**Frances Elena Farmer** (19. septembar 1913 - 1. august 1970) bila je američka glumica, danas uglavnom poznata po burnom privatnom životu, uglavnom vezanih uz probleme sa duševnim zdravljem, koji je bio predmetom senzacionalističkog prikaza u medijima te inspirirao radnju nekoliko filmova.

Biografija
----------

Farmer se rodila u Seattleu kao kćer advokata Ernesta Marvina Farmera i Lillian Farmer (rođ. Van Ornum), vlasnice pansiona. 1931. se upisala kao student na University of Washington gdje se počela baviti glumom kao članica studentske trupe. 1935. godine je, osvojivši nagradnu igru ljevičarskog časopisa *The Voice of Action* osvojila putovanje u SSSR gdje joj je najviše zanimanja izazvao Moskovski umjetnički teatar (MHAT); taj je događaj kasnije potakao špekulacije da je Farmer, koja se još u srednjoj školi javno očitovala kao agnostik potajno podržavala komunizam, odnosno da su njeni kasniji problemi u životu imali makar djelomično i političku pozadinu.

Po povratku iz Moskve se naselila u New Yorku gdje je namjeravala započeti karijeru na Broadwayu, ali su je odmah uočili Paramountovi agenti i doveli u Hollywood, gdje je relativno brzo imala nastup u nekoliko zapaženih filmova. Njenu karijeru u Hollywoodu je, međutim, značajno obilježio nonkonformizam, odnosno odbijanje da se pokorava sugestijama šefova studija, ali i impulzivnost i temperamentnost, zbog kojih je stekla reputaciju "problematične" osobe na setu.

19. oktobra 1942. ju je u Santa Monici uhapsila lokalna policija zbog noćne vožnje sa upaljenim svjetlima, čime su se kršile odredbe propisa o zamračenju uvedenom nakon ulaska SAD u Drugi svjetski rat. Sudac joj je odredio 500 dolara globe i uvjetnu kaznu od 180 dana zatvora; Farmer je puštena nakon što je platila polovicu svote. Kada do januara 1943. nije platila ostatak iznosa, izdan je nalog za njeno hapšenje. Tom prilikom je fizički napala policajce, a na ročištu i suca koji ju je smjesta osudio na 180 dana zatvora; zalaganjem porodice je, pak, odvedena na psihijatrijski odjela bolnice gdje joj je dijagnosticirana manično-depresivna psihoza, a potom u drugoj bolnici paranoida shizofrenija. Farmer je nakon duga višekratno slana i puštana iz duševnih bolnica, a što su obilježili bijegovi, eskcesi i nasilje prema porodici koja se pokušavala brinuti za nju. Konačno je u maju 1945. smještena u duševnu bolnicu Western State gdje će boraviti sve do 1950. godine.

Farmer je kasnije u svojoj posthumno objavljenoj autobiografskoj knjizi *Will There Really Be a Morning?* tvrdila da je prilikom boravka u Western Stateu bila učestalo zlostavljan, bilo fizički, bilo seksualno, a što je uključivalo silovanja od strane muških bolničara. Kenneth Anger je, pak, u svojoj kontroverznoj knjizi *Hollywood Babylon* tvrdio da je Farmer bila podvrgnuta lobotomiji, iako za to ne postoji nikakve službene potvrde.

Nakon izlaska iz bolnice, Farmer je radila kao pralja, a 1953. je na posebnom sudskom ročištu proglašena duševno zdravom. Potom se preselila u Los Angeles i radila kao sekretarica sve dok 1957. nije srela Leland C. Mikesella, televizijskog producenta koji joj je omogućio da ponovno počne glumačku karijeru povremenim nastupima u teatru i televiziji. 1959. godine se krstila u Katoličkoj crkvri u Indianapolisu gdje će provesti posljednje godine života.

Umrla je 1970. od raka grla koji se često tumačio time da je bila strastveni pušač.

Filmografija
------------

| Godina | Naslov | Uloga | Napomene |
| --- | --- | --- | --- |
| 1936 | *Too Many Parents* | Sally Colman |  |
| 1936 | *Border Flight* | Anne Blane |  |
| 1936 | *Rhythm on the Range* | Doris Halliday |  |
| 1936 | *Come and Get It* | Lotta Morgan/Lotta Bostrom | alternativni naslov: *Roaring Timber* |
| 1937 | *Exclusive* | Vina Swain |  |
| 1937 | *The Toast of New York* | Josie Mansfield |  |
| 1937 | *Ebb Tide* | Faith Wishart |  |
| 1938 | *Ride a Crooked Mile* | Trina |  |
| 1940 | *South of Pago Pago* | Ruby Taylor |  |
| 1940 | *Flowing Gold* | Linda Chalmers |  |
| 1941 | *World Premiere* | Kitty Carr |  |
| 1941 | *Badlands of Dakota* | Calamity Jane |  |
| 1941 | *Among the Living* | Elaine Raden |  |
| 1942 | *Son of Fury: The Story of Benjamin Blake* | Isabel Blake |  |
| 1943 | *I Escaped from the Gestapo* | montažna sekvenca | alternativni naslov: *No Escape* (UK)) |
| 1958 | *The Party Crashers* | Mrs. Bickford |  |
| 1958 | *Playhouse 90* | Val Schmitt | epizoda: "Reunion" |
| 1958 | *Matinee Theatre* |  | epizoda: "Something Stolen, Something Blue" |
| 1958 | *Studio One* | Sarah Walker | epizoda: "Tongues of Angels" |
| 1958–1964 | *Frances Farmer Presents* | voditeljica | nepoznat broj epizoda |

U popularnoj kulturi
--------------------

Farmer se 1982. godine pojavila kao protagonistica biografskog filma *Frances* u kojoj je njen lik tumačila Jessica Lange, koja je za svoj nastup nominirana za Oscar. Sljedeće godine je prikazan TV-film *Will There Really Be a Morning?* temeljen na Farmerinoj autobiografiji, u kome je njen lik tumačila Susan Blakely. 

1984. godine je, pak, o Frances Farmer snimljen niskobudžetni crno-bijeli art film *Commited* u režiji lezbijske aktivistice Sheile McLaughlin koja je također tumačila njen lik.

Godine 1980. je francuska pjevačica Mylène Jeanne Gautier tokom studija glume odlučila da Frances Farmer oda počast tako što će kao umjetničko ime uzeti Mylène Farmer.

Izvori
------

1. ↑  Nugent, Frank S. (2010). „Come and Get It (1936)". *The New York Times*. All Media Guide, LLC, Baseline, and The New York Times Company. Pristupljeno 4 January 2013.
2. ↑  „I Escaped From The Gestapo (1943)". *Turner Classic Movies*. Turner Entertainment Networks, Inc.. Pristupljeno 4. I 2013.

Vanjske veze
------------

* *Shedding Light on Shadowland* – Essay debunking many commonly believed myths about Farmer, with a wealth of previously undisclosed information about her
* Frances Farmer biography by HistoryLink, Washington State
* Frances Farmer na sajtu IMDb
* Frances Farmer na Filmskoj bazi podataka TCM ()
* Frances Farmer na Internet Broadway Database ()
* Frances Farmer na Find a Grave

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 51885184
* LCCN: n87911929
* ISNI: 0000 0001 1642 0681
* GND: 118531972
* SUDOC: 084618213
* BNF: cb139965077 (podaci)
* NKC: xx0159435
* BNE: XX4856098

 |