Koordinate: 41° 34′ 48" SGŠ, 22° 27′ 36" IGD

**Delčevo** (makedonski: *Делчево*; do 1951. **Carevo Selo**, makedonski: *Царево Село*) je gradić na sjevero istoku 
Republike Makedonije. Delčevo je sjedište istoimene Opštine Delčevo, koja ima oko 17 505 (popis iz 2002.) stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad Delčevo leži na padinama Planine Golak na obalama rijeke Bregalnice, 164 km istočno od glavnog grada Skopja u pravcu 
istoka, nedaleko od bugarske granice. Delčevo je najveće naselje u *Regiji* 
Pijanec*, kotlini od 585 km2 omeđenoj Osogovskim planinama* 
sa sjevera i Maleševskom planinom na jugu. Pored grada nalazi 
se *Turistički Centar Golak*, udaljen svega 10 km južno od grada na visini od 1 300 m 
ispod vrha *Čavka* (1358 m) na Planini Golak. Ovo planinsko izletište 
izgrađeno je 1981 godine, ima 5 apartmana, 8 hotelskih soba i restoran, sa nogometnim, 
košarkaškim i rukometnim terenima.

Historija
---------

Carevo Selo (Delčevo) 1920. godine
Delčevo se prvi put spominje kao naselje u darovnici srpskog cara Dušana 
iz 1347 - 1350 godine u kojoj car daruje neke zemlje iz kotline Pijanec obližnjem *Manastiru Lesnovo*. Naselje je u svojoj historiji više puta mijenjalo svoje ime, 
za Bizanta se navodno zvalo - **Vasilevo** (što bi prevedeno sa 
grčkog **Basileus** bilo *Vladarevo mjesto*). Za Otomanskog carstva naselje su njegovi turski stanovnici koji su postali apsolutna većina prezvali u **Sultaniye**, a slavensko kršćansko stanovništvo iz okolice - **Carevo selo**. U 17. st. izgrađena je džamija u središtu mjesta, koja je i danas u odličnom stanju.

Zbog povećanog broja kršćanskog stanovništva je 1856 godine izgrađena pravoslavna crkva, oko koje se uglavnom naseljavalo makedonsko stanovništvo.

Nakon Rusko-turskog rata, 1877–1878, došlo je do velike 
promjene u strukturi stanovništva, velik dio kršćanskog stanovništva iselio se zbog 
pritiska lokalnih vlasti i stanovnika u novoosnovanu Kneževinu Bugarsku 
u obližnji Ćustendil i okolicu, a na njihovo mjesto doselilo se izbjeglo muslimansko stanovništvo iz Bugarske, ali i iz Bosne i Hercegovine. Oni su osnovali i novu četvrt *Madžirci*.
Druga veća promjena dogodila se nakon Balkanskih ratova kada se dobar 
dio muslimanskog stanovništva iselio za Tursku, a Delčevo ušlo sastav 
Kraljevine Srbije i postalo sjedište lokalne uprave. Delčevo je 1914 
godine, pred Prvi svjetski rat bio gradić od svega 1701 stanovnika. Nakon Prvog svjetskog rata Delčevo je ušlo u sastav kraljevine SHS, 1931 godine se broj stanovnika povećao na 3 746. Od 1935 godine počelo se Delčevo širiti i na desnu stranu rijeke Bregalnice.

Nakon Drugog svjetskog rata i osnivanja tadašnje *Federativne Republike* 
Makedonije*1950 godine u čast makedonskog (i bugarskog)* 
nacionalnog vođe i heroja Goce Delčeva, tadašnje *Carevo Selo* prezvano je 
u Delčevo. Goce Delčev je više puta boravio u Delčevu, jer je bio učitelj u nedalekom *Novom Selu* (okolica Štipa).

Privreda
--------

Delčevo je sjedište poljoprivrednog kraja. Među prvim industrijskim pogonima bio je *Monopol* 
(Tvornica duhana), danas radi pod imenom *Delčevo Tabak a.d.*, kao dio turske grupe 
*Socotab Yaprak Tütün Sanayi ve Ticaret A (SYT)*. U Delčevu djeluju male tekstilne tvornice, 
*Frotirka a.d.*, *Palteks a.d.*, *MK Viteks*, i *Kožarnica*.

Stanovništvo
------------

Delčevo je gradić sa 11 500 stanovnika.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Stanovnika | Stanovnika u % |
| **Ukupno** | **11.500** | 100 |
| Makedonci | 10.761 | 93,57 |
| Romi | 564 | 4,90 |
| Ostali | 175 | 1,52 |

Gradovi prijatelji
------------------

* Bugarska Simitli
* Srbija Jagodina
* Ukrajina Višgorod
* Turska Bornova
* Poljska Żyrardów

Izvori
------

1. 1 2  Makedonski popis stanovništva iz 2002. (PDF)
2. ↑  Izvor *Enciklopedija Jugoslavije*. 2. Izdanje, 3, Zagreb 1984, str. 407 s.v. 
Povijest *Delčeva* u 1951 godini

Vanjske veze
------------

***Delčevo (Makedonija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice Delčeva
* O gradu Delčevu
* Delčevo Arhivirano 2009-08-17 na Wayback Machine-u

| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |