**Radu Jude** (rumunski: ; Bukurešt, 28. mart 1977) je rumunski filmski reditelj i scenarista.

Biografija
----------

Godine 2003. Jude je diplomirao na Odseku za filmsku režiju Medijskog Univerziteta u Bukureštu. Radio je kao asistent režije za igrane filmove uključujući *Amen.* , u režiji Costa-Gavrasa i *Smrt gospodina Lazarescua*, u režiji Cristija Puiua. Režirao je nekoliko kratkih filmova, među kojima su *Corp la corp* (2003), *Marea Neagră* (2004) i *Lampa cu căciulă* (2006), najnagrađivaniji rumunski kratki film svih vremena, dobitnik velikih nagrada na Sundanceu, Međunarodnom filmskom festivalu u San Franciscu, Filmskom festivalu u Los Angeles, Grimstadu, Hamburgu, Bilbau, Huesci, Filmskom festivalu u Trstu, Montpellieru, Cottbusu, Aspenu, IndieLisboa, Međunarodnom festivalu nezavisnog filma u Briselu i ušao je u selekciju Međunarodnog festivala u Torontu i New Film Festivala. Njegovi kratki filmovi *Dimineața* (2007) i *Alexandra* (2007) odabrani su na preko 30 festivala, uključujući Clermont-Ferrand, Cottbus i Oberhausen (gde je osvojio Grand Prix). Jude je također režirao preko 100 reklama.

*Cea mai fericită fată din lume,* snimljen 2009. godine, je njegov dugometražni debi. Pre prikazivanja u bioskopima u Rumuniji, film je osvojio nagradu CICAE na Međunarodnom filmskom festivalu u Berlinu, nagradu FIPRESCI ( Međunarodna federacija filmskih kritičara ) na Međunarodnom filmskom festivalu u Sofiji, nagradu za najbolji scenario na Međunarodnom filmskom festivalu u Bukureštu i nagradu FIPRESCI na IndieLisboa. Film je odabran u programu ACID na filmskom festivalu u Cannesu 2009. godine.

Godine 2011. režirao je i producirao nezavisni *Film pentru prieteni*. Njegov igrani film *Toată lumea din familia noastră* (2012) premijerno je prikazan na Berlinalu i, između ostalih, dobio je nagradu Srce Sarajeva i Zlatnu bajardu u Namuru.

Judeov *Aferim!* osvojio je Srebrnog medveda za najbolju režiju na Berlinalu 2015. godine. Film je takođe nominovan na Tribeca Film Festivalu, Mill Valley Film Festivalu, Međunarodnom filmskom festivalu u Hong Kongu, AFI Festu i Londonskom filmskom festivalu. Film je izabran za rumunsku prijavu za najbolji film na stranom jeziku na 88. dodeli Oscara i dospeo je u uži izbor, ali nije nominovan.

Jude se vratio na Berlinale 2020. godine sa svojim novim filmom *Tipografic Majuscul*, pričom o Muguru Călinescuu, rumunskom tinejdžeru koji je pisao protestne grafite protiv komunističkog režima diktatora Nicolaea Ceaușescua, zbog čega ga je privela i ispitivala tajna policija. Film je prikazan kao svetska premijera u Forum sekciji Berlinala. Na filmskom festivalu je prikazan i njegov dokumentarni film *Ieșirea trenurilor din gară*, koji je režirao zajedno sa Adrianom Cioflâncăom.

Jude je osvojio Zlatnog medveda 2021. godine za film *Babardeală cu bucluc sau porno balamuc*.

Monografija na engleskom jeziku o Judeovom radu, *Beyond the New Romanian Cinema: Romanian Culture, History, and the Films of Radu Jude*, objavljena je 2023. godine.

U decembru 2023. godine, zajedno s 50 drugih filmskih stvaratelja, Jude je potpisao otvoreno pismo objavljeno u *Libérationu* u kojem zahteva prekid vatre od strane Izraela tokom izraelske invazije Gaze 2023. godine i da se uspostavi koridor u Gazi za humanitarnu pomoć i oslobađanje talaca.

Filmografija
------------

| Godina | Originalni naziv | Zasluge | Napomena |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | *În familie* | režija | TV serija |
| *Amen.* | asistent režije | film u režiji Costa-Gavrasa |
| *Furia* | asistent režije | film u režiji Radua Munteana |
| 2005 | *Moartea domnului Lăzărescu* |  | film u režiji Cristija Puiua |
| 2006 | *Lampa cu căciulă* | režija | kratkometražni film |
| *Alexandra* | režija, scenario, producent | kratkometražni film |
| 2007 | *Dimineața* | režija, scenario | kratkometražni film |
| 2009 | *Cea mai fericită fată din lume* | režija, scenario |  |
| 2010 | *Stanka se pribira vkashti* | scenario | kratkometražni film |
| 2011 | *Film pentru prieteni* | režija, scenario, producent | kratkometražni film |
| *My Tired Father* | koscenarista | kratkometražni film u režiji Maye Vitkove |
| 2012 | *Toată lumea din familia noastră* | režija, adaptacija scenarija |  |
| 2013 | *O umbră de nor* | režija | kratkometražni film |
| 2014 | *Trece și prin perete* | režija, scenario, producent | kratkometražni film |
| 2015 | *Aferim!* | režija, adaptacija scenarija |  |
| 2016 | *Inimi cicatrizate* | režija | adaptacija romana Maxa Blechera |
| 2017 | *Țara moartă* | režija | dokumentarni film |
| 2018 | *Îmi este indiferent dacă în istorie vom intra ca barbari* | režija |  |
| 2020 | *Ieșirea trenurilor din gară* | režija | dokumentarni film |
| *Tipografic majuscul* | režija |  |
| 2021 | *Babardeală cu bucluc sau porno balamuc* | režija |  |
| 2022 | *Potemkinistii* | režija, scenario |  |
| 2023 | *Nu aștepta prea mult de la sfârșitul lumii* | režija, scenario |  |

Izvori
------

1. ↑  „Radu Jude" (ro). *Cinemagia*.
2. ↑  „Radu Jude, regizor: "Mă influențează viața mea și a celor din jur"" (ro). *Adevărul*. 14 April 2012.
3. ↑  „Radu Jude". *Festival Scope*. Arhivirano iz originala na datum 2015-02-15. Pristupljeno 2015-02-15.
4. ↑  Dalton, Stephen (11 February 2015). „Aferim! by Radu Jude Review". *Hollywood Reporter*. Pristupljeno 4 September 2020.
5. ↑  Tartaglione, Nancy (14 February 2015). „Aferim! wins the Silver Berlin Bear for Best Director". *Deadline Hollywood*. Pristupljeno 4 September 2020.
6. ↑  Linden, Sheri (21 January 2016). „Aferim!, Romania's entry for the Foreign Language Academy Awards won the Silver Berlin Bear for Best Director". *Los Angeles Times*. Pristupljeno 4 September 2020.
7. ↑  Goodfellow, Melanie (21 January 2020). „Uppercase Print". *Screen Daily*. Pristupljeno 4 September 2020.
8. ↑  Cardamenis, Forrest (15 November 2021). „The Horror and Humor of Romania's Dictatorship". *Hyperallergic*. Pristupljeno 16 November 2021.
9. ↑  Obenson, Tambay (20 January 2020). „Iesirea trenurilor din gara, by Radu Jude and Adrian Cioflanca". *IndieWire*. Pristupljeno 4 September 2020.
10. ↑  „The Prizes of the International Jury". Pristupljeno 7 March 2021.

Spoljašnje veze
---------------

* Akatone/Radu Jude na sajtu IMDb