Unutrašnjost sarajevske sinagoge prije Drugog svjetskog rata. Godine 1965. god pretvorena je u Radnički univerzitet Đuro Đaković. Danas je Bosanski kulturni centar
**Bosanski kulturni centar** (BKC) izgrađen je kao Veliki jevrejski hram u Sarajevu, Bosna i Hercegovina, u periodu 1926. do 1930. Projekat je uradio arhitekta Rudolf Lubinski iz Zagreb, u Pseudomaurskom stilu. Tokom Drugog svjetskog rata sinagoga je razorena, potom obnovljena i predata gradskim vlastima. Jedino spomenik menore (jevrejski obredni svijećnjaka), rad Zlatka Ugljena ispred ulaza u BKC, otkriva prvobitnu funkciju objekta, kao obilježje višestoljetnog prisustva Jevreja u Sarajevu.

Veliki sefardski hram
---------------------

Veliki sefardski hram bio je najveći jevrejski hram u Sarajevu, zajedno sa jevrejskom opštinom, muzejem i bibliotekom. Sarajlije su ga nazivale - *Templ*.

Bio je karakteristična po svojoj elipsoidnoj kupoli od armiranog betona, prekrivenoj bakrom, dužine 30,8 m. i širine 22,3 m. Po dimenzijama bila je treća u Evropi tog vremena. Sjeverna strana fasade uz ulicu "Branilaca Sarajeva" je u pseudomaurskom stilu sa tri dijela.

Kroz bačvasti lučni ulaz, širine 9 metara, ulazilo se u prostrani atrijum okružen arkadama u obliku potkovice. Na suprotnoj (južnoj) strani nalazio se sličan, ali otvoreni atrij, sa sličnom fasadom.

Iz atrija se ulazilo u tzv. „dnevnu" sinagogu u kojoj su bile prostorije Doma Jevrejske zajednice i u pravougaono dvorište hrama. Iz dvorišta se stepenicama dolazilo do okrugle galerije (emporia) na velikom stupovima. i centralnog molitvenog prostora sa 700 mjesta. Centralna dvorana bila je ukrašena mramornim mozaicima

U prizemlju hrama nalazile su se prostorije riznice, rabinove sobe, svadbena sala i svlačionice, a na prvom i drugom spratu biblioteka, arhiv, sala za sastanke, razni stanovi, itd.

Tokom okupacije u Drugom svjetskom ratu Templ i prateći objekti su demolirani, a 1948. godine Jevrejska opština Sarajeva zgradu je poklonila Gradu Sarajevu.

RU Đuro Đaković
---------------

Godine 1965. izvršena je rekonstrukcija Velikog hrama i pretvoren je u Radnički univerzitet "Đuro Đaković". Ime je dobio po jugoslavenskom komunisti i revolucionaru Đuri Đakoviću. Centar je u to vrijeme imao najsavremwniju kino dvoranu, korištenu i kao kongresna dvorana za političke i kulturne manifestacije, brojne prodavnice, učionice i umjetničku galeriju. Rekonstrukciju je projektovao arhitekta |Ivan Štraus, u skladu sa načelima Moderne arhitekture. Od 1993. godine institucija smještena u ovoj historijskoj građevini nosi naziv Javna ustanova Bosanski kulturni centar Sarajevo (BKC), a njen prevashodni cilj je davanje doprinosa razvoju kulturnog života Sarajeva.

Izvori
------

1. ↑  „Jevrejsko naslijeđe u Sarajevu". *web.archive.org/web*. Arhivirano iz originala na datum 2011-01-14. Pristupljeno 16. 3. 2024. ()
2. ↑  „Bosanski kulturni centar". *Destination Sarajevo*. Pristupljeno 16. 3. 2024.
3. ↑  „Sarajevska sinagoga". *Asocijacija arhitekata Bosne i Hercegovine*. Pristupljeno 16. 3. 2024.
4. ↑  „Sefardska sinagoga". *Radio slobodna Evropa*. Pristupljeno 16. 3. 2024. ()
5. ↑  „Velika jevrejska sinagoga (Veliki sefardski hram)". *web.archive.org/web*. Arhivirano iz originala na datum 2011-01-14. Pristupljeno 16. 3. 2024.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |