Keplerova karta sveta
**Kartografija** (grč. *Χάρτης* - karta i *graphein* - pisati) je nauka koja se bavi izučavanjem i izradom karata i globusa, njihovog sadržaja, načina kartografskog izražavanja, izrade, sastavljanja i korišćenja. Razrađuje teorijske osnove karata, utvrđuje principe na kojima se karta bazira, metodologiju i tehniku njihove izrade i osnovne mogućnosti njihovog korišćenja. Karte su se tradicionalno izrađivale pomoću olovke i papira, ali napredak i rasprostranjenost računara je revolucionalizovao kartografiju. Većina karata komercijalnog kvaliteta se danas prave pomoću nekog od programa za izradu mapa koji spada u jednu od ovih osnovnih tipova; *CAD*, GIS, ili specijalizovani programi za ilustraciju mapa.

Karte predstavljaju pomoć u sagledavanju prostornih podataka. Prostorni podatak se prikuplja merenjem i može biti čuvan u bazi podataka, iz koje se može lako izvući za različite potrebe. Trenutna stremljenja u ovoj oblasti se udaljavaju od analognih metoda izrade mapa a prema kreiranju sve dinamičnije, interaktivne karte kojom se može digitalno manipulisati.

Kartografija kombinuje i umetnost i nauku, obuhvatajući upotrebu simbola kao predstavnike određenih geografskih fenomena i sposobnost sagledavanja sveta u apstraktnom proporcionalno umanjenom obliku. Kartografska premisa se zasniva na tome da je svet moguće meriti i da je na osnovu toga moguće napraviti pouzdanu predstavu ili model te stvarnosti. Izdvaja se kao posebna nauka jer ima sopstveni predmet istraživanja, a to je karta.

Istorija
--------

Karta sveta arapskog kartografa Al-Idrizija iz 1154. godine. Na ovoj karti jug se nalazi gore.
Karte predstavljaju sastavni deo ljudske istorije. Nije poznato kada je nastala prva (možda pre 8,000 godina - ali svakako pre pisane reči). Poznato je da su postojale u Evropskim kulturama, na Srednjem istoku, Kini, Indiji i drugim delovima sveta.

Najstarija sačuvana mapa se trenutno nalazi kao zidna slika drevnog turskog grada Katal Hudžuka koja je datirana kao nastala krajem 7 milenijuma pne.

Mapa mundi je generalni naziv kojim se imenuju evropske karte sveta iz Srednjeg veka. Poznato je za oko 1,100 ovakvih karata da postoje i dan danas. O njih, oko 900 je pronađeno kao ilustracija u rukopisima a preostale su napravljene kao pojedinačni dokumenti.

U dobu velikih geografskih otkrića od 15. veka do 17. veka, kartografi su precrtavali ranije karte (od kojih su neke nisu menjane vekovima) i crtali svoje bazirane na opažanjima istraživača i novim tehnikama geometarskog merenja. Otkriće kompasa, teleskopa i sekstanta omogućilo je povećanje tačnosti prikaza na karti.

Podela kartografije
-------------------

S obzirom na karakter delatnosti kojom se bavi postoje:

1. naučna kartografija (kartografska nauka) - u koju spadaju
	1. teoretska
	2. eksperimentalna, i
2. proizvodna kartografija (kartografska tehnika)

Ptolomejeva karta sveta iz 15 veka.
Moguće su i druge podele kartografije. Tako npr. prema vrsti sadržaja koji se prikazuje, a koji je bio predmet istraživanja, moguće je kartografiju podeliti na:

* geografsku
	+ opštegeografsku (topografska, horografska itd.)
	+ tematsku (geološka, ekonomska, istorijska itd.), i
* kosmičku.

Izvori
------

1. ↑  „Članak: Najstarije poznate karte". Arhivirano iz originala na datum 2007-08-20. Pristupljeno 2010-12-07.
2. ↑  „Najstarija karta". Arhivirano iz originala na datum 2007-08-22. Pristupljeno 2010-12-07.
3. ↑  J.B.Harley and David Woodward: The History of Cartography Volume 1: Cartography in Prehistoric, Ancient, and Medieval Europe and the Mediterranean, Chicago and London, University of Chicago Press, 1987, ISBN 0-226-31633-5
4. ↑  M. Peterca, N. Radošević, S. Milisavljević, F. Racetin: Kartografija, Vojnogeografski institut, Beograd, 1974.

***Kartografija*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Geografske teme |
| --- |
| Geografija • Historija geografije |
| Grane | 

|  |  |
| --- | --- |
| Antropogeografija(humanistička) | Bihevioralna • Demogeografija • Etnogeografija • Naselja (Ruralna • Urbana) • Ekonomska (Agrarna • Industrijska • Prometna • Razvojna) • Historijska • Kulturna (Feministička • Lingvistička • Regionalna • Religijska) • Medicinska • Politička • Socijalna • Strateška • Vojna • Vremenska |
| Fizička geografija | Biogeografija (Fitogeografija • Zoogeografija) • Ekološka • Geodezija • Geoekologija • Geomorfologija • Glaciologija • Hidrologija • Klimatologija • Krajobrazna ekologija • Kvartarna znanost • Limnologija • Matematička • Obalna • Oceanografija • Paleogeografija • Pedologija |

 |
| Tehnike | Daljinska istraživanja • Geografski informacijski sistemi (GIS) • Geostatistika • Globalni pozicijski sistem (GPS) • Kartografija • Kvalitativno istraživanje • Metodologija • Prostorna analiza |
| Društvai savezi | Američki savez (AAG) • Američko (AGS) • Evropski savez (EGEA) • Geografkinje (SWG) • Hrvatsko (HGD) • Internacionalna unija (IGU) • Iranski savez (IGA) • Kraljevsko (RGS) • Kraljevsko kanadsko (RCGS) • Kraljevsko škotsko (RSGS) • Nacionalno društvo (NGS) • Pariško (SD) • Rusko (RGO) • Saudijsko (SGS) • Savez (GA) • Srpsko (SGD) |
| Popisi | Geografi • Geografija država • Osnovne teme |