recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kutikula** je površinski zaštitni sloj na telu mnogih životinja i biljaka, naročito onih koje naseljavaju suvozemne ekosisteme. Sintetiše je epidermis, nema ćelijsku strukturu, a u sastav kutikule često ulaze lipidi. Funkcija kutikule je mehanička zaštita i zaštita od prekomernog isušivanja tela.

Kutikula biljaka
----------------

Kutikula je prisutna kod pojedinih grupa algi i kod svih kopnenih biljaka. U sastav kutikule kopnenih biljaka ulazi voštano jedinjenje kutin, dok se kod algi mogu pronaći i druga jedinjenja. Kutin je nepropustan za vodu te sloj koji gradi uspešno zadržava vodu u tijelu, sprečavajući isparavanje sa površine. Kod vaskularnih biljaka kutikula ne prekriva jedino otvore za razmenu gasova (stome i lenticele).

Kutikula beskičmenjaka
----------------------

Kutikula je prisutna kod većine grupa beskičmenjaka, ali najznačajniju ulogu ima kod životinja kod kojih dolazi do njenog presvlačenja (). Kod ove grupe beskičmenjaka (u koju spadaju i najbrojniji - zglavkari) kutikula je izgrađena od dva sloja:

* spoljašnje epikutikule, koja je najčešće izgrađena iz lipoproteina;
* unutrašnje prokutikule, koja je većim delom izgrađena od hitina i može se diferencirati na dva podsloja:

* spoljašnji, egzokutikulu
* unutrašnji, endokutikulu

Čvrstina kutikule se ponekad ostvaruje inkrustacijama kalcijum-karbonata, kao što je slučaj kod endokutikule dekapodnih rakova. Kako kutikula sprečava rast organizma, tokom životnog ciklusa nekoliko puta se dešava njeno presvlačenje. Presvlačenje je hormonski regulisano.

Kutikula hordata
----------------

Među hordatima, samo primitivnije (vodene grupe poput tunikata i riba) sadrže kutikulu na površini tela. Uloga kutikule je mehanička odbrana, zaštita od patogena, kao i omogućavanje lakšeg kretanja kroz vodenu sredinu.
**Milenko Jorgić** (Lisičine, 2. 1. 1956 - Ig, 27. 6. 1991), vojni pilot i kapetan 1. klase Jugoslavenske narodne armije.

Kapetan 1. klase Milenko Jorgić je rođen 2. 1. 1956 u hrvatskom selu Lisičine (općina Voćin) u srpskoj porodici Jove Jorgića. Kapetan Jorgić je Rat u Sloveniji dočekao u sastavu Jugoslavenske narodne armije (JRZ). Bio je stacioniran na zagrebačkom aerodromu Plesu u okviru helikopterske eskadrile JRZ-a. Prvog dana rata, 27. 6. 1991 godine, pripadnici slovenske Teritorijalne odbrane (TO) su oko 18.30 kod Iga raketom Strela-2 srušili transportni helikopter Mil Mi-8 kapetana Jorgića, koji je letio u povratku sa granice SFR Jugoslavije i Austrije prema Zagrebu. Tom prilikom poginuli su kapetan Jorgić, poručnik avijacije Eldin Hrapović i vazduhoplovno-tehnički vodnik Miroslav Šandor. Sve do 5. 7. 1991 godine, nadležni organi Slovenije su odbijali izručiti tijelo kapetana Jorgića i preostala dva poginula pripadnika JRZ-a. Štoviše pojedini visoki funkcioneri Slovenije su se trijumfalno slikali pored tijela poginulih članova posade srušenog helikoptera Mi-8. Zoran Dernovšek, pripadnik TO Slovenije, je kasnije identificiran kao lice koje je ispalilo raketu na helikopter kapetana Jorgića.

Literatura
----------

* Ivan Matović, Stanoje Jovanović (1991). *Istina o oružanom sukobu u Sloveniji*, Beograd: Vojnoizdavački i novinski centar.
**Kokit** (grč. **Κωκυτός**, *Kôkytós* = jadikovanje, jauk) rijeka je jadikovanja, jauka i leleka u Hadu, ulijeva se u Aheront.

Grčka mitologija
----------------

Kokit je rijeka jadikovanja. Na njegovim obalama ostaju oni koji nemaju čime platiti Haronu da ih preveze preko Aheronta. Njihove su duše osuđene na lutanje cijelu vječnost.

Božanstvena komedija
--------------------

U Danteovoj *Božanstvenoj komediji*, u *Paklu*, Kokit je deveti i najniži krug pakla te je smrznut mahajućim Luciferovim krilima. U *Paklu* se o Kokitu više govori kao smrznutom jezeru, a ne kao o rijeci.

Dante u ovaj krug smješta izdajnike i varalice, a krug je podijeljen na četiri dijela:

* Kaina - po biblijskome liku Kainu - izdajice krvnih srodnika
* Antenora - po Antenoru iz Homerove *Ilijade* - izdajice domovine
* Ptolomeja - po Ptolomeju, jerihonskom guverneru koji je ubijao svoje goste - izdajice svojih posjetitelja
* Judeka - po Judi - izdajice svojih gospodara i dobročinitelja

Lucifer je u centru kruga, njegov je donji dio tijela u ledu, a prikazuje se s trima ustima. Jedna usta proždiru Bruta, a druga Kasija, Cezarove izdajice, a treća Judu.

Eksterni linkovi
----------------

* Kokit u klasičnoj literaturi
**Loughborough** čita se *Lafboro*, je grad od 59,932 stanovnika u historijskom i ceremonijalnom countiju
Leicestershire u sredini Engleske.

Geografske karakteristike
-------------------------

Loughborough leži na rijeci Soar i istoimenom kanalu, udaljen 17 km sjeverozapadno od Leicestera.

Historija
---------

Na terenu današnjeg grada, postojalo je naselje još prije rimske invazije Britanije, ono je nastavilo egzistirati i za rimskih vremena, ali iz tog doba nema puno ostataka.

U |srednjem vijeku se prvi put spominje u manuskriptu Domesday Booku 1086.
Zna se da je pravo na sajmovanje dobio 1221. od kralja Henrya III. U to vrijeme bio je važan centar za trgovinu vunom. Kasnije je postao poznat po 
čipkarstvu koje je zamrlo nakon što su Luditi - 1816. porazbijali razboje.

Danas je poznat kao centar poljoprivrednog kraja i industrijski centar u kom se proizvode 
elektrotehnički materijali, čarape i liju zvona.

Grad ima i univerzitet od 1966. koji je izrastao iz Tehnološkog koledža Loughborough.

Gradovi prijatelji
------------------

* Francuska, Épinal
* Belgija, Gembloux
* Njemačka, Schwäbisch Hall
* Poljska, Zamość

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Loughborough*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 09. 2016.
2. ↑  „*http://www.charnwood.gov.uk/pages/fairs*" (engleski). Charnwood. Pristupljeno 20. 09. 2016.

Vanjske veze
------------

***Loughborough*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Loughborough* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Operacija Keelhaul** je naziv koji se tradicionalno koristi za masovne repatrijacije državljana Sovjetskog Saveza koji su na kraju Drugog svjetskog rata u Evropi bili zatećeni na područjima koje su okupirale američke, britanske i druge zapadne snage. Većina repatriranih osoba su bili pripadnici Crvene armije zarobljeni od strane Nijemaca i njihovih saveznika na Istočnom frontu, kao i civili prisilno odvedeni od njemačkih okupatora na rad u Njemačku (tzv. *Ostarbeiter* ili "istočni radnici"). Veliki broj su, međutim, činili pripadnici pro-osovinskih i pro-njemačkih vojnih i paravojnih formacija, kao što su tzv. Ostlegionen (Istočne legije) i Ruska oslobodilačka armija (ROA), odnosno brojni civili koji su pred Crvenom armijom bježali na zapad nadajući se utočištu kod zapadnih saveznika. 

Repatrijacije su otpočele nedugo po završetku sukoba, te su se u različitim etapama odvijale sve do 1947. godine. Od njih je vjerojatno najpoznatija izručenje kozaka u Austriji, kada su Britanci Sovjetima predali oko 50.000 zarobljenih pripadnika XV SS kozačkog konjičkog korpusa. Sama "operacija Keelhaul" je, pak, bila službeno ime tek posljednje faze repatrijacije, izvedene 9. maja 1947. godine, kada je nekoliko hiljada izbjeglica predano Sovjetima u Austriji nakon što su bili izvedeni iz logora u Italiji.

Operacija Keelhaul je kasnije postala izvorom brojnih kontroverzi, prije svega zbog toga što su repatrirane osobe od strane sovjetskih vlasti u pravilu bile izlagane žestokoj represiji, odnosno suđenjima za navodnu ili stvarnu izdaju, a što je često završavalo smrtnim osudama, odnosno masovnim pogubljenjima ili masovnim deportacijama u gulage. Završetak deportacija je koincidirao sa počecima Hladnog rata, iako je i prije njih dio osoba predviđenih za deportaciju, pogotovo onih koje su imale propagandnu, stručnu ili obavještajnu vrijednost za zapadne saveznike, službeno ili neslužbeno "gubljene" iz evidencije i na različite načine nestajale iz izbjegličkih logora.

Izvori
------

1. ↑  Riječ "keelhaul" se odnosi na provlačenje osobe ispod brodskog dna, što je oblik kazne koji se u prošlosti primjenjivao u ratnim mornaricama.

Vidi još
--------

* Operacija Paperclip
* Blajburška predaja
* Pacovski kanali
**Kralj Saudijske Arabije** (arap. ) je apsolutni monarh u Saudijskoj Arabiji i glava dinastije Saud. Poznat je pod titulom "čuvar dvije svete džamije" (arap. ).

Pored toga što je šef države on je i šef vlade, vrši funkciju premijera. Postavlja i razrješava članove Savjeta ministara, a nasljednik prijestolja je zamjenik premijera.

Kralj je nositelj cjelokupne vlasti u zemlji. Na prijedlog Savjeta ministara, ili po osobnoj inicijativi, donosi ukaze. Ukazi mogu imati i snagu zakona. Kralj donosi zakone, ali se zakoni prethodno razmatraju u Savjetodavnoj skupštini. On se sastoji od 150 članova koje postavlja kralj. Savjetodavna skupština donosi samo mišljenje o tom zakonu, a ono nije obavezujuće za kralja. Kralj može i suprotno mišljenju Savjetodavne skupštine potvrđivati i proglašavati zakone.

Kralj je i vrhovni sudac u zemlji i ima pravo pomilovanja osuđenih. Sudovi sude primarno na osnovi hanbelijskog šerijata.

Povezano
--------

* Savjet ministara Kraljevine Saudijske Arabije
* Savjetodavna skupština Saudijske Arabije

***Kralj Saudijske Arabije*** na Wikimedijinoj ostavi
Ne poistovijećivati sa Milena Vukotic.

**Milena Vukotić** (na crnogorskoj ćirilici Милена Вукотић, 4. maj 1847.-16. mart 1923.), poznatija kao **Milena Petrović-Njegoš** je bila crnogorska kraljica iz 20. vijeka. Bila je žena kralja Nikole I.

Rani život
----------

Milena je bila kćerka vojvode Petra Vukotića i Jelene Vojvodić. Petar Vukotić i vojvoda Mirko Petrović-Njegoš su ugovorili brak između Milene i Nikole kada je ona imala šest godina. Kralj Nikola je kasnije pričao kako su je svi voljeli kao malu. Mirko je gledao kao sopstvenu kćerku, dok je Knjaz Danilo obožavao. Nikola se kao mali zaljubio u nju i opisivao je kao ljubaznu i lijepu plemkinju. Jelena Vojvodić, supruga vojvode Petra Vukotića, porijeklom je iz sela Viš kod Danilovgrada.

Vjenčanje
---------

Kad je izvršen atentat na knjaza Danila 12. avgusta 1860. godine, kralj Nikola je postao knjaz. Oni su se ubrzo vjenčali, da bi što prije dobili prestolonasljednika. Oni su se vjenčali kada je Milena imala 13 godina u crkvi kod Lovćena.

Spoljašnje veze
---------------

***Milena Vukotić*** na Wikimedijinoj ostavi
**Kvint Cecilije Metel** (*Quintus Caecilius Metellus*, cda. 250. pne. – 175. pne.) je bio rimski političar i diplomat iz vremena drugog punskog rata.

Bio je sin Lucija Cecilija Metela. Na očevom pogrebu je održao govor zbog koga će steći reputaciju jednog od najboljih rimskih oratora svog vremena. Nakon toga je slijedila politička karijera tokom koje je izabran za svećenika 216. pne. plebejskog edila 209. pne. i 208. pne. za konzula 205. pne. i diktatora 203. pne. Nakon završetka drugog punskog rata je 201. pne. imenovan za člana komisije zadužene za raspodjelu zemljišta veteranima. Godine 185. je služio kao rimski ambasador na dvoru Filipa V Makedonskog.

Njegovi sinovi su bili poznati političari i državnici Kvint Cecilije Metel Makedonac i Lucije Cecilije Metel Kalvo.

V. također
----------

* Caecilia (gens)

Literatura
----------

* Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello and João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Gaius Claudius Nero i Marcus Livius Salinator**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Lucijem Veturijem Filonom* 206. pne. | Slijedi: **Publius Cornelius Scipio Africanus i Publius Licinius Crassus Dives**  |
Za poznatijeg rimskog pjesnika, v. Katul.
**Kvint Lutacije Katul** (*Quintus Lutatius Catulus*, ? - 87. pne.) bio je rimski vojskovođa, političar i pjesnik. Najpoznatiji je po tome što je za vrijeme cimbrijskog rata godine 102. pne. izabran za konzula. Zadatak mu je bio zaustaviti Cimbre u njihovom prodoru na Italiju, ali u tome nije uspio, prije svega zbog panike u njegovoj vojsci. Umjesto toga se bio prisiljen povući iza rijeke Po. Međutim, kada se njegova vojska uspjela spojiti s vojskom njegovog kolege Gaja Marija, uspio je izvojevati pobjedu u bitci kod Vercela. Iako su zajedno ostvarili veliki uspjeh, Marije i Katul su postali ljuti suparnici, pogotovo nakon što su zasluge za nju pripisane isključivo Mariju. Zbog toga je Katul stao na stranu optimata, odnosno Sule u prvom rimskom građanskom ratu od 88. do 87. pne. Kada su populari preuzeli vlast u Rimu, Katul je izvršio samoubistvo ne čekajući da bude formalno osuđen na smrt.

Osim kao političar, Katul je među svojim suvremenicima uživao reputaciju vrsnog govornika, ali i pisca pod snažnim uticajem grčke književnosti. Napisao je historiju svog konzulskog mandata pod uticajem Ksenofonta, ali je najpoznatiji po epigramima, od kojih su se do danas očuvala samo dva, i to zahvaljujući Ciceronovim citatima.

Izvori
------



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Lucius Aurelius Orestes i Gaius Marius**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Gajem Marijem* 102. pne. | Slijedi: **Manius Aquillius i Gaius Marius**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 61896709
* LCCN: nr95016314
* ISNI: 0000 0003 7415 6502
* GND: 100454372

 |
**Los Santos** (španjolski: *Provincia de Los Santos*) je jedna od 10 provincija na koji je Panama administrativno podjeljena.

Karakteristike
--------------

Provincija se nalazi na jugu zemlje, prostire se na jugozapadu Poluotoka Azuero. Sa sjevera graniči sa Provincijom Herrera, sa zapada sa Provincijom Veraguas, a sa juga i istoka je okružena Tihim oceanom.

Provincija ima površinu od 3,809 km², na kojoj je 2020. živilo 95,557 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 7 okruga (distrikta); Los Santos, Guararé, Las Tablas, Macaracas, Pedasí, Pocrí i Tonosí. 
Administrativni centar provincije je grad Las Tablas.

Historija
---------

Provincija je osnovana još za kolonijalnih vremena 1. novembra 1569. na dan Svih svetih, zato je i dobila ime *Los Santos*.

Kad se Panama odvojila od Kolumbije 1903. Provincija Los Santos zauzimala je čitav teritorij Poluotoka Azuero, sve do podjele na dvije provincije 1914. Azuero (od 1915. Herrera) i Los Santos.

Između 1941.-1945.), Los Santos i Herrera spojili su se ponovno u Provinciju Los Santos, sa prijestolnicom Chitré.

Današnja Provincija Los Santos osnovana je 1945. vladinim dekretom.

Izvori
------

1. 1 2  „*Panama: Administrative Division*" (engleski). City population. Pristupljeno 6.2.2023.
2. 1 2 3 4 5  „*Historia*" (španjolski). Gobernación de Provincia de Los Santos. Pristupljeno 6.2.2023.

Vanjske veze
------------

***Los Santos (provincija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobernación de Provincia de Los Santos* (`es`)
**Kreofil sa Samosa** (starogrčki: ) bio je jedan od najstarijih starogrčkih epskih pesnika, koga antička tradicija dovodi u neposrednu vezu s Homerom, smatrajući ga Homerovim prijateljem, a ponekad čak i zetom (mužem njegove kćeri). Prema antičkoj tradiciji, Kreofil je ugostio Homera u svojoj kući, a poreklom je bio s ostrva Hiosa, premda neki izvori smatraju da je rođen na Samosu ili Iosu. Prema nekim izvorima, Homer je Kreofilu ispričao povest o zauzeću grada Ehalije, bilo u znak zahvalnosti za njegovo gostoprimstvo, bilo u vidu miraza uz ruku svoje kćeri, a Kreofil je tu pripovest zapisao, i tako je nastalo spev *Zauzeće Ehalije*. Na osnovu te antičke predaje može se postaviti teza da je Kreofil bio jedan od najranijih "Homerida" *(Homeridae)*, tj. pesnika koji su tvrdili da potiču od Homera ili na neki način nastavljaju njegovu pesničku tradiciju, te da je predstavljao prvu sponu koja je samoga Homera povezivala s kasnijom povešću homerskih pesama; naime, Kreofil je čuvao i naučavao homerske pesme i predao ih svom potomstvu, od koga ih je navodno primio i legendarni spartanski zakonodavac Likurg.

Pesma *Zauzeće Ehalije* (Οἰχαλία), koja se pripisivala Kreofilu, opisivala je kako se Herakle nadmetao s Euritom kako bi dobio ruku njegove kćeri Jole, kako ga je Eurit prevario i napokon kako je Herakle zarad osvete zauzeo i razorio celu Ehaliju. Ta se pesma često spominje u antičkim izvorima, ali je od nje sačuvan samo jedan jedini stih. Pausanija spominje Kreofilovu pesmu pod naslovom *Herakleja* (Ἡρακλεία), no tu se bez sumnje radi samo o drugom imenu istog epa. Prema jednom antičkom izvoru, epičar Panijasis iz Halikarnasa (5. vek pne.) "ukrao" je tu pesmu od Kreofila i objavio je pod svojim imenom. Međutim, ta je priča najverovatnije samo govorila o tome da se Panijasis u svojoj pesmi *Herakleja*, koja je opevala Heraklov život, ugledao na Kreofilov spev.
**Opsada Krfa** zbila se od augusta do septembra 1537. kao jedan od ključnih događaja Trećeg mletačko-osmanskog rata.

Historijat
----------

Opsada se desila kao slučajnost, naime osmanski sultan Sulejman Veličanstveni sklopio je dogovor sa francuskim kraljem Françoisom I da će mu pomoći da ovlada Apeninskim poluotokom, tako što će napasti jug, dok će François I napadati sa sjevera. 

Sulejman Veličanstveni poveo je vojsku od nekih 300,000 ljudi u Albaniju, s ciljem da je prebaci u Apuliju. Trupe su krajem jula 1537. prebačene u Castro sa 100 galija. Hajrudin Barbarosa opustošio je kraj oko Otranta i odveo oko 10,000 ljudi u ropstvo. Ali kako je François I upravo tad zaratio sa Nizozemskom i zaboravio na dogovor - Sulejman Veličanstveni otplovio je sredinom augusta za Krf.

Osmanska flota opkolila je Krf (otok koji blokira pristup Južnom Jadranu) 24. augusta 1537. i počela bombardirati venecijansku utvrdu u Krfu, i iskrcala 25,000 vojnika koji su započeli opsadu.

Loše vrijeme, dugotrajne kiše i boleštine među vojnicima spasile su Krf, jer je Sulejman Veličanstveni, odlučio prekinuti opsadu i odploviti dalje.Osmanlije su sa sobom povele oko 20,000 ljudi u ropstvo.

Ali je velika osmanska flota na svom povratku zauzela Nafplia, Monemvasiju, Skiros, Patmos, Astipaleu, Paros, Tinos, Naksos, Andros i sve Egejske otoke.

To je dovelo do osnivanja prve Svete lige 8. februara 1538.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Guerre e paci veneto-turche dal 1453 al 1573*" (talijanski). Hal archives. Pristupljeno 28. 05. 2017.
2. 1 2  „*Corfu, the island...*" (engleski). Cosmosphilly. Pristupljeno 28. 05. 2017.

Vanjske veze
------------

* *Corfu, the island that may have saved the West and Christianity* (`en`)
**Opsada Maarata** ili **Ma'arre** se zbila u današnjoj Siriji krajem 1098. za vrijeme prvog križarskog rata, kada su križari nastojali zauzeti grad Maarrat al-Nu'man, koji se tada nalazio pod vlašću muslimanskog Fatimidskog Kalifata. Poznata je prije svega po tome što je za posljedice jedan od najmorbidnijih incidenata u historiji križarskih ratova.

Do opsade je došlo nekoliko mjeseci nakon što su križari zauzeli Antiohiju, te odbili pokušaje Turaka Seldžuka da je preotmu. Usprkos tog uspjeha, križari su se našli u izuzetno lošoj situaciji, s obzirom da im je neočekivano dugotrajna opsada iscrpila zalihe hrane i drugih potrepština. Stoga su, umjesto da, prema originalnom planu, nastave pohod na jug prema Jeruzalemu, bili prisiljeni ostati u Antiohiji te se opskrbiti pljačkom okolice, odnosno područja koja su ostala pod muslimanskom kontrolom. U julu 1098. je manji križarski odred pod Raymondom Piletom pokušao osvojiti Maarat, koji se tada nalazio na cesti prema Damasku; pohod je završio potpunim uništenjem križarske ekspedicije.

Glavnina križarskih snaga je pred Maarat došla u novembru. Građani i garnizon, opijeni pobjedom nad Piletom, ispočetka nisu opasnost shvatili ozbiljno, a i smatrali su da je grad siguran zbog debelih zidina i dubokih šanaca. Križari nisu napravili nikakve pomake u prva dva tjedna, sve dok nisu uspjeli sagraditi opsadni toranj. 11. decembra je grupa križara uspjela iskoristiti nepažnju branitelja na jednom dijelu bedema, te zauzeti njihov dio. Sljedeće jutro su branitelji otpočeli pregovore o predaji; do nje je došlo nakon što im je Bohemond od Taranta obećao slobodan prolaz do muslimanskih teritorija.

Usprkos, gotovo odmah je došlo do masakra lokalnog stanovništva. Dio historičara ga pripisuje nedisciplini u križarskim redovima, odnosno svađi između Bohemunda (koji je zauzeo bedeme) i Raymonda Tuluškog (koji je zauzeo unutrašnjost grada) oko toga tko će vladati osvojenim teritorijama. Križari su, pak, brzo ustanovili kako grad nije bogat niti da ima onoliko zaliha hrane kao što su mislili. Dok su njihovi vođe pregovarali o tome treba li prezimiti u gradu ili ne, mnogi od križara, iscrpljeni i izluđeni višetjednom glađu, su počeli komadati i kuhati leševe ubijenih muslimana kako bi ih pojeli. Neki od suvremenih kroničara su navodili da su se "ubijena djeca nabadala na koplja i pekla kao na ražnju", te da su se osim ljudskih leševa jeli i gradski psi. Masovni kanibalizam, koji će biti ovjekovječen i u nekim od srednjovjekovnih pjesama, pak, nije natjerao križarske vođe da se dogovore o tome kako nastaviti do pohod. Do njega je došlo tek kada je dio križara, odlučan o tome da nastavi put prema Jeruzalemu, srušio bedeme Maarata ishodivši tako njegovo napuštanje.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Thomas Asbridge, "The First Crusade: A New History", Oxford University Press, 2004.
* Claude Lebedel, "Les Croisades, origines et consequences" ISBN 2-7373-4136-1
Nekoliko primera obojenih pH indikatora
Reprezantivne boje fenolftaleina i metil oranža
**pH indikator** je hemijsko jedinjenje koje se dodaje u malim količinama u rastvor da bi se pH vrednost rastvora (kiselost ili baznost) mogla vizuelno odrediti. pH indikator je hemijski detektor hidronijum jona (H3O+) ili vodonikovih jona (H+) u Arenijusovom modelu. Normalno, indikator uzrokuje promenu boje rastvora u zavisnosti od pH vrednosti.

Na standardnoj temperaturi (25°C) pH vrednost neutralnog rastvora je 7.0. Rastvori sa pH vrednošću ispod 7.0 su kiseli, dok su rastvori sa pH vrednošću iznad 7.0 bazni. Kako su većina prirodnih organskih jedinjenja slabi protoliti, e.g. karboksilne kiseline i amini, pH indikatori nalaze mnogobrojne primene u biologiji i analitičkoj hemiji. pH indikatori su jedan od glavnih indikatora jedinjenja u hemijskoj analizi.

Teorija
-------

Sami po sebi, pH indikatori su često slabe baze ili kiseline. Opšta reakciona šema pH indikatora se može formulisati na sledeći način:

HInd + H2O ⇌ H3O+ + Ind-
Ovde HInd označava kiseli oblik, a Ind- je konjugovana baza indikatora. Njihov odnos određuje boju rastvora, i povezuje je sa pH vrednošću. Za pH indikatore koji su slabi protoliti, može se napisati Henderson-Haselbalčova jednačina:

{\displaystyle {\textrm {pH}}={\textrm {pK}}\_{a}+\log {\frac {[{\textrm {Ind}}^{-}]}{[{\textrm {HInd}}]}}}
Ova jednačina je izvedena iz konstante disocijacije kiseline. Ona navodi da su oba oblika prisutna u odnosu 1:1, kad je pH jednak sa pKa vrednošću indikatora. Ako je pH iznad pKa vrednosti, koncentracija konjugovane baze je veća od koncentracije kiseline, i boja konjugovane baze dominira. Ako je pH ispod pKa vrednosti, suprotno važi.

Literatura
----------

* Albert A. Serjeant, E.P. (1971). *The Determination of Ionization Constants: A Laboratory Manual*. Chapman & Hall. ISBN 0-412-10300-1.  (Previous edition published as  *Ionization constants of acids and bases*. London (UK): Methuen. 1962. )
* Atkins P.W. Jones, L. (2008). *Chemical Principles: The Quest for Insight* (4th izd.). W.H. Freeman. ISBN 1-4292-0965-8.
* Housecroft C. E. Sharpe A. G. (2008). *Inorganic Chemistry* (3rd izd.). Prentice Hall. ISBN 978-0-13-175553-6.  (Non-aqueous solvents)
* Hulanicki A. (1987). *Reactions of Acids and Bases in Analytical Chemistry*. Horwood. ISBN 0-85312-330-6.  (translation editor: Mary R. Masson)
* Perrin D.D. Dempsey, B. Serjeant, E.P. (1981). *pKa Prediction for Organic Acids and Bases*. Chapman & Hall. ISBN 0-412-22190-X.
* Holler, F. James; Skoog, Douglas A.; West, Donald M. (1996). *Fundamentals of analytical chemistry*. Philadelphia: Saunders College Pub. ISBN 0-03-005938-0.
**Opsada Malte** zvana još i **Velika opsada Malte**zbila se 1565. kad je Osmansko Carstvo napalo otok Maltu koju su tad držali i branili Malteški vitezovi.

Historija
---------

Opsada je počela 18. maja 1565. tad se ispred Malte pojavila flota od 200 brodova, sa 40 000 vojnika i 6 000 elitnih janjičara sultana Sulejmanog Veličanstvenog, sa još 9 000 konjanika i snažnim topovima (jedan do dva topa mogla su ispaljivati đulad od 272. kg. na udaljenost do 3 km). 

Nasuprot njima stajalo je samo 600 Malteških vitezova, par hiljada najamnika i par hiljada Maltežana sve u svemu 6 000 do 9 000 ljudi. Pad Malte ozbiljno bi uzdrmao obranu sredozemnih zemalja, - Osmanlije bi tad vrlo lako napale Španjolsku preko 
Tunisa, a Sicilija bi bila neposredno ugrožena.

Branitelji su se usprkos malobrojnosti odlučno držali. Osmanlije su uspjeli nakon velikih žrtava, uz pomoć janjičara 23. juna zauzeti utvrdu *Sant Elmo* i pobiti svu posadu od 1 500 branitelja. Ipak ta pobjeda ih je skupo koštala jer su izgubili 6 000 vojnika, među njima i polovicu janjičara, u tom napadu poginuo im je i admiral Dragut. Tad je zavladala panika po cijeloj Evropi, osobito na Siciliji koja se osjetila neposredno ugroženom. Brojni evropski vladari obećali su poslati hitnu pomoć braniteljima Malte, ali se nakraju samo mali odred uspio probiti do Malte početkom jula i pridružiti braniteljima Vallette. Osmanlije su se probale probiti do luke u Valletti ali su ih branitelji topovima odbili, potopivši pritom dio osmanskog brodovlja.

Osmanlije su tad u augustu pokušali topovima prisiliti branitelje na predaju, ali su to oni unatoč velikim žrtvama izdržali. U septembru se vrijeme počelo pogoršavati pa su se Osmanlije uvidjevši da su izgubili trećinu ljudi, počeli spremati za povlačenje sa otoka. Njihov odlazak ubrzao je dolazak 8 000 španjolskih vojnika, koji su došli u pomoć braniteljima Vallette.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*The Great Siege of Malta*" (engleski). History Today. Pristupljeno 19. 05. 2012.

Vanjske veze
------------

* *The Great Siege of Malta* (`en`)

***Opsada Malte*** na Wikimedijinoj ostavi
**La Ceiba** je lučki grad i općina (municipio) od 214,917 stanovnika na sjeveru Hondurasa duž Honduraškog zaljeva.

On je administrativni centar Departmana Atlántida, treći po veličini grad Hondurasa, i njegova druga luka.

Geografske karakteristike
-------------------------

La Ceiba leži između ušća dviju rijeka Cangrejal (istok) i Danto (zapad) u Honduraški zaljev.
Od najveće honduraške luke Puerto Cortésa udaljen je 123 km zapadno, a od glavnog grada Tegucigalpe 193 km.

Ime je dobio po stablu Ceiba jednoj vrsti slezovke, koje je nekad svojom visokom krošnjom štitila od prekomjernog sunca stanovnike tada malenog grada.

Historija
---------

Historija La Ceibe počinje 1877. kad je izabran njen prvi gradonačelnik Mariano Guiraud (1877.-1878.) građanin francuskog porijekla.
Ona je proglašena općinom 23. augusta 1877. a titulu grada dobila je 24. jula 1893.

Od kad je 1902. osnovan Departman Atlántida La Ceiba je proglašena njegovim administrativnim centrom.

Privreda
--------

Ekonomija grada La Ceiba bazira se uglavnom na luci u kojoj radi većina zaposlenih, ostali se bave trgovinom i turizmom.
U Ceibi ima sjedište moćna kompanija Stándard Fruit, koja je najveći izvoznik voća; naročito banana, ananasa i grejpa, iz Hondurasa.

Turizam postaje sve važniji za grad, jer ima lijepe karipske plaže sa bujnom tropskom vegetacijom.
Grad ima međunarodni aerodrom Goloson (IATA: LCE, ICAO: MHLC).

Pored grada nalazi se veliki Nacionalni park Pico Bonito i rezervat divljih životinja Cuero y Saldo.

Gradovi prijatelji
------------------

* Sjedinjene Američke Države Broken Arrow, Sjedinjene Američke Države

Izvori
------

1. 1 2 3  „*La Ceiba*" (španjolski). DB-City. Pristupljeno 19. 03. 2019.
2. 1 2 3 4 5  „*Honduras: Administrative Division*" (engleski). City population. Pristupljeno 18. 3. 2019.
3. 1 2 3 4  „*Alcaldes de La Ceiba*" (španjolski). Xplorhonduras. Pristupljeno 19. 03. 2019.
4. 1 2 3 4 5 6  „*Historia de la Ciudad de La Ceiba Honduras*" (španjolski). Portalunico. Arhivirano iz originala na datum 2018-03-19. Pristupljeno 19. 03. 2019.

Vanjske veze
------------

***La Ceiba*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipio de La Ceiba* Arhivirano 2018-03-19 na Wayback Machine-u (`en`)
* *Welcome to La Ceiba, Honduras*  Arhivirano 2019-06-16 na Wayback Machine-u (`en`)
**Oružane snage SFRJ** (**OS SFRJ**), bila su jedinstvena oružana sila SFR Jugoslavije u sustavu općenarodne odbrane čiji je osnovni zadatak bio štititi nezavisnost, suverenitet, cjelokuponost teritorija i Ustavom utvrđeno društveno uređenje zemlje. Bile su nositelj oružane borbe. Činile su ih dvije komponente:

* **Jugoslavenska narodna armija** (**JNA**) - operativni dio
* **Teritorijalna odbrana** (**TO**) - kontrola teritorija, strategijska pričuva u operativnom djelu na izabranim smjerovima

Organiziranje i pripremanje Oružanih snaga za uspješnu obranu zemlje je bio sastavni dio sveukupnih priprema društva za spriječavanje agresije, oružanu borbu i općenarodni otpor u slučaju agresije. Za organiziranje i pripremanje Oružanih snaga bile su odgovorne sve Društveno političke zajednice (DPZ), Mjesne zajednice (MS) Organizacije udruženog rada (OUR) i druge organizacije u okviru prava i dužnosti utvrđenih Ustavom SFR Jugoslavije i Zakonom o narodnoj obrani. Jedinstvo i nedjeljivost Oružanih snaga bilo je osigurano jedinstvenim klasnim i političkim ciljevima, jedinstvenom doktrinom i strategijom oružane borbe, vrhovnim komandovanjem i rukovođenjem.

Literatura
----------

* Ratković, Borislav (1981). *Vojni leksikon*, Beograd: Vojno izdavački zavod.
**Oružane snage Ukrajine** (ukr. *Збройні сили України*) je oružana formacija Ukrajine. Zvanično je stvorena 6. decembra 1991. godine. Rodovi Oružanih snaga Ukrajine su: Kopnena vojska Ukrajine, Vazduhoplovne sile Ukrajine i Mornarica vojske Ukrajine.

Kopnena vojska
--------------

*Glavni članak: Kopnena vojska Ukrajine*
Zastava KVUZastava KVU
Kopnena vojska Ukrajine je formirana u Oružanim snagama Ukrajine na osnovu Uredbe Predsednika Ukrajine u skladu sa članom 4. Zakona Ukrajine "o Oružanim snagama Ukrajine" u 1996.

Kopnena vojska Ukrajine je glavni nosilac borbene snage i odbrane nezavisne ukrajinske države.
Kopnene trupe ukupno broje 74379 lica (osam mehanizovanih brigada, dve oklopne brigade, dve aeromobilne brigade, jedna vazduhoplovno-desantna brigada, tri artiljerijske brigade, jedna raketna brigada i jedinice za podršku i održavanje).

Vazduhoplovne sile Ukrajine
---------------------------

Zastava VSUZastava VSU
Vazduhoplovne sile Ukrajine - jedan od glavnih nosilaca borbenog potencijala oružanih snaga Ukrajine na nebu. VSU broje 47900 lica.

***Oružane snage Ukrajine*** na Wikimedijinoj ostavi
**Oružane snage**, ponekad poznate i pod jedinstvenim nazivom **oružana sila**, a kolokvijalno kao **vojska** ili **armija** jest naziv koji se koristi za društvenu organizaciju ili skup društvenih organizacija oformljenih, obučenih i održavanih u svrhu vođenja rata.

U užem smislu se pod oružanim snagama najčešće smatraju vojne formacije osnovane i održavane od strane pojedine države, odnosno profesionalne vojničke institucije. U njih ponekad mogu ulaziti i paravojne formacije, mada se taj izraz često koristi za institucije povezane s ne-državnim entitetima kao što su političke stranke ili pokreti.

Grane i rodovi
--------------

*Glavni članak: Rod (vojska)*
* **kopnena vojska**
	+ pješaštvo
	+ topništvo (topničko-raketne postrojbe)
	+ oklopništvo (oklopne postrojbe)
* **ratna mornarica**
* **ratno zrakoplovstvo i PZO**
* postrojbe za posebne namjene

Vidite još
----------

* Vojna povijest

Vanjske veze
------------

***Oružane snage*** na Wikimedijinoj ostavi

* Janes Defence
* Center for Defense Information
* Federation of American Scientists
* Military News Arhivirano 2006-03-26 na Wayback Machine-u
* Directory of Online Military Indexes & Records - USA
* US Military News DefenseLINK.mil
* Baltic Defence College Arhivirano 2012-02-04 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **vojnoj temi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Madinat Zajid** (arap. ) je treći po veličini grad u Emiratu Abu Dabi (Ujedinjeni Arapski Emirati) od 29.095 stanovnika, te administrativni centar najveće Zapadne regije (al-Garbija).

Geografija
----------

Madinat Zajid leži u pustinjskoj unutrašnjosti, udaljen oko 170 km od prijestolnice Abu Dabi i oko 50 km od Perzijskog zaljeva nedaleko od pustinje Rub al-Kali.

Historija
---------

Madinat Zajid je novi planski izgrađen grad, osnovan tek 1968. po nalogu šeika Zajida ibn Sultana al-Nahjana, radi eksploatacije nafte i zemnog plina iz obližnjeg nalazišta Habšan.

Grad je podignut i kao administrativni centar te velike pustinjske regije bogate naftom koja daje 40% BDP-a emirata.

Stanovništvo
------------

Šaroliko mješano stanovništvo grada sastavljeno je od malobrojnih lokalnih beduina i brojnijih doseljenika iz Azije i Evrope. Najveći dio njih radi na eksploataciji nafte i plina, a manji se bavi poljoprivredom.

Obrazovanje
-----------

U gradu djeluje najveća bolnica u tom dijelu zemlje, namjenjena stanovnicima Zapadne regije. Od 2006. u gradu djeluje Viša tehnološka škola, koja bi trebala popraviti stanje u obrazovanju.

Transport
---------

Grad je povezan cestom E45 sa glavnom magistalnom na sjeveru E11.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Abu Dhabi: Madinat Zayed embraces modernization*" (engleski). GN Media. Pristupljeno 14. 09. 2012. [*mrtav link*]

Vanjske veze
------------

* Abu Dhabi: Madinat Zayed embraces modernization na portalu GN Media[*mrtav link*] (`en`)
*Lucije Afranije je također bilo ime komičnog pjesnika iz 90-ih pne.*
**Lucije Afranije** (*Lucius Afranius*, ? - 46. pne.) je bio rimski političar i vojskovođa iz doba kasne Republike, poznat kao jedan od vjernih Pompejevih suradnika.

Afranije je odrastao u skromnoj porodici u Picenumu, kraju odakle je poticao i sam Pompej. Njemu, kao i mnoge druge zemljake, je Pompej kasnije bio glavni pokrovitelj. Afranije je 75. pne. u Hispaniji sudjelovao pod Pompejevom komandom u ratu protiv Sertorija. Za vrijeme treći mitridatski rat|trećeg mitridatskog rata je sudjelovao kao legat u njegovoj vojsci, te mu je povjeren nadzor nad novoosvojenom Armenijom. Tamo je uspješno odbio napade partskog kralja Fraata III, a poslije pomogao Pompeju da zauzme Siriju.

Po završetku pohoda, Pompej je godine 61. pne. istakao Afranija kao svog konzulskog kandidata. Afranije je, uz ogromne količine novca potrošene na podmićivanje i propagandu, izabran, ali se ispostavio nesposobnim na konzulskoj dužnosti. Kada je, poslije Pompeju službeno predana Hispanija kao prokonzularna oblast, Pompej je odlučio ostati u Rimu i prepustio upravljanje svojim pomoćnicima Marku Terenciju Varonu i Afraniju.

Na početku građanskog rata je upravo Afranije od Hispanije učinio jedno od glavnih pompejskih uporišta. Tamo je Cezaru pružao žestok otpor, ali je kod Ilerde morao predati. Pušten je na slobodu pod uvjetom da ne više ne diže oružje protiv Cezara, ali je pod strahovitim pritiskom prijatelja i rodbine to obećanje prekršio i ponovno se priključio Pompeju, sudjelujući u bitci kod Farsala. Nakon pompejskog poraza Afranije je pobjegao u Afriku, priključivši se anti-cezarovskoj vojsci Tita Labijena. Cezar je tamo naredio svojoj vojsci da ga ne zarobljava. Nakon bitke kod Tapsa je zajedno s Faustom Sulom pokušao pobjeći u Hispaniju. Cezarovi vojnici su ga uhvatili, ali je prilikom pobune ubijen.

  



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Marcus Valerius Messalla Niger i Marcus Pupius Piso Frugi Calpurnianus**  |  **Konzul Rimske Republike zajedno sa Kvintom Cecilijem Metelom Celerom** 60. pne. | Slijedi: **Gaius Julius Caesar i Marcus Calpurnius Bibulus**  |
|  |
| --- |
|  **Manastir Gorica** |
| *Hram Svetih Apostola Petra i Pavla* |
| *Koordinate* | 45° 21′ 60" SGŠ, 15° 35′ 51" IGD |
| *Država* |  Hrvatska |
| *Godina osnivanja* | krajem 17. veka |
| *Ktitor* |  |
| *Lokacija* | Donji Budački |
| *Jurisdikcija* | SPC |

  
Koordinate: 45° 21′ 60" SGŠ, 15° 35′ 51" IGD
**Manastir Gorica** pripada eparhiji Gornjokarlovačkoj SPC.

Manastir se nalazi u mestu Donji Budački na Kordunu. Nedaleko od manastira nalazi se stari grad Gorica. Posvećen je Presvetoj Bogorodici Trojeručici, a manastirski hram Svetim apostolima Petru i Pavlu. 

Podignut krajem XVII veka, nakon Velike seobe Srba 1690. godine u Budimske zemlje, pod vođstvom Patrijarha Arsenija III Čarnojevića. Doseljeni Srbi u ovim krajevima formirali su vojnu krajinu koja je imala zadatak da brani Austrijsku carevinu od upada Osmanske vojske i turskih pljaškaša. 

Tokom Drugom svetskog rata manastir je, zajedno sa većinom hramova Eparhije Gornjokarlovačke, opljačkan, zapaljen i porušena. Sveštenstvo, monaštvo i verni narod proganjani su i ubijani na najsvirepiji način. Episkopija gornjokarlovačka prepuna je srpskih jama, stratišta i gubilišta iz tog vremena. Nedaleko od manastira u Donjem Budačkom nalazi se masovna grobnica u mestu Ivanić Jarak sa 380 pravoslavnih Srba koje su tada ubili Hrvati ustaše.

Po završetku rata, komunističke vlasti su progonile sveštenstvo, hapsilo ih, crkvena imovina je masovno oduzimana, a zabranjivana je bila i obnova porušenih hramova. No i pored svih tih poteškoća, zalaganjem vladike Simeona gornjokarlovačkog i sveštenika Dušana Puškara, hram Svetih apostola Petra i Pavla je obnovljen, osvećen i stavljen u bogoslužbenu upotrebu 1963. godine.

Tokom Rata u bivšoj SFRJ i raspada SFRJ 1995. godine hrvatska vojska je proterala pravoslavno sveštenstvo i narod sa ovog područja. Tom prilikom, kao i većina pravoslavnih svetinja, manastir Gorica je ponovo uništen - manastirski hram i manastirski konak su opljačkani i devastirani.

Manstir je ponovo obnovljen tek 2007. godine.

Spoljašnje veze
---------------

* Svetobogorodičin manastir Gorica
* Blog manastira Gorica
**Majardah** (arapski: واد مجردا‎), zvan i kao *Vadi Mejerda* ili *Oued Medjerda* (za rimskih vremena *Bagradas*), najveća je rijeka u Tunisu, duga 460 km.

Karakteristike
--------------

Majardah izvire na sjeveroistoku Alžira u masivu Majardah (dio Tel Atlasa), od tamo teče u pravcu sjeveroistoka do ušća u Tuniski zaljev.

Sliv rijeke velik je oko 23 000 km², najveće pritoke su Vadi Mallāq i Vadi Tassah, a najveći urbani centri duž njenog toka su Souk Ahras u Alžiru i Jendouba u Tunisu.

Majardah je zapravo jedini stalni vodotok u Tunisu, iako i njemu protok ljeti padne na svega 4 kubnih metara u sekundi, ali mu zimi naraste na 1.500 do 2.500 kubnih metara. Zbog tog su na rijeci podignute brojne brane i formirana akumulaciona jezera.

Dolina rijeke vrlo je plodna i poznata po uzgoju pšenice.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6   „*Valle de Majardah*" (engleski). Casa Colada de Peñarroya. Pristupljeno 28. 10. 2019.

Vanjske veze
------------

***Majardah (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Wadi Majardah* (na portalu Encyclopaedia Britannica) (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 316599911
* LCCN: sh86004845

 |
**Lucije Junije Cezenije Pet** (*Lucius Junius Caesennius Paetus*, cca. 20 - 72?) bio je rimski plemić, političar i vojskovođa iz doba prijelaza od Julijevsko-Klaudijevske u Flavijevsku dinastiju. Pripadao je porodici Junijevaca, a godine 61. je pod Neronom imenovan za konzula.

Sljedeće godine je imenovan za guvernera Kapadokije, te mu je povjereno da čuva područja koja je Gnej Domicije Korbulon zauzeo u ratu protiv Parta. Za Cezenija se navodi kako je prezirao Korbulona, smatrajući ga svojim suparnikom. Međutim, iste godine je na čelu snaga koje su tvorile XII i IV skitska legija u bitci kod Randeje doživio katastrofalan poraz od partsko-armenskih snaga pod Tiridatom. Da poniženje bude veće, najveći dio vojske je preživio bitku, ali je zarobljen, te je, zajedno sa Cezenije pušten natrag u Rim nakon prolaska ispod jarma kao simboličke geste pokoravanja. Neron je nakon toga bio prisiljen vratiti komandu Korbulonu.

Usprkos tog debakla, Pet je - vjerojatno zahvaljujući ženidbi za kćer Tita Flavija Sabina - godine 70. uspio steći povjerenje novog cara Vespazijana te je imenovan za guvernera Sirije. Dvije godine kasnije je optužio Antioha IV Epifana, kralja rimske klijentske države Komagene kako sa svojom porodicom namjerava prijeći na stranu Parta. Pet je pokrenuo pohod na Komagenu, ali je Antioh odlučio ne pružiti otpor te je s porodicom pobjegao Partima. Nešto kasnije se iz izgnanstva vratio na rimsku teritoriju kako bi se pokušao osloboditi optužbi.

Izvori
------

* Christian Settipani. *Continuité gentilice et continuité sénatoriale dans les familles sénatoriales romaines à l'époque impériale*, 2000



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Neron i Cossus Cornelius Lentulus**  |  **Konzul Rimskog Carstva sa Publijem Petronijem Turpilijanom** 61 | Slijedi: **Publius Marius i L. Afinius Gallus**  |
**Mikrosakade** su vrsta fiksiranih očnih pokreta.

Opis
----

To su mali trzajni, nehotični pokreti oka nalik sićušnim voljnim sakadama. Mirkosakade se tipično pojavljuju za vrijeme produženog vizualnog fiksiranja (najmanje nekoliko sekundi), ne samo u ljudi već i u životinja s fovealnim vidom (primati, mačke itd.). Amplitude tih mikrosakada variraju od 2 do 120 lučnih minuta.

Mnogo se raspravljalo o ulozi mikrosakada u vizualnoj percepciji, i ta je tema i dalje većim dijelom ostaje neriješena. Smatra se da mikrosakade korigiraju male pokrete u očnim kretnjama uzrokovane lutanjem, iako se također mogu pojaviti i nekorigirajuće mikrosakade. Vjerovalo se da mikrosakade osvježavaju sliku na mrežnici i tako sprečavaju da slika izblijedi, no mikrosakade nisu dovoljno učestale da bi uistinu obavljale tu funkciju.
Prema najnovijim saznanjima, sve su fiksacijske očne kretnje važne za viđenje. 
Neurofiziološki pokusi na majmunima pokazali su da fiksacijske očne kretnje, osobito mikrosakade, snažno oblikuju aktivnost neurona u vizualnim područjima mozga. Mikrosakade mogu u lateralnoj genikulatnoj jezgri i primarnoj vizualnoj kori pokrenuti stacionarni podražaj u i iz podražajnog polja neurona, te tako proizvesti prolazni neuralni odgovor. Mikrosakade bi isto tako mogle biti odgovorne za raznolikost podražaja neurona u vizualnom području budnog majmuna.
Sadašnja istraživanja u vizualnoj neuroznanosti i psihofizici traže odgovore na pitanja kako su mikrosakade povezane s fiksacijskom korekcijom, kontrolom binokularne fiksacijske razlike, te pažnjom izazvanim pomacima oka. Nedavna istraživanja su otkrila direktnu povezanost između iluzija kretanja i mikrosakada.
**Malteški jezik** (malteški *Lingwa Maltija*) je semitski jezik iz afro-azijske porodice jezika. Nacionalni jezik je na Malti, i jedan od zvaničnih jezika Evropske unije. Najsličniji je arapskom jeziku i to tuniskoj verziji. Usled geografskog položaja i istorijskih okolnosti, malteški je preuzeo mnoge osobine i reči od jezika južne Italije, Sicilije i engleskog jezika.

Istorija
--------

Malteški je postao zvanični jezik Malte 1936, uporedo sa engleskim. Danas, malteški govori oko 330.000 ljudi. 

Najstariji tekst na malteškom je *Il Cantilena*, pesma iz 15-og veka. Malteški je vekovima bio govorni jezik, koji je retko zapisivan arapskim ili italijanskim pismom.

Karakteristike
--------------

Malteška gramatika je, uglavnom semitska, sa nešto romanskih uticaja. Pridevi idu posle imenica, dok je red reči prilično slobodan. Osim jednine i množine, imenice imaju i dvojinu, što je retka pojava u evropskim jezicima (na primer u slovenačkom). 

Često se šema promene reči bira po principu jezika porekla: semitska za semitske, a romanska za romanske. 

Udeo semitskih reči u malteškom je oko 60%, dok su ostale romanske. Reči koje opisuju osnovne pojmove su semitske, dok su reči koje opisuju ideje, nauku i apstrakcije sicilijanskog porekla.

Primer teksta
-------------

Član jedan Univerzalne deklaracije o ljudskim pravima: 

```
Il-bnedmin kollha jitwieldu ħielsa u ugwali fid-dinjità 
u d-drittijiet. Huma mogħnija bir-raġuni u bil-kuxjenza 
u għandhom iġibu ruħhom ma' xulxin bi spirtu ta' aħwa.

```

```
Prevod: Sva ljudska bića se rađaju slobodna i jednaka po 
dostojanstvu i pravima. Obdarena su razumom i savešću, i 
treba da se odnose jedna prema drugima u duhu bratstva. 

```

* Ħello - Zdravo

Eksterni linkovi
----------------

* ChooseMalta.com - izbor malteških fraza
* malteško-engleski rečnik

WikipediaWikipedia
***Malteški jezik*** nа Wikipediji

| **Stranica Šablon:Hlist/styles.css nema sadržaj.*** p
* r
* u
Službeni jezici Evropske unije |
| --- |
| 
* bugarski
* češki
* danski
* engleski
* estonski
* finski
* francuski
* grčki
* hrvatski
* irski
* italijanski
* latvijski
* litvanski
* mađarski
* malteški
* nizozemski
* njemački
* poljski
* portugalski
* rumunjski
* slovački
* slovenski
* španski
* švedski

 |  |
Ally Sloper u *Sloper. A Prisoner*, *Judy*, 24. august 1870.
**Isabelle Emilie de Tessier**, poznatija pod pseudonimom **Marie Duval** (Marylebone, London, 1847 - Wandsworth, 1890) bila je britanska karikaturistica i spisateljica francuskog porijekla, poznata po radu na popularnim karikaturama/ranim stripovima o Allyju Sloperu. Prije bavljenja karikaturama je radila kao kazališna glumica, gdje ju je upoznao Charles Henry Ross, tvorac Allyja Slopera; njihov međusobni odnos je predmet rasprave o historičarima. U svakom slučaju, Marie Duval je radila na Allyju Sloperu od 1869. do 1874. Često se naziva prvom ženom-karikaturistom i prvom autoricom u historiji stripa.

Izvori
------

* (`en`) John Adcock, « Ally Sloper by Marie Duval », *Yesterday's papers*, 10. II 2009.
* (`en`) John Adcock, « Charles Henry Ross », *Yesterday's papers*, 11. IX 2010.
* (`en`) Ellen C. Clayton, *English Female Artists*, vol. 2, Tinsley Brothers, 1876, p. 330-333.
* (`en`) David Kunzle (1986), « Marie Duval: A Caricaturist Rediscovered », *Woman's Art Journal*, vol. 7, n°1, printemps-été 1986, p. 26-31. Publié également dans « Marie Duval and Ally Sloper », *History Workshop*, n°21, printemps 1986, p. 132-140.
Ove Andersson 2002. na Velikoj nagradi Monaka.
**Ove Andersson** (3. siječnja 1938. – 11. lipnja 2008.) bio je švedski reli-vozač, te prvi šef Toyotinog, F1 programa (Toyota Racing). Nadimak mu je bio "Påven" ("Papa").

Anderssonu je prvi nastup na utrci bio Švedski Reli 1963. u Miniju. Oduševio je, Stuarta Taylora, koji mu je dao Mini Cooper S za RAC reli. 
U Saabu se je natjecao 1964. i 1965. iako je Erik Carlsson dominirao u momčadi. Godine 1965. prve tri utrke je vozio Lanciu, te je završio treći u svim utrkama. Godine 1967. pobjedio je na Reliju Monte Carlo.

Iako je 1968. potpisao za Ford, Andersson se na utrci Daytona 24h kao i na reliju Monte Carlo te godine natjecao u Lanci.
Na kraju sezone 1970. prešao je u Alpine, te je 1971. u automobilu Alpine A110 pobjedio na Reliju Monte Carlo, Reliju Sanremo, utrci "Österreichische Alpenfahrt" i Akropolis Reliju. Godine 1972. bio je drugi na Reliju Monte Carlo, suvozač mu je bio Jean Todt.
Nakon inauguracije Svjetskog prvenstva u reliju 1973.g. vozeći uglavnom Toyotu Celicu, ukupno je nastupio na 28 utrka, osvojio sedam mjesta na podiju, te pobjedio 1975. na Safari Reliju u automobilu Peugeot 504, uz suvozača Arnea Hertza.
**Manije Valerije Maksim Korvin Mesala** (*Manius Valerius Maximus Corvinus Messalla*) bio je rimski vojskovođa i političar koji je živio i djelovao u doba prvog punskog rata. Izabran za konzula godine 263. pne. Te je godine zajedno s kolegom Manijem Otacilijem Krasom poduzeo veliki pohod na Siciliju kako bi razbio sirakuško-kartaginsku opsadu. Pohod je doživio veliki uspjeh - ne samo da je razbijena opsada Mesane, nego je čak 60 sicilijanskih gradova priznalo rimsku vlast. Zbog toga je sirakuški tiranin Hijeron sklopio s Rimljanima mir, odnosno savez koji će potrajati do kraja njegovog života i koristiti objema gradovima. Za svoje je dostignuće Manije Valerije nagrađen trijumfom *De Paeneis et Rege Siculorum Hierone*.

Pobjeda kod Mesane mu je dala cognomen Mesala (Messalla), koji će u njegovoj porodici ostati sljedećih 800 godina. Kako bi dodatno obilježio svoju pobjedu, dao ju je oslikati na zidu *Curije Hostilije*, a što je prvi primjer historijske freske u Rimu. 

Mesala je godine 252. pne. postao cenzor, te je dao degradirati 400 vitezova zbog toga što nisu vršili svoju dužnost na Siciliji.

Izvori
------

1. ↑  Polybius, 1:17.6

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Appius Claudius Caudex i Marcus Fulvius Flaccus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Manijem Otacilijem Krasom* 263. pne. | Slijedi: **Lucius Postumius Megellus i Quintus Mamilius Vitulus**  |