recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| ***Bičevanje Krista*** |
|  |
| **Piero della Francesca**, 1455. |
| tempera na drvu , 58,3 × 81,5 cm |
| Nacionalna galerija delle Marche, Duždeva palača, Urbino |

**Bičevanje Krista**, slavna slika Piera della Francesce iz 1455.-60. godine na kojoj je na najsmjeliji način prikazana ekstremna linijarna perspektiva koja je postala važna odlika rane renesanse.

Kompozicija slike je podijeljena na dva gotovo jednaka dijela jednim bijelim stupcem. U lijevom dijelu je u pozadini prikazan Krist kojega upravo bičuju, dok se u desnom dijelu nalaze tri stojeće figure, u nekom razgovoru i nesvjesne događanja iza njih.

Sitni detalji na tkaninama i draperijama njihovih luksuznih odora podsjeća na mletačka djela umjetnika kao što su Giovanni Bellini.

Ova slika je privukla mnogo pozornosti zbog neugodne teme, i premda danas postoje mnoge teorije o njezinom značenju, danas se smatra kako je ona bila pokušaj pomirenja Istočne i Zapadne Crkve u vrijeme turske opasnosti, te tako motiv *Bičevanje Krista* predstavlja patnje Konstantinopola. Tako bi se osobe na slici mogle protumačiti; krajnje lijeva figura bi bio turski sultan Murat II. a stojeće figure od lijeva prema desno: kardinal Bessarion, Toma Peleolog (brat bizantskog cara Ivana VIII.) i Niccolò III. d'Este, vojvoda od Ferrare i domaćin Mantovskog koncila gdje se predlagao križarski rat protiv Osmanlija.

Sposobnost umjetnika da strogu perspektivu, inače karakteristiku firentinske slikarske škole kojoj della Francesca nije izravno pripadao, kombinira sa dražešnošću nizozemske umjetnosti je bila nedostižna.

Slavni historičar umjetnosti, Kenneth Clark, svrstao je ovu sliku u deset najvažnijih u historiji umjetnosti, prozvavši ju "najveća mala slika u historiji".

Izvori
------

***Bičevanje Krista (Piero della Francesca)*** na Wikimedijinoj ostavi

1. ↑  30,000 Years of Art: The story of human creativity across time and space, Phaidon Press Inc. 2007. New York, str. 681. ISBN 978-0-7148-4789-4
2. ↑  Prema tvrdnjama historičarke Silvije Ronchey

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* BNF: cb11967682m (podaci)

 |
**Univerzitet u Göttingenu**, zvanično **Georg Avgust Univerzitet u Göttingenu** (nem. *Georg-August-Universität Göttingen*), javni je istraživački univerzitet u Göttingenu, u nemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Instituciju je 1734. godine osnovao George II od Velike Britanije dok je nastava na njemu počela 1737. godine. Univerzitet je osnovan s ciljem promovisanja ideala prosvetiteljstva. Najstariji je univerzitet u saveznoj državi i najveći po broju studenata.

Univerzitet u Göttingenu ranije je bio deo nemačke *Inicijative izvrsnosti* (nem. *Exzellenzinitiative*), a danas je član German U15 e.V. grupe vodećih nemačkih istraživačkih univerziteta kao i grupe Coimbra, koja okuplja vodeće evropske istraživačke univerzitete. Univerzitetska biblioteka jedna je od najvećih biblioteka u Nemačkoj. Kroz kolekciju Nemačkih štampanih materijala pokriva 18. vek i povezana je s "decenralizovanom Nacionalnom bibliotekom".

Vidi još
--------

* Lista univerziteta u Njemačkoj
* Obrazovanje u Njemačkoj
**Željezna garda** (rumunjski: *Garda de fier*), bila je rumunjska fašistička organizacija koja je između 1930. - 1941. bila glavna društvena i politička organizacija u Kraljevini Rumunjskoj.

Historija pokreta
-----------------

Nukleus pokreta bila je organizacija **Legija Arhanđela Mihaela** (*Legiunea Arhanghelul Mihail*) koju je 1927 osnovao Corneliu Zelea Codreanu, kao pokret koji se pozivao na obnovu zemlje u duhu kršćanstva i rasne čistoće, što je bila mješavina teškog antisemitizma i mističnog nacionalizma.

Parada Željezne garde u Bukureštu
1939.
Organizaciju su vrlo brzo nazvali Legija ili Legionarski pokret, Codreanu je 1930. osnovao vojno krilo pokreta Željeznu gardu, pa se to ime udomaćilo za čitav pokret. Legija je odlukom vlade zabranjena u decembru 1933. ali je obnovljena pod imenom **Sve za domovinu** (Totul Pentru Ţară) i procvjetala uz podršku kralja Carola II. Ponovno je zabranjena 1938. kad je kralj proglasio osobnu diktaturu i zabranio rad svih političkih partija.

Rad joj je ponovno dozvoljen nakon kraljeve abdikacije 1940. Tad su ušli u vladu generala Iona Antonescua, ali kako Gardijski ministri nisu bili u stanju riješiti nagomilane ekonomske i socijalne probleme i osigurati podršku masa za njegov režim on ih se uz pomoć vojske rješio u januaru 1941.

To je bio i kraj Željezne garde na rumunjskoj političkoj sceni.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Iron Guard*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 14. 02. 2015.

Vanjske veze
------------

***Željezna garda*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Iron Guard* na portalu Encyclopædia Britannica ()
**Manuel Belgrano** (Buenos Aires, 3. jun 1770. - Buenos Aires, 20. jun 1820.) bio je vojskovođa u Ratu za nezavisnost Argentine.

Biografija
----------

Nakon studija prava u Španjolskoj, Belgrano je 1794. postavljen za sekretara moćnog ceha trgovaca Buenos Airesa. Na tom se poslu istakao kao zagovornik liberalnih ideja, naročito u obrazovanju i ekonomskim reformama.

Prvo vojno iskustvo stekao je za vrijeme neuspješne britanske invazije na Vicekraljevstvo Río de la Plata 1806.-07. 
To je bilo vrijeme Napoleonskih ratova kad su sve veze sa Vicekraljevstva sa kolonijalnom metropolom1810. prekinute. 
Belgrano je postao član vladajuće hunte koja je pokušavala sačuvati teritorijalni integritet te bivše kolonije. Proslavio se nakon što je 1812. svojim dekretom usvojio buduću Zastavu Argentine.

Nakon što su udaljeni dijelovi zemlje odmetnuli, Belgrano je poslan sa malom vojskom na teritorij današnjeg Paragvaja, da ga stavi pod vlast hunte, ali nije uspio. 
Kasnije je porazio snage odane Španjolskom Imperiju na sjeverozapadu kod Tucumána i Salte, ali je 1813. poražen u Gornjem Peruu (današnja Bolivija). Zbog tog je 1814. smjenjen, a na njegovo mjesto je postavljen José de San Martín.

Belgrano je kao i mnogi drugi lideri Južnoameričkog pokreta za nezavisnost, u duši ostao monarhist, zbog tog je zajedno sa Bernardinom Rivadavijom otišao u Evropu u neuspješnu potragu za dobrim monarhom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6   „*Manuel Belgrano Argentine military leader*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 10.11.2023.

Vanjske veze
------------

***Manuel Belgrano*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Manuel Belgrano Argentine military leader* (na portalu Encyclopaedia Britannica) ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 72194660
* LCCN: n50006486
* ISNI: 0000 0001 0914 7680
* GND: 118989839
* SUDOC: 029745535
* BNF: cb12130353n (podaci)
* BNE: XX851635

 |
**Realni aikido** je borilačka veština odnosno stil aikidoa koji je nastao u bivšoj Jugoslaviji.

Osobine
-------

Tehnike su godinama istraživane i prilagođavane „realnim", konkretnim i životnim situacijama. Upotrebljivost tehnike i kretanja je isprobavana u obuci različitih vojnih i policijskih struktura u zemlji i inostranstvu, kako od strane majstora Vračarevića, tako i od njegovih najboljih učenika.

Od 2003. godine je zvanično registrovan u međunarodnoj USMA klasifikaciji borilačkih veština. Predstavlja defanzivan, izuzetno fleksibilan sistem odbrambenih tehnika, čije su osnovne karakteristike brzina i pravovremenost reagovanja, uklapanje u protivnikov napad, kontinuitet izvođenja tehnike i potpuna završna kontrola napadača, pomoću specifičnih poluga.

Tvorac realnog aikidoa je Ljubomir Vračarević, 10. dan – soke, koji se borilačkim veštinama bavi od 1969. godine. Nezadovoljan tradicionalnim japanskim aikido, baziranom na tradiciji i filozofiji koje su, po Vračareviću, jednom evropskom čoveku dosta strane, modifikovao je tehnike, korigujući ih sve dok nije za svoj pojam došao do optimalnih rešenja – kako najbrže, najefikasnije i najekonomičnije onesposobiti napadača. Realni aikido je prisutan u obuci telohranitelja i specijalnih jedinica vojske i policije, ali i u rekreativnom treniranju dece i odraslih.

Kao veština samoodbrane bez udaraca i borbe, veoma je primeren deci. U školama realnog aikidoa sa decom od 5-12 godina radi se po posebnom programu «Kroz igru do majstorstva» koji je baziran na razvoju psihofizičkih osobina dece. Vežbe zagrevanja deluju korektivno na držanje i kičmeni stub, poboljšavaju sinhronizaciju pokreta i ukupnu motoriku deteta. Tehnike samoodbrane su prilagođene dečjim mogućnostima, bez teških zahvata koji bi mogli dovesti do povređivanja. Popularnost realnog aikidoa u svetu i otvaranje velikog broja klubova uslovili su osnivanje Svetskog centra realnog aikidoa u Beogradu, 1993. godine koji koordinira rad svih klubova i federacija realnog aikidoa u svetu.

Spoljašne veze
--------------

* Zvanična stranica
|  |
| --- |
|  |

**Republika Nova Granada** (španjolski: *República de la Nueva Granada*) bila je suverena unitarna država koja je egzistirala od 1831 do 1858.

Historija
---------

Sredinom 1830-ih postao je neminovan raspad Velike Kolumbije, kad je septembru venecuelanski kongres usvojio novi Ustav, koji ju definira kao suverenu državu, gotovo istovremeno kao i Ekvador.

Republika Nova Granada zakonski je stvorena kao suverena država, nakon usvajanja Ustava u novembru 1831. ratificiranog 1832. pod predsjedanjem generala Joséa Maríe Obanda, privremeno zaduženog za vladu.

Nova republika prostirala se na teritoriju Departmana Cundinamarca Vicekraljevstva Nova Granada iz 1810.
To je bio prostor od nekih 2.243,000 km² ograničen između Kostarike, Karipskog mora, Venezuele, Brazila, Ekvadora i Pacifika, na kom je 1851. živjelo 2 miliona stanovnika.
Nova država reformirala je državnu upravu, ukinula departmane Velike Kolumbije, i umjesto toga podjelila zemlju na 19 provincija: Veragua, Panama, Chocó, Cartagena, Santa Marta, Riohacha, Socorro, Pamplona, ​​Mompós, Antioquia, Mariquita, Vélez, Casanare, Bogotá, Neiva, Cauca, Buenaventura, Popayán, Pasto, Arma i Cáceres.

Francisco Santander vodeća politička ličnost nakon Bolívara bio je predsjednik od 1832. do 1837. Njegovu vladavinu obilježio je napredak zemlje, u kojoj je počeo i industrijski razvoj.
Građanski rat koji je počeo nakon njegove smrti 1840. označio je kraj tih tendencija i ulazak zemlje u krizu.

Moderna politička historija Kolumbije započela je krajem 1840-ih razdvajanjem na Liberalnu i Konzervativnu partiju. 
General Tomás Cipriano de Mosquera, konzervativac za svog prvog mandata (1845.-49.) je kao kao predsjednik ukinuo državni monopol na prodaju duhana i zamjenio ga privatnim, time je povećao proizvodnju i izvoz duhana, ali je smanjio budžetski prihod države.

Smjenio ga je general José Hilario López, iz radikalne frakcije Liberalne partije, koja je cilj imala provesti reforme koje bi narodu donijele više sloboda.
Njegova vlada ukinula je ropstvo i čitav niz poreza i monopola, ali je ukinula zajedničko vlasništvo nad zemljom domorodačkih indijanaca. 
Ta mjera dovela je do tog, da su njihove male parcele u par godina, pokupovali veleposjednici, pa su postali napoličari i još siromašniji.

Porez toga López je službeno odvojio crkvu od države, preuzeo obrazovanje iz njenih ruku i podvrgao niže svećenike izborima.

Vladavina liberala izazvala je reakciju konzervativaca, koji su iskoristili nezadovoljstvo osiromašenog stanovništva i ponudili novi ustav koji je doveo do stvaranja nove države - Granadinske Konfederacije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*The republic to 1930*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 8.1.2023.
2. 1 2 3 4 5 6   „República de la Nueva Granada 1831-1858" (španjolski). Sogeocol. Pristupljeno 7.1. 2023.
3. ↑   „New Granada" (engleski). Country Studies (Library of Congress). Pristupljeno 8.1. 2023.

Vanjske veze
------------

* *República de la Nueva Granada 1831-1858* ()
**Snježana Mulić-Softić** (Sarajevo, 14. septembra 1962 ) je bosanskohercegovačka književnica i novinarka. U Sarajevu je zavšila osnovno, srednje i visoko obrazovanje.

Radila je kao urednica u Magazinu BH Dani, u listu Slobodna Bosna, na TV Hayat, jedno vrijeme kao glasnogovonica Bosna Bank International, a sada je na poziciji urednice na portalu Al Jazeera Balkans.

Bila je kolumnistica mnogih domaćih i inostranih medija. Uvrštena je u više antologija bosanskohercegovačke proze.

Autorica je dva dokumentarna filma: Pismo preporučeno srcem je dokumentarni film o životu za vrijeme opsade u općini Novi grad Sarajevo (film ima i francusku verziju i pirkazan je u Francuskoj), dok dokumentarno-igrani film Jetimi (Mebius film) govori o djeci iz miješanog braka u ratu u Sarajevu.

Društvo za ugoržene narode nominiralo ju je za Nobelovu nagradu za mir u projektu 1000 Peace Women 2005.

U obrazloženju za nominaciju, između ostalog, stoji i to da je Snježana Mulić prva novinarka iz BiH koja je ušla u tzv. zapadni Mostar (januar 1996), koji je kontrolirao HVO i tamo napravila reportažu i intervju sa gradonačelnikom tog dijela grada Mijom Brajkovićem, te da je bila prva novinarka iz Sarajeva koja je ušla u grad Srebrenicu i razgovarala sa stanovništvom, koje je uglavnom tu doselilo iz prigradskih sarajevskih naselja, a nakon reintegracije Sarajeva. Tekstovi su objavljeni u magazinu BH Dani.

Članica je P.E.N. Centra BiH.

Od 2012. je u braku s Osmanom Softićem

Izvori
------

1. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2013-02-10. Pristupljeno 2013-03-01.
2. ↑  „Snježana Mulić i Osman Softić". časopis *Gracija*. 4. XII 2012. Arhivirano iz originala na datum 2013-01-23. Pristupljeno 28. II 2013.

Bibliografija
-------------

* Sanduk po mjeri (Nagrada Naklade Zoro za najbolju neobjavljenu knjigu 2005)
* Krsta po meri; Slovenija, Družba Piano, 2011.
* Povratak, IK Buybook Sarajevo
* Return, Connectum Sarajevo, 2013.
* Sto dana tavana, Connectum Sarajevo, 2017.

Vanjske veze
------------

* Snježana Mulić na Twitteru
* Tekstovi na Al Jazeera Balkans
* Intervju na klix.ba 29. X 2009
* Arhivirano 2013-02-10 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 47091861
* LCCN: nb2008001771
* ISNI: 0000 0000 3856 5438
* BNF: cb15696316d (podaci)
* NSK: 000445573

 |
**Bitka kod Suse** se zbila godine 647. pne. između Asirskog i Elamskog Carstva. Asirski kralj Asurbanipal se umorio od elamskih nastojanja da potpirivanjem babilonskih pobuna ugroze njegovu vlast u Mezopotamiji te ih je odlučio prekinuti pohodom koji bi uništio elamski glavni grad Susu.

Pohod je započet godinu dana nakon što je ugušena pobuna u Babilonu, prilikom čega se ubio njen vođa, Asurbanipalov brat Šamaš-šum-ukin. Pohod je završio uspjehom, jer je elamska vojska uništena, nakon čega je slijedila okrutna asirska odmazda. Nju je Asurbanipal opisao na glinenoj pločici koju je godine 1854. bio otkrio Austen Henry Layard u Ninivi. Ashurbanipal je opisao svoj postupak s poraženim neprijateljem

> Susa, veliki sveti grad, stanište njihovih bogova, mjesto njihovih misterija, osvojio sam. Ušao sam u njihove palače, otvorio njihove riznice gdje su bili skupljeni srebro, zlato i blago... Uništio sam zigurat u Susi. Razbio sam njegove sjajne bakrene rogove. Sravnio sam hramove Elama; njihove bogove i boginje sam bacio u vjetar. Grobove njihovih drevnih i nedavnih kraljeva sam uništio, izložio suncu, a kosti odnio u zemlju Ashura. Opustošio sam pokrajine Elama a na zemlju bacao sol.
> 
> 
> – Ashurbanipal, 

Susa, opljačkana i uništena od strane Asiraca. Asurbanipalov brutalni pohod protiv Suse 647. pne. je trijumfalno prikazan na ovom reljefu. Grad je u plamenu dok ga asirski vojnici ruše s motikama i nose plijen.

V. također
----------

* Pad Elama

Izvori
------

1. ↑  „The Elamite Empire - All Empires". Arhivirano iz originala na datum 2007-09-27. Pristupljeno 2008-06-18.
2. ↑  Persians: Masters of Empire" ISBN 0-8094-9104-4 p. 7-8

**Greška u skripti: Ne postoji modul „Military navigation".**
**Zapatera** je drugi po veličini otok, nakon Ometepea na zapadu Jezera Nikaragva.
Nalazi se u vlastitom arhipelagu u kom oko njega postoji više od 10 drugih otoka i otočića, a najveći su; Isla del Muerte, Jesús Grandes, El Plátano i El Armado.

Karakteristike
--------------

Zapatera administrativno pripada Departmanu Granada, od kopna ga dijeli plitki kanal, koji na najužem dijelu ima 1 km.

Otok ima površinu od 52 km², dug je 11 i širok 7 km. 
Na njemu se nalazi mali štitasti vulkan Zapatera visok 629 metara.

Zapatera ima oblik pravokutnika, ali je vrlo razvedena brojnim malim zaljevima i sa tri stijenovita poluotoka koji se protežu na tri njegova ugla. 
Iako je mali ima brojne potoke, termalne izvore pa čak i jezero (*Laguna Zapatera*) dijamentra oko 600 metara, koje je prema hipotezama – ostatak drevnog kratera.

Na otoku živi 420 stanovnika koji se bave poljoprivredom.

Iako je u prošlosti korišten kao pašnjak i poprilično deforestriran danas je dobro pošumljen gustom tropskom šumom.

Otok je početkom 1983. proglašen nacionalnim parkom.
Zapatera je važno arheološko nalazište zbog brojnih artefakata iz pretkolumbovskih vremena, od skulptura petroglifa do keramike kad je bio važan ceremonijalni centar.

Skulpture sa Zapatere najčešće su isklesane od crnog bazalta, prosječno su visoke od 1,10 do 2,25 m, dijamentra do 60 cm. Kombinacija su ljudskih i životinjskih formi, pa se pretpostavlja da su to likovi božanstava ili indijanskih poglavica, ratnika i šamana.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Zapatera Island*" (engleski). Vianica. Pristupljeno 06.06.2023.
2. 1 2  „*Proyecto Isla Zapatera, Nicaragua*" (španjolski). Nutejeamerica. Pristupljeno 06.05.2023.
3. 1 2  „*Zapatera*" (engleski). Global Volcanism Program. Pristupljeno 06.05.2023.

Vanjske veze
------------

* *Zapatera Island* (na portalu Vianica) ()
**Union Association** je naziv za američku nacionalnu profesionalnu bejzbol ligu koja je osnovana 1883. goduine, a koja je prestala s radom nakon samo jedne sezone - 1884. godine. MLB je danas službeno priznaje kao jednu od *vrhunskih liga* (*major league*), iako je taj status predmet velikih kontroverzi među sportskim historičarima.

UA je zamišljen kao svojevrsna alternativa već postojećim ligama National League i American Association, odnosno kao utočište za igrače koji su bili revoltirani *rezervnom klauzulom*, odnosno strogim pravilima protiv transfera, sve češće zloupotrebljavanih od klupskih uprava kako bi se ucjenjivali igrači.

Međutim, liberalna pravila o transferu je zloupotrijebio začetnik lige Henry Lucas, mladi milioner iz St. Louisa koji se pobrinuo da njegov klub *St. Louis Maroons* pribavi najbolje igrače, a svim ostalim klubovima ostavi slabije. Time je ne samo unaprijed osigurana titula, nego su utakmice izgubile na atraktivnosti. 

Već prilikom same sezone se ispostavilo da liga predstavlja financijski promašaj. Čak četiri kluba su ispala tokom sezone i morali biti zamijenjeni.

Početkom 1885. UA se raspustila, a *Maroons* priključio *National League*u, na užas njenog predsjednika koji je inzistirao da se NL drži ranije odluke o doživotnom izbacivanju svih igrača i klubova koji su se priključili UA.

Klubovi Union Associationa
--------------------------

* Altoona Mountain Citys
* Baltimore Monumentals
* Boston Reds
* Chicago Browns/Pittsburgh Stogies
* Cincinnati Outlaw Reds
* Keystones of Philadelphia
* Washington Nationals
* St. Louis Maroons

### Zamjenski klubovi Union Association

* Kansas City Cowboys zamijenio Altoonu
* Wilmington Quicksteps zamijenio Philadelphiju (igrao na Union Street Parku)
* Milwaukee Brewers zamijenio Wilmington (igrao na Wright Street Groundsu)
* St. Paul White Caps zamijenio Pittsburgh

Plasman
-------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Klub | Pobjede/porazi | % | zaostatak |
| St. Louis | 94-19 | .832 | -- |
| Cincinnati | 69-36 | .657 | 21 |
| Baltimore | 58-47 | .552 | 32 |
| Boston | 58-51 | .532 | 34 |
| Milwaukee | 8-4 | .667 | 35.5 |
| St. Paul | 2-6 | .250 | 39.5 |
| Chicago/Pittsburgh | 41-50 | .451 | 42 |
| Altoona | 6-19 | .240 | 44 |
| Wilmington | 2-16 | .111 | 44.5 |
| Washington | 47-65 | .420 | 46.5 |
| Philadelphia | 21-46 | .313 | 50 |
| Kansas City | 16-63 | .203 | 61 |
|

Vanjski linkovi
---------------

* Union Association at baseball-reference.com.

Literatura
----------

David Pietrusza *Major Leagues: The Formation, Sometimes Absorption and Mostly Inevitable Demise of 18 Professional Baseball Organizations, 1871 to Present* Jefferson (NC): McFarland & Company, 1991. ISBN 0-89950-590-2
**Spomenka Stefanović** (rođena 5. septembra 1958) u Zemunu je srpska književnica, urednica, izdavač i kulturni aktivista.

Piše poeziju, prozu, publicistiku. Objavljivala u periodici — Politika, Srpske narodne novine (Budimpešta), Homo Oecconomicus, prozinu Emitor, Naš trag, Omaja — kao i na Internetu, u Biblioteci srpske kulture na „Projektu Rastko" i na sajtu „Art-Anima".

Jedan je od osnivača Književne omladine Zemuna (1975) i Udruženja za produkciju i promociju stripa (od 2005). Aktivni član Društva ljubitelja fantastike „Lazar Komarčić", preko organizovanja manifestacija, rada u žirijima i uređivanja. Organizovala likovne izložbe u Britanskom savetu i Francuskoj školi u Beogradu, kao i u Zigmund Hasz u Budimpešti.

Urednica: časopis Homo Oecconomicus (1975); osnivač i urednica izdavačke etikete „Tardis" (od 2007) čiji je prvenac dugo očekivana zbirka priča *Jesen Skupljača* Ilije Bakića; član redakcije časopisa za natprirodno folklornu fantastiku Omaja (od 2007).

Osnivač i upravnica pokrajinskog središta i elektronske biblioteke „Projekat Rastko — Budimpešta-Sentandreja" (od 2001);

Ostalo
------

Po profesiji je finansijski savetnik. Bila izvršni direktor Art Hasz Matkin Co, Budimpešta, koja je sarađivala na polju dizajna sa vodećim reklamnim kućama (Playboy, Saachi & Saachi, Barsony Kolpak).

U nekim slučajevima je potpisana kao Spomenka Stefanović Pululu

Spoljašnje veze
---------------

* Projekat Rastko — Budimpešta-Sentandreja Arhivirano 2009-02-01 na Wayback Machine-u
* Društvo ljubitelja fantastike Lazar Komarčić[*mrtav link*]
* Tardis Arhivirano 2011-01-14 na Wayback Machine-u
* Časopis Omaja Arhivirano 2008-01-03 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 220850638
* LCCN: n2011087868
* ISNI: 0000 0003 6090 3378

 |
|  |
| --- |
| „**Euphoria**" |
|  |
| Singl izvođača Loreen  sa albuma „*Heal*" |
| **Izdat** | 26. februar 2012. |
| **Format** | digitalno preuzimanje, CD singl |
| **Snimljen** | 2012. |
| **Žanr** | trens |
| **Dužina** | 3:01 |
| **Autor** | Thomas G:son, Peter Boström |
| **Producent** | Peter Boström, SeventyEight |
| Hronologija singlova  |
| „Sober" (2011) | **„Euphoria"** | „Crying Out Your Name"(2012) |

***Euphoria*** je hit pesma švedske pevačice Loreen izdata kao treći singl sa albuma *Heal*. 

Loreen je sa ovom pesmom pobedila na Pesmi Evrovizije 2012. u Bakuu, Azerbejdžanu, sa ukupno osvojenih 372 poena u velikom finalu. Čak 18 zemalja je svojih 12 poena dalo upravo ovoj pesmi. Pesma je posle pobede na Evroviziji doživela ogroman uspeh, kako u državama Evrope, tako i u državama Okeanije. U domovini Loreen, Švedskoj, pesma se na vrhovima top-lista zadržala čak 6 nedelja i uspela je da postane najslušaniji singl te godine. U toj zemlji je pesma prodata u skoro 200.000 primeraka.

Pesma Evrovizije
----------------

Loreen nakon pobede.
Loreen je svoju pesmu prijavila na takmičenje Melodifestivalen, nacionalno takmičenje za izbor predstavnika Švedske na Pesmi Evrovizije. U prvoj rundi takmičenja je uspešno prošla u finale jer je pesma bila u top 2 pesme sa najviše glasova publike. Finale je održano 10. marta u Globen areni u Stokholmu. Pesmu je ocenjivalo 11 internacionalnih žirija iz zemalja širom Evrope ali i Šveđani koji su svoje glasove dali TV glasanjem. Sa ukupno 268 kombinovanih poena žirija i Švedske publike, Loreen je postala predstavnica ove zemlje na Pesmi Evrovizije u Bakuu

Loreen je sa pesmom „Euphoria" nastupila pod rednim brojem 11 u drugom polufinalu 24. maja 2012. Pesma je očekivano prošla u veliko finale. U finalu koje je održano 26. maja pesma je sa 372 poena pobedila na takmičenju, dok su drugo i treće mesto zauzeli Rusija i Srbija. Sa ovim brojem poena, pesma je postala druga pesma u istoriji Evrovizije sa ovolikim brojem bodova, iza pesme „Fairytale" Aleksandra Ribaka koja je osvojila 387 poena. Ipak, pesma je uspela da dobije najveći broj poena, 12 poena, od čak 18 zemalja. Takođe od 42 zemlje, 40 njih je dalo poene Švedskoj. Jedina zemlja koja nije dala nikakve poene ovoj zemlji jeste bila Italija (Švedska nije mogla da glasa sama za sebe).

Uspeh nakon takmičenja
----------------------

Pesma je posle pobede postala veoma popularna u Evropi. Zauzela je prvo mesto top-lista u zemljama kao što su Danska, Finska, Nemačka, Austrija, Grčka, Island i Švajcarska. Takođe pesma se plasirala u top 10 na top-listama Izraela, Rumunije i Moldavije. U Ujedinjenom Kraljevstvu je pesma dosegla mesto broj 3 na zvaničnoj top-listi, najviše mesto na top-listi od strane jedne nebritanske evrovizijske pesme u čak 25 godina. Pesma se prodala u preko 200.000 primeraka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u preko 500.000 primeraka u Nemačkoj i u preko 1,000,000 primeraka u celoj Evropi.
**Sreten Stojanović** (Prijedor, 2. februar 1898. — Beograd, 29. oktobar 1960.) je bio akademski vajar, crtač, akvarelista, teoretičar, pedagog i javni radnik.

Život i delo
------------

Rođen je 2. februara 1898. godine Prijedoru. Počeo je da pohađa srednju školu u Banjoj Luci ali je kao nacionalistički revolucionar isteran iz gimnazije. Za vreme rata je bio zatvoren. Bio je pripadnik organizacije *„Mlada Bosna"* zbog čega je, posle izbijanja Prvog svetskog rata bio osuđen na višegodišnju robiju kao i njegov brat dr. Mladen Stojanović (1896-1942), koji će kasnije (u vreme Drugog svetskog rata) postati narodni heroj. Studirao je u Beču od 1917. godine(Austrija) slikanje i vajanje a zatim je i Parizu (Francuska) bio đak Emila Burdela.
Sreten je jedan od prvih profesora na *Akademiji likovnih umetnosti* u Beogradu. Bio je član *Srpske akademije nauka i umetnosti* (SANU), izabran 1950. godine za dopisnog, a od 1959. godine za redovnog člana.

Osećaj za monumentalnost izkazuje na spomenicima Karađorđu, 1979. godine, Njegošu, Filipu Višnjiću, Mladenu Stojanoviću, a naročito na spomenicima izvedenim posle Drugog svetskog rata na Iriškom vencu (spomenik Sloboda iz 1951) i u Bosanskom Grahovu.

Izlagao je još na izložbama nezavisnih umetnika u Parizu 1921. godine. Njegova dela izložena su u više galerija, pored ostalih i u Spomen-zbirci Pavla Beljanskog.

Umro je 29. oktobar 1960. godine i sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.

Vidi još
--------

* Sloboda

Literatura
----------

1. *Revolucionarsko vajarstvo*, *Spektar*, Zagreb, 1977. godina
2. Narodna enciklopedija, St. Stanojević, Zagreb, 1925.- 1929.

Vanjske veze
------------

* Biografija na sajtu SANU
* Biografija Sretena Stojanovića[*mrtav link*]

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 34160741
* LCCN: no2004012955
* ISNI: 0000 0001 2210 0609
* GND: 137160348
* SUDOC: 069484740
* BNF: cb177887314 (podaci)
* NKC: js2011649978

 |
Zgrada Dnevnika na Bulevaru oslobođenja u Novom Sadu
**Dnevnik** je najstarija novinsko-izdavačka i štamparska kuća u Vojvodini. Okosnicu ovog preduzeća čini informativno-politički dnevni list „Dnevnik". Preduzeće se nalazi na Bulevaru oslobođenja u Novom Sadu. Od sličnih listova, od „Dnevnika" je starija samo beogradska Politika.

Istorija
--------

List je pokrenut ilegalno od strane vojvođanskih antifašista, za vreme mađarske okupacije 15. novembra 1942. godine, a prvobitno ime mu je bilo „Slobodna Vojvodina". Štampan je u ilegalnoj podzemnoj štampariji na tadašnjoj periferiji Novog Sada, kod Almaškog groblja. List je bio političkog karaktera i predstavljao je glasilo Pokrajinskog narodnooslobodilačkog odbora Vojvodine. Prvi urednik lista bio je narodni heroj Svetozar Marković Toza, a pored Markovića, tekstove su napisali i Branko Bajić i Nikola Petrović. List je štampan na geštetneru i ilegalnim kanalima rasturen po Bačkoj. 

Kad je kurir koji je iznosio novine iz baze bio uhapšen, odao je adresu štamparije i četiri dana posle izlaska prvog broja, 19. novembra, mađarska policija je zajedno sa žandarmima opkolila kuću i otkrila bazu izgrađenu ispod dvorišne terase. Urednik lista, Svetozar Marković, je uhapšen i izveden pred vojni sud, gde je osuđen na smrt. Obešen je u kasarni u Futoškoj ulici 9. februara 1943.

Preživeli Nikola Petrović je, zajedno sa Gezom Tikvickim, organizovao novu bazu u Starom Vrbasu, tako da naredni brojevi lista izlaze ovde, a potom u Paragama. Kad je rukovodstvo NOP-a u Bačkoj uspostavilo stalnu vezu sa centrom pokreta u Sremu, „Slobodna Vojvodina" je premeštena u Surduk. Uređivanje lista povereno je Jovanu Popoviću, tadašnjem sekretaru Pokrajinskog NO odbora. List je štampan u Surduku od novembra 1943. do septembra 1944, a preko „partizanske pošte" distribuiran je po celoj Vojvodini.

Kad je rukovodstvo NOP-a iz Srema prešlo u oslobođeni Petrovgrad (današnji Zrenjanin) i „Slobodna Vojvodina" je oktobra 1944. premeštena u ovaj grad na Begeju, a 19. novembra vraćena je u Novi Sad. Ovde je izlazila kao dnevni list na srpskom i mađarskom jeziku. Mađarska verzija lista nosila je naziv "Szabad Vajdaság", a kasnije je preimenovana u "Magyar Szó" ("Mađarska reč"). Verzija lista na srpskom jeziku izlazila je pod imenom „Slobodna Vojvodina" sve do kraja 1952. godine, a od 1. januara 1953. izlazi pod imenom „Dnevnik".

Razvojni put čitave kuće Dnevnik i ekspanzija vezuju se za godine reformi i stabilizacije ustavnog i političkog položaja Autonomne Pokrajine Vojvodine.

Izdanja
-------

* Neven (osnovan: 1979.)
* Poljoprivrednik (osnovane: 1956.)
* Lovačke novine (osnovane: 1961.)
* Službeni list AP Vojvodine (osnovan: 1953.)
* Eliksir (osnovan: 1972.)

Literatura
----------

* Dr Dušan Popov, „Slobodna Vojvodina", Enciklopedija Novog Sada, knjiga 25, Novi Sad, 2005.
* Dr Dušan Popov, Dnevnik, Enciklopedija Novog Sada, sveska 7, Novi Sad, 1996.
Koordinate: 43° 51′ 26" SGŠ, 17° 57′ 33" IGD
**Deževice** (u istorijskim izvorima - Десевицъ, Deseuiza, Desseuiçe, Dexeuiçe, Desuize) su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Kreševo koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 2013. u njemu je živjelo 72 stanovnika.

Geografija
----------

Deževice su smještene na 911 m nv, na udaljenosti od 6,74 km od Kreševa vazdušne linije u pravcu zapada, u šumama sjevernih obronaka planine Bitovnje.

Historija
---------

U srednjem vijeku Deževice su važan rudnik srebra i olova u sastavu župe Lepenica. Prvi put se spominju 7. maja 1403. u vezi sa prijevozom olova i soli u Dubrovnik.

Godine 1408. u Deževicama se spominje sud i carina, a 1412. godine i knez (komes) kao starješina trga Deževice („Conte de mercado de Desaviza"). U samim Deževicama Dubrovčani su osnovali svoju koloniju i u njoj su se osjećali kao kod svoje kuće (che stavamo como in caxa nostra). U literaturi se spominje i postojanje franjevačkog samostana ili rezidencije u Deževicama.

### Stećci

Iz tog vremena su stećci na lokalitetu Brdo, na raskršću puteva iz pravca Deževica ka selu Kamenik i puta prema brdu nazvanom Križ. Pripadaju vrsti položenih i uspravnih kamenih monolita, javljaju se u tri forme; sanduk, sljemenjak i stub. Od ukupno 52 spomenika ukrašeno je 6 primjeraka. Motivi zastupljeni na spomenicima su; krst, rozeta, polumjesec, jabuka i srp. Nekropola sa stećcima na lokalitetu Brdo (Križ) proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

### Svetište

*Glavni članak: Svetište Voda svetog Jakova u Deževicama (Kreševo)*
U naselju se nalazi Svetište Voda svetog Jakova, kulturni krajolik povezan s historijskim, vjerskim, kulturnim i simboličkim vezama područja. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 13. januara 2021. godine, donijela je odluku da se svetište proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Stanovništvo
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Nacionalnost** | **2013.** | **1991.** |
| Hrvati | 72 | 233 |
| Muslimani | 0 | 0 |
| Srbi | 0 | o |
| Jugosloveni | 0 | 4 |
| ostali | 0 | 9 |
| Ukupno | 72 | 246 |

Literatura
----------

* Ljubomir Stojanović, Stare srpske povelje i pisma, I/1, Beograd - Sremski Karlovci 1929, 442.
* Desanka Kovačević-Kojić, Trgovina u srednjovjekovnoj Bosni, Sarajevo 1961, 75, 141-145.
* Desanka Kovačević-Kojić, Gradska naselja srednjovjekovne bosanske države, Sarajevo 1978, 67-71.
* Desanka Kovačević-Kojić, Franjevci u gradskim naseljima srednjovjekovne Bosne, Radovi HDZU 3, Sarajevo 1995, 42.
* Đuro Tošić, O ponašanju dubrovačkih carinika u rudniku Deževice, Godišnjak Društva istoričara Bosne i Hercegovine 34, Sarajevo 1983, 148-150.
* Milo Jukić, Deževice – pregled povijesnih događanja, toponomastika, sastav i podrijetlo stanovništva, Kiseljak 2001.
* M. Jukić, Rudarstvo i rudarski toponimi u Deževicama kod Kreševa, Bosna franciscana 27, Sarajevo 2007, 131-176.

Vanjski linkovi
---------------

* Zvanični sajt općine Kreševo

***Deževice*** na Wikimedijinoj ostavi
**Stevan Hristić** (1885-1958) je bio najistaknutiji kompozitor u Srbiji u prvoj polovini 20. veka. Školovao se na čuvenom Lajpciškom konzervatorijumu, koji je njegovom radu dao solidne profesionalne temelje. Takođe je, u vreme pred Prvi svetski rat, boravio u Moskvi, Parizu i Rimu. Upoznat sa muzičko-stilskim tendencijama ondašnje Evrope, kao i sa osloncem u tradiciji srpskog muzičkog romantizma i nacionalne boje (posebno samoga Mokranjca), stvorio je osoben muzički jezik koji je bio mešavina folklornih uticaja i kasnoromantičarskih, impresionističkih i verističkih elemenata u melodiji, harmoniji i instrumentaciji. Ovo je učinilo da njegova muzika bude slušljiva i bliska širokom auditorijumu. Pred premijeru baleta „*Ohridska legenda*" izjavio je:

*„Gledao sam, pre svega, da ovo delo napišem tako da bude pristupačno i jasno. Da ga razume šira publika, da na nju što snažnije deluje, a da njegova tehnička obrada zadovolji onih deset-petnaest stručnjaka što će biti tamo..."*
Njegov najznačajniji doprinos razvoju kulturnog života Srbije je osnivanje i vođenje Beogradske filharmonije. Naporedo sa tim, bio je i direktor Beogradske opere u periodu 1924.-1935. a 1937. je jedan od osnivača i prvih profesora Muzičke akademije, a kasnije je i jedno vreme bio njen rektor. Nakon Drugog svetskog rata, 1945. učestvuje u osnivanju Udruženja kompozitora Srbije, čiji je jedan od prvih predsednika, a takođe je bio i prvi predsednik Saveza kompozitora Jugoslavije (osn. 1950.). Osim ovih uvaženih funkcija, nosio je i najvišu akademsku titulu, budući član, najpre dopisni (1948.-1950.), a zatim i redovni (od 1950.) Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU).

Ipak, najviše zasluga nosi za svoje stvaralaštvo. Ono počinje pisanjem scenske muzike za komad s pevanjem „*Čučuk Stana*" (1907.), a do kraja svog života je napisao i solo pesme, nekoliko horskih dela, dve koncertantne kompozicije, „*Simfonijsku fantaziju za violinu i orkestar*" (diplomski rad u Lajpcigu) i „*Rapsodija za klavir i orkestar*". Njegova najznačajnija, i najpoznatija, dela su (prvi u srpskoj muzici) oratorijum „*Vaskrsenje*", izvanredno „*Opelo u b-moll-u*", jedina dovršena opera „*Suton*" i, kao njegovo najpoznatije, a moglo bi se reći i najkvalitetnije delo, balet „*Ohridska legenda*".

Hristićev grob u Aleji velikana na beogradskom Novom groblju
Jedan od kurioziteta vezanih za delo Stevana Hristića, a koji verno oslikava bahat odnos stručne i šire javnosti prema sopstvenim umetnicima i kulturi, se odnosi na operu „*Suton*". 1958. godine, Hristić je za gostovanje u Moskvi dopisao jednu baletsku scenu. Uprkos značaju ovog kompozitora, notni zapis (partitura) ove scene ne postoji, odnosno, izgubljena je. Jedino što je sačuvano je jedan audio snimak koji je u posedu Radio Beograda.

* **Opus**
	+ *Vaskrsenje* (oratorijum) (1912.)
	+ *Suton* (opera) (1925.)
	+ *Ohridska legenda* (balet) (1948.)
**Hamazi** (ili **Khamazi**) je bilo drevno kraljevstvo ili važan grad-država koji je imao značajn uticaj na drevnu Mezopotamiju u periodu cca. 2500-2400. pne. Točan položaj mu se ne zna, ali se pretpostavlja da se nalazio u zapadnom dijelu Zagrosa između Elama i Asirije, najvjerojatnije blizu Nuzija ili današnjeg Hamadana.

Podaci o Hamaziju su fragmentarni. Najstariji zapis potječe od epa *Enmerkar i gospodar Aratte*. Nešto kasnije Sumerski popis kraljeva navodi kako je Hadaniš od Hamazija postao kralj Sumera, ali ga je potom porazio kralj Enshakushanna od Uruka. 

Također je u arhivama drevnog sirijskog grada Ebla pronađena pločica s diplomatskom porukom koju je tamošnji kralj Irkab-Damu poslao kralju Ziziju od Hamazija.

Hamazi se potom spominje kao jedna od provincija Ura u doba Amar-Sina, vladara "Sumerske renesanse"; navedena su dva guvernera ili *ensija*- Lu-nanna, sin Namhanijev te Ur-Ishkur. Oko godine 2010. pne. pokrajinu je osvojio i opljačkao Ishbi-Erra of Isina.

Literatura
----------

* () Zadok, Ran (20. 7. 2005.). „Lulubi". *Encyclopadia Iranica*. New York. Arhivirano iz originala na datum 2010-12-08. Pristupljeno 2013-06-12.
Komadići razbijene keramike kao "glasački listići". Nominirana imena su Periklo, Kimon i Aristid (s vrha nadolje)
**Ostracizam** ili **ostrakizam** (grčki: ) bila je procedura kojom se za vrijeme atenske demokracije moglo uvaženog građanina protjerati iz grada-države Atene na rok od deset godina. Dok je u nekim slučajevima ostracizam bio posljedica nepopularnosti njegove žrtve, često se koristio i kao preventivna mjera. Tako je njegova svrha bila i nastojanje da se spriječi potencijalno nasilni sukob dvojice političara (privremenim uklanjanjem sa scene), odnosno preventivno uklanjanje osobe koja se smatrala opasnošću po državu, kao što su potencijalni tirani.f Ostracizam je po svojoj karakteristici bio politički, a ne pravosudni proces. Nije postojalo ništa nalik na optužnicu ili suđenje, a sam ostracizam nije predstavljao kaznenu sankciju; umjesto toga je predstavljao tek nalog osobi da na deset godina napusti Atenu.

Žrtve ostracizma tako nisu gubile pravo na imovinu te bi često pri povratku u Atenu ponovno postajali ugledni građani.
Zakonodavac Klisten je u IV stoljeću pr. Krista uveo ostrakizam.

Riječ ostracizam se danas koristi kao sinonim za društveno odbacivanje.Državljani Atene nisu imali pravo glasati za sebe jer bi njih mogli izbaciti zauvijek.

Eksterni linkovi
----------------

***Ostrakizam*** na Wikimedijinoj ostavi

* Livius, Ostracism Arhivirano 2012-10-15 na Wayback Machine-u by Jona Lendering
**Hasan al-Askarī** (arapski: الإمام الحسن بن علي العسكري‎; *Hasan al-‘Askarī*) (cca. 1. decembar 846  – 1. januar 874. ) bio je jedanaesti od Dvanaest imama koje štuju šijiti Dvanaestnici. Ime po rođenju mu je bilo Hasan ibn ‘Alī ibn Muhammad. Nadimak *al-Askari* je stekao od arapske riječi *Asker* za vojsku, i to zato što je živio u gradu (Samara) poznatom kao veliki vojni logor. Imamom je postao u dobi od 22 godine, kada mu je otac Ali al-Hadi ubijen. 

Na početku imamata je došao u nemilost abasidskog kalifa Al-Mutavakila, ali je nakon al-Mutavakilove smrti imao bolji tretman od novog kalifa Al-Muntasira. Nakon što je Al-Muntasir ubijen, novi kalif Al-Mustaeen se prema šijitima odnosio neprijateljski, te je Al-Askarija stavio u kućni pritvor. U njemu je ostao sve do smrti pod vlašću kalifa Al-Mutamida. 

Usprkos tome, prema šijitskoj predaji je bio žestoki kritičar abasidske vlasti, a pogotovo njenog sve većeg oslanjanja na turske profesionalne vojnike, čiji su kalifi postajali marionete. Također je kritizirao sve rašireniju praksu uzimanja muslimana kao roblje.

Sahranjen je u znamenitoj džamiji al-Askari u Samari.

Imao je sina po imenu Muhamed al-Mahdi (r. 869) za koga šijiti-dvanaestnici vjeruju da je dvanaesti imam koji se krije i koji će se jednom pojaviti da donese pravdu na svijet.

Izvori
------

1. ↑  8. Rabi' al-thani 232 AH
2. ↑  8. Rabi' al-awwal 260 AH
3. ↑   *A Brief History of The Fourteen Infallibles*. Qum: Ansariyan Publications. 2004. str. 155.
4. ↑  Eliash, J. "Ḥasan al- ʿAskarī , Abū Muḥammad Ḥasan b. ʿAlī." Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2010. Brill Online. Augustana. 13 April 2010 <>

Eksterni linkovi
----------------

* The Life of Imam Al-Hasan Al-Askari
* Roshd foundation Arhivirano 2012-10-16 na Wayback Machine-u
* ABU MOHAMMAD HASAN B. ALI ASKARI Arhivirano 2007-12-30 na Wayback Machine-u by H. Halm, An article of *Encyclopædia Iranica*
* 
* The Eleventh Imam Arhivirano 2010-08-01 na Wayback Machine-u
* Hasan Askari

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 96972070
* LCCN: nr92014932
* ISNI: 0000 0000 7861 779X
* GND: 118947265
* SUDOC: 22759178X

 |
**Stjepan Rožić** (Ivanić-Grad, 1946), haiku-pjesnik i enigmat.

Životopis
---------

Po struci je visokokvalificirani električar i zaposlenik INA-e. Dugogodišnji je folkloraš, svirač nekoliko muzičkih instrumenata u tamburaškom i puhačkom orkestru, promotor haikua na Obiteljskom radiju Ivanić, suutemeljitelj haiku-susreta u Kloštar-Ivaniću, pjevač i slikar, suprug pjesnikinje, književnice i prevoditeljice Đurđe Vukelić-Rožić. Izdao je zbirku haikua *"Proljetni vjetar"*.

Haiku
-----

Za svoje haikue koje piše od 1996. nagrađivan je u Japanu i pohvaljivan na Novom Zelandu, a u Hrvatskoj je u Krapini, na priredbi *"Haiku-dan Dubravko Ivančan"*, 2004. godine dobio prvu nagradu za haiku na kajkavskom:

```
Dremle klopotec.
Žvrgljivo jato škvorcov
palo v trsje.
```

Enigmatika
----------

Objavljivao je rebuse u zagrebačkoj Kvizorami. Od njegovog imena Boris Nazansky je sastavio anagram:

```
**SPOJIT ĆE ŽANR!**
Haiku i enigmatiku.
```

Izvori i vanjske veze
---------------------

* Boris Nazansky: *"Urednička riječ"*, Kvizorama, XV, 693, 3 - Zagreb, 16. VII. 2005.
* WorldHaiku: Stjepan Rožić Arhivirano 2016-04-13 na Wayback Machine-u (+ foto)
**Grimorium Verum** (od lat. za *Istiniti grimorij*) je grimorij koji je prema zapisu na početku samog teksta izdao *Alibeck Egipćanin* u Memfisu 1517. godine. Međutim, to je malo vjerojatno i izglednije je da je taj magijski priručnik nastao tijekom 18. stoljeća, kada su se pojavila prva izdanja na francuskom i talijanskom jeziku. Francusko izdanje nastalo je na osnovi nepotpunog grimorija, dok je talijanski rukopis kompletniji.

Američki okultist Arthur Edward Waite publicirao je 1911. godine veći dio francuskog izdanja *Grimoriuma Veruma* u svojoj "Knjizi ceremonijalne magije" (*The Book of Ceremonial Magic*), no njegov je prijevod prilično nepouzdan. Godine 1970. drugi prijevod izdao je Idries Shah u djelu "Tajna magijska doktrina" (*The Secret Lore of Magic*), ali i taj prijevod je manjkav.

Sam *Grimorium Verum* zapravo je kasna izmijenjena redakcija *Ključa kralja Salomona* s dodanim crnomagijskim elementima, zbog čega ga je S. L. MacGregor Mathers izostavio prilikom svog izdanja "Ključa" iz 1888. godine.

Sadržaj knjige
--------------

Prva knjiga sadrži različite magične pečate pomoću kojih se prizivaju i protjeruju demoni, zavisno o njihovim močima i domeni njihova djelovanja. Ujedno se objašnjavaju načini za prizivanje elementarnih duhova Zraka, Zemlje, Vode i Pakla.

U drugoj knjizi otkrivaju se tajne, ujedno prirodne i nadprirodne koje se koriste uz pomoć demona.

Treća knjiga je Ključ Djela sa savjetima o uporabi dotičnog.

Bilješke
--------

1. ↑  „esotericarchives.com". Arhivirano iz originala na datum 2010-12-17. Pristupljeno 2013-05-01.
2. ↑  „esotericarchives.com". Arhivirano iz originala na datum 2010-12-17. Pristupljeno 2013-05-01.
3. ↑  Mathers, S. L. MacGregor (ur.), str. 1.
4. ↑  „weird-encyclopedia.com". Arhivirano iz originala na datum 2011-07-27. Pristupljeno 2013-05-01.

Literatura
----------

* *Mathers, S. L. MacGregor (ur.), Ključ kralja Salomona, Studio Tahuti, Velika Gorica, 1997.*

Vanjske poveznice
-----------------

* Esotericarchives.com - *Grimorium Verum* Arhivirano 2010-12-17 na Wayback Machine-u ()
* Sacred-texts.com ()
**Svetislav Vulović** (29.11.1847. u Ivanjici - 3.5.1898. u Beogradu) je bio srpski književni i pozorišni kritičar, istoričar književnosti, rektor Velike škole i akademik.

Biografija
----------

Prema Jovanu Deretiću bio je u srpskom realizmu „prvi kritičar od formata". Pisao je pozorišne prikaze („Iz pozorišta", 1879.), književne kritike, studije o istaknutim pesnicima romantičarima (Njegošu, Simi Milutinoviću, Branku Radičeviću i Đuri Jakšiću), o značajnim književnim pojavama („Umetnička pripovetka u najnovijoj srpskoj književnosti", 1880.) i studije o starim srpskim biografima. Zalagao se za „prirodnu kritiku" za koju mu je bio uzor nemački kritičar Ludvig Berne. O književnim delima nije sudio po pravilima nego po utisku, u kritiku je unosio i svoju ličnost i osećanja. Književni rad pisaca proučavao je u vezi sa njihovom biografijom.

Bio je profesor književnosti u beogradskoj gimnaziji, a od 1881. u Velikoj školi. Prilikom osnivanja Srpske kraljevske akademije izabran je u prvih 16 redovnih članova. Bio je jedan od osnivača Srpske književne zadruge 1892.

Njemu u čast se biblioteka u Ivanjici zove „Svetislav Vulović".

Literatura
----------

* Jovan Deretić: „Istorija srpske književnosti"

Vanjske veze
------------

* Biografija na sajtu SANU[*mrtav link*]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Dimitrije Nešić** | **rektor Velike škole1894** | Nasljednik:**Kosta Alković** |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 7449719
* ISNI: 0000 0000 8086 3869
* GND: 134256727
* SELIBR: 336985
* SUDOC: 140370943
* BNF: cb122723116 (podaci)
* NKC: js2009489210
* CONOR.SI: 106716515

 |
Ostromirovo jevanđelje
**Ostromirovo jevanđelje** je jedan od najstarijih i najbolje očuvanih rukopisa staroslovenske, odnosno staroruske književnosti iz sredine XI veka.

Tekst je napisan u dve kolone sa 18 redova na površini od oko 20 × 24 cm. Ukrašen je brojnim raznobojnim slovima, minijaturama jevanđelista i drugim ilustracijama. Rukopis se sastoji od 294 listova pergamenta dobrog kvaliteta. Postoji nekoliko listova sa ušivenim delovima i sa rupama koje su postojale pre pisanja teksta.

Izradio ga je đakon Grigorije tokom 1056—1057. godine po porudžbini velikog kneza novgorodskog Ostromira za Sofijsku sabornu crkvu Velikog Novgoroda.

Ostromirovo jevanđelje predstavlja najstariji precizno datiran rukopis slovenske književnosti. Rukopis je bio ukrašen koricama s dragim kamenjem.

U početku je čuvan u Sofijskoj crkvi, a zatim je prenet u Moskovski Kremlj.

Godine 1720. ukazom Petra Prvog prenet je u Sankt Peterburg.

Od 1806. godine Ostromirovo jevanđelje se čuva u Ruskoj nacionalnoj biblioteci. Uključeno je u Uneskov registar Pamćenje sveta.

Literatura
----------

* Trifunović, Đorđe (1990). *Azbučnik srpskih srednjovekovnih književnih pojmova* (2. izd.). Beograd: Nolit.

Spoljašnje veze
---------------

* Ostromirovo jevanđelje ()
* Drevnorusko jevanđelje ukuljučeno u Uneskov registar