|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Nb - **Mo** - Tc |
|  Cr**Mo** W     |
| periodni sistem |

 |
| **Opšti podaci** |
| Ime, simbol,atomski broj | Molibden, Mo, 42 |
| Pripadnost skupu | prelaznih metala |
| grupa, perioda | VIB, 5 |
| gustina, tvrdoća | 10280 kg/m3, 5,5 |
| Boja | srebrnosbela   |
| **Osobine atoma** |
| atomska masa | 95,94 u |
| atomski radijus | 145 pm |
| kovalentni radijus | 145 pm |
| van der Valsov radijus | bez podataka |
| elektronska konfiguracija | [Kr]4d55s1 |
| e- na energetskim nivoima | 2, 8, 18, 13, 1 |
| oksidacioni brojevi | 2, 3, 4,. 5, **6** |
| Osobine oksida | jako kiseli |
| kristalna struktura | regularna prostornocentrirana |
| **fizičke osobine** |
| agregatno stanje | čvrsto |
| temperatura topljenja | 2896 K(2623 °C) |
| temperatura ključanja | 4912 K(4639 °C) |
| molska zapremina | 9,38×10-3 m3/mol |
| toplota isparavanja | 598 kJ/mol |
| toplota topljenja | 32 kJ/mol |
| pritisak zasićene pare | 3,47 Pa (3000 K) |
| brzina zvuka | bez podataka |
| **Ostale osobine** |
| Elektronegativnost | 2,16 (Pauling)1,30 (Alred) |
| specifična toplota | 250 J/(kg\*K) |
| specifična provodljivost | 18,7×106 S/m |
| toplotna provodljivost | 138 W/(m\*K) |
| I energija jonizacije | 684,3 kJ/mol |
| II energija jonizacije | 1560 kJ/mol |
| III energija jonizacije | 2618 kJ/mol |
| IV energija jonizacije | 4480 kJ/mol |
| **Najstabilniji izotopi** |
| 

| izotop | zast. | v.p.r. | n.r. | e.r. MeV | p.r. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 92Mo | 14,84% | stabilni izotor sa 50 neutrona |
| 93Mo | (veš.) | 4×104 godina | z.e. | 0,405 | 93Nb |
| 94Mo | 9,25% | stabilni izotor sa 52 neutrona |
| 95Mo | 15,92% | stabilni izotor sa 53 neutrona |
| 96Mo | 16,68% | stabilni izotor sa 54 neutrona |
| 97Mo | 9,55% | stabilni izotor sa 55 neutrona |
| 98Mo | **24,13%** | stabilni izotor sa 56 neutrona |
| 99Mo | (veš.) | 65,94 sati | β- | 1,357 | 99Tc |
| 100Mo | (veš.) | 1×1019 godina | β- | 3,034 | 100Tc |

 |
| tamo gde drugačije nije naznačeno,upotrebljene su SI jedinice i normalni uslovi. 
 |
| Objašnjenja skraćenica:zast.=zastupljenost u prirodi,v.p.r.=vreme polu raspada,n.r.=način raspada,e.r.=energija raspada,p.r.=proizvod raspada,z.e=zarobljavanje elektrona 
 |

**Molibden** (**Mo**, latinski - *molybdos*) - je metal VIB grupe. Ime potiče od grčkog naziva za olovo - molybdos.

Osobine
-------

Molibden je prelazni metal. Čist molibden je srebrnobeo, veoma tvrd, i ima jednu od najviših temperatura topljenja među elementima. Dodaje se čeliku u malim količinama da pi povećao njegovu tvrdoću.

Biološki značaj
---------------

Molibden je mikroelement koji odigrava važnu ulogu u metabolizmu biljaka. Takođe se nalazi i u nekim enzimima u telu čoveka.

Primena
-------

Preko 2/3 molibdena koji se proizvede koristi se za proizvodnju legura. Upotreba molibdena je naglo porasla za vrema Drugog svetskog rata, kada su potrebe za volframom izazvale iscrpljivanje njegovih ležišta. Molibden se i danas koristi za proizvodnju čelika velike izdržljivosti i otpornosti na visoke temperature. Neke legure su sem otpornosti na visoke temperature otporne i na koroziju. Molibden se koristi i u: avionskoj industriji, produkciji oružja, kao i za proizvodnju sijalica. 

Kao katalizator molibden se koristi u naftnoj industriji, posebno pri katalitzatorskom odstranjivanju sumpora iz naftnih proizvoda.

Molidbenov izotop 99 nalazi primenu u nuklearnoj industriji. Jedinjenja molibdena su obojena u razne nijanse narandžaste boje, pa se stoga koriste za proizvodnju farbi, plastike i gumenih proizvoda.
Molibden se koristi i u električnoj industriji.

Zastupljenost
-------------

U zemljinoj kori molibden je zastupljen u količini od 1,5 ppm (eng. parts per million). Osnovnim izvorom molibdena je mineral molibdenit (MoS2). Ostali minerali manjeg značaja su vulfenit (PbMoO4) i povelit (CaMoO4).

Istorija
--------

Na grčkom jeziku *molybdos* znači "sličan olovu" - jedinjenja molibdena su do kraja XVIII veka mešana sa jedinjenjima drugih elemenata, pre svega ugljenika i olova. Godine 1778 Carl Wilhelm Scheele je uspeo da izdvoji molibden od grafita i olova, kao i da dobije njegov oksid. Molibden nije našao primenu i nije izašao iz labaratorije sve do kraja XIX veka. Posle su osobine njegovih legura otkrivene od strane Francuza.

***Molibden*** na Wikimedijinoj ostavi