recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fridek-Mistek** (češ. *Frýdek-Místek*, polj. *Frydek-Mistek*, nem. *Friedeck-Mistek*) je grad u Češkoj Republici i veliki grad češkog dela Šleske. Fridek-Mistek je četvrti po veličini grad upravne jedinice Moravsko-Šleski kraj, gde čini zaseban okrug Fridek-Mistek.

Grad Fridek-Mistek je poznat kao grad koji se prostire kroz dve istorijske pokrajine Češke Republike - kroz Moravsku i Šlesku. Sam naziv grada upućuje da se on nekada sastojao iz dva manja grada, Frideka i Misteka, koji su se nalazi na dve strane reke, koja deli ove dve istorijske pokrajine.

Prirodni uslovi
---------------

Fridek-Mistek se nalazi u krajnje istočnom delu Češke republike. Grad je udaljen od glavnog grada Praga 370 km istočno. Od Ostrave, prvog većeg grada, grad je udaljen 23 km.

**Reljef**: Fridek-Mistek se prostire kroz dve istorijske pokrajine Češke Republike - kroz Moravsku i Šlesku. Sam naziv grada upućuje da se on nekada sastojao iz dva manja grada, Frideka i Misteka, koje deli reka Ostravice. Zapadno smešten Mistek se nalazi u Moravskoj, a istočni smešten Fridek se nalazi u Šleskoj (i to u Tješinskoj Šleskoj). Grad se nalazi na zatalasanom terenu na blizu 300 m nadmorske visine. Istočno od grada izdižu se planine Beskidi.

**Klima**: Klima oblasti Karvine je umereno kontinentalna.

**Vode**: Reka Ostravice deli današnji grad Fridek-Mistek na istočni i zapadni deo. Zapadno smešten Mistek se nalazi u Moravskoj, a istočnio smešten Fridek se nalazi u Šleskoj.

Istorija
--------

Područje Fridek-Misteka bilo je naseljeno još u doba praistorije. Oba naselja, i Fridek i Mistek, javljaju se u pisanim spisima u 13. veku. Međutim, oba naselja su dobila gradska prava tek tokom Drugog svetskog rata, da bi 1955. godine bila spojena u jednu gradsku i upravnu celinu.

1919. godine Fridek-Mistek je postao deo novoosnovane Čehoslovačke. U vreme komunizma grad je naglo industrijalizovan, pa je došlo do naglog povećanja stanovništva. Posle osamostaljenja Češke Republike došlo je do opadanja aktivnosti teške industrije.

Stanovništvo
------------

Fridek-Mistek danas ima oko 60.000 stanovnika i poslednjih godina broj stanovnika u gradu polako raste. Pored Čeha u gradu žive i Poljaci, Slovaci i Romi.

Slike gradskih građevina
------------------------

* crkva sv. Đorđacrkva sv. Đorđa
* Zamak u FridekuZamak u Frideku
* Detalj sa Fridečkog trgaDetalj sa Fridečkog trga
* Reka Ostravice u gradskom parkuReka Ostravice u gradskom parku

Spoljašnje veze
---------------

***Frýdek-Místek*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.frydek-mistek.cz Zvanična stranica grada Fridek-Misteka (`en`)(`cs`)
**Lucije Kornelije Merula** (*Lucius Cornelius Merula*, ? - 87. pne.) bio je rimski političar i svećenik iz doba kasne Republike. Poznat je prije svega po tome što je bio posljednji republikanski Flamen Dialis, odnosno prvosvećenik Jupiterovog kulta.

Merula je osim toga godine 87. pne. za vrijeme građanskog rata optimata i populara od strane optimatskog Senata imenovan za konzula *suffecta*, odnosno zamjena za popularskog konzula Lucija Kornelija Cinu, prognanog iz Rima nakon sukoba s kolegom Gnejem Oktavijem. Na tom je mjestu pregovarao sa Cinom koji se uz pomoć Gaja Marija vratio u Rim. Merula je podnio ostavku, ali se ubrzo nakon toga našao na Marijevom spisku za likvidaciju. Čuvši da su protiv njega podignute lažne optužbe, preduhitrio je ubice prerezavši vene u Kapitolskom hramu.

Tako je bilo ispražnjeno prestižno mjesto *Flamen Dialisa*. Godine 83. pne. je kao njegova zamjena nominiran Marijev mladi nećak Julije Cezar, ali je ubrzo nakon toga Sula poništio nominaciju.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Gnaeus Octavius i Lucius Cornelius Cinna**  |  **Konzul (suffectus) Rimske Republike** *zajedno s Gnejem Oktavijem* 87. pne. | Slijedi: **Lucius Cornelius Sulla i Gaius Marius**  |
**Indo-Grčko Kraljevstvo** je naziv za helenističku državu, odnosno grupu država i raznih političkih entiteta koji su u 2. i 1. vijeku pne. postojali na području sjeverozapadnog i sjevernog dijela Indijskog podkontinenta. Nastalo je kada je Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo pod kraljem Demetrijem u prvoj polovici 2. vijeka pne. napalo sjever tadašnje Indije. Noovosvojena područja su se, međutim, brzo otcijepila od Baktrije i stvorila novi politički entitet. Historijski i drugi izvori poznaju oko tridesetak indo-grčkih vladara od kojih su mnogi međusobno ratovali.

Indo-Grčko Kraljevstvo je bilo najkasnije stvorena, najistočnija, ali i najizoliranija od svih helenističkih država. Zahvaljujući tome je opstala, odnosno doživjela uspon i prosperitet u vrijeme kada je helenizam na zapadu doživljavao svoj sumrak. Za Indo-Grke je također bilo karakteristično da su s vremenom počeli prihvaćati lokalnu hinduističku, ali i budističku kulturu; potonje je zaslužno za pojavu grko-budizma.

Indo-Grčko Kraljevstvo je u političkom smislu prestalo postojati nakon najezde Indo-Skita godine 10. n.e. Vjeruje se da su određene indo-grčke zajednice slijedećih nekoliko godina opstale pod kušanskom vlašću.

Eksterni linkovi
----------------

***Indo-Grčko Kraljevstvo*** na Wikimedijinoj ostavi

* News story of the latest archaeological discovery of artefacts dated back to Indo-Greek period
* Indo-Greek history and coins Arhivirano 2004-12-05 na Wayback Machine-u
* Ancient coinage of the Greco-Bactrian and Indo-Greek kingdoms
* Text of Prof. Nicholas Sims-Williams (University of London) mentioning the arrival of the Kushans and the replacement of Greek Language. Arhivirano 2007-06-10 na Wayback Machine-u
* Wargame reconstitution of Indo-Greek armies Arhivirano 2013-06-15 na Wayback Machine-u
* Files dealing with Indo-Greeks & a genealogy of the Bactrian kings
* The impact of Greco-Indian Culture on Western Civilisation
**Lucije Junije Silan Torkvat** (latinski: ) bilo je ime dvojice rimskih plemića, obojice potomaka cara Avgusta, od kojih je drugi Torkvat bio bratanac prvoga.

Umro 49. godine
---------------

**Lucije Junije Silan Torkvat** (umro 49. g. n. e.) bio je čukununuk rimskog cara Avgusta, sin Marka Junija Silana, konzula iz 19. g. n. e. i Emilije Lepide, kćeri Avgustove unuke Julije. Silan je 41. g. n. e. bio zaručen s Klaudijom Oktavijom, kćerkom cara Klaudija. Car mu je još kao dečaku udelio počasti i u njegovo ime priredio velelepne gladijatorske igre. No, kako je Agripina nameravala udati Oktaviju za svog vlastitog sina Domicije, koji je kasnije zavladao carstvom pod imenom Neron, morala je ukloniti Silana s puta. Zato ga je pred lakovernim Klaudijem optužila za incestuoznu vezu sa sestrom Junijom Kalvinom. Godine 48. n. e. Lucije Vitelije Stariji, "lažljiva ropska duša pod maskom cenzora", kako ga naziva Tacit, isključio je Silana iz članstva senata, a nakon toga Klaudije ga je prislio da se odrekne pretorske dužnosti, koju je ovaj vršio iako nije dostigao minimalnu starosnu dob potrebnu za taj položaj. Istovremeno je Klaudije raskinuo i zaruke Silana i Oktavije. Početkom 49. g. n. e. Oktavija se udala za Nerona, a Silan, znajući da mu ionako neće biti dopušteno da živi mnogo duže, oduzeo je sebi život na dan njihovog venčanja.

Umro 65. godine
---------------

**Lucije Junije Silan Torkvat** (umro 65. g. n. e.) bio je sin Marka Junija Silana, konzula iz 46. godine, koga je Agripina oterala u smrt, čukununuk Avgustove kćerke Julije, odnosno pre unuk Avgustove unuke Julije, dakle, pored Nerona, jedini izdanak Avgustove krvi. Nakon očeve smrti odgojio ga je čuveni rimski pravnik Gaj Kasije Longin, suprug njegove tetke, sestre njegovog oca, Junije Lepide. Njegove vrline i poreklo koje je vodio od Avgusta izazivale su Neronovu mržnju i zazir, pa je 65. g. n. e. zajedno s Kasijem i Junijom Lepidom, bio optužen za kovanje zavere protiv cara, kao i za incestuoznu vezu sa svojom tetkom Lepidom. Silan je osuđen na progonstvo, te je prebašen u Ostiju, odakle je trebalo da bude prevezen na ostrvo Naksos; međutim, iz Ostije je prebačen u Apuliju, gde je ubrzo i smaknut. Ime meseca juna *(Iunius)* bilo je tad promenjeno u "germanik" *(Germanicus)*, budući da su navodni zločini dvojice Torkvata bacili zlu kob na staro ime.

Literatura
----------

* Smith, William (1867), „Silanus, Junius (13)",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Boston
* Smith, William (1867), „Silanus, Junius (15)",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Boston
* Crepajac, Ljiljana (1970). *Kornelije Tacit: Anali*. Beograd: SKZ.
**Lockheed C-130 Hercules** je jedan od najpoznatijih teretnih aviona za vojne i civilne potrebe. Njegova produkcija je iznos potrebe USAF-a za turbopropelerskim transportnim avionima za *Military Airlift Command* (MAC) a sadašnji *Tactical Air Command* (TAC). Prvi prototip sa nazivom *YC-130* je letio 23. augusta 1954. godine. Prvi serijski avion tipa *C-130A* je poletio 7. aprila 1955. i od decembra 1955. se dodjeljuje jedinicama TAC-a. Od 1955. je na različite civilne i vojne organizacije isporučeno više od 2000 komada ovoga aviona. jedna od varianti ovog aviona je *JC-130B* koja se koristi za vađenje satelitskih kapsula iz mora poslije njihovog povratka na zemlju. Varijanta *HC-130E* je jedan SAR (SAR=*S*earch *A*nd *R*escue) avion za spašavanje raketnih posada po njihovom povratku na zemlju. Zadnja varijanta je *C-130J* *Advanced Hercules* koja od 1989. zamjenjuje zastarjele *C-130E* u američkim zračnim snagama.

Tehnički podatci (C-130H)
-------------------------

| Podatci | Jedinice |
| --- | --- |
| Godina produkcije | 1951- |
| Firma | Lockheed |
| Raspon krila | 40,41 m |
| Dužina | 29,79 m |
| Visina | 11,61 m |
| površina krila | 162,11 m² |
| Težina (prazan) | 34.702 kg |
| Mogući tovar | 18.140 kg |
| Težina (maksimalna pri startu) | 79.379 kg |
| Putnici | - |
| Posada | 4 |
| Brzina | 650km/h |
| Visina leta | 10.058 m |
| Dužina leta | 3602 km, natovaren sa 18.140 kg |
| Pogon | 4x Allison T56-A-15LFE propelerska turbina |
| Snaga | 4x 3362 kW (4572 KS) |

Linkovi
-------

Službena stranica

***Lockheed C-130 Hercules*** na Wikimedijinoj ostavi
**Fok** (starogrčki: ) ime je eponimnog heroja Fokide u grčkoj mitologiji. Antički izvori spominju više osoba istog imena, od kojih se za bar dvojicu navodi da je po njima nazvana Fokida. Na jednoj sholiji uz *Ilijadu* kao dva moguća eponimna heroja Fokide navode se Fok, sin Eaka i Psamate, i Fok, sin Posejdona i Pronoje.

Eakov sin
---------

Fok sa Egine bio je sin Eaka i nereide Psamate, te suprug Asterijin ili Asterodijin, koja mu je rodila Panopeja i Krisa. Fok je bio vrlo vešt u junačkim igrama i atletskim nadmetanjima, pa su njegova ljubomorna polubraća, Telamon i Pelej, uz podršku svoje majke, Endeide, odlučili da ga ubiju. Telamon (ili Pelej) ubio ga je diskom ili, prema drugim izvorima, kopljem. Dva brata skrivali su ovaj čin, ali je ubistvo ipak izašlo na videlo, nakon čega su morali bežati s Egine. Psamata se kasnije osvetila za ubistvo svog sina tako što je među Pelejevu stoku poslala vuka, ali ga je neposletku, na Tetidin nagovor, pretvorila u kamen. Fokov grob su pokazivali na Egini.

Kasnije se pripovedalo da je Fok pre smrti napustio Eginu i nastanio se u centralnoj Grčkoj, gde se sprijateljio s Jasejem te da je svoju novu domovinu po svom imenu nazvao Fokidom. Tu se oženio Asterodijom (ili Asterijom ili Asteropejom), koja mu je rodila blizance Krisa i Panopeja, eponimne heroje istoimenih fokidskih gradova.

Ornitionov sin
--------------

Fok iz Korinta bio je sin Ornitionov ili, prema drugima, Posejdonov, pa je možda identičan s Fokom koji se spominje na navedenoj sholiji uz *Ilijadu*. Fok je predvodio koloniste iz Korinta u oblast Titoreje i planine Parnasa, koja je po njemu nazvana Fokidom. Za Foka se pričalo i da je Antiopu, Niktejevu kćerku, izlečio od ludila, kojim ju je kaznio Dionis, i zatim se njome oženio. Fokov i Antiopin grob pokazivao se u Titoreji.

Literatura
----------

* Schmitz, Leonhard (1867), „Phocus (1)",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, **1**, Boston, pp. 8
* Schmitz, Leonhard (1867), „Phocus (2)",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, **1**, Boston, pp. 8
* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.
Koordinate: 48° 10′ 39″ SG Š, 16° 22′ 43″ IGD

Zgrada EKH, na zastavi piše: "Ni jedan dan bez autonomnog centra."
**EKH** (*Ernst Kirchweger Haus* – Kuća Ernsta Kirhvegera) je zgrada u Beču, koja je 23. juna 1990. skvotirana i pretvorena u međunarodni, multikulturni, antifašistički centar, koji udomljuje emigrante, izbeglice, lokalne aktiviste i političke grupe. 

Zgrada je izgrađena 1920-ih kao škola za radnice i radnike iz Češke i Slovačke. 1945. prelazi u vlasništvo Komunističke partije Austrije. U vreme kada su je zauzeli autonomeni i turski aktivisti, veći deo zgrade je već godinama bio van upotrebe. Kuća je nazvana po antifašisti i preživelom logorašu Ernstu Kirhvageru, koji je ubijen 1965. godine tokom demonstracija protiv neo-nacističkog profesora Tarasa Borodajkeviča, bivšeg člana NSDAP.

2004. je vlasnik kuće, Komunistička partija Austrije, prodala EKH agenciji za trgovinu nekretninama. Skvoterima je pretilo iseljenje, ali posle mnogo protesta i akcija, agencija je prodala zgradu bečkoj opštini jula 2005. i pretnja iseljenjem je, za sada, prošla. 

U EKH-u se nalaze mnoge nezavisne i autonomne organizacije i inicijative, među kojima i organizacija za pružanje utočišta emigrantima, infošop, javna biblioteka i arhiv, muzički studio, krovna organizacija za grupe iz bivše jugoslavije i udruženje turskih radnika. Često se održavaju koncerti, diskusije i tribine. Ljudi sa svih strana sveta žive u kući. 

EKH definiše sebe kao "mesto diskusije, informisanja i otpora protiv dominantnih uslova života nedostojnih života, ovde i svuda".

Projekti
--------

Grafit "EKH bleibt" u Beču.
* Arhiv društvenih pokreta
* Radionica za bicikle
* Udruženje turskih radnika i omladine u Austriji
* Besplatne konsultacije za azilante i emigrante
* Besplatan privremeni smeštaj za izbeglice
* Ženske grupe i radionice
* Domaćice (Hausfrauen)
* Infomaden (infošop)
* Kvir grupa
* Rechtshilfebeisl (pank grupa protiv represije)
* Rosa Antifa (lokalna antifašistička grupa)
* Udruženje za audio-vizuelno samoodređenje
* Narodna biblioteka
* Narodno pozorište "Volxtheater Favoriten"

Slogani
-------

Transparent "EKH Bleibt"
* Zemlja onima koji je obrađuju.
* Sredstva za rad onima koji ih koriste.
* Kuće onima koji u njima žive.

Vanjske veze
------------

***Ernst-Kirchweger-Haus*** na Wikimedijinoj ostavi

* Sajt EKH
* Protesti protiv iseljenja EKH Arhivirano 2006-11-07 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Skvotovi |
| --- |
| 
ABC No Rio • 
AKC Akcija • 
ASCII • 
Anatopija • 
Blauwe Aanslag • 
Bussana Vecchia • 
Can Masdeu • 
Can Pasqual • 
Centro Popolare Autogestito • 
Cine Princesa • 
DžKC • 
Ernst-Kirchweger-Haus • 
ELF eksperiment • 
Ex-Steffi • 
Elektromadonna • 
EuroDusnie • 
Grande Hotel Beira • 
Hafenstrasse • 
Köpi • 
KTS (Freiburg) • 
KUDRUC • 
Karlo Rojc • 
Kristijanija • 
Kulturzentrum Reithalle • 
Kunsthaus Tacheles • 
Leonkavalo • 
Londonski socijalni centar • 
Metelkova mesto • 
Molino • 
NDSM • 
Navalkejigo • 
Prestes Maia • 
Rampart socijalni centar • 
Rebel House • 
Rote Fabrik • 
Rote Flora • 
Slaakhuys • 
St. Agnes Place • 
Ungdomshuset • 
Univerzalna ambasada • 
Užupis • 
Villa Amalia • 
Vila Kiseljak • 
Villaggio Globale
 |  |
Fototranzistor sa metalnim kućištem
**Fototranzistor** je tranzistor čija se kolektorska struja mijenja pod uticajem svjetlosti koja pada na njega. Zbog te osobine, nalazi primjenu kao elektronski senzor (osjetilo) i pojačavač. Bitna osobina fototranzistora je da on osim detekcije, vrši i ulogu pojačavača, za razliku od fotodiode.

Fototranzistor je načinjen od puluprovodnog materijala kao i obični bipolarni tranzistor. Baza fototranzistora je otvorena za ulaz svjetlosti. Ako su fotoni svjetlosti koji padaju dovoljno visoke frekvencije (dovoljne energije), stvoriće struju baze, koja pojačana postaje znatna struja kolektora. Pošto je baza u stvari detektor, fototranzistori najčešće nemaju poseban bazni izvod već samo dva, kolektor i emiter.

Primjena
--------

Zbog brze reakcije na svjetlosni nivo, koriste se za većinu primjena u optoelektronici. Postoje mnoge vrste koje su osjetljive na infracrveni dio spektra. Primjer upotrebe su optički izolacioni parovi (optokapleri), senzori pozicije (enkoderi), brojači proizvoda na fabričkoj traci i drugi.

Materijal
---------

Materijal je silicijum (Si), kao i za obični bipolarni tranzistor. Postoje NPN i PNP tipovi.

Simbol
------

Simbol fototranzistora je prikazan na slici.

Simbol fototranzistora

Prednosti i mane
----------------

Prednosti su niska cijena i brz rad (u odnosu na fotootpornik). Mana je nešto sporije vrijeme reakcije od fotodiode.

Vidi još
--------

* Optoelektronika
* Fotootpornik
* Fotodioda

Spoljašnje veze
---------------

* (`en`) Korištenje fototranzistora u robotu za praćenje linija
*Ovo je članak o ratnom brodu iz drugog svjetskog rata. Za istoimeni brod iz prvog svjetskog rata. vidi HMS King George V (1911)*

**HMS King George V** *(pennant number 41)* bio je britanski bojni brod, izgrađen 1939. godine. Prvi iz klase bojnih brodova King George V, i drugi koji je nazvan po kralju Đuri V.

Izgradnja
---------

U skladu sa tradicijom imenovanja novog bojnog broda po aktualnom monarhu, trebao je nositi ime *King George VI*, po kralju Đuri VI. no on je naložio admiralitetu da se brod nazove po njegovom ocu. Izgrađen je u brodogradilištu *Vickers-Armstrong* u Newcastle upon Tyne, gdje je kobilica položena 1. siječnja 1937. Porinut je 21. veljače 1939. a uveden u službu 11. prosinca 1940.

Služba u Royal Navy
-------------------

*HMS King George V* počeo je pratiti konvoje 1941. Također je sudjelovao u neuspješnoj potrazi za njemačkim bojnim krstašima *Scharnhorst* i *Gneisenau*, za vrijeme njemačke *operacije Berlin*. Postao je glavni brod domovinske flote pod zapovjedništvom Admirala Johna Toveya nakon potapanja bojnog krstaša *HMS Hood*, te je sudjelovao u lovu na brod koji ga je potopio, njemački bojni brod *Bismarck*. 27. svibnja 1941. direktnim pogocima u nadgrađe ubrzao je kraj Bismarcka koji tone kasnije istog dana. Za vrijeme pratnje konvoja *PQ-15* u Murmansk, sudara se s razaračem *HMS Punjabi* i potapa ga, dok sam trpi oštećenje pramca.

King George V na Islandu s oštećenim pramcem nakon sudara s *HMS Punjabi*.
U Sredozenmom moru *HMS King George V* pokrivao je operaciju iskrcavanja na Siciliju, nazvanu *operacija husky*. Prevozio je i britanskog premijera Churchilla sa teheranske konferencije natrag u Britaniju. Od 1944. do kraja rata *King George V* služio je u britanskoj pacifičkoj floti, te je bio prisutan u Tokijskom zaljevu za vrijeme potpisivanja japanske kapitulacije. Ponovo je postavljen za glavni brod domovinske flote 1946. Samo tri godine kasnije, povučen je u rezervnu flotu, te 1957. izrezan u Dalmuiru u Škotskoj.

Vidi još
--------

* **Klasa King George V (1939)**
	+ *HMS Prince of Wales (53)*
	+ *HMS Duke of York (17)*
	+ *HMS Howe (32)*
	+ *HMS Anson (79)*

Izvori
------

1. ↑  „Technical information". uboat.net/.

Vanjske veze
------------

***HMS King George V (41)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Foto galerija na www.maritimequest.com
Koordinate: 0° 31' sgš, 25° 11' 59" igd
**Kisangani** (fr. *Kisangani*, bivši *Stenlivil*) je grad u Demokratskoj Republici Kongo u Centralnoj Africi. Glavni je grad provincije Orijentale i ima 682 599 stanovnika (2004). U gradu postoji univerzitet. 

Položaj Kisanganija u DR Kongo
Nalazi se kod mesta gde se reka Lualabo uliva u reku Kongo, severno od Vodopada Bojoma (Stenlijevi vodopadi). 

Trgovačku postaju na mestu današnjeg grada osnovao je Henri Morton Stenli decembra 1883. Grad je puno stradao u ratu u Kongu 1999. i 2000, kada je bio poprište sukoba armija Ugande i Ruande. 

Stanovništvo se uglavnom bavi sitnom poljoprivredom. U blizini Kisanganija postoje runici dijamanata.

Transport
---------

U gradu se nalazi međunarodni aerodrom „Bangoka". Kisangani je lokalnom prugom spojen sa gradom Ubundu, dok je nacionalnom prugom spojen sa gradom Goma na istoku zemlje. 

***Kisangani*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 151280791
* LCCN: n81080866
* GND: 4030866-2
* NKC: ge134270

 |
*Žrtveni jarac* od Vilijam Holman Hant
**Žrtveni jarac** je nevina žrtva na koju je usmerena nagomilana, potisnuta i pomerena agresivnost okoline i koja ispašta za tuđe grehe. Ovaj fenomen je opisao i dao mu naziv antropolog Dž. Dž. Frejzer. Naziv potiče od poznate biblijske priče, ο jarcu kojeg su stari Jevreji svake godine ritualno žrtvovali tako što su ga izgonili u pustinju natovarenog njihovim gresima, kako bi Bog iskalio svoju ljutnju na toj životinji, kažnjavajući nedužnog jarca, a ne njih. 

U trećoj Mojsijevoj, 16, 8-22, daje se zapovest o žtrvovanju jarca: dva jarca se žrtvuje, jedan za milost Božiju, drugi za demona Azazela. Na drugog jarca se simbolično prebacuju sopstveni gresi da bi se zatim izgonio u pustinju, gde bi se demon bacio na njega:

*I neka Aron baci žreb za ta dva jarca, jedan žreb Gospodu a drugi žreb Azazelu. I neka Aron prinese na žrtvu jarca na kog padne žreb Gospodnji, neka ga prinese na žrtvu za greh. A jarca na kog padne žreb Azazelov neka metne živa pred Gospoda, da učini očišćenje na njemu, pa neka ga pusti u pustinju Azazelu. ......... I metnuvši Aron obe ruke svoje na glavu jarcu živom, neka ispovedi nad njim sva bezakonja sinova Izrailjevih i sve prestupe njihove u svim gresima njihovim, i metnuvši ih na glavu jarcu neka ga da čoveku spremnom da ga istera u pustinju. I jarac će odneti na sebi sva bezakonja njihova u pustinju; i pustiće onog jarca u pustinju.* (3 Moj. 16, 8-22)
Žrtveni jarac se traži i nalazi posebno u onim kriznim društvenim situacijama kada, usled frustracije, nagomilana agresivnost stanovništva nema gde da se isprazni, jer se ne sme usmeriti na moćne predstavnike vlasti. Tada se kao objekt potisnute agresivnosti u ulozi žrtvenog jarca nalaze obično manjinske i marginalne grupe (Crnci, Romi, Jevreji, homoseksualci i sl.) koje su nezaštićene i zato predstavljau lak i nemoćan plen. 

Traženju žrtvenog jarca naročito su sklone nesigurne, sadističke i autoritarne ličnosti. Pražnjenje nagomilane agresivnosti na marginalnim grupama koje imaju ulogu žrtvenog jarca dovodi do homogenizacije osnovne, većinske grupe i do zadovoljenja sadističkih sklonosti pojedinca.

***Žrtveni jarac*** na Wikimedijinoj ostavi
**Kovačnice (majdani) u selu Očevlje**, su tri aktivne kovačnice porodica Jozeljić, Gogić i Vijačkić, opština Vareš, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 06. do 11. januara 2011. godine, donijela je odluku da se kovačnice proglase za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Marti Cheery, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući) i Ljiljana Ševo.

Selo Očevlje nalazi se u podnožju planine Zvijezda (planina), 18 km sjeveroistočno od Vareša, odnosno 14 km od Krivaje u pravcu Olova. Selo se prostire na obje strane rječice Očevice, lijeve pritoke rijeke Krivaje. Prosječna nadmorska visina sela iznosi oko 850 m. 

Prvi put spominje se 1485. godine, o čemu svjedoči i tabla postavljena na ulazu u ovo selo. Nakon što je Austro-Ugarska monarhija uspostavila svoju vlast u Bosni i Hercegovini, majdani se zatvaraju a u Varešu se 1891. godine pravi prva željezara. Jedini majdani koji su nastavili raditi bili su oni u Oćeviji.

Osnovna vrijednost ovih kovačnica (majdana) ogleda se u autentičnosti, i to oblika glavnog i sporednih objekata, proizvodnog pogona i mašina, proizvodnje i proizvoda, organizaciji rada i arhaičnosti terminologije. Kovačnice rade zahvaljujući vodenoj snazi rijeke Očevice koja pokreće majdanski čekić i ćumura – drvenog uglja pomoću čije toplote se predmeti zagrijavaju i oblikuju. Danas se najčešće proizvode kompleti sačeva, poljoprivredne alatke, alati potrebni za izvlačenje stabala iz šuma i potkove. Značajna je činjenica da majdandžije kao vrsne zanatlije mogu proizvesti brojne različite sitne predmete u odnosu na zahtjev kupca.

Opis
----

Osnovni elementi majdana su: brana, vodojaža, visoki rezervoar (lađa), sistem žljebova (badnjevi), rotacione osovine sa kolima, te sama radionica majdana sa pojedinim radnim mjestima potrebnim za različite faze proizvodnje.

Branom se voda od regularnog korita rijeke Očevice skreće u blagi pad vodojaže. Napravljena je tako da u vodojažu pritiče uvijek ista količina vode neovisno o snazi toka Očevice. 

Vodojaža je do tridesetih godina XX vijeka pravljena od drveta. Nakog tog perioda, zbog truljenja drveta i česte potrebe za zamjenom i opravkom dotrajalih dijelova ovog sistema, izvršena je zamjena savremenim materijalima - uglavnom betonom.

Literatura
----------

Vanjski linkovi
---------------

* Turistička zajednica ZDK


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |

* Zvanični sajt komisije za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
**MUD** je skraćenica engleskog izraza *multi-user dungeon*. U prevodu, ovaj engleski izraz znači "više-korisnički splet lokacija". MUD označava jedan tip više-igračke računarske igre u kojem se cela interakcija između igre i igrača, kao i između dva ili više igrača odigrava putem teksta. 

Doslovan prevod izraza engleske reči *dungeon* srpskohrvatskim "tamnica" ne prenosi ekvivalentno značenje izraza *dungeon* u razmatranoj sintagmi. Prevod koji predlažemo za termin *dungeon* glasi "splet lokacija". Lokacija, naime, predstavlja strukturni element simuliranog sveta. Taj simulirani svet, unutar kojeg se obično odvija igra, čini jedan od ključnih sastavnih delova MUD-a, i sastoji se od spleta lokacija. 

Reprezentacija lokacije i objekata koji se nalaze na njoj je potpuno tekstualna. U tom pogledu, MUD je identičan interaktivnoj prozi. Igrač, koji je unutar igre predstavljen jednim likom, likom koji se nalazi na lokaciji unutar igre, zadaje tom liku naredbe putem unosa teksta. Putem tih naredbi lik interreaguje sa drugim objektima na lokaciji unutar simuliranog univerzuma igre.
**Žman** je naselje i lučica na jugoistočnom dijelu Dugog otoka, sjeverozapadno od Sali i Zaglava i jugoistočno od Luke. 

Stariji dio naselja leži u unutrašnjosti iznad obale, a noviji uz obalu uvale Žmanšćice. Ispred obale su otočići *Krknata* i *Vaka*, a mjesto je okruženo brdima *Gračina*, *Veliki i Mali Slotinjak*. Gospodarska je osnova poljodjelstvo, vinogradarstvo, ribarstvo i turizam. Plodna polja u okolici Žmana zimi se pretvaraju u *Malo i Veliko jezero*. Na regionalnoj je prometnici koja prolazi uzduž otoka. 

Prvi se put spominje u 13. stoljeću pod nazivom *Mežano*. Župna crkva sv. Ivana (trobrodna bazilika) spominje se od 13. st. ali nije sačuvala prvobitne oblike.

Poznate osobe
-------------

* Joso Špralja

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Žman** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Sali |
| --- |
| Božava • Brbinj • Dragove • Luka • Sali • Savar • Soline • Veli Rat • Verunić • Zaglav • Zverinac • Žman |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Hrvatska***  |
***Maan Gaye Mughal-E-Azam*** (hindi: ) je indijska akcijska filmska komedija snimljena 2008. godine u režiji Sanjaya Chhela. Predstavlja remake crno-bijele klasične hollywoodske komedije *Biti ili ne biti* iz 1942. godine. Radnja je premještena u Indiju 1993. godine, u doba velikih međuvjerskih napetosti i nereda izazvanih uništenjem džamije Babri Masjid. Protagonisti su članovi glumačke trupe u Goi koji slučajno otkriju planove lokalnog gangsterskog bosa da, u dosluhu sa pakistanskom tajnom službom ISI i korumpiranom policijom, postavi niz bombi kako bi destabilizao indijsku vladu, a što oni, koristeći svoje vještine odlučuju spriječiti. Film nije imao dobre kritike.

Uloge
-----

* Mallika Sherawat ... Shabnam
* Rahul Bose ... Arjun
* Paresh Rawal ... Uday Shankar Mazumdar
* Kay Kay Menon ... Haldi Hassan
* Manoj Joshi (glumac) ... Police Inspector Patil
* Zakir Hussain (glumac) ... Show Director Dubey
* Pawan Malhotra ... Qayyum Cable (Maut ka Lable)

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *Maan Gaye Mughal-E-Azam* na IMDb-u (`en`)
**MV *Sirius Star*** je supertanker u vlasništvu i pod upravljanjem tvrtke Vela International Marine. Brod je dug 333 metara, širok 60 m i može prevoziti 2.000.000 barela (320.000.000 litara) sirove nafte. *Sirius Star* je sagradila tvrtka Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering u gradu Geoje (dong Okpo), Južna Koreja.

Historija
---------

Kobilica je položena 29. 10. 2007. godine, a brod je porinut 28. 3. 2008. godine. Sjedište kompanije Vela se nalazi u Ujedinjenim Arapskim Emiratima i podružnica je saudijske državne naftne kompanije Saudi Aramco. Od svoga porinuća brod plovi pod zastavom Liberije, a matična luka mu je Monrovia. Brod je postao međunarodno poznat nakon što je 15. studenoga 2008. otet oko 450 nautičkih milja jugoistočno od obale Kenije, zajedno sa 25 članova posade i punim teretom nafte. Brod su oteli Somalijski gusari. 

### Ostali podatci

* Trup: dvostruk
* IMO: 9384198,
* MMSI: 636013447
* Call Sign: A8NA7
* Brzina: maksimalna i prosječna 14.3 / 13.7 čvorova

***MV Sirius Star*** na Wikimedijinoj ostavi
**Fuego** (španjolski: *Volcán de Fuego*, što prevedeno znači *Vatreni vulkan*) je stratovulkan u masivu Sierra Madre de Chiapas, na granici Gvatemlskih departmana; Chimaltenango - Escuintla - Sacatepéquez, visok 3,763 metara.

Karakteristike
--------------

Vulkan se nalazi 18 km jugozapadno od grada Antigua Guatemala i jedan je tri stratovulkana koji ga okružuju.

Posljednju erupciju imao je u februaru 2023. zbog nje je evakuirano 10,000 ljudi.
Tokovi lave protezali su se 13 km od kratera, a eksplozije su svaki dan izbacivale užareni materijal 100-400 metara iznad vrha.

### Historija

Fuego snažno eruptira od januara 2002. a aktivan je od 1531. Eksplozije sa emisijama pepela i lave traju od 2018.

Česte eksplozije koje su trajale od aprila do maja 2022. proizvodile su udarne valove i vibracije koje su potresale krovove i prozore u naseljima pored vulkana. 
Stupovi pepela dizali su uvis 4-5 km, a lava se slijevala gotovo do podnožja.

Između jula 2018. i marta 2019. Fuego je povremeno eksplodirao i izbacivao lavu.

Eruptirao je u januaru 2013. i izbacivao lavu.

Zbog erupcije u septembru 2012. evakuirano je 33,000 ljudi. Erupcije su proizvele emisije pepela koje su bile vidljive u glavnom gradu Ciudad Guatemali, udaljenom 75 km. 
Na dan erupcije dogodio se i potres magnitude 4,2 sa epicentrom 47 km južno od vulkana. 
Eksplozivnoj fazi erupcije prethodilo je izbacivanje 100 m dugog toka lave niz bok.

Erupcija 1974. bila je najveća nakon 1932. oblaci pepela uzdizali su se do 11 km iznad vrha.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Fuego Volcano*" (engleski). Global Volcanism Program. Pristupljeno 17.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Fuego (vulkan)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Fuego* (`en`)
**Luigi Mioni** je najugledniji istarski rani fotograf i prvi pulski fotograf. Rođen je na Malom Lošinju.

Prvi stalni fotografski studio u Puli bio je svakako onaj što ga je 1862. otvorio Luigi Mioni. To se zbivalo u razdoblju kada je Pula započela svoj urbanistički razvoj nakon što je postala glavna austrijska ratna luka. Godine 1871. njegova su djela i vedute premijerno prikazane na izložbi u Trstu, a 1873. dobio je nagradu za reprodukcije na svjetskoj izložbi u Beču. Godine 1875. dodijeljena mu je diploma bečkog fotografskog društva. Ime Mionija pojavljuje se ponovo u Puli krajem 19. stoljeća i u prvim desetljećima 20. stoljeća. Studio je djelovao pod imenom Erminio (Erminius) Mioni, a pozadina njegovih fotografija sadržavala je natpis "Nuovo studio fotografico" (*Novi fotografski studio*), smješten u Via Sergia (*Ulica Sergijevaca*). Ne zna se da li je Erminio bio u rodu s Luigijem.

Luigi Mioni djelovao je u Puli od 1862. do 1902. godine. Istodobno je od 1870. djelovao i u Trstu. Svoj bogati autorski rad započeo je gotovo u isto vrijeme s amaterom Luigijem Caenazzom.
kratki predudar
**Kratki predudar** (engl. , fr. *appoggiature* ) je vrlo kratak, obično nenaglašen ton koji prethodi glavnoj noti. Piše se sitnim notnim znakom za osminu, sa notnom crticom naviše i koso precrtanim barjačićem.

Za razliku od dugog predudara, kratki predudar oduzima neznatno od vrednosti prethodne note.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ***Piše se:*** |  |         ***Izvodi se:*** |  |  O ovom zvuku Play?/i |

*Kratki predudari* u kompoziciji za klarinet i klavir autora R. Lazića - V. Peričića: ***Lakrdijaš*** *(Melodične etide s klavirom II)*.

 

|  |
| --- |
| R. Lazić - V. Peričić: ***Lakrdijaš***. |
|  |
| *Kratki predudar* |

Izvori
------

1. ↑  Vlastimir Peričić, *Višejezični rečnik muzičkih termina*
2. ↑  R. Lazić - V. Peričić, *Osnovi teorije muzike*.
3. ↑  R. Lazić, Škola za klarinet: *Učim klarinet* IV.

Vidi još
--------

* Ukrasi u muzici
* Dugi predudar
* Dvostruki predudar
* Višestruki predudar
* Grupeto
* Praltriler
* Mordent
* Triler (muzika)
*Accipiter brevipes*
**Kratkoprsti kobac** (*Accipiter brevipes*) je vrsta malene ptice grabljivice iz porodice Accipitridae, u koju se također svrstavaju mnoge dnevne grabljivice poput orlova, škanjaca i eja.

Opis
----

Ovo je malena ptica grabljivica dužine 30-37 cm i s rasponom krila od 63-76 cm. Ima kratka zaobljena krila i podug rep, što su sve prilagodbe letu kroz šumu. Sličan je jastrebu, ali kraći rep i zašiljenija krila ga čine sličnijim sokolu. Ženka je veća od mužjaka, ali razlika između spolova nije tako upečatljiva kao kod jastreba. Mužjak je odozgo plavosive boje, sa tamnim vrhovima krila i crvenkastim prugama odozdo. Ženka je odozgo sive boje sa nešto tamnijim vrhovima krila. Odozdo ima crvenkaste pruge, a može imati i tamnu liniju na grlu. Mladunci su tamnosmeđi odozgo i imaju gaće sa tamnim prugama. Ima tamnu liniju na grlu.

Hrane se malenim pticama, kukcima i gušterima u šumama, oslanjajući se na iznenađenje u lovu.

Oglašavaju se sa oštrim "kee-wick".

Rasprostranjenost i razmnožavanje
---------------------------------

Kratkoprsti kopci nastanjuju Grčku i Balkan istočno do juga Rusije. Selice su, i zimuju od Egipta do jugozapadnog Irana. Sele se u velikim jatima, za razliku od rasprostranjenijeg jastreba. Gnijezde se na drveću i grade novo gnijezdo, obloženo lišćem, svake godine. Period nesenja jaja traje od maja do kraja juna. Ženka nese 3-5 jaja.

Drugi projekti
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **kratkoprsti kobac** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **kratkoprstom kopcu** |

***Kratkoprsti kobac*** na Wikimedijinoj ostavi
**Socijalistička revolucionarna partija** (ruski: *Партия социалистов-революционеров*; akronim: **PSR**, od ruskog *ПСР*), poznatiji po svom skraćenom imenu **Eseri** (ruski: , od  (latinički izgovor: *es-er*), koja je skraćenica od  – "socijalisti-revolucionari"), bila je ruska partija koja je predstavljala glavnu alternativu Socijaldemokratskoj radničkoj partiji tokom posljednjih godina vladavine cara Nikolaja Romanova.

Eseri su bili poznati kao partija koja ne preza od političkih atentata, na njih je pala sumnja da su ih izvršili najmanje stotinu, oni se nikad do kraja nisu odrekli terorizma kao metoda političke borbe. Njihov član ranio je i Vladimira Iljiča Lenjina 1918. godine.

Historija
---------

Socijalistička revolucionarna partija osnovana je 1901. kao partija agrarnih socijalista, okrenuta ruskom selu gdje je bila njihova baza. Oni su bili ideološki nasljednici Narodnjaka (populista) iz 19. vijeka. Njihov program se ukratko svodio na potrebu provedbe agrarne reforme i decentralizacije zemlje i struktura vlasti.

Nakon Februarske revolucije 1917. bili su najsnažnija i najveća socijalistička partija u Rusiji. Od februara do oktobra 1917. njeni članovi držali su najutjecajnije političke pozicije u zemlji, Aleksandar Kerenski bio je ministar pravosuđa, a nakon toga i premijer, a Viktor Černov ministar poljoprivrede, ukratko imali su silan utjecaj na rad privremene vlade. 

Eseri su na izborima za Ustavotvornu skupštinu, održanima u novembru 1917, osvojili 410 mjesta (za usporedbu boljševici samo 175), ali su se duboko podijeljeli oko pristupa Oktobarskoj revoluciji. Njihova radikalna frakcija **Lijevi socijalistički revolucionari**, pridružila se boljševicima i sudjelovala u radu sovjetske vlade sve do jula 1918. kad su ih boljševici na Sveruskom kongresu sovjeta izbacili iz vlade.

Nakon tog su se pridružili bjelogardejcima u Ruskom građanskom ratu u kom su nakraju pobjeđeni od Lenjinovih boljševika.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Socialist Revolutionary Party*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 2. 10. 2013.

Vanjske veze
------------

* Party of Socialist Revolutionaries (`en`)}
* *Socialist Revolutionary Party* (`en`)}
Ganglion
**Ganglion** (lat. *ganglion*) predstavlja skup tela nervnih ćelija, koja obrazuju strukture nalik na čvorove. Oni su pridodati autonomnom nervnom sistemu, pojedinim moždanim i svim kičmenim živcima. Na osnovu morfoloških i funkcionalnih karakteristika, ganglioni se dele na: senzitivne i vegetativne (autonomne).

*Senzitivni ganglioni kičmenih nerava* (lat. *ganglion sensorium nervi spinalis*) su smešteni u njihovim zadnjim korenovima, odnosno u blizini mesta spajanja prednjih i zadnjih korenova kičmenih nerava. Ćelije spinalnih senzitivnih gangliona imaju samo jedan nastavak, koji se deli na centralni i periferni produžetak. Postoje dva tipa ovih ćelija i nastavaka: opšti somatski i opšti visceralni.

*Senzitivni ganglioni moždanih živaca* (lat. *ganglion sensorium nervi cranialis*) su slični prethodnim sa izuzetkom gangliona trubno-ždrelnog živca koji sadrže bipolarne nervne ćelije. Pored ovog nerva, senzitivni ganglioni su pridodati i drugim kranijalnim živcima: trigeminalni ganglion za trograni živac, kolenasti ganglion za živac lica, gornji i donji ganglion za jezično-ždrelni živac i donji i gornji ganglion za živac lutalac.

*Vegetativni ganglioni* (lat. *ganglion autonomicum*) ima građu identičnu senzitivnim ganglionima, ali su im nervne ćelije multipolarne tj. sadrže veliki broj nastavaka. Vegetativne ganglije se dele na: simpatikusne i parasimpatikusne.
Koordinate: 41° 14′ 26" SGŠ, 22° 36′ 48" IGD

**Furka** (mak. *Фурка*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Furka je naselje u okviru opštine Dojran.

Prirodni uslovi
---------------

Furka je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Đevđelije, naselje je udaljeno 20 kilometara severoistočno.

Naselje Furka se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Naselje je položeno u omanjoj dolini, podno brda, na približno oko 320 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Furka je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 570 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%), a ostalo su Srbi.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* dojran-info.com Zvanična stranica opštine Dojran
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Dojran |
| --- |
| **Stari Dojran** • 
Durutlija • 
Đopčelija • 
Kurtamzalija • 
Nikolić • 
Novi Dojran • 
Organdžalija • 
Sevendeklija • 
Sretenovo • 
Furka • 
Crničani • 
Čaušlija • 
Džumabos |
**La Palma** je otok u Atlanskom oceanu u arhipelagu i španjolskoj autonomnoj zajednici Kanari, administrativno podpada pod Provinciju Santa Cruz de Tenerife.

Geografske karakteristike
-------------------------

La Palma ima površinu od 708 km² na kojoj živi 81,350 stanovnika.

Administrativni centar otoka i najveća luka je grad Santa Cruz de La Palma.

Otok leži na sjeveroistoku Kanarskog arhipelaga, sjeverno od zapadne obale Afrike. 
La Palma je goroviti otoka, vulkanskog porijekla, čija je najupečatljivija geografska karakteristika tog otoka je velika vulkanska kaldera - **Taburiente**, koja ima promjer od 10 km. 
Kaldera je danas organizirana kao nacionalni park. Njen zapadni rub probijen je kanjonom, iznad kog se stere planinski greben visok 2.423 metara kod vrha *Roque de los Muchachos*, gdje se nalazi astronomski opservatorij. 
Plodne padine vulkana, ispresjecane brojnim potocima i natapane obilnim kišama pokrivene su gustim šumama, osim na dijelovima gdje su tekli potoci lave za najnovije erupcije 1949. oni su još uvijek potpuno goli.

Privreda
--------

Privreda La Palme bazira se na turizmu i poljoprivredi. Na dobro navodnjavanim farmama uzgajaju se banane, paradajz i duhan, koji se izvoze iz luke Santa Cruz de La Palma.

Otok ima razvijenu cestovnu mrežu i aerodrom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*La Palma*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 29. 6. 2018.
2. 1 2  „*Otras disposiciones*" (engleski). Boletin oficial del Estado. Pristupljeno 29. 06. 2018.

Vanjske veze
------------

***La Palma*** na Wikimedijinoj ostavi

* *La isla de La Palma* (`es`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Kotač** ili **točak-serija** (engleski *wheel series*) je izraz koji se u američkoj TV-industriji koristi za dvije ili više, najčešće dramskih TV-serija koje se na programu neke TV-mreže emitiraju u istom terminu tokom televizijske sezone. Naziv dolazi od toga da se epizode pojedinačne serija ne emitiraju redovno svaki tjedan, nego se u redovnim intervalima "rotiraju" s epizodama drugih pojedinačnih serija.

Pojedinačne serije koje čine kotač-seriju imaju okvirno zajedničku temu ili žanr, ali su im radnje, junaci i stil u pravilu različiti. 

Prve kotač-serije su se pojavile krajem 1960-ih na programu američke TV-kuće NBC, a od njih je bila najpoznatija *The Bold Ones*. Još uspješnija je bila *NBC Mystery Movie*, koja se pojavila 1971. godine, i bila snimana punih sedam sezona, a kou su činili takvi hitovi kao što su *Columbo*, *McCloud* i *McMillan and Wife*.

Američke TV-kuće su od kraja 1970-ih napustile taj koncept, mada se on danas može pronaći na kablovskim mrežama kada se tokom sezone u jednom te istom terminu emitiraju dokumentarne serije srodne tematike.
| Historija Irskeserija članaka |
| --- |
| Rana historija |
| Rana kršćanska Irska |
| Rani srednji vijek i vikinška era |
| Normanska Irska |
| Rana moderna Irska 1536–1691 |
| Irska 1691–1801 |
| Unija s Velikom Britanijom |
| Historija Republike |
| Historija Sjeverne Irske |
| Ekonomska historija |

**Irski dobrovoljci** (engleski: *Irish Volunteers*, irski: *Óglaigh na hÉireann*) je naziv za paravojnu formaciju koju su 1913. godine osnovali irski katolici i zagovornici autonomije kako bi se oružjem oduprli Ulsterskim dobrovoljcima, paravojnoj formaciji irskih unionista i protestanata koji su oružjem pokušavali spriječiti izglasavanje, odnosno primjenu Treći zakon o autonomiji Irske.

Organizacija se, slično kao i protestanti, ilegalno naoružavala, a prema nekim procjenama, imala je oko 175.000 članova.

Međutim, sve vrijeme je u njoj tinjao sukob između umjerenjaka na čelu s Johnom Redmondom i radikalnih nacionalista iz Irskog republikanskog bratstva. Nakon izbijanja prvog svjetskog rata, Redmond je organizaciju iskoristio kako bi formirao Nacionalne dobrovoljce koji su borili u redovima britanske vojske. Njima je pristupila većina Irskih dobrovoljaca. 

Preostala manjina je došla pod utjecaj IRB, te sudjelovala u Uskršnjem ustanku. Godine 1919. su se rasformirali i prešli u Irsku republikansku armiju.
Poluotok Hel snimljen sa satelita Landsat godine 2000
**Poluotok Hel** (poljski *Mierzeja Helska*, kašupski *Hélskô Sztremlëzna*) je 35 km dug pješčani sprud, odnosno poluotok u sjevernoj Poljskoj koji dijeli Zaljev Puck od otvorenog Baltičkog mora. Smješten je u Okrugu Puck Pomeranskog vojvodstva.

Širina poluotoka varira od oko 300 m kod Jurata, do 100 metara na najužem dijelu do oko 1 km na vrhu (grad Hel). S obzirom da se poluotok sastoji od pijeska, često se za zimskih oluja pretvarau otok. Do 17. vijeka polouotok je bio lanac otoka koji su stvarali neprekinuto kopno jedino preko ljeta; za vrijeme Helske bitke godine 1939, poljske snage su aktivirale dinamit na poluotoku, pretvorivši ga u otok.

Danas postoji cesta i željeznica kroz poluotok koja spaja kopno s gradom Hel na njegovom vrhu. To je popularno turističko odredište. Ostali gradovi, luke i turistička odredišta su Jurata, Jastarnia, Kuźnica, Chałupy and Władysławowo.

Povezano
--------

* Utvrđena regija Hel
* Westerplatte

***Hel (poluotok)*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 235919936
* LCCN: sh89000559
* GND: 4074878-9
* NKC: ge913544

 |
**Gajac** je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Novalje, Ličko-senjska županija.

Povijest
--------

Ovo turističko naselje izgrađeno je na nenaseljenom području naselja Kolan i Novalja.

Iskazuje se kao naselje od 1991. 

U 2001. je nastalo dijeljenjem naselja Gajac između grada Novalje i grada Paga u Zadarskoj županiji.

Gajac je novije apartmansko naselje smješteno cca 2 km od Novalje, a od poznate plaže ZRĆE 1 km. Blaga klima, s mnogo sunca, u okruženju mora, vrtova i kamena, s pogledom na preljepi Velebit, čini poseban ugođaj gostima. Zbog dobre povezanosti, mnogobrojnih arheoloških lokaliteta, poznate gastronomske ponude i gostoljubivosti domaćina Gajac spada u poželjno odredište turista. Sapreko 3000 apartmana i dobrom ugostiteljskom i trgovačkom uslugom namjenski je građeno za odmor.

Stanovništvo
------------

Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 56 stanovnika te 21 obiteljskih kućanstava.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.***  

  

**Napomena:** Ovo turističko naselje izgrađeno na nenaseljenom području naselja Kolan i Novalja iskazuje se kao naselje od 1991. U 2001. nastalo dijeljenjem naselja Gajac između grada Novalja i grada Paga u Zadarskoj županiji.

Izvori
------

1. ↑  Popis stanovništva 2001. www.dzs.hr
2. ↑  Kućanstva prema obiteljskom sastavu i obiteljska kućanstva prema broju članova, Popis 2001. www.dzs.hr
3. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Gajac** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*
**Irska poezija** je specifična po tome što je njen razvoj i historiju, slično kao i irske književnosti općenito, obilježilo korištenje dva jezika - irskog i engleskog. Postojanje te dvije tradicije i međuodnos, kao i odnosi sa drugim književnostima na engleskom jeziku, su stvorili prilično raznovrstan opus koji se teško može kategorizirati. Irska poezija se, usprkos tome, smatra jednim od najprepoznatljivijih elemenata irske kulture. 

Najstarije sačuvane irske pjesme (na drevnom irskom jeziku) datiraju s početka 6. vijeka, dok najstarije irske pjesme na engleskom jeziku datiraju iz 14. vijeka. Međusobni uticaji te dvije tradicije su kulminirali u 19. vijeku kada se stvara poezija na engleskom jeziku koja preuzima teme i modele iz poezije na irskom jeziku. Tome su najveći doprinos dali pjesnici Keltskog preporoda s kraja 19. i početka 20. vijeka.

Poznati irski pjesnici
----------------------

* W. B. Yeats
* Seamus Heaney

Eksterni linkovi
----------------

* Wake Forest University Press, premier publisher of Irish poetry in North America
* Poetry Forum for Northern Ireland Arhivirano 2012-07-22 na Wayback Machine-u,
* SHOP contemporary poetry publishers Arhivirano 2009-04-15 na Wayback Machine-u
* Then Go Beyond the Reach of Road: An Evening with Poet Peter Fallon[*mrtav link*] Poetry reading at Boston University, video, March 30, 2009
* 
* Arhivirano 2010-06-19 na Wayback Machine-u