**Fardis** (perz. فردیس) je grad u Alborškoj pokrajini na sjeveru Irana. Nastao je 2013. odvajanjem od velegrada Karadža i prema procjenama iz sredine 2010-ih u njemu živi između 500.000 i 600.000 stanovnika.

Geografija
----------

*Glavni članak: Geografija Irana*
Fardis je položen na centralnom dijelu 18 km širokog ravničarskog područja između masiva Alborz tj. planine Dašte (2545 m) na sjeveroistoku i brda Kalahli (1401 m) na jugozapadu. Grad se proteže približno 6,0 km u smjeru sjever-jug i nadmorska visina mu varira od 1200 m na jugu do 1300 m na sjeveru. S obzirom da Fardis pripada karadžanskoj (odnosno teheranskoj) aglomeraciji, njegove granice su prosto administrativnog karaktera i okružen je drugim iranskim gradovima – Karadžom na sjeveru, Andišeom na istoku, Šahrijarom na jugoistoku, Malardom na jugu, Meškindaštom na sjeverozapadu. Granice urbanog područja primjetne tek na zapadu i jugozapadu gdje se nalaze polja, farme i industrijske zone. U gradu prevladava hladna stepska klima (BSk).

Historija
---------

*Glavni članak: Historija Irana*
Historija Fardisa kao karadžanskog prigradskog naselja Šahrak-e Fardis (dosl. gradić Fardis) započinje 1960-ih kada kod industrijske zone (Kasraje) niču prve stambene jedinice. Do 19. 6. 2013. Fardis je pripadao trećem gradskom kotaru Karadža, a potom je dobio status samostalnog grada i pripojeni su mu dijelovi desetog karadžanskog kotara. Uz grad, utemeljen je i Fardiški okrug, jedan od najmanjih iranskih okruga, kojem pripada još samo Meškindašt. Zbog povoljnijih ekoloških i ekonomskih uvjeta u odnosu na Karadž i Teheran, Fardis je postao popularna lokacija za srednju klasu. Veliki građevinski uzlet grad je doživio sredinom 2010-ih godina kada je pokrenuta gradnja raznih stambenih i poslovnih objekata.

Promet
------

Glavna ulica u gradu je Fardiški bulevar, 4,0 km dugačka prometnica koja se proteže od Davarijeve ulice na sjeveru do bulevara 7. tira na jugu. Ova ulica sadrži pet trgova (kružnih tokova) i uz nju je koncentrirana većina gradskih poslovnih i trgovačkih objekata. Druge važne ulice koje se (prateći os grada) protežu paralelno uz nju su bulevar Sarv Naz, ulica Imama Homeinija, Sadijev bulevar, ulica Kurejši i bulevar Imama Reze, te Malardska cesta. Najveće ulice koje se protežu poprečno u odnosu na gradsku os su ulica Sabeti, bulevar Baharan (sa zatvorenim kanalom) i bulevar Šahid Bijat. Fardis je s Karadžom povezan s Meškindaštanskom cestom (zapadno) i Malardska cestom (istočno), a relativno dobru vezu ima i s Teheranom jer se kilometar sjeverno od grada nalaze stanica metroa i željeznice. Osim preko Karadža, cestovna veza s metropolom ostariva je i preko Andišea gdje prolaze i redovne autobusne linije.

Gradska naselja
---------------

Gradska naselja Fardisa su:

* Šahrak-e Fardis (centar)
* Ahari
* Dehkade
* Eram
* Gradić 110
* Gradić 17. šahrivara
* Golestan
* Hafezije
* Manzarije
* Naz
* Roknabad
* Sepah
* Simindašt
* Šahid Huseini
* Talekani
* Vahdat

Povezano
--------

* Karadž
* Fardiški okrug
* Alborška pokrajina

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  (`fa`) Mehr News (25. 6. 2013). „پنجمین شهرستان البرز متولد شد/ تحقق آرزوی دیرین مردم فردیس". Tehran: Mehr News Agency.
2. 1 2 3  (`fa`) Khabare Fardis (25. 1. 2016). „فردیس شهرستان شد اما...". Fardis: Fardis News Network. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-25. Pristupljeno 2016-10-04.
3. 1 2 3  (`en`) Hourcade, Bernard (24. 4. 2012). „i. Modern City". *Karaj*. Encyclopædia Iranica. New York: Columbia University.

Vanjske veze
------------

* (`fa`) Fardis News (فردیس نیوز) Arhivirano 2016-10-05 na Wayback Machine-u
* (`fa`) Fardis News Network (شبکه خبری فردیس) Arhivirano 2016-10-01 na Wayback Machine-u

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Fardis** |

| * p
* r
* u
Gradovi u Iranu |
| --- |
| Glavni grad | Teheran |
| Velegradovi(> 1,000.000 st.) | Mašhad • Isfahan • Tabriz • Karadž • Širaz • Ahvaz • Kom |
| Veći gradovi(> 100.000 st.) | Kermanšah • Urmija • Zahedan • Rašt • Kerman • Hamadan • Arak • Jazd • Ardabil • Bandar Abas • Islamšaher • Kazvin • Zandžan • Horamabad • Sanandadž • Gorgan • Sari • Kašan • Babol • Golestan • Kods • Malard • Dezful • Borudžerd • Homeinišaher • Abadan • Varamin • Sabzevar • Nadžafabad • Nišapur • Amol • Šahrijar • Save • Hoj • Kaemšaher • Karčak • Bodžnurd • Sirdžan • Bušeher • Birdžand • Ilam • Malajer • Bukan • Maraga • Rafsandžan • Nasimšaher • Mahabad • Sakez • Zabol • Gonbad-e Kabus • Šahrud • Šahrekord • Pakdašt • Šahinšaher • Semnan • Horamšaher • Marvdašt • Andimešk • Torbat-e Hejdarije • Marand • Mijandoab • Mahšaher • Bandar-e Anzali • Šahreza • Masdžid-Sulejman • Džahrom • Ize • Kašmar • Dorud • Behbahan • Iranšaher • Jasudž |