**Ariš** (lat. *Larix*) je rod drveta iz porodice Pinaceae. U ovom rodu postoji 10—14 vrsta biljaka od kojih se u Evropi i severnoj Aziji nalazi oko sedam. Fosilna istorija roda je veoma bogata i kazuje da su ariši bili veoma rasprostranjeni tokom čitavog tercijara. Najstariji fosilni nalaz roda je vrsta  , česta od sredine eocena.

Najpoznatiji predstavnik ovog roda je evropski ariš (). Ariši se javljaju u hladnom i umerenom pojasu severne polulopte. Najrasprostranjenije su u Rusiji (tajge) i Kanadi. Ariši su interesantni jer su, iako četinari, listopadne biljke.

Osobine
-------

Biljke iz ovog roda imaju pravo i visoko stablo, visine od 15 do 50 metara, a izuzetno i do 80 metara. Glavna osobina nosi nepravilno, pršenasto raspoređene grane. Biljke iz ovog roda imaju dve vrste izdanaka: kratke i duge.
Lišće je igličasto i opada svake jeseni. Na dugačkim izdancima lišće je spiralno raspoređeno, a na kratkim skupljeno u čuperke. Ariši poseduju šišarke, koje su okrenute na gore.

Klasifikacija i vrste
---------------------

Šišarke Evropskog ariša
Ranije se rod ariša delio na dve sekcije na osnovu dužine zaštitnih ljuspi (brakteja) u šišarkama:   je sadržala vrste sa malim i slabo primetnim zažtitnim ljuspama, dok su u   bile vrste sa dugačkim zaštitnim ljuspama. Genetička istraživanja ( 1999)  nisu podržala ovu podelu, već ukazuju na razlike između vrsta Starog Sveta i vrsta Novog Sveta. Prema njihovim rezultatima, dužine šišarke i zaštitnih ljuspi u njima su prosto adaptacije na klimatske uslove. Po još novijim istraživanjima (Wei and Wang 2003, 2004)  prisutne su tri monofiletske klade unutar roda : jedna koja obuhvata severnoameričke vrste, jedna koja obuhvata evroazijske vrste sa kratkim zaštitnim ljuspama, i jedna koja obuhvata evroazijske vrste sa dugačkim zaštitnim ljuspama (izuzetak je vrsta  koja ima kratke ljuspe a nalazi se u kladi sa vrstama dugih ljuspi).

Postoji 10-14 vrsta ariša. One obeležene asteriskom (\*) u donjem spisku nisu prihvaćene od svih autora kao posebne vrste.

evroazijske vrste sa kratkim zaštitnim ljuspama u šišarkama
* *Evropski ariš* (lat. *L. europaea*). Planine centralne Evrope.
*. Šume istočnog Sibira.
* *Japanski ariš* (lat. *L. leptolepis*). Planine centralnog Japana.
* \*. Planine severne Kine.

evroazijske vrste sa dugačkim zaštitnim ljuspama u šišarkama
* *Kineski ariš* (lat. *Larix potaninii*). Planine jugozapadne Kine.
* \*. Centralni Himalaji.
*. Planine zapadne Kine.
* \*. Planine jugozapadne Kine.
* *Himalajski ariš* (lat. *L. griffithiana*). Istočni Himalaji.
* *Sibirski ariš* (lat. *L. sibirica*). Zapadni Sibir.

severnoameričke vrste
*. Šume Severne Amerike.
*. Visoke planine na severozapadu SADi jugozapadu Kanade.
*. Niže planine na severozapadu SADi jugozapadu Kanade.

Većina ovih vrsti može se ukrštati u uzgoju; najpoznatiji hibrid je , koji je nastao u Švajcarskoj i Škotskoj ukrštanjem ariša koji su uzgajani zajedno.

Izvori
------

1. ↑  Mala enciklopedija Prosveta - Opšta Enciklopedija (A-Lj). Izdavačko preduzeće „Prosveta", Beograd 1959.
2. ↑  J
3. ↑
4. ↑
5. ↑   dostupno u .pdf formatu Arhivirano 2009-09-27 na Wayback Machine-u.
6. ↑   dostupno u .pdf formatu[*mrtav link*]

Eksterni linkovi
----------------

***Ariš*** na Wikimedijinoj ostavi

* Arhivirano 2004-12-07 na Wayback Machine-u