recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vika Podgorska** (Bistrica v Rožu , 13. svibnja 1898. - Maribor, 12. srpnja 1984.) je bila slovenska i hrvatska glumica. Nakon činovničke službe upisala se 1919. u prvu slovenski dramsku školu, koju je vodio Hinko Nučić, njezin budući suprug. Iste je godine debitirala ulogom Pavle ( F. i P. Schoenthan, Otmica Sabinjanki). Dvije je sezone s velikim uspjehom nastupala u Mariboru. Godine 1921. s Nučićem je gostovala u zagrebačkom Hrvatskom narodnom kazalištu u kojemu je ostala do kraja umjetničke karijere. Bila je nositeljica repertoara, miljenica publike i kritike.Posebice se istakla u klasičnom repertoaru (Kasandra, Fedra, Ifigenija, Kleopatra, lady Macbeth). Nakon Drugog svjetskog rata manje je nastupala, ali je dominirala pozornicom do umirovljenja 1958. godine. Godine 1966. nastupila je kao Ana Stavrogina (Dostojevski, Demoni). Dobitnica je Nagrade "Vladimir Nazor" za životno djelo, 1969. godine.

Filmografija
------------

### Filmske uloge

* "San" (1965.)
* "Čuvaj se senjske ruke" (1964.)
* "Elizabeta Engleska" (1964.)
* "Ne možeš imati sve" (1964.)
* "Slijepi kolosjek" (1964.)
* "Vrapčić" (1964.)
* "Sumrak" (1963.)
* "Susedi" (1959.)
* "U mreži" kao starica (1956.)
* "Svet na kajzarju" kao Jula (1952.)

### Televizijske uloge

* "Karneval" (1968.)

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Vika Podgorska na IMDb-u (`en`)

Hrvatska enciklopedija Leksikografskog zavoda "Miroslav Krleža"
**Kiko, Princeza Akishino** (秋篠宮紀子親王妃, *Akishino-no-miya Kiko-shinnōhi*?, staro ime **Kawashima Kiko** (川島紀子), rođena 11.9. 1966.) je supruga Princa Akishina, koji je drugi sin japanskog cara Akihita i carice Michiko. Rođena kao kći univerzitetskog profesora, postala je druga pučanka koja se udala za člana carske porodice.

Zajedno sa svojim suprugom ima dvije kćerke - pricezu Mako i princezu Kako, a dana 6.9. 2006. je rodila dječaka kojemu je dano ime Hisahito. On je postao treći po redu nasljednik Prijestolja krizantema, odnosno prvi muški nasljednik koji se rodio u 45 godina. Time je u Japanu spriječena ustavna kriza koja bi u budućnosti mogla nastati zbog nedostatka muških nasljednika, koji su po ustavu jedini koji mogu naslijediti prijestolje.

Vanjski linkovi
---------------

* Kunaicho | Their Imperial Highnesses Prince and Princess Akishino
* Kunaicho | Press Conference by Their Imperial Highnesses Prince and Princess Akishino on the Occasion of the Birthday of His Imperial Highness Prince Akishino (2003)
* CNN | Japan's Princess Kiko has boy
* BBC | Japan welcomes imperial baby boy

***Princeza Akishino*** na Wikimedijinoj ostavi
**Wibod** (ili **Guibod**; italijanski: ; ? - 895) bio je biskup Parme od 855. do smrti. Njegovo četrdesetogodišnje stolovanje je koincidiralo sa vladavinama Luja II, Karlomana, Karla III i Berengara I, tokom kojih se Wibod nametnuo kao politički najuticajnija ličnost Emilije.

Wibod je nakon 860. često obavljao posredničke usluge za Luja II. Zajedno sa grofom po imenu Bernard je zajedno sa dva biskupa i jednim kardinalom imenovanim od pape Hadrijana II u oktobru 870. otišao u Aachen na dvor Ludwiga Nijemca. To je izaslanstvo donijelo papinu podršku Luju u sukobu oko nasljeđivanja Lotaringije i posvećenja Williberta ua nadbiskupa Kölna. Wibod je ponovno služio kao izaslanik Luja II i Engleberge 872.

Wibod je bio prvi italijanski biskup koji je od Karlomana dobio svjetovnu vlast (*districtio*) izvan gradskih zidina. Takvo širenje svjetovne vlasti biskupa na *civitates* (gradove) i njihove *comitati* (grofovije) je postalo trend u 10. vijeku. Wibod je također od Karla primao financijsku podršku. Karlo je Wibodu dao zemlju oko Susinatea i Vigonzonea. Te zemlje su vjerojatno služile kao biskupovo prebivalište kada se sastajao sa Karlom dok je ovaj dolazio u posjet iz Pavije. 

Wibod je uživao titulu "najvišeg savjetnika" ili *consiliarius regisa* Krala. Njegov uticaj i moć u Italiji su značajno nadmašili kraljevog favorita i kancelara Liutwarda od Vercellija. Također je često dolazio na zapadnofranačke krundibe kao i na carsku skupštinu u Grandu 20. maja 885.

Nakon Karlove smrti 888. je došlo do borbe za italijansko prijestolje. Wibod je ispočetka podržavao njemačke kandidate nasuprot francuskih, odnosno Berengara protiv pretendendata iz porodice Guideschi; kasnije ga je na francusku stranu preveoAnselm II, nadbiskup Milana.

Literatura
----------

* Wickham, Chris. *Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400-1000*. MacMillan Press: 1981.
* MacLean, Simon. *Kingship and Politics in the Late Ninth Century: Charles the Fat and the end of the Carolingian Empire*. Cambridge University Press: 2003.
* Reuter, Timothy (trans.) *The Annals of Fulda*. (Manchester Medieval series, Ninth-Century Histories, Volume II.) Manchester: Manchester University Press, 1992.

Izvori
------

1. ↑  MacLean, 95.
2. ↑  AF, 870 (p. 64 and n13).
3. ↑  MacLean, 183.
4. ↑  Ibid, 91–92 and n50.
5. ↑  Ibid, 183.
6. ↑  Ibid, 184.
7. ↑  Ibid, 126 and 183. Njegov boravak u Francuskoj je atestiran poveljom koju je u junu, vjerojatno na povratku, izdao u Entrepyju.
8. ↑  Wickham.
**Vikentije** (svetovno *Vasilije Vujić*, Dalj kod Osijeka, 29. januar 1874 — Topola, 18. avgust 1939) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

Svetovni život
--------------

Episkop banatski Vikentije (svetovno, dr Vasilije Vujić) rođen je u Dalju kod Osijeka 29. januara 1874. godine. Osovnu školu završio je u rodnome Dalju, gimnaziju u Osjeku, pravni fakultet u Beču, a bogoslovski, sa stepenom doktora bogoslovlja, u Černovicama u Bukovini.

Monaški život
-------------

Vasilije Vujić je zamonašen pod imenom Vikentije je u manastiru Šišatovcu na Blagovesti 1903. godine i rukopoložen u čin đakona i prezvitera. Do izbora za episkopa prošao je kroz sve stepene, od jerođakona do arhimandrita.

Posle primanja monaškog čina postavljen je za podbeležnika Arhidijeceze sremsko-karlovačke, a u oktobru 1903. godine i za profesora stare Karlovačke bogoslovije, čiji je rektor bio sve dok ona nije, nakon Prvog svetskog rata, ugašena i to bez ikakve odluke. Arhimandrit dr Vikentije je pokušavao nekoliko puta da ovaj znameniti crkveno-prosvetni zavod obnovi, ali bez ikakvog uspeha. Na jednom od prvih zasedanja Svetog arhijerejskog sabora, posle vaspostavljanja redovnog stanja u Srpskoj patrijaršiji, arhimandrit Vikentije je izabran za episkopa zahumsko-hercegovačkog, ali se nije primio toga izbora. 

Posle donošenja ustava Srpske pravoslavne crkve 1931. godine patrijarh srpski Varnava postavio ga je za svoga arhijerejskoga zamenika i na tom položaju ga je zatekao, 1932. godine, izbor za vikarnog episkopa moravičkog. Za episkopa je hirotonisan u Beogradskoj sabornoj crkvi 20. novembra iste godine. Posle smrti episkopa banatskog Georgija, episkop Vikentije je izabran za njegovog naslednika 1936. godine.

Episkop Vikentije spadao je u red najučenijih srpskih arhijereja između dva svetska rata. „Bio je član raznih ispitnih komisija za osposobljenje svešteničkih, mirskih i monaških kandidata za razne svešteničke i više monaške službe, a poslednjih šest godina pre 1931. vršio je službu nadzornika srednjoškolske vero-naučne nastave u bivšoj dijecezi sremsko-karlovačkoj". Kao vikarni episkop predavao je crkveno pravo na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu. Posedovao je i najvredniju privatnu biblioteku toga vremena.

Episkop Vikentije umro je u automobilu na domaku Topole, u Šumadiji, 18. avgusta 1939. godine, a sahranjen u katedralnom hramu u Vršcu.

Izvori
------

* Sava Vuković: Srpski jerarsi Arhivirano 2013-12-02 na Wayback Machine-u

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**—** | **vikarni episkop moravički1932—1936.** | Nasljednik:**Platon (Jovanović)** |
**Unieście** (njemački: *Nest*) je ljetovalište i selo od 962 stanovnika (2009.) na sjeveru Poljske u Zapadnopomeranskom vojvodstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Unieście se prostire duž obale Baltičkog mora na pješčanoj sprudi koja zatvara Lagunu Jamno, nešto istočno od Mielna sa kojim je danas spojen, pa je od 2017. i administrativno samo kvart toga grada i općine.

Historija
---------

Unieście je prvi put dokumentirano 1226. kao ribarsko seoce i feud 15 km udaljenijeg Koszalina. Trgovci iz Koszalina su početkom 15. vijeka izgradili 
luku da bi mogli trgovati po Baltiku. To je izazvalo rivalski Kołobrzeg koji je napao i uništio Unieście 1440. Sudski sporovi i ratovi između Kołobrzega i Koszalina oko luke u Unieściu nastavili su se do sredine 16. vijeka. 
Prvi podaci o stanovništvu Unieścia su iz 1627. kad je u njemu živjelo 18 porodica.

Prosperitet je prekinuo Tridesetogodišnji rat (1618. - 1648.), nakon kojeg je Unieście, kao i cijela Zapadna Pomeranija, podpao pod vlast Markgrofovije Brandenburg.

Sedmogodišnji rat imao je katastrofalne posljedice za Unieście, jer je 1777. spao na samo 9 stanovnika. 
Počeo se oporavljati od polovice 19. vijeka kao morsko kupalište, pa je 1858. imao 250 stanovnika sa pravom glasa.

Unieście je danas ljetovalište i ribarsko naselje sa hotelima, pansionima i restoranima duž pješčanih plaža.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Gmina Mielno*" (engleski). Rady Gminy w Mielnie. Pristupljeno 11.04. 2021.

Vanjske veze
------------

***Unieście*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Unieście* (na portalu Encyklopedia PWN) (`pl`)
{{Gradska četvrt
| naziv = Gornji šeher
| slika = - Gornji Seher.jpg
| opis\_slike = Pogled na Gornji Šeher
| grad = Banja Luka
| opština = Banja Luka
| površina = 
| stanovništvo = 4.920
| stanovništvo\_godina = 1991.
| gustina = 
| mapa = Banja Luka
| gšir = 44.7439
| gduž = **, *Gornji Šeher****, jeste mjesna zajednica na području grada Banje Luke, Republika Srpska, BiH. Ova mjesna zajednica je smještena na obalama Vrbasa u južnom dijelu (uže) teritorije grada. Ovdje se nalazi 8 izvora termalne vode sa temperaturom do 32 °C.*

Istorija
--------

Gornji šeher
Uz termalne izvore još u rimsko doba nastalo je banjsko naselje. Ono se nalazilo na desnoj obali Vrbasa, dok je pored njega lijevom obalom prolazio put koji je povezivao Split (lat. *Spalatum*) sa Gradiškom (lat. *Servitium/Serbinum*), odnosno rimske provincije Dalmaciju i Panoniju.

Turci su Banju Luku pokorili 1521. godine. Najstarije tursko naselje nalazilo se upravo ovdje. Ferhat-paša Sokolović je oko 1580. godine izgradio čaršiju nekoliko kilometara nizvodno, na lijevoj obali Vrbasa (okolina današnje tvrđave Kastel) i u nju 1583. godine prenio sjedište Bosanskog pašaluka. Od tada je Banja Luka imala dva šehera (grada), gornji i donji.

Obrazovanje
-----------

Osnovna škola Branislav Nušić
U naselju se nalazi Osnovna škola „Branislav Nušić".

Stanovništvo
------------

Rijeka Vrbas
Po posljednjem popisu stanovništva iz 1991. godine, mjesna zajednica Gornji šeher imala je 4.920 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava:

* Muslimani - 3.115
* Srbi - 1.235
* Hrvati - 56
* Jugosloveni - 361
* ostali - 153.

Vanjske veze
------------

***Srpske Toplice*** na Wikimedijinoj ostavi
**Pärnu** (estonski: *Pärnu jõgi*) je rijeka koja je svojom dužinom od 144 km, jedna od najvećih rijeka u Estoniji.

Hidrologija
-----------

Pärnu izvire na Visoravni Pandivere iz jezera *Roosna-Alliku* (2,5 hektara) u Okrugu Järva. 
Od tamo teče prema jugozapadu do kanala *Pärnu-Jägala*, kojim se dobar dio voda pretače rijeci Jägali. Nakon tog protiče kroz akumulacijsko jezero Tarbja, zatim teče istočnim rubovima gradova Paide i Türi i nešto dalje kod grada Pärnu ima ušće u Riški zaljev.

Porječje rijeke prostire se na površini od 6920 km² po okruzima; Järva i Pärnu, a prosječni godišnji protok na ušću je 50–65 m³/s.

Utjecaj plime proteže se do ušća pritoke Reiu, pa je na toj dionici od nekih desetak km Pärnu dubok i preko 8 metara, pa mogu ploviti i prekooceanski brodovi.

Hidroenergija rijeke odavno se koristi je za pogon vodenica i pilana i manufaturnu predionicu Sindi, a u novija vremena za proizvodnju električne energije; hidroelektrana Sindi 1904.-63 i hidroelektrana Särevere 1927.-41.
Još početkom 20. vijeka po rijeci su se splavarili trupci.

Historija
---------

Za kamenog doba sliv rijeke bio je najgušće naseljen kraj u Estoniji. U donjem toku rijeke su 1904. pronađeni brojni neolitski artefakti.
U srednjem vijeku rijeka se zvala **Emajõgi** ili po njemačkom *Embecke*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10   „Pärnu jõgi" (estonski). Eesti Entsüklopeedia. Pristupljeno 9.12.2021.

Vanjske veze
------------

***Pärnu (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Pärnu jõgi* (`et`)
**Vaterpolo** je ekipni sport u kojem sudjeluju dvije ekipe s po sedam članova (jedan od njih je vratar). Uz nogomet, najstariji je momčadski šport koji se pojavio na programu Olimpijskih igara.
Cilj igre je postići više pogodaka. Na početku svake četvrtine po jedan igrač svake momčadi pliva prema sredini igrališta na kojemu je lopta, a momčad čiji igrač prvi dopliva do lopte prva kreće u napad.
Utakmica se igra u dvije polovine, čija duljina je 7, 8 ili 9 minuta (ovisno o pravilima organizatora natjecanja).

Države u kojima je jak reprezentativni vaterpolo su: Srbija, Mađarska, Hrvatska, Crna Gora , Rusija, Italija, Grčka, Nemačka, Španija, SAD, Australija, ali i Slovačka i Francuska drže priključak ovoj skupini. 

Najviše uspjeha na kontinentalnim (vaterpolska EP...) i svjetskim prvenstvima imale su Srbija i Crna Gora/SFR Jugoslavija, Mađarska, SSSR, Italija, Španjolska.

U međunarodnim klupskim natjecanjima, najviše uspjeha polučile su hrvatske momčadi (ističu se Mladost Zagreb - 7 puta Evropski prvak, Jug Dubrovnik i Jadran Split), Srbije (ističe se Partizan Beograd - 7 puta Evropski prvak), zatim momčadi iz Italije (ističu se Posillipo Napulj, Pro Recco i Pescara), Mađarske (ističu se Honved, Vasas, BVSC i Ujpest Torna), Rusije, Njemačke (ističe se Spandau Berlin), Španjolske (ističe se Barcelona), a u 21. stoljeću i klubovi iz Grčke postižu uspjehe.

Takodje je srpski vaterpolista Vanja Udovičić proglašen za najboljeg vaterpolistu svih vremena 

***Vaterpolo*** na Wikimedijinoj ostavi
**Srpski pokret otpora** je politička organizacija kosovskih Srba.

Srpski pokret otpora je nastao kao reakcija na demonstracija kosovskih Albanaca 1981. godine. '82. počinju prvi protesti Srba protiv "perfidnih pritisaka sa pozicija države." '83. organizuju grupu koja je otišla kod tadašnjeg predsjednika Predsjedništva Srbije Ljubičića, a naredih godina protestuju po raznim gradovima. 1985. je apsolutno konstituisan Srpski pokret otpora. Neki od njegovih osnivača su Kosta Bulatović, Miroslav Šolević i drugi.

Srpski pokret otpora je organizovao demonstracije Srba u Kosovu Polju 1987. godine, gde je Slobodan Milošević izgovorio čuvene reči "Niko ne sme da vas bije!", i koje su mu pomogle da dođe na vlast.

Povezano
--------

* Srpsko-albanski sukob
* Savremena istorija Kosova
* Demonstracije na Kosovu 1981.
* Niko ne sme da vas bije!

Izvori
------

1. ↑  „Intervju: Miroslav Šolević". Arhivirano iz originala na datum 2010-01-05. Pristupljeno 2011-09-07.

Vanjske veze
------------

* Deset godina od dolaska Slobodana Milosevića na Kosovo
|  |
| --- |
|   |
| Novi zavjet |
| Gospel of Peresopnytsi (1556–1561) featuring a miniature depicting St Luke |
| Evanđelja |
| Matej  • Marko  • Luka  • Ivan/Jovan |
| 
Djela |
| Djela apostolska |
| Poslanice |
| Rimljanima I Korinćanima  • II Korinćanima Galatima  • Efežanima Filipljanima  • Kološanima I Solunjanima  • II Solunjanima I Timoteju  • II Timoteju Titu  • Filemonu  • Hebrejima Jakovljeva  • I Petrova  • II Petrova I Jovanova  • II Jovanova III Jovanova  • Judina |
| Otkrovenje |
| Knjiga Otkrovenja |
| Razvoj kanona Novog zaveta |
| * p
* r
* u
 |

**Prva poslanica Solunjanima** je jedna od knjiga Novoga zavjeta i Biblije. Smatra se, da je ovo prva Pavlova poslanica, napisana 52. godine i koliko je do sada poznato, to je najstariji postojeći kršćanski pisani dokument (Evanđelja su napisana desetak godina kasnije). Biblijska kratica knjige je 1 Sol.

U ranim kršćanskim spisima vjerovalo se, da je Pavao napisao ovu poslanicu u Ateni, nakon što se Timotej vratio iz Makedonije s vijestima o kršćanima u Solunu. Suvremeni učenjaci, smatraju da je Pavao poslanicu napisao u Korintu.

Poslanica ima 5 poglavlja. Prva tri su pisana osobnim stilom, dok se u posljednja dva raspravlja o doktrinama. Pavao je napisao poslanicu s glavnim ciljem, da ohrabri kršćane u Solunu. Smatra se, da su oni prije obraćenja bili pogani, koji su se klanjali idolima. To spominje Pavao u ovoj poslanici: "...kako se od idola obratiste k Bogu da biste služili Bogu živomu i istinskomu (1 Sol 1,9)". Pavao je proveo s njima samo 5 tjedana i brinuo se, da li su ostali kršćani i nakon njegova odlaska za Atenu. Pavao je želio ponovno doći k njima, ali nije mogao pa je poslao svog suradnika Timoteja u Solun. On se vratio s ohrabrujućim vijestima (Solunjani su među ostalim proširili kršćanstvo po Makedoniji i Ahaji), ali i sa spoznajom, da su Solunjani krivilo razumijeli dio Pavlova učenja o kršćanstvu. Stoga je Pavao napisao ovu poslanicu, da ispravi njihove krive predodžbe i da ih ohrabri u vjeri: "Uostalom, braćo, molimo vas i zaklinjemo u Gospodinu Isusu: primili ste od nas kako treba da živite da biste ugodili Bogu. Vi tako i živite pa sve više napredujete! (1 Sol 4,1)".

Pavao se sjeća svog boravka u Solunu (zajedno s Timotejem i Silvanom) i piše vrlo osobno: "Ali bili smo među vama nježni kao majka što hrani i njeguje svoju djecu. Tako, puni ljubavi prema vama, htjedosmo vam predati ne samo evanđelje Božje nego i naše duše jer ste nam omiljeli (1 Sol 2,7-8)". Propovijedali su im Evanđelje, poticali ih da žive dostojno Boga, ali su i radili da im ne bi bili na teret. Potiče ih, da se sudržavaju od bludnosti i pohotnih strasti: "Bog nas, doista, nije pozvao na nečistoću, nego na svetost. Prema tome, tko to odbacuje, ne odbacuje čovjeka nego Boga koji svoga Duha Svetoga udahnjuje u vas (1 Sol 4,7-8)". Piše im o ponovnom Kristovom dolasku i kako će prvi uskrsnuti mrtvi u Kristu, a nakon njih živi preostali vjernici. Poziva ih na budnost u iščekivanju Krista, potiče ih da čine dobro i da pomognu onima koji su slabi u vjeri. Na kraju poslanice Pavao ih pozdravlja i blagoslivlja te moli da se poslanica pročita svoj braći.
SAP AG sediste, Valdorf, Nemačka
**SAP AG** je najveća evropska softverska kompanija i treća po veličini u svetu (posle Microsoft-a i IBM-a) sa sedištem u Nemačkoj u Valdorfu. SAP je najveća kompanija koja nudi ERP rešenja sa 9.4 milijarde dolara prihoda i 39.300 zaposlenih.

Istorijat
---------

SAP su osnovli 1972. godine, kao nem. *Systemanalyse und Programmentwicklung* petorica inženjera IBM-a, u Manhajmu (Dietmar Hopp, Hans-Werner Hector, Hasso Plattner, Klaus Tschira i Claus Wellenreuther). Akronim je nešto kasnije promenjen u nem.  *Systeme, Anwendungen und Produkte* u prevodu Sistemi, Aplikacije i Proizvodi u Data Processing-u. 1976. sedište kompanije se prebacuje u Valdorf, gde se i danas nalazi.
SAP je postao lider na polju kompleksnih poslovnih aplikativnih rešenja za veliki broj industrijskih grana, što dokazuje 12 miliona ljudi koji ga koriste, 84.000 instalacija i 1.500 partnera.

Proizvodi
---------

Glavni proizvod SAP-a je MySAP ERP (rešenje pruža kompletan set funkcionalnosti za poslovnu analitiku, finansije, upravljanje kadrovskim resursima logistiku i korporativne servise) koji se razvio iz SAP R/3 rešenja.
Drugi bitni prozvodi SAP-a su 

* Advanced Planner and Optimizer (APO),
* Business Information Warehouse (BW) ,
* Customer Relationship Management (CRM) ,
* Supply Chain Management (SCM),
* Supplier Relationship Management (SRM),
* Human Resource Management Systems (HRMS),
* Product Lifecycle Management (PLM),
* Exchange Infrastructure (XI),
* Enterprise Portal (EP) ,
* SAP Knowledge Warehouse (KW)

### mySAP Business Suite

Ovo su prilagodljiva poslovna rešenja koja omogućavaju optimizaciju kritičnih poslovnih procesa. Izgrađen na SAP NetWeaver platformi, uključuju mySAP Customer Relationship Management, mySAP Product Lifecycle Management, mySAP Supply Chain Management, i mySAP Supplier Relationship Management

### SAP xApps

Set aplikacija koje se izvršavaju nad postojećim heterogenim sistemima tako što ih integrišu u celovite poslovne sisteme koji olakšavaju efikasnije upravljanje. 

### SAP Manufacturing

Ovo je softversko rešenje za rad u realnom vremenu i efikasnije i brže prilagođavanje promenama na tržištu.

### SAP NetWeaver

Tehnička osnova za mySAP Business Suite i SAP xApps, koja donosi kompletnu, otvorenu i fleksibilnu infrastrukturu i omogućava lako integrisanje SAP i ne-SAP aplikacija.

Vidi još
--------

* ERP
Opštine zapadnog Berlin
**Zapadni Berlin** je ime zapadnog dela Berlina između 1949. i 1990. Sastojao se od američkog, britanskog i francuskog sektora instaliranih 1945. godine. Sovjetski sektor je postao Istočni Berlin, deo Istočne Nemačke. 

Zapadni Berlin je bio okružen sa svih strana granicom sa Istočnom Nemačkom, i samim tim se može reći da je bio enklava. Zapadni saveznici su garantovali vazdušni koridor, ali ne i put ili železničku prugu do Zapadnog Berlina.

13. avgusta 1961, istočnonemačka vlada je sagradila Berlinski zid, što je fizički onemogućilo protok ljudi i robe između dva dela grada. Jedino je bilo moguće putovati iz Zapadnog Berlina u Zapadnu Nemačku.

26. juna 1963, američki predsednik Džon F. Kenedi je posetio Zapadni Berlin, gde je održao govor u kom je upotrebio čuvenu frazu "Ich bin ein Berliner" (*Ja sam Berlinac*).

9. novembra 1989, srušen je zid.

Okupirani Berlin
Zapadni Berlin je de fakto bio deo Istočne Nemačke, iako zvanično nije (nije bio savezna država niti je imao veze sa ustavom). Zgrada opštine Šeneberg je bila sedište gradonačelnika. Stanovnici Zapadnog Berlina su bili građani Zapadne Nemačke, ali nisu glasali na saveznim izborima. Međutim, 20 posredno izabranih delegata je predstavljalo Zapadni Berlin u Bundestagu.

U ostale anomalije spadalo je i oslobođenje muškaraca od vojne obaveze, zabrana letova Lufthanse prema gradu, i poštanska administracija, koja je bila odvojena od Zapadne Nemačke, što je značilo korišćenje sopstvenih markica, sve do 1990. Oslobođenje vojne obaveze, je bila vrlo popularna stvar među zapadnoberlinskom omladinom.

Zapadni Berlin se sastojao iz sledećih opština – 

američki okupacioni sektor:

* Nojkeln (Neukölln)
* Krojcberg (Kreuzberg)
* Šeneberg (Schöneberg)
* Šteglic (Steglitz)
* Tempelof (Tempelhof)
* Celendorf (Zehlendorf)

britanski okupacioni sektor:

* Šarlotenburg (Charlottenburg)
* Tirgarten (Tiergarten)
* Vilmerzdorf (Wilmersdorf)
* Špandau (Spandau)

francuski okupacioni sektor:

* Rajnikendorf (Reinickendorf)
* Veding (Wedding)

3. oktobra 1990, Zapadna Nemačka i Istočna Nemačka su se ujedinile. To je formalno označilo kraj postojanja Zapadnog Berlina.
**Vat** (eng. *watt*; simbol: W) je SI izvedena jedinica za snagu. Jednak je jednom džulu u sekundi (1 J/s), ili u električnim jedinicama, jednom volt amperu (1 V•A). 

Vat je tempo u Džulima po sekundi u kom se energija pretvara, koristi ili širi.

{\displaystyle {\mbox{W}}={\frac {\mbox{J}}{\mbox{s}}}={\frac {\mbox{Nm}}{\mbox{s}}}={\frac {{\mbox{kgm}}^{2}}{{\mbox{s}}^{3}}}={\mbox{VA}}}
Jedinica *vat* je dobila ime po Džejmsu Vatu zbog njegovih doprinosa u razvoju parne mašine i usvojena je na Drugom kongresu Britanske asocijacije za napredak nauke 1889. godine i na jedanaestoj Generalnoj konferenciji težina i mera 1960. godine.

Jedinica za snagu pomnožena jedinicom za vreme je čest način iskazivanja energije. Na primer, jedan kilovat-čas, količina energije koju utroši naprava od jednog kilovata za jedan sat, iznosi 3,6 megadžula. Megavat-dan (MWd ili MW•d) je jednak 86,4 GJ. Ove jedinice se često koriste u kontekstu elektrana i računa za struju.

Povezano
--------

* SI
* kilovat-čas (kW•h)
* konverzija jedinica
* Džejms Vat

Spoljašnje veze
---------------

* Internacionalni sistem jedinica
**Zapadni Yan** (pojednostavljeni kineski: ; tradicionalni kineski: ; pinyin: *Xīyàn*; 384-394) je bila Xianbei država u sjevernoj Kini iz doba Šesnaest kraljevstava. Godine 384. Murong Hong, nekadašnji princ države Raniji Yan, je nastojao iskoristiti kolaps države Raniji Qin nakon bitke na rijeci Fei te podigao ustanak kako bi od cara Fu Jiāna isposlovao povratak svojih sunarodnjaka u postojbinu na sjeveroistoku Kine kao i puštanje svog brata Murong Weija, posljednjeg cara države Raniji Yan, iz zatočeništva. Snage Zapadnog Yana su uspjele osvojiti velika područja Ranijeg Qina te napustili područje Guanzhonga kako bi otišli na istok, ali su se na kraju naselili u današnjoj provinciji Shanxi. Država Zapadni Yan je bila karakteristična po političkoj nestabilnosti, s obzirom da se na njenom čelu u samo deset godina izmijenilo sedam vladara, od kojih nijedan nije umro prirodnom smrću. Konačno je uništena 394. kada je Murong Chui, car države Kasniji Yan, pokorio njeno područje nastojeći ujediniti sve narode nekadašnjeg Ranijeg Yana.

Neki od vladara države su sebe nazivali carevima dok su drugi koristili titulu *wang* ("kralj" ili "knez").

Povezano
--------

* Xianbei
* Wu Hu

Napomene i reference
--------------------

1. ↑
2. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 106.

| * p
* r
* u
Šesnaest kraljevstava |
| --- |
| 16 kraljevstava | Cheng Han • Han Zhao• Kasniji Zhao • Raniji Liang • Kasniji Liang • Zapadni Liang • Sjeverni Liang • Južni Liang • Raniji Qin • Kasniji Qin • Zapadni Qin • Raniji Yan • Kasniji Yan • Sjeverni Yan • Južni Yan • Xia |
| nisu uključeni u 16 kraljevstava | Ran Wei • Zapadni Shu • Zapadni Yan • Duan • Yuwen • Chouchi • Wei (Dingling) • Dai • Huan Chu |
**Produkti** se formiraju tokom hemijskih reakcija konzumiranjem reagenasa. Produkti imaju nižu energiju nego reagensi i nastaju tokom reakcije u skladu sa drugim zakonom termodinamike. Oslobođena energija potiče od promena hemijskih veza između atoma u molekulima reagenasa i može da bude otpuštena u obliku toplote ili svetlosti. Produkti se formiraju dok hemijska reakcija napreduje ka hemijskoj ravnoteži sa određenom brzinom reakcije, što je zavisno od reagenasa i uslova okruženja.

U zavisnosti od relativnih količina reagenasa i ravnoteže reakcije, termini „reagens" i „product" se mogu preklopiti.

Literatura
----------

* Dondur Vera (1982). *Hemijska kinetika*. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Prirodnomatematički fakulteti, Fakultet za fizičku hemiju. ISBN 86-87139-04-9.

1. ↑  Dondur Vera (1982). *Hemijska kinetika*. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Prirodnomatematički fakulteti, Fakultet za fizičku hemiju. ISBN 86-87139-04-9.
2. ↑   *Opšta hemija* (2. izdanje izd.). Beograd: Univerzitet u Beogradu, Tehnološko-metalurški fakultet. 1999. (COBISS).

Vidi još
--------

* Reagensi
* Hemijska reakcija
* Hemijska ravnoteža
* Drugi zakon termodinamike
**Veldija** (ili *Voldija*) je grad na sjeveru Etiopije, u Regiji Amhara, upravno središte Zone Semien Volo i istoimene worede. Veldija je udaljena oko 480 km sjeverno od glavnog grada Adis Abebe, te oko 340 km istočno od regionalnog središta Bahir Dara. Veldija leži na nadmorskoj visini od 2,112 metara, na magistralnoj cesti Asmara-Adis Abeba.

Veldija je poznata po svojoj crkvi *Veldija Gebrijel* izgrađenoj od lijepog travertina iz obližnjeg kamenoloma.

Historija
---------

Kad je njemački misionar *Johann Ludwig Krapf* prolazio kroz Veldiju u aprilu 1842 na svom putu u unutrašnjost Etiopije, ona je tad bila sjedište dejazmača Farisa Aligasa i njegova brata Birua. 

Negdje od početka 1890, Veldija je postala upravno središte tadašnje *Pokrajine Jedžu*. U to doba bila je poznata po svom sajmu iz utorka, koji je bio posebno cijenjen zbog bogate ponude mula. 

Za vrijeme vojnog režima Derg, Veldija je između 16. - 17. novembra 1988 bila meta avionskih napada, no na sreću oni su prošli bez ljudskih žrtava.

Stanovništvo
------------

Prema podacima Središnje statističke agencije Etiopije -(CSA) za 2005. Veldija je imala 42,710 stanovnika, od toga 11,689 muškaraca i 12,844 žena. Dvije najveće etničke grupe u gradu su; Amharci (93.92%) i Tigre (4.32%), sve ostale etničke grupe imaju 1.76% stanovnika. amharski kao materinji jezik govori oko 95.2% stanovnika, tigrinju 3.75%, a ostatak od 1.05% stanovnika govori neke druge jezike. Vjernici Etiopske pravoslavne tevahedo crkva su 79.75% stanovnika, a njih 19.44% su muslimani.

Izvori
------

1. 1 2  "Local History in Ethiopia") The Nordic Africa Institute website (pristupljeno 19. novembra 2007.)
2. ↑  *Journals of the Rev. Messrs. Isenberg and Krapf, Missionaries of the Church Missionary Society, Detailing their proceedings in the kingdom of Shoa, and journeys in other parts of Abyssinia, in the years 1839, 1840, 1841 and 1842*, (London, 1843), str. 443
3. ↑  Africa Watch Report, *Ethiopia: "Mengistu has Decided to Burn Us like Wood": Bombing of Civilians and Civilian Targets by the Air Force*, 24. jula 1990.
4. ↑  *1994 Population and Housing Census of Ethiopia: Results for Amhara Region*, Vol. 1, part 1, Tables 2.1, 2.7, 2.10, 2.13, 2.17, Annex II.2 (pristupljeno 9. aprila 2009)

| * p
* r
* u
Gradovi u Etiopiji |
| --- |
| Adama • Adis Abeba • Adigrat • Adva • Ambo • Arba Minč •Asela • Avasa • Aksum • Bahir Dar • Debre Berhan • Debre Markos • Debre Tabor • Debre Zejit • Degehabur • Dembidolo • Dese • Dila • Dire Dava • Gambela • Goba • Gode • Gondar • Harar • Irgalem • Džidžiga • Džima • Kebri Dahar • Kombolča • Mek'ele • Negele Arsi • Negele Boran • Nekemte • Šašamane • Sodo • Veldija • Vukro • Zivaj | Etiopska zastava |
Suvremena rekonstrukcija rimskog vojnika koji nosi veksilum sa znakom škorpiona, oznaku Pretorijanaca kojom se odavala počast caru Tiberiju zbog izgradnje Pretorijanskog logora u Rimu. Tiberijev astrološki znak je bio škorpion.  
Fotografija: Associazione Culturale Cisalpina - Cohors III Praetoria.

|  |
| --- |
| 
Ovaj članak je dio serije:
**Oružane snage Drevnog Rima** 800. pne. – 476. n.e. |
| **Strukturna historija** |
| Rimska vojska (*Tipovi jedinica i činovi*, *legije*, *pomoćne snage*, *Generali*, *Limitanei*, *Comitatenses*) |
| Rimska mornarica (*Flote*, *Admirali*) |
| **Historija pohoda** |
| Popis ratova i bitaka |
| Odlikovanja i kazne |
| **Tehnološka historija** |
| Vojno inženjerstvo (*castra*,*Opsadne sprave*, *Lukovi*, *Ceste/putevi*) |
| Osobna oprema |
| **Politička historija** |
| **Strategija i taktika** |
| Pješadijske taktike |
| Granice i fortifikacije (*limes*,*Hadrijanov zid*) |

**Veksilum** (latinski: *vexillum*, plural *vexilla*) je bio predmet nalik na zastavu koji se u antičko doba koristio u Rimskom Carstvu. Za razliku od običnih zastava gdje je tkanina bila privezana za vertikalnu motku, kod veksiluma je tkanina bila vezana uz križ, poput jedra. Nositelj veksiluma se zvao *vexillarius*. Veksilum su koristile rimske vojne jedinice kao svoj simbol, te se ljubomorno čuvao i branio u borbi. 

Veksilum se nastavio koristiti i nakon pada Rimskog Carstva. Kršćani ga koriste u svojim procesijama, a pojedine italijanske regije ga koriste kao svoje simbole.

Po veksilumu je dobila ime naučna disciplina veksikologija, koja proučava zastave.

Povezano
--------

* Labarum

Vanjske veze
------------

***Veksilum*** na Wikimedijinoj ostavi

* Worldwide supplier of Flags and Flagpoles.
* The Cisalpina Historical Reenactment Group Web Site.
* The Roman Hideout
* Arhivirano 2009-03-28 na Wayback Machine-u The Roman Vexilla
* Vexillium
**Postaja** ili **stanica** u najširem i najčešćem smislu označava lokaciju kojom se dijeli neka ruta ili put, odnosno objekti vezani uz nju predviđeni za odmor, opravke, ulazak i izlazak putnika ili djelatnosti vezane uz redovne aktivnosti koje se vezuju uz rutu.

Najčešći oblik takve stanice je tranzitna stanica u zemaljskom - cestovnom ili željezničkom prometu koji može biti:

* autobusna stanica
* tramvajska stanica
* željeznička stanica
	+ stanica podzemne željeznice
* benzinska stanica, obično predviđena za privatna vozila

Izraz stanica se koristi i za neke objekte javnih službi; tako postoje

* policijska stanica
* vatrogasna stanica
* stanica hitne pomoći
* radio stanica
* televizijska stanica

Stanicama se nazivaju i objekti sagrađeni na određenim lokacijama u svrhu prikupljanja naučnih podataka.

* radarska stanica
* meteorološka stanica
* polarna stanica
* svemirska stanica

U naukama
---------

* stanica (ćelija)
* radna stanica (u informatici)

Višeznačna odrednica *Ova stranica je **razvrstavanje**. Koristi se radi pronalaska članaka koji moraju imati dodatnu odrednicu jer bi im u protivnom naslov bio isti.  
Ako vas je na ovu stranicu dovela vikiveza, možda je potrebno promijeniti da preusmjerava na namijenjeni članak.*
**Putujuće društvo** je pripovijetka Stevana Sremca. Tematski se bavi mentalitetom srpske palanke (Vlasotince) kraja 19. stoljeća, opisujući - s elementima humoreske - težak položaj glumaca u putujućim družinama Srbije onoga vremena, osuđenih na nesiguran život od danas do sutra, u ime samoodabranih umjetničkih ideala.

Sremac se, očito dobro mu poznatom problematikom života putujućih glumaca u Srbiji svojega vremena, prvi puta pozabavio u liku glumca Svetislava u Ivkovoj slavi (1895.), a osobito u njegovoj središnjoj pripovijetci tog tematskog ciklusa - Putujućem društvu (1901.), u kojoj je prikazano gostovanje Dimićeve kazališne družine u Leskovcu, Vlasotincu i drugim varošima 'nove Srbije' tijekom 1889. 

Pripovijest nakon tragikomičnog uvodnog dijela, ulazi u tjeskoban zaplet, iz kojeg pak u vješto izvedenu komičnu kulminaciju i konačno - u rasplet. 

Tako je u pripovijetci na dojmljiv i plastičan način prikazana tegobna, ponekad banalna i tragikomična, ali i gorda i uzvišena sudbina kazališnih družina u Srbiji koncem 19. st.

Umjetnički također vrlo uspješno je prikazana i psihologija glumačkog mentaliteta kao kompromisa neobičnih krajnosti, prije svega uzvišenog i niskog, racionalnog i infantilnog, ironičnog i grotesknog.

Literatura
----------

* D(imitrije). Vučenov: Stevan Sremac, u: Sremac: Izabrane pripovijetke, Zagreb-Beograd, 1949. str. 207-216

Vanjske poveznice
-----------------

* Goran Maksimović: Stevan Sremac i pozorište, 2010.
Koordinate: 4°19′45″S 55°44′15″E﻿ / ﻿4.32917°S 55.73750°E﻿ / -4.32917; 55.73750

**Vallée de Mai** je rezervat prirode u središtu otoka Praslin u Indijskom oceanu (Sejšeli). Uglavnom ga čini šuma endemskih palmi coco de Mer (oko 5.000 primjeraka), kao i drugih pet endemskih palmi. Coco de Mer ima najveće sjemenke u svijetu biljaka, a listovi joj imaju promjer do 6, i duljinu do 14 metara.

Granitno tlo otoka Praslina je staro oko 650 milijuna godina (prekambrij), a krajolik Valle de Mai je ostatak prašume koja je postojala u vrijeme dok je otok bio dio Gondvane. Milijuni godina izolacije Sejšela su doveli do razvitka jedinstvene bioraznolikosti, koja se nigdje ne može bolje vidjeti nego na Valle de Mai. Šuma je do 1930-ih bila nedirnuta, a tada je postala privatni botanički vrt s mnogim drugim biljkama koje su uvedene. God. 1945. vlada ga je otkupila i od tada pokušava izbaciti ne-autohtone biljke i vratiti ga u izvorni oblik. Šuma je postala rezervatom prirode 18. travnja 1966. godine, i to kao jedan od najmanjih na svijetu, površine svega 20 hektara. God. 1983. rezervat prirode Valle de Mai je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi kao "prirodna šuma palmi u gotovo izvornom obliku".

U rezervatu Valleé de Mai obitavaju i jedinstvene vrste ptica (endemski kosovi i papige kao što je Sejšelska crna papiga (*Coracopsis nigra barklyi*) ili Mala vasa papiga, *Coracopsis nigra*), sisavaca (npr. šišmiš Sejšelska leteća lisica), školjkaša, puževa i reptila (nekoliko vrsta endemskih macaklina).

U Rezervatu postoji put koji ga okružuje i vodi do slapa u središtu, te potok koji ga presijeca. Turisti za 25 € (od 2009.) mogu proći kroz cijeli park do uzvišenja s kojega se pruža najbolji pogled na cijeli krajolik. Strogo je zabranjeno ostavljanje bilo čega u rezervatu, ali i uzimanje bilo čega iz rezervata.

* Panorama Vallée de MaiPanorama Vallée de Mai
* Vrste palmi u rezervatuVrste palmi u rezervatu
* Posjetitelji u rezervatuPosjetitelji u rezervatu
* Prolaz kroz šumuProlaz kroz šumu

Izvori
------

1. ↑  Sarah Carpin, *Seychelles*, Odyssey Guides, The Guidebook Company Limited, 1998. str. 162.
2. ↑  Fundacija sejšelskih otoka (`en`) Preuzeto 9. studenog 2011.

* Friedemann Bedürftig, *100 Weltwunder*, Neumann & Göbel Verlagsgesellschafts mbH, ISBN 3-625-10560-8

Vanjske veze
------------

* WCMC podaci o Valle de Mai Arhivirano 2007-02-08 na Wayback Machine-u
* Članak o rezervatu prirode Vallée de Mai (`en`)

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Vallée de Mai** |
**Worsley** je grad od 9,074 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.

Administrativno podpada pod Metropolitanski borough City of Salford.

Geografske karakteristike
-------------------------

Worsley leži duž istoimenog potoka Worsley, udaljen 9 km zapadno od centra Manchestera, na trasi obilaznog autoputa M60 koji ga presjeca napola.

Historija
---------

Worsley je od 12. vijeku bio selo i feudalno imanje, kog su do 1923. držale razne porodice od prvih Worsleya, do Masseya, Breretona do Egertona.

Od 1598. Worsleyem upravlja porodica Egerton, jedan od njih Francis Egerton tadašnji Earl od Bridgewatera, - 1759. angažirao je inženjera Jamesa Brindleya da mu podigne *Bridgewater kanal*. Taj kanal bio je jedan od najvećih i najvažnijih građevinskih pothvata 18. vijeka, totalno je preobrazio Worsley. Egerton ga je izgradio kako bi mogao jeftino transportirati ugljen iz rudnika u Worsleyu do Manchestera.

Na taj način je Worsley bio rodno mjesto transportne revolucije koja je potaknula industrijsku revoluciju. Worsley se preobrazio u prljav industrijski grad sa koksarom i cementarom i puno skladišta ugljena.

Od kad su rudnici Worsleya iscrpljeni, i njegova industrijska uloga se postepeno smanjila. Posljednji rudnik je zatvoren 1968. pa je zamro i promet po kanalu. Zadnji šlepovi prevezli su neki kukuruz 1974.

Današnji Worsley je jedno od stambenih predgrađa Manchestera.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: North West England" (engleski). City population. Pristupljeno 18. 04. 2017.
2. 1 2 3 4 5  „Historic Worsley" (engleski). Visit Salford. Pristupljeno 18.04. 2017.

Vanjske veze
------------

***Worsley*** na Wikimedijinoj ostavi

* Visit Worsley (`en`)
Pokretna platforma na paradi 2008. godine
**Rose Parade** (sh. *Parada ruža*), također poznata kao **Rose Parade presented by Honda** (sh. *Parada ruža koju predstavlja Honda*) je godišnja javna manifestacija, odnosno parada koja se povodom proslave Nove godine održava u gradu Pasadena u američkoj državi Kalifornija. U njoj sudjeluju pokretne platforme pokrivene cvijećem, konjanici, limeni orkestri, a kao dio manifestacije se održava i tzv. Rose Bowl, odnosno utakmica američkog fudbala. Prvi put je održana 1. januara 1890. godine , a od 1902. je Rose Bowl uveden kako bi je financirao prihodom od ulaznica.  Paradu organizira neprofitna organizacija Pasadena Tournament of Roses Association, a od 2011. sponzorira japanski proizvođač automobila Honda.  Parada ruža predstavlja jedan od najpopularnijih javnih događaja u SAD te se od 1947. direktno prenosi na američkim TV-stanicama i mrežama.

Izvori
------

1. ↑  Los Angeles Times, "Big crowd, but who's counting?" pristup 15. I 2009
2. ↑  Mary L. Grady, Mercer Island High School Marching Band to march in 2012 Tournament of Roses Parade Arhivirano 2010-10-04 na Wayback Machine-u, *Mercer Island Reporter*, September 24, 2010
3. ↑  „The Pasadena Tournament of Roses". Pasadena Tournament of Roses. Pristupljeno 25. XII 2011.

Vanjske veze
------------

***Rose Parade*** na Wikimedijinoj ostavi

* Tournament of Roses Parade official site
* The Rose Diaries Arhivirano 2009-10-27 na Wayback Machine-u
* *Tournament of Roses Parade*- vezani video-intervjui na stranici Archive of American Television (`en`)
Za ostale ličnosti imenom Stephen Harding, v. Stephen Harding (razvrstavanje).

  

**Sveti Stephen Harding** (engleski: ; španski:  francuski:  mađarski:  slovenski:  prekumrski: *Števan Harding Svéti*) (? - 28. mart 1134) je bio katolički opat i jedan od osnivača Cistercitskog reda, a koji se danas slavi kao svetac.

Rodio se u Dorsetu u Engleskoj. U mladosti se zaredio i živio u samostanu Sherborne Abbey, koga je napustio kako bi postao putujući učenjak. Poslije se preselio u Opatiju Molesme u Burgundiji, gdje je opat bio Robert od Molesmea (o. 1027-1111). Kada je Robert napustio vlastiti samostan ljut zbog korupcije tamošnjih redovnika, pridružili su mu se Stephen i Sveti Alberic od Cîteauxa. Kasnije su sa još 21 redovnikom osnovali novi samostan u Cîteauxu. Stephen je nakon Albericove smrti postao opat. Njega i samostan je 1112. posjetio Bernard od Clairvauxa. Godine 1119. je Stephen napisao *Carta Caritatis* ("Povelja milosrđa"), dokument koji je postao ključan za red. Sa mjesta opata se zbog starosti i bolesti povukao 1133. i umro godinu dana kasnije.

Literatura
----------

* Stercal, Claudio, *Stephen Harding: A Biographical Sketch and Texts* (Trappist, Kentucky: Cistercian Publications, 2008) (Cistercian Studies Series, 226).
Vasili Zajcev
**Vasili Grigorijevič Zajcev** (23. mart 1915. - 15. decembar 1991. god.) bio je tokom Drugog svetskog rata sovjetski snajperista koji je za vreme Staljingradske bitke, u periodu od 10. novembra do 17. decembra 1942. god. ubio 225 neprijateljskih vojnika i oficira (uključujući i 11 neprijateljskih snajperista).

U periodu pre 10. novembra ubio je 32 neprijateljska vojnika koristeći običnu sovjetsku pušku tipa Mosin. Procenjeno je da je 28 snajperista koje je on obučavao izbacilo iz stroja preko 3.000 neprijateljskih vojnika. Neki izvori tvrde da Zajcev nije bio jedini ruski snajperista koji je imao ovakav učinak. Tokom bitke za Staljingrad istakao se još jedan ruski snajperista po nadimku "Zikan" koji je ubio 224 nemačka vojnika i čiji identitet nije poznat.

Zajcev je učestvovao u borbama sve do januara 1943. god. kada je doživeo povredu očiju. Međutim, profesor Filatov je uspešnom operacijom otklonio posledice povrede tako da se Zajcev po oporavku ponovo pridružio svojoj jedinici. Kraj rata je dočekao na reci Dnjestar u činu kapetana. Posle rata Zajcev je bio direktor fabrike u Kijevu.

Prema Entoni Bevoru, autoru knjige "Staljingrad", neki sovjetski izvori tvrde da su Nemci, tokom bitke doveli komandanta snajperske škole, majora Hajnca Torvalda (neki izvori tvrde da se prezivao König) u Staljingrad kako bi likvidirao Zajceva. Posle nekoliko dana potrage, Zajcev je opazio svog protivnika skrivenog iza parčeta izgužvanog lima i ubio ga. Ovaj navodni dvoboj dvojce čuvenih snajperista prikazan je u Holivudskom filmu "Neprijatelj pred vratima" (Enemy at the Gates). 

Torvaldov optički nišan, navodno najomiljeniji Zajcevljev ratni trofej, izložen je u Muzeju oružanih snaga u Moskvi. Ipak, čitava priča nije zvanično potvrđena od strane učesnika događaja niti se spominje u sovjetskim ratnim izveštajima iz tog perioda, uključujući i izveštaje Aleksandra Ščervakova, iako su sve uspešne snajperske akcije objavljivane na sva zvona.

Zajcev je odrastao u Uralskim planinama gde je streljačku veštinu usavršio loveći jelene. Zajcev na ruskom znači "zečev". Snajperisti koje je obučio tokom rata bili su poznati pod imenom "zajčata" (zečići). Entoni Bevori, autor knjige "Staljingrad" napisao je da je Zajcev bio pokretač snajperskog pokreta u 62. armiji. U sklopu ovog pokreta organizovani su česti sastanci na kojima su razmenjivana iskustva i ideje i razmatrane nove taktike snajperskog ratovanja.

Odlikovanja i titule
--------------------

* Heroj Sovjetskog Saveza (22. februar 1943.god.)
* Počasni građanin grada Volgograda (7. maj 1980.god.)
* Orden Lenjina
* Orden Crvenog barjaka II klase
* Orden Patriotskog rata I klase
* Razna druga odlikovanja
Koordinate: 41° 25′ 01" SGŠ, 22° 01′ 08" IGD

**Vataša** (mak. *Ваташа*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Vataša je naselje u okviru opštine Kavadarci.

Prirodni uslovi
---------------

Vataša je smeštena u južnom delu Republike Makedonije.

Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 3 kilometara južno.

Naselje Vataša se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je u južnom delu Tikveške kotline.

Naselje je položeno na približno 300 metara nadmorske visine, u bregovitom području Vitačevo. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Istorija
--------

Vataša je postojala još u 14. veku, a za vreme Osmanlijske vladavine u Makedoniji (1395-1912), ona je najveće naselje u Tikvešu.

U aprilu 1941. godine selo ulazi u sastav bugarske okupacione zone.

Makedonci od početka nisu prihvatili bugarsku okupacionu vlast i masovno su učestvovali u Narodnooslobodilačkom pokretu. 

Dana 16. jula 1943. godine, bugarski vojnici su u selu streljali dvanaest komunista-omladinaca.

To su bili:

* Vasil Hadži Jordanov,
* Ferčo Pop-Đorđijev,
* Dime Čekorov,
* Blaže Icev,
* Vančo Gurev,
* Pane Džunov,
* Danko Dafkov,
* Ilčo Dimov,
* Gerasim Matakov,
* Pane Meškov,
* Risto Đondev i
* Pero Videv.

Posle rata, njima u čast je podignut spomenik u centru sela, rad Jordana Grabuloskog.

Stanovništvo
------------

Vataša je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 3.120 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (98%), a manjina su Srbi i Cigani. 

Početkom 20. veka 1/3 stanovništva bili su Turci, koji su se posle Prvog svetskog rata iselili u maticu.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Seoski sadržaji
---------------

U selu postoji srednjovekovna crkva Svetog Aranđela koja je verovatno nastala u 14. veku.

Pored toga selo ima i ambulantu, zemljoradničku zadrugu, dom kulture i devetogodišnju osnovnu školu.

Ličnosti
--------

* Strahil Pindžur - makedonski revolucionar
* Petar Nanevski - makedonski pesnik, esejista i slikar
* Daskal Kamče - makedonski prosvetitelj

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Vataša*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.Kavadarci.gov.mk Zvanična stranica opštine Kavadarci Arhivirano 2021-11-28 na Wayback Machine-u
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Kavadarci |
| --- |
| **Kavadarci** • 
Begnište •
Bojančište •
Bohulja •
Brušani •
Bunarče •
Vataša •
Vozarci •
Galište •
Garnikovo •
Glišić •
Gornja Bošava •
Grbovec •
Dabnište •
Dobrotino •
Donja Bošava •
Dragoželj •
Dradnja •
Drenovo •
Kesendre •
Klinovo •
Konopište •
Košani •
Krnjevo •
Kumaničevo •
Majden •
Marena •
Mrežičko •
Pravednik •
Radnja •
Rajec •
Resava •
Rožden •
Ružanovo •
Sopot •
Stragovo •
Fariš •
Čemersko •
Šeškovo •
Šivec |  |
**Proizvodnja čelika** ima za cilj dobijanje legure (železa i ugljenika) željenog hemijskog sastava i mehaničkih osobina. Postizanje željenih mehaničkih osobina zavisi od tri međusobno povezana faktora: (1) hemijskog sastava (kombinacija legirajućih elementata), (2) plastične prerade i (3) termičke obrade. Proizvodnja čelika se odvija u čeličanama, koje su deo šireg postrojenja pod imenom železara. To postrojenje se najčešće sastoji od: pogona visoke peći, čeličane i valjaonice (tople i hladne). Pogon visoke peći nije neophodan u slučaju ako se čelik dobija iz čeličnog otpada pomoću elektro lučnih peći. Postoje generalno dva tipa železara: (1) integralna železara, ona koja poseduje postrojenje visoke peći, konvertorske čeličane i tople i hladne valjaonice, (2) ostali tipovi železara koje nemaju proizvodnju gvožđa (nemaju visoku peć).

Proce proizvodnje
-----------------

### Sirovine

Slika 1. „Piramida" - Sirovine pripremljene za šaržiranje u visoku peć(engl. ).
#### Rude i njihova zastupljenost u zemljinoj kori

Iako je u zemljinoj kori Železo zastupljeno sam oko 5% sastav i rasprostranjenost železnih ruda je takav da ne može da pokrije trenutne potrebe čovečanstva. Pogotovu ne nakon privrednog buma u Aziji čije su se posledice počele osećati u drugoj polovini 2003. godine.

### Agregati

Slika 2. Elektro-lučna peć (engl. ).
### Devet najvećih svetskih proizvođača čelika (godišnja proizvodnja sirovog čelika u Mil. t.= Milion tona)

* engl.  (Holandija, SAD, Ukrajina) 60,9 Mil. t. zajedno sa Arcelor (Luksenburg) 45,2 Mil. t.
* engl.  (Japan) 32,4 Mil. t.
* engl.  (Japan) 31,6 Mil. t.
* engl.  (Južna Korea) 30,2 Mil. t.
* engl.  (Narodna Republika Kina) 21,4 Mil. t.
* engl.  (SAD) 20,8 Mil. t.
* engl.  (Holandija, Velika Britanija) 19 Mil. t.
* engl.  (SAD) 17,9 Mil. t.
* nem. *ThyssenKrupp* (Nemačka) 17,6 Mil. t.

Spoljašnje veze
---------------

***Proizvodnja čelika*** na Wikimedijinoj ostavi

* Shematski prikaz procesa proizvodnje (nem. *SMS DEMAG*) Arhivirano 2007-10-08 na Wayback Machine-u(`de`)