**Pijale-paša** (turski: **Piyale Mehmed Paşa**; oko 1515. – 21. januar 1578) bio je osmanski kapudanpaša od 1553. do 1567. godine.

Biografija
----------

Rođen je kao **Mehmed Pijale**, a po svemu sudeći bio je hrvatskog porijekla jer je njegov otac Abdur-Rahman vjerovatno uzet kao danak u krvi negdje na prostoru tadašnjeg Hrvatsko-ugarskog Kraljevstva za vrijeme Mohačke kampanje, te potom školovan na janjičarskoj dvorskoj školi Enderun. Mehmed Pijale je također završio Enderun i postao kapidžibaša (komandir dvorske straže). Nakon tog je bio sandžak-beg Galipolja. Nešto prije nego što je napunio 40 godina postao je kapudanpaša (admiral ratne mornarice).

Catherine de' Medici, majka francuskog kralja Françoisa II nagovorila je sultana Sulejmana I da joj pomogne u borbi sa Španjolskim Carstvom, za koje je u to vrijeme mislilo da ima najsnažniju mornaricu. Pijale je sa flotom isplovio 1555. i uz pomoć Dragutove flote berberskih pirata pune dvije godine žario i palio po zapadnom Mediteranu. U zajedničkoj akciji sa Dragutom kompletno je zauzeo Baleare 1558. i podvrgnuo ih pod sultanovu vlast.

Uplašeni španski kralj Felipe II uspio je uz pomoć pape okupiti snažnu flotu kršćanskih zemalja koja je lako zauzela otok Djerbu i utvrdu Borj El Kebir, koju su Osmanlije zauzele početkom 1560. godine. Osmanska flota na čelu sa Pijale-pašom doplovila je 9. maja 1560. do otoka Djerbe i potpuno iznenadila flotu kršćanskog saveza usidrenu u luci. Uspaničeni mornari bili su lak zalogaj za Osmanlije i za nekoliko sati više od polovice brodova kršćanske flote bilo je potopljeno ili zarobljeno. Preživjeli mornari pobjegli su u utvrdu Borj El Kebir i izdržali nekoliko mjeseci opsade, prije nego što su se predali.

Bitka kod Djerbe bila je najveća pomorska pobjeda koju je Pijale ostvario potpuno sam bez pomoći Draguta, koji je doplovio do Djerbe tri dana kasnije. Nakon te pobjede i ponovnog zauzimanja utvrde Borj El Kebir, dočekan je uz veliku ceremoniju u Istanbulu. Ubrzo nakon povratka iz te kampanje, Pijale je postao zet osmanskog dvora oženivši Gevherhan, kćer princa Selima (kasniji Selim II).

Nakon pobjede kod Djerbe sultan Sulejman Veličanstveni naredio je Pijali da spremi flotu za napad na Maltu. Međutim, zbog loših vremenskih prilika i pogibije Draguta u borbi, stvari su krenule loše pa se Pijale sa flotom vratio u Istanbul jer je nastavak opsade postao nemoguć.

Godine 1568. uzdignut je na položaj vezira kao prvi pomorac koji se domogao te pozicije. Sa tom titulom komandirao je flotom od 360 brodova (od tog 180 galija, 10 barži i 170 manjih brodova) koja je prevela 60.000 vojnika u napad na Cipar. Kopnenim snagama komandirao je Lala Mustafa-paša. Iskrcavanje i sama operacija zauzimanja Cipra odvila se 1. augusta 1571. godine, za vladavine Selima II. Posljednji put je otplovio sa flotom na more 1573. godine.

Ubrzo nakon što je dobio drugu vezirsku titulu, umro je u Istanbulu 21. januara 1578. godine. Turbe mu se nalazi uz džamiju koju je sagradio u istanbulskom kvartu Kasımpaşi. Pijale-paša bio je osmanski admiral od 1553. do 1567. godine, a u tih četrnaest godina zauzeo je otoke Djerbu i Hios, dovršio je opsadu Alžira, orobio, razorio i zauzeo gotovo 67 otoka i luka duž obale Španije, Italije i Francuske te zarobio mnoge slavne komandante.

### Džamija u Kasımpaşi

Džamija Pijale-paše u kvartu Kasımpaşi
Još za svog života dao je sagraditi vlastitu džamiju koju mu je 1573. podigao arhitekt Mimar Sinan, iste godine kad i Sulejmaniju. To je bio veliki kompleks koji je imao i medresu, hamam, šadrvan i lođu pored džamije i turbeta koji su danas jedini preostali.

### Ostavština

U današnjoj Turskoj se slavi ne samo kao veliki vojnik, nego i kao veliki mecena, graditelj brojnih džamija i javnih zgrada po istanbulskim kvartovima Eyüp, Kasımpaşa, Mercan i Üsküdar. Zbog tog brojne škole širom Turske i Istanbula nose njegovo ime, kao i Kâğıthane-Piyale Paşa, veliki istanbulski tunel otvoren 2009. godine.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  „*Piyale Paşa*" (engleski). Biyografya. Pristupljeno 1.2. 2020.
2. ↑  „*Battle of Djerba*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 23. 11. 2019.

Vanjske veze
------------

* *Pijala, Mehmed-paša*

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 3147121663026390342
* LCCN: no2016096264

 |