recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinate: 3° 59' 30" JG Š, 149° 44' 35" IGD
**Bizmarkov arhipelag** je grupa ostrva zapadno od Nove Gvineje u jugozapadnom Tihom okeanu. Ime je dobio po Nemačkom kancelaru Otou fon Bizmarku i pripada Papua Novoj Gvineji. 

Bizmarkov arhipelag
Arhipelag se uglavnom sastoji od vulkanskih ostrva, od kojih su najznačajnija: 

* Admiralska ostrva
* Vojvoda od Jorka
* Sent Matijas
* Nova Britanija
* Novi Hanover
* Nova Irska
* Vitu ostrva

Ostrva imaju mnogo aktivnih vulkana, naročito na Novoj Britaniji. Uz obale su koralni grebeni. Klima je tropska sa godišnjom količinom padavina od 2.500—3.000 mm. Reke nisu plovne. Planine su obrasle vlažnom tropskom šumom. Stanovnici u Melanezijci i Papuanci. Bave se zemljoradnjom (kokosova palma, kakaovac, kafa, šećerna trska, pamuk) i ribarstvom. 

Glavnih naselja i luke su Rabaul (Nova Britanija), Keving (Nova Irska) i Lorengo (Admiralska ostrva). 

Prvi stanovnici arhipelaga su stigli pre 33.000 godina, doplovivši sa Nove Gvineje. Kasnije je došao Lapita narod. Prvi evropljanin koji je pronašao ostrva je holandski istraživač Vilem Shauten 1616, ali ga evropljani nisu naselili sve dok nije postao deo nemačkog protektorata Nemačka Nova Gvineja 1884. Po izbijanju Prvog svetskog rata australijske snage su zauzele ostrvo 1914. i kasnije su od Lige Naroda dobile mandat nad arhipelagom. Ostrva su ostala pod australijskom kontrolom, prekinuto samo japanskom okupacijom tokom Drugog svetskog rata, sve dok Papua Nova Gvineja nije postala nezavisna 1975.

***Bismarckov arhipelag*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 234151016
* LCCN: sh85014433
* GND: 4080417-3
* NKC: ge675763

 |
Koordinate: 49° 24′ 10" SGŠ, 19° 28′ 53" IGD

**Namestovo** (slov. *Námestovo*, mađ. *Námesztó*, polj. *Namiestowo*) je grad u Slovačkoj, koji se nalazi u okviru Žilinskog kraja, gde je u sastavu okruga Namestovo.

Prirodni uslovi
---------------

Namestovo je smešteno u krajnje severnom delu države, blizu državne granice sa Poljskom - 8 kilometara severoistočno od grada. Glavni grad države, Bratislava, nalazi se 280 kilometara južno od grada.

**Reljef**: Namestovo se razvilo u slovačkom delu planinskog bila Beskida, koji su ovde granica sa Poljskom. Naselje se nalazi u prostranoj Oravskoj kotlini, ispod planina. Područje oko grad je planinsko, na približno 615 metara nadmorske visine.

**Klima**: Klima u Namestovu je oštrija umereno kontinentalna zbog znatne nadmorske visine.

**Vode**: Namestovo se razvilo na mestu otoka iz najvećeg slovačkog jezera, Oravskog jezera, nastalog veštačkim putem sredinom 20. veka. Tada je dotadašnja reka Orava pregrađena.

Istorija
--------

Ljudska naselja na ovom prostoru datiraju još iz praistorije. Naselje pod današnjim imenom prvi put se spominje u 16. veku, kao mesto naseljeno Slovacima. Tokom sledećih vekova grad je bio u sastavu Ugarske kao važna stanica pri prelasku preko Karpata u Poljsku.

Krajem 1918. Namestovo je postalo deo novoosnovane Čehoslovačke. Pri kraju Drugog svetskog rata rad je potpuno stradao u bombardovanju. U vreme komunizma obrazovno je veštačko jezero, stari grad je time potopljen, pa je izgrađeno novo gradsko naselje. Ovo je posredno dovelo i do industrijalizacije, pa i do naglog povećanja stanovništva. Posle osamostaljenja Slovačke grad je postao njeno opštinsko središte, ali je došlo do privrednih teškoća u vreme tranzicije.

Stanovništvo
------------

Danas Namestovo ima nešto preko 8.000 stanovnika i poslednjih godina broj stanovnika stagnira.

**Etnički sastav**: Po popisu iz 2001. sastav je sledeći:

* Slovaci - 98,6%,
* Česi - 0,6%,
* ostali.

**Verski sastav**: Po popisu iz 2001. sastav je sledeći:

* rimokatolici - 92,1%,
* ateisti - 5,0%,
* luterani - 0,8%,
* ostali.

Zbirka slika
------------

* Namestovo i Oravsko jezeroNamestovo i Oravsko jezero
* Most preko Orave u NamesterovuMost preko Orave u Namesterovu

Spoljašnje veze
---------------

***Namestovo*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.namestovo.sk Zvanična stranica grada Namestova

| * p
* r
* u
Okrug Namestovo (1 + 23) |
| --- |
| **Grad(ovi)** | **Namestovo** |
| **Naseljena mjesta** | Babin  • Benjadovo  • Bobrov  • Breza  • Vavrečka  • Vasiljov  • Zakamenje  • Zubrohlava  • Klin  • Krušetnjica  • Lokca  • Lomna  • Mutnje  • Novot  • Oravska Jasenjica  • Oravska Ljesna  • Oravska Polhora  • Oravske Veselje  • Rabča  • Rabčice  • Sihelnje  • Tjapešovo  • Hruštin |


| * p
* r
* u
 Gradovi u Žilinskom kraju |
| --- |
|  | **Žilina** • Bitča • Vrutki • Dolni Kubin • Kisucke Nove Mesto • Krasno nad Kisucou • Liptovski Grad • Liptovski Mikulaš • Martin • Namestovo • Rajec • Rajecke Teplice • Ružomberok • Tvrdošin • Trstena • Turzovka • Turčjanske Tjeplice • Čadca |  |
**Bitka kod "Pile"** je naziv za niz vojnih operacija koje su se godine 239. pne. i(li) 238. pne. odigrale na području današnjeg Tunisa tokom završne faze tzv. Najamničkog rata između Kartagine i pobunjenih najamnika. One su kao krajnji rezultat imale uništenje jedne od dviju pobunjeničkih vojski te bitno pridonijele završetku pobune i kartaginskoj pobjedi.

Godine 239. pne. su pobunjeni najamnici, čija je baza bio grad Tunis, opsjeli Kartaginu. Njima se nastojala suprotstaviti kartaginska vojska pod Hamilkarom Barkom koja je imala gotovo pet puta manje pješaka, ali je zato bila nadmoćna u konjici. Hamilkar se iskazao kao daroviti vojskovođa, te je konjicu koristio kako bi pobunjenicima pokidao opskrbne linije. Tako ih je postepeno iscrpio i natjerao da prekinu opsadu. Njegova strategija je uključivala i izbjegavanje frontalnih sukoba s pobunjeničkom vojskom.

Spretnim manevriranjem je Hamilkar pobunjenike doveo u uski klanac zvan "Pila", u kome nisu mogli iskoristiti svoju prednost. Umjesto da ih napadne, Hamilkar ih je jednostavno opkolio i počeo izgladnjivati. Prema antičkim izvorima, pobunjenici su, iscrpljeni glađu i žeđu, počeli umirati u hiljadama, a neki su se okrenuli i kanibalizmu.

Shvativši da ne mogu pobijediti, pobunjenički komandanti Spendije, Zarza i Autarit su se sastali s Hamilkarom kako bi dogovorili predaju. Međutim, Hamilkar ih je dao zarobiti. Preostali pobunjenici su se u očaju pokušali probiti iz kanjona, ali su pritome poraženi i zarobljeni. Hamilkar je nakon toga dao pogubiti njih 40.000, u znak odmazde zbog 700 kartaginskih oficira koje su pobunjenici bili na prevaru zarobili, te potom mučili i pogubili godinu dana ranije.

Literatura
----------

* Polybius, Histories, Book I, 84-85.
**Božena Kraljeva** (Zagreb, 11. prosinca 1904. - Zagreb, 12. srpnja 1989.) je bila hrvatska filmska, kazališna i televizijska glumica.

Životopis
---------

### Rani život

Rođena je u Zagrebu, 11. prosinca 1904. godine. S nepunih 17 godina zaposlila se kao činovnica u veletrgovini cipela i strojnog remenja "Frković i drug". Kako je bila lijepa i pristala, osjećala je potrebu za nečim što će je više ispunjavati. Upisala se zato u prvu filmsku, a zatim glumačku školu. Poslije odigrane uloge Berthe u Strindbergovom "Ocu", uprava HNK-a ocijenila je iznimnom njenu darovitost pa ju je angažirala kao glumicu.

### Karijera

U četiri desetljeća, Božena Kraljeva je na toj pozornici ostvarila golem broj uloga, psihološki duboko izrađene likove mladih heroina, komičnih i tragičnih žena, ljubavnica i starica. Bila je Julija, Ofelia i Desdemona, Andromaha i Kassandra, Lucićeva "Robinja", Dama s kamelijama. Poslije izvedbe Ane Karenjine, veliki kazališni znalac Marijan Matković zapisao je kako je u svojoj patnji, lutanju i traženju bila ozarena onom specifičnom Tolstojevskom čovječnošću. Kraljeva je nastupala i na radiju i televiziji. U životopis te velike umjetnice upisano je i to da je predavala glumu na Dramskoj akademiji u Zagrebu od 1955. do 1960. Nakon umirovljenja povremeno je glumila u manjim kazalištima, a njezina profinjena dikcija i suptilan scenski nastup i tada su izazivali divljenje publike.

Božena Kraljeva jedinstvena je glumačka osobnost u povijesti hrvatskog glumišta. Bila je istančana i odmjerena u gestikulaciji, osvajala je suptilnom scenskom pojavom i profinjenim govorom.

### Smrt

Umrla je u Zagrebu, 12. srpnja 1989. u dobi od 85 godina.

Filmografija
------------

### Filmske uloge

* "Nepokoreni grad" (1982.)
* "Ima nade za nomade" (1976.)
* "Bog igre" (1975.)
* "Sumorna jesen" kao stara gospođica (1969.)

### Filmske uloge

* "Pred odlazak" (1978.)
* "Ljubav i poneka psovka" (1969.)
* "Čamac za kron-princa" (1969.)
* "Posljednji Stipančići" (1968.)
* "Prijetnja" (1968.)
* "Priča o dva kamena" (1966.)
* "Kat" (1966.)
* "Oluja na ulici" (1965.)
* "Ratna noć u muzeju Prado" (1965.)
* "Čuvaj se senjske ruke" (1964.)
* "Nokturno u Grand hotelu" (1964.)
* "Doktor Knok" (1964.)
* "Patent 102" (1963.)
* "Pustolov pred vratima" (1961.)
* "Siva bilježnica" (1961.)
* "Pokojnik" (1961.)
* "Na taraci" kao Mara (1960.)
* "Susedi" (1959.)

Vanjske poveznice
-----------------

* Božena Kraljeva na IMDb-u (`en`)
**Britanski institut u Ankari** (engleski: ) je istraživačka institucija koja podupire, promoviše i objavljuje istraživanja u humanističkim i društvenim naukama u Turskoj i regionu Crnog mora. Institut je osnovan 1947. godine, a stekao je pravnu svojinu 1956. godine po potpisivanju međudržavnog sporazuma Turske i Ujedinjenog Kraljevstva o saradnji u polju kulture. Institut je registrovan i u Britaniji kao deo Prekomorskih instituta Britanske akademije. Britanski institut u Ankari ima kancelariju u Londonu i bazu u Ankari gde je smeštena biblioteka, istraživačka oprema kao i smeštaj za gostujuće israživače. Po odluci turske vlade, svi britanski istraživači koji žele u Turskoj da provode arheološka istraživanja, moraju svoju dozvolu da dobiju preko ovoga instituta.

***Britanski institut u Ankari*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 143901933
* LCCN: n82063416
* ISNI: 0000 0001 1090 8280
* SUDOC: 028325303

 |
**Protrombinsko vreme** (*PT*) i izvedene veličine *protrombinski odnos* (engl.  - *PR*) i *internacionalni normalizovani odnos* (engl.  - *INR*) su mere *spoljašnjeg puta* koagulacije. Ovaj test je još naziva *ProTime INR* i *INR PT*. On se koristi za određivanje tendencije zgrušavanja krvi, u merenju doze varfarina, oštećenja jetre, i statusa vitamina K. PT meri faktore I, II, V, VII, i X. On se koristi zajedno sa parcijalnim tromboplastinskim vremenom (aPTT), koji je mera *unutrašnjeg puta*.

Laboratorijska merena
---------------------

### Normalni opseg

Referentni opseg za protrombinsko vreme je obično oko 10-13 sekundi; normalni opseg za INR je 0.8–1.2. Povišena terapeutska antikoagulacija odgovara INR opsegu od 2-3. Ona se na primer može ostvariti primenom varfarina.

### Metodologija

Protrombinsko vreme se najčešće meri koristeći krvnu plazmu. Krv se stavlja u epruvetu u kojoj je tečni citrat, koji deluje kao antikoagulans putem vezivanja kalcijuma iz uzorak. Krv se pomeša, zatim se centrifugira da bi se odvojile krvne ćelije od plazme. Kod novorođenčadi se koristi kapilarni uzorak cele krvi.

Plazma se analiza na 37 °C. Višak kalcijuma se doda (čime se poništava dejstvo citrata), te se omogućava zgrušavanje krvi. Za precizno merenje proporcija krvi i citrata treba da bude fiksirana. 

Tkivni faktor (takođe poznat kao faktor III) se doda i vreme potrebno da se se formira ugrušak se optički meri. Neke laboratorije koriste mehanička merenja. Protrombinski odnos je protrombinsko vreme pacijenta podeljeno rezultatom kontrolne plazme.

Spoljašnje veze
---------------

* Oprez od krvarenja zbog interakcije oralnih antikoagulanasa sa drugim lekovima Arhivirano 2011-08-19 na Wayback Machine-u
**Satrić** je naselje u općini Hrvace, u Splitsko-dalmatinskoj županiji.

Zemljopis
---------

Povijest
--------

Satrić zajedno sa selima Potravljem i Maljkovom čini župu sv. Filipa i Jakova apostola. 
Nove su stanovnike u 17. st. dobili kad je dušobrižnik i narodni vođa hercegovačkih katolika Franjo Marinović 1696. uz pomoć franjevaca iz Živogošća preveo 736 katoličkih obitelji (oko 5000 duša) iz Brotnja u krajeve pod mletačkom vlašću (u Potravlje, Muć i Grab).

Četnici su u Domovinskom ratu kad su rujna i listopada 1991. okupirali ovaj kraj zapalili 90% kuća ove župe, dvije škole i sve katoličke crkve. Hrvati su tad bili prisiljeni napustiti svoje domove te su izbjegli ili bili prognani.

Stanovništvo
------------

1869. sadrži podatke za naselje Zelovo, grad Sinj. U 1910. i 1948. sadrži i podatke za bivše naselje Satrić Gornji.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.***

Izvori
------

1. 1 2 3 4  Potravlje Župa Svetog Filipa i Jakova apostola - Potravlje
2. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Satrić** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Hrvace |
| --- |
| Dabar • Donji Bitelić • Gornji Bitelić • Hrvace • Laktac • Maljkovo • Potravlje • Rumin • Satrić • Vučipolje • Zasiok |
Koordinate: 44° 40′ 12" SGŠ, 18° 03′ 00" IGD

**Mravići** su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Doboj Jug koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.476 stanovnika.

Geografija
----------

Naselje Mravići nalazi se oko 7 km južno od grada Doboja. Površina ovog ruralnog naselja je 6 km2, a zahvata ravnicu u dolini rijeke Bosne i brda s visijama od Bukvika do tešanjskog sela Šije. Kroz naselje prolazi magistralni put M17.

Istorija
--------

Selo se do rata nalazilo u sastavu opštine Doboj.

Stanovništvo
------------

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **1991.** |
| Muslimani | 1.347 |
| Srbi | 1 |
| Hrvati | 87 |
| Jugosloveni | 20 |
| ostali | 21 |
| Ukupno | 1.476 |

Privreda
--------

Naselje Mravići u privrednom pogledu i izgradnji infrastrukture je dosta slabije razvijeno od susjednog naselja Matuzići. A i unutar samog naselja postoje mnoge razlike u smislu privrednog i saobraćajnog razvoja, jer su područja u ravnici dosta razvijenija od onih na višim ekspozicijama. Pored magistralnog puta M17 izgrađeni su mnogobrojni privredni objekti.

Vanjske veze
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |

* Sajt opštine Doboj Jug

{Doboj Jug}
Protoplanetarni disk zvijezde HL Tauri. 
**Protoplanetarni disk** je nebesko tijelo ili točnije sustav protozvijezde i pripadajućih joj protoplaneta u nastajanju. Nije točno utvrđeno ima li svaka protozvijezda obavezno i protoplanete ili može nastati i zvijezda bez planeta koji je okružuju ili zvijezda s prstenom sitnijeg materijala koji nikad ne formira nijedan planet, te naposljetku bude solarnim vjetrom i solarnim zračenjem odgurnut u svemir.

Nastanak protozvijezda i protosustava obično potiče supernova ili drugi siloviti svemirski događaj u blizini, koji proizvede dovoljno energije da bi udarni valovi koji pritom nastanu komprimirali međuzvjezdanu prašinu u dovoljnoj mjeri da nastanu gravitacijske (a možda i još neke druge) sile, koje potom privuku okolnu materiju u takav sustav, te se on onda nastavi komprimirati i formirati u "pravi" sunčev sustav.

Oblik
-----

Protoplanetarni sustav je obično u početku kuglastog oblika, a potom u obliku diska koji se vrti oko najgušće centralne točke u središtu, te se materija od koje se sastoji postupno nakupi i naposljetku formira zvijezdu/sunce u središtu i planete u orbitama oko njega.

Vidi još
--------

* Protozvijezda
* Protoplanet
* Nastanak Sunčevog sustava
**Nagrada Bostonskog društva filmskih kritičara za najbolju glumačku postavu** (engleski: ) je godišnja nagrada koje Bostonsko društvo filmskih kritičara od 2004. dodjeljuje za najbolju glumačku postavu u igranom filmu.

Dobitnici
---------

### 2000-e

* **2003: *Mystic River***

Kevin Bacon, Laurence Fishburne, Marcia Gay Harden, Laura Linney, Sean Penn i Tim Robbins
* **2004: *Sideways***

Thomas Haden Church, Paul Giamatti, Virginia Madsen i Sandra Oh
* **2005: *Syriana***

George Clooney, Chris Cooper, Matt Damon, Kayvan Novak, Amanda Peet, Christopher Plummer i Jeffrey Wright
* **2006: *United 93***

* **2007: *Before the Devil Knows You're Dead***

Albert Finney, Rosemary Harris, Ethan Hawke, Phillip Seymour Hoffman i Marisa Tomei
* **2008: *Tropic Thunder***

Jay Baruchel, Jack Black, Steve Coogan, Tom Cruise, Robert Downey Jr. Bill Hader, Brandon T. Jackson, Reggie Lee, Danny McBride, Matthew McConaughey, Nick Nolte, Brandon Soo Hoo i Ben Stiller
* **2009: (izjednačeno) *Precious* / *Star Trek***

Stephanie Andujar, Mariah Carey, Lenny Kravitz, Chyna Layne, Mo'Nique, Paula Patton, Amina Robinson, Sherri Shepherd, Gabourey Sidibe i Angelic Zambrana
Eric Bana, John Cho, Clifton Collins Jr. Ben Cross, Bruce Greenwood, Chris Pine, Zachary Quinto, Zoe Saldana, Karl Urban i Anton Yelchin
### 2010-e

* **2010: *The Fighter***

Amy Adams, Christian Bale, Melissa Leo, Jack McGee i Mark Wahlberg
* **2011: *Carnage***

Jodie Foster, John C. Reilly, Christoph Waltz i Kate Winslet
Za očnu mrenu, v. Katarakta.

**Mrena** (lat. *Barbus barbus*) je košljoriba, savitljivih peraja (mekoperka) koja ima četiri izraštaja u obliku brkova oko usta. Pripada porodici šarana Cyprinidae. U vreme polaganja, ikra ove ribe je otrovna.

* **Lokalni nazivi**: mrena
* **Maks. dužina**: 1m
* **Maks. težina**: 9 kg
* **Vreme mresta**: od maja do juna

Opis i građa
------------

**Mrena** ima telo vretenastog oblika sa naglašenim i jakim perajima. Leđa su joj sivomaslinasta, a prema stomaku je srebrnasta prekrivena gustom sitnom krljušti. Usta su joj mesnata i žilava ukrašena sa dva para malih brkova. Raste do težine od 10 kilograma mada se takvi primerci nisu videli već duže vreme. Najčešće se viđaju primerci od 500 grama do jednog kilograma, a primerci od 5 kilograma se smatraju kapitalnim ulovima. Životni vek mrene je 9 godina.

Navike, stanište, rasprostranjenost
-----------------------------------

**Mrena** naseljava sve vode centralne i zapadne Evrope, uključujući basen Dunava. Najradije se nalazi u glavnom toku reke, tamo gde je dno od kamena. Tipično naseljava više i srednje tokove reka. Aktivna je pretežno noću, ali se hrani i danju nakon oluja, kada kupi male životinje koje su upale u vodu.

**Mrena** se najviše zadržava u srednjem toku reke, na peskovitom i šljunkovitom dnu. Zimi se okupljaju u jata i miruju na dnu u dubljim i mirnijim delovima reke. Leti ih nalazimo u bržim i plićim delovima reke na prelivima u samim brzacima i na mestima gde po dnu ima krupnijeg kamenja i manjih stena koje omogućavaju brže strujanje vode.

Mrena
**Mrena** se kreće u jatima, koja sačinjavaju ribe razčicitih veličina. Hrane se tako što pretražuju dno i okreću kamenje sa dna, kako bi ispod njih pronašli hranu. Kada voda počne da se hladi, mrene, kao i šaran, prelaze u fazu mirovanja i povlače se ka najdubljim delovima toka.

Razmnožavanje
-------------

**Mrena** se mresti se kao i klen, od kraja aprila do kraja juna i u to vreme ona slabije uzima ponuđenu hranu jer se hrani larvama koje joj donosi voda ili ih sama traži ispod kamenja. Izleže 3000 do 8000 jajašaca krupne narandžaste ikre, koja se razviju u 14 dana. Mleč mužjaka je crvenkasta. Polno je zrela sa 4 godine kad je duga 30–40 cm. Za razvoj ikre potrebna je temperatura 10-12 °C. Mlađ se izvali za dve nedelje, brzo raste i za 4 meseca dostigne veličinu krupnije krkuše. Ikra mrene je otrovna i izaziva kolerične napade (povraćanje, proliv), pa ih ne treba jesti. Poznati ihtiolog Blih, pak, potpuno negira otrovnost te ikre.

Izvori
------

* Fishbase

Vanjske veze
------------

***Mrena*** na Wikimedijinoj ostavi

* BioNet škola
SDO fotografija protuberance
**Protuberance** izgledaju kao plamenovi gasa u Sunčevoj atmosferi vidljivi izvan oboda Sunčevog diska. Protuberance imaju značajno manju temperaturu i oko 100 puta veću gustinu od okolnog gasa u koroni. Ipak, njihova gustina je nedovoljna za emitovanje kontinualnog spektra, tj. bele svetlosti. Vidljivo zračenje iz protuberanci sastoji se uglavnom od emisionih linija vodonika i jonizovanog kalcijuma i, izuzev tokom potpunih pomračenja Sunca, protuberance se posmatraju u monohromatskoj svetlosti (na talasnim dužinama koje odgovaraju određenim emisionim linijama, najčešće Hα linija u crvenom delu spektra).
Postoje dve vrste protuberanci, mirne i aktivne. Mirne protuberance traju više nedelja ili čak meseci sa relativno malo promena na njima, dok aktivne protuberance se menjaju intezivno tokom vremena i značajno su kraćeg veka.

Mirne protuberance se prostiru od nekoliko desetina hiljada do nekoliko stotina hiljada kilometara u dužini. Njihov oblik zavisi od magnetnog polja Sunca i većina izgleda kao zavese gasa vezanih za hromosferu sa protokom gasa vertikalno u koronu. Mirna protuberanca može da eksplodira ka spolja i nestane, ali uglavnom na istom mestu nastane nova protuberanca.

Aktivne protuberance su vezane za aktivne oblasti na Suncu, i često su povezane sa Sunčevim bakljama. Većina su kratkoročne pojave trajanja svega nekoliko časova. Mogu imati različite oblike. Najaktivnije imaju oblik petlje i povezuju oblasti za suprotnim magnetnim polovima i u njima koronalna materija se kondezuje i ponire u hromosferu. Velike eruptivne protuberance (često lučnog oblika) dostižu visinu od pola miliona kilometara i više od fotosfere.

Na Sunčevom disku protuberance izgledaju kao tamni oblici (najčešće filamenti) na sjajnijoj površini Sunca.
**Santa Rosa de Copán** je grad i općina (municipio) od 68,016 stanovnika na zapadu Hondurasa, nedaleko od granice Gvatemale.

Ona je i administrativni centar Departmana Copán

Geografske karakteristike
-------------------------

Santa Rosa de Copán nalazi se u planinskom kraju, u plodnoj kotlini riječice Copán.

Od metropolskog San Pedra Sule udaljena je stotinjak km sjeverozapadno, od luke Puerto Cortés i Karipskog mora 151 km, a od glavnog grada Tegucigalpe 184 km.

Nadimak joj je Sultanija zapada (španjolski: *Sultana de Occidente*), a njen historijski centar proglašen je nacionalnim spomenikom i kulturnom baštinom zemlje.

Poznat je kao polazna točka za posjet pretkolumbovskim lokalitetima Copán Ruinas i Gracias.

Historija
---------

Historija tog grada veže se uz duhan, kog su zasadili španjolski kolonisti početkom 18. vijeka. Uz te plantaže izraslo je naselje koje se u ta vremena zvalo *Los Llanos* ili *Los Llanos de Santa Rosa*.

Kao općina je osnovana 1812. pod imenom *Los Llanos de Santa Rosa*.

Status gradića (villa) dobila je 1842. a već 1843. i status grada. Od 12- novembra 1941. fuzionirana je općinama; Concepcion, Dulce Nombre, San Juan de Opoa i San Agustin u Distrikt Santa Rosa de Copan, ali je već od 1943. ponovno samostalna 
općina.

### Santa Rosa de Copan glavni grad Hondurasa

Malo je poznato da je Santa Rosa de Copan u nekoliko navrata bila prijestolnica Hondurasa. Prvi put 1852. za mandata José Cabañasa, on je vladu preselio da bude bliže svojim trupama, koje su branile zemlju od agresije iz Gvatemale i El Salvadora.

Drugi put je to bilo u maju 1862. kad je u njemu zasjedala skupština, koja je izglasala dekret br. 3, kojim je Honduras proglašen Republikom.

Santa Rosa de Copan je 1863. ponovno postala sjedište vlade kad je gvatemalska vojska pomagala generalu Medini da preuzme vlast u Hondurasu,od privremene vlade.

Prvi honduraški orden - *Santa Rosa i Civilizacija Hondurasa*, koji je dekretom 1868. stvorio predsjednik Medina, nazvan je tako po gradu.

Grad ima i aerodrom (IATA: SDH, ICAO: MHSR).

Gradovi prijatelji
------------------

* Peru Cusco, Peru

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Honduras: Administrative Division*" (engleski). City population. Pristupljeno 20. 3. 2019.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Municipio de Santa Rosa de Copan*" (španjolski). Xplorhonduras. Pristupljeno 23. 03. 2019.
3. 1 2  „*Santa Rosa de Copán"* (španjolski). DB-City. Pristupljeno 23 03. 2019.
4. 1 2  „*Historia*" (španjolski). Municipalidad de Santa Rosa de Copán. Arhivirano iz originala na datum 2020-01-28. Pristupljeno 23. 03. 2019.

Vanjske veze
------------

***Santa Rosa de Copán*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad de Santa Rosa de Copán* Arhivirano 2019-03-16 na Wayback Machine-u (`es`)
* *Alcaldía Municipal de Santa Rosa de Copán* Arhivirano 2018-03-19 na Wayback Machine-u (`es`)
**Bitka kod Raina** ili **bitka na Lechu** se odigrala 15. aprila 1632. godine u Njemačkoj za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata između švedske vojske pod kraljem Gustavom Adolfom na jednoj, i carske katoličke vojske pod grofom Tillyjem na drugoj strani. Do nje je došlo nakon što je Gustav Adolf prethodne godine porazio Tillyja kod Breitenfelda i istjerao carske trupe sa sjevera Njemačke, te pokrenuo ofenzivu na jug. Tilly mu se sa svojim trupama suprostavio na rijeci Lech, koja je predstavljala granicu tadašnjeg Elektorata Bavarska. Gustav Adolf je raspolagao s brojčanom nadmoći, ali se daleko važnijom ispostavila njegova nadmoć u artiljeriji, čija ja precizna paljba omogućila Šveđanima da prijeđu rijeku. Tokom borbe je Tilly smrtno ranjen, a također privremeno onesposobljen i njegov zamjenik Johann Philipp Cratz von Scharffenstein, a nakon čega je preostali katolički zapovjednik vojvoda Maximilian od Bavarske naredio sveopće povlačenje. Iako su carske i katoličke snage izgubile svu artiljeriju i prtljag, Maximilanova odluka je carsku vojsku spasila od uništenja, s obzirom da je Gustav Adolf bio planirao složenu seriju manevara sa ciljem da joj odsječe odstupnicu, ne računajući na tako brzo povlačenje. Smrt Tillyja, koji se smatrao najboljim katoličkim zapovjednikom, natjerala je cara Ferdinanda II da na čelo katoličke vojske ponovno postavi ranije smijenjenog Albrechta von Wallensteina koji će se Šveđanima nekoliko mjeseci kasnije suprotstaviti u krvavoj bitci kod Lützena.
**Shangqing škola** (kineski:上清) ili **Najviša jasnoća** je taoistički pokret koji je nastao među aristokracijom kineske dinastije Zapadni Jin. Shangqing se može prevesti kao 'Vrhovna jasnoća' ili 'Najviša jasnoća.' Prvi vođa škole bio je Wei Huacun (251-334), ali se Tao Hongjing (kineski: 陶弘景), koji je osmislio teoriju i praksu te sabrao kanon, obično smatra njenim pravim osnivačima. Njegov prestiž je značajno doprinio razvoju škole pred kraj 5. vijeka. Planina kraj Nanjinga gdje se Tao Hongjing povukao, Maoshan (茅山), danas predstavlja glavno sjedište škole.

Shangqing praksa se temelji na meditacijskim tehnikama vizualizacije i disanja, kao i fizičkim vježbama, nasuprot korištenju alkemije i talismana. Recitacija svetog kanona također igra važnu ulogu. Ta je praksa u svojoj suštini bila individualistička, za razliku od kolektivne prakse u školama Nebeskih učitelja i Lingbao. Uzimajući sljedbenike iz više klase za vrijeme dinastije Tang, Shangqing je bila dominantna škola taoizma i njen uticaj je vidljiv u književnosti tog perioda. Njena važnost je počela slabiti u drugoj polovici dinastije Song. Pod dinastijom Yuan, pokret se počeo nazivati Maoshan i naglasak se sa meditacije počeo stavljati na rituale i talismane. Maoshan taoizam se prakticira i danas, iako u različitim tehnikama u odnosu na početke škole.

Eksterni linkovi
----------------

* Shangqing (Isabelle Robinet), entry from *The Encyclopedia of Taoism*
* Tao Hongjing (456-536)
* 'The Rise of the Tao', New York Times Magazine
**Bitka kod Poitiersa** održala se 19. septembra 1356. u njoj su Francuzi na čelu sa svojim kraljem - Jeanom II, doživjeli katastrofalan poraz.

Ta bitka označila je kraj prve faze Stogodišnjeg rata između Engleske i Francuske.

Tok bitke
---------

Edward Crni Princ, sin i nasljednik engleskog kralja Edwarda III krenuo je u invaziju Francuske iz Bordeauxa, s engleskim trupama koje je vodio John Chandos uz pomoć gaskonjskih snaga koje je vodio Captal de Buch, sa ukupno 7.000 vojnika.

Isprva je udario prema centru Francuske, ali se zatim okrenuo prema zapadu i jugu, marširajući donjim dijelom doline rijeke Loire nastojeći uhvatiti vjerojatno veće snage Jeana II. Dvije vojske stupile su u kontakt 17. septembra 1356. istočno od Poitiersa, ali se nisu sukobile jer su za nedjelju 18. septembra sklopile primirje.

To kratkotrajno primirje pomoglo je Englezima da zauzmu prijevoj Maupertuis južno od Poitiersa, koji je okružen šikarama i močvarama, koje formira rijeka Miosson na svom ušću 
u rijeku Clain.

Francuzi kao da su zaboravili na poraz i lekciju koju su doživjeli u Bitci kod Crécyja - 1346. već su olako krenuli u seriju 
konjaničkih napada, u kojima su njihovi vitezi sa svojim konjima zaglibili u blato, i tako postali laka meta strijelaca
Crnog princa. Na kraju je i sam kralj Jean II poveo posljednji francuski juriš, pa je i on zaglibio i bio
zarobljen, zajedno s hiljadama svojih vitezova. 
Ti katastrofalni gubitci ostavili su Francusku nebranjenu od brutalnih pljačkaških racija koje su provodile trupe Crnog Princa, a one su izazvale seljake pritisnute nevoljama i pljačkama da podignu brojne bune.

Francuzi koji više nisu mogli uspostaviti red u zemlji, nakon tog su bili 
primorani potpisati - Mirovni sporazum iz Brétignya - 1360.
Tim sporazumom su prepustili Englezima gotovo jednu trećinu svog teritorija uključujući provincije: Bearn, Gaskonju, Poitou 
i Rouergue. Uz tu nesreću morali su platiti i enormno visoku otkupninu za svog kralja Jeana II sve to natjeralo ih je da uvedu 
stalni porez (što je za ono vrijeme bila bogohulna zamisao).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10   „*Battle of Poitiers*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 11. 2014.

Vanjske veze
------------

***Bitka kod Poitiersa (1356)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Battle of Poitiers* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Nagrada Bostonskog društva filmskih kritičara za najbolju (glavnu) glumicu** (engleski:  je godišnja nagrada koju Bostonsko društvo filmskih kritičara od svog osnivanja 1981. dodjeluje za najbolje ženske uloge u filmu.

Dobitnice
---------

### 1980e

* **1980: Džina Roulands**

za ulogu u filmu *Glorija*
* **1981: Marilija Pera**

za ulogu u filmu *Pixote: The Law of the Weakest)*
* **1982: Meril Strip**

za ulogu u filmu *Sofijin izbor*
* **1983: Rozana Arket**

za ulogu u filmu *Baby It's You*
* **1984: Džudi Dejvis**

za ulogu u filmu *Put za Indiju*
* **1985: Džeraldin Pejdž**

za ulogu u filmu *The Trip to Bountiful*
* **1986: Kloi Veb**

za ulogu u filmu *Sid and Nancy*
* **1987: Holi Hanter**

za ulogu u filmu *Broadcast News*
* **1988: Suzan Sarandon**

za ulogu u filmu *Bul Daram*
* **1989**: *no information*

### 1990e

* **1990: Andželika Hjuston**

za uloge u filmovima *The Grifters* i *The Witches*
* **1991: Džina Dejvis**

za ulogu u filmu *Telma i Luiz*
* **1992**: *no information*
* **1993: Holi Hanter**

za ulogu u filmu *Klavir*
* **1994: Džulijana Mur**

za ulogu u filmu *Vanya on 42nd Street*
* **1995: Nikol Kidman**

za ulogu u filmu *To Die For*
* **1996: Brenda Bletin**

za ulogu u filmu *Tajne i laži*
* **1997: Helena Bonam Karter**

za ulogu u filmu *The Wings of the Dove*
* **1998: Samanta Morton**

za ulogu u filmu *Under the Skin*
* **1999: Hilari Svank**

za ulogu u filmu*Boys Don't Cry*
### 2000e

* **2000: Elen Berstin**

za ulogu u filmu *Requiem for a Dream*
* **2001: Tilda Svinton**

za ulogu u filmu *The Deep End*
* **2002: Megi Džilenhol**

za ulogu u filmu *Sekretarica*
* **2003: Skarlet Džohanson**

za ulogu u filmu*Izgubljeni u prevodu*
* **2004: Hilari Svank**

za ulogu u filmu *Devojka od milion dolara*
* **2005: Ris Viderspun**

za ulogu u filmu *Walk the Line*
* **2006: Helen Miren**

za ulogu u filmu*Kraljica*
* **2007: Marion Kotijar**

za ulogu u filmu *La Môme*
* **2008: Sali Hokins**

za ulogu u filmu *Happy-Go-Lucky*
* **2009: Meril Strip**

za ulogu u filmu *Julie & Julia*
### 2010e

* **2010: Natali Portman**

za ulogu u filmu *Crni labud*
**Bitka kod Riadea** ili **Bitka kod Merseburga** se odigrala 15. marta 933. u sjevernoj Tiringiji duž obale rijeke Unstrut između istočnofranačke (njemačke) vojske pod kraljem Heinrichom I na jednoj, i mađarskih snaga na drugoj strani. Do bitke je došlo nakon Sinoda u Erfurtu kada su njemački plemići odlučili da se Mađarima prestane plaćati danak kojim ih se dotada odvraćalo od pljačkaških pohoda. Detalji o samoj bitci su oskudni, ali se navodi kako je Heinrich iskoristio šestogodišnje primirje kako bi podigao tvrđave i obučio nove vojnike; s njima je porazio Mađare koji su opsjedali jedan njemački grad. Obje strane su imale neznantne gubitke, ali je Heinrichova pobjeda predstavljala značajan poticaj njemačkom moralu, koji se počeo oporavljati nakon niza poraza. Mađari više nisu napadali Njemačku za Heinrichovog života.

Literatura
----------

* Bernhardt, John W. *Itinerant Kingship and Royal Monasteries in Early Medieval Germany, c. 936–1075*. Cambridge: Cambridge University Press, 1993.
* Reuter, Timothy. *Germany in the Early Middle Ages 800–1056*. New York, NY: Longman, 1991.
* Santosuosso, Antonio. *Barbarians, Marauders, and Infidels: The Ways of Medieval Warfare*. New York, NY: MJF Books, 2004.
**Bitka kod Prestonpansa** (engl. ) se odigrala 21. septembra 1745. u Škotskoj na početku jakobitskog ustanka između snaga britanske vlade na jednoj, te pretežno škotskih jakobitskih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo nedugo nakon što se Charles Edward Stuart, princ zbačene katoličke dinastije Stuart iskrcao u Škotskoj kako bi iskoristio zauzetost britanskih snaga na Kontinentu tokom rata za austrijsko nasljeđe, odnosno sa svojim pristašama izborio škotsko i englesko prijestolje na koje je pretendirao njegov otac James. Iako je princ Charles brzo oko sebe okupio veliki broj pristaša, pretežno među članovima škotskih klanova u Highlandsu, imao je tek neznatnu brojčanu nadmoć nad vladinim garnizonima u Škotskoj, a ljudstvo je bilo pretežno naoružano hladnim oružjem. Sa druge strane, vladine snage pod generalom Sir Johnom Copeom su se sastojale od nedavno regrutiranih i potpuno neiskusnih vojnika. Do sudara dviju vojski došlo je u blizini Edinburgha gdje se ključnim pokazalo to da su pobunjenici, zahvaljujući vodičima, uspjeli pronaći stazu kroz naizgled neprohodnu močvaru te u rano jutro izveli iznenadni juriš na vladine položaje. Među vladinim snagama je zavladala potpuna panika te je bitka riješena za desetaka minuta. Jakobiti su se tom prilikom dočepali velikih količina oružja i municije, ali je njen rezultat imao još veću moralnu važnost, s obzirom da je iznenadna pobjeda pobunjenika veliki dio dotle ravnodušne i neprijateljski nastrojene škotske javnosti stavio na stranu princa Charlesa, te su jakobiti vrlo brzo ne samo zauzeli skoro cijelu Škotsku nego nekoliko mjeseci kasnije započeli i invaziju sjeverne Engleske te izazvali opću paniku u Londonu. Bitka, međutim, nije imala odlučujući karakter, jer su se jakobiti, suočeni sa neriješenim logističkim problemima i dolaskom vladinih pojačanja povukli natrag u Škotsku, omogućivši vladinim snagama da na proljeće izvedu kontraofenzivu koja će dovesti do bitke kod Cullodena i sloma ustanka.

Vanjske veze
------------

* Article from The Herald, 29 April 2008, on Historic Scotland's campaign to protect Scotland's battlefields Arhivirano 2008-05-16 na Wayback Machine-u
* TimesOnline article, 29 April 2008, "Historic battlefields in Scotland threatened by lack of legal protection" Arhivirano 2010-10-21 na Archive.is-u
* Digitised copy of the Battle of Preston September 1745 drawn in 1746 from National Library of Scotland
* Digitised copy of the A plan of the battle of Tranent fought Sept 21st 1745 drawn about 1745 from National Library of Scotland
* Digitised copy of the A plan of the battle of Preston Pans fought 21st Sept 1745 from National Library of Scotland
* Digitised copy of the Sites of the Battles of Pinkie and Prestonpans, and other interesting historical ... from National Library of Scotland
* Ascanius; or, the Young Adventurer
* Battle of Prestonpans (1745) Heritage Trust


1. ↑  The Battle of Prestonpans 1745
**Bitka kod Roncesvallesa** (25. srpnja 1813.) bila je bitka između francuskih i anglo-portugalskih snaga tijekom španjolskog rata za neovisnost (1808.-1814.).

Pozadina
--------

Nakon što je Wellington porazio kralja Josipa kod Vitorije, napredovao je kako bi zauzeo San Sebastian i Pamplone, posljednje francuske ispostave na španjolskom tlu. 

Dok je Wellington koncentrirao svoje napore za hvatanjem strateški važnu luke San Sebastian, poslao je 11.000 ljudi pod irsko-španjolskim generalom O'Donnellom u blokadu Pamplone. Da bi se spriječio francuski protunapad preko Pireneja Wellington je pozicionirao korpus generala Hilla preko 80 km bojišnice, za pokrivanje obalne ceste i glavnih prelaza preko planina.

Bitka
-----

Nakon što su se njihove snage brzo opravile i reorganizirale nakon poraza, Francuzi pod maršalom Soultom krenule su u napad prema Pamploni kroz prolaze Maya i Roncesvalles.

Francuske snage kod Roncesvallesa sastojale su se od 40.000 ljudi i 8 brdskih topova pod generalima Reille i Clausel. Prijevoj je branila britanska 4. divizije kojom je zapovijedao general-bojnik Galbraith Lowry Cole uz pomoć portugalske 4/10 brigade.

Francuzi su napali iz Saint-Jean-Pied-de-Port napredujući u dva stupca s obje strane prijevoja. Clausel na Altobiscar i Reille na Linduz. Oko 06:00 dvije su se vojske susrele. Britanci su bili brojčano nadjačani, Byngova brigada na istočnoj strani držala je Clauselovu diviziju kod zaljeva tri sata prije nego što su se bili prisiljeni vratiti.

Do 14:00 Cole doveo je još tri brigade kao pojačanja. Međutim oko 17:00 gusta magla spustla se nad bojno polje, baš kad je portugalska 4/10 brigada odbila francuske napade u Val de Baigorry. Cole, unatoč suprotnim zapovijedima, naredio je svojim trupama povlačenje prema Pamploni.

Naknadna događanja
------------------

Savezničke snage su se pregrupirale i zauzele položaj u blizini sela Sorauren u bitci kod Sorauren. Kasnije Wellington je priznao da je raspodjela snaga kako bi se napadali istodobno i San Sebastian i Pamplona bila "jedna od najvećih grešaka je ikad počinjenih u ratu". 

Pukovnik Walter O'Hara, koji se borio u bitci, imenovat će Aveniju Roncesvalles u Torontu po ovoj bitci. U četvrti u Roncesvallesu je zauzvrat imenovana jedna ulicu po njemu.
**Narcissa "Cissy" Black** (rođena 1955.) je žena Luciusa Malfoya i majka Draca Malfoya, pripadnica porodice Black. U filmu ju glumi Helen McCrory, koja je prije trebala glumiti Narcissinu sestru Bellatrix.

Život
-----

Narcissa je najmlađa kćer Cygnusa Blacka III. i Druelle Rosier. Ima dvije sestre, Andromedu Tonks i Bellatrix Lestrange. U Hogwartsu je bila Slytherinka, gdje je upoznala svog muža. Udala se za njega i odselila u njegovu vilu. Rodila mu je sina Draca koji je također Slytherin. Lucius je postao smrtonoša. Narcissin bratić Regulus je ubijen, a Sirius i Bellatrix su poslani u Azkaban. Narcissa i Lucius su ostali dio elite. Prije nego što je Draco krenuo u Hogwarts, Lucius je htio da ide u Durmstrang, gdje se uči crna magija, ali Narcissa nije htjela da ode tako daleko. Draco je otišao u Hogwarts i postao Slytherin, a Narcissa mu je svaki dan slala slatkiše.

Na Svjetskom prvenstvu u metloboju 1994. Narcissa, Lucius i Draco su sjedili do samog Corneliusa Fudgea, ministra magije.

1996. je Lucius učestvovao u borbi u Odjelu tajni i izgubio je. Proročanstvo o Voldemortu i Harryju se razbilo te se Voldemort naljutio. Lucius je stavljen u zatvor, a Narcissa i Bellatrix su otišle kod Severusa Snapea u Prelčev kraj. Tamo je sa Snapeom napravila Neprekršivu zakletvu. Htjela je da Snape brani Draca i ubije Albusa Dumbledorea. Nekoliko dana poslije su Narcissa i Draco otišli u dućan gospođe Malkin, a kad su došli Harry, Ron i Hermiona, počela je svađa. Draco je Hermionu nazvao "mutnjakuša", što je razbjesnilo Rona i Harryja.

1997. vila Malfoyevih postaje Voldemortovo sjedište. Bellatrix i Voldemort su upravljali kućom, a Lucius je dao svoj štapić Voldemortu. Ovdje je ubio Charity Burbage. Voldemort je tjerao Draca da muči zarobljenike.

1998. su hvatači doveli Harryja, Rona i Hermionu u kuću te je Narcissa prepoznala Hermionu. Bellatrix je uzela nož i prijetila Hermioni, dok su Ron i Harry zatvoreni u podrum, gdje su vidjeli Lunu Lovegood, Deana Thomasa i gospodina Ollivandera. Bellatrix je ubila vilenjaka Dobbyja, a Narcissa je Dracu dala svoj štapić. Kad je Voldemort tokom bitke za Hogwarts pomislio da je ubio Harryja, poslao je Narcissu da provjeri. Ona je rekla da je Harry mrtav, iako je bio živ, kako bi ga spasila. Kad je Harry ubio Voldemorta, Narcissa i Lucius su tražili Draca. Oni nisu poslani u Azkaban jer su se odrekli Voldemorta. Narcissa je postala baka kad se Dracu rodio sin Scorpius.

Vanjske veze
------------

* Narcissa Malfoy na vanjskoj Harry Potter Wiki
**Plan R 4** je britanski vojni plan za invaziju i okupaciju Norveške i Švedske 1940. godine kako bi se zaustavila Švedska prodaja sirovina Trećem Rajhu. 

U svojoj osnovnoj verziji plan nastaje 1939. godine, a kao službena isprika se uzima Zimski rat to jest britansko-francuska pomoć Finskoj u ratu s SSSR-om. Po toj prvoj verziji plana britanska i francuska vojska se trebala iskrcati u severnoj Norveškoj kako bi formalno vojno pomogle Finskoj, ali u stvarnosti okupirala Švedsku i Norvešku radi zaustavljanja izvoza Švedskih sirovina u Treći Rajh. Kako je plan bio jedan o najgore čuvanih ratnih planova Drugog svetskog rata Norveška i Švedska su odmah odbile ideju o puštanju savezničke vojske na svoj teritorij, nakon čega posle nastaje druga verzija plana čiji proglašeni cilj bi bila današnjim rečnikom humanitarna vojna akcija pomoći Finskoj bez dopuštenja Norveške i Švedske što bi bila de facto vojna agresija.

Kraj Zimskog rata u rano proljeće 1940. godine je uništio i ovu verziju vojnog plana pa se prešlo na sledeću čiji osnovni deo je bila vojna provokacija Trećeg Rajha putem miniranja Norveških luka kako bi ovaj izvršio invaziju i ta je provokacija definitivno učinjena kada je britanska mornarica piratski napala nemački brod koji je također protuzakonito vozio britanske vojnike u neutralnim norveškim vodama.

Po zadnjoj verziji Plana R 4 Velika Britanija je 3.4.1940. pokrenula svoju mornaricu s ciljem invazije severne Norveške, a prvi deo plana koji se sastojao od miniranja Norveških luka se aktivirao 8.4.1940. o čemu je London obavjestio užasnuti Oslo koji ubrzo potom biva obavešten da je saveznička podmornica u njegovim vodama potopila nemački brod za kojeg se po nađenim živim i mrtvim putnicima otkrilo da je vozio nemačke vojnike pošto je Treći Rajh istog 3.4.1940. godine pokrenuo svoju invaziju Norveške do koje će doći 9.4. 1940.

Na kraju osnovni deo Plana R 4 koji se ticao okupacije Severne Norveške oko grada Narvika Velika Britanija će provesti u delo što će rezultirati početnim porazom nemačke vojske koja se na tom području prva iskrcala pa to osim službenog Hitlerovog razloga za invaziju postaje jedini rezultat ovog vojnog plana.
Ne poistovijećivati sa Generalplan Ost.
**Plan Istok** (poljski:  bio je ratni plan koji je u međuratnom periodu tadašnja Poljska pripremila za slučaj rata sa Sovjetskim Savezom. Iako je Poljska odnijela pobjedu u poljsko-sovjetskom ratu i od Sovjeta 1921. godine ishodila izuzetno povoljni mirovni sporazum, poljsko vodstvo je, pogotovo otkako je na njegovo čelo došao maršal Jozef Pilsudski, smatralo Sovjete glavnom prijetnjom po poljsku sigurnost, a sam Pilsudski je novi rat sa Sovjetima smatrao neizbježnim. Zbog toga su poljske vlasti uložile izuzetan napor da zaštite svoju istočnu granicu. To je uključivalo kako izgradnju fortifikacijskih objekata, koncentraciju najelitnijih i najbolje opremljenih jedinica i održavanje redovnih manevara na istočnim područjima zemlje (danas poznatim kao Kresy). 

Iako danas nisu očuvani autentični tekstovi plana, koji je svoju konačnu verziju dobio početkom 1939. godine, historičari su naknadno rekonstruirali njegove glavne detalje. Velikim dijelom je bio temeljen na iskustvima iz poljsko-sovjetskog rata, ali je u obzir uzimao specifične geografske i ekonomske prilike. Kao slabost je prepoznata izuzetna dužina granice sa Sovjetima - 1412 km - kao i pretpostavke da će Sovjeti relativno lako ostvariti brojčanu nadmoću u ljudstvu (3:1) nad poljskim snagama. Poljsko vodstvo je, sa druge strane, kao prednost smatralo to da se glavni industrijski resursi Poljske nalaze na zapadu, uključujući i Centralni industrijski okrug, kao i to da je granica, na sjeveru i jugu lišena prirodnih prepreka, u centru bila u relativno nepristupačnoj šumskoj i močvarnoj oblasti. Poljski planeri su pretpostavljali da će se time stvoriti "uska grla" na kojima se snage Crvene armije moći relativno lako zaustaviti, usporiti, odnosno koristeći veću mobilnost poljskih snaga, "počesno" tući pod ijelovima.

Plan nije bio sproveden u praksu, s obzirom da je krajem 1930-ih došlo do naglog pogoršanja odnosa Poljske sa nacističkom Njemačkom, odnosno što je postalo jasno da mnogo nesporednija opasnost Poljskoj prijeti sa Zapada. Zbog toga su do početka Drugog svjetskog rata glavnina poljskih snaga povučena sa istočnih granica, dok su tamo ostale tek paravojne formacije i tvrđavske trupe. Kada je 17. septembra 1939. došlo do sovjetske invazije, one se, dodatno oslabljenje njemačkom invazijom, nisu bile u stanju efikasno oduprijeti napadačima.
**Populacioni indeks** () meteorskog roja predstavlja meru sjajnosti datog roja. Računa se za svaki roj ponaosob i, grubo uzev, može se reći da rojevi populacionog indeksa 2,0 – 2,5 obiluju sjajnijim meteorima, dok rojevi kod kojih je populacioni indeks veći od 3,0 obiluju manje sjajnim meteorima.

Severnoamerička meteorska mreža definiše populacioni indeks kao broj meteora jedne magnitude podeljen brojem meteora prve sjajnije mahnitude:

{\displaystyle r={\frac {n\_{m}}{n\_{m-1}}}}
Kako se broj magnituda koje posmatrač vidi smanjuje sa opadanjem sjajnosti meteora, u stvarnosti kriva *broj meteora – sjajnost* nije eksponencijalna, već u jednom trenutku dostiže svoj maksimum nakon čega opada. Zbog toga je bitno koje se magnitude uzimaju za procenu populacionog indeksa – ako su uzete previše sjajni meteori može da se desi da ih ne bude dovoljno, odnosno da statistička greška bude prevelika. Sa druge strane, ako su uzeti previše slabi meteori, možda su oni koji su za jednu magnitudu sjajniji previše promakli posmatračima. Zato se razvijaju statistički modeli kako bi se što preciznije odredio populacioni indeks.

Populacioni indeks različitih potoka
------------------------------------

S obzirom na to da različiti potoci u okviru jednog meteorskog roja mogu da budu različite starosti, to meteori koji pripadaju ovim potocima mogu da imaju i različiti populacioni indeks. Stariji potoci obiluju masivnijim meteoroidima, zbog čega imaju i manji populacioni indeks.

Vidi još
--------

* Meteorski roj
* Spisak meteorskih rojeva (sa populacionim indeksom)
* ZHR

Izvori
------

1. ↑  Kalendar meteorskih rojeva za 2011. godinu Međunarodne meteorske organizacije(`en`)
2. ↑  Vodič Severnoameričke meteorske mreže Arhivirano 2010-08-17 na Wayback Machine-u(`en`)
3. ↑   **32**(4), 97–108, 2004.(`en`)

Spoljašnje veze
---------------

* Međunarodna meteorska organizacija(`en`)
* Severnoamerička meteorska mreža(`en`)
* Petnička meteorska grupa