recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nacionalni park Manas** ili **Rezervat divljih životinja Manas** je nacionalni park, i rezervat tigrova i slonova, u Indijskoj pokrajini Assam. Manas se nalazi u podnožju Himalaja i nastavlja se na Kraljevski nacionalni park Manas u Butanu, a najbliži grad Guwahati je udaljen 176 km. Park je dobio ime prema rijeci Manas (rijeka), koja opet ime duguje hinduističkoj božici-zmiji, Manasa. Rijeka Manas je pritok rijeci Brahmaputra koja presjeca park Manas.

Nacionalni park Manas ima površinu od 950 km² i upisan je 1985. godine na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji kao jedno velikih utočišta divljih životinja središnje Azije. Osim navedenih bengalskih tigrova i azijskih slonova, u parku obitavaja 31 ugrožena vrsta životinja kao što su indijski nosorog (*Rhinoceros unicornis*), asamska krovasta kornjača (*Pangshura sylhetensis*), hispidski zec (*Caprolagus hispidus*), zlatni langur (*Trachypithecus geei*) i patuljasti vepar (*Porcula salvania*). Sveukupno u parku obitava 55 vrsta sisavaca, 380 vrsta ptica, 50 vrsta reptila i 3 vrste daždevnjaka.

Zbog krivolova i terorističih aktivnosti, park je upisan na popis ugroženih mjesta svjetske baštine 1992. godine, ali je zbog uspješne provedbe zaštite ispisan s ovog popisa 2011. godine. 

* Porječje rijeke Manas (indijski dio je nacionalni park)Porječje rijeke Manas (indijski dio je nacionalni park)
* Viseći most preko rijeke Manas u području parkaViseći most preko rijeke Manas u području parka
* Bistra rijeka ManasBistra rijeka Manas
* Šumski put za PanbangŠumski put za Panbang
* Manas na granici s ButanomManas na granici s Butanom

Izvori
------

1. ↑  Royal Manas National Park, Bhutan na stranicama WWF (`en`) Posjećeno 28. ožujka 2011.
2. ↑  Uklanjanje s popisa ugrožene svjetske baštine na službenim stranicama UNESCO-a (`en`) Preuzeto 13. listopada 2011.

Vanjske veze
------------

* Official Službena stranica parka Manas (`en`) Posjećeno 28. ožujka 2011.
* Manas, Rezervat tigrova u Assamu Arhivirano 2013-09-26 na Wayback Machine-u (`en`) Posjećeno 28. ožujka 2011.

Koordinate: 02°30′00″S 28°45′00″E﻿ / ﻿2.50000°S 28.75000°E﻿ / -2.50000; 28.75000
**Amalarih** ili **Amalarik**, bio je sin vizigotskog kralja Alariha II i Teodegote, kćerke ostrogotskog kralja, Teodorika Velikog i njegove prve žene. Amalarih je bio dete kad mu je otac poginuo u bici kod Vujea (507), te je do 526. godine u njegovo ime vladao njegov deda, Teodorik Veliki. Samostalno je počeo da vlada 526. dok nije bio ubijen, 531.

Život
-----

Kada je Alarih poginuo 507. godine, na njegovo mesto je izabran njegov nezakoniti sin, Gesalih, a Amalarih je bio odveden na sigurno u Hispaniju. Gesalih je nastavio borbu protiv Franaka, ali nije imao mnogo uspeha, jer je 511. bio ubijen. Nakon njegove smrti, Vizigotskim kraljevstvom je vladao Teodorik Veliki u ime svog maloletnog unuka, Amalariha, a preko svog vice-regenta, Teudisa, ostrogotskog plemića. Godine 522. mladi Amalarih je bio proglašen kraljem a četiri godine kasnije, nakon Teodorikove smrti, preuzeo je potpunu vlast nad Vizigotskim kraljevstvom u Hispaniji i Septimaniji, a Provansu je dao na upravljanje svom rođaku, novom ostrogotskom kralju Atalarihu. 

Oženio se Klotildom, kćerkom franačkog kralja, Hlodoveha. Međutim, Amalarih ju je zlostavljao i primoravao da prihvati arijanizam i da se odrekne ortodoksnog hrišćanstva, vere koju je skoro njen otac bio prihvatio kao zvaničnu veru Franačkog kraljevstva, što je izazvalo franačku intervenciju. Amalarih je pobeđen u Narbonu 531, odakle je pobegao u Barselonu, gde su ga ubili njegovi ljudi.

Vanjske veze
------------

***Amalarik*** na Wikimedijinoj ostavi

* Istorijska biblioteka:Amalarih

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Gesalih** | **Vizigotski kralj (511—531)(pod regenstvom Teodorika Velikog do 526. godine)** | Nasljednik:**Teudis** |
**Radio-televizija Priština** (RTP) je naziv za radio-difuzijsku kuću koja je djelovala u Prištini od 1975. do 1992. godine. S radom je započela krajem 1960-ih kao regionalna TV-stanica tadašnje Radiotelevizije Beograd. Nakon donošenja Ustava SFRJ 1974. se od nje osamostalila, postavši godine 1975. službenom medijskom kućom SAP Kosovo. Imala je jedan televizijski program, čiji je sadržaj bio na albanskom, uz pojedine emisije na srpskohrvatskom i turskom jeziku. Bila je dio mreže JRT sa čijim je stanicama povremeno dijelila razne emisije. Njen najskuplji i najambiciozniji projekt je bila mini-serija *Kur pranvera vonohet* iz 1980. godine, ekranizacija autobiografske knjige tadašnjeg partijskog čelnika Fadila Hoxhe. Nekoliko godina nakon ukidanja kosovske autonomije, početkom 1992. godine je RTP izgubila svoju samostalnost i ponovno postala postala regionalni studio Radio-televizije Srbije. S radom je prestala za vrijeme NATO-vog bombardiranja Srbije 1999. godine.

Poslije dolaska NATO-snaga na Kosovo, UNMIK je osnovao vlastitu radiodifuzijsku kompaniju koja danas djeluje kao Radiotelevizija Kosova.
**Mumija Abu-Džamal** (Mumia Abu-Jamal, rođen 24. aprila 1954. kao Vesli Kuk, kasnije prešao na islam i promenio ime) je crni američki novinar i aktivista, jedan od osnivača Partije crnih pantera, koji je 9. decembra 1981. uhapšen i optužen za ubistvo policajca Danijela Foknera i osuđen na smrt. Pod velikim pritiskom svetske javnosti izvršenje kazne je više puta odloženo, a on je i dalje u zatvoru, gde nastavlja sa svojim aktivizmom objavljujući knjige. 

Zbog velikog broja nepravilnosti, mnogi smatraju da je ceo proces bio gruba policijska nameštaljka.

Eksterni linkovi
----------------

***Mumia Abu-Jamal*** na Wikimedijinoj ostavi

* Freemumia.org
* Freemumia.com
* Mumia.org

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 64109252
* LCCN: n94122454
* ISNI: 0000 0001 1767 1001
* GND: 119276380
* SUDOC: 034182799
* BNF: cb12496707s (podaci)
* BIBSYS: 6091558
* MusicBrainz: bbb93189-e847-4149-99d6-35f2fe8c999c
* NDL: 00876946
* NKC: jn20030212002
* BNE: XX1175268
* CiNii: DA09880967

 |
**Ajax Bay** je napušteno naselje na sjeveroistoku otoka Istočni Falkland uz Falklandski kanal, u Zaljevu San Carlos Water, preko puta San Carlosa.

Historija nasalja
-----------------

Naselje je između 1949 - 1953. izgradila Colonial Development Corporation, oko tvornice za konzerviranje i skladištenje ovčetine, u sklopu projekta koji je uključivao i razvoj Port Albemarle.  Njihov projekt se već 1955. pokazao ekonomski neodrživ, pa je tvornica zatvorena, nakon tog su se njegovi stanovnici raselili, a dobar dio montažnih objekata, prebačen je u Stanley.

### Naselje za Falklandskog rata

Ostatci nekadašnjeg naselja Ajax Bay
Za vrijeme Falklandskog rata, Ajax Bay je bio jedan od tri mostobrana na koju su se iskrcali vojnici Britanske kraljevske mornarice u vodama Zaljeva San Carlos Water, kodnog naziva **Red Beach** u sklopu akcije Sutton. Kasnije je korišten kao poljska vojna bolnica, nakon rata ta bolnica je pretvorena u mali memorijalni centar, koji je zatvoren 1999. i prebačen u bazu RAF Mount Pleasant.

Izvori
------

1. 1 2  „*A Chronology of events in the history of the Falkland Islands*" (engleski). Falkland Info. Pristupljeno 9. 04. 2012.
2. ↑  „*he landings at San Carlos Bay*" (engleski). History learning site. Pristupljeno 6. 04. 2012.

Vanjske veze
------------

* Detaljna karta Falklanda
arheološko nalazište, selo Sunken, Sauvie Island, okrug Multnomah, Oregon. Ovaj otok dom je plemenima Multnomah na kojem su živjeli tisućama godina prije Europljana, sve do 1830.-tih kada su ih decimirale bolesti. Multnomahi su izrađivali kamene skulpture duhova zaštitnika (pronađena glava sove), noževe od kamena i velike drvene kuće.
**Multnomah** (Wappato; vidi tekst) /Nē'malnōmax, 'down river'/ je pleme Chinookan Indijanaca sa i naokolo otoka Sauvies sa ušća Willamette u Columbiji. Oregon. Poznati su i pod imenom Wappato, koji označava gomoljasti korijen biljke Sagittaria variabilis. Mooney (1928.) procjenjuje da ih je 1780. bilo 3,600. 

Multnomahi kao i druga susjedna plemena žive od ribarenja i kopanja wappato korijenja na otoku Sauvie. Godine 1805. bilo ih je oko 800 a imali su 5 sela. Dolazak bijelaca za njih ne predstavlja ništa dobro. Godine 1834. Multnomahe su decimirale boginje i malarija, i prema Parkeru, oni 1835. više ne postoje kao pleme. Godine 1910. tek nekoliko članova plemena Multnomah koji su preživjeli, prebačeni su na rezervat Grand Ronde u Oregonu.

Multnomahi su nazivani pod još nekoliko sličnih imena; Maltnabah, Mathlanobes, Mathlanobs, Moltnomas, Mulknomans, Multinoma, Mult-no-mah, Multnomia.

Bande
-----

* Cathlacomatup, na južnoj strani Sauvie Islanda;
* Cathlacumup na zapadnoj obali donjeg dijela ušća Willamette i odatle prema Deer Islandu;
* Cathlanaquiah, na jugozapadu Sauvie Islanda;
* Clahnaquah, Sauvie Island;
* Claninnata, na jugozapadu Sauvie Island;
* Kathlaminimin, na sjeverozapadu Sauvie Islanda, kasnije se udružuju sa Indijancima Nemoit i Cathlacumup;
* Multnomah, Sauvie Island;
* Nechacokee, na južnoj obali Columbije;
* Nemalquinner, na slapovima Willamette;
* Shoto, na sjevernoj obali Columbije, nasuprot ušća Willamette.

Izvori
------

1. ↑  „Multnomah Indians". Arhivirano iz originala na datum 2015-02-17. Pristupljeno 2014-08-06.
2. ↑  Hodge
Koordinate: 41° 51′ 40" SGŠ, 22° 49′ 53" IGD

**Novi Istevnik** (mak. *Нов Истевник*) je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Novi Istevnik je u sastavu opštine Delčevo.

Prirodni uslovi
---------------

Novi Istevnik je smešten u istočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Bugarskom - 6 km istočno od naselja. Od najbližeg grada, Delčeva, naselje je udaljeno 16 kilometara južno.

Naselje Novi Istevnik se nalazi u istorijskoj oblasti Pijanec. Naselje se razvilo u dolini rečice Lago, na zapadnim padinama planine Vlajne. Istočno od naselja teče reka Bregalnica gornjim delom svog toka. Nadmorska visina naselja je približno 740 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Novi Istevnik je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 144 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%). Početkom 20. veka polovinu stanovništva činili su Torbeši (islamizovani Makedonci), ali su se oni posle Balkanskih ratova iselili u Tursku.

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Spoljašnje veze
---------------

* www.delcevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Delčevo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Delčevo |
| --- |
| **Delčevo** • 
Bigla •
Vetren •
Virče •
Vratislavci •
Gabrovo •
Grad •
Dramče •
Zvegor •
Ilijovo •
Kiselica •
Kosovo Dablje •
Novi Istevnik •
Očipala •
Poleto •
Razlovci •
Selnik •
Stamer •
Stari Istevnik •
Trabotivište •
Turija •
Čiflik |  |
**Prenj** je planinski masiv u sjevernom dijelu istočne Hercegovine s mnogim vrhovima od kojih je najviši Zelena glava (2155 ).

Prenj je smješten u središnjem dijelu Dinarida. Okružuju ga jezera (prirodna i vještačka) Boračko, Jablaničko, Grabovičko, Salakovac kao i rijeke Neretva, Ljuta, Neretvica, Bijela i Drežanka.

Prenj započinje pored Glavatičeva (na Neretvi, uzvodno od Konjica), a proteže se sve do Bijelog Polja kod Mostara. Okružuju ga (iza rijeke Neretve) planine Visočica sa istoka, Bjelašnica sa sjeveroistoka, Bitovnja sa sjevera, Čvrsnica sa zapada, Velež (1969 ) sa juga i Crvanj (1921 ) sa jugoistoka.

U podnožju planine su tri grada: Konjic, Jablanica i Mostar.

Planinarstvo
------------

*Glavni članak: Planinarstvo na Prenju*
Prenj smatraju jednom od najatraktivnijih planina u Bosni i Hercegovini, a njegovi vrhovi su nepresušan izvor uzbuđenja za planinare, koji uživaju u čarima netaknute prirode. Zbog prirode alpinizma postao je planina sa najobimnijom tradicijom alpinizma na teritoriji Bosne i Hercegovine i u alpinističkim krugovima nazvan je Hercegovačke Himalaje.

Vanjske veze
------------

* Zone-2000 (planinarski magazin): Priča o Prenju Arhivirano 2005-02-20 na Wayback Machine-u
**Put 99** (perz. جاده ۹۹) je državni put na krajnjem istoku Irana koji spaja Sarahs i Šile, naselje 80 km sjeverno od Zahedana. Saobraćajnica ima duljinu od 940 km i punom trasom prati čitavu državnu granicu s Afganistanom, a sjevernim dijelom i Turkmenistanom. Pokrajine kroz koje prolazi su Razavi Horasan, Južni Horasan, te Sistan i Balučistan, a bitniji gradovi uključuju Zabol i Muhamedabad u sistanskoj depresiji. Područje kroz koje prolazi put vrlo je slabo naseljeno i sami je put relativno izoliran od ostatka nacionalne transportne mreže. Njegova primarna namjena je vojnog karaktera i služi za patroliranje opasne granične zone odnosno borbu protiv krijumčarenja afganistanskog heroina. Uz put se svakih 2–3 km nalaze vojne posmatračnice s raznim vrstama fortifikacija. Južni dio trase u Sistanu dijelom je međunarodnog koridora AH71 čija je svrha povezivanje afganistanske unutrašnjosti (Delaram) s Čabaharom, iranskom lukom na obali Omanskog zaljeva. Prema bileteralnom sporazumu iz 1973. godine Iran je Afganistanu osigurao trgovački pristup otvorenom moru, no zbog nerazvijene afganistanske saobraćajne mreže potez nije zaživio pa se veći dio afganistanske robe nastavio izvoziti preko relativno dostupnijeg Karačija u Pakistanu odnosno Turkmenistana na sjeveru. Uz gotovo 1000 kilometara duljine na put 99 nadovezuju se samo dva afganistanska puta – A1 kod Tajbada (na iranski 36) i A71 iz pravca Zarandža. Povremeno se koriste i druga dva granična prijelaza, Jazdan i Marzi-je Mil-e Haftad-o Se.

Povezano
--------

* Lista iranskih puteva
* Saobraćaj u Iranu

Literatura
----------

* (`en`) Balland, Daniel (15. decembra 1989). „iii. Boundaries of Afghanistan". *Boundaries*. Encyclopædia Iranica. New York: Columbia University.
* (`en`) RMTO (2011). *Road & transportation*. Zahedan: Provincial Transportation and Terminals Department of Sistan & Baluchestan. [*mrtav link*]
* (`en`) UNESCAP (2003). *Asian Highway Handbook*. New York: United Nations. str. 6, 14, 17. i 49-50. ISBN 9789211201703. OCLC 57938429. Arhivirano iz originala na datum 2012-04-14. Pristupljeno 2013-05-30.

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Put 99** |

| * p
* r
* u
Putevi u Iranu Iran |
| --- |
|  Autoputevi | 
* 1
* 2
* 5
* 6
* 7
* 9

 |  |
|  Brzi i državni putevi  | 
* 11
* 12
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 21
* 22
* 23
* 24
* 26
* 27
* 31
* 32
* 33
* 35
* 36
* 37
* 38
* 39
* 41
* 43
* 44
* 45
* 46
* 47
* 48
* 49
* 51
* 52
* 53
* 55
* 56
* 58
* 59
* 60
* 62
* 63
* 64
* 65
* 67
* 68
* 71
* 72
* 77
* 78
* 79
* 81
* 82
* 83
* 84
* 86
* 87
* 88
* 91
* 92
* 93
* 94
* 95
* 96
* 97
* 98
* 99

 |
**Radnička partija Koreje** je vladajuća politička partija u Severnoj Koreji. Osnovana je 1949. godine.

Istorijat
---------

Radnička partija Severne Koreje osnovana je 29. avgusta 1946. godine, spajanjem Komunističke partije Severne Koreje i Nove demokratske partije Koreje. Dana 30. juna 1949. godine, Radnička partija Severne Koreje i Radnička partija Južne Koreje su se ujedinile, formirajući tako Radničku partiju Koreje na kongresu u Pjongjangu. Sekretar partije postao je Kim Il Sung. Partija je sprovela nacionalizaciju industrije i kolektivizaciju na selu. 

Nakon kinesko-sovjetskog raskola krajem 1950-ih, Kim il Sung je poveo partiju linijom nezavisnom i od Moskve i od Pekinga. Uprkos tome, partije je podupirala kineski antirevizionizam i sovjetsku politiku miroljubive koegzistencije. Radnička partija poduprila je Kinu tokom Kinesko-indijskog rata 1962, i osudila „Kapitulaciju" Hruščova u Kubanskoj raketnoj krizi. 

Posledice Kulturne revolucije u Kini uticale su na partijsko rukovodstvo, koje se udaljilo od Kine i osudilo Maov „dogamtizam". Posle 1965. godine, Radnička partija više nije zauzimala strane u kinesko-sovjetskom ideološkom sukobu.

Godine 1990, Radnička partija Koreje usvojila je Džuče ideju, zaključivši da evropska verzija marksizma-lenjinizma nije prikladna za razvoj korejskog društva. Od 1991. godine, Severna Koreja se izolovala od većinje ostatka sveta.

Dotadašnji partijski sekretar, Kim Il Sung, umro je 1994. godine, a nasledio ga je njegov sin Kim Džong Il. Funkciju partijskog sekretara službeno je preuzeo u oktobru 1997. godine.

Septembra 2010. godine, održana je Treća partijska konferencija na kojoj je Kim Džong Il ponovo izabran za sekretara Radničke partije. Dana 6. juna 2011, održan je prošireni sastanak Politbiroa, čija je glavna tema bila poseta Kim Džong Ila Kini.

Partijski kongresi
------------------

* Prvi osnivački kongres (28. – 30. avgust 1946)
* Drugi kongres (27. – 30.mart 1948)
* Treći Kongres (23. – 29. april 1956)
* Četvrti kongres (11. – 18. septembar 1961)
* Peti kongres (2. – 13. novembar 1970)
* Šesti kongres (10. – 14. oktobar 1980)

Partijske konferencije
----------------------

* Prva konferencija (3. – 6. mart 1958)
* Druga konferencija (5. – 10. oktobar 1966)
* Treća konferencija (28. septembar 2010)

Povezano
--------

* Demokratski front za ponovno ujedinjenje otadžbine
* Spisak komunističkih partija
**Novine** su naziv za štampane periodičke publikacije koje redovno izlaze - najčešće dnevno ili tjedno - te donose vijesti s raznih područja društvene, političke, kulturne i sportske djelatnosti, izvještavaju o dnevnim događajima, donose priče, romane u nastavcima i stripove, vremensku prognozu, objavljuju oglase, reklame itd. Vijesti mogu sadržavati i fotografiju/e.

Novinari ili žurnalisti su ljudi koji su za svoj poziv odabrali pisanje sa novine. Djelatnost pisanja i 
izdavanja novina naziva se novinarstvo ili žurnalistika (fr. *journalisme*, od fr. *journal* – žurnal = "novine").

Historija
---------

Novine su najstariji način širenja vijesti, a u današnjem obliku su nastale prije otpilike tri stotine godina.

Iako daleke prethodnike imaju u službenim obavijestima u Starom Rimu, svoj današnji oblik su profilirali tek u 17. vijeku, s razvojem trgovine i pismenosti.

Sve do druge polovice 20. vijeka i pojave televizije su predstavljali najvažniji izvor informacija u svijetu, odnosno najvažnije sredstvo za kreiranje javnog mnijenja.

Novine
------

* Dnevni avaz (BiH)
* Nezavisne novine (BiH)
* Dani (BiH)
* Oslobođenje (BiH)
* Pobjeda (novine) (Crna Gora)
* Jutarnji list (RH)
* Večernji list (RH)
* Politika (novine) (Srbija)
* Dnevnik (Novi Sad) (Srbija)
* Resavski poštonoša Arhivirano 2018-04-23 na Wayback Machine-u
* Delo (novine) (Slovenija)
* Nova Makedonija (Makedonija)
* Le Figaro (Francuska)
* Corriere dela Sera (Italija)
* Renmin Ribao (Kina)
* Frankfurter Allgemeine Zeitung (Njemačka)
* Pravda (novine) (Rusija)
* The New York Times (SAD)
* The Washington Post (SAD)
* The Times (UK)
* The Guardian (UK)

***Novine*** na Wikimedijinoj ostavi
**Radnik plavog ovratnika** ili, skraćeno, **plavi ovratnik** (engleski *blue-collar*) je naziv za pojedinca ili pripadnika društvene grupe koji za život zarađuje radeći posao koji ne zahtjeva stručne kvalifikacije, odnosno za koji je fizička snaga i izdržljivost važnija od obrazovanja. Izraz plavi ovratnik se iz SAD i engleskog proširio u druge jezike širom svijeta, a često se smatra i sinoninom za tradicionalnu radničku klasu. Zajedno s tim pojmom se raširio i pojam tzv. bijelog ovratnika, odnosno uposlenika za čiji je posao važnije obrazovanje i stručne kvalifikacije, a koji je u pravilu bolje plaćen (i ima bolji društveni položaj) od plavog ovratnika.

Izraz plavi ovratnik dolazi od radnih odijela, i to najčešće plave boje, koje su s vremenom počeli nositi radnici zaposleni u industriji kao i na drugim poslovima koji zahtijevaju fizički rad (kao npr. održavanje električnih uređaja ili vodovodnih instalacija u uredskoj zgradi). 

Plavi ovratnici se u pravilu smatraju društveno inferiornim bijelim ovratnicima, s obzirom da su slabije obrazovani i/li plaćeni, a ponekad su predmet negativnih kulturnih stereotipa. Klasičan primjer je prijezir koji se iskazuje prema zaposlenicima McDonald's ovih restorana (odnosno izraz McPosao) kao osobama koje su bile previše lijene ili glupe da bi nastavili akademsko obrazovanje i stekli kvalifikacije za posao bijelog ovratnika.

S druge strane se plavi ovratnici su često i predmet pozitivnih kulturnih stereotipa, kao što je, na primjer njihov zdrav razum, "neiskvarena" radna etika, osjećaj zajedništva i solidarnosti, brige o obitelji i druge konzervativne vrijednosti koje često nedostaju "razmaženim" individualcima iz klase bijelih ovratnika.

Povezano
--------

* Radnička klasa
* Kriminal plavog ovratnika

  



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  p • r • u  |

 |  |
| Buržoazija | Viša klasa | Vladajuća klasa | Plemstvo | Bijeli okovratnik |
| Malograđanstvo | Viša srednja klasa | Kreativna klasa | Džentrija | Plavi okovratnik |
| Proletarijat | Srednja klasa | Radnička klasa | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići | Ružičasti ovratnik |
| Lumpenproletarijat | Niža srednja klasa | Niža klasa | Klasa starog novca | Zlatni okovratnik |
| Seljak/Kmet | Robovska klasa | Potlačena klasa |  | Besklasnost |
Britanski komandosi uništavaju njemačko skladište municije u okupiranoj Norveškoj za vrijeme prepada u decembru 1941.
**Prepad** (engleski: ) u vojnoj terminologiji označava iznenadni napad u pravilu ograničenih ciljeva ili opsega nakon koga se napadač nastoji što brže vratiti u svoju bazu ili na svoje početne položaje, prije nego što neprijatelj na njega stigne adekvatno reagirati. Glavni element prepada jest iznenađenje, i u tome je sličan zasjedi; od nje se razlikuje što se neprijatelj aktivno napada umjesto da se čeka njegov dolazak. Prepadi u pravilu vrše na jedinice ili objekte koji su izolirani od glavnine neprijateljskih snaga - isturena uporišta, pozadinske objekte ili, što je u historiji bio najčešći slučaj, civilna naselja. 

Ciljevi prepada su izazvati paniku, konfuziju ili demoralizaciju u neprijateljskim redovima; uništiti njegov ratni materijal i oslabiti logističke resurse uz istovremeno jačanje vlastite logistike zapljenjivanjem neprijateljskog materijala; zarobljavanje neprijatelja u svrhu dobavljanja obavještajnih podataka ili oslobađanje vlastitih zarobljenika od neprijatelja. Tradicionalni i najčešći cilj prepada kroz historiju je, pak, bila pljačka. 

Prepadi uz zasjede predstavljaju jedan od najstarijih oblika vojne taktike, a sve do pojave civilizacije i stvaranja redovnih vojski je predstavljao srž vojne taktike; u raznim plemenskim društvima dan-danas predstavlja jedini oblik ratovanja. Prepadi predstavljaju srž gerilske strategije, a njih u neprijateljskoj pozadini također primjenjuju i posebno izvježbane tzv. specijalne snage kao što su SAS, Zelene beretke i Specnaz.

Iznenađenje kao ključni element za uspjeh prepada obično naglasak stavlja na što veću mobilnost napadačkih snaga, koje se neprijatelju nastoje približiti u manjim grupama, i to noću ili uz korištenje meteroloških i geografskih prilika. Razvoj pomorstva u 2. milenijumu pne. je omogućio da se prepadi vrše na morsku obalu, a razvoj avijacije u 20. vijeku je omogućio da se prepadi vrše uz pomoć zračnog desanta.

V. također
----------

* Racija

Literatura
----------

* Simpkin, Richard and Erickson, John, *Deep Battle: The brainchild of Marshal Tukhachevskii*, Brassey's Defence Publishers, London, 1987
* Black, Robert W. Col. *Cavalry raids of the Civil War*, Stackpole Books, Mechanicsburg, Pennsylvania, 2004
* Gat, Azar, "War in Human Civilization", Oxford University Press, Oxford, 2006
* Griffith, Paddy (1995). *The Viking Art of War*. London: Greenhill Books. ISBN 1853672084.
* Hanson, Neil (2003). *The Confident Hope of a Miracle*. London: Corgi. ISBN 0552149756.
* Longmate, Norman (1990). *Defending the Island*. London: Grafton. ISBN 0586208453.
* Crowley, Roger (2008). *Empires of the Sea*. London: Faber & Faber. ISBN 9780571232314.
* Rogers, Clifford (2000). *War Cruel and Sharp*. Woodbridge: Boydell Press. ISBN 0851158048.
* Rogers, Clifford (2007). *Soldiers Lives Through History: The Middle Ages*. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 9780313333507.
**Radničko naselje Majdan** nalazi se u Varešu, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj 6. do 8. novembra 2013, donijela je odluku da se naselje proglasi za nacionalni spomenik BiH.. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović i Ljiljana Ševo. Nacionalni spomenik čini sedam stambenih objekata sa pripadajućim zelenim površinama.

Historija
---------

Izgradnja radničkog naselja počela je 1947. a radovi su završeni do 1954. godine. Projekat je uradio Juraj Najdhart 1939. godine. Kasnije je naselje prošireno prema uzvišenju na zapadnoj strani, ali po izmijenjenom projektu. Tokom 1952. i 1961. godine izgrađeni su putevi kojim je naselje povezano sa centralnim dijelom Vareša.

Tokom zadnjeg rata u BiH (1992.–1995.) naselje Vareš Majdan je u znatnoj mjeri oštećeno. Nakon 1995. godine, stanovnici Vareš Majdana su se vratili i popravili oštećene stambene jedinice. Danas je naselje većim dijelom u funkciji.

Opis
----

Radničko naselje smješteno je na padini i sastoji se iz: 

* donjeg dijela na istočnoj strani, gdje je smješteno ukupno 7 objekata izvedenih po originalnom projektu Juraja Najdharta iz perioda neposredno prije II svjetskog rata.
* gornjeg dijela na zapadnoj strani, gdje je smješteno ukupno 15 objekata izvedenih u kasnijoj fazi, po izmijenjenom projektu.

Osnovnu jedinicu naselja predstavlja stambena zgrada za 6 porodica, takozvane *šestorke*, sa zasebnim pomoćnim objektom (koji služi kao šupa ili kokošinjac) i pristupnim ozelenjenim platoom. Izvedene su u 3 varijante koje se razlikuju po tlocrtnim veličinama, a spratnost je uvijek P+1. Ulazi u prizemne stanove su natkriveni spratnim prepustima, a stanovima na spratu se pristupa vanjskim stepeništem širine 130 cm. koji vode do spratne lođe.

Stanovi su vrlo jednostavni i funkcionalni. Glavni dio je jednoprostorna cjelina kojom je objedinjena kuhinjska niša sa sadržajima dnevnog boravka i objedovanja, a istovremeno je riješena i vizura iz dnevnog boravka ka kuhinji. Sjedenje u dnevnom boravku je organizirano u vidu ugaone sećije uz prozorsku traku omogućavajući pogled ka okolini i referirajući se na tradicionalni koncept organizacije sobe

Koncept oblikovanja i materijalizacije, predstavlja sintezu moderne arhitekture i tradicije. Spratna lođa sa stepeništem je izvedena po uzoru na divanhane, a prepusti sprata po uzoru na doksate. Kružni otvori na fasadama su inspirirani drvenim mušabakom. Umjesto od drveta, zgrade su izvedene od armiranog betona. Stepenište sa ogradom i lođe su izvedene od metala ili drveta. Krovovi su izvedeni kao četverovodni sa naglašenim strehama.

Literatura
----------

* Maja Pličanić, Elša Turkušić - Radničko naselje Moderne sa "kućom za neoženjene radnike" u Varešu – prilog istraživanju polivalentne arhitekture Juraja Neidhardta. Sarajevo. 2012.
* Jelica Karlić – Kapetanović. Juraj Najdhadrt – život i djelo. Sarajevo: Veselin Masleša, 1990.

Vanjski linkovi
---------------
**Novosibirsk** (rus. *Новосиби́рск*) je grad u Rusiji, sa 1 397 213 stanovnika treći grad po veličini zemlji iza Moskve i Sankt Peterburga. Udaljen od Moskve oko 3.300 kilometara, najveći je grad u Sibiru i administrativni centar Novosibirske oblasti i Sibirskog saveznog okruga.

Novosibirsk se nezvanično često naziva "prijestonicom Sibira".

Grad je osnovan 1893. kao *Novonikolajevsk*, na mjestu gdje Transsibirska željeznica prelazi veliku sibirsku rijeku Ob. Značaj grada povećan je početkom dvadesetog stoljeća završetkom željeznice Turkestan-Sibir, koja povezuje Novosibirsk sa Središnjom Azijom i Kaspijskim morem.

Novosibirsk leži duž rijeke Ob u Zapadnosibirskoj nizini. Južno od grada nalazi se Plato Ukok koji je dio UNESCO-ve svjetske baštine. Klima Novosibirska je oštra kontinentalna, sa hladnim snježnim zimama (-18 do -20 °C, ponekad do -40 °C) i toplim i vlažnim ljetima.

U Novosibirsku postoji međunarodni aerodrom (Tolmačovo), riječna luka i stanica Transsibirske željeznice.
Novosibirski metro otvoren je 1985. i dijelom je još uvijek u izgradnji. Sastoji se od 2 linije koje se susreću u centru grada. Ukupno ima 11 stanica. Od izgradnje metroa, tramvajska je mreža zanemarena, te su skoro sve linije u gradskom centru ukinute. Gradska mreža trolejbusa povezuje gotovo sve gradske četvrti. Najvažniji oblik transporta su autobusi. Pored komunalnih linija, građane prevoze i privatni minibusevi.

* Pogled na jednu četvrt iz visinaPogled na jednu četvrt iz visina
* Željeznička stanica po noćuŽeljeznička stanica po noću
* Središnji parkSredišnji park
* Grad tijekom zime, vani je -28 stupnjeva CelzijevihGrad tijekom zime, vani je -28 stupnjeva Celzijevih

Vanjske veze
------------

***Novosibirsk*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica novo-sibirsk.ru

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 264260819
* LCCN: n82029398
* GND: 4042717-1
* BNF: cb11945176d (podaci)
* NKC: ge307739

 |
**Radmila Šekerinska Jankovska** mak. *Радмила Шекеринска Јанковска*)  (rođena u Skoplju, 10. juna 1972) makedonska političarka i obavljala je dužnost zamenika predsednika Vlade Republike Makedonije. Radmila Šekerinska je bila lider makedonske opozicije i predsednik SDSM-a. Šekerinska je 2007. magistrirala diplomatiju na prestižnoj Flečerovoj školi za pravo i diplomatiju, Univerzitet Tafts, SAD. Diplomirala je na Elektrotehničkom fakultetu u Skoplju 1995. godine. Govori engleski i francuski jezik. Dobitnik je nagrade *Global Leaders of Tommorow* koju dodeljuje Svetski ekonomski forum.

Političke funkcije
------------------

Od 1993. godine, član Centralnog odbora SDSM u nekoliko mandata.

Od 1995. do 1999. godine, predsednik SDMM-a.

Od 1995. član predsedništva centralnog odbora SDSM-a.

Od 1997. i 1998. godine portparol SDSM-a.

Od 1999. godine, predsednik centralnog odbora SDSM-a i međunarodni sekretar partije.

Od 1996. do 1998. godine, član Skupštine grada Skoplje.

Od 1998. do 2002. godine poslanik u Skupštini Republike Makedonije. U ovom periodu je bila: zamenik-koordinator poslaničke grupe SDSM, član komisije za spoljnu politiku, član komisije za obrazovanje i nauku, član komisije za životnu sredinu, mlade i sport, član delegacije u Interparlamentarnoj uniji.

Od 1. novembra 2002. do 25. avgust 2007, zamenik predsednika Vlade, zadužena za Evropske integracije i koordinaciju strane pomoći.

Od 12. maja 2004. do 12. juna 2004. i od 3. novembra 2004 do 15. decembra 2004 je bila Premijer Republike Makedonije.

Vidi još
--------

* Spisak premijera Republike Makedonije

Spoljašnje veze
---------------

* Biografija Radmile Šekerinske na vladinom sajtu Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u (`mk`)

| * p
* r
* u
Premijeri Makedonije |
| --- |
| 
* Nikola Kljusev (1991—1992)
* Branko Crvenkovski (1992—1998)
* Ljupčo Georgijevski (1998—2002)
* Branko Crvenkovski (2002—2004)
* Radmila Šekerinska (v.d. 2004)
* Hari Kostov (2004)
* Radmila Šekerinska (v.d. 2004)
* Vlado Bučkovski (2004—2006)
* Nikola Gruevski (2006—2016)
* Emil Dimitriev (2016—2017)
* Zoran Zaev (2017)

 | Grb Republike Makedonije |
**Lesišćina** je selo u općini Lupoglav, u Istri.

Povijest i stanovništvo
-----------------------

Po popisu iz 2001. u selu je živjelo 65 stanovnika.

Selo Lesišćina (Fuchsdorf, njem. fuchs = hrv. lisica, istr. lesica) bilo je nastanjeno isluženim vojnicima Rimskog Imperija o čemu svjedoče i izvjesni toponimi (posebno neki koji se odnose na posjede). Tako je naprimjer Španjerija latinskog porijekla a sinonim je za štapove odnosno pruće čijim se je uzgajanjem isluženi rimski legionar tu bavio.

Lešišćina se spominje u Lupoglavskom urbaru od 1300. g. kao posjed Lupoglavskih grofova, a pretpostavlja se da je bar djelomično pripadala i gospoštiji u Humu (najmanjem gradiću na svijetu prema prof. Fučiću).

Većina je predaka njenih današnjih prebivaoca bježala ispred Turaka 1500.-1700. i tu pod patronatom Petra Kružića našla utočišće. O običajima, naporima i siromaštvu tih izbjeglica može se još uvijek čuti poneka rijetka legenda. U prilog tvrdnji, da je Lešišćina nekada bila napučeno većim brojem stanovnika govori i rado prepričavana legenda o svadbenom danu "kad je u Lešišćinu dovedeno devet snaha a odveden isti broj". Crkvica sv. Stjepana, centar duhovnog života ovdašnjeg življa sagrađena je na današnjem mjestu 1700.-ih godina, dok je ranija crkva sv. Petra zbog raspuklina kao posljedica klizanja slojeva srušena. Crkva sv. Stjepana ima uz glavni oltar i pomoćni oltar posvećen sv. Petru. 

Stanovnici ovog sela djelili su se prema područjima na kojim su obitavali: Potočani (stanovnici uz potok), Doljani (u dolini koja se još uvijek naziva Dol), Brežani (na bregovima) i Zabrežani (obitelji koje su obitavale iza bregova).

Zanimljiva su i prezimena i nadimci obitelji! 

* **Potočani:** Kovači, Malinari (?), Brgini (Kuharić), Štucići (?), Kosići (?) i Katačići
* **Doljani:** Ćoličini (Kuharić), Škratlji (Bašić), Muhljani (Ravnić), Jadrinčići (?), Jurmani (?), Silonji/Silanji (Ravnić), Fičori(?), Padelići (Mrzlić), Jožinčići (Mrzlić), Grgovi (Demark), Mrzlići (Mrzlić) i Prdijani (Ravnić)
* **Brežani:** Španjeri (Bašić), Frkovi (?), Viskovići (Krizmanić), Premuši (Krizmanić), Brtulići (Kuharić), Perevi (Dajčić), Filinići (Mrzlić, nekad Andrejević) i Rončevi(Bernobić, nekad Romac)
* **Zabrežani:** Muzarini (Ravnić), Kosi (Kos), Dajčići (Dajčić) i Gamberi (Gamber, danas Ravnić)

Imena posjeda dobivana su po njenim ranijim osnivačima
npr. Perevi po prezimenu Perčić, Brtulići zapravo je po imenu Bartul (Bartulići),Jožinčići po Jožetu (Joža, Josip), Grgovi po Grguru, Škratlji vjerojatno od riječi škrt, Premuši od premućan (bogat), Viskovići od vis(o)ko itd. Od starijih imena zanimljiva su Gamberi njemačkog porijekla, Filinići talijanskog ili latinskog porijekla i Španjari latinskog.

Izvori
------

1. ↑

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Lesišćina** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Lupoglav |
| --- |
| Boljun • Boljunsko Polje • Brest pod Učkom • Dolenja Vas • Lesišćina • Lupoglav • Semić • Vranja |
**Lê Trung Tông** (983 - 1005) bio je drugi po redu car Vijetnama iz rane dinastije Le, koji je vladao tri dana 1005. i čija se vladavina - uz Dục Đứca iz dinastije Nguyen - smatra najkraćom u vijetanmskoj historiji.

Rodio se kao jedan od deset sinova Lê Đại Hànha i carice Diệu Nữ. Ime po rođenju mu je bilo **Lê Long Việt** (Hán tự:黎龍鉞). Za krunskog princa je izabran poslije smrti starijeg brata Long Thâua.

Nakon što je Lê Đại Hành u proljeće 1005. umro, došlo je do višemjesečnog građanskog rata, odnosno borbe među preživjelom braćom. Le Trung Tong je u oktobru uspio poraziti brata Long Ngâna koji je potom ubijen od žitelja oblasti Thạch Hà. Le Trung Tong je nakon toga formalno stupio na prijestolje, ali je samo nakon tri dana njegov brat Lê Long Đĩnh poslao plaćenog ubicu u carsku palaču. Atentator se uspio popeti preko zida, doći u carevu spavaću sobu i ubiti ga. Zbog toga je Lê Long Đĩnh kao jedini neupitni nasljednik preuzeo carsko prijestolje.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Lê Đại Hành**  |  **car dinastije Lê** 1005 (3 days ) | Slijedi: **Lê Ngọa Triều**  |
**Alpski stil** je jedan od dva osnovna načina penjanje na visoke planine, onakve kakve su u Alpama. Ovaj stil je u suprotnosti sa sveobuhvatnim ekspedicionim stilom penjanja sa podizanjem stalne linije opskrbljenih kampova na planini, koji su stalno dostupni tokom trajanja ekspedicije. Alpski stil je odbacio fiksiranu užad, nosače i korištenje boca sa kisikom, a penjač sa sobom nosi sve što mu je potrebno pri usponu.

Ne postoji pisana definicija, ali planinarski svijet pod ovim pojmom podrazumijeva slijedeće karakteristike:

* mali tim sa ne više od dva ili tri penjača
* na vrh se kreće iz podnožja planine
* penjač sa sobom nosi sve što mu treba
* nema vijaka u stijeni
* nema privremenih fiksiranja na ruti
* nema prethodne pripreme rute niti aklimatizacije na samoj ruti
* ako se bivakuje, to se radi na putu do vrha
* dodatni kisik se ne koristi

Popularnost
-----------

Stil je postao popularan kada su se 1975. godine Reinhold Messner i Peter Habeler u cjelosti ispenjali na Gasherbrum I, u skladu sa navedenim karakteristikama alpskog stila. Prije njih dvojice pojedini alpinisti ovim stilom su završavali zavrđne uspone na himalajske vrhove. Austrijski alpinista Hermann Buhl svoj završni dio uspješnog uspona na Nanga Parbat 3. jula 1953, kao član austrijsko - njemačke ekspedicije, u dužini 1.300 metara, izveo je u alpskom stilu. Poljski penjač Wojciech Kurtyka počeo je ovaj stil koristiti kod uspona na visoke planine 1972. godine (Akher Tsagh (7017 m) i Kohe Tez (7015 m)).

Mnogi alpski stil smatraju estetski čistim oblikom alpinizma kojem svi penjači mogu samo da streme, dok je stvarni način penjanja ispod ovog nivoa. Kada alpinista sam osvaja vrh u alpskom stilu, radi se o *solo usponu*.

Prednosti i nedostaci
---------------------

Prednost ovog stila je mnogo kraće vrijeme provedeno na ruti, čime se umanjuju objektivne opasnosti, kao što su lavine (snijega, leda i pomiješano) i olujno nevrijeme. 

Osnovni nedostaci penjanja u alpskom stilu se odnose na nedovoljno vrijeme prilagođavanja sredini i nadmorskoj visini (nedostatku kisika). Veliki problem je i izbor mjesta bivakovanja, jer u alpskom stilu uglavnom se bivakuje na mjestu gdje se penjač zatekne.
**Nomenklatura** (ruski: ) je izraz koji u kontekstu komunističkih država opisuje vodeće članove vladajuće partije, državne uprave, privrednih poduzeća te kulturnih i svih javnih organizacija. S obzirom da se sva ta mjesta moglo doći isključivo uz blagoslov partije ili, u pravilu, kao njeni vodeći članovi, izraz nomenklatura često predstavlja sinonim za elitu, odnosno društveni sloj koji bi u komunističkim državama predstavljao ekvivalent vladajuće klase. 

Izraz se u samim komunističkim državama u pravilu nije upotrebljavao, dijelom i zbog toga što je bio suprotstavljen njihovim ideološkim temeljima prema kojima je u njima na djelu bila diktatura proletarijata, odnosno vladavina samo jedne - radničke klase. Izraz je stoga prvi 1970. godine upotrijebio sovjetski disident i sociolog Mihail Voslenski kao naslov svoje samizdat knjige posvećene eliti tadašnjeg Sovjetskog Saveza. Nakon što je izdana u Austriji 1980. godine, izraz je ušao u široku upotrebu u nizu država, uključujući i bivšu Jugoslaviju. U tom smislu je počeo zamjenjivati izraz nova klasa, prethodno populariziran od strane jugoslavenskog disidenta Milovana Đilasa u njegovoj istoimenoj knjizi.

V. također
----------

* Crvena buržoazija
* Uža partija

Izvori
------
**Al-Nu'man III ibn al-Mundhir** (arapski: النعمان ابن المنذربن امريء القيس اللخمي‎), također navođen kao Na'aman, Nu'aman iči Noman i često navođen i s imenom **Abu Qabus**, bio je posljednji lahmidski kralj al-Hire koji je vladao od 580. do 602. godine, poznat i kao jedini koji se preobratio na nestorijansko kršćanstvo. 

Bio je sin kralja Al-Mudhira IV ibn al-Mundhira i robinje po imenu Salma ili Sulma. Kasniji historijski izvori navode da je, za razliku od svog paganskog i nasilnog oca, bio popularan vladar te poticao pjesnike. Godine 581. je dao utočište sasanidskom princu Hozroju koji se sklonio pred uzurpatorom Bahramom Čobinom. Usprkos takve usluge, Hozroje je oko 600. od Numana tražio da mu preda svoj kćer u harem; kada je Numan to odbio učiniti, Hozroje je 602. napao i zauzeo al-Hiru te zarobio kralja. 

O njegovoj daljoj sudbini postoje različite verzije. Prema jednoj ga Hozroje doveo u Ktesifon i dao zgnječiti slonovima. Prema sirijskim kronikama, Numan je na prevaru zarobljen od Hozroja na gozbi; druga sirijska kronika navodi da je otrovan zajedno sa sinovima. Kada je točno umro, nije poznato; u svakom slučaju je to bilo prije 609. i bitke kod Dhi Qara, odnosno sukoba njegovih podanika sa Sasanidima. 

Njegov sin al-Mundhir je nekoliko decenija kasnije pokušao obnoviti lahmidsku državu za vrijeme tzv. Ridda ratova te osvojio područje današnjeg Bahreina, ali u tome nije imao uspjeha.

Izvori
------

1. ↑  Philip De Souza and John France, *War and peace in ancient and medieval history*, p. 139; *Khuzistan Chronicle* 9
2. ↑  *Histoire nestorienne*, IIme Partie, p. 536, 546
| * p
* r
* u
Sukobi u bivšem Sovjetskom Saveztu |
| --- |
| 

Nagorno-Karabah – 
1. rat u Južnoj Osetiji – 
1. rat u Abhaziji – 
Gruzija – 
Severna Osetija – 
Pridnjestrovlje – 
Tadžikistan – 
1. rat u Čečeniji – 
2. rat u Abhaziji – 
Dagestan – 
2. rat u Čečeniji – 
Ingušetija – 
2. rat u Južnoj Osetiji – 
 |

**Rat u Južnoj Osetiji 1991-1992. godine**, također poznat i kao **Prvi južnoosetijski rat** bio je oružani sukob koji se za vrijeme i neposredno nakon raspada SSSR vodio između gruzijskih vojnih i paravojnih formacija sa jedne, te osetskih separatističkih formacija samoproglašene Južne Osetije sa druge strane. Svoj je uzroke imao u višedecenijskom gruzijsko-osetijskom sukobu, odnosno sovjetskoj administrativnoj podjeli Osetije na sjeverni dio koji se nalazio u sastavu sovjetske Rusije i južni dio, koji je bio Južnoosetijske automnomne oblasti u sastavu sovjetske Gruzije. Nakon što su se za vrijeme Glasnosti u Gruziji vlast preuzeli radikalni gruzijski nacionalisti, južnoosetijske vlasti su u septembru 1990. proglasile Južnoosetijsku Sovjetsku Demokratsku Republiku sa ciljem da je zadrže u SSSR-u ili ujedine sa Sjevernom Osetijom; gruzijske vlasti su na to reagirale 14. decembra ukidanjem Južnoosetijske autonomne oblasti. Pokušaji gruzijskih vlasti da tu mjeru sprovedu su doveli do niza oružanih incidenata koji su sa vremenom eskalirali u oružane sukobe između gruzijskih vlasti i separatista. Obje strane su bile relativno slabo opremljene, obučene i nedisciplinirane, a što je dovodilo do brojnih primjera nasilja i etničkog čišćenja. Separatistima su osim sunarodnjaka iz Sjeverne Osetije pomoć pružile i paravojne formacije Konfederacije gorskih naroda Kavkaza; od kraja 1991. je Gruzija, osim sukobom sa Južnim Osetima bila opterećena i sukobom sa Abhazima ali i vlastitim građanskim ratom. Sukob je okončan sporazumom iz Sočija 24. juna 1992. kojim su se, uz posredovanje ruskog predsjednika Jeljcina sve strane dogovorile na primirje koje bi nadgledale zajedničke mirovne snage. Dotada je manji dio Južne Osetije, uglavnom područja sa gruzijskom većinom, ostao pod nadzorom gruzijskih vlasti. Takva je situacija ostala sve do rusko-gruzijskog rata 2008. godine kojim su gruzijske snage protjerane sa sve teritorije separatističke republike.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Журнал «Гражданин», № 2
* Kонфликт в Южной Осетии и права человека Arhivirano 2013-06-17 na Wayback Machine-u
* Документальный фильм «Осетинский узел», 1993 г
**Prvi lateranski Koncil** bio je deveti ekumenski koncil Katoličke crkve održan od 1311. do 1312. za pontifikata pape Kalista II.

Glavnoe teme koncila bile su borba za investituru i Wormski konkordat, koji je sklopljen 1122. 
Nakon potpisivanja Wormskog konkordata carevi više nikada nisu imali moć nad Katoličkom Crkvom nalik na onu iz doba otonske dinastije. 

Koncil se sastao u Lateranskoj palači u Rimu i bio je prvi crkveni koncil, koji se sastao na Zapadu. U radu je sudjelovalo i najmanje 300 zapadnih biskupa, ali je moguće da se okupilo i do 1000 sudionika.

Pored ključnih pitanja koje postavlja Wormski konkordat (uloga svjetovne vlasti u investitura crkvenih prelata i sloboda crkve), koncil je proglasio kanone koji nastoje obnoviti crkvenu disciplinu i spriječiti zloupotrebu vlasti. Koncil je osudio simoniju i postavlja uvjete za križarske ratove u Svetoj Zemlji. 
Koncil je važan i za srednjovjekovno kanonsko pravo.

Izvori
------

1. 1 2  „*Lateran Council*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 24.3. 2018.

Vanjske veze
------------

* *Lateran Council* (`en`)

| **Ekumenski sabori** |
| --- |
| Pravoslavni i katolici | Prvi nicejski sabor | Prvi carigradski sabor | Efeški sabor | Kalcedonski sabor | Drugi carigradski sabor | Treći carigradski sabor | Sabor »Quinisextum« | Drugi nicejski sabor |
| Dio pravoslavnih | Četvrti carigradski sabor | Peti carigradski sabor |
| Katolička Crkva | Četvrti carigradski sabor | Prvi lateranski koncil | Drugi lateranski koncil | Treći lateranski koncil | Četvrti lateranski koncil | Prvi lionski koncil | Drugi lionski koncil | Koncil u Vienni | Koncil u Pisi | Koncil u Konstanzu | Firentinski koncil | Peti lateranski koncil | Tridentski koncil | Prvi vatikanski koncil | Drugi vatikanski koncil |
Justin Velbi, nadbiskup kenterberijski
**Nadbiskup kenterberijski** (engl. ) je poglavar Crkve Engleske, duhovni vođa Anglikanske zajednice, metropolit Kenterberijske provincije i dijecezanski biskup Kenterberijske dijeceze.

Od 2013, nadbiskup kenterberijski je Justin Velbi (engl. ).

Istorija
--------

Sadašnji nadbiskup kenterberijski je Justin Velbi i on je 105. po redu. Služba nadbiskupa kenterberijskog uspostavljena je prije više od 1.400 godina, od strane Svetog Avgustina Kenterberijskog, koji je 597. godine osnovao Katoličku crkvu u Engleskoj. Od vremena Svetog Avgustina pa do 16. vijeka, nadbiskupi kenterberijski su bili u punom opštenju sa Svetom Stolicom. Za vrijeme reformacije u Engleskoj, Crkva Engleske se odvojila od pape i Katoličke crkve. U početku je to bilo privremeno, za vrijeme Henrija VIII i Edvarda VI, a kasnije za stalno, za vrijeme Elizabete I.

U srednjem vijeku, bilo je više načina imenovanja nadbiskupa kenterberijskog i drugih biskupa. U različitim vremenima, izbor su vršili kanonici Kenterberijske katedrale, engleski kralj ili papa. Nakon reformacije u Engleskoj, Crkva Engleske je postala državna crkva, a izbor formalno vrši monarh. Faktički, izbor u ime monarha vrši premijer, sa liste koju predlaže ad hok komitet pod nazivom *Kraljevska komisija za imenovanja*.

Uloga
-----

Danas, nadbiskup kenterberijski vrši sljedeće važnije dužnosti:

* on je dijecezanski biskup Kenterberijske dijeceze, koja pokriva istočni dio Grofovije Kent. Osnovana je 597. godine i najstarija je dijeceza Crkve Engleske;
* on je metropolit Kenterberijske provincije, koja pokriva 2/3 Engleske;
* on je primat sve Engleske, i kao takav je glavni duhovni vođa Crkve Engleske (monarh je *„vrhovni guverner"*). Zajedno sa nadbiskupom jorškim predsjedava Generalnim sinodom i mnogim crkvenim važnijim odborima i komisijama. Nadbiskup kenterberijski igra vodeću ulogu prilikom nacionalnih ceremonija, npr. krunisanja.
* on je duhovni vođa Anglikanske zajednice, i kao takav je priznat kao prvi među jednakim (lat. *primus inter pares*) anglikanskim primatima širom svijeta.

Nadbiskup kenterberijski je i duhovni lord, odnosno član Doma lordova. On je jedan od najviših rangiranih lica u Engleskoj i jedan od najviših rangiranih ne-kraljevskih lica u Ujedinjenom Kraljevstvu.

Kenterberijskog arhiepiskopa neki nazivaju "papom anglosaksonskog protestantizma" i smatraju ga jednim od glavnih izvora engleskog globalnog uticaja.

Povezano
--------

* Crkva Engleske
* Anglikanska zajednica

Eksterni linkovi
----------------

***Nadbiskup Canterburyja*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična stranica nadbiskupa kenterberijskog (`en`)


1. ↑  Nikola Žutić: Srpsko pravoslavlje i Anglikanska crkva