**Druga proleterska divizija** NOVJ formirana je od Druge proleterske udarne brigade, Četvrte proleterske crnogorske udarne brigade i Druge dalmatinske udarne brigade 1. novembra 1942. godine u Tičevu. Smatrala se jednom od elitnih jedinica NOVJ.

Borbeni put Druge proleterske divizije
--------------------------------------

Nakon formiranja divizija kao celina preduzela je tokom decembra 1942. uspešan napad na ustaške garnizone Livno i Duvno. U januaru 1943. godine napadala je italijansko-četničke snagi na prostoru Bosansko Grahovo-Knin, a u februaru likvidirala je ustaški garnizon u Imotskom.

Borci 2. proleterske divizije u uništenom italijanskom uporištu za vreme 4. neprijateljske ofanzive kod Jablanice 23. februara 1943.
Tokom Bitke na Neretvi u ofanzivi u dolinu Neretve predstavljala je desnu napadnu kolonu, učestvovala je u protivudaru kod Gornjeg Vakufa i u razbijanju četnika kod Nevesinja i Kalinovika.

Tokom Bitke na Sutjesci učestvovala je u žestokim borbama za mostobran u dolini Sutjeske i prilikom proboja obruča na Zelengori i na komunikaciji Foča-Kalinovik.

Od 1. septembra 1943. godine bila je u Drugom udarnom korpusu NOVJ. Početkom decembra 1943. godine pretrpela je poraz od nemačke Prve brdske divizije tokom operacije „Kugelblic", zbog kojeg je smenjen Štab divizije na čelu s komandantom Ljubodragom Đurićem. Za novog komandanta postavljen je Ljubo Vučković, narodni heroj.

Od marta do maja 1944. godine učestvovala je u nastupanju kroz Srbiju, a zatim u borbama protiv Nemaca, četnika i muslimanske muslimanske legije „Krempler" u Sandžaku. Druga dalmatinska proleterska udarna brigada izašla je iz sastava divizije 27. januara 1944. godine. U sastavu divizije nalazile su se zatim Treća srpska brigada od 10. februara 1944, Šesta srpska brigada od 16. novembra 1944. i Artiljerijska brigada od 15. marta 1945. godine. Druga proleterska udarna brigada je od septembra do decembra 1944. bila u sastavu 21. srpske divizije, a zatim ponovo u Drugoj diviziji.

Od početka avgusta 1944. **Druga proleterska divizija** borila se pod neposrednom komandom Glavnog štaba NOV i PO Srbije u dolini Zapadne Morave, a od januara do aprila 1945. godine učestvovala je u borbama na Sremskom frontu. Krajem decembra 1944. u njenom sastavu bilo je **9.886** boraca.

Sve tri brigade koje su pri osnivanju **Druge proleterska divizija** bile u njenom sastavu, proglašene su za proleterske i odlikovane Ordenom narodnog heroja.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* Jovo VUKOTIĆ, Druga proleterska divizija, Vojnoizdavački zavod, Beograd 1972.
* **Vojna enciklopedija**, Beograd 1975. godina

Vanjske veze
------------

* **2nd Proletarian Division** - Vojska.net (`en`)

| * p
* r
* u
Flag of Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija Armije, korpusi i divizije Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije Flag of Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija |
| --- |
| Armije | 
 Prva armija  **•**  Druga armija  **•**  Treća armija  **•**  Četvrta armija  |
| Korpusi | 
 1. proleterski  **•**  2. udarni  **•**  3. bosanski  **•**  4. hrvatski  **•**  5. bosanski  **•**  6. slavonski  **•**  7. slovenački  **•**  8. dalmatinski  **•**  9. slovenački  **•**  10. zagrebački  **•**  11. hrvatski  **•**  12. vojvođanski  **•**  13. srpski  **•**  14. srpski  **•**  15. makedonski  **•**  16. makedonski  **•**  Bregalničko-strumički  **•**  Korpus narodne odbrane Jugoslavije  |
| Divizije | 
 1. proleterska  **•**  2. proleterska  **•**  3. udarna  **•**  4. krajiška  **•**  5. krajiška  **•**  6. lička  **•**  7. banijska  **•**  8. kordunaška  **•**  9. dalmatinska  **•**  10. krajiška  **•**  11. krajiška  **•**  12. slavonska  **•**  13. primorsko-goranska  **•**  14. slovenačka  **•**  15. slovenačka  **•**  16. vojvođanska  **•**  17. istočnobosanska  **•**  18. slovenačka  **•**  19. severnodalmatinska  **•**  20. dalmatinska  **•**  21. srpska  **•**  22. srpska  **•**  23. srpska  **•**  24. srpska  **•**  25. srpska  **•**  26. dalmatinska  **•**  27. istočnobosanska  **•**  28. slavonska  **•**  29. hercegovačka  **•**  30. slovenačka  **•**  31. slovenačka  **•**  32. zagorska  **•**  33. hrvatska  **•**  34. hrvatska  **•**  35. lička  **•**  36. vojvođanska  **•**  37. sandžačka  **•**  38. istočnobosanska  **•**  39. krajiška  **•**  40. slavonska  **•**  41. makedonska  **•**  42. makedonska  **•**  43. istarska  **•**  45. srpska  **•**  46. srpska  **•**  47. srpska  **•**  48. makedonska  **•**  49. makedonska  **•**  50. makedonska  **•**  51. makedonska  **•**  Kumanovska  **•**  51. vojvođanska  **•**  52. kosovsko-metohijska  **•**  53. srednjobosanska  *vazduhoplovne divizije* — 11. lovačka i 42. jurišna  |