**Tynemouth** je lučki grad od 68,082 stanovnika na sjeveroistoku Engleske u Metropolitanskoj grofoviji Tyne and Wear. 

Grad administrativno podpada pod Metropolitanski borough North Tyneside.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tynemouth leži na ušću rijeke Tyne u Sjeverno more, na sjevernoj obali Rijeke Tyne, točno preko puta South Shieldsa i duž Sjevernog mora.

Udaljen je nekih 13 km sjeveroistočno od centra Newcastla sa kojim je povezan metro linijom.

Historija
---------

Još za anglosaksonskih vremena Tynemouth je bio mjesto gdje je u 7. vijeku podignut samostan, kog su kasniji razorili Vikinzi.

Tynemouth je bio centar pobune protiv kralja Harolda Godwinsona, koju je 1066 organizirao njegov brat Tostig Godwinson. Kad mu je buna propala udružio se sa norveškim kraljem Haraldom Hardradom i krenuo u invaziju Engleske. Poginuo je u Bitci kod Stamford Bridga zajedno sa kraljem Haraldom.

Nakon Normanskog osvajanja Engleske monah Aldwin obnovio je Opatiju Monkwearmouth-Jarrow, a njegovi monasi koji su postali vlasnici Tynemoutha obnovili su samostan.

Novi samostan je postao mjesto hodočašća, nakon što su se proširile glasine da ima važne relikvije, a to je u vrijeme značilo bogatstvo.

Samostan Tynemouth u to vrijeme bio je vlasnik velikih površina zemlje, što je izazvalo ljubomoru kod rivalske Opatije i katedrale u Durhamu. Oni su ga tokom 12. vijeka nastojali podvrći pod svoju vlast, ali nisu uspjeli zbog veza samostana sa Katedralom u St Albansu.

Kako je bogatstvo samostana stalno privlačilo napadače iz Škotske, sam kralj Edward I izdao povelju kojom je dozvolio monasima da podignu zamak za njegovu odbranu.

Škotski kralj Robert Bruce napao je 1314. samostan Tynemouth, koji se uspješno obranio, ponovno je napadnut 1318. ovaj put od pljačkaša iz Northumberlanda i ponovno se uspješno odbranio.

Samostan je ukinuo i raspustio 1539. Henry VIII.

Za Engleskog građanskog rata zamak u Tynemouthu zauzeli su škotski vojnici koji su bili simpatizeri parlamenta. Kralj Charles I Stuart, koji je bio zarobljen u Newcastlu, trebao je pobjeći do Tynemoutha u božićnoj noći 1646. gdje ga je čekao nizozemski brod, ali mu to nije uspjelo pa su se Škoti povukli su se iz Tynemoutha.

Engleski građanski rat bio je zadnji ratni okršaj u kom je korišten zamak, iako je on krajem 17. vijeka proširen i preimenovan u Utvrdu Clifford.

Sam Tynemouth bio je veliko selo sve do početka 19. vijeka, kad su se ujedinio sa okolnim naseljima Newcastle Terrace, Allendale Terrace i Bath Terrace.

Današnji Tynemouth je turistička meka, zbog pješčanih plaža i blizine Newcastla, iz kog dolazi najviše posjetioca, naročito vikendom.

Znamenitosti
------------

Najveći dio preostalih ruševina samostana pripada normanskom periodu oko 1090, kad se počeo graditi i iz nešto kasnijih vremena 1190.-1210.

Pored ruina samostana i zamka, najveća znamenitost je željeznički kolodvor iz 1882. koji je danas stanica metroa.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: North East England" (engleski). City Population. Pristupljeno 06. 06. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  „*Tynemouth*" (engleski). Englands North East. Pristupljeno 6. 06. 2017.

Vanjske veze
------------

***Tynemouth*** na Wikimedijinoj ostavi

* Tynemouth Priory and Castle (`en`)