recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Krušnica** je rijeka u sjeverozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine, desna pritoka Une.

Vrelo Krušnice

Vrelo Krušnice
--------------

Vrelo rijeke Krušnice se nalazi 6 km od Bosanske Krupe, pod okomitom kosom kod naselja Gudavac i Vranjska. Zahvaljujući kraškom reljefu rijeka se opskrbljuje vodama s područja Bosanskog Petrovca. Speleo-ronilačka istraživanja koja je početkom XXI vijeka izvela češko-mađarska ekipa iz Asocijacije TDI SDI za jugoistočnu Evropu potvrdila su da se radi o vrlo rijetkom, potpuno ekološki očuvanom izvorištu sa bogatom faunom i znatnom količinom pitke vode. Ronioci su dosegli dubinu 112 m, koliko je oprema dozvoljavala, ali nisu došli do dna izvora.

Zbog izdašnog izvora, širina Krušnice je 15 do 30, a dubina 5 do 7 metara. U jesenjim i proljetnim podvodnjima Krušnica se obavezno izlije iz svoga korita. Sa Unom se ne susreće na jednom mjestu, kao i druge rijeke, već najprije prima dva rukavca ispod starogradske tvrdjave tvoreći ade u Krupi. Njena dužina je 6,5 km. i u Unu se ulijeva 3 km nizvodno od Bosanske Krupe.

Niže vrela (200 m) se nalazi hidrocentrala izgrađena 1905. godine.

Izvori
------

1. ↑  „Čuda rijeke Krušnice". *bistrobih.ba, 2011*. Pristupljeno 23.02. 2024.
2. ↑  „Vrelo rijeke Krušnice - prirodni fenomen". *ŠPD Unsko-sanske šume d.o.o, 2018.*. Pristupljeno 23.02.2024.
3. ↑  „Vrelo Krušnice". *visitbosanskakrupa.com, 2023.*. Pristupljeno 23.02.2024.

***Krušnica*** na Wikimedijinoj ostavi
**Douro** (na portugalskom ili **Duero** na španjolskom) je treća po veličini rijeka na iberijskom poluotoku duga 897 km. 
Od tog se oko 572 km nalazi u Španjolskoj, 213 km u Portugalu, a 112 km je pogranično.

Karakteristike
--------------

Rijeka Douro izvire ispod vrha Urbión u Iberijskom gorju na nadmorskoj visini od 2.160 metara u općini Duruelo de la Sierra (Provincija Soria).

Od tamo teče prema zapadu preko Mesete do ušća u Atlanski ocean kod portugalskog Porta.
To je najvećim dijelom suhi kraj, iako u dijelu sliva kod Kantabrijskog gorja koji je puno vlažniji, prima sa juga pritoke bogate vodom, a to su Tormes, Huebra i Águeda.

Nizvodno od Zamore Duero se naglo spušta sa visoravni Meseta u portugalsku nizinu. U Parku prirode Arribes nalazi se kompleksni hidroenergetski sistem koji formiraju akumulacionih jezera; Ricobayo, Villalcampo, Castro, Almendra uz samu pogranicu sa Portugalom.

Douro se geomorfološki formirao za kenozoika, kad je potekao prema Atlantiku.

Njegov prosječni protok prije uvira u Atlantik na mjernoj stanici Porto kreće se između 650 - 675 m³ / s, inače je po svemu tipična rijeka mediteranske klime sa poplavama u decembru i februaru, i sušama u augustu i septembru. Rijeka je plovna od ušća uzvodno nekih 210 km, skoro do španjolske pogranice.

Sliv rijeke ima površinu od 98.400 km² i proteže se preko sjeverne Španjolske i Portugala. Duž njenih obala u Portugalu nižu se vinogradi od čijeg se grožđa pravi Vino Porto.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*¡¡¡Ríos de España!!!*" (španjolski). Listas 20 minutos. Pristupljeno 10. 7. 2018.
2. ↑  „*Porto*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 07. 2018.

Vanjske veze
------------

***Douro*** na Wikimedijinoj ostavi

* *¡¡¡Ríos de España!!!*  ()
**Charles Trenet** (pravo ime *Louis Charles Auguste Claude Trenet*; Narbonne, 18. maj 1913 - Créteil,19. februar 2001) bio je francuski pjevač i tekstopisac, koji je uživao ogromnu popularnost od 1930-ih do 1950-ih, iako mu se karijera, s prekidima, nastavila sve do pred samu smrt. Poznat je po tome što je inzistirao da izvodi samo pjesme koje je sam napisao. Od preko 1000 pjesama u njegovom repetoaru, koji je slavio francuski *joi de vivre*, ističu se "Boum !" i Que reste-t-il de nos amours ?", ali je vjerojatno najpoznatija *La mer*, koja je u engleskoj verziji postala *Beyond the Sea*.

Na početku drugog svjetskog rata je mobiliziran u francusku vojsku 1940. ali je tokom pad Francuske uspio izbjeći zarobljeništvo. Antisemtiski tisak ga je tada "prokazao" kao Jevreja, a što je Trenet javno osporio novinskim oglasom koji je naveo njegov "čisti" francuski rodoslov. To, kao i zabavljanje njemačkih okupatorskih vojnika, mu je nakon oslobođenja 1944. donijelo reputaciju "kolaboracionista", a posebna komisija mu je dala administrativni ukor. Usprkos toga, Trenet je nakon rata obnovio popularnost. Godine 1963. je uhapšen u Aix-en-Provenceu pod optužbom za "moralno kvarenje omladine", nakon što je njegov vozač priznao da mu dobavlja muške prostitutke; u zatvoru je proveo 28 dana i tada je javnost prvi put doznala za njegovu homoseksualnost.

Rodna kuća u Narbonneu mu je 2000. pretvorena u muzej.

Vanjske veze
------------

* International Jose Guillermo Carrillo Foundation
* Charles Trenet na sajtu IMDb
* Fond In mémory of Charles Trenet Arhivirano 2011-02-02 na Wayback Machine-u
* Le portail des amis de Charles Trenet In French. Provides a complete biography and discography.
* Radio France Internationale Arhivirano 2009-09-08 na Wayback Machine-u In English. Biography and discography.
* Google Music: Charles Trenet
*
**Sultanija Hatidže** (tur. *Hatice Sultan*) je bila ćerka Turskog sultana Selima I sa njegovom prvom suprugom sultanijom Ajše Hafse, sestra je sultana Sulejmana I Veličanstvenog, sultanije Šah, sultanije Bejhan, sultanije Fatme,a tetka sultana Selima II. Ime je dobila po prvoj Poslanikovoj ženi.

Biografija
----------

Godine 1509. ona je udata za Iskender-pašu, koji je pogubljen u avgustu 1515. i sa kojim je imala ćerku Nefise. Hatidže se vratila da živi sa majkom. Kada je 1520. godine posle smrti svog oca Sultan Sulejman nasledio presto ona se zajedno sa Majkom Sultanijom Ajše Hafsom preselila u Istanbul u Palatu Topkapi. Godine 1524. Hatidže se udaje ze Velikog Vezira Ibrahim Pašu. Venčanje je bilo veoma bujno trajalo je 15. dana i za njegove pripreme potrošeno je mnogo novca. Ovo je izazvalo ogorčenje među janičarima i navelo ih na pobunu Sultan Sulejman je mladencima dodelio ogromnu Palatu u Istanbulu. Hatidže je Ibrahimu rodila troje dece ali je prvo dete umrlo nakon rođenja. 1536. Ibrahim Paša je bio pogubljen po naredbi Sultana Sulejmana.

Porodica
--------

Hatidžin prvi sin bio je Mehmet ali je mlad umro. Postoje informacije da su Hatidže i Ibrahim kasnije dobili još dve ćerke Sultaniju Hanim i Sultaniju Fatmu. Telo sultanije Hanim leži u grobnici sultanije Hurem.

Smrt
----

Sultanija Hatidže je svog muža nadživela za sedam godina i umrla je 1543. godini. Uzrok smrti i mesto sahrane nisu poznati. Najverovatnije ona počiva pored majke i oca u grobnici džamije Selima I.

Zanimljivosti
-------------

Za nju kruže glasine da je bila najlepša sultanija posle sultanije Mihrimah. U mladosti je bila povučena, često je viđana kako bere ruže u vrtu. Bila je visoka i pomršava. Posle smrti svog muža počela je da se bavi „crnom magijom". Za njegovu smrt okrivila je Hurem sultaniju. I na nju je bacala crnu magiju. Kada je Hurem to saznala pronalazi Hatidže i isprebija je kao osvetu. Hatidže se požalila sultanu, koji joj nije poverovao. Hurem sultanija je rekla da je Hatidže sama sebi napravila rane kako bi joj se osvetila.

"Veličanstveno stoleće"
-----------------------

Popularna hit serija govori o životu na dvoru sultana Sulejmana Veličanstvenog. Ulogu sultanije Hatidže glumi Selma Ergeč. U seriji je predstavljeno da ima ćerku i sina blizance to jest, sultaniju Huridžihan i princa (sultanzade) Osman, ali to nema uporišta u istoriji.
**Parecag** (*Parezzago* tal.) je raštrkano, večinom urbanizirano naselja u sjeverozapadnoj Istri, u sastavu općine Piran.

Geografija
----------

Parecag se nalazi na prisojnoj strani brežuljka Castelliere-Kaštelir ponad Sečovske solane (veči dio solane potpada pod Parecag). Mjestu pripadaju zaselci Cedola-Čedola, Gozzano-Gocan, Gorgo, Nargozzano-Nargocan i Spilugola-Špilugola.

Sjeverozapadno od Parecaga nalazi se Lucija-Lucia, jugozapadno je Seča-Sezza, jugoistočno Sečovlje-Sicciole, a istočno je Korte-Corte d'Isola. Naselje je spojeno na magistralnu cestu Kopar-Sečovje koja povezuje Luciju (Lucia) sa Sečovljem.

Naselje se nalazi na području gdje žive ostaci autohtonih pripadnika talijanske narodne zajednice te je pored slov. i tal. službeni jezik.

Parecag je samostalno naselje od 1955,, a prije je spadalo pod naselja Korte i Sečovlje.

Privreda
--------

U nekadašnjem poljoprivrednom naselju, stanovnici su se bavili s uzgojem povrća, voća i masline, a već dugo je dodatna djelatnost.

Znamenitosti
------------

U mjestu se nalazi crkva sv. Križa - santa Croce.

Izvori
------

* Alberi, Dario, *Istria, storia, arte, cultura*; Lint Editoriale Trieste
* Tretjak, Donatella; Fachin, Niki, *Istra: Cres: Lošinj: zgodovina in kultura 50 istrskih občin*; Bruno Fachin Trst
* Pucer, Alberto, *Propotovanje po slovenski Istri*. Libris Koper
* Longyika, Primož; et al, Potepanja 4, Slovenska in hrvaška Istra; As-press Ljubljana
**Ilomska** je desna najveća pritoka Ugra. Izvire na Vlašiću, u rejonu zvanom Prelivode – razvođu sa rijekama Vrbanja, Ugar i Bila – na oko 1550 m n/v. Duga je oko 20 km. Protiče između obronaka Žežničke grede (1477 m) i Javorka (1499 m). Ima izuzetno krivudav tok oko Lisine (1494 m) i Runjavice (1316 m) kroz četinarske šume obrasle smrčom i jelom ili smrčevo-bukovim sastojinama. Vododijelnica je (u radijusu od oko 2-3 km) na prijevoju između Vlašića (vrh 1943 m n/v) i Meokrnja (vrh 1425 m n/v). Tu se razdvajaju slivovi Vrbanje, Ugra i Lašve, (tj. Vrbasa, na jugozapadu) i Usore (tj. Bosne, na sjeveroistoku. 

U vodotoku ispod Petrova polja (od sela Nikodinovići) ima nekoliko krivina pod jako velikim uglovima, koji su određeni konfiguracijom matične stijene korita

Najizdašnije pritoka je (bio) Manatovac (vrelo – neposredno uz sâmo korito), Mala Ilomska i Devetero vrela (desne) te Crna rijeka (lijeva). Čista planinska voda Manatovca je iskorištena za vodosnabdijevanje Skender Vakufa, što je znatno osiromašilo vodotok Ilomske i narušilo okolne ekosisteme. Tome doprinosi i višedecenijska prekomjerna eksploatacija okolnog šumskog blaga. Toj dvastaciji i nemilosrdnom izlovljavanju autohtone pastrmke doprinose i sekundarne posljedice šumskih radova i aktivnosti sve češćih posjetilaca. Na Ravnom omaru (ispod Lisine i sela Pònorci), Ilomska ulazi u usku visoravan – sve do "Korićanskog mosta", a zatim u dubok kanjon ispod Korićanskih stijena (lijevo) i sela Marići i Đenići, tj. Marića i Imljanskih stijena (desno).

Vodopadi Ilomske
----------------

*Glavni članak: Vodopadi Ilomske*
Nakon dva vodopada (velikog i malog), ulijeva se u Ugar, nekoliko kilometara nizvodno od sela Vitovlje. Veliki vodopad je visok čak oko 40 m, a neupadljiv je sa okolnog (korićanskoimljanskog) platoa. U ovoj divljini vodopadi sve više privlače pažnju planinara, turista i ribolovaca, a okomita stijena sa koje rijeka pada pogodna je i za alpinističke poduhvate.

Stanje zaštite
--------------

Čista planinska voda Manatovca je iskorištena za vodosnabdijevanje Skender Vakufa, što je znatno osiromašilo vodotok Ilomske i narušilo okolne ekosisteme u širem području. Tome doprinosi i višedecenijska prekomjerna eksploatacija okolnog šumskog blaga. Toj dvastaciji i nemilosrdnom izlovljavanju autohtone potočne pastrmke doprinose i sekundarne posljedice šumskih radova i aktivnosti sve češćih posjetilaca i krivolovaca.

Ušće Ilomske devastirano je izgradnjom male hidroelektrane.

Kanjon Ilomske proglašen je Zaštićenim prirodnim predjelom, sa registracijskim podacima:

* ID = PZPP005 Zaštićeni prirodni predio Vlašić Ilomska – Modro polje  
IUCN kategprija: V   
Općina: Kneževo/(Skender Vakuf)  
Koordinate 44.371946, 17.522265.
**Kadija** (turski: Kadı, od arapskog: قاضي‎ ) je naziv za islamskog sudiju koji donosi odluke u skladu sa šerijatskim pravom.

Historijat kadija
-----------------

Kadija se u načelu bavio samo vjerskim aspektom nekog pravnog predmeta, dakle predmetima oko nasljeđa, vakufima, brakovima i razvodima, iako se teoretski njegova nadležnost protezala i na građansko i kazneno pravo.

Ispočetka je rad kadija bio ograničen na neku vrst savjetništva, oni nisu bili direktno administrativno osoblje, već su samo arbitrirali u sporovima i balansirali presude u predmetima koji su drugi obradili. Vremenom su oni preuzeli na sebe upravljanje vakufima (vjerskim zakladama), brigu o imovini siročadi, hendikepiranih osoba i svih drugih koji se nisu mogli brinuti o vlastitim interesima, te nadzor nad udajama žena bez skrbnika. 

U svim tim pitanjima kadijina odluka je bila konačna.

Kako su kadije obavljale ključnu funkciju u ranom islamskom društvu, od njih se ispočetka zahtjevalo samo da bude punoljetni slobodni muškarac, musliman, dobrog karaktera, i da dobro poznaje šerijatsko pravo.

Kadije su već tokom 7. i 8. vijeka trebali biti sposobni isčitavati određene pravne propise iz dobrog poznavanja Kurana i hadisa (pouka koje je poslanik Muhamed izgovorio ili na neki drugi način sugerirao) i imati osjećaj za idžmu (konsenzus uleme). Taj pogled je kasnije izmijenjen kako bi se omogućilo da se kadije koriste kao apsolutnim autoritetom u svom poslu, stavovima jedne od četiri ortodoksne islamske pravne škole. 

Drugi Kalif Omar je bio prvi islamski lider koji je počeo imenovati kadije da eliminira potrebu da osobno arbitrirara u svakom sporu koji je nastao u njegovoj ummi (zajednici). Nakon tog se smatralo da je vjerska dužnost vladara, da osigura provođenje pravde, preko imenovanja kadija.

### Kadije u Osmanskom Carstvu

Kadije su bile nosioci pravnog sistema Osmanskog Carstva, kojim je bio obuhvaćen dobar dio Balkana, iz tih vremena ostala je narodna uzrečica: *Kadija te tuži, kadija te sudi*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*qadi*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 30. 10. 2013.

Vanjske veze
------------

* *qadi* na portalu Encyclopædia Britannica ()
**Vodopadi Ilomske** uključuju **Veliki vodopad** i **Mali vodopad**, kojima se može pridružiti i nekoliko slapova u gornjem i srednjem toku rijeke. Veliki i mali vodopad se u kanjonu na podvlašićkoj visoravni, udaljeni oko 2 km od ušća ove rijeke u Ugar, u uskom kanjonu između gotovo okomitih Korićanskih stijena (lijevo) i sela Marići i Đenići, tj. Marića i Imljanskih stijena (desno). Oba vodopada se nalaze na nadmorskoj visini između 750 i 780 m, što je za oko 350 m niže u odnosu na okolnu imljansku i korićansku zaravan. U nekim novijim izvorima, a osobito na društvenim mrežama, imenuju ga kao „Skakavac" ili „veliki i mali slap". 

Veliki vodopad je visok čak oko 40 m, a neupadljiv je sa okolnog (korićansko-imljanskog) platoa. U ovoj divljini vodopadi sve više privlače pažnju planinara, turista i ribolovaca, a okomita stijena sa koje rijeka pada pogodna je i za alpinističke poduhvate.

Pored vodapada, u gornjem i srednjem toku Ilomske nalaze se i dva slapa: jedan ispod pitoke Manatovac, koji je preusmjeren za vodosnabdijevanje Skender Vakufa, dok je Sinjac (ispod zaseoka Nikodinovići, sela Petrovo polje) ljetno kupalište.

Ušće Ilomske devastirano je izgradnjom male hidroelektrane.

Kanjon Ilomske proglašen je Zaštićenim prirodnim predjelom s registracijskim podacima:

* ID = PZPP005 Zaštićeni prirodni predio Vlašić Ilomska – Modro polje  
IUCN kategprija: V   
Općina: Kneževo/(Skender Vakuf)  
Koordinate: 44.371946, 17.522265.

Vanjski linkovi
---------------

***Vodopadi Ilomske*** na Wikimedijinoj ostavi
**Afonso I, vojvoda od Bragançe** (Estremoz, oko 1380.-Chaves, 1461.) bio je nezakoniti sin Portugalskog kralja João I, poznat kao osnivač moćne Dinastija Bragançe koja je Portugalu dala 15 monarha.

Biografija
----------

Afonso je rođen u ljubavnoj vezi Joãa sa Inês Pires, u vrijeme kad još nije bio kralj. Otac ga je primio na dvor 1401. i zajedno sa svoja tri zakonita sina Duarteom, Pedrom i Henriqueom 1415. poveo u kampanju na Maroko. 

Uspješan završetak te kampanje rezultirao je trajnom okupacijom Ceute, zbog tog je João proglasio svo četvoro vitezovima. 
Ali je kasnije po povratku Pedra i Henriquea proglasio vojvodama (od Coimbre i Viseua), ali ne i Afonsa, kog je to zaboljelo.

Tu nepravdu ispravio je njegov unuk Afonso V koji mu je 1442. dodjelio dodjelio titulu Vojvode od Bragançe i veliki feud. i tako ga učinio najbogatijim feudalcem u zemlji.

Izvori
------

1. 1 2  „*D. Afonso (c.1380-1461)*" (portugalski). Infopedia. Pristupljeno 15.03.2024.
2. 1 2 3  „*The first Duke of Bragança – a right royal bastard*" (engleski). PortugalResident. Pristupljeno 15.03.2024.

Vanjske veze
------------

***Afonso I, vojvoda od Bragançe*** na Wikimedijinoj ostavi

* *The first Duke of Bragança – a right royal bastard* ()
Etrušćanski sarkofag
**Sarkofag** je kamena grobnica ili lijes za sahranjivanje kovčega ili tela umrlog. Milan nije bas normalan covek Reč σαρκοφαγος (starogrčki *sarx* = meso; *phagos* = jesti) znači "*jedač mesa*". Herodot je pogrešno verovao, da su sarkofazi isklesani od posebne vrste kamena, koja može da pojede meso leša unutar sarkofaga.

Sarkofag može biti od kamena, metala, pečene gline ili drva, redovito oslikan ili ukrašen reljefima u koji su se u antici pokapali mrtvaci. Poklopac mu je ili ravan, ili u obliku krova na dvije vode s »rogovima« na uglovima. Stranice su mu gotovo redovito bogato ukrašene figuralnim prikazima portreta pokojnika i scena iz njegova života, ili pak mitološkim scenama. Od antike upotrebu sarkofaga preuzelo je i kršćanstvo, ali mu mijenja ikonografski sadržaj reljefne dekoracije. Isprva središnje mjesto zauzima križ, a kasnije biblijske scene koje simboliziraju ili neposredno govore o uskrsnuću i zagrobnom životu.

Reč 'sarkofag' se u skorije vreme koristi kao naziv za veliku betonsku strukturu, koja je nakon Černobilske nesreće podignuta oko ostataka Nuklearne elektrane u Černobilu kako bi se izolovala od okoline.

***Sarkofag*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostala značenja, vidi Krvava bajka (razvrstavanje).*
***Krvava bajka*** je pjesma koju je srpska pjesnikinja Desanka Maksimović napisala 1941. godine nakon što je čula detalje masakra koje su njemačke okupacijske snage izvele u Kragujevcu, odnosno kako su žrtve masakra bili cijeli razredi gimnazijalaca.

Pjesma je objavljena tek nakon završetka drugog svjetskog rata. *Krvava bajka* se smatra jednim od najsnažnijih poetskih djela inspiriranih ratnim zbivanjima na području bivše Jugoslavije, a u doba SFR Jugoslavije je bila obavezno štivo u nastavnim programima osnovnih škola.

Krvava bajka u drugim medijima
------------------------------

Pjesma Desanke Maksimović je godine 1969. poslužila kao inspiracija za istoimeni igrani film.

Vanjski izvori
--------------

Pročitajte pjesmu na linku: Desanka Maksimović - Krvava Bajka

Krvava bajka
------------

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka na brdovitom Balkanu,

umrla je mučeničkom smrću četa đaka u jednom danu.

Iste su godine svi bili rođeni,

isto su im tekli školski dani,

na iste svečanosti zajedno su vođeni,

od istih bolesti svi pelcovani,

i svi umrli u istom danu.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka na brdovitom Balkanu,

umrla je mučeničkom smrću četa đaka u jednom danu.

A pedeset i pet minuti pre smrtnog trena

sedela je u đačkoj klupi

četa malena

I iste zadatke teške

rešavala:koliko može

putnik ako ide peške...

i tako redom.

Misli su im bile pune

istih brojki,

i po sveskama u školskoj torbi

besmislenih ležalo bezbroj

petica i dvojki.

Pregršt istih snova

i istih tajni

rodoljubivih i ljubavnih

stiskali su u dnu džepova.

I činilo se svakom

da će dugo,

da će vrlo dugo,

trčati ispod svoda plava

dok sve zadatke na svetu

ne posvršava.

Bilo je to u nekoj zemlji seljaka

na brdovitom Balkanu

umrla je junačkom smrću

četa đaka

u istom danu.

Dečaka redovi celi

uzeli se za ruke

i sa školskog poslednjeg časa

na streljanje pošli mirno

kao da smrt nije ništa.

Drugova redovi celi

istog časa se uzneli

do večnog boravišta.

[Uredila: Zvana]<3
Klavir
Henriëtte Ronner-Knip (1897)
Osnovu građe **klavira** ili **glasovira** čine: 

1. okvir sa razapetim žicama,
2. rezonantna daska,
3. klavijatura sa mehanizmom pokretnih čekića,
4. i pedale.

Zbog prevelikog opterećenja, okvir za žice se gradi od livenog gvožđa ili od čelika. Zato se žice ukrštaju, a samim tim se smanjuje njihova dimenzija.

Oko čeličnog jezgra se žice (pošto su najdublje) obmotavaju bakarnim nitima, da bi se postigla savršena zvučnost i da bi se debljinom, kao i težinom nadoknadila smanjena dužina.

Tonski raspon klavira (u proseku) je od 2A do c5. Da bi se zvučnost ujednačila, obično je deset tonova najdubljeg registra zastupljeno samo jednom žicom, a sledećih šesnaest tonova sa po dve žice, dok svi tonovi gornjeg registra imaju po tri žice.

Postoje metalni klinovi (zavrtnji), koji su pričvršćeni za okvir i prednjim, kao i zadnjim delom. Njihovim okretanjem pomoću specijalnog ključa, podešava se zategnutost žice, odn. štimuje se instrument.

Na prednjoj strani se nalazi klavijatura. Unutrašnji mehanizam s kojim su dirke povezane, najsloženiji je i najprecizniji deo klavirske konstrukcije. On se završava nizom drvenih čekića, koji pri udaru na žicu proizvode zvuk. Glava ovih čekića je obložena filcom.

Važnu ulogu unutrašnjeg mehanizma čine prigušivači, koji sa otpuštanjem dirke padaju na žicu i prekidaju njen eho.
Pored prigušivača postoje desni, levi i srednji pedal.

Desni pedal omogućuje jači zvuk, zbog otpuštanja prigušivača. Tako da, kada svirač prestane da svira (pusti dirku), žice rezoniraju, jer ne postoje prigušivači ni na jednoj od žica.

Levi pedal stišava, odn. umekšava zvuk. To se postiže tako što se ceo mehanizam pomera malo udesno, pa čekići udaraju samo o jednu žicu, ili o dve (zavisi da li postoje dve ili tri žice).

Srednji pedal služi za prigušeni zvuk. Može da postoji, ali i ne mora.

Notacija se vrši u dva ključa. U violinskom ključu se zapisuje ono što svira desna ruka, a u bas ključu se notira ono što svira leva.

Primer: 

* Mesečeva sonata (Ludvig Van Betoven)
* Fantazija za klavir - c-moll (Volfgang Amadeus Mocart)
* Koncert u c-mollu i d-molu (Sergej Rahmanjinov)

***Klavir*** na Wikimedijinoj ostavi

Eksterni linkovi
----------------

* Klavir Arhivirano 2010-01-29 na Wayback Machine-u
* Grand-Pianos.org Arhivirano 2020-11-09 na Wayback Machine-u
* pianoforte - photoarchive

Vidi još
--------

* Podela muzičkih instrumenata
***Kaja, ubit ću te!*** hrvatsko/jugoslavenski je art film iz 1967. koji je režirao Vatroslav Mimica. Zbog svoje nadrealne atmosfere i rascjepkane priče bez prave linearne radnje, koja alegorično govori o iracionalnoj pojavi zla, "Kaja" se može karakterizirati kao eksperimentalni art film, te je stoga pri premijeri podijelio kritiku, no danas se smatra jednim od klasika hrvatske kinematografije.

Radnja
------

Trogir. Ubojstva nije bilo preko 100 godina. Gradić i njegovi miještani uživaju u miru. Zidine neke kuće se sruše, neki čovjek pleše i dere se. Ribe i morski konjici plivaju po moru, djeca se igraju ali se odjednom posvađaju. More se uzbrka, dolazi nevrijeme. Skupina mladića, među kojima je i Piero Coto, postavljaju sovu i čekaju da ona odleti, ali ona se ne pomakne.

Na tržnici se prodaje meso i sprema zaklati životinja dok prolaznik padne u nesvijest. Javljaju se talijanski okupatori i grad se podijeli na njihove poklonike i protivnike, većinom u obliku proletarijata. Piero Coto se odlučio za Talijane, šikanira gradskoh Patricija i s kolegama uništava kulturne spomenike. Na kraju ubiju Kaju, vlasnika dućana.

Uloge
-----

* Zaim Muzaferija - Kajo Sicilijani
* Uglješa Kojadinović - Piero Coto
* Antun Nalis - Tonko
* Jolanda Đačić - Mare Karantanova
* Izet Hajdarhodžić - Ugo Bala
* Boris Dvornik

Kritike
-------

Filmski leksikon navodi sljedeće o filmu:

"*Kaja, ubit ću te!* smatra se Mimičinim najuspjelijim filmom, te jednim od najboljih hrvatskih filmova uopće. U osnovi lišen fabule, filmski motiv provale iracionalnog zla u pitomu mediteranskom ambijentu uobličuje i usložnjava narativnom fragmentarnošću, vizualnom sugestivnošću slika nerijetko iznimne ljepote, prepletanjem prirodnog i civilizacijskog te spregom poetskih, nadrealističkih i grotesknih prizora. Ocjenjivan i kao spoj etnografskih i kulturoloških komponenti s elementima horora, a uz autorov komentar o čovjekovoj prirodi (zlo postupno stječe prevlast nad zbiljom), u cjelini se odupire žanrovskim klasifikacijama te predstavlja vrhunski prilog hrvatske kinematografije tendencijama eurorpskog modernističkog filma, u kojemu zaplet i lik nisu ključne odrednice filmskih prizora, već to postaje sama vizualnost odnosno dočaravanje ugođaja. U tom smislu donekle i hermetičan za širu publiku, film je popraćen negodovanjem na festivalu u Puli."

Izvori
------

1. ↑  „Hrvatski filmski arhiv: Popis hrvatskih dugometražnih filmova 1944. - 2006.". Arhivirano iz originala na datum 2011-01-05. Pristupljeno 2015-02-21.
2. ↑  „Kaja, ubit ću te!". Filmski leksikon. 2003.

Vanjske poveznice
-----------------

* *Kaja, ubit ću te!* na sajtu IMDb
* "Kaja, Ubit ću te!" Arhivirano 2011-06-07 na Wayback Machine-u na Film.hr

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao Vatroslav Mimica |
| --- |
| 
* *Jubilej gospodina Ikla* (1955)
* *Suleiman the Conqueror* (1961)
* *Prometej sa otoka Viševice* (1964)
* *Ponedjeljak ili utorak* (1966)
* *Kaja, ubit ću te!* (1967)
* *Događaj* (1969)
* *Hranjenik* (1970)
* *Anno Domini 1573* (1975)
* *Posljednji podvig diverzanta Oblaka* (1978)
* *Banjović Strahinja* (1981)

 |
**Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT** je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1967. u režiji Dušana Makavejeva, poznat kao jedno od najznačajnijih ostvarenja Crnog talasa, odnosno odraza seksualne revolucije na tadašnju jugoslovensku kinematografiju.

Kao i mnogi drugi filmovi Crnog talasa, i *Ljubavni slučaj* je prikazivao mračne strane života u tadašnjoj Jugoslaviji, ali mu je specifičnost bila u tome što je osnovni dramski zaplet protkao dokumentarnim scenama koje se na eksplicitan način bave temama seksa, nasilja i smrti i koje su filmu dali snažan crnohumorni ton. Makavejev je bio pod snažnim uticajem francuskog Novog talasa i pokreta *cinema verite*, ali mu je dao sopstveni autorski pečat, zbog koga će kasnije inostrani kritičari nazvati "balkanskim Godarom". Film je, međutim, postao najpoznatiji po za tadašnje prilike neuobičajeno eksplicitnim scenama golotinje, pri čemu se posebno ističe scena u kojoj Eva Ras pozira na krevetu sa mačkom, a koja je ušla u antologije jugoslovenske kinematografije. *Ljubavni slučaj* je delom i zbog toga imao problema sa cenzurom u nekim zemljama, uključujući Veliku Britaniju gde je BBFC prilikom originalne distribucije isekao deo scena, pa je u integralnoj verziji prikazan tek 1996. godine.

Kratak sadržaj
--------------

Mlada poštanska službenica započinje ljubavnu romansu sa ozbiljnim mladim muškarcem. Međutim, za vreme njegovog službenog odsustva, devojka se upušta u ljubavnu vezu sa nasrtljivim kolegom sa posla. 
Devojka ostaje u drugom stanju. Po povratku mladića sa službenog puta dolazi do sukoba između njih dvoje koji se tragično okončava.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Eva Ras | Izabela |
| Slobodan Aligrudić | Ahmed |
| Miodrag Andrić - Ljuba Moljac | Mića |
| Ružica Sokić | Ruža |

Spoljašnje veze
---------------

* *Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT* na sajtu IMDb
* *Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT* na AllMovie-u ()
* *Love Affair, or the Case of the Missing Switchboard Operator* na filmskoj bazi podataka TCM

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao Dušan Makavejev |
| --- |
| 
* *Čovek nije tica* (1965)
* *Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT* (1967)
* *Nevinost bez zaštite* (1968)
* *W.R.: Misterije organizma* (1971)
* *Sweet Movie* (1974)
* *Montenegro* (1981)
* *The Coca-Cola Kid* (1985)
* *Manifesto* (1988)

 |
Ovo je članak o filmu iz 1961. godine.  Za pesmu grupe Neverne bebe, vidi Dvoje (Neverne bebe).  

**Dvoje** je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1961. godine u režiji Aleksandra Petrovića, koji je napisao i scenario i kome je predstavljao celovečernji debi. Po žanru je mešavina drame i ljubavnog filma. Kao predstavnik tadašnje Jugoslavije je sledeće godine prikazan u konkurenciji Kanskog festivala. Često se navodi da zbog stila i tona predstavlja prvo ostvarenje, odnosno preteču crnog talasa, pokreta koji će dominirati jugoslovenskom kinemtaografijom 1960-ih.

Radnja
------

Mirko je slučajno sreo Jovanu, i zaljubivši se u nju, nastavio je da je traži. Oni se upoznaju i zavole. Godinu dana traje njihova veza, dok jedne večeri Jovani ne preostaje ništa drugo osim da se suoči sa istinom da je ljubav prošla, da je Mirko ne voli više.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Beba Lončar | Jovana Zrnić |
| Miha Baloh | Mirko |
| Miloš Žutić | Dejan |
| Borislav Radović |  |
| Nada Kasapić |  |
| Branka Palčić |  |
| Dragan Vladić |  |

Spoljašnje veze
---------------

* *Dvoje* na sajtu IMDb
* Dvoje - filmska banka

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao Aleksandar Petrović |
| --- |
| 
* *Dvoje* (1961)
* *Tri* (1965)
* *Sakupljači perja* (1967)
* *Biće skoro propast sveta* (1969)
* *Majstor i Margarita* (1972)
* *Grupni portret sa damom* (1977)
* *Seobe* (1989)

 |
***Podne*** je jugoslovenski igrani film snimljen 1968. godine u režiji Puriše Đorđevića po sopstvenom scenariju. Predstavlja svojevrsni nastavak njegovog prethodnog filma *Jutro*, odnosno završni deo ciklusa koji čine *Devojka* i *San* i koji su na ironičan i ikonoklastički način obrađivali naličje dolaska komunista na vlast u Drugom svetskom ratu i poratnom periodu. *Podne* je značajan i kao prvi film koji je za temu imao sukob Tita i Staljina, te je tako, kao i mnoga tadašnja ostvarenja tzv. Crnog talasa, srušio jedan od dotadašnjih tabua u jugoslovenskoj kinematografiji.

Radnja
------

Film govori o ljubavi između Rusa koji je službenik sovjetske ambasade i devojke iz Jugoslavije. Kada se venčaju odmah prve bračne noći radio javlja vest o sukobu između komunističkih partija njihovih zemalja. Ta vest je značila rastanak u kojem ima malo nade da će se ponovo sresti.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Ljubiša Samardžić | Ljubiša |
| Neda Arnerić | Neda |
| Faruk Begoli | Rus Miška |
| Dušica Žegarac | Tanja |
| Mija Aleksić | Straja |
| Ljuba Tadić | Ljuba |
| Drago Čumić | obaveštajac Čuma |
| Rade Marković | Ljubiša |
| Dragoljub Vojnov | Artista |
| Predrag Ćeramilac |  |
| Predrag Milinković |  |
| Husein Čokić |  |
| Olga Jančevecka |  |
| Gordana Gošić |  |
| Siniša Ivetić |  |
| Nikola Jovanović |  |
| Miodrag Kravljanac |  |
| Ratko Miletić |  |
| Ružica Veljović |  |
| Mihajlo Popović |  |

Izvori
------

Spoljašnje veze
---------------

* *Podne* na sajtu IMDb
***Praznik*** je jugoslovenski crno-beli igrani film iz 1967. godine. Režirao ga je Đorđe Kadijević, kome je to bio celovečernji debi i koji je zajedno sa Aleksandrom Petkovićem napisao scenario. Poznat je kao jedno od prvih ostvarenja jugoslovenske kinematografije koja je zbivanja iz Drugog svetskog rata prikazivala na način, koji je, doduše, implicitno, odudarao od službenog režimskog stava, pa se zbog toga ponekad smešta u ostvarenja tzv. Crnog talasa. Muzička numera koja se provlači kroz čitav film je srpska narodna pjesma *Na Uskrs sam se rodila*.

Radnja
------

Radnja se dešava za vrijeme Drugog svjetskog rata i govori o dilemi kako sačuvati narod usred njemačke okupacije i ideoloških podjela. U srpskom selu na Badnji dan 1943, kapetan JVuO odlazi u grad na proslavu, a komanadu prepušta svom zamjeniku naredniku Katiću. Nijemci obaraju američki avion, a četnici prihvataju dvojicu oborenih polota. Čitavo selo vjeruje da su američki saveznici poslali delegaciju. Uskoro u selo u pratnji dolazi Nedićev major koji traži kola i izručenje američkih pilota. Pošto narednik Katić odbija izručenje pilota, a seljaci odbijaju da daju kola, Nedićev major ubija seoskog starješinu Nikolu. Ovo izaziva gnjev četnika koji streljaju majora i hapse njegova dva vojnika. Katić u strahu da će uhapsiti pilote, naređuje da skinu pilotske uniforme. Pošto u selu niko ne govori engleski, četnici vjeruju da su saveznici njima poslali delegaciju, dok poloti misle da su među partizanima. Iz predostrožnosti, četnici zatvaraju pilote, koji tokom noći bježe iz sela. Idućeg dana na Božić, Katić odlučuje da zarobljene nedićevce preobuče u američke uniforme i likvidira. Vidjevši šta će se desiti, okuplja se čitavo selo, a gazda Stevo moli da ne kolju zarobljene nedićevce. Ubrzo nakon što su nedićevci likvidirani, u selo dolazi kapetan Stojadinović sa Nijemcima, koji su u međuvremenu zarobili prave pilote. U svom raportu kapetanu, narednik izvještava o tome kako su američki piloti stradali prilikom pokušaja bjekstva. Nijemci napuštaju selo, a kapetan koji je shvatio da to nisu piloti, pred čitavim selom dovodi u pitanje narednikovu odluku o likvidaciji zarobljenih nedićevaca. Pred ogorčenim selom koje traži da se pred njih izvede narednik Katić, kapetan drži govor o tome kako su nepotrebno stradala četiri čovjeka: „*Ja sam danas hteo da vam čestitam praznik. Da ga zajedno provedemo, da zaigramo, zapevamo, a evo šta se dogodilo, zlo i naopako. Od juče u selu padoše četiri čoveka, crn nam praznik osvanuo. Na praznik pade krv.*"

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Jovan Janićijević Burduš | narednik Katić |
| Anka Zupanc | Sinđelija |
| Dušan Janićijević | Manola |
| Velimir Bata Živojinović | Nedićev major |
| Dragomir Felba | gazda Stevo |
| Janez Vrhovec | kapetan Stojadinović |
| Rastko Tadić | Miloje |
| Dušan Bajčetić |  |
| Miloš Kandić | Seljak |
| Zaim Muzaferija | Nikola, starješina sela |
| Tomanija Đuričko | Nikolina žena |
|

Spoljašnje veze
---------------

* *Praznik* na sajtu IMDb
Ovo je članak o jugoslovenskom filmu iz 1965. godine.  Za ostale filmove sa istim naslovom, vidi Devojka (razvrstavanje).  

***Devojka*** je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1965. godine u režiji Puriše Đorđevića, koji je napisao i scenario. U njemu su se prvi put događanja iz Drugog svetskog rata i neposrednog poratnog perioda prikazivala za tadašnje standarde nekonvencionalnim tehnikama umetničkog filma. Đorđević se sličnim temama na sličan način pozabavio i u svoja tri sledeća filma - *San*, *Jutro* i *Podne* - odnosno ciklusu koji se navodi kao deo tzv. crnog talasa.

Radnja
------

Priča o ratu i o ljubavi vojnika i devojke koja je partizanka. Kroz priču devojke, vojnika, fotografa i nemačkog oficira daje se subjektivni doživljaj ratnih zbivanja. I pored tragičnog završetka, trijumfuje neuništiva ljubav devojke.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Milena Dravić | Devojka |
| Ljubiša Samardžić | partizan |
| Rade Marković | Nemački narednik |
| Mija Aleksić | Seljak |
| Bekim Fehmiju |  |
| Siniša Ivetić |  |
| Milenko Kirović |  |
| Nenad Mićović |  |

Spoljašnje veze
---------------

* *Devojka* na sajtu IMDb
* Devojka - filmska banka
**Jaglac** (*Primula acaulis* ili *Primula vulgaris*) je višegodišnja biljka koja cvijeta od kraja decembra do početka maja. Sjeme sazrijeva od aprila do augusta. Cvjetovi su hemafrodicni i sadrže i tučak i prašnike. Karakteriše je izuzetno bogata lisna rozeta, kratak korijen i specifični listovi (sa sitnim dlačicama na naličju, golog lica, naborani u pupoljku). U visinu naraste do petnaestak centimetara, što je čini pogodnom za ukrašavanje kućnih i poslovnih prostorija. Ne podnosi visoke temperature, izravnu izloženost sunčevim zrakama niti preveliku vlagu. 

Postoje brojni hortikulturni oblici koji se upotrebljavaju u dekorativne svrhe. Spada među najranije proljetnice o čemu govori i njeno ime - lat. primus znači prvi, dok lat. vulgaris znači običan, svakodnevan.

Upotreba u ljekovite svrhe
--------------------------

Čaj od korijena jaglaca se koristi kod upala pluća, bronhitisa i hripavca pošto smekšava i razrjeđuje nataloženu sluz i pomaže kod upala. Čaj od cvata jaglaca pomaže kod simptoma migrene, neuralgije i nesanice.
Čitava biljka se može koristiti za detoksifikaciju organizma te pomaže sa reumatskim problemima i gihtom.

Izvori
------

1. ↑  Čaj od jaglaca Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u, e-ljakarna.net

Eksterni linkovi
----------------

***Jaglac*** na Wikimedijinoj ostavi

* Primula vulgaris, pfaf.org
* Jagorčevina, bionet-skola.com

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Jaglac** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Trylon, Perisphere i Helicline, futurističke građevine koje su postale simboli izložbe.
**Svjetska izložba u New Yorku 1939-40. godine** (engleski: ) bila je svjetska izložba održana u New Yorku od 1939. do 1940. godine. Poznata je kao prva svjetska izložba koja je imala opću temu budućnosti, odnosno posjetiocima pružiti predodžbu razvoja tehnologije i njenog uticaja na svakodnevni život u sljedećim decenijama. Na njoj su demonstrirane nove i "egzotične" tehnologije kao televizija, klima-uređaji kao i materijali kao najlon, a na njoj je također održana i prva svjetska konvencija fanova science fictiona (Worldcon). Na njoj je izlagale brojne svjetske države, a tokom dvije sezone ju je posjetilo 44 miliona ljudi. Iako je tokom njenog održavanja izbio drugi svjetski rat, imala je izuzetan uticaj na popularnu kulturu, a prije svega u SAD gdje je inspirirala sveopći duh optimizma i vjere u naučni progres koji će se održati do kraja 1960-ih. Danas se smatra drugom najvećom svjetskom izložbom u historiji SAD iza izložbe u St. Louisu 1904. godine

Godine 1964. i 1965. je na istom mjestu održana još jedna svjetska izložba. Na mjestu održavanja obiju izložbi se danas nalazi Flushing Meadows–Corona Park.

Vanjske veze
------------

***Svjetska izložba 1939*** na Wikimedijinoj ostavi

* New York World's 1939-1940 records, 1935-1945 Manuscripts and Archives, New York Public Library.
* Tour of the 1939 World's Fair
* Images from the '39 NY World's Fair
* Welcome to Tomorrow
* Iain Baird (Television Historian), *Television in The World of Tomorrow*
* Future Vision: NY World's Fair 1939 – slideshow by *Life magazine*
* Contents of the 1939 Time Capsule
* The New York World's Fair Community
* Westinghouse Electric's public relations film about the fair: "The Middleton Family at the New York World's Fair" (1939).
* Silent color home movie footage shot in 1939 at the San Francisco and New York World's Fairs
* Amateur film: Wathen collection: New York World's Fair, 1939-40 (Part II) (1939). Retrieved 2012-02-11.
* The Greek pavillion at the 1939 New York World's Fair (PDF)
* "I Have seen the Future" Documentary Film Arhivirano 2013-09-26 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* LCCN: n82144169
* GND: 5041963-8

 |
**Dor** (starogrčki: ) bio je, u grčkoj mitologiji, sin Helena i eponimni utemeljitelj Dorana, unuk Deukaliona i Pire, brat Eola i Ksuta.

Mitologija
----------

Svaki od trojice Helenovih sinova utemeljio je po jedno od glavnih grčkih plemena: Eol je bio predak Eoljana, Dor je bio predak Dorana, a Ksut Ahejaca (preko Ksutovog sina Aheja i Jonjana (preko Ksutovog posvojenog sina Jona, koji je zapravo bio rođeni sin Apolonov), uz Greka, sina Helenove sestre Pandore. Prema Pseudo-Apolodorovoj *Biblioteci*, "Dor je zaprimio zemlju preko Peloponeza i naseljenike je po sebi nazvao Doranima". Prema Strabonu, Dor je prvo živeo na Parnasu, a zatim u Ftiji, u Tesaliji, odakle je svoj narod preveo u oblast oko planina Olimpa i Ose. Kad su Kadmejci proterali Dorane, oni su se naselili u oblast Pinda, odakle su potom prešli u Driopidu i konačno se naselili na Peloponezu.

Dora je ubio argivski kralj Apis kad je pokušao da osvoji Peloponez. Prema Karlu Kerenyiju, Dorani su se sećali toga da je Herakle pomogao njihovom "najstarijem kralju", Egimiju, "za čije se vladavine još nisu bili preselili na Peloponez". Kerenyijev izvor za ovu tvrdnju nalazi se u Pseudo-Apolodorovoj *Biblioteci*.

Prema drugom predanju, Dor je bio sin Apolona i Ftije te brat Laodoka i Polipeta. Sa svojom braćom ugostio je Endimionovog sina Etola, a ovaj ih je sve poubijao i preuzeo vlast nad njihovom zemljom, koju je nazvao Etolijom.

Dorova deca bili su Egimije, Tektam i Iftima.

Tumačenje
---------

Eponimni lik "Dora" predstavlja kasniju invenciju: svaka plemenska grupa poseduje etiološke mitove koji treba da objasne poreklo i naziv te grupe. Najstariji mitovi tiču se zapravo eponima proširenih porodica, koje su poštovane u arhajskim kultovima sve do rimskog razdoblja. Ime jednog muškarca, Doreja *(Dōrieus)*, pojavljuje se na tablicama pisanim linearom B koje su pronađene u Pilu, koji su takođe bili zauzeli Dorani. Nije poznato je li taj oblik imao i etničko značenje "Doranin". Moderna etimologija ime Dorana ne povezuje s mitskim likom "Dora".

Literatura
----------

* Kerenyi, Karl (1978). *The Heroes of the Greeks*. Thames & Hudson.
* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.
*Za ostale upotrebe, v. Volkovija (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 51′ 48" SGŠ, 21° 00′ 00" IGD

Skretanje za selo Volkovija
**Volkovija** (mak. *Volkovija*) je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u severozapadnom delu države. Volkovija pripada opštini Brvenica.

Geografski položaj
------------------

Naselje Volkovija je smešteno u severozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Gostivara, naselje je udaljeno 12 km severoistočno.

Volkovija se nalazi u gornjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno u istočnom delu Pološkog polja. Zapadno od naselje se pruža polje, dok se ka istoku izdiže Suva gora. Zapadno od sela protiče Vardar. Nadmorska visina naselja je približno 530 metara.

Klima u naselju je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Volkovija je imala 270 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%). 

Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Brvenica
* Spisak sela u republici Makedoniji

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Volkovija (Brvenica)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Opština Brvenica na sajtu ministarstva za lokalnu samoupravu Makedonije Arhivirano 2007-09-30 na Wayback Machine-u ()

  



| p • r • uNaseljena mesta opštine Brvenica |
| --- |
| **Brvenica** • 
Blace •
Volkovija •
Donje Sedlarce •
Đurđurnica •
Miletino •
Radijovce •
Stenče •
Tenovo •
Čelopek |  |  |
|  |  |
| --- | --- |
| **ULAZ**A   B | **IZLAZ** A ILI B |
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 |

**ILI kapija** (engl. ), takođe **ILI kolo** je digitalna logička kapija čiji izlaz prati tablicu istine pokazanu na desnoj strani. Logička jedinica „1" se pojavljuje na izlazu vrata kada je bilo koji ulaz (jedan ILI drugi) u stanju logičke jedinice „1".

Jednostavan primjer ILI logičke funkcije su 2 prekidača međusobno spojena paralelno, a zatim serijski sa baterijom i sijalicom u strujno kolo. Dovoljno je da bilo koji bude uključen (logička 1) da bi struja mogla da teče.

Matematičko-logičko razmatranje
-------------------------------

Vidjeti pod Logička disjunkcija.

Simboli
-------

Postoje 2 simbola za ILI kolo, obični („vojni", „američki") i četvrtasti (IEC).

Obični ILI simbol
Četvrtasti ILI simbol

Hardverski opis i raspored pinova
---------------------------------

ILI vrata postoje u TTL i CMOS izvedbi kao integralna kola.
Primjer četvorostrukih ILI vrata u digitalnom CMOS kolu 4071 se vidi na slici.

Ova slika pokazuje ILI vrata u 4071 integralnom kolu.
Integralna kola sa ILI vratima od 3 i 4 ulaza takođe postoje.

* (CMOS)
* 4075: Trostruka ILI vrata sa po 3 ulaza
* 4072: Dvostruka ILI vrata sa po 4 ulaza
* (TTL)
* 74LS32: Četvorostruka ILI vrata sa po dva ulaza
* (HCMOS)
* 74HC32: Četvorostruka ILI vrata sa po dva ulaza

Implementacija
--------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| CMOS ILI vrata | NMOS ILI vrata | Bipolarni tranzistor ILI vrata | ILI vrata koristeći diode |

### Alternativa

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Za više informacija videti **NI vrata** i **NILI vrata*** |

Ukoliko ILI kolo ne može da se se pronađe, može da se stvori upotrebom univerzalnih logičkih NILI ili NI vrata. Kao primjer, izlaz običnog NILI kola može da se poveže na ulaz drugog NILI kola (kojem su ulazi kratko spojeni pa radi kao inverter (NE vrata)). Time dobijamo ILI kolo.

| ILI vrata | NI konstrukcija | NILI konstrukcija |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

Vidi još
--------

* I vrata
* NI vrata
* NILI vrata
* EKSILI vrata
* EKSNILI vrata
* NE vrata
* Logičko kolo

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Informatika***  |


***ILI kapija*** na Wikimedijinoj ostavi

* Raspored pinova za razna digitalna kola sa logičkim vratima
Gnoj fako na donjem kapku u slučaju konjuktivitisa
**Gnoj FAKO** (lat. *pus*) je patološki eksudat koji nastaje tokom gnojnih zapaljenja (lat. *inflammatio purulenta*). Sastoji se od seruma, neutrofilnih granulocita, gnojnih telašaca (masno degenerisanih neutrofilnih granulocita), izumrlih i oštećenih ćelija, manje količine fibrina, bakterija i drugih materija.

Makroskopski gnoj FAKO predstavlja gustu i mutnu tečnost različite boje, koja uglavnom zavisi od uzročnika zapaljenja: u slučaju stafilokoknih infekcija gnoj je žut, kod pneumokoknih infekcija je zelenkast, a može da bude i plavičast ukoliko je zapaljenje izazvano bakterijom *Bacilus pyocyaneus*. Žuta boja potiče od gnojnih telašaca, dok zelene nijanse potiču od enzima mijeloperoksidaze. Anaerobne bakterije mogu da dovedu do nastanka gnoja sive boje i neprijatnog mirisa, a u slučaju da su prisutni i eritrociti gnoj poprima crvenu boju.

Uzroci gnojnih zapaljenja se dele na infektivne (piogene bakterije) i neinfektivne (terpentin, cink-hlorid, srebro-nitrat i sl). U slučaju bakterijskih infekcija, posebno ukoliko se uzročnik na vreme ne ukloni ili neutrališe, dolazi do širenja infekcije u okolna tkiva i udaljene delove organizma. Količina stvorenog gnoja zavisi od virulentnosti uzročnika i imunog odgovora domaćina. Samo gnojenje je dokaz snažne odbrane organizma i predstavlja povoljan znak, posebno u slučaju septikemije.

Kod gnojnih upala seroznih membrana gnoj se nakuplja u preformiranim telesnim šupljinama, u slučaju sluzokoža se izliva na njihovu površinu, dok se u slučaju tkiva i organa zapaljenje može javiti u dve varijante – kao apsces (lokalizovano zapaljenje) i flegmona (difuzno gnojno zapaljenje koje je nejasno ograničeno prema zdravom tkivu).

Terapija se sastoji od uklanjanja gnoja i neutralizacije uzročnika zapaljenja. Ukoliko određena količina gnoja i zaostane, on vremenom biva razložen i resorbovan, a u veoma retkim slučajevima dolazi do zgušnjavanja i kalcifikacije.

Izvori
------

***Gnoj*** na Wikimedijinoj ostavi

* Gnojenje Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u, Pristupljeno 29. 7. 2011.
* Pavle Budakov: *Patologija za studente stomatologije*, IV izdanje, Novi Sad 2008. ISBN 978-86-7197-290-1. str. 72-74
Ovo je članak o biljci.  Za selo na Kosovu, vidi Repa, Kosovo.  

**Repa** (Brassica rapa) je biljka koja dobro uspijeva u umjerenoj klimi. Korijen joj se koristi za ljudsku prehranu, odnosno za prehranu stoke. Posebna sorta zvana šećerna repa služi za proizvodnju šećera.
Култивисана бела репа, beta vulgaris saccharifera, пореклом је од врсте beta maritima, дивље биљке која расте на топлим морским обалама Европе. Шећерна репа је двогодишња биљка из фамилије chenopodiaceac. У првој години израсте из семена само корен тежине од 0,3 – 1 кг, кратко стабло и лишће тежине 0,5 кг. У другој години из корена израста стабло високо и до 2 метра на коме се образују цветови и семе. За производњу шећера користи се искључиво корен после прве године развитка. Корен шећерне репе је издужен, вретенастог или крушкастог облика.
На корену шећерне репе уочавају се четири дела:
-глава,
-врат,
-тело и
-реп.

Галерија гајених сорти
----------------------

* РепаРепа
* Кинески купусКинески купус