recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Oiapoque** je grad od 18,050 i općina 28,534 od stanovnika. na sjeveru Brazila u Saveznoj državi Amapá.

Geografske karakteristike
-------------------------

Oiapoque se prostire duž desne (istočne) obale rijeke Oyapock, na granici sa Francuskom Gvajanom, preko puta grada Saint-Georgesa, sa kojim je povezan međunarodnim mostom.

Most preko rijeke
Od svog administrativnog centra Macapá na Atlantiku, do kog vodi jedina asfaltirana cesta, udaljen je 600 km sjeverno.

Historija
---------

Taj kraj je od 16. vijeka bio teritorij oko kog su se sporili Portugalci sa drugim evropskim kolonistima, naročito sa Kraljevinom Francuskom sa kojom je demarkaciona linija utvrđena tek početkom 19. vijeka.

Oiapoque nema točan datum kad je osnovan, ali se zna da je nastao za kolonijalnih vremena kao naselje domorodačkih Oyampija i mestika. Prvi stanovnik evropskog porijekla bio je izvjesni Emile Martinić, u to vrijeme bio je znan kao *Martinik*.
Portugalci su 1907. osnovali garnizon, koji je služio i kao zatvor za Političke zatvorenike.

Općina Oiapoque je osnovana u maju 1945. godine zakonom 7578.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Oiapoque Municipality in Amapá" (engleski). City Population. Pristupljeno 19.12.2023.
2. 1 2  „Oiapoque in Oiapoque (Amapá)" (engleski). City Population. Pristupljeno 19.12.2023.
3. 1 2 3 4  „*História*" (portugalski). Prefeitura Oiapoque. Pristupljeno 19.12.2023.

Vanjske veze
------------

***Oiapoque*** na Wikimedijinoj ostavi

* [ *Prefeitura Oiapoque* (službene stranice) ()

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Proslava svetog Vlaha** zaštitnika Dubrovnika, Hrvatska, slavi se 3. februara, a neprekidno traje od 972. godine do danas. U proslavi, koja počinje dolaskom barjaktara učestvuju svi Dubrovčani i gosti grada, predstavnici državnih i mjesnih vlasti i Katoličke crkve. Svečanost obiluje brojnim ritualima, muzičkim izvedbama, perfomansima i izložbama rukotvorina tradicionalnih zanata (uključujući izradu istorijskog oružja ispaljenog u slavlju)

U vrijeme Dubrovačke Republike, da bi se omogućilo sudjelovanje svima, bila je uvedena tzv. *Sloboština Svetog Vlaha*, vrijeme kad je svaki prekršitelj, kažnjenik i prognanik mogao dva dana prije i dva dana poslije blagdana slobodno doći u grad, a da ga niko nije smio pozvati na odgovornost (ta se sloboština kasnije proširila na 7 dana prije i 7 dana poslije blagdana).

S vremenom je fešta evoluirala. Svaka generacija ga je pomalo prilagođava, inspirisana svojim idejama i potrebama da ritual učini svojim.

Nematerijalna svjetska baština
------------------------------

Večer uoči blagdana Svetog Vlaha u Dubrovniku, kada se puštaju sva crkvena zvona u gradu i bijeli golubovi kao simboli mira, vjernici se okupljaju na ritualnom liječenju grla kako bi se zaćtitili od bolesti.

Proslava svetog Vlaha nalazi se na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog svjetskog naslijeđa čovječanstva kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa u Hrvatskoj. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na zasjedanju koje je održano od 22. do 29. novembra 2009. na Abu Dabiju u Ujedinjenim Arapskim Emiratima

Izvori
------

1. ↑  Sveti Vlaho - Dubrovnikportal, 7.2.2023
2. ↑  UNESCO: Nematerijalna kulturna baština u Hrvatskoj- ich.unesco.org, Pristupljeno, 7.12.2023()
3. ↑  UNESCO: Proslava svetog Vlaha - ich.unesco.org, Pristupljeno, 7.12.2023()

***Fešta Svetog Vlaha*** na Wikimedijinoj ostavi

[[Kategorija:Nematerijalna svjetska baština u Hrvatskoj]
**Mahmudija** (arapski: المحمودية/Al-Maḥmūdiyah) je grad od 30,325 stanovnika na sjeveru Egipta u muhafazi Beheira.

Geografske karakteristike
-------------------------

Mahmudija se nalazi u Donjem Egiptu u Delti Nila na južnoj obali rukavca Nila *Rašid*, udaljena dvadesetak km sjeverno od svog administrativnog centra Damanhura.

Historija
---------

Historija tog naselja počela je nakon izgradnje Mahmudijskog kanala (1817. - 1820.), koji je iskopan po naredbi tadašnjeg Osmanskog valije Egipta Muhamed Ali koji je želio oživiti aleksandrijskuluku, i snabdjeti je pitkom vodom.
Nakon izgradnje kanala Mahmudija je izrasla u gradić trgovište poljoprivrednog kraja.

Poznate ličnosti
----------------

U Mahmudiji je 1906. rođen Hasan Bana osnivač i lider Muslimanskog bratstva

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Egypt, Arab Republic of Egypt*" (engleski). City population. Pristupljeno 24.7. 2020.
2. 1 2  „*Port of Alexandria*" (engleski). World Port source. Arhivirano iz originala na datum 2020-07-25. Pristupljeno 24.07.2020.
**Kalijadski carevi** su ritualni i svečani obred koji se slavi 13. januara u selu Semežava, u oblasti Minska, Bjelorusija. Tipične beloruske proslave Nove godine odvijaju se prema julijanskom kalendaru i ispunjene su sa prepoznatljivim lokalnim izvođačkim umjetnostima.

U obredu učestvuje oko 500 muškaraca, od kojih je sedam izabrano za uloge "Kalijadskih careva", prema nacionalnoj istorijsko-religijskoj drami "Car Maksimilijan". Prema legendi, prije Nove godine, vojnici i oficiri stacionirani u blizini sela odlazili su u kuće lokalnih stanovnika, pokazivali skečeve i za to primali poklone. Nakon što su vojnici premješteni na drugu lokaciju, tradiciju su nastavili lokalni mladi ljudi koji bi se obukli u kostime koje podsjećaju na vojne uniforme. Vremenom su ih počeli nazivati "carevima" (car Maksimilijan, car Mamaj i drugi). 

Dodatni komični likovi u drami su starac i baba, koje glume dječak i djevojka, zaduženi za komunikaciju s publikom. Tokom drame, 'carevi' posjećuju kuće neudatih devojaka kako bi izveli komične predstave i primili lijepe želje i nagrade.

Nematerijalna svjetska baština
------------------------------

Koledarski carevi nalaze se na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog svjetskog naslijeđa čovječanstva kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa u Bjelorusiji. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na zasjedanju koje je održano od 28. septembra do 2. oktobra 2009. u Abu Dabiju u Ujedinjenim Arapskim Emiratima

Izvori
------

1. ↑  UNESCO: Nematerijalna kulturna baština u Bjelorusiji- ich.unesco.org, Pristupljeno, 7.12.2023()
2. ↑  UNESCO: Koledarski carevi - ich.unesco.org, Pristupljeno, 7.12.2023()

Vanjske veze
------------

* Video na You Tube
**Teramo** je glavni grad istoimene talijanske provincije Teramo u regiji Abruzzo. Grad ima 54.294 stanovnika.

Geografija
----------

Teramo leži u brdima između Jadranskog mora i masiva Gran Sasso, pored ušća riječice Vezzole u rijeku Tordino. Udaljen je svega 55 km sjeverozapadno od regionalnog centra Pescare. Svoje ime duguje svom geografskom položaju jer se zvao *Interamna*, kao i brojni drugi toponimi po Italiji koji su označavali mjesto gdje se spajaju dva vodotoka. Ono se vremenom iskrivilo u *Teramne* i na kraju u *Teramo*.

Historija
---------

Današnji grad iznikao je u 12. vijeku na mjestu antičkog naselja Interamna kog su osnovali Praetuti (Pretuzi), jedno od italskih plemena. Oko 290. pne. naselje su osvojili Rimljani i preimenovali ga u Interamnia Preatuttorium. U vremenu raspada Zapadnog Rimskog Carstva, grad su razorila barbarska plemena. Nakon razdoblja čestih promjena gospodara, postao je (i ostao) dio Napuljskog Kraljevstva.

Znamenitosti
------------

Katedrala Santa Maria Assunta
Teramo ima dosta ostataka rimskih građevina, između ostalog i teatar. Ipak, najveća je atrakcija njegova stara katedrala Santa Maria Assunta, podignuta između 12. i 14. vijeka, sa gotičkim zvonikom iz 1483. godine. U brdima pored grada nalazi se poznati astronomski opservatorij Vincenzo Cerulli.

Privreda
--------

Teramo je prije svega centar poljoprivrednog kraja, ali ima i nešto industrije: tvornicu tekstila, namještaja i keramike.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Brazil Ribeirão Preto
* Češka Prag
* Kipar Strovolos
 | * Njemačka Memmingen
* Izrael Rishon LeZion
 | * Crna Gora Berane
* Poljska Gorzów Wielkopolski
 |

Izvori
------

1. ↑  „*ITALY: Abruzzo*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 26. 5. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Teramo*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 5. 2013.

Vanjske veze
------------

***Teramo*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada ()
* *Teramo* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 138163693
* LCCN: n82028282
* ISNI: 0000 0001 2162 7150
* GND: 4119563-2
* SUDOC: 027853438
* NKC: ge1120061

 |
**Nivelles** (nizozemski: *Nijvel*, valonski: *Nivele*) je grad i općina od 29,032 stanovnika u sredini Belgije u valonskoj Provinciji Valonski Brabant.
On je i administrativni centar Arondismana Nivelles.

Geografske karakteristike
-------------------------

Nivelles leži udaljen 33,6 km južno od Bruxellesa.

Historija
---------

Centar grada
Historija tog mjesta počela je sredinom 7. vijeka, kada je Gertruda, kći franačkog majordoma Austrazije Pipina Landenskog i njegove supruge Ide postala prva opatica benediktinske Opatije Nivelles.

Uz opatiju je izraslo naselje koje je do 12. vijeka izraslo u jedan od najvećih gradova Brabantskog vojvodstva. U 13. vijeku kad je Gertruda kanonizirana i grad je opasan bedemima.

Gradska prava dobio je u 14. vijeku, ali je tokom 16. i 17. vijeka, jako nazadovao zbog ratova.
Oporavio se u 19. vijeku za industrijske revolucije.

Nivelles je naglo narastao 1970-ih kad je kooptirao dotadašnje općine; Baulers, Bornival, Thines i Monstreux.

U Nivelles-Baulersu je 1971. podignuta pista za Formulu 1, na kojoj su održane su dvije utrke 1972 i 1974, za Veliku nagradu Belgije na kojima je pobjedio Emerson Fittipaldi, nakon tog više nijedna pa je poslije deset godina zatvorena.

Grad je poznat po najstarijem je karnevalu u Provinciji Valonski Brabant, čiji tragovi vode 1367. i po sajmu poljoprivrede.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost je crkva sv. Gertrude iz 11. vijeka, koja je nekad bila crkva Opatije Nivelles.

Pobratimski gradovi
-------------------

Nivelles ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

* Francuska Saintes, Francuska (1956.)
* Francuska Saint-Just-en-Chaussée, Francuska (1998.)

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  Brabant/ „*Belgium: Valonski Brabant*" (engleski). City population. Pristupljeno 07.05. 2021.
2. 1 2 3 4  „*Histoire et Patrimoine*" (francuski). Ville de Nivelles. Pristupljeno 07.05.2022.
3. ↑  „*Nivelles-Baulers circuit-history*" (engleski). Circuits of the past. Pristupljeno 07.05.2022.

Vanjske veze
------------

***Nivelles*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ville de Nivelles* (službene stranice) ()
Ohridsko jezero u letnjem periodu

**Ohridsko jezero** (mak. *Охридско Езеро*, alb. ) je jezero u jugozapadnom delu Makedonije i istočnom delu Albanije. Ono pokriva površinu od 358,2km². Najveća širina iznosi 14,8 km, a dužina jezera je 30,8 km.

Ohridsko jezero se ubraja u red većih evropskih jezera, uz Ženevsko, Bodensko i dr. Na jugu Evrope, to je svakako jedno od najvećih, a istovremeno i jedno od najdubljih jezera. Negova dubina dostiže do 289 m.

Jezero je smešteno u dubokoj i zatvorenoj kotlini. Sa svih strana, a posebno sa zapadne i istočne okružuju ga visoke planine. Na istoku je planina Galičica (2.255 m), a na zapadu Mokra Planina i Jablanica (1.945 m).

Jezero se nalazi na nadmorskoj visini od 695 metara.

Slivu Ohridskog jezera pripada 40 reka, od kojih 23 na albanskoj i 17 na Makedonskoj teritoriji.

Ohridsko jezero se odlikuje jedinstvenim ekosistemom, bogatim endemskim i retkim biljnim i životinjskim vrstama. Posebnost jezera nastala je usled geografske izolacije i velike geološke starosti. Takođe i sliv Ohridskog Jezera se odlikuje bogatim biodiverzitetom i ima nekolko biljnih vrsta endemičnih za Balkansko Poluostrvo.

Obale Ohridskog jezera su bile naseljene od praistorijskog vremena. Najstarije arheološke naseobine datiraju iz neolitskog perioda, oko 6000 godia pne. Samo na makedonskom delu sliva je otkrveno više od 170 arheoloških mesta.

Svjetska baština
----------------

Kao rijedak prirodni fenomen, Ohridsko jezero pruža utočište brojnim endemskim vrstama slatkovodne faune i flore koje potječu iz tercijarnog perioda. Kao duboko i drevno jezero tektonskog porijekla, Ohridsko jezero postoji kontinuirano otprilike dva do tri milijuna godina. Njegove oligotrofne vode čuvaju preko 200 vrsta biljaka i životinja jedinstvenih za jezero, uključujući alge, turbelarne pljosnate crve, puževe, rakove i 17 endemskih vrsta riba uključujući dvije vrste pastrmke, kao i bogat svijet ptica. 

Zagvaljujući ovakvim osobenostima 1980. godine Ohridsko jezero i grad Ohrid su proglašeni za Svjetsku baštinu, pod zaštitom UNESKO-a, pod nazivom - *Prirodna i kulturna baština ohridske regije*.

Vidi još
--------

* Prespansko jezero
* Dojransko jezero

Eksterni linkovi
----------------

***Ohridsko jezero*** na Wikimedijinoj ostavi

* Mapa Makedonskog dela jezera

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 242132716
* LCCN: sh2004000598
* GND: 4116737-5
* NKC: ge759842

 |
**Sondrio** (latinski: *Sundrium*) je grad od 21.642 stanovnika u Italiji, glavni grad Sondrijske provincije u Lombardiji.

Geografija
----------

Sondrio se prostire u gornjem toku rijeke Adde, pored ušća rijeke Mallero, u alpskom kraju Valtellina. Udaljen je 129 km sjeveroistočno od regionalnog centra Milana.

Historija
---------

Sodrio je izrastao iz rimskog kastruma *Sundrium*. Za ranog srednjeg vijeka, nakon propasti Langobardskog Kraljevstva, Sodrio je podpao pod vlast Svetog Rimskog Carstva. Između 1310. i 1335. grad se upleo u borbe između Gvelfa i Gibelina iz obližnjeg Coma, te u sukob s Milanom koji je završio tako da je grad podpao pod vlast milanskih Viscontija. Između 16. vijek i 18. vijeka gradom vlada Siva liga iz susjednog švicarskog kantona Graubündena, sve do pobune iz 1620. kada se Valtellina otrgla od švicarske vlasti. Nakon Napoleonovog prodora na Apeninski poluotok, grad je u sastavu Cisalpinske Republike, a nakon njegova pada u sastavu Kraljevstva Lombardija-Venecija.

Znamenitosti
------------

Via Piazzi
Najveća znamenitost Sondrija je njegov stari zamak Castello Masegra koji je danas pretvoren u historijski muzej.

Privreda i transport
--------------------

Sondrio je trgovački i poljoprivredni centar gornjeg toka rijeke Adde, kraja znanog kao Valtellina. Poznat je po svom vinu Sassella i tkaninama od pamuka i svile. Sondrio je zimski turistički centar iz kojeg vode žičare za poznata skijališta Bormio i Santa Caterina Valfurva. Preko Sondrija vode željeznički i cestovni putevi za Švicarsku (preko poznatih alpskih prijevoja Tirano i Passo del Bernina), te put za Južni Tirol preko prijevoja Passo dello Stelvio.

Gradovi prijatelji
------------------

* Njemačka Sindelfingen
* Slovenija Radovljica
* Italija Omegna
* Brazil São Mateus

Izvori
------

1. ↑  „*ITALY: Lombardija*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 20. 5. 2013.
2. 1 2 3 4 5  „*Sondrio*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 5. 2013.

Vanjske veze
------------

***Sondrio*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada ()
* *Sondrio* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 140721049
* LCCN: n80128347
* GND: 4362421-2
* BNF: cb12011171p (podaci)
* HDS: 007064
* NKC: ge856196

 |
**Novi Zeland morski lav** (lat. *Phocarctos hookeri*) također poznat kao **Hookerov morski lav** ili **whakahao** na maorskom je vrsta morskih lavova koja živi na novozelandskom Južnom i Stewart otoku do neke mjere, te u većoj mjeri oko novozelandskih sub-antarktičkih otoka, posebno otoka Aucklanda. On je monotipik svoga roda.

Karakteristike
--------------

Područje naseljavanja
Novozelandski morski lavovi, kao i svi ušati tuljani, obilježeni su spolnim dimorfizmom. Odrasli mužjaci su dugački 240 do 350 cm i teški 320 do 450 kg, a odrasle ženke dugačke 180 do 200 cm i teške od 90 do 165 kg. Pri rođenju, lavovi su dugi 70 do 100 cm i teški 7 do 8 kg.

Populacija
----------

Kao jedan od većih životinja u Novom Zelandu morski lav je zaštićena vrsta, budući da im je broj od 1890-ih godina, u padu i spadaju među najugroženije životinje na svijetu. Smatralo se da ih je sredinom 1990-ih bilo oko 15 000. Nakon izbijanja bolesti 1998. broj ima se značajno smanjio; te je godine bolest je prouzročila smrt oko 20 posto odraslih žena i 50 posto mladunčadi. Procjene iz 2008. na temelju mladunaca iznose oko 9.000 jedinki.

Vanjske poveznice
-----------------

***Novozelandski morski lav*** na Wikimedijinoj ostavi

* Novozelandski morski lav. Odjel za zaštitu Novi Zeland Arhivirano 2015-01-18 na Wayback Machine-u
* Enciklopedija Novog Zelanda
* ARKive - Fotografije i film o morskim lavovima Arhivirano 2007-06-21 na Wayback Machine-u

Izvor
-----

1. ↑  Perrin, William. *Encyclopedia of marine mammals*.
2. ↑  „Forest & Bird condemns 40% rise in sea lion quota". Forest & Bird. 2008-12-19. Arhivirano iz originala na datum 2012-02-20. Pristupljeno 2009-01-27.
3. ↑  „New Zealand Sea Lion". NZ Department of Conservation. Arhivirano iz originala na datum 2012-01-16. Pristupljeno 2009-01-27.
Car Xiaowen od Sjevernog Weija

**Car Xiaowen od Sjevernog Weija** ((北)魏孝文帝) (467–499), osobno ime **Tuoba Hong** (拓拔宏), kasnije **Yuan Hong** (元宏), bio je car kineske/Xianbei dinastije Sjeverni Wei.

Poznat je po tome, što je u nastojanju da olakša vladavinu multi-etničkom državom, uveo drastičnu politiku sinizacije. To je uključivalo uvođenje kineskih stilova dvorske umjetnosti, kao i tjeranje podanika da govore isključivo kineski i nose kinesku odjeću. Svoje je Xianbei sunarodnjake natjerao da preuzmu kineska prezimena, a ime vlastite porodice Tuoba promijenio u Yuan. Također je poticao masovno sklapanje brakova između Xianbeija i Hana.

U sklopu sinizacijske politike je godine 494. car Xioawen premjestio prijestolnicu iz Pingchenga (平城, današnji Datong u Shanxiju) u Luoyang, drevnu kinesku prijestolnicu. To je za posljedicu imalo promjenu strategije u borbi protiv nomadskih Rourana, ali i stvaranje jaza između vojne elite koja je ostala u staroj, i birokracije koja se našla u novoj prijestolnici. Xiaowneove reforme su izazvale nezadovoljstvo kod Xianbei plemstva koje je 496. kovalo dvije velike zavjere protiv njega - jednu oko krunskog princa Yuan Xuna, a druga oko dalekog rođaka Yuan Yija (元頤). Godine 497. je Xiaowen ugušio obje zavjere, a Yuan Xuna natjerao na samoubistvo.

Kineski historičari smatraju da su Xiaowenova politika imala dalekosežne posljedice po historiju Kine, olakšavši njeno ujedinjenje vijek kasnije; međutim, isto tako smatraju da je pomogla propasti dinastije, učinivši dotadađnje Xianbei plemstvo prijemčivim za korupciju i lagodan život koji se tradicionalno vezivao za urbane i "prosvijećene" Kineze. S druge strane, Xiaowen je imao daleko važnije postignuće u tzv. sistemu jednakih polja kojim je vlast davala zemlju podanicima, a koji će se održati sve do An Shi ustanka u doba dinastije Tang.

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi: **Car Xianwen od Sjevernog Weija**  |  **car Sjevernog Weija** 471–499 | Slijedi: **Car Xuanwu od Sjevernog Weija**  |

V. također
----------

* Promjena Xianbei imena u Han imena

Izvori
------

* Graff, David A. (2002). *Medieval Chinese Warfare, 300-900*. London: Routledge. ISBN 0-415-23954-0.
* *Knjiga Weija*, vol. 7, parts 1, 2.
* *Historija Sjevernih dinastija*, vol. 3. Arhivirano 2008-02-26 na Wayback Machine-u
* *Zizhi Tongjian*, vols. 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142.
Spomen ploča posvećena Planku i pronalasku Plankove konstante na Humboltovom univerzitetu u Berlinu: "U ovoj kući predavao je Maks Plank, pronalazač elementarnog kvanta dejstva *h*, od 1889 do 1928. godine." 
**Plankova konstanta** (označave se sa *h*) je fizička konstanta koja se koristi za opisivanje veličine kvanta. Ima centralnu ulogu u kvantnoj mehanici a dobila je ime po Planku koji ju je uveo prilikom izračunavanja zračenja crnog tela. Često se koristi i **redukovana Plankova konstanta** (poznata i kao **Dirakova konstanta**, označava se kao {\displaystyle \hbar }, a čita "ći", "h-precrtano" ili jednostavno "ć"). Plankova konstanta se takođe koristi u merenju energije emitovanih svetlosnih fotona prema izrazu *E* = *h*{\displaystyle \nu }, gde je *E* energija, *h* Plankova konstanta a {\displaystyle \nu } (grčko slovo **ni**) frekvencija.

Plankova konstanta i redukovana Plankova konstanta se koriste za opisivanje kvantovanja, pojave kod subatomskih čestica (poput elektrona i fotona) da se neke fizičke veličine javljaju u određenim iznosima umesto da se kontinualno menjaju po svim mogućim vrednostima.

Danas usvojena vrednost Plankove konstante prema CODATA iznosi:

|  |  |
| --- | --- |
| {\displaystyle h\,} | {\displaystyle =6,626\ 0693(11)\times 10^{-34}\ \mathrm {J} \cdot \mathrm {s} \,} |
|  | {\displaystyle =4,135\ 667\ 43(35)\times 10^{-15}\ \mathrm {eV} \cdot \mathrm {s} \,} |

Jedinice, vrednost i simboli
----------------------------

Vrednost Dirakove konstante:

{\displaystyle \hbar \ {\stackrel {\mathrm {def} }{=}}\ {\frac {h}{2\pi }}=\,\,\,1,054\ 571\ 68(18)\times 10^{-34}\ {\mbox{J}}\cdot {\mbox{s}}\,\,\,=\,\,\,6,582\ 119\ 15(56)\times 10^{-16}\ {\mbox{eV}}\cdot {\mbox{s}}}
Unikod rezerviše kodna mesto U+210E (ℎ) za Plankovu konstantu a U+210F (ℏ) za Dirakovu konstantu.

Poreklo Plankove konstante
--------------------------

{\displaystyle E=h\nu =h\omega /(2\pi )=\hbar \omega \ }
{\displaystyle [{\hat {p\_{i}}},{\hat {x\_{j}}}]=-i\hbar \delta \_{ij}}

Upotreba
--------

{\displaystyle E=nh\nu \,,\quad n\in \mathbb {N} }
{\displaystyle E=n\hbar \omega \,,\quad n\in \mathbb {N} }
{\displaystyle {\begin{matrix}J^{2}=j(j+1)\hbar ^{2},&j=0,1/2,1,3/2,\ldots \\J\_{z}=m\hbar ,\qquad \quad &m=-j,-j+1,\ldots ,j\end{matrix}}}
Dakle, {\displaystyle \hbar } može se da se smatra "kvantom momenta impulsa".

{\displaystyle \Delta x\Delta p\geq {\begin{matrix}{\frac {1}{2}}\end{matrix}}\hbar }

Veze
----

* Elektromagnetno zračenje
* Prirodne jedinice
* Šredingerova jednačina
* Talasno-čestični dualizam
* Kvantni Halov efekat

Literatura
----------

* NIST link to CODATA value
* Barrow, John D. (2002) (engleskom). *The Constants of Nature; From Alpha to Omega - The Numbers that Encode the Deepest Secrets of the Universe*. Pantheon Books. ISBN 0-375-42221-8.

Vanjske veze
------------

* Plankov originalni rad iz 1901. (prevod s nemačkog na engleski) Arhivirano 2008-04-18 na Wayback Machine-u
Ne poistovijećivati sa Sindrom studenta medicine.
**Studentski sindrom** je pojam koji se odnosi na pojavu da će se mnogi ljudi u potpunosti posvetiti nekom zadatku tek u poslednjem mogućem trenutku pred isticanje roka. To vodi arčenju rezerve ("tampona") vremena ugrađene u pojedinačnu procenu trajanja zadatka (v. upravljanje projektima). Na pojavu je ukazao Eliyahu M. Goldratt u svom romanu *Critical Chain*. 

Studentski sindrom je oblik odugovlačenja (prokrastinacije) i ne mora poticati od lenjosti, već i od želje da se produženjem roka za izvršenje nekog projekta on bolje izvrši. Međutim, pri tome se ispreče drugi zadaci ili događaji koji dovedu do toga da se student ponovo nađe u cajtnotu. 

Studentski sindrom se brani laičkim shvatanjem funkcionisanja ljudskog pamćenja - kratkoročna memorija bledi vremenom, pa će se učenjem ("bubanjem") u poslednjem trenutku više znati na samom ispitu. Ali ovakvo *kampanjsko učenje* šteti dugoročnoj retenciji i znatno je inferiornije intervalnom ponavljanju, koje koristi efekat razmaka (*spacing effect*). 

Isto ponašanje se može videti u poslovnim krugovima. Prilikom kreiranja projekata se ostavlja rezerva vremena i resursa u slučaju zakašnjenja ili drugih problema; ali, studentskim sindromom se ovakva rezerva protraći na samom početku. 

Empirijski se može uočiti da se često čeka "zadnji dan" za plaćanje računa, podnošenje dokumenata itsl.

Povezano
--------

* Parkinsonov zakon
* Hofstadterov zakon
* Pigmalionov efekat
* Upravljanje vremenom
**Palestinian Media Watch** (sh. *Praćenje palestinskih medija*, akr. **PMW**) je izraelska medijska organizacija utemeljena 1996. godine od strane Itamara Marcusa. Službeni zadatak organizacije je "stjecanje uvida u palestinsko društvo putem praćenja njihovih arapskih medija i školskih udžbenika", odnosno "dokumentiranje proturječnosti njihovih i engleskih medija". Konkretno, PMW se bavi prikupljanjem, pohranom i distribucijom raznih pristranosti koje se pojavljuju po medijima širom Palestine. Medijski analitičari kritiziraju PMW navodeći da odlazi u sasvim drugu krajnost tj. djeluje kao proizraelska propagandna organizacija i grupa za pritisak. Također, ističe se da je njen lider Marcus ekstremni desničar, naseljenik i bliski suradnik američkih neokonzervativaca, osobito Davida Horowitza. Kao slične organizacije PMW-u navode se još HonestReporting, Middle East Media Research Institute (MEMRI), Give Israel Your United Support (GIYUS) i Britain Israel Communications and Research Centre (BICOM).

Povezano
--------

* Hasbara
* Middle East Media Research Institute (MEMRI)
* HonestReporting

Izvori
------

1. 1 2 3  () Ben-Shaul, Nitzan (2006). *A Violent World: TV News Images of Middle Eastern Terror and War*. Critical Media Studies. Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. str. 106. ISBN 9780742537989. OCLC 65644328.
2. 1 2  () Marmura, Stephen M. E. (2010). *Hegemony in the Digital Age: The Arab/Israeli Conflict Online*. Critical Media Studies. Lanham, Maryland: Lexington Books. str. 46-47. ISBN 9780739117736. OCLC 551906467.
3. 1 2  () Davies, Nick (2008). *Flat Earth News: An Award-winning Reporter Exposes Falsehood, Distortion and Propaganda in the Global Media*. London: Chatto & Windus. str. 123. ISBN 9780701181451. OCLC 176826415.
4. 1 2 3  () Soules, Marshall (2015). *Media, Persuasion and Propaganda*. Media Topics. Edinburgh: Edinburgh University Press. ISBN 9780748644162. OCLC 898316003.

Vanjske veze
------------

* () Službene stranice PMW-a
Karta Benjaminove Rute
**Benjamin of Tudela** (hebrejski: בִּנְיָמִין מִטּוּדֶלָה‎, izgovor ), arapski: بنيامين التطيلي‎, (Tudela, (Kraljevina Navarra), 1130 – 1173) bio je srednjovjekovni jevrejski putnik koji je posjetio brojna područja Evrope, Azije i Afrike u 12. vijeku i o tome ostavio svjedočanstvo u obliku putopisa. Njegovi detaljni opisi zapadne Azije su preko sto godina prethodili mnogo poznatijem putopisu Marka Pola. Oboružan širokim obrazovanjem i poznavanjem brojnih jezika, Benjamin od Tudele je postao važna ličnost srednjovjekovne geografije i jevrejske historije. 

O njegovom ranom životu se malo zna, osim da je bio rodom iz navarskog grada Tudela gdje po njemu danas nosi ime *aljama* (bivša jevrejska četvrt). 

*Benjaminova putovanja* su važno djelo ne samo zbog opisa jevrejskih zajednica, nego i kao pouzdan izvor za geografiju i etnografiju srednjog vijeka; mnogi moderni historičari upravo Benjaminu pripisuju najpouzdaniji i najtočniji prikaz svakodnevnog života u tom dobu. Tekst je originalno napisan na hebrejskom, ali je preveden na latinski, a potom na sve važnije evropske jezike. Posebnu je pažnju stekao od strane renesansnih učenjaka u 16. vijeku.

### Literatura

* Shatzmiller, Joseph (1998). „Jews, Pilgrimage, and the Christian Cult of Saints: Benjamin of Tudela and His Contemporaries". u: Goffart, Walter A.; Murray, Alexander C.. *After Rome's Fall: Narrators and Sources of Early Medieval History*. Toronto: University of Toronto Press. str. 337–347. ISBN 0-8020-0779-1.
* Jewish Virtual Library: "Benjamin of Tudela."
*Za ostala značenja, vidi Klon (razvrstavanje).*
Ovca Dolly je bila prvi klonirani sisavac (ovdje izložena u Royal Museum of Scotland)
**Molekulsko kloniranje** je skup eksperimentalnih metoda molekularne biologije koji ise koriste za formiranje molekula rekombinantne DNK i za usmeravanje njene replikacije unutar organizma domaćina. Reč *kloniranje* se koristi jer metod vrši replikaciju jednog molekula DNK počevši od jedne ćelije i generiše veliku popolaciju ćelija koje sadrže identične DNK molekule. Molekularno kloniranje generalno koristi DNK sekvence dva različita organizma: vrste koja je izvor DNK koja se klonira i vrste koja služi kao živi domaćin za replikaciju rekombinantne DNK. Metodi molekularnog kloniranja su centralni za mnoge savremene oblasti biologije i medicine.

U konvencionalnom eksperimentu molekulskog kloniranja, DNK koja se klonira se dobija iz željenog organizma, i zatim se tretira sa enzimima u epruveti da bi se formirali manji fragmenti. Naknadno se ti fragmenti kombinuju sa DNK vektorom da bi se formirali rekombinantni DNK molekuli. Oni se zatim uvode u organizam domaćina (tipično u benignu laboratorijsku vrstu bakterije *E. coli* koja se lako uzgaja). Generiše se populacija organizama u kojima su rekombinantni DNK molekuli umnoženi zajedno sa DNK domaćina. Pošto oni sadrže strane DNK fragmente, oni su transgenički ili genetički modifikovani mikroorganizmi (GMO). Ovaj proces koristi činjenicu da bakterijska ćelija može koristiti za replikaciju rekombinantnog DNK molekula.

Nespolno razmnožavanje - kloniranje
-----------------------------------

To je razmnožavanje u kojem ne dolazi do oplodnje, dovoljan je samo jedan roditelj, za razliku od spolnog pri kojem dolazi do oplodnje i potrebna su dva roditelja - muško i žensko.

Literatura
----------

* Cheryl L. Patten; Glick, Bernard R.; Pasternak, Jack (2009). *Molecular Biotechnology: Principles and Applications of Recombinant DNA*. Washington, D.C: ASM Press. ISBN 1-55581-498-0.
* Brown, Terry (2006). *Gene cloning and DNA analysis: an introduction*. Cambridge, MA: Blackwell Pub. ISBN 1-4051 -1121-6.
* Watson, James D. (2007). *Recombinant DNA: genes and genomes: a short course*. San Francisco: W.H. Freeman. ISBN 0-7167-2866-4.
Spomenik *1300 kaplara* na Rajcu delu Suvobora
**1300 kaplara** je naziv za veliku grupu mladića iz Srbije i tadašnje Austro-Ugarske koji su se na početku prvog svjetskog rata kao dobrovoljci pridružili srpskoj vojsci. Uglavnom su ih činili đaci gimnazija i studenti, te ih je, zbog relativno dobrog obrazovanja, srpska Vrhovna komanda na samom početku poslala u Skoplje gdje su trebali završiti tamošnju oficirsku školu. Kada je u jesen 1914. godine srpska vojska poražena na Drini, a austro-ugarske snage okupirale Beograd, odlučeno je da polaznici te škole iskoriste za borbu, iako nisu u potpunosti završili obuku. Svima je po hitnom postupku dan čin kaplara, a po čemu je ta grupa dobila ime. 1300 kaplara je odmah sudjelovalo u protivofenzivi koja je dovela do Kolubarske bitke, odnosno jedne od najvećih pobjeda u srpskoj vojnoj historiji.

Među 1300 kaplara koji su preživjeli rat su se nalazila mnoga imena koja će kasnijih decenija steći ugled kao poznati intelektualci. Zbog toga ih se kasnije u Srbiji često slavilo kao oličenje patriotizma i junaštva. 

Po njima je prozvana jedna od centralnih beogradskih ulica, kao i niz ulica u brojnim srpskim gradova. Ulica 1300 kaplara postoji i u Banjoj Luci. 

O atmosferi u Beogradu te 1914. godine:

> Svet plače i peva. Zaorilo se na železničkoj stanici kada je voz krenuo: "Ruzmarine, moje rosno cveće, tebe varoš više videt neće". Regruti - đaci i studenti odgovaraju pesmom: "Što bi dike ode u vojnike, što bi škarta, osta da se karta". Svima naviru suze, samo nama koji odlazimo u smrt nijedna da krene. Mi idemo kao na kakvo veselje. Iz vagona se ori. Prva četa peva: "Oj Srbijo, mila mati, uvek ću te tako zvati"... Druga: "Ej trubaču s bujne Drine, ded zatrubi zbor"... Treća: "Srbi ustajte, svoje ne dajte"... Četvrta grmi: "Gde je naša Vojvodina? Živa nam je sahranjena. Al’ ostaše deca njena"...
> 
>

Spoljašnje veze
---------------

* OŠ '1300 Kaplara' Beograd
**Kumanija** je naziv koji se u srednjem veku odnosio na nekoliko različitih teritorija u istočnoj i srednjoj Evropi, kao i srednjoj Aziji.

Kumanska stepa
--------------

Kumanija ili Kumanska stepa u 13. veku.
Glavni članak: Kumanska stepa.
Naziv Kumanija ili Kumanska stepa prvobitno se odnosio na Kumansko-kipčačku konfederaciju koja je postojala na istoku Evrope i zapadu srednje Azije između 10. i 13. veka.

Zlatna horda
------------

Glavni članak: Zlatna horda.
Naziv Kumanija je takođe upotrebljavan kao alternativno ime za Zlatnu hordu, koja je postojala između 13. i 16. veka, a koja je zahvatala slično područje kao i originalna Kumanija.

Vlaška nizija
-------------

U 13. veku, pre stvaranja Kneževine Vlaške, to područje je nazivano Kumanijom.

Ugarska
-------

Južni deo Male Kumanije u 14. veku.
Istorijsko područje Kumanije u današnjoj Mađarskoj.
U srednjovekovnoj Ugarskoj se naziv Kumanija (ili Kunšag) odnosio na dva manja upravna autonomna područja - Veliku Kumaniju (Nađkunšag) i Malu Kumaniju (Kiškunšag). Kumani su se na te prostore naselili u 13. veku. Velika Kumanija je zahvatala područje između Solnoka i Debrecina, a Mala Kumanija područje između Kaloče i Segedina. Južni deo Male Kumanije prostirao se tokom srednjeg veka i na području današnje severne Bačke u Srbiji.

U 16. veku ovi prostori ulaze u sastav Osmanskog carstva, čime je nestalo i kumanskih autonomnih teritorija. Uspostavom habzburške uprave krajem 17. veka, administrativno se obnavljaju i Velika i Mala Kumanija. Ove teritorije su postojale sve do druge polovine 19. veka, kada su ukinute i uključene u sastav novoformiranih županija Pešt-Piliš-Šolt-Kiškun i Jas-Nađkun-Solnok. Danas su ovi prostori u okviru Mađarske organizovani kao županije Bač-Kiškun i Jas-Nađkun-Solnok.

Vidi još
--------

* Kumani
*Za ostale sporazume v. Sporazum u Jedrenama (razvrstavanje)*
Moskovska trijumfalna kapija u Sankt Peterburgu (1836-1838), podignuta u spomen ruske pobjede u rusko-turskom ratu 1828-1829.
**Mirovni ugovor iz Jedrena** (poznat i kao **Mir iz Jedrena**) bio je ugovor kojim je okončan Rusko-turski rat 1828.-1829. Ugovor je potpisan 14. rujna 1829. u Edirneu (Jedrenu, Odrinu, Adrianopolu). S ruske strane potpisnici su bili Aleksej Orlov i Fjodor Palen, a s Turske Mehmed Sadik i beg Abdul Kadir. Ugovor je imao 16 točaka.

Prema ugovoru je Otomansko carstvo moralo Rusiji dati deltu Dunava, a Rusija je vratila gradove Ahalcihe i Ahalkalaki, kao i dio obale Crnog mora od delte rijeke Kuban. Rusiji je priznato pravo na dio Gruzije s Imeretijom, Mingrelijom i Gurijom te dio Armenije, kanati Erevan i Nahičevan, koje je Sultan ustupio Perziji ugovorom iz Turkmančana godinu dana ranije.

Ugovorom je Turska također morala dozvoliti ruskim građanima pravo slobodne trgovine na svom teritoriju. Plovidba Dardanelima i Bosporom otvorena je svim trgovačkim brodovima. Turska je morala isplatiti Rusiji u roku od 18 mjeseci svotu od 1,5 milijuna nizozemskih guldena, na ime ratne odštete.

Sultan je također morao dati autonomiju Srbiji i kneževinama Moldaviji i Vlaškoj, koje su formalno ostale pod Turskom, ali je Sultan morao jamčiti njihov napredak i punu slobodu trgovine. Ruska vojska je ostala u Moldaviji i Vlaškoj kako bi nadgledala proces reformi. Turska se također obvezala dati autonomiju Grčkoj.
**Boris Tadić** (Sarajevo, 15. januar 1958), srpski političar i bivši predsednik Srbije i predsednik Demokratske stranke.

Rođen je 1958. godine u Sarajevu. Osnovnu i srednju školu završio je u Beogradu. Diplomirao je socijalnu psihologiju na univerzitetu u Beogradu. Bio je profesor psihologije u I beogradskoj Gimnaziji.

Osnovao je i bio prvi direktor Centra za razvoj demokratije i političke veštine.

Nakon promene vlasti u Srbiji, oktobra 2000. godine, izabran je za ministra telekomunikacija u Vladi Savezne Republike Jugoslavije. A u periodu 17. mart 2003. — 16. april 2004. bio je ministar odbrane Srbije i Crne Gore. Decembra te godine, bio je nosilac izborne liste Demokratske stranke na vanrednim izborima za Skupštinu Srbije. Februara 2004. godine, Tadić biva izabran za predsednika Demokratske stranke. 

U drugom krugu izbora za predsednika Srbije, 27. juna 2004. godine, Tadić pobeđuje kandidata Srpske radikalne stranke Tomislava Nikolića i biva izabran za trećeg predsjednika Srbije. Svečano je stupio na dužnost 11. jula.

Na drugim izborima za predsednika Republike (koji su morali biti održani posle donošenja novog Ustava Srbije), 20. januara 2008. godine, Tadić u prvom krugu osvaja drugo mjesto. Međutim, u drugom krugu, (koji je održan 3. februara) uspeo je ponovo pobediti Tomislava Nikolića i osvojiti još jedan mandat na mestu šefa države.

Godine 2012. je formalno podneo ostavku na mesto predsednika kako bi se mogao takmičiti na predsedničkim izborima. Na njima je 21. maja u drugom krugu poražen od strane Tomislava Nikolića. U jesen 2012. je odustao od kandidature za novi mandat predsednika stranke, koji je posle skupštine preuzeo Dragan Đilas. Pred izvanredne izbore 2014. godine je izjavio da napušta Demokratsku stranku, nezadovoljan njenom odlukom da uđe u koaliciju sa Novom strankom Zorana Živkovića. 

Boris Tadić govori engleski jezik i francuski jezik. Oženjen je i otac je dvoje dece.

Vanjske veze
------------

***Boris Tadić*** na Wikimedijinoj ostavi

* Oficijelna prezentacija predsednika Republike Srbije
*Za **mikrometar** kao mjerni uređaj, v.*  mikrometar (alat)
**Mikrometar** (simbol **µm**) je SI-jeva jedinica za dužinu jednaka jednom miliontom dijelu metra, ili oko desetinu kapi magle. Kolokvijalno se naziva **mikronom**, iako je taj izraz službeno zastario. Može se pisati u proširenoj matematičkoj notaciji(1×10−6 m)

Simbol µ kao (Unikodno slovo `U+00B5`; HTML `&micro;`) je "mikro znak", koji bi trebao izgledati jednako kao i grčko slovo mu (μ) (dvoje ne moraju izgledati jednako, ovisno o fontu). Simbol "um" se ponekad koristi, najčešće kada µ i μ nisu dostupni, na primjer kada se koristi pisaća mašina.

Mikrometar je uobičajena jedinica za mjerenje valne dužine infracrvenog zračenja. Neki ljudi (posebno u oblasti astronomije i proizvodnji poluvodiča) koriste stari izraz mikron i/ili jedinstveni simbol µ (oboje su bili službeni između 1879. i 1967.) kako bi označili mikrometar. Ta praksa opstaje usprkos službenog obeshrabrivanja, dijelom i u nastojanju da se raščlani mjerna *jedinica* od mikrometra, mjernog *uređaja*.

nanometar << **mikrometar** << milimetar

V. također
----------

* 1 E-6 m (za komparativne opise mikrometra u kontekstu redova veličine)
* SI
* SI prefiks
* Redovi veličine
* mikrometar
* Mikronizacija
**Bitka na Čegru** je jedna od presudnih bitaka vođenih u Prvom srpskom ustanku između srpskih ustanika i Turaka. Bitka se odigrala 31. maja 1809. godine na brdu Čegar (potkovica, stopalo) kod sela Kamenica nadomak Niša.

Svojim junaštvom istakao se resavski vojvoda Stevan Sinđelić. Nemogavši da pobedi brojno jače turske snage koje su prodrle u šanac, Sinđelić je pucao iz pištolja u podzemni magacin baruta. U strašnoj eksploziji nastradali su svi srpski vojnici i mnogo Turaka. Da bi zastrašio Srbe, turski paša je u znak osvete i opomene naredio da se od lobanja palih srpskih ustanika sagradi Ćele-kula na ulazu u Niš. U Ćele-kulu su uzidane 952 lobanje i danas stoji kao simbol borbe Srba za nezavisnost.

Zbog poraza na Čegru, Karađorđe je morao da odustane od pohoda u Staru Srbiju, a rumelijski vezir je osvojio celu istočnu Srbiju do Velike Morave, gde je Karađorđe sa naporom uspeo da organizuje odbranu. Zima je takođe pomogla ustanicima, pa su se Turci povukli iz istočne Srbije.

Vanjske veze
------------

* bitkanacegru.ngtim.rs Arhivirano 2009-05-22 na Wayback Machine-u
* Virtuelna poseta spomen kompleksu na brdu Čegar Arhivirano 2016-03-14 na Wayback Machine-u
*Za članak o mesoždernoj biljci vidi Venerina muholovka.*
**Muholovka** ili **muvolovka** je sredstvo za lov, ubijanje ili hvatanje muha i drugih letećih insekata (osa, moljaca, komaraca i dr.). Većina tih sredstava je smrtonosna za insekte, no neka sredstva su posebno oblikovana radi hvatanja živih insekata nakon čega se oni mogu pustiti na slobodu. Da bi privukle insekte u klopku, neke muholovke rabe ugljični dioksid, ultraljubičasto svjetlo ili kemijske mirise, dok druge koriste ventilatore da bi proizvele struju zraka koja usisava leteće insekte, posebno komarce i mušice, koji su slabi letači. Jednom uhvaćeni, insekti brzo dehidriraju i uginu.

Vrste muholovaka
----------------

* Obična mlatilica za muhe.Obična mlatilica za muhe.
* Električna mlatilica za muhe.Električna mlatilica za muhe.
* Uvećani prikaz troslojne mreže: šipke i mrežica suprotno su nabijeni.Uvećani prikaz troslojne mreže: šipke i mrežica suprotno su nabijeni.
* Uvećani prikaz jednoslojne mreže: susjedne šipke suprotno su nabijene.Uvećani prikaz jednoslojne mreže: susjedne šipke suprotno su nabijene.
* Pištolj za muhe.Pištolj za muhe.
* Tri staklenke za muhe, sr. Evropa, poč. 20. st.Tri staklenke za muhe, sr. Evropa, poč. 20. st.
* Shema rada staklenke za muhe.Shema rada staklenke za muhe.
* Ljepljiva traka za muhe.Ljepljiva traka za muhe.
* Afrička muholovka od konjske dlake, Obala Bjelokosti.Afrička muholovka od konjske dlake, Obala Bjelokosti.

Vidi još
--------

* kontrola komaraca
* Venerina muholovka

Izvori
------

1. 1 2  „Frequently Asked Questions". American Mosquito Control Association. Pristupljeno 16. septembra 2014.

Eksterni linkovi
----------------

***Muholovka*** na Wikimedijinoj ostavi

Potraži značenje riječi ***muholovka*** u   
W(j)ečniku, slobodnom rječniku.
**Makedonska krvava svadba** (mak. *Македонска крвава свадба*) je drama makedonskog  pisca Vojdana Černodrinskog premijerno izvedena u Sofiji 1900. godine. Originalno je napisana na makedonskom dijalektu, te se u današnjoj Severnoj Makedoniji često navodi kao prvo moderno dramsko djelo makedonske književnosti. Radnja se događa u Makedoniji koja je tada bila pod osmanskom vlašću, a protagonistica je Cveta, mlada makedonska djevojka koja postaje predmetom požude lokalnog osmanskog feudalca koji je otima i nastoji staviti u svoj harem, a na što reagira mladi pastir Spase koji organizira intervenciju zapadnih diplomata.

Drama je prilikom premijere izazvala burne događaje, s obzirom na to da ju je tadašnja bugraska vlada pod vodstvom Todora Ivančova nastojala zabraniti, bojeći se da bi njen sadržaj provocirao susjedno Osmansko Carstvo. 

*Makedonska krvava svadba* je u Jugoslaviji 1967. godine adaptirana u istoimeni film. 

Dramatični događaji vezani uz premijeru su godine 1983. postali predmetom TV-drame *Premiera* u produkciji RTV Skoplje.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Војдан Чернодрински, Предговор кон „Македонска Крвава Свадба" 2 декември 1900 г.
* „Македонска Крвава Свадба", трето издание во оригинал, 1928 година

1. ↑  Ako je to slučaj, šta da radimo mi, makedonski Bugari, koji smo tu u slobodnoj Bugarskoj na zavjetu?
**MS-DOS** je prvi operativni sistem tvrtke Microsoft čije ime dolazi od složenice MicroSoft Disk Operating System koji se koristio na prvom PC računalu kojeg razvija tvrtka IBM 1981. godine, i u gotovo neizmjenjenom obliku zadržao se sve do kraja devedesetih godina 20. stoljeća. U osnovi, radi se o operacijskom sustavu koji se isključivo bavio diskovima ili DOS u kojem nema nikakvog grafičkog sučelja (dakle isključivo tekstualno sučelje), te pokretanja aplikacija i unošenje naredbi sustavu obavlja se tipkovnicom. Iz masovne upotrebe počeo ga je istiskivati Microsoft Windows koji je u svojim počecima izrazito ovisio o MS-DOS-u te je predstavljao tek nešto više od grafičkog sučelja DOS-a, ali od NT i ME verzija Windowsa DOS je postao nepotreban te se prestao koristiti. Danas ga koriste jedino računalni nostalgičari za pokretanje starih programa koji ne funkcioniraju na Windowsima.

Razlozi za uspjeh
-----------------

Snimak ekrana nemačke verzije MS-DOSa
Tržišni uspjeh i opće korporacijsko prihvaćanje ovog operativnog sistema se temelji na ranom MicroSoft modelu po kojemu kompanija nije tražila od proizvođača kompjutera (u ovom slučaju IBM) da ga kupi velikom uplatom novca za sve kompjutere koje će proizvesti nego je zahtjevala da ga finalni potrošač kupi za svoj kompjuter. Razlika između te koncepcije i one o jednokratnoj uplati se najbolje prikazala u pregovorima s Commodore International tijekom sedamdestih godina kada je Microsoft zahtjeva uplatu od 3 $ po prodanom primjerku što je Commodore odbio i jednokratno uplatio 25 000 američkih dolara. Nakon MS-DOSa koncepcija o uplati po prodanom primjerku će postati standard u načinu prodaje kompjuterskih operativnih sistema.pan
Gem

Povijest razvoja i inačice
--------------------------

### Povijest razvoja

MS-DOS je zapravo razvila tvrtka Seattle Computer Products, i nazvala ga 86-DOS , no tada je Microsoft kupio SCP, i licencirao taj proizvod IBM-u kao MS-DOS. IBM je paralelno s MS-DOS-om izdavao i svoj PC-DOS, a razlika se mogla vidjeti na dva načina:

* komanda *ver* bi ispisala ili MS-DOS ili PC-DOS i oznaku inačice (1.0, 3.3, 6.22)
* MS-DOS bootabilna disketa imala je sistemske datoteke io.sys i msdos-sys, dok je PC-DOS inačica imala ibmbio.com i ibmdos.com

Kompatibilne verzije
--------------------

* PC-DOS
* 4DOS
* DR-DOS
* FreeDOS
* OpenDOS
* PTS-DOS

Izvori
------

1. ↑  Stated by Jack Tramiel at the Commodore 64 25th Anniversary Celebration at the Computer History Museum monday december 10th, 2007.
2. ↑  „A Short History of MS-DOS". Arhivirano iz originala na datum 2007-06-11. Pristupljeno 5. 12. 2009.

Eksterni linkovi
----------------

***MS-DOS*** na Wikimedijinoj ostavi

* 4DOS *download*
* Sve o msdos-u (na engleskom jeziku) Arhivirano 2007-02-22 na Wayback Machine-u
**Mohamedia-Fouchana** (arapski: محمدية فوشانة / Mūḥammadiyah Fūshānah) je nekadašnji grad i općina koja je 2014. imala 106,167 stanovnika na sjeveru Tunisa u Vilajetu Ben Arous.

Geografske karakteristike
-------------------------

I Mohamedia i Fouchana su danas samo predgrađa metropole Grand Tunis, udaljena samo šesnaest km južno od njegove medine u pravcu prema Zaghouanu..

Historija
---------

Kao zajednička općina ta dva grada Mohamedia-Fouchana egzistirala je do 2016. kad se Fouchana odvojila i postala samostalna općina.

Fotografija ruševne palače bega Ahmeda sa kraja 19. vijeka
Sve do stjecanja tuniske nezavisnosti 1956. i Fouchana i Mohamedia bila su sela na periferiji Tunisa čiji se broj stanovnika kretao između 1000-3000.

Nagla urbanizacija zahvatila je taj kraj 1970. - 72. kad su oranice zamjenjene kućama tako da je 1994. tu živjelo 50.000 stanovnika.

Izvori
------

1. 1 2  „*Tunisia, Republic of Tunisia*" (engleski). City population. Pristupljeno 2. 11. 2019.
2. ↑  „*Présentation en Bref*" (francuski). Municipalité de Fouchana. Pristupljeno 2.12. 2019.
3. ↑  „*Pression urbaine sur les terres agricoles peri-urbaines du grand Tunis*" (francuski). Commune Mohamedia. Arhivirano iz originala na datum 2019-12-03. Pristupljeno 2.12. 2019.

Vanjske veze
------------

* *Arrivée à Mhamedia-Fouchana* ()
* *Commune Mohamedia* Arhivirano 2019-12-03 na Wayback Machine-u ()
**Josep Puig i Cadafalch** (Mataró, 1867. - Barcelona, 1957.), bio je utjecajni španjolski i katalonski arhitekt jedan od važnijih predstavnika Katalonskog modernizma. Uz to bio je poznat i kao političar, urbanist, arheolog, historičar umjetnosti i učitelj.

Većina zgrada koje je podigao u Barceloni proglašena je historijskim spomenicima.

Biografija
----------

Casa.Martí u Barceloni
Nakon studija arhitekture u Barceloni i Madridu, zaposlio se u rodnom Mataru kao urbanist i radio na projektiranju i gradnji kanalizacione mreže.

Njegovo remek djelo je Casa Martí, građevina koju je kao mladi arhitekt projektirao u neogotičkom stilu. Objekt je stekao kultni status od kad je 1897. u njegovom parteru otvoren restoran *Els Quatre Gats* (Četiri mačke). On je postao mjesto u kom su se okupljali intelektualci, umjetnici i 
dramski pisci onog vremena.

Puig se kod dekoriranja svojih enterijera rado koristio enterijera predmetima od željeza (po tom je bio prepoznatljiv) a posebnu pažnju posvećivao je unutarnjoj rasvjeti. Dugo je radio na planovima i realizaciji Svjetske izložbe u Barceloni - 1929. manifestacije koja je puno doprinjela modernizaciji Barcelone.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Josep Puig i Cadafalch*" (engleski). Spainis culture. Pristupljeno 30. 10. 2018.

Vanjske veze
------------

***Josep Puig i Cadafalch*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Josep Puig i Cadafalch's Barcelona* ()