**Rotkvarija (Žitni Trg, Jovanovski kraj)** je jedan od najstarijih delova grada Novog Sada. Nalazi se zapadno od užeg gradskog centra (Starog Grada) i danas se svrstava u širi centar Novog Sada.

Položaj naselja
---------------

Lokacija
Zapadnu granicu čini Bulevar Oslobođenja; južnu granicu čini Jevrejska ulica; dok istočnu granicu čine ulice Šafarikova, Jovana Subotića i Kisačka.

Rotkvarija - Bulevar oslobođenja
Susedne gradske četvrti su: Banatić (na severozapadu), Sajmište (na zapadu), Stari Grad (na jugoistoku) i Salajka (na istoku).

U administrativnom smislu, Rotkvarija pripada mesnoj zajednici Žitni trg.

Ime i istorija naselja
----------------------

Ovaj prostor se u prošlosti zvanično nazivao **Jovanovski kraj**. Podrugljiv naziv "Rotkvarija" dali su Salajčani i Podbarci, po rotkvi, tada potcenjenom povrću, jer, navodno, stanovnici ovoga kraja nisu gajili ništa drugo do rotkve. Napredne baštovane Jovanovskog kraja susedi su nazvali "rotkvarima". Drugi naziv naselja, "Žitni Trg", nastao je od žitne pijace koja se nalazila na današnjem Žitnom trgu.

Do 1921. godine, ovde se nalazila pravoslavna Svetojovanovska crkva, kao i Svetojovanovsko groblje. Po jednom zapisu, crkva je sazidana početkom 1700. god. u barok-stilu, a to je bila verovatno i najstarija crkva u Petrovaradinskom Šancu (Novom Sadu). U buni 1848/49, crkva je izgorela, a obnovljena je 1853. godine, da bi 1921. bila porušena.

U 19. veku, na ovom području su se naseljavali baštovani, ratari i stočari, koji su se delili od svojih porodica na Salajci i Podbari i osamostaljivali se u novopodignutim kućama. Baštovane (bostandžije) su privlačili veliki placevi, koji su im omogućavali da urede prostrane bašte za gajenje povrća.

Stanovništvo
------------

Prema podacima preduzeća JKP Informatika Novi Sad, na području Rotkvarije živi 17.007 stanovnika (2010. godina), od čega u MZ "Žitni trg" 11.429 i u MZ "Sava Kovačević" 5.578.

Karakteristike naselja
----------------------

Oko Bulevara Oslobođenja nalaze se stambene zgrade izgrađene 50-tih, 60-tih i 70-tih godina 20. veka, a u okolini ovih zgrada ima i dosta zelenih površina. U južnom delu naselja (MZ "Žitni trg"), do Jevrejske ulice i Futoške pijace, više su zastupljene prizemne porodične kuće, iako se ovde, od 2000. godine, grade nove višespratne zgrade na placevima nekadašnjih kuća. U ulicama Kraljevića Marka i Pap Pavla se nalaze stare kuće iz 18. veka, koje su pod zaštitom države.

Značajnije ulice
----------------

Pored graničnih ulica ovog dela grada, važnije ulice na Rotkvariji su: Vuka Karadžića, Pap Pavla, Slovačka, Kraljevića Marka, Bulevar Kralja Petra I, Save Kovačevića i Žitni Trg.

Kultura i obrazovanje
---------------------

Na Rotkvariji se nalazi Novosadsko pozorište, Omladinski centar CK13 (Crna kuća), kao i dve osnovne škole: OŠ "Ivo Lola Ribar" i OŠ "Kosta Trifković".

Privreda, zdravstvo i javne ustanove
------------------------------------

Među privrednim delatnostima, izdvaja se poznata novosadska Futoška pijaca, kao i poslovne zgrade duž Bulevara oslobođenja, uključujući zgradu novinsko-izdavačke kuće "Dnevnik" i zgradu Naftne industrije Srbije. Na Rotkvariji se takođe nalazi sedište Policijske uprave Novi Sad, Centar za socijalni rad, kao i dom zdravlja "Jovan Jovanović Zmaj" u ulici Zmaj Ognjena Vuka, koji je jedan od opremljenijih domova zdravlja u gradu.

Verski objekti
--------------

U ovom delu grada nalaze se četiri verska objekta: Molitveni dom Nazarenske hrišćanske zajednice (službe se održavaju na srpskom jeziku), Evangelistička metodistička crkva (službe se održavaju na srpskom jeziku), Slovačka Evangelistička crkva (službe se održavaju na slovačkom i povremeno na srpskom jeziku) i Reformatska-Kalvinska crkva (službe se održavaju na mađarskom jeziku).

* Molitveni dom Nazarenske hrišćanske zajedniceMolitveni dom Nazarenske hrišćanske zajednice
* Evangelistička metodistička crkvaEvangelistička metodistička crkva
* Slovačka evangelistička crkvaSlovačka evangelistička crkva

Literatura
----------

* Bogdan T. Stanojev, Rotkvarija, Enciklopedija Novog Sada, knjiga 24, Novi Sad, 2004.
* Jovan Mirosavljević, Brevijar ulica Novog Sada 1745-2001, Novi Sad, 2002.
* Jovan Mirosavljević, Novi Sad - atlas ulica, Novi Sad, 1998.
* Milorad Grujić, Vodič kroz Novi Sad i okolinu, Novi Sad, 2004.
* Zoran Rapajić, Novi Sad bez tajni, Beograd, 2002.

Vidi još
--------

* Gradske četvrti Novog Sada

Vanjske veze
------------

***Rotkvarija*** na Wikimedijinoj ostavi

* Detaljna mapa Novog Sada i Rotkvarije
* Detaljna mapa Novog Sada i Rotkvarije Arhivirano 2009-12-31 na Wayback Machine-u

* Bulevar Kralja PetraBulevar Kralja Petra
* Ulica Kraljevića MarkaUlica Kraljevića Marka
* Žitni trgŽitni trg
* Omladinski centar CK13 (Crna kuća)Omladinski centar CK13 (Crna kuća)

| * p
* r
* u
Gradske četvrti i prigradska naselja Novog Sada |
| --- |
| Bački deo grada(južno od kanala DTD) | Avijatičarsko naselje • Adamovićevo naselje • Adice • Almaški kraj • Banatić • Bulevar • Veternička rampa1 • Grbavica • Depresija • Detelinara • Jugovićevo • Kampus novosadskog univerziteta • Liman • Novo naselje (Bistrica) • Pervazovo naselje • Podbara • Ribarsko ostrvo • Rotkvarija (Žitni trg) • Sajlovo1 • Sajmište • Salajka (Slavija) • Satelit • Stari Grad (Centar) • Telep |
| Bački deo grada(severno od kanala DTD) | Veliki rit • Vidovdansko naselje • Gornje livade • Klisa • Mali Beograd • Mišin Salaš • Rimski Šančevi2 • Slana bara • Šangaj |
| Sremski deo grada | Petrovaradin3 (Alibegovac • Bukovački plato • Vezirac • Karagača • Mišeluk • Novi Majur • Petrovaradinska tvrđava • Podgrađe Petrovaradina • Ribnjak • Sadovi • Stari Majur • Tekije • Trandžament • Širine • Široka dolina) • Sremska Kamenica3 (Artinjeva • Bocke • Donja Kamenica • Glavica • Gornja Kamenica • Grigovac • Mala Kamenica • Paragovo • Popovica • Staroiriški put • Tatarsko brdo • Čardak) |
| Prigradska naselja | Bangladeš • Begeč • Budisava • Bukovac • Veternik • Kamenjar • Kać • Kisač • Kovilj • Ledinci • Lipov Gaj • Nemanovci • Pejićevi salaši • Rumenka • Stari Ledinci • Stepanovićevo • Tankosićevo • Futog • Čenej |
| Industrijske zone | Industrijske zone u Novom Sadu |
| Napomene: (1) Veternička rampa i Sajlovo su delom gradska, a delom prigradska naselja. • (2) Rimski Šančevi su delom gradsko, a delom prigradsko naselje. • (3) Petrovaradin i Sremska Kamenica su statistički posebna naselja, ali se smatraju delom užeg gradskog područja Novog Sada. |