**Desa Vukanović**, poznat i kao *Desa Urošević Vojislavljević*, je bio raški župan, suvladar Raške (1149–1153), te veliki župan Raške (1153–1155 i 1162–1166). 

Neki smatraju da je Desa bio otac Stefana Nemanje, ali drugi to osporavaju, navodeći Zavidu.

Biografija
----------

Desa je kao župan vladao oblašću Dendre, blizu Niša. 1148. godine Desa je osvojio Duklju i Travuniju postavši župan Primorja, pod velikim županom Urošem II, svojim starijim bratom. U venecijanskoj povelji iz 1150. godine se pominje kao knez Duklje, Travunije i Zahumlja, i ponovo 1151. godine.

Nakon bitke kod Tare 1150. godine, kada je Vizantija porazila Rašku i Ugarsku, Desa je postavljen za suvladara starijem bratu Urošu II. 1153. godine Desa je svrgao Uroša II. No, bizantski car Manuel I Komnin je ponovo postavio Uroša II 1155. godine, svrgavajući Desu.

Nakon toga je Manojlo oko 1159. ponovo postavio Desu, brata Bele Uroša, za velikog župana u Raškoj, jer je bio privrženik istočne crkve, a obećao je Grcima da će ustupiti Dendru. No, postavši župan, on zadrži Dendru i pošalje izaslanike Njemcima, tražeći saveznike na zapadu. Desa je takođe pokušao da se poveže sa ugarskim kraljem Frederikom. A bio je stekao ogromnu snagu u Srbiji.

U leto 1165. godine romejski car Manuel I je poslao vojsku na Desu. U isto vrijeme Desi su se opirali i neki velikaši, udvorice grčkoga cara. Ratujući protiv Mađara i sa srpskom pomoćnom vojskom, grčki car je odveo Desu u ropstvo u Carigrad. Desa je poražen, ispitan je u Carigradu, te je javno položio zakletvu Manojlu I. A "kao svog čoveka među srpskim prinčevima istakao je Nemanju, mada ga nije učinio odmah velikim županom". Car Manojlo je umesto njega postavio Tihomira na raški presto 1166. godine.

Promena dinastije
-----------------

Oko 1166. godine se dogodila velika promena u Raškoj. Raški vladari Desa i Uroš nestaju sa scene, a četiri brata (Tihomir, Stracimir, Miroslav i Stefan, sinovi vlastelina Zavide), preuzimaju vlast. Stara dinastija je zamenjena novom, isprva na čelu sa Tihomirom. Ovu porodicu je verovatno instalirao romejski car Manojlo I Komnin. Tihomir, najstariji, bio je veliki župan, ali ga je ubrzo 1168. godine svrgao njegov mlađi brat Stefan Nemanja. Njegova dinastija Nemanjića je vladala Raškom naredna dva veka.

Izvori
------

1. ↑   *Srđ, pp.233*. Dubrovnik. 1906.
2. 1 2  The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century
3. 1 2 3  Southeastern Europe in the Middle Ages, 500-1250
4. 1 2  The early medieval Balkans
5. ↑  Cawley, Charles (30 January 2011), *Bosnia: Chapter 2. HERCEGOVINA (formerly ZAHUMLjE, HUM)*, Foundation for Medieval Genealogy, pristupljeno August 2012 , Šablon:Better source
6. ↑  Byzantium's Balkan frontier: a political study of the Northern Balkans, 900-1204[*mrtav link*]
7. 1 2 3 4 5  Dr Radoslav Rotković: ZETA U DRŽAVI NEMANJIĆA (1186 -1356)
8. ↑  The empire of Manuel I Komnenos, 1143-1180
9. ↑  O city of Byzantium: annals of Niketas Choniatēs
10. ↑  John V. A. Fine, *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*, The University of Michigan Press, 2009. (str. 4)
11. ↑  John V. A. Fine, *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*, The University of Michigan Press, 2009. (str. 4)
12. ↑  John V. A. Fine, *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*, The University of Michigan Press, 2009. (str. 4)
13. ↑  John V. A. Fine, *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*, The University of Michigan Press, 2009. (str. 3)