonica je prekrivena snijegom te su natjecanja moguća samo u zimskim uvjetima. Ipak, danas postoje i varijante izvedbe skakaonice s umjetnom podlogom te se natjecanja mogu održavati cijele godine, a jedna varijanta tog sporta se izvodi i na vodi.

Skijaški skokovi su standardni sport na Zimskim olimpijskim igrama.

Natjecanja u skijaškim skokovima
--------------------------------

Skijaš skakač tijekom leta
Moderna skijaška skakaonica
Cilj natjecanja u skijaškim skokovima je preskočiti što veću udaljenost. Međutim, ocjenjuje se i stil skakača, te je za pobjedu osim dugačkog skoka potrebno prikazati i dobru tehniku leta te siguran doskok. Ukupni bodovi se izračunavaju po ostvarenoj duljini skoka te zbroju ocjena 5 sudaca, od kojih svaki može za stil dodijeliti maksimalno 20 bodova.

Iako se tehnika skoka s razvojem ovog sporta dosta mijenjala kroz povijest, tehnika doskoka je uglavnom ona prema telemark tehnici. Preovladavajuća tehnika položaja tijela tijekom leta je tzv. *V-tehnika*, prilikom koje skakač drži skije u 'V' položaju, s repovima skija skupljenim a vrhovima odvojenim.

Natjecanja u skijaškim skokovima se izvode uglavnom na tri vrste skakaonica, koje se razlikuju po visini uzletišta:

* 90-metarska skakaonica - kao što joj i ime govori visina zaletišta je 90 metara, a skakači postižu daljine do 110 metara u optimalnim uvjetima.
* 120-metarska skakaonica - visine 120 metara, s skokovima do 140 metara.
* Skijaška letaonica - to su skakaonice više od 120 metara, na kojima se mogu postići duljine skoka čak do 240 metara. Često se za natjecanje na takvim skakaonicama koristi naziv 'skijaški letovi', da bi se naglasila velika duljina skokova.

Standardno natjecanje se sastoji od jednog probnog skoka i dva skoka koji se ocjenjuju, a bodovi oba skoka se zbrajaju za konačni poredak. Postoji i ekipno natjecanje, u kojem se zbrajaju bodovi četiri člana jedne momčadi.

Popularnost skijaških skokova
-----------------------------

Skokovi su nastali u skandinavskim zemljama, te su i danas tamo najpopularniji. Dobri natjecatelji redovito dolaze iz skandinavskih zemalja, prije svih Finske i Norveške, a još su jake nacije u tom sportu Njemačka, Austrija, Slovenija, Poljska, itd.

Nordijska kombinacija
---------------------

Skijaški skokovi su sastavni dio sporta koji se naziva Nordijska kombinacija, a u sebi uključuje natjecanje u skijaškom trčanju te skijaškim skokovima.

Vanjske veze
------------

***Skijaški skokovi*** na Wikimedijinoj ostavi

* eSkijumping.com
**Stanisław Kania** (selo Wrocanka pored Krakówa, 8. mart 1923. - Varšava, 3. mart 2001.) bio je od 1980. do 1981. kratkotrajni Prvi sekretar Centralnog komiteta Poljske ujedinjene radničke partije Narodne Republike Poljske.

Biografija
----------

Kania se radnik 1944 uključio u pokret otpora, a od 1945. je član Poljske radničke partije. Sudjelovao je u kampanjama koje je provodila partija, od organiziranja Dobrovoljačke milicije do referenduma.
Kao mladog aktivistu partija ga je poslala 1948. na ujediniteljski kongres Poljske ujedinjene radničke partije.
Političku karijeru gradio u omladinskim organizacijama i pralelno se školovao.
Na 5. partijskom kongresu -1968. izabran je za člana Centralnog komiteta Poljske ujedinjene radničke partije. 

Kania je od 1972. do 1989. bio poslanik u Sejmu, a u periodu 1982. - 85. bio je i član Državnog savjeta (Rada Państwa) Poljske.
Nakon tog je 1975. izabran u Politbiro Centralnog komiteta Poljske ujedinjene radničke partije čiji je član bio do 1981.

Val radničkih štrajkova i demonstracija u septembru 1980. koštao je tadašnjeg sekretara Edwarda Giereka položaja, pa je na njegovo mjesto izabran Stanislaw Kania.

Kania je priznao da je partija napravila brojne promašaje u ekonomskoj politici, pa se složio sa opozicijom, da je za pravilno donošenje odluka, potrebna demokracija, zbog tog je inicirao razgovore sa vođom Solidarnosti demokracija Lechom Wałęsom i brojnim kritičarima partije.

Ipak ti razgovori nisu smirili opoziciju, a ni val demonstarcija, zbog tog je Kania morao napustiti položaj 3. marta 1981. a na njegovo mjeto stupio je general Wojciech Jaruzelski. 

Kania je nakon političkog umirovljenja 1991. objavio je memoarsku knjigu; *Zatrzymać konfrontację* (Zaustaviti sukob).

Kaniji je 2012. suđeno za uvođenje ratnog stanja 1981. ali je nakraju oslobođen svake krivnje.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Stanisław Kania*" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 15.04.2021.
2. ↑  „*Kania Stanisław - Zatrzymać konfrontację*" (poljski). Tezeusz. Pristupljeno 15.04.2021.
3. ↑  „*Sąd: stan wojenny - Kiszczak winny, Kania niewinny*" (poljski). Prawo. Pristupljeno 15.04.2021.

Vanjske veze
------------

***Stanisław Kania*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Stanisław Kania* (na portalu Encyklopedia PWN) (`pl`)