Симетрија454 - ćirilicom
**Symmetry454 (Sym454)** je predlog za reformu gregorijanskog kalendara. To je večni solarni kalendar koji zadržava tradicionalnu 7-dnevnu nedelju/tjedan, ima simetrične i jednake kvartale (tromesečja) a **svaki** mesec počinje ponedeljkom.

Godina po *Symmetry454* kalendaru
---------------------------------

Predloženi kalendar izgleda ovako:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. kvartal | 

januar/siječanj| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28
 |

 | 

februar/veljača| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 |

 | 

mart/ožujak| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 |
| 2. kvartal | 

april/travanj| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 | 

maj/svibanj| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 |

 | 

jun/lipanj| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 |
| 3. kvartal | 

jul/srpanj| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 | 

avgust/kolovoz| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 |

 | 

septembar/rujan| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 |
| 4. kvartal | 

oktobar/listopad| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 | 

novembar/studeni| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 |

 | 

decembar/prosinac| pon | uto | srd | čet | pet | sub | ned |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 |

 |

(Poslednjih 7 dana decembra/prosinca (sivo) su interkalirani dani koji se dodaju samo na kraj prestupne godine)

---

Ideja da meseci imaju 4 ili 5 celih sedmica nije nova, predlagali su je 1970-ih *Chris Carrier* za Bonavijski građanski kalendar i *Joseph Shteinberg* za njegov *"Calendar Without Split Weeks"©* ("Kalendar bez podeljenih nedelja/tjedana"). Dok prvi kalendar ima 5+4+4 sedmice u kvartalu a drugi 4+4+5, kalendar *Symmetry454* ima *simetrično* raspodeljene 4+5+4 sedmice, po čemu je i nazvan (obratite pažnju da nema razmaka između "Symmetry" i "454"). 
Jednoliki kvartali su dobri za poslovne svrhe jer pomažu u fiskalnom planiranju i analizi.
Svi meseci imaju ceo broj sedmica, tako da nijedan mesec nema delimičnu sedmicu. Svaki dan u mesecu pada na isti dan sedmice u svim mesecima.
Time su svi praznici, rođendani, godišnjice itd. trajno fiksirani, kao i redni brojevi dana i sedmica unutar godine.

Pravilo za prestupnu godinu
---------------------------

Za razliku od Svetskog kalendara (*The World Calendar©*) ili Međunarodnog fiksnog kalendara (poznatog i kao 13-mesečni kalendar), ovde **nema** pojedinačno zakazanih interkalacionih "praznih" dana, koji su izvan tradicionalnog sedmičnog ciklusa (i koji bi doveli do razlaza između kalendarskog i tradicionalnog dana u nedelji/tjednu). Usklađivanje sedmičnog ciklusa sa danom Nove godine se umesto toga vrši korišćenjem prestupne sedmice, koja se dodaje svakih 6 ili 5 godina. U prestupnim godinama decembar/prosinac postaje 5-nedeljni mesec. Prestupna sedmica je pokazana sivim tekstom u gore prikazanoj kalendarskoj godini.

Preferirano pravilo za prestupnu godinu u *Symmetry454* se zasniva na ciklusu od 293 godine koji ima 52 prestupne godine, što jednolikije raspoređene:

Godina je prestupna ako je ostatak deljenja (52×*godina* +166)/293 manji od 52. 

Aritmetika ovog izraza izaziva prestupne godine u subciklusima od (6+6+5)=17 godina ili (6+5)=11 godina, koji se zatim grupišu u 4×(17+17+17+11) + (17+17+11) = 4×62 + 45 = 293 godine.

Ovakav ciklus (označen sa 52/293) daje trajanje prosečne kalendarske godine od 365+71/293 dana , tj. 365 dana, 5 sati, 48 minuta i oko 56,5 sekundi, što je namerno malo kraće od današnje srednje tropske godine od 365 dana, 5 sati, 49 minuta, 0 sekundi (srednje sunčevo vreme).

Kalendarska aritmetika
----------------------

Kalendarski kalkulator *Kalendis* (vidi Spoljne poveznice dole) prikazuje kalendar *Symmetry454* i pretvara datume između ovog i raznih drugih kalendara. 

Aritmetika kalendara je u potpunosti dokumentovana i stavljena u javni domen za besplatnu primenu na kompjuterima. 

Zvanično *Symmetry454* teče od 1. januara/siječnja 2005, prve Nove godine od njegovog nastanka, mada se smatra da je retroaktivno krenuo 1. januara/siječnja 1. godine n.e. (kao i Gregorijanski kalendar).

Uskrs na fiksni datum
---------------------

Na osnovu analize učestalosti raspodele gregorijanskog ili astronomskog Uskrsa, predloženo je da nedelja, 7. april/travanj po *Symmetry454* kalendaru bude fiksni dan Uskrsa. Pošto nedelja može biti samo dan deljiv sa 7, malo je dana na koji može pasti Uskrs. Tri datuma sa najvećom učestanošću su 28. mart/ožujak, te 7. i 14. april/travanj. Izborom srednjeg datuma, 7. aprila/travnja, Uskrs bi bio fiksiran na svojoj medijanskoj poziciji unutar svog opsega raspodele.

Spoljne poveznice
-----------------

(na engleskom)

* Kalendar Symmetry454 (pune specifikacije, FAQ, aritmetika)
* *Kalendis* kalendarski kalkulator (*freeware*)
* Dužine godišnjih doba (analiza numeričke integracije)
* Studije pravila prestupne godine solarnog kalendara (zašto je data prednost pravilu 52/293)

Reference izvornika
-------------------

* "Designs for a new year", in the "Innovators" section of the Toronto Star newspaper, Friday, December 24, 2004, page A3, by reporter Peter Gorrie.
* "*Star Trek* Math Inspires Calendar Reform", Discovery Channel, Thursday, December 30, 2004, by Jennifer Viegas, Discovery News.