recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ovo je popis pojedinačnih članaka koje navode suverene države koje su postojale u određenom periodu historije, odnosno određenim godinama.

21. vijek
---------

2000-e - 2010-e - *trenutno*

20. vijek
---------

1990-e - 1980-e - 1970-e - 1960-e - 1950-e
1949 - 1948 - 1947 - 1946 - 1945 - 1944 - 1943 - 1942 - 1941 - 1940
1939 - 1938 - 1937 - 1936 - 1935 - 1934 - 1933 - 1932 - 1931 - 1930
1929 - 1928 - 1927 - 1926 - 1925 - 1924 - 1923 - 1922 - 1921 - 1920
1919 - 1918 - 1917 - 1916 - 1915 - 1914 - 1913 - 1912 - 1911 - 1910
1909 - 1908 - 1907 - 1906 - 1905 - 1904 - 1903 - 1902 - 1901 - 1900

19. vijek
---------

1899 - 1898 - 1897 - 1896 - 1895 - 1894 - 1893 - 1892 - 1891 - 1890
1889 - 1888 - 1887 - 1886 - 1885 - 1884 - 1883 - 1882 - 1881 - 1880
1879 - 1878 - 1877 - 1876 - 1875 - 1874 - 1873 - 1872 - 1871 - 1870
1869 - 1868 - 1867 - 1866 - 1865 - 1864 - 1863 - 1862 - 1861 - 1860
1859 - 1858 - 1857 - 1856 - 1855 - 1854 - 1853 - 1852 - 1851 - 1850
1849 - 1848 - 1847 - 1846 - 1845 - 1844 - 1843 - 1842 - 1841 - 1840
1839 - 1838 - 1837 - 1836 - 1835 - 1834 - 1833 - 1832 - 1831 - 1830
1829 - 1828 - 1827 - 1826 - 1825 - 1824 - 1823 - 1822 - 1821 - 1820
1819 - 1818 - 1817 - 1816 - 1815 - 1814 - 1813 - 1812 - 1811 - 1810
1809 - 1808 - 1807 - 1806 - 1805 - 1804 - 1803 - 1802 - 1801 - 1800

Rani Novi vijek
---------------

* Popis suverenih država u 1776
* Popis suverenih država u 1769
* Popis suverenih država u 1768
* Popis suverenih država u 1661
* Popis suverenih država u 1660
* Popis suverenih država u 1648
* Popis suverenih država u 1528

Srednji vijek
-------------

* Popis suverenih država u 1496
* Popis suverenih država u 1494
* Popis suverenih država u 1400
* Popis suverenih država u 1143
* Popis suverenih država u 1000
* Popis suverenih država u 820
* Popis suverenih država u 661
* Popis suverenih država u 632

Stari vijek
-----------

Antika
* Popis suverenih država 1
* Popis suverenih država 100. pne.
* 1. vijek pne.
* 2. vijek pne.
* 3. vijek pne.
* 4. vijek pne.
* 5. vijek pne.
* 6. vijek pne.
* 7. vijek pne.
* 8. vijek pne.

Rano željezno doba
* 9. vijek pne.
* 10. vijek pne.
* 11. vijek pne.
* 12. vijek pne.

Drevni Bliski istok
* Popis državnopravnih entiteta na Starom Istoku

| * p
* r
* u
Popisi godina po temama |
| --- |
| Arhitektura - Avijacija - Države - Film - Književnost - Muzika - Nauka - Poezija - Radio - Strip - Televizija - Umjetnost - Video - Vođe država |
**Rovinjsko Selo** (tal. *Villa di Rovigno*) je naselje na poluotoku Istri.

Nalazi se u Hrvatskoj, 2 km južno od Limskog kanala, u brdu. Bliže se nalazi dnu zaljeva. Položaj mu je 45°6' 23" sjeverne zemljopisne širine i 13°42' 56" istočne zemljopisne dužine.

Upravnom organizacijom pripada gradu Rovinju, iako nije fizički spojeno s njime. Od samog naselja Rovinja je zračno udaljen 3 km. S Rovinjem ga veziva prometnica koja vodi od Rovinja do Kanfanara.

Osnovano je u 16. stoljeću. Osnovale su ga izbjeglice sa juga Hrvatske iz zadarske okolice koji su bježali pred turskim osvajačima. Na mjestu današnjeg Rovinjskog Sela su se 1526. doselili, uz pristanak mletačkih vlasti. Područje Rovinjskog Sela je bilo naseljeno i prije, o čemu svjedoče gradine i nalazi iz starorimskog doba.

Važne gospodarske grane su turizam, a tradicionalno su bile važne vinogradarstvo i vinarstvo. Danas posebno raste značaj agroturizmu.

Rovinjskim Selom se bavio dr Vjekoslav Bratulić, o kojem je napisao monografiju *Rovinjsko selo : monografija jednog istarskog sela*. Bratulić je za svoj znanstveni rad na izučavanju područja poluotoka Istre, grada Rijeke i Primorske dobio 1981. godine godišnju nagradu Grada Rijeke .

U Rovinjskom Selu djeluje nogometni klub Mladost.

Na popisu 2001. je u Rovinju živjelo oko 800 stanovnika, što ga čini jednim od najvećih sela na poluotoku Istri.

Izvori
------

1. ↑  „Nagrade Grada Rijeke". Arhivirano iz originala na datum 2013-11-02. Pristupljeno 2014-08-02.

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Grada Rovinja |
| --- |
| Rovinj • Rovinjsko Selo |
*Les Parques* ("Parke", oko 1885), Alfred Agache
*Tri Parke predu sudninu Marije de' Medici* (1622–1625), Peter Paul Rubens
**Parke** (latinski: ) bile su, u rimskoj mitologiji, žene koje personifikuju sudbinu; na hrvatskom se često nazivaju suđenice, a u grčkoj mitologiji odgovaraju im Mojre. Bilo je tri Parke i upravljale su metaforičkom životnom niti svakog smrtnika i besmrtnika od njegovog rođenja do smrti. I bogovi se se plašili Parki, a u njihovoj je moći bio i sam Juputer. Njihova su imena:

* **Nona** (grčki pandan: Kloto = "Prelja"), koja prede nit života sa svoje preslice na vreteno;
* **Decima** (grčki pandan: Lahesa = "Sudbina"), koja svojim štapom meri nit života;
* **Morta** (grčki pandan: Atropoa = "Neumitna"), koja preseca nit života i odlučuje o načinu čovekove smrti.

Najstariji poznati dokumenti koji spominju ova božanstva jesu tri male stele *(cippi)* pronađene kod drevnog Lavinija nakon drugog svetskog rata. Na njima se nalazi ovaj natpis:

> 
> *Neuna fata, Neuna dono, Parca Maurtia dono*
> 
> 
> 

Tu se navode dva od tri imena rimskih Parki (*Neuna* = Nona, *Maurtia* = Morta) i povezuju sa s konceptom subine *(fata)*.

Nona je odlučivala o dužini čovekobog života na da tzv. *dies lustricus*, tj. na dan kad je detetu davano ime, što se događalo devetog dana po rođenju dečaka i osmog dana po rođenju devojčice.

Parke nisu uvek zamišljanje kao prelje, već i kao boginje koje zapisuju sudbinu čoveka pri rođenju i potom te zapise brižljivo čuvaju, a takođe se spominju i kao čuvarice celokupnog božanskog arhiva.

Literatura
----------

* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.

Vanjske veze
------------

* 

* Wikimedia Commons ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: ***Parke***
**Vaclav Nižinski** (polj. *Wacław Niżyński*, rus. *Вацлав Фомич Нижинский*, 12. mart 1890—8. april 1950) je bio ruski baletski igrač i koreograf poljskog porekla. Bio je slavan zbog svoje virtuoznosti, visokih skokova i sposobnosti da se uživi u likove. Mogao je pleše na vrhovima prstiju, što je bila retkost među baletanima.

Rodio se u Kijevu u porodici poljskih baletskih igrača. Godine 1900. pridružio se Carskoj baletskoj školi. Čuvena balerina Matilda Kačesinska ga je 1910. odabrala da igra ulogu boga vetra Vajua u novoj postavci baleta „Talisman". Ova uloga ga je proslavila. Prekretnica u karijeri Nižinskog je nastupila kada sa sreo sa producentom Sergejom Djagiljevom koji je promovisao rusku umetnost u inostranstvu. a najviše u Parizu. Sa njime je godinama bio u poslovno-emotivno-ljubavnoj vezi. Djagiljev je 1909. u Pariz doveo trupu ruskog baleta kojoj su pripadali Nižinski i Ana Pavlova. Ruski balet i opera su doživeli veliki uspeh te sezone, koji je uticao na kulturnu scenu Pariza celu narednu deceniju.

Nižinski je bio sjajan u ulogama iz baleta: Kleopatra, Uspavana lepotica, Žizela, Karneval, Šeherezada. U baletskim duetima sarađivao je sa Tamarom Karsavinom.

Posle kraćeg angažmana u Marijinskom teatru, koji je završen skandalom, počeo je da se bavi koreografijom. Stvorio je koreografije za svoje uloge: „Popodne jednog fauna" (1912), „Til Ojlenšpigel" (1916) i „Posvećenje proleća" (1913). Njegove koreografije su prevazilazile granice tradicionalnog baleta i usmeravale ga ka modernom baletu. Na pariskoj predstavi „Popodneva jednog fauna", kritika i publika je Nižinskog optužila za vulgarnost na sceni. U njegovu odbranu su ustali Ogist Roden, Odilon Redon i Marsel Prust.

Na putu u Južnu Ameriku 1913. Nižinski je upoznao mađarsku groficu Romolu Pulski sa kojom se oženio u Buenos Ajresu. U Severnoj Americi je nastupao 1916. U ovo vreme je počeo da pokazuje simptome šizofrenije. Doživeo je slom živaca 1919, čime se njegova karijera okončala. Sa ženom se preselio u Švajcarsku gde se neuspešno lečio. Ostatak života je proveo u ludnicama i bolnicama za mentalne bolesnike. Umro je u klinici u Londonu 1950. Njegovo telo je 1953. preneseno u Pariz na groblje Monmartr.
Koordinate: 42° 01′ 48" SGŠ, 21° 07′ 05" IGD

**Tudence** (mak. *Туденце*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Tudence pripada opštini Jegunovce.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Tudence je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 19 km severoistočno.

Tudence se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na severoistočnom obodu Pološkog polja. Jugozapadno od pruža se polje, a istočno se izdiže Žeden planina. Vardar protiče zapadno od naselja. Nadmorska visina naselja je približno 400 metara.

**Klima** u naselju je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Tudence je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 431 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Jegunovce

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Tudence*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.opstinajegunovce.gov.mk Zvanična stranica opštine Jegunovce

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Jegunovce |
| --- |
| **Jegunovce** • 
Belovište •
Vratnica •
Žilče •
Jažince •
Jančište •
Kopance •
Orašje •
Podbređe •
Preljubište •
Raotince •
Rataje •
Rogačevo •
Siričino •
Staro Selo •
Tudence •
Šemševo |  |
**Beničanci** je naselje u Hrvatskoj, regiji Slavoniji u Osječko-baranjskoj županiji i pripada općini Magadenovac.

Zemljopisni položaj
-------------------

Beničanci se nalaze na 96 metara nadmorske visine u nizini istočnohrvatske ravnice. Selo se nalazi na državnoj cesti D53 Našice - Donji Miholjac. Susjedna naselja: sjeverno Magadenovac, sjeverozapadno Kućanci, sjeveroistočno Šljivoševci, južno Malinovac. Pripadajući poštanski broj je 31542 Magadenovac, telefonski pozivni 031 i registarska pločica vozila NA (Našice). Površina katastarske jedinice naselja Beničanci je 7 km×102.

Gospodarstvo
------------

Beničanci su poznati i po naftno- plinskim poljima koja su otkrivena u naselju i okolici.

Stanovništvo
------------

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***  

  

U 1981. smanjeno izdvajanjem dijela naselja u samostalno naselje Magadenovac. U 1971. smanjeno izdvajanjem dijela u naselje Malinovac. U 1971. dio podataka iskazan je u naselju Malinovac.

Crkva
-----

U selu se nalazi rimokatolička crkva Sv. Ilije koja pripada katoličkoj župi Sv. Grgura Velikog Pape u Šljivoševcima i donjomiholjačkom dekanatu Đakovačko-osječke nadbiskupije. Crkveni god (proštenje) ili kirvaj slavi se 20. srpnja.

Obrazovanje i školstvo
----------------------

U selu se nalazi škola do četvrtog razreda koja radi u sklopu Osnovne škole Matija Gubec u Magadenovcu.

Kultura
-------

Kulturno umjetničko društvo "Biseri Slavonije" Beničanci.

Šport
-----

Nogometni klub Beničanci natječe se u sklopu 3.ŽNL Liga NS D. Miholjac.

Ostalo
------

U selu djeluje Dobrovoljno vatrogasno društvo Beničanci, osnovano 1927. Također je aktivno i Lovačko društvo Srna Beničanci.

Izvori
------

1. ↑  Stanovništvo prema spolu i starosti, po naseljima, Popis 2001. www.dzs.hr
2. ↑  Kućanstva prema obiteljskom sastavu i obiteljska kućanstva prema članova, po naseljima, Popis 2001. www.dzs.hr
3. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

Vanjska poveznica
-----------------

* 
* Arhivirano 2014-02-01 na Wayback Machine-u

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Beničanci** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Magadenovac |
| --- |
| Beničanci • Kućanci • Lacići • Magadenovac • Malinovac • Šljivoševci |
**Toričan** je naziv za srednjovjekovnu tvrđavu nastalu u XIV vijeku, smještenu sjeverozapadno od Travnika, iznad sela Varošluka. Bila je u vlasti tepčije Batala, vlastelina bosanskih kraljeva, koji se u dokumentu iz 1393 spominje kao vlasnik grada. U dubrovačkim izvorima iz 1419 i 1422 se spominje grad Turize u Lašvi i smatra se da je to Toričan.

Imao je dominantan položaj nad čitavim gornjim tokom rijeke Lašve i branio je srednjovjekovno naselje između Varošluka i Turbeta. Osmanlije su ga zauzeli 1463 (kada i Travnik). Porušen je 1520. godine. 

Grad je smješten na duguljastom bedemu. Imao jednu petougaonu i jednu poligonalnu kulu (polubastion) povezane bedemima, formirajući izduženi obor nepravilnog oblika, koji prati lokalitet. Na južnoj strani nije ni bilo bedema, jer je ova strana završena strminom prema rijeci. Grad su štitila i dva duboka jarka.

U zidovima kule vide se ležišta za drvene grede. Zidovi su izvedeni od slabo klesanog kamena, debljine 2,1 - 2,45 m.
Unutar obora nisu postojali zidani objekti, ali su vjerovatno postojali drveni gospodarski objekti. Ova vrsta starih gradova nema stilskih obilježja, ali je rađena u doba gotičkih gradova.

Danas su očuvane kule do visine 4m, i dijelovi bedema.
**Carúpano** je lučki grad od 133,970 stanovnika.na sjeveroistoku Venecuele. 

Carúpano je i administrativni centar istoimene Općine Bermúdez u kojoj živi 138,798 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Carúpano leži na sjeveru Savezne države Sucre, na obali Karipskog mora udaljen 120 km istočno od svog regionalnog centra Cumane.

Historija
---------

Carúpano je osnovan kao misija za pokrštavanje indijanaca, a službeno 23. januara 1647. kad je biskup posvetio kapelicu.

U Carúpanu je decembra 1814. Simon Bolivar izdao dekret o oslobođenju robova. 
U maju 1962. Carúpano je bio poprište kratkotrajne (i neuspješne) vojne pobune protiv tadašnje vlade Rómula Betancourta.

Snažan potres potresao je grad. U julu 1997. i nanio popriličnu štetu.

Jedna od zanimljivosti grada je kuća u kojoj je bio smješten podmorski kabl koji je krajem 19. vijeka povezivao Marseille sa Carúpanom (Evropu sa Južnom Amerikom). U njoj je danas smještena zaklada Tomás Merle i Paria projekt, koja se bavi razvojem i predstavljanjem modela međusobno harmoničnog razvoja turizma, industrije, prirode i ljudi.

Privreda
--------

Luka Carúpana je svojevremeno imala puno veću važnost jer se iz nje izvozio kakao i kava. Ona i danas ima nešto prometa, iako puno više putničkog jer je polazna točka za posjet poluotocima Araya i Paria.

Carúpano ima i aerodrom José Francisco Bermúdez (IATA: CUP, ICAO: SVCP)

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Venezuela: Sucre*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 07. 12. 2017.
2. 1 2 3 4  „*Historia*" (španjolski). Alcaldía de Bolivariana de Bemúdez. Arhivirano iz originala na datum 2017-12-17. Pristupljeno 07. 12. 2017.
3. 1 2 3 4   „*Carúpano*" (španjolski). Venezuela tuya. Pristupljeno 07. 12. 2017.

Vanjske veze
------------

***Carúpano*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcaldía de Bolivariana de Bemúdez* Arhivirano 2013-05-04 na Wayback Machine-u (`es`)
**Ivan Simon Cary Elwes** (Westminster, London, 26. listopada 1962.) je engleski glumac hrvatskog, anglo-irskog i škotskog podrijetla.

Brat je američkog filmskog producenta Cassiana i umjetnika Damiana. Pastorak je američkog filmskog producenta Elliotta Kastnera.
Sin je engleskog slikara Dominicka Elwesa (sin Simona Elwesa, omiljenog umjetnika engleske kraljice majke Elizabete) i dizajnerice interijera Tesse Kennedy. Baka mu je Daška Marija Ivanović (udano McLean) iz Osijeka, jedna od naljepših žena u Hrvatskoj svog vremena (zvana "dubrovačkim biserom"), a bakin brat je brodski magnat, političar, atletičar olimpijac Vane Ivanović; Caryjevea prabaka (mati Vane Ivanovića se u drugom braku udala za čelnu osobu Jugoslavenskog Lloyda Božu Banca). Ujak Caryjeve majke Tesse Dušan Popović, jedan od sutvoraca Jugoslavije i čelnih ljudi Hrvatsko-srpske koalicije. Cary Elwes je čukununuk britanskog inženjera Alexandera Blackieja Kennedyja

Izvori
------

1. ↑  Dnevno.hr Arhivirano 2012-10-30 na Wayback Machine-u Ratko Martinović: Loš PR u dijaspori - Koje su svjetski poznate osobe podrijetlom Hrvati, a da to niste ni znali, 28. listopada 2012.

***Cary Elwes*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 44491147
* LCCN: nr96043769
* ISNI: 0000 0001 1491 0388
* GND: 129584894
* SUDOC: 070984786
* BNF: cb13955638q (podaci)
* NKC: xx0059374
* BNE: XX913204

 |
*Za ostale upotrebe, v. Babuna.*

  
Koordinate: 41° 40′ 51" SGŠ, 21° 48′ 10" IGD

**Babuna** (mak. *Babuna*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Babuna je naselje u okviru opštine Veles.

Prirodni uslovi
---------------

Babuna je smeštena u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Velesa, selo je udaljeno 5 kilometara južno.

Selo Babuna se nalazi u istorijskoj oblasti Povardarje. Severno od sela pruža se Veleška kotlina, dok se južno izdiže planina Klepa. Pored sela protiče rečica Babuna, koja se kilometar istočnije uliva Vardar. Nadmorska visina sela je približno 170 metara.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Istorija
--------

Babuna je relativno mlado naselje, obrazovano od doseljenika nedaleko od ušća reke Babuna u Vardar. Ovo selo se smatra za prigradsko naselje grada Veles, sa kojim ima zajednički atar.

Stanovništvo
------------

Babuna je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 24 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su Makedonci (100%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Spisak sela u Makedoniji

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.veles.gov.mk Zvanična stranica opštine Veles

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Veles |
| --- |
| **Veles** • 
Babuna •
Bašino Selo •
Beleštevica •
Buzalkovo •
Vetersko •
Gornji Kalaslari •
Gornji Orizari •
Donji Kalaslari •
Donji Orizari •
Ivankovci •
Karabunjište •
Klukovec •
Krušje •
Kumarino •
Lugunci •
Mamutčevo •
Novačani •
Novo Selo •
Oraovec •
Otovica •
Raštani •
Rlevci •
Rudnik •
Slp •
Slivnik •
Sojaklari •
Sopot •
Crkvino •
Čaloševo •
Džidimirci |  |
Araona položaj na etničkoj karti Bolivije
**Araona**, skupina srodnih plemena i njihovih jezika i dijalekata nastanjenih u Boliviji u departmanima La Paz, Beni i Pando, osobito uz rijeku Manupari i Beni. Araona vlastiti danas žive u departmanu La Paz u selu Puerto Araona (općina Ixiamas, provincija Iturralde). Populacija: 90 (2000 W. Adelaar). 

Ostala plemena koja bi im mogla pripadati su: Capachene (ili Kapaheni), Mabenaro, Caviña, Machui i Cavineño; a u 19. stoljeću spominju se i potplemena Beyuma, Buda, Cahoco, Cama, Camaya, Camoavi, Canamary, Capa, Capaheni, Capanary, Capechene, Capu, Chumu, Cuesi, Curupi, Dejabi, Ecuary, Eno, Giry, Guajima, Habuwi, Hamapu, Huary, Huarymodo, Ino, Isebene, Jicho, Machui, Machuvi, Manipo, Mapumary, Marani, Maru, Masatibu, Mayupi, Moyana, Odoary, Sabatini, Sara, Tade, Taranu, Tuama, Tuno, Uaui, Uranico i Yuma

Izvori
------

1. ↑  „Araona". Arhivirano iz originala na datum 2010-04-12. Pristupljeno 2014-08-06.
2. ↑  The Indians of Central and South America: an ethnohistorical dictionary

Vanjske poveznice
-----------------

* Bolivia: Violaciones al Pueblo Araona
* Araona Arhivirano 2012-11-20 na Wayback Machine-u
**San Blas Indijanci**, najznačajnija skupina Cunan Indijanaca, nastanjenih na arhipelagu San Blas koji se sastoji od 365 malenih koraljnih otočića, a nalazio se pred panamskom obalom.

Posjetio ih je Norvežanin Per Høst i opisao u svojoj putopisnoj knjizi ' *Hva verden viste meg, fra Ishavet til jungelen* ' (Od ledene sante do indijanske kolibe).

O San Blas društvu kaže da svako selo ima vijeće koje se sastoji od predstavnika svih kućanstava, a sastaje se svake večeri radi kraćeg sastanka. Ovakva seoska vijeća imaju svaka svog poglavicu, a vijeće seoskih poglavica bira plemenskog poglavicu cijelog San Blasa. Seoski poglavica bira se doživotno ili dok na zadovoljavajući način štiti seoske interese, a služi i kao sudac u selu. 

Na veća savjetovanja gdje se rješavaju pitanja cijelog plemena, svako selo šalje svoga zastupnika. Savjetovanje vodi plemenski poglavica, a može ga sazvati i seoski poglavica ako smatra da se pitanje tiče cijelog plemena.

San Blas Indijanci su ratari, a zemlju obrađuju na susjednom kopnu, pa do tamo putuju u svojim kanuima. Na otocima nema ni pitke vode, pa su i po nju prisiljeni ići na kopno. Kuće su im građene uz obalu mora ili nad morem, podignute na stubovima i građene od bambusa i prekrivene slamom.

Prema Høstu, veoma su čisti, kupaju se svakoga dana nekoliko puta, a ne poznaju ni spolnih bolesti. 

Pleme San Bals poznato je zbog veoma raširene pojave nasljednog albinizma među njima. Populacija im je 1940. iznosila oko 21.000 .

Izvori
------

1. ↑  D. B. Stout

Literatura
----------

* Per Høst, Hva verden viste meg, fra Ishavet til jungelen, 1951, Aschehoug (Oslo); 297 stranica
	+ Od ledene sante do indijanske kolibe, Prosvjeta 1960. Preveli Irena Vrkljan i Zvonimir Golob

Vanjske poveznice
-----------------

* Kuna Indians on the San Blas Islands
**Arístides Agramonte Simoni** (Camagüey, 3. lipnja 1868. – New Orleans, Louisiana, 19. kolovoza 1931.) je bio kubansko-američki liječnik, patolog i bakteriolog, ekspert za tropsku medicinu. Studirao je medicinu na Columbiji u New Yorku. Godine 1898. vojni liječnik i general-brigadir George Miller Sternberg imenovao je Agramontea izvršnim pomoćnim kirurgom pri američkoj vojsci te ga je poslao na Kubu kako bi proučio epidemiju žute groznice. Kasnije je bio član Komisije za žutu groznicu, komisije američke vojske koju je predvodio vojni lijačnik Walter Reed, a koja je oformljena kako bi analizirala širenje žute groznice. 

Uz žutu groznicu, Agramonte je proučavao kugu, denga groznicu, trahom, malariju, tuberkulozu, trbušni tifus i druge bolesti. Nakon rada u Komisiji, vratio se na Kubu gdje je predavao na Univerzitetu u Havani od 1900. do 1930. utjecavši snažno na razvoj medicine na Kubi. Paralelno je držao i nekoliko pozicija u vlasti.

U periodu od 1903. do 1917. godine, Agramonte je bio šest puta nominiran za Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu, međutim nikada ju nije dobio. Godine 1903. nominirao ga je John George Adami, dok ga je u periodu 1912. – 1917. (nije bio nominiran 1916.) nominirao Charles Louis Alphonse Laveran.
Kavkaz 1750. prije ruske aneksije: Ubihija je označena tamno-zelenom bojom
**Ubihi** su bili narod koji je živio na zapadnom Kavkazu i govorio ubiški jezik. Putopisac Evlija Čelebija ih je spomenuo u svojoj knjizi 1667.

Ubihi su bili nomadi i vješti konjanici, te je njihov jezik imao vrlo fin vokabular koji je pokrivao putovanja i konje. 

Stekli su značajnost 1864. nakon što je Rusko Carstvo u kavkaskom ratu izvršilo invaziju i osvojilo tu regiju Kavkaza u sklopu teritorijalnog ekspanzionizma. Adidži i Abhazi su ubijani i protjerani, dok je pokrenut masovni egzodus Čerkeza i Ubiha prema današnoj Turskoj. Točan broj Ubiha u tom razdoblju nije poznat, no prema procjenama je otišlo 95.000 Abhaza i Ubiha iz te regije. Prema drugim procjenama, oko 50.000 Ubiha je protjerano iz Kavkaza. 

Kako bi izbjegli diskriminaciju u novoj zemlji, starješine Ubiha su ohrabrivali svoje ljude da se asimiliraju u tursku kulturu. Tako su napustili svoju nomadsku kulturu i tradiciju i postali farmeri. Ubiški jezik je masovno padao u zaborav. Posljednji govornik tog jezika, Tevfik Esenç, umro je 1992. sa 88 godina.

Danas nema ljudi koji govore ubiškim kao materinskim jeizkom. Jedino šačica lingvista može komunicirati ubiškim. Ubiški je bio vrlo specifičan jezik jer je imao 83 suglasnika. Ubihi kao narod više ne postoje, nego samo njihovi potomci koji su se pomiješali sa Turcima. Walter Richmond primjećuje kako je jezik Ubiha izumro, kako nema više njihove kulture i kako jedino danas postoje potomci Ubiha pomiješani sa drugim narodima, dok je ta narod nestala, čime "slučaj Ubiha predstavlja najjači dokaz za optužnicu za genocid protiv ruske administracije".

Izvori
------

1. ↑  Narrative of travels in Europe, Asia, and Africa, in the seventeenth century (1834)
2. ↑   *The Current Digest of the Soviet Press, Opseg 30*. American Association for the Advancement of Slavic Studies. 1978. str. 17.
3. 1 2 3  Paul Lewis (15.8. 1998). „Too Late to Say 'Extinct' In Ubykh, Eyak or Ona; Thousands of Languages Are Endangered". New York Times.
4. ↑  Walter Richmond. *The Circassian Genocide*. Rutgers University Press. str. 17. ISBN 9780813560694.
5. ↑  Walter Richmond (2008). *The Northwest Caucasus: Past, Present, Future*. Routledge. str. 79. ISBN 9781134002498.

Eksterni linkovi
----------------

***Ubihi*** na Wikimedijinoj ostavi

* In Memoriam: Ubykh LINGUIST List 4.437 (1993)
**Ubbe**, **Ubba** ili **Hubba** Ragnarsson (795 - 878) bio je nordijski vođa iz vikinškog doba. Ubbe Ragnarsson se smatra jednim od trojice sinova Ragnar Lodbroka, poznat po tome što je zajedno sa svojom braćom Halfdanom i Ivarom Bez Kostiju bio vođa velike danske vojske koja je u drugoj polovici 9. vijeka pustošila Englesku  Nakon što se 878. zajedno sa grupom Vikinga iskrcao na engleskoj obali kraj Combwicha, došlo je do bitke kod Cynuita u Somersetu. Tada je poražen i ubijen od strane lokalnih Saksonaca na čelu sa Oddom od Devona. O Ubbeu postoje relativno oskudni podaci, uglavnom temeljeni na *Anglosaksonskoj kronici*.

V. također
----------

* Gavranova zastava

Izvori
------

1. ↑  *Ragnar Lodbrok* (Nordisk familjebok)
2. ↑  U seriji Vikinzi je otkrio Sjevernu Ameriku nasavsi Flokija i tu se nastanio dok u istoriji nema zapisa o tome i istorijski je nije otkrio.*A History of the Vikings* (Northvegr Foundation) Arhivirano 2008-11-20 na Wayback Machine-u

Literatura
----------

* Keary C. F. *The Vikings in Western Christendom* (T. Fisher Unwin: London. 1891)
* Schlauch, Margaret, trans. *The Saga of the Volsungs: the Saga of Ragnar Lodbrok together with the Lay of Kraka* (New York: American Scandinavian Foundation, 1964)
**Aneroest** (latinski: , starogrčki: , ? - 224. pne.) bio je galski poglavica, poznat kao jedan od vođa Gesata, najamnika koji su godine 225. pne. došli u Cisalpinsku Galiju kako bi zajedno s tamošnjim galskim plemenima sudjelovali u velikom pohodu na Italiju, čiji je cilj bio od Rimljana povratiti nekadašnja galska područja u Picenumu. Uz Aneroesta je Gesate vodio i poglavica po imenu Konkolitan. Gali su ispočetka imali uspjeha, te su, izmanevriravši rimsku vojsku konzula Lucija Emilija Papa kod Riminija, bez otpora prešli Apenine i prodrli u današnju Toskanu. Tamo im se ispriječila jedna manja rimska vojska te je došlo do taktički neodlučne bitke kod Fesule. Aneroest je nakon nje ostale poglavice nagovorio da ne nastave prodor na jug, nego da se vrate kući na sjever. U međuvremenu im je Pap sa svojom vojskom prepriječio put te je došlo do bitke kod Telamona u kojoj je galska vojska uništena, a Konkolitan zarobljen. Aneroest je zajedno s manjom grupom sljebenika uspio pobjeći, ali je nedugo potom izvršio samoubistvo.
**Trujillo** je glavni grad savezne države Trujillo od 43,400 stanovnika. na zapadu Venecuele.

Geografske karakteristike
-------------------------

Trujillo leži u planinama masiva Cordillera de Mérida, na 805 metara nadmorske visine.

Historija
---------

Grad je osnovan 1556. pod imenom Nuestra Señora de la Paz de Trujillo. Za kolonijalnog perioda razvio se kao trgovište između Trujilla i Méride. U gradu je 1813. Simón Bolívar, u jeku rata za nezavisnost objavio borbu do smrti dok se zemlja ne oslobodi od Španjolske.

Nedaleka Valera, udaljena svega 19 kilometara jugozapadno, je tokom 20. vijeka, kako brojem stanovnika tako i po ekonomskoj važnosti daleko nadmašila - Trujillo.

Znamenitosti
------------

Najznačajnija građevina u gradu je kip Djevica mira (Virgen de la Paz), jedan od najviših spomenika u Latinskoj Americi. Kip ima 46 metara, ali kako je postavljen na planini visokoj 1700 metara dominira čitavim krajem.

Privreda i transport
--------------------

Danas je Trujillo trgovački centar poljoprivrednog kraja, u kojm se uzgaja kakao, kukuruz, kava, šećerna trska, duhan i voće. Mlinovi su tradicionalno važni dijelovi gradske Industrije.

Pored grada prolazi Panamerički autoput.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Trujillo*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 03. 10. 2017.
2. 1 2  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 03. 10. 2017.
3. ↑  „*Trujillo*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 03. 10. 2017.

Vanjske veze
------------

***Trujillo, Venezuela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Trujillo* na portalu Encyclopedia Britannica (`en`)
* *Trujillo* na portalu Venezuela tuya (`es`)
* *Trujillo* na portalu Alcaldía Bolivariana del Municipio Trujillo (`es`)
Detalj *Asparovog Misorija*, na kome je prikazan Aspar sa starijim sinom Ardaburom (cca 434.).
**Flavije Ardabur Aspar** (*Flavius Ardabur Aspar*, cca. 400 – 471) bio je istočnorimski vojskovođa i patricij alanskog porijekla poznat po tome što je držao titulu magister milituma ("gospodara vojnika"). Bio je član porodice koja je pola vijeka imala snažan uticaj na carsku vlast, za vrijeme vladavine Teodozija II, Markijana i Lava I, koji ga je na kraju dao ubiti.

Aspar je bio sin Ardabura, vojskovođe koji je 424. godine u Italiji porazio zapadnorimskog uzurpatora Ivana. Aspar je sudjelovao u očevom pohodu, kao i u pohodu protiv Vandala u Africi 434. nakon čega je imenovan konzulom i postao jedna od najmoćnijih ličnosti na dvoru Istočnog Carstva. Njegova arijanska vjera mu je, međutim, priječila da to iskoristi kako bi preuzeo prijestolje, te se morao zadovoljiti statusom sive eminencije, odnosno kraljotvorca. Taj je status potvrdio godine 457. kada mu je nakon Markijanove smrti ponuđena kruna, što je on odbio i umjesto toga kao kandidata istaknuo jednog svog relativno opskurnog oficira koji je postao car po imenu Lav I.

Godine 470. je Aspar došao u sukob sa generalom Zenonom. Nastojeći ojačati svoj položaj, uredio je udaju careve kćeri Leontije za svog sina Julija Patricija koji je proglašen *cezarom*, odnosno prijestonasljednikom. Međutim, mogućnost da na taj način na prijestolje dođe arijanac je izazvala nerede na Hipodromu, te su Aspar i Lav bili prisiljeni svečano obećati da će se Patricije prije vjenčanja preobratiti na pravoslavlje. 

Godinu dana kasnije Aspar i njegov mlađi sin Ardabur su ubijeni u neredima; prema nekim izvorima je tada stradao i Julije Patricije, dok je prema drugim preživio. 

Aspar je poznat i kao učitelj ostrogotskog kralja Teodorika Velikog.

Vanjske veze
------------

* - Profile of Aspar in the Prosopography of the Later Roman Empire

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus XIV, Petronius Maximus** | **Konzul Rimskog Carstva**434*Flavius Areobindus* | Slijedi:**Imp. Caesar Flavius Theodosius Augustus XV, Imp. Caesar Flavius Placidus Valentinianus Augustus IV** |
**Atalidi** su bili helenistička vladarska kuća koja je od 282. pne. do 133. pne. vladala gradom Pergamom i istoimenim kraljevstvom. Ime su dobili po Atalu, ocu Filetera, velikodstojnika na dvoru Lizimaha, jednog od nasljednika Aleksandra Velikog. Fileter je postavljen na čelo Pergama, gdje se nalazila Lizimahova riznica, a 282. pne. je prešao na stranu Seleuka I Nikatora. Fileter, koji je bio eunuh, posvojio je svog nećaka Eumena koji je poslije naslijedio prijestolje. 230-ih pne. je Atal I nakon pobjede nad Galima proglasio nezavisnost od Seleukidskog Carstva. Dinastija je prestala kada je 133. pne. kralj Atal III oporukom vlast ostavio Rimskoj Republici.

Pergamska dinastija
-------------------

* Fileter (282. pne.–263. pne.)
* Eumen I (263. pne.–241. pne.)
* Atal I Soter (241. pne.–197. pne.)
* Eumen II (197. pne.–159. pne.)
* Atal II Filadelf (160. pne.–138. pne.)
* Atal III (138. pne.–133. pne.)
* Eumen III Aristonik (pretendent, 133. pne.–129. pne.)

Izvori
------

* Hansen, Esther V. (1971). *The Attalids of Pergamon*. Ithaca, New York: Cornell University Press; London: Cornell University Press Ltd. ISBN 978-0-8014-0615-7.
* Kosmetatou, Elizabeth (2003) "The Attalids of Pergamon," in Andrew Erskine, ed. *A Companion to the Hellenistic World*. Oxford: Blackwell: pp. 159–174. ISBN 978-1-4051-3278-7. text

***Atalidi*** na Wikimedijinoj ostavi
Romaninova slika *Ubistvo Verginije*
**Verginija** (*Verginia*) je bila mlada rimska plebejka koja je živjela u 5. vijeku pne. i za koju većina historičara drži da je bila legendarna, a ne historijska ličnost. 

Verginija je bila lijepa kći uglednog centuriona Lucija Verginija, zaručena za bivšeg plebejskog tribuna Lucija Icilija. Za njom je počeo žuditi patricij Apije Klaudije Kras, a kada je Verginija odbila njegova udvaranja, nagovorio je svog klijenta Marka Klaudija da otme Verginiju na putu do škole tvrdeći da je ona, u stvari, njegova robinja, te kako bi je kasnije poklonio Apiju. Međutim, građani su Marka prisilili da pitanje Verginijog statusa rješava na sudu, kojim je, kao decemvir, upravljao sam Apije. Kada je Apije presudio u Markovu korist i naredio da mu se preda Verginija, njen otac je izvadio nož i ubio je kako bi spriječio da je decemvir obeščasti. I otac i zaručnik su odmah uhapšeni, ali je masa, već ranije nezadovoljna sve tiranskijim postupcima decemvira, napala liktore, srušila njihove fascese i tako simbolički srušila decemvirski režim, koji je nakon toga zamijenjen redovnim institucijama Rimske Republike.

Većina historičara je, zapazivši sličnosti s ranijim mitom o silovanju Lukrecije i svrgavanju Rimskog Kraljevstva uvjerena da je riječ o mitu kojim se nastojalo dati opravdanje za rušenje institucija Rimske Republike.

Fusnote
-------

Eksterni linkovi
----------------

***Verginija*** na Wikimedijinoj ostavi
Atakapa Indijanac, 1735, Alexandre De Batz
Statu Atakapa indijanca u St. Martinvilleu, Louisiana.
**Atakapa** (Attacapa) /od hatak = *'man'*  + apa = *'eats'* ; odnosno kanibal,/ pleme Indijanaca porodice Attacapan kojoj su i dali svoje ime. Naseljavali su priobalni kraj Louisiane i Teksasa od Vermillion Bayoua do Trinity Baya. Podaci o Atakapama dolaze nam iz druge ili treće ruke iz osamnaestog ili devetnaestog stoljeća. Zna se da su to bili ljudi niskog rasta, čvrsti i tamnije puti. Odjeća im se sastojala od pregača i bizonovog ogrtača. Društveno su organizirani po labavim bandama koje su lutale s mjesta na mjesto, usput se baveći lovom, sakupljanjem i ribolovom. Veliku važnost imao je aligator od kojega su dobivali meso, kožu i ulje koje je služilo za tjeranje dosadnih insekata. Kultura Atakapa nestala je ranih 1800.-tih godina. Ostala plemena porodice Attacapan, a s time njima i srodni bili su Akokisa, Bidai, Patiri i Deadose.

Ime
---

U Mobile i Choctaw jeziku njihovo ime znači "man eater", zbog običaja što su oni i neki zapadni im susjedi prakticirali konzumirati meso svojih neprijatelja. Sami sebe nazivali su Yuk'hiti ishak.

Populacija
----------

Pleme Atakapa 1650. godine, prema Mooneyu, brojalo je 2000 duša, od toga 1,500 u Louisiani i 500 u Teksasu, isti brojevi vrijede i za 1700. godinu. Kasnije žive samo u Louisiani i broj im opada 900 (1747.) po španjolskim izvorima; 150 (1800) i svega 9 (1908.) prema Swantonu.

Povijest
--------

Pleme u kontakt s bijelcima dolazi 1528. kada su spasili od gladi brodolomce Cabeza de Vaca, naučivši ih preživljavanju u divljini. Ovi su njih nazivali imenom Han. Atakape kasnije postaju saveznici sa Španjolcima i 1779. španjolskom guverneru Galvezu pomažu u ratnoj ekspediciji protiv britanskih utvrda na rijeci Mississippi u kojoj je učestvovalo 60 ratnika iz bande sa Vermillion Bayou-a i 120 ratnika iz bande Mermentou. U kasnijim vremenima 18. stoljeća mnogi Atakape prodaju francuskim kreolima dijelove svoje zemlje. Posljednje naselje u kojemu su još živjeli pripadnici najistočnije bande Mermentou i govorili istočnim dijalektom, održalo se do 1836. Banda Calcasieu isto u Louisiani očuvala se do 1908. na Indian Lake, odnosno jezeru Prien. Dr. Gatchet, iz ovih je posljednjih Atakapa-sela u siječnju 1885. sačinio svoj lingvistički materijal jezika atakapa. Posljednji puta Atakape su viđeni 1907. i 1908. godine a služili su se još uvijek svojim jezikom.

Vanjske veze
------------

***Atakapa*** na Wikimedijinoj ostavi

* Atakapa Indians
**Atal** (na grčkom **Άτταλος**, cca. 390. pne. – 336. pne.) je makedonski dvorjanin i vojskovođa u službi kralj Filipa II.

Atal se pred kraj Filipove vladavine, uz Parmeniona, nametnuo kao jedan od najsposobnijih Filipovih komandanata. S vremenom je ojačao i Atalov uticaj na dvoru te je godine 338. pne. isposlovao brak svoje nećake Euridike za Filipa. To ga je odmah dovelo u sukob sa Filipovom četvrtom suprugom Olimpijadom i njenim sinom i prijestonasljednikom Aleksandrom. Prilikom jedne gozbe se Atal napio i javno molio da će Euridika roditi novog prijestonasljednika, na što ga je Aleksandar bijesno prekorio, a pošto je Filip stupio na Atalovu stranu, napustio je dvor i otišao u Iliriju. 

Nešto kasnije Filip pomirio s Aleksandrom, a Atal je, zajedno s Parmenionom poslan na čelu 10.000 vojnika u Malu Aziju kako bi stvorio makedonsko uporište pred veliki pohod na Perzijsko Carstvo. Atala i Parmeniona je, pak, tada porazio Memnon sa Rodosa, vođa grčkih najamnika u perzijskoj službi.

U oktobru 336. pne. je Filip ubijen od strane svog tjelohranitelja Pauzanije iz Orestisa, a, prema Diodoru, upravo je Atal dao povoda za atentat tako što je, razljućen time što je Pauzanija njegovog prijatelja javno osramotio i potakao na samoubistvo, Pauzaniju napio i podvrgao javnom silovanju. Pauzanija je kralja ubio zato što je odbio Atala kazniti za taj zločin.

Saznavši za Filipovu smrt, atenski političar Demosten mu je poslao pismo u kome nudi financijsku i drugu podršku ako se okrene protiv Aleksandra. Atal se umjesto toga vratio u Makedoniju i predao Demostenovo pismo kao dokaz svoje odanosti. Međutim, u međuvremenu je Olimpijada dala likvidirati Euridiku i njenu djecu pa je Aleksandar, zaključivši kako se Euridikinom stricu ne može vjerovati, dao Atala pogubiti.

Fiktivni portreti
-----------------

* U filmu *Alexander the Great (film)* iz 1955. je njegov lik tumačio Stanley Baker.
* U filmu *Alexander* iz 2004. je njegov lik tumačio Nick Dunning.

Vanjske veze
------------

* Attalus Arhivirano 2014-07-17 na Wayback Machine-u by Jona Lendering
**Atički brojevi** su korišćeni u staroj Grčkoj, moguće od 7. veka pne. Poznati su i kao **Herodijanovi brojevi**, jer su prvi put opisani u rukopisu Elija Herodijana iz 2. veka naše ere. Takođe su poznati i kao **akrofoni brojevi**, jer simboli brojeva potiču od prvih slova odgovarajućih grčkih reči za "jedan", "pet", "deset", "sto", "hiljada/tisuća" i "deset hiljada/deset tisuća".

Akrofoni sistem je od 4. v. pne. zamenjen novim alfabetskim sistemom (v. grčki brojevi, poznati i kao jonski).

| Vr(ij)ednost | Simbol | Grčka r(ij)eč |
| --- | --- | --- |
| 1 | Ι | ἴος (*ios*) |
| 5 | 𐅃 | πέντε (*pente*) |
| 10 | Δ | δέκα (*deka*) |
| 100 | Η | hεκατόν (*hekaton*) |
| 1000 | Χ | χίλιοι (*khilioi*) |
| 10000 | Μ | μύριοι (*myrioi*) |

Arhaičniji znakovi
------------------

Pretpostavlja se da "I" korišćeno za 1 potiče od oblika ἴος, što je arhaična varijanta od εἵς.

Za 100 se koristi "H", što svedoči o starosti ovog sistema brojeva, jer je H (grčko slovo eta) u starom atičkom alfabetu predstavljalo glas /h/ (kao kasnije u latinici). U kasnijem, "klasičnom" grčkom, kada je u većem delu Grčke prihvaćen jonski alfabet, slovo Eta je predstavljalo dugo "e", a tvrđa aspiracija više nije označavana. Tek od kada je Aristofan Bizantski uveo razne oznake akcenta tokom helenističkog perioda, spiritus asper je počeo predstavljati /h/. Tako je reč za stotinu prvobitno bila pisana HEKATON, u poređenju sa današnjim ἑκατόν.

Predstavljanje brojeva
----------------------

Za razliku od poznatijih (modernih) rimskih brojeva, atički sistem je imao samo aditivne forme, što znači da se 4 pisalo kao **ΙΙΙΙ**, a ne **Ι𐅃**.

Brojevi 50, 500 i 5000 su bili kompoziti slova pi ( П , često u starom obliku, sa kraćom desnom nogom) i male verzije odgovarajućeg stepena broja 10. Npr. 𐅇 je pet puta po deset hiljada.

Poređenje akrofonih i rimskih brojeva| Ι | 𐅃  | Δ  | 𐅄 | Η | 𐅅 | Χ | 𐅆 | Μ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 5 | 10 |  5  ×  10 | 100 |  5  ×  100  | 1000 |  5  ×  1000 | 10000 |
| 50 | 500 |  1000  ×  5 |  1000  ×  10 |
| I | V | X | L | C | D | M | V | X |
|

**Primer:**   1982   =   Χ𐅅ΗΗΗΗ**.**𐅄ΔΔΔΙΙ   =   MCM **.** LXXXII.

Takođe pogledati
----------------

* Etrurski brojevi
* Rimski brojevi
* Grčki brojevi

Fusnote
-------

(na engleskom:)

1. ↑  G. Autenrieth, *A Homeric Dictionary'.*
2. ↑  See A.G. Woodhead "The Study of Greek Inscriptions, Second Edition" p.18: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23188-X Uneseni ISBN nije važeći..
3. ↑  See Herbert Weir Smyth "Greek Grammar, Revised Edition" p.10 (§14): Harvard University Press. ISBN 0-674-36250-0.

Vanjske veze
------------

(na engleskom:)

* Herbert Weir Smyth, *Greek Grammar*, section 348a, on Greek acrophonic numerals
Planinski lanac **Atakora** (ili **Atacora**) je veliki planinski lanac koji se proteže od centralnog dijela Toga u Zapadnoj Africi preko istočne i zapadne granice te zemlje u Ganu (zapad) i Benin (istok). U Togu se lanac naziva **Togo**, dok je u Gani poznat po nazivu **Akwapim**; naziv Atakora udomaćen je u Beninu. Manji dio lanca proteže se i u Niger i to preko velikog trodržavnog nacionalnog parka W. 

Prosječna visina lanca je 700 metara, dok je najviši vrh Mont Agou, u Togu, visok 986 metara. U sklopu lanca nalazi se i 658 metara visoki vrh Mont Sokbaro, najviši vrh Benina. Sjeverno od lanca nalazi se savansko područje na kojem dominira dolina rijeke Oti, pritoke veće rijeke Volte. S južne strane nalazi se plato koji se prostire prema obalu Gvinejskog zaljeva na granici Toga i Benina.

Historijski, afrički divlji pas (*Lycaon pictus*) bio je udomaćen na ovom području, ali se vjeruje kako su ga ljudi raselili.

Literatura
----------

***Atakora (planinski lanac)*** na Wikimedijinoj ostavi

* C. Michael Hogan. 2009. *Painted Hunting Dog: Lycaon pictus*, GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg
**R-2 Mala** je naziv za diverzantsku ronilicu razvijenu u bivšoj SFRJ. Osim Hrvatske, koristi je Sirija i Švedska.

Povijest razvoja
----------------

Mokra diverzantska ronilica R-2 razvijena je krajem 60-ih godina u bivšoj SFRJ na osnovu francuske ronilice **PR-77**. Prvenstveno je namjenjena za prebacivanje diverzanata do neprijateljskog položaja, a može se koristiti i u protudiverzantskoj obrani, za lociranje potonulih objekata ili podvodnih prepreka, pomoć u spasilačkim operacijama, proučavanje morskog dna...

Dizajn
------

Upravljački dio
Trup ronilice izrađen je od aluminija i pleksiglasa. U prednjem dijelu ronilice je prostor za dva člana posade, upravljački uređaji, sustavi za navigaciju i oprema za disanje. Količina dostupnog zraka u ronilici je dovoljna dvama člana posade za 4 sata ronjenja pri normalnim uvjetima.  
Akumulatorska baterija smještena je u srednjem dijelu trupa. Kapacitet olovnog akumulatora je 122 ampera, što ronilici omogućuje radijus djelovanja od 23 nautičke milje pri brzini od 3,7 čv. Umjesto olovnih baterija mogu se koristiti i srebro-cink baterije koje duže traju te omogućuju veći radijus djelovanja. Iza akumulatora se nalazi prostor za smještaj korisnog tereta. Ovisno od zadatka ronilica može ponijeti dvije morske mine težine 50 kg, eksplozivna punjenja, različitu opremu i naoružanje za diverzante.

U krmenom dijelu se nalazi pogonski elektromotor snage 4,5 kW. Motor pokreće jedan propeler koji zbog smanjenja buke ima mali broj okretaja. Opremljena je i sasonarom, žiro-kompasom, dubinomjerom, reflektorima i opremom za spašavanje.  
 Ronilicu R-2 koriste oružane snage Hrvatske, Švedske te Crne Gore. Razvijena je i moderinizirana inačica, **R-2M** sa poboljšanom upravljivošću, nešto drugačijom opremom i manjom bučnosti pri radu.

Galerija
--------

* Ronilica tokom pokazne vježbe na Jarunu 2011.
* Pramac ronilice
* Sjedište za posadu
* Vrata ronilice

Izvori
------

* Arhivirano 2008-05-21 na Wayback Machine-u

***Ronilica R-2 Mala*** na Wikimedijinoj ostavi
**Atakoti** (latinski: , također poznati i kao *Atticoti*, *Atecotti*, *Ategutti* i sl.) su bili drevni narod koji je živio na Britanskom Otočju u drugoj polovici 4. vijeka. Poznati su prije svega po tome što su sudjelovali u Barbarskoj zavjeri, odnosno seriji pljačkaških pohoda koji su opustošili rimske teritorije u Britaniji 360-ih prije nego što ih je porazio grof Teodozije godine 368. O njima se ne zna gotovo ništa, osim da su poslije tih događaja služili kao rimske pomoćne trupe, a o čemu svjedoči *Notitia Dignitarum* i grob atakotskog vojnika u Iliriku datiran oko godine 400. Nakratko ih je u svojim spisima spomenuo i Jeronim opisavši ih kao kanibale sklone promiskuitetu. Kasnije su postali predmetom zanimanja historičara koji su ih pokušali dovesti u vezu sa suvremenim Ircima.

Literatura
----------

* Freeman, Philip (2002), 'Who Were the Atecotti?' in J.F. Nagy (ed.), *Identifying the "Celtic"* ([*Celtic Studies Association of North America Yearbook* 2] Dublin, 2002), 111-114.
* MacNeill, Eoin, "Early Irish Population Groups: their nomenclature, classification and chronology", in *Proceedings of the Royal Irish Academy (C) 29*. 1911. pp. 59–114
**Ubistvo po ugovoru** (engl. ), **ubistvo po narudžbi** (njem. *Auftragsmord*) ili **profesionalno ubistvo** su kolokvijalni nazivi za ubistvo kod koga počinitelj kao glavni motiv ima novac ili druge oblike materijalne naknade koju očekuje od podstrekača, odnosno osobe za čiji račun i u čijem interesu će se ubiti žrtva.

Motivi za profesionalno ubistvo mogu biti različiti, a naručilac se njega obično odlučuje kada mu nedostaju fizička snaga, vještine ili hrabrost da sam ubije žrtvu, odnosno kada je izgledno da će ga žrtva smatrati za prijetnju i neće dozvoliti pristup, te da bi vlasti zbog jasnoće motiva (*cui bono*) mogle prilično lako provesti kriminalističku istragu i naručioca identificirati kao mogućeg počinioca. Naručioc može biti pojedinac, ali i grupa ljudi, uključujući kako bande ili grupe organiziranog kriminala, tako i političke organizacije, uključujući države u slučajevima kada se izvode tzv. *mokri poslovi* ili "crne operacije" za koje je lakše postići plauzibilnu porecivost kroz korištenje tzv. "vanjskih suradnika". 

Za izvođače profesionalnih ubistava se najčešće odabiru osobe koje žrtva ne pozna, koje nemaju moralnih skrupula, odnosno posjeduju iskustvo u izvođenju nasilnih akcija, borilačke ili vještine korištenja oružja, pri čemu se posebno cijene bivši ili sadašnji pripadnici vojske, policije, paravojnih ili sigurnosnih službi s obzirom da na svoj profesionalno iskustvo ili status mogu lakše ukloniti moguće tragove. 

Ubistvo po ugovoru sve države svijeta u svojim krivičnim zakonodavstvima, s obzirom da prirodi stvari predstavlja ubistvo sa predumišljajem, smatraju jednim od najtežih oblika ubistava i za njega predviđaju najstrože kazne. Pogodba temeljem koje se vrši ubistvo se smatra ništavom, a tokom istrage i suđenja se često i naručilac i ubica nastoje potaknuti da kao pokajnici svjedoče jedan protiv drugog kako bi postigli blažu kaznu.

Profesionalna ubistva predstavljaju jedan od čestih motiva u djelima kriminalističkog žanra.

Vidi još
--------

* Fizička likvidacija
* Eskadron smrti
* Murder, Inc.

Vanjske veze
------------

* Murder-for-Hire: Web Hits of a Deadly Kind (FBI)