**Džejk Jilenhol** (engl. ; ***jil**-ən-hawl*; ) je američki glumac, rođen 19. decembra 1980. godine u Los Anđelesu (Kalifornija). Nominovan je za Oskar za najbolju sporednu mušku ulogu u filmu Planina Broukbek.

Detinjstvo
----------

Džejk je sin režisera Stivena Jilenhola i scenaristkinje Naomi Foner, i brat glumice Megi Jilenhol. Njegov otac je potomak švedske plemićke porodice, a majka je Njujorčanka jevrejskog porekla. Džejkova *Bar Micva* je proslavljena u domu za beskućnike, zato što su njegovi roditelji time hteli da mu usade osećaj odgovornosti za njegov privilegovan život. Zato ne čudi što je Džejk kasnije radio kao obezbeđenje i vozač autobusa, kako bi se izdržavao.

Prvi susret sa filmom imao je sa svega 11 godina, kada se našao u maloj ulozi u komediji *City Slickers*, iz 1991. godine. Sledeće godine su mu roditelji zabranili da glumi u filmu *The Mighty Ducks*, zato što bi ga snimanje dva meseca odvojilo od kuće.

Karijera
--------

### 1990 - 2004: Prvi filmovi i *„Doni Darko"*

Nakon filma *City Slickers* Džejk se prijavljuje na razne audicije i kastinge te stoga dobija uloge u filmovima *A Dangerous Woman* (zajedno sa sestrom Megi), 1998. u komediji *Homegrown*, zatim zajedno sa majkom, u kulinarskoj predstavi *Molto Mario*... Sve filmove u kojima je glumio do upisa na *Kolumbija Univerzitet*, režirali su njegovi roditelji. Na *Kolumbiji* bira smer „Istočnjačke religije i filozofija", ali ga napušta posle dve godine studiranja.

Prvi film u kome dobija glavnu ulogu je *October Sky* iz 1999. godine, koji je zaradio 32 miliona dolara. Džejk je tada dobio prve kritike.

Film **Doni Darko**, iz 2001. godine, je drugi veliki Džejkov film. Priča je smeštena u 1988. godinu, kada problematični tinejdžer, nakon bliskog susreta sa smrću, upoznaje zeca Frenka, koji mu govori o kraju sveta koji se bliži. Nakon uloge u tom, sada kultnom filmu, Džilenhol postaje zapažen, kako od kritike, tako i od strane medija.

Nakon *Donija* usledio je niz uloga u komercijalnim, niskobudžetnim filmovima: *Highway* iz 2002. *The Good Girl* sa Dženifer Eniston, *Bubble Boy*... 2002. godine dobija ulogu Džoa u filmu *Moonlight Mile*, zajedno sa Dastinom Hofmanom i Suzan Sarandon. Džejk je 2002. takođe trebao da bude u ulozi Spajdermena u filmu *Spajedermen 2*, ali tu ulogu ipak dobija Tobi Megvajer. Pre nego što dobije jednu od svojih najboljih uloga u karijeri, Džek će se na platnu naći sa Denisom Kvejdom, u blokbasteru iz 2004. Dan posle sutra.

### 2005 - 2009: *Planina Broukbek*

Uloga Džeka Tvista u filmu Planina Broukbek, smatra se najuspešnijom Džejkovom ulogom. Planina Broukbek krije priču o dva mladića koji se, čuvajući ovce na Broukbeku '63. zaljubljuju jedan u drugog, i tu seksualnu i emotivnu vezu održavaju godinama, uprkos svim porodičnim, ekonomskim ili emotivnim problemima sa kojima se sukobljavaju. Zbog homoseksualne potke film je bio medijski praćen i pre nego što je premijerno prikazan, a često je nazivan *kaubojski gej-film*. Pored, Džilenhola, glavne uloge još tumače i Hit Ledžer i En Hatavej, a dramu je režirao Ang Li. *Planina Broukbek* je dobio veliki broj nagrada, od kojih su najprestižnije Zlatni lav na Filmskom festivalu u Veneciji, četiri Zlatna globusa, četiri BAFTA nagrade, i tri Oskara. Džejk Džilenhol je bio nominovan za najbolju sporednu mušku ulogu, ali je izgubio od Džordža Klunija. Ipak, bio je nagrađen BAFTA nagradom za najboljeg glumca u sporednoj ulozi kao i MTV nagradom za najbolji poljubac, koju je deli sa Hitom Ledžerom. Na glasine o njegovoj seksualnoj orjentaciji koje su kružile te godine Džejk je rekao da ga nikad nije muškarac seksualno privlačio, ali da ne bi bio iznenađen ukoliko bi se to jednog dana desilo.

Nakon *Planine Broukbek*, sada već afirmisan glumac Džejk Jilenhol, dobija uloge u filmovima *Proof*, sa Gvinet Paltrou i Entonijem Hopkinsom, *Jarhead*, *The Man Who Walked Between the Towers*, a dobio je ponudu za film Betmen počinje, koju mu je *preoteo* Kristijan Bejl. 2007. godine dobija ulogu u trileru *Zodijak*, kao i u filmu *Rendition*, u kojem su mu partneri Meril Strip i Ris Viderspun, sa kojom je kasnije bio u vezi.

Magazin *People* je Džejka proglasio jednim od najlepših ljudi 2006. godine. Hiljade gej i bi ljudi, na sajtu *afterElton.com*, ga je proglasilo najzgodnijim muškarcem na planeti.

### 2010 - danas: *Ljubav i drugi lekovi*

Još jedan veoma uspešan film u Džejkovoj karijeri je Princ od Persije - pesak vremena iz 2010. godine, u kome on tumači glavnu ulogu. Sledeće godine igrao je glavnu ulogu u romantičnoj drami Ljubav i drugi lekovi, za koju je bio nominovan za Zlatni globus za najboljeg glavnog glumca. *Princ od Persije...* je bio veliki bioskopski hit 2010. godine, zaradivši preko 335.000.000 dolara u bioskopima širom sveta, ali i *Ljubav i drugi lekovi* ostvario je neznatan komercijalni uspeh sa 102.314.000 dolara zarade.

Privatni život
--------------

Džejk je upoznao Ris Viderspun na snimanju filma *Rendition*, kada su mediji i objavili njihovu vezu, ali je Ris kasnije rekla da se tada nisu zabavljali. Raskinuli su u novembru 2009. godine.

Jilenhol je još poznat i po tome što je član Demokratske stranke SAD i po tome što je aktivan borac za očuvanje životne sredine.

Detinjstvo
----------

Džejk je sin režisera Stivena Džilenhola i scenaristkinje Naomi Foner, i brat glumice Megi Džilenhol. Njegov otac je potomak švedske plemićke porodice, a majka je Njujorčanka jevrejskog porekla. Džejkova *Bar Micva* je proslavljena u domu za beskućnike, zato što su njegovi roditelji time hteli da mu usade osećaj odgovornosti za njegov privilegovan život. Zato ne čudi što je Džejk kasnije radio kao obezbeđenje i vozač autobusa, kako bi se izdržavao.

Prvi susret sa filmom imao je sa svega 11 godina, kada se našao u maloj ulozi u komediji *City Slickers*, iz 1991. godine. Sledeće godine su mu roditelji zabranili da glumi u filmu *The Mighty Ducks*, zato što bi ga snimanje dva meseca odvojilo od kuće.

Karijera
--------

### 1990 - 2004: Prvi filmovi i *„Doni Darko"*

Nakon filma *City Slickers* Džejk se prijavljuje na razne audicije i kastinge te stoga dobija uloge u filmovima *A Dangerous Woman* (zajedno sa sestrom Megi), 1998. u komediji *Homegrown*, zatim zajedno sa majkom, u kulinarskoj predstavi *Molto Mario*... Sve filmove u kojima je glumio do upisa na *Kolumbija Univerzitet*, režirali su njegovi roditelji. Na *Kolumbiji* bira smer „Istočnjačke religije i filozofija", ali ga napušta posle dve godine studiranja.

Prvi film u kome dobija glavnu ulogu je *October Sky* iz 1999. godine, koji je zaradio 32 miliona dolara. Džejk je tada dobio prve kritike.

Film **Doni Darko**, iz 2001. godine, je drugi veliki Džejkov film. Priča je smeštena u 1988. godinu, kada problematični tinejdžer, nakon bliskog susreta sa smrću, upoznaje zeca Frenka, koji mu govori o kraju sveta koji se bliži. Nakon uloge u tom, sada kultnom filmu, Džilenhol postaje zapažen, kako od kritike, tako i od strane medija.
Nakon *Donija* usledio je niz uloga u komercijalnim, niskobudžetnim filmovima: *Highway* iz 2002. *The Good Girl* sa Dženifer Eniston, *Bubble Boy*... 2002. godine dobija ulogu Džoa u filmu *Moonlight Mile*, zajedno sa Dastinom Hofmanom i Suzan Sarandon. Džejk je 2002, takođe trebalo da bude u ulozi Spajdermena u filmu *Spajedermen 2*, ali tu ulogu ipak dobija Tobi Megvajer. Pre nego što dobije jednu od svojih najboljih uloga u karijeri, Džek će se na platnu naći sa Denisom Kvejdom, u blokbasteru iz 2004. Dan posle sutra.

### 2005 - 2009: *Planina Broukbek*

Uloga Džeka Tvista u filmu Planina Broukbek, smatra se najuspešnijom Džejkovom ulogom. Planina Broukbek krije priču o dva mladića koji se, čuvajući ovce na Broukbeku '63. zaljubljuju jedan u drugog, i tu seksualnu i emotivnu vezu održavaju godinama, uprkos svim porodičnim, ekonomskim ili emotivnim problemima sa kojima se sukobljavaju. Zbog homoseksualne potke film je bio medijski praćen i pre nego što je premijerno prikazan, a često je nazivan *kaubojski gej-film*. Pored, Džilenhola, glavne uloge još tumače i Hit Ledžer i En Hatavej, a dramu je režirao Ang Li. *Planina Broukbek* je dobio veliki broj nagrada, od kojih su najprestižnije Zlatni lav na Filmskom festivalu u Veneciji, četiri Zlatna globusa, četiri BAFTA nagrade, i tri Oskara. Džejk Džilenhol je bio nominovan za najbolju sporednu mušku ulogu, ali je izgubio od Džordža Klunija. Ipak, bio je nagrađen BAFTA nagradom za najboljeg glumca u sporednoj ulozi kao i MTV nagradom za najbolji poljubac, koju je deli sa Hitom Ledžerom. Na glasine o njegovoj seksualnoj orijentaciji koje su kružile te godine Džejk je rekao da ga nikad nije muškarac seksualno privlačio, ali da ne bi bio iznenađen ukoliko bi se to jednog dana desilo.

Nakon *Planine Broukbek*, sada već afirmisan glumac Džejk Džilenhol, dobija uloge u filmovima *Proof*, sa Gvinet Paltrou i Entonijem Hopkinsom, *Jarhead*, *The Man Who Walked Between the Towers*, a dobio je ponudu za film Betmen počinje, koju mu je *preoteo* Kristijan Bejl. 2007. godine dobija ulogu u trileru *Zodijak*, kao i u filmu *Rendition*, u kojem su mu partneri Meril Strip i Ris Viderspun, sa kojom je kasnije bio u vezi.

Magazin *People* je Džejka proglasio jednim od najlepših ljudi 2006. godine. Hiljade gej i bi ljudi, na sajtu *afterElton.com*, ga je proglasilo najzgodnijim muškarcem na planeti.

### 2010 - danas: *Ljubav i drugi lekovi*

Još jedan veoma uspešan film u Džejkovoj karijeri je Princ od Persije - pesak vremena iz 2010. godine, u kome on tumači glavnu ulogu. Sledeće godine igrao je glavnu ulogu u romantičnoj drami Ljubav i drugi lekovi, za koju je bio nominovan za Zlatni globus za najboljeg glavnog glumca. *Princ od Persije...* je bio veliki bioskopski hit 2010. godine, zaradivši preko 335.000.000 dolara u bioskopima širom sveta, ali i *Ljubav i drugi lekovi* ostvario je neznatan komercijalni uspeh sa 102.314.000 dolara zarade.

Privatni život
--------------

Džejk je upoznao Ris Viderspun na snimanju filma *Rendition*, kada su mediji i objavili njihovu vezu, ali je Ris kasnije rekla da se tada nisu zabavljali. Raskinuli su u novembru 2009. godine.
Džilenhol je još poznat i po tome što je član Demokratske starnke SAD i po tome što je aktivan borac za očuvanje životne sredine.

Filmografija
------------

|  |
| --- |
| **Filmografija glumca Džejka Džilenhola** |
| God. | Srpskohrvatski naziv | Originalni naziv | Uloga |
| 1991 |  | *City Slickers* | Deni Robins |  |
| 1993 |  | *Josh and S.A.M.* | Leon |  |
| 1993 |  | *A Dangerous Woman* | Edvard |  |
| 1998 |  | *Homegrown* | Jake Kahan |  |
| 1999 |  | *October Sky* | Homer Hikman Mlađi |  |
| 2001 | *Doni Darko* | *Donnie Darko* | Donald *Doni* Darko |  |
| 2001 |  | *Bubble Boy* | Džimi Livingston |  |
| 2001 |  | *Lovely and Amazing* | Džordan |  |
| 2002 |  | *Highway* | Kelson |  |
| 2002 |  | *Moonlight Mile* | Joe Nast |  |
| 2002 |  | *The Good Girl* | Tomas Vorter |  |
| 2003 |  | *Abby Singer* | sebe |  |
| 2004 | *Dan posle sutra* | *The Day After Tomorrow* | Sem Hol |  |
| 2005 | *Planina Broukbek* | *Brokeback Mountain* | Džek Tvist |  |
| 2005 |  | *Jarhead* | Entoni Svoford |  |
| 2005 |  | *Proof* | Harold Dobs |  |
| 2007 |  | *Zodiac* | Robert Grejsmit |  |
| 2007 | *Nezvanična istraga* | *Rendition* | Daglas Frimen |  |
| 2009 |  | *Brothers* | Tommy Cahill |  |
| 2010 | *Princ od Persije - pesak vremena* | *Prince of Persia: The Sands of Time* | Princ Dastan |  |
| 2010 |  | *Nailed* | Howard Birdwell |  |
| 2010 |  | *Love and Other Drugs* | Jamie Reidy |  |
| 2011 |  | *Source Code* | Kolter Stivens |  |
| 2012 |  | *End of Watch* | Brajan Tejlor |  |
| 2013 | *Zatvorenici* | *Prisoners* | Detektiv Loki |  |
| 2013 | *Neprijatelj* | *Enemy* | Adam Bel/Entoni Kler |  |
| 2014 | *Noćne hronike* | *Nightcrawler* | Luis Lu Blum |  |
| 2015 |  | *Accidental Love* | Hauard Brdvel |  |
| 2015 |  | *Southpaw* | Bili Houp |  |
| 2015 | *Everest* | *Everest* | Skot Fišer |  |
| 2015 |  | *Demolition* | Dejvis Mičel |  |
| 2016 | *Noćne zveri* | *Nocturnal Animals* | Edvard Šefild |  |
| 2017 | *Trag života* | *Life* | Dejvid Džordan |  |

Spoljašnje veze
---------------

***Jake Gyllenhaal*** na Wikimedijinoj ostavi

* Jake Gyllenhaal na sajtu IMDb

| * p
* r
* u
Nagrada BAFTA za najboljeg sporednog glumca |
| --- |
| 1968–1984 | 
* Ian Holm (1968)
* Laurence Olivier (1969)
* Colin Welland (1970)
* Edward Fox (1971)
* Ben Johnson (1972)
* Arthur Lowe (1973)
* John Gielgud (1974)
* Fred Astaire (1975)
* Brad Dourif (1976)
* Edward Fox (1977)
* John Hurt (1978)
* Robert Duvall (1979)
* Ian Holm (1981)
* Jack Nicholson (1982)
* Denholm Elliott (1983)
* Denholm Elliott (1984)

 |
| 1985–2009 | 
* Denholm Elliott (1985)
* Ray McAnally (1986)
* Daniel Auteuil (1987)
* Michael Palin (1988)
* Ray McAnally (1989)
* Salvatore Cascio (1990)
* Alan Rickman (1991)
* Gene Hackman (1992)
* Ralph Fiennes (1993)
* Samuel L. Jackson (1994)
* Tim Roth (1995)
* Paul Scofield (1996)
* Tom Wilkinson (1997)
* Geoffrey Rush (1998)
* Jude Law (1999)
* Benicio del Toro (2000)
* Jim Broadbent (2001)
* Christopher Walken (2002)
* Bill Nighy (2003)
* Clive Owen (2004)
* Jake Gyllenhaal (2005)
* Alan Arkin (2006)
* Javier Bardem (2007)
* Heath Ledger (2008)
* Christoph Waltz (2009)

 |
| 2010– | 
* Geoffrey Rush (2010)
* Christopher Plummer (2011)
* Christoph Waltz (2012)
* Barkhad Abdi (2013)
* J. K. Simmons (2014)
* Mark Rylance (2015)
* Dev Patel (2016)
* Sam Rockwell (2017)
* Mahershala Ali (2018)
* Brad Pitt (2019)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 119841478
* LCCN: no99077345
* ISNI: 0000 0001 1780 6535
* GND: 129166952
* SUDOC: 113504853
* BNF: cb141844834 (podaci)
* BIBSYS: 3011207
* MusicBrainz: 99d145d6-0280-4e84-98a3-5c07c9286077
* NLA: 40920845
* NKC: ola2003198099
* BNE: XX4580999
* CONOR.SI: 39626339

 |