recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
{{Infobox noble
|image =
|caption =
|name =Bajezid
|birth\_date = 1525
|birth\_place = 25. septembar 1561. (dob: 35–36)
|death\_date = 
|spouse = Fatma Haseki Sultan

```
               Huricichan sultana 
```

|mother = Rokselana
|father=Sulejman I
|issue= Šehzade Orhan   
Mihrumah Sultan  
Šehzade Osman<br
**Princ Bajazit** ili **Šehzade Bajezid** (osmanski turski:  turski: ; 1525 — 25. septembar 1561), je bio sin osmanskog sultana Sulejmana I i sultanije Hurem.

Borio se sa svojim bratom Selimom oko prestola. Međutim, Bajazit se posvađao sa svojim ocem, tako da je Sulejman podržao Selima da dođe na vlast. Bajazit je sa svoja četiri sina pobegao, ali je Sulejman naredio da se pogubi i on i njegovi sinovi. Četiri sina su pogubljena, a peti je ostao sa majkom. Kako ne bi došlo do borbi oko prestola, naređeno je da se i taj najmlađi sin pogubi. Njegova žena bila je Fatma Haseki Sultana.

Privatni život
--------------

Bio je oženjen Fatmom Haseki Sultanijom. Ona mu je rodila nekoliko djece.

Djeca
-----

* Šehzade Orhan
* Šehzade Osman
* Šehzade Abdulah
* Šehzade Mahmud
* Sultanija Mihrumah
* Sultanja Ajše
* Sultanija Hatidže
* Sultanija Hazeda

Njegovi sinovi su pogubljeni kada i on. Od četiri njegove kćeri samo su sudbine dvije sultanije poznate.
**Saborna crkva Sioni Uspenja bogoridičinog** (gruzijski: ) je gruzijska pravoslavna saborna crkva katedrala) u Tbilisiju, glavnom gradu Gruzije. Ime je dobila prema srednjovjekovnom gruzijskom običaju da se crkve imenuju po lokacijama u Svetoj Zemlji, pa je Sioni imale dobila prema brdu Zion u Jeruzalemu. Često se zove "Tbilisijska Sioni" kako bi ju se razlikovalo od nekoliko drugih crkava u Gruziji koje nose ime *Sioni*.

Saborna crkva Sioni je smještena u historijskoj ulici *Sionis Kucha* (ulica Sioni) u središtu Tbilisija, pri čemu se istočna fasada nalazi na desnoj obali rijeke Kure. Prvotno je sagrađena u 6. i 7. vijeku. Nakon toga su je nekoliko puta uništavali razni osvajači, a nakon čega je obnavljana. Današnji oblik je dobila prema verziji iz 13. vijeka, uz nekoliko renovacija napravljenih od 17. do 19. vijeka. Saborna crkva Sioni je bila sjedište katolikosa - patrijarha Gruzija sve dok 2004. godine nije bila posvećena Saborna crkva Svete trojice u Tbilisiju.

Vanjske veze
------------

***Saborna crkva Sioni*** na Wikimedijinoj ostavi

* Tbilisi city government site Arhivirano 2011-07-25 na Wayback Machine-u
* Georgian Cultural Heritage Information Center Arhivirano 2007-10-12 na Wayback Machine-u
**Šejh Bahai** (perzijski: شیخ بهایی) je rođen 18. februara 1547. godine u selu Džaba u području Džebel Amil u današnjem Libanu, a umro je 1. septembra 1621. godine u Isfahanu a tijelo mu je sahranjeno u Mešhedu. Njegovo puno ime je **Bahaʾ al‐Din Muḥamed ibn Ḥusein al‐ʿAmili** (perzijski: بهاءالدین محمد بن حسین عاملی ). On je bio poznati matematičar, pravnik, arhitekta, filozof, pjesnik, vrstan poznavalac islamskih racionalnih i teoloških nauka. Otac mu je umro 1576. godine u Bahreinu i tada je mladi Muhamed na zahtjev kralja Tahmaspa I otišao u Herat kako bi obavljao funkciju vrhovnog vjerskog poglavara i predstavnika religijskih tradicionalnih nauka (*šejhul-islam*).

On se smatra jednim od osnivača *Isfahanske škole islamske filozofije*. U kasnijim godinama postao je jedan od nastavnika Mula Sadre.

Djela
-----

Šejh Bahai je napisao preko 100 rasprava i djela o različitim temama na arapskom i perzijskom jeziku.

U svom čuvenom naučnom djelu o matematici *Hulasa al-hisab* [Sažeti prikaz aritmetike] prezentovao je osnovna i opšta usmjerenja aritmetičkih i matematičkih pitanja. U mnogim filozofskim pitanjima je potpuno inovativno upotrebljavao matematičke principe. Uz pomoć matematičkih i geometrijskih demonstracija i argumenata, racionalno je opovrgavao neka učenja iz ranijih perioda, poput učenja o beskrajnosti dimenzija, o postojanju nedjeljivog djela u materiji, o individualnim atomima i o beskrajnosti lanca uzroka i posljedica. Ovaj slavni muslimanski mislilac mnogo je koristio matematičke osnove i u juridičkim sudovima, poput mjerenja zapremine i težine vode „kur" (tj. određene količine vode potrebne za to da se potpuno očisti nečistoća u islamskom juridičkom smislu) ili sabiranja fiskalne količine vjerskih priloga.

U enciklopedijskom djelu *Kaškul* safavidski *šejhul-islam* uz pomoć matematičkih i geometrijskih principa izračunao je kvadratni korijen određenih brojeva, kao i visinu različitih objekata koje je gradio a pritom nije koristio uobičajeni pribor za mjerenje.

Literatura
----------

* Velajati, Ali Akbar (2016), *Istorija kulture i civilizacije islama i Irana*, preveo Muamer Halilović, Beograd, Centar za religijske nauke „Kom", str. 249–251.
*Ovo je japansko ime; porodično ime je* Fukuda*.*

  

**Takeo Fukuda** (福田 赳夫, **Fukuda Takeo**?, 14. januar 1905 – 5. jul 1995) bio je japanski političar koji je od 1976. do 1978. služio kao premijer Japana.

Prije početka političke karijere je radio kao činovnik u Ministarstvu financija, a poslije rata u raznim financijskim institucijama. Godine 1952. je prvi put izabran u Dijetu, te mu je mentorom postao desničarski političar Nobusuke Kishi. Fukuda je brzo napredovao u redovima vladajuće Liberalno-demokratske partije, postavši 1957. godine njen sekretar. Godine 1972. se natjecao za vodstvo stranke protiv Kakueija Tanake, ali je izgubio. 

Novu priliku da preuzme stranku i vladu je dobio nakon izbora 1976. godine, na kojima je LDP izgubila dotadašnju apsolutnu većinu u Dijeti, a nakon čega je premijer Takeo Miki dao ostavku. Fukudin premijerski mandat je bio obilježen nastojanjem da se japanska vanjska politika prilagodi promjeni po završetku Drugog indokineskog rata 1975. godine i povlačenja SAD iz Jugoistočne Azije, odnosno da Japan kroz bliske ekonomske veze postane glavni partner država ASEAN-a. Ta su nastojanja po njemu dobila ime Fukudina doktrina i dan-danas predstavljaju jedan od temelja japanske vanjske politike.

Fukuda je bio manje uspješan na unutrašnjem planu. Usprkos reputacije "tvrdog" desničara, izazvao je kritike kada je u jesen 1977. godine prilikom otmice putničkog aviona Japan Airlinesa pristao na zahtjeve otmičara iz Japanske crvene armije i oslobodio njihove drugove iz zatvora. Fukuda je, nastojeći okončati dotadašnju dominaciju frakcija i lobija unutar stranke, u nju uveo institut preliminarnih izbora. Na njima ga je krajem 1978. porazio Masayoshi Ōhira, vođa umjerene frakcije unutar LDP.

Njegov sin Yasuo Fukuda je postao premijer 2007. godine.

Vanjske veze
------------

| * p
* r
* u
Premijeri Japana |
| --- |
| Emblem of the Prime Minister of Japan | H. Itō · Kuroda · *Sanjō* · Yamagata · Matsukata · H. Itō · *Kuroda* · Matsukata · H. Itō · Ōkuma · Yamagata · H. Itō · *Saionji* · Katsura · Saionji · Katsura · Saionji · Katsura · Yamamoto · Ōkuma · Terauchi · Hara · *Uchida* · Takahashi · To. Katō · *Uchida* · Yamamoto · Kiyoura · Ta. Katō · Wakatsuki · G. Tanaka · Hamaguchi · *Shidehara* · Hamaguchi · Wakatsuki · Inukai · *Takahashi* · Saitō · Okada · *Gotō* · Okada · Hirota · Hayashi · Konoe · Hiranuma · N. Abe · Yonai · Konoe · Tōjō · Koiso · K. Suzuki · Higashikuni · Shidehara · Yoshida · Katayama · Ashida · Yoshida · I. Hatoyama · Ishibashi · Kishi · Ikeda · Satō · K. Tanaka · Miki · T. Fukuda · Ōhira · *M. Itō* · Z. Suzuki · Nakasone · Takeshita · Uno · Kaifu · Miyazawa · Hosokawa · Hata · Murayama · Hashimoto · Obuchi · *Aoki* · Mori · Koizumi · S. Abe · Y. Fukuda · Asō · Y. Hatoyama · Kan · Noda · S. Abe · Suga · Kishida | Standard of the Prime Minister of Japan |
| *Italik* označava vršitelje dužnosti premijera |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 11173951
* LCCN: n81109118
* ISNI: 0000 0000 2227 269X
* GND: 1026631165
* SUDOC: 133565114
* BIBSYS: 15016722
* NDL: 00013902
* CiNii: DA05085940

 |
Čađa
**Čađa** (E152) je jedan od oblika kemijskog elementa ugljika. To je amorfni ugljikov prah (crna prašina) s česticama kuglastog promjera 10-80nm.

Dobivanje
---------

Proizvod je nepotpuna izgaranja ili toplinskoga raspada organskih tvari na visokim temperaturama. Proces nastajanja čađe se provodi u reaktorima na temperaturi od 1100-1600°C, uz turbulantno strujanje sirovine (ugljikovodici s velikim udjelom ugljika) i dodavanje zraka. Reakcija traje od nekoliko sekundi i prekida se hlađenjem (uštrcavanjem vode). Čestice čađe izdvajaju se s pomoću vrećastih filtera, a zbog male gustoće, proizvod se ugušćuje granuliranjem.

Osim ugljika, proizvedena čađa sadrži i male udjele kisika, vodika i sumpora, već prema uvjetima proizvodnog procesa.

Godišnja svjetska proizvodnja čađe iznosi više od 6 milijuna tona.  

U Hrvatskoj čađu proizvodi Petrokemija d.d. iz Kutine (do 36 000t godišnje).

Osobine i uporaba
-----------------

Čađa je važan industrijski proizvod. Kao sirovina služe ugljikovodici s velikim udjelom ugljika, kojih ima u naftnim proizvodima, prirodnom plinu i katranu.

Primjenjuje se kao ojačavajuće sredstvo u proizvodnji gume (više od 90% količina), u prvom redu za automobilsku industriju, a manji se dio upotrebljava kao crni pigment u industriji boja, lakova, plastike i dr..

Izvor
-----

* *Tehnički leksikon*, Leksikografski zavod Miroslav Krleža; glavni urednik: Zvonimir Jakobović. Tiskanje dovršeno 21. prosinca 2007.g. Nacionalne i sveučilišne knjižnice u Zagrebu pod brojem 653717. ISBN 978-953-268-004-1, str. 121.
Grupa ***Stijene*** je hrvatski muzički bend iz Splita. Osnovani su kasnih 1970-ih godina kada ih je, izvorno u malom mjestu pored Splita, Klisu okupio jedini član koji je preživio sve promjene u grupi, Marin Mišo Limić. Na scenu se probijaju u ranim 80-ima pobjedama na Zagrebačkom i Splitskom festivalu sa dva velika hita koji se i danas često čuju, a to su pjesme *Ima jedan svijet* i *Sve je neobično ako te volim*. Već svojim prvim albumom Cementna prašina pokazali su veliku glazbenu zrelost i pokazali da slijede svjetske rock trendove. Kroz godine postojanja benda izmijenile su se razne pjevačice kojima je pjevanje u Stijenama bila odskočna daska za vrlo uspješne solističke karijere. Prvi vokal, s kojim su Stijene ujedno i ostvarile najveće uspjehe, bila je Zorica Kondža. Kroz godine su u grupi pjevale još Vesna Ivić, Maja Blagdan, Zrinka Čuka, Ines Žižić i Izabela Martinović. Svaka pjevačica je u bend donijela svoju glazbenu osobnost, a glazbeni izričaj se kretao od rocka na početku osamdesetih do pop-rocka i pop-a krajem devedesetih. Bez obzira na razne promjene unutar benda, Stijene, vođene Marinom Limićem ostale su prepoznatljive i rado slušane i dan danas, a njihove pjesme su ostale interpretacijski izazov mnogim novim pjevačkim zvjezdama. Skladatelj i tekstopisac većine skladbi je i osnivač grupe, Marin Mišo Limić. Neki od njihovih ostalih poznatijih pjesama su  *Singing that r'n'r*, *Balkanska korida*, *Ja sam more, ti si rijeka*, *Još te volim kao nekada*, *Znaj, volim te (Ti, što na rivi stojiš sam)* i *Sada kada odlaziš*.

Diskografija
------------

* 1981 - Cementna prašina - vokalistica: Zorica Kondža
* 1982 - Jedanaest i petnaest - vokalistica: Zorica Kondža
* 1984 - Balkanska korida - vokalistica: Vesna Ivić
* 1993 - Da je bolje ne bi valjalo - vokalistica: Ines Žižić
* 1995 - 15 godina i 6 žena Marina Limića (Best of)
* 1998 - Obećanje - vokalistica: Izabela Martinović
* 2009 - Zlatna kolekcija
* 2019 - Greatest Hits Collection

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 305491347
* ISNI: 0000 0004 8361 5165
* MusicBrainz: 82f84886-6d7f-4026-9f07-962a308455b2

 |
**Stefan–Boltzmannova konstanta** je fizikalna konstanta, obično označena s grčkim slovom *σ*, koja je konstanta proporcionalnosti u Stefan-Boltzmannovom zakonu: ukupna količina energije *j\**, koje idealno crno tijelo zrači, po jedinici površine i u nekoj jedinici vremena, je direktno proporcionalna s četvtom potencijom termodinamičke temperature *T*.

Vrijednost Stefan–Boltzmannove konstante u SI sustavu iznosi: 

{\displaystyle \sigma =5,670400(40)\times 10^{-8}\ {\textrm {W}}\,{\textrm {m}}^{-2}\,{\textrm {K}}^{-4}}
Vrijednost Stefan–Boltzmannove konstante se može teoretski izvesti iz Stefan-Boltzmannovog zakona, ali je i potvrđena pokusima. Može se i izraziti s drugim fizikalnim konstantama:

{\displaystyle \sigma ={\frac {2\pi ^{5}k\_{\rm {B}}^{4}}{15h^{3}c^{2}}}={\frac {\pi ^{2}k\_{\rm {B}}^{4}}{60\hbar ^{3}c^{2}}}}
gdje je *kB* - Boltzmannova konstanta, *h* - Planckova konstanta, *{\displaystyle \hbar \!}* - reducirana Planckova konstanta i *c* – brzina svjetlosti u vakuumu.

Izvori
------

1. ↑   CODATA2006
Šefket Verlaci
Šefket Verlaci (alb. ), (15. decembar 1877, Elbasan, Osmansko carstvo – 21. jul 1946, Cirih, Švajcarska) je bio predsednik vlade Albanije 1924. godine i tokom italijanske okupacije u periodu od 1939. do 1941.

Biografija
----------

Prezime Verlaci je u različitim izvorima napisano na različite načine (Vërlaci, Verlaçi, Verlaxhi i Velaxhi) kao i njegovo ime (na njegovom nadgrobnom spomeniku je napisano kao Shevket). Postoje stavovi da njegovo ime potiče iz perioda Mletačke Albanije kada je Mletačka republika vladala delom teritorije koja danas pripada Albaniji.

Porodica Verlaci je bila porodica najvećih zemljoposednika u Albaniji početkom 20. veka. Verlaci je bio vođa Progresivne partije, najveće konzervativne partije u Albaniji koja se oštro suprotstavljala agrarnim reformama koje bi umanjile površinu zemlje u vlasništvu zemljoposednika. Članovi Progresivne partije su bile plemenske vođe sa severa Albanije i istaknuti muslimanski zemljoposednici.

Krajem 1922. godine Zog I od Albanije se verio sa Verlacijevom ćerkom i zadobio podršku Verlacija i poziciju predsednika vlade koju je bio prisiljen da mu prepusti početkom 1924. Na poziciji predsednika vlade Verlaci je bio do početka juna 1924. kada se sklonio u Italiju. Režim pod vođstvom Fan S. Nolija ga je osudio na smrt i konfiskovao svu imovinu.

Kada je Zogu krunisan 1928. godine raskinuo je veridbu sa Verlacijevom cerkom i od Verlacija napravio neprijatelja.

Posle invazije fašističke Italije na Albaniju, Verlaci je 12. aprila 1939. postavljen za predsednika okupacione vlade u Albaniji. U periodu od 12. do 16. aprila, dok italijanski kralj Viktor Emanuel III nije prihvatio albansku krunu, Verlaci je obavljao funkciju šefa države.

Verlaci je podržavao ideje Velike Albanije i teritorijalne pretenzije prema Jugoslaviji i Grčkoj. Bio je predsednik vlade do početka decembra 1941. a umro je u Cirihu, Švajcarska i sahranjen na protestantskom groblju u Rimu u Italiji.
**Svetska fondacija za prirodu** (engl. , *WWF*) misija je da zaustavi degradacija životne sredine na našoj planeti i obezbedi budućnost u kojoj će ljudi živeti u harmoniji sa prirodom. Da bi se to postiglo, WWF zajedno sa brojnim partnerima radi na očuvanju biološke raznovrsnosti i smanjenju ljudskog uticaja na prirodna staništa. Fokus organizacije je strateški usmeran na očuvanje ključnih predela i ključnih vrsta koje su od izuzetne važnosti za njihova staništa ili ljude.

Svetska fondacija za prirodu radi na smanjenu ekološkog otiska čovečanstva – količine zemljišta i prirodnih resursa koji su neophodni za snabdevanje hranom, vodom, vlaknima i drvnom građom, kao i na apsorpciji ugljen dioksida koji se ispušta u atmosferu putem mnogobrojnih ljudskih aktivnosti. Njen cilj nije udaljavanje ljudi od prirode, vraćanju u prošlost, ili sprečavanje razvoja država ili zajednica, već pronalaženju praktičnih rešenja za zdravu planetu. Planeta na kojoj će i sadašnjim i budućim generacijama biti omogućen zajednički napredak ljudi i prirode u stabilnoj životnoj sredini.

Literatura
----------

* *WWF-INT Annual Review*. World Wide Fund for Nature. 2010. str. 43. Pristupljeno 21. 7. 2011.

Spoljašnje veze
---------------

***Svetska fondacija za prirodu*** na Wikimedijinoj ostavi

* Panda.org, WWF international Web site
* WorldWildlife - the corporate HQ of WWF listing Board Members
* WWF.mobi Arhivirano 2014-04-29 na Wayback Machine-u, WWF international mobile website
**Отока** се може односити на:

* Рукавац, мањи водоток

или:

* Отока (Крупа на Уни), насеље у општини Крупа на Уни, Република Српска, БиХ
* Отока (Босанска Крупа), насеље у општини Босанска Крупа, Федерација БиХ, БиХ
* Отока (Ново Сарајево), насеље у општини Ново Сарајево, Федерација БиХ, БиХ

или

* Стадион Отока, фудбалски стадион у Сарајеву

Вишезначна одредница *Ова страница је **разврставање**. Користи се ради проналаска чланака који морају имати додатну одредницу јер би им у противном наслов био исти.  
Ако вас је на ову страницу довела викивеза, можда је потребно промијенити да преусмјерава на намијењени чланак.*
**Srpski patriotski savez** je opoziciona politička stranka iz Srbije. Formalno je osnovana kao **Pokret ujedinjenih lokalnih samouprava** u Kraljevu 2010. godine, a trenutni naziv i statut je usvojen 21. jula 2018, kada je pokret fuzionisan sa grupom građana okupljenom oko predsednika opštine Novi Beograd i bivšeg vaterpoliste, Aleksandra Šapića, te je prerastao u političku stranku. Šapić je na osnivačkoj skupštini izabran za predsednika SPAS-a.

Pozadina
--------

### Pokret ujedinjenih lokalnih samouprava

Pokret ujedinjenih lokalnih samouprava je predstavljao lokalnu grupu građana iz Kraljeva, koju je početkom 2010. godine formiralo više lokalnih stranaka i pokreta (poput Pokreta za Kraljevo). Oni su prekompozicijom vlasti postali deo tadašnje vladajuće većine u opštini, a upravo su potonji odbornici tog pokreta bili ključni faktor ove promene.
PULS je kasnije postao deo Patriotskog bloka, čiju okosnicu su činili Demokratska stranka Srbije i Srpski pokret Dveri. Kasnijim razlazom ove koalicije, PULS nastavlja da dela nezavisno.

### Aleksandar Šapić

Višegodišnji predsednik opštine Novi Beograd i bivši proslavljeni vaterpolista, Aleksandar Šapić je doneo odluku o samostalnom izlasku na beogradske lokalne izbore 2018. godine, formirajući listu sa sopstvenom grupom građana. Šapić je najavljivao da njegova koalicija može da sarađuje i sa opozicijom i sa strankama u vlasti, shodno tome šta će biti priroda političkih procesa u gradskoj skupštini. Lista je osvojila 9,01 % glasova, čime je zauzela treće mesto u ukupnom zbiru, te je ostala u opoziciji.

### Formiranje SPAS-a

U toku leta i jeseni 2018. godine su intenzivirane aktivnosti koje je trebalo da dovedu do ukrupnjavanja opozicione scene u Srbiji. U tom smislu, Šapićeva grupa građana i PULS su 21. jula formalno prvi zaokružili postupak formiranja stranke (Građanski blok 381 je osnovan 21. avgusta, a Savez za Srbiju 2. septembra). Tog dana je Aleksandar Šapić putem društvenih mreža obavestio javnost o tome da je stranka formirana, a potom i dodao da „njegova stranka neće biti ni 'proamerička, ni proruska, ni profrancuska', već nacionalno orijentisana".

Političke aktivnosti
--------------------

Iako se SPAS deklariše kao protivnik trenutne vlasti, stranka takođe odbija bilo kakvu vrstu saradnje sa ostalim opozicionim strankama i koalicijama, uz želju da samostalno nastupa na svim narednim izborima. Shodno tome, u jesen 2018. godine, SPAS nije učestvovao u formiranju radne grupe za slobodu medija i organizaciju fer-izbora, a u kojoj je učešće uzela velika većina opozicionih stranaka i pokreta. Za razliku od preostale dve opozicione odborničke grupe u gradskoj skupštini (koje čine odbornici Saveza za Srbiju i Građanskog bloka 381), SPAS je sa strankama vladajuće većine glasao za deklaraciju o osudi predsednika Udruženog sindikata Sloga i člana predsedništva SZS-a, Željka Veselinovića.  

Putem svog naloga na „Tviteru", Šapić redovno informiše javnost o aktivnostima stranke po raznim gradovima u Srbiji.

Vidi još
--------

* Savez za Srbiju
* Građanski blok 381
* Koalicija za mir
* Demokratska stranka Srbije
Regionalna podjela suvremene Ukrajine; u zapadnom i središnjem dijelu (crveno i žuto) je izraženiji ukrajinski, a na južnom i istočnom (plavo) ruski jezik.
**Rusifikacija Ukrajine** (*ukrajinski: зросі́йщення Украї́ни, zrosiishchennia Ukrainy*; *ruski:* ) je izraz kojim se opisuju nastojanja da se ukloni ili ograniči ukrajinski nacionalni identitet i/li jezik, odnosno zamijeni ga sa ruskim identitetom i jezikom. Ta se nastojanja prije svega odnose na službenu politiku Ruskog Carstva pod čijom se vlašću najveći dio današnje Ukrajine nalazio od 1654. do 1917. godine, te Sovjetskog Saveza pod čijom je vlašću Ukrajina bila od početka 1920-ih do 1991. Rusifikacija se danas često, prije svega u ukrajinskim nacionalističkim krugovima, navodi kao uzrok brojnih problema u nezavisnoj Ukrajini, odnosno duboke podjele u ukrajinskom društvu i postojanje značajne rusofone manjine se tumače neprevladanim posljedicama viševjekovne rusifikacije i nedovoljno provedenom "re-ukrajinizacijom" Ukrajine u prethodne dvije decenije. Ti su problemi postali posebno akutni godine 2014. za vrijeme Evromajdana i političke krize, aneksije Krima i oružanih sukoba na istoku zemlje.

Povezano
--------

* Ukrajinofobija
* Rusifikacija
* Holodomor
* Korenizacija
* Ukrajinizacija

Vanjske veze
------------

* ПІВТОРАК Г. П. Походження українців, росіян, білорусів та їхніх мов Arhivirano 2008-04-17 na Wayback Machine-u
* Как проходила насильственная русификация Украины Arhivirano 2008-09-28 na Wayback Machine-u
* *Машкевич C.* Язык до Киева доведет. А в Киеве?
* *Романцов В.* Как население Украины пользовалось родным языком
* Рябчук М. Яка двомовність нам потрібна? Arhivirano 2009-11-24 na Wayback Machine-u
* Рябчук М. Західний досвід і українська специфіка Arhivirano 2009-11-26 na Wayback Machine-u
* ОБМОСКОВЛЕННЯ УКРАЇНСЬКОЇ ЦЕРКВИ Arhivirano 2018-05-30 na Wayback Machine-u
* Степан Величенко. Капіталізм, бідність і русифікація [*mrtav link*]
Koordinate: 41° 29′ 57" SGŠ, 21° 09′ 03" IGD

**Rusjaci** (mak. *Rusjaci*) su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Rusjaci pripadaju opštini Makedonski Brod.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Rusjaci je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od sedišta opštine, gradića Makedonski Brod, naselje je udaljeno 8 km zapadno.

**Reljef**: Oreovec se nalazi u oblasti Poreče, koja obuhvata središnji deo slika reke Treske. Dato područje je izrazito planinsko. Selo se nalazi u dolini reke Treske. Severno od sela izdiže se planina Pesjak. Nadmorska visina naselja je približno 670 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Istorija
--------

### Ime

Selo Rusjaci se pominje kroz različite istorijske periode - najstariji tragovi postojanja ovog sela potiču iz doba Rima. U doba Turske okupacije nad Balkanom selo se nazivalo ''Rusjak'' - pod tim imenom je dokumentovano još davne 1476 godine.

Postoji predanje da se selo pre toga nazivalo ''Jasika'',što po priči starijih meštana potvrđuje postojanje mesta iznad sela koje je moguće bilo staro selo ,mesto zovu ''Jasika'' - no da su tuda nekada prošli Kozaci koji behu proterani iz Rusije i primljeni da čuvaju Sultana. Jedan se Kozak zaljubio u meštanku i sa njom dobio dete, to dete su zvali mali Rusjak - te otuda su ljudi iz okolnih sela, selo dotada zvano Jasika počeli nazivati ''Rusjaci''. 

### Istorijski lokaliteti

Crkva ''Sveti Pantelejmon'' izgrađena 1669 godine

Crkva ''Vavedenje Presvete Bogorodice'' izgrađena 1873 godine

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Rusjaci su imali 43 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (98%). Ostalo su Srbi.

Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.

Galerija
========

* 
* 
* 
* 
* 

Vidi još
--------

* Poreče
* Opština Makedonski Brod

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Rusjaci*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.mbrod.gov.mk Zvanična stranica opštine Makedonski Brod
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)

  

  


| p • r • uNaselja opštine Makedonski Brod |
| --- |
| **Makedonski Brod** • 
Belica •
Benče •
Bitovo •
Blizansko •
Breznica •
Brest •
Vir •
Volče •
Gornje Botušje •
Gornje Krušje •
Gornji Manastirec •
Grešnica •
Devič •
Donje Botušje •
Donje Krušje •
Donji Manastirec •
Dragov Dol •
Drenovo •
Zagrad •
Zvečan •
Zdunje •
Zrkle •
Ižište •
Inče •
Kaluđerec •
Kovač •
Kovče •
Kosovo •
Krapa •
Latovo •
Lokvica •
Lupšte •
Mogilec •
Modrište •
Oreovec •
Ramne •
Rasteš •
Rusjaci •
Samokov •
Slansko •
Slatina •
Staro Selo •
Suvodol •
Sušica •
Taževo •
Tomino Selo •
Topolnica •
Trebino •
Trebovlje •
Crešnjevo |  |
**Šef države**, također i **poglavar države** (ili **državni poglavar**), najviši je predstavnik države u zemlji i prema inozemstvu. Prema međunarodom pravu, šef države je najviše tijelo vanjskog zastupanja države, koje po ustavnom poretku odnosne države i prema međuarodnom pravu predstavlja i zastupa svoju državu u međunarodnim odnosima, te u ime svoje države daje očitovanja i opunomućuje druga tijela za zastupanje prema vani.

Šef države može biti:

* **individualno tijelo** (dakle, jedna osoba obnaša dužnost šefa države) - predsjednik republike ili monarh (kralj, car, knez, vojvoda, papa, emir, sultan)
* **kolektivno ili skupno tijelo** (sastavljeno od više osoba) - predsjedništvo (prezidij), odnosno druga tijela koja vrše funkciju kolektivnog predsjedništva (kao što je Savezno vijeće u Švicarskoj).

Šef države može biti izabran na izborima neposredno (npr. u Francuskoj) ili posredno (npr. predsjednik SAD-a) od birača, može biti izabran u parlamentu (npr. u Njemačkoj ili Italiji) ili od strane nekog drugo tijela ili interesne skupine, a u monarhijama funkcija šefa države je najčešće nasljedna (ali može biti i izborna). Gotovo svaka država ima svoje specifičnosti u izboru svog šefa države. Nezakonit način dolaska na mjesto šefa države naziva se još i državni udar (iako državnim udarom ne mora doći do smijene na čelu države).

Međunarodno pravo traži da svaka država, kao subjekt međunarodnog prava, mora imati subjekt vanjskog zastupanja, tj. da ono stvarno postoji odnosno da je ono poznato, bilo da je to pojedinačno ili skupno tijelo koje obavlja tu funkciju, s time da se najviše tijelo vanjskog zastupanja države ne mora poklapati s vrhovnim tijelom ustavnog poretka u državi.

Funkcije šefa države razlikuju se obzirom na politički sustav određene zemlje:

* predsjednički sustav, koji je karakterističan za SAD-e te države Latinske Amerike. U takvom sustavu šef države je ujedno i šef vlade te se nalazi na čelu izvršne vlasti. Ovlasti šefa države u tom su susavu velike.
* polupredsjednički sustav, koji se razvio u Francuskoj (Hrvatska ga je imala do ustavnih promjena 2000. godine), u kojem izvršnu vlast dijeli zajedno s vladom
* parlamentarni sustav - koji je karakterističan za europske republike (i za Hrvatsku od 2001.), a u kojem su ovlasti šefa države bitno smanjena, a funkcija mu je gotovo reprezentativna.
* jednopartijski sustav, karakterističan za komunističke zemlje u kojem je šef držav najčešće kolektivno tijelo (prezidijum), na čelu kojeg se nalazi predsjednik (koji je onda *de facto* šef države)

Funkcije koje se najčešće povezane sa šefom države, a koje će on obavljati ovisi prije svega o političkom sustavu zemlje, odnosno o njezinom ustavnom uređenju:

* predstavljanje države u zemlji i inozemstvu
* šef izvršne vlasti (u predsjedničkom sustavu)
* davanje mandata na sastavljnje vlade te imenovanje drugih visoki dužnosnika u zemlji
* sankcioniranje zakona
* imenovanje dipomatskih predstavnika svoje zemlje (predaja vjerodajnica) te primanje vjerodajnica stranih diplomatski predstavnika akreditiranih u zemlji
* sklapanje međunarodnih ugovora
* vođenje vanjske politike
* vrhovni zapovjednik vojske
Zlatna kolica
Publika u Kinu SC
Osnovan 2003. godine, **Zagrebački filmski festival** pozicionirao se među najznačajnija hrvatska kulturna događanja. 7 filmskih programa, 80ak filmova te 31 000 gledatelja u 2007. godini.

U vrijeme festivala, prostori Studentskog centra i kina Europa pretvaraju se u svojevrsni grad u gradu koji živi od 9 sati ujutro do 4 u noći ostavljajući sve dvorane, predvorja i barove na raspolaganje festivalskim zbivanjima. Već svojim prvim izdanjem 2003. godine festival je privukao pažnju javnosti na SC kao na frekventno mjesto prezentacije, kreacije i suradnje i potakao ga da joj se otvori i takvim ostane i tijekom cijele godine. 

Uz glavni program, natjecateljskog karaktera, podijeljen u tri kategorije - cjelovečernji igrani, kratki igrani i dokumentarni film - u programskom oblikovanju jednaka pažnja posvećena je popratnom programu kojeg svake godine čini 5-6 posebnih filmskih programa, promocije knjiga, filmskih i kulturnih projekata kao i prezentacije novih tehnoloških dostignuća vezanih uz filmsku produkciju te neizostavni zabavni programi.

Nagrada na ovom festivalu zove se Zlatna kolica, a uz umjetnički rad Nedjeljka Mikca, najboljima se dodjeljuju i novčana sredstva. Novčani fond u 2007. godini iznosio je 11.000€. 

Filmovi se prikazuju u Kinu SC, kinu &TD te Kinu "Europa", a ostala događanja održavaju se u Galeriji SC-a, MultiMedijalnom centru, Klubu SC-a i predvorjima kina.

Zagrebački filmski festival projekt je produkcijske kuće Propeler film d.o.o.

* Red za Vip kino &TDRed za Vip kino &TD
* Kino SCKino SC
* Izložba "Odlučni trenuci"Izložba "Odlučni trenuci"

Vanjske poveznice
-----------------

* www.zagrebfilmfestival.com Arhivirano 2014-06-26 na Wayback Machine-u
* www.propelerfilm.com
**Хокејашки клуб Београд** је српски хокејашки клуб из Београда. Утакмице као домаћин игра у леденој дворани Пионир. Званичне боје клуба су плава и бела, док су златна и црвена пратеће.

Историја
--------

Хокејашки клуб Београд је основан 2016. године. Клуб је основан у циљу јачања репрезентације Србије, а за њега ће играти најбољи српски хокејаши у регионалној МОЛ лиги.

Потврда о учешћу у регионалној лиги којом управља Хокејашки савез Мађарске уследила је почетком јула. После позитивног гласања клубова учесника (7-2 за учешће Београда), дозволу је дао и Управни одбор Мађарске хокејашке федерације. У МОЛ лиги се поред мађарских, такмиче и румунски и словачки клубови.

За клуб ће наступати сви играчи који су кандидати за сениорску и репрезентацију до 20 година. Београд ће претежно бити састављен од играча Партизана и Црвене звезде, српских играча који наступају у иностранству, страних хокејаша који су већ играли у домаћем првенству, као и они који би у будућности могли да наступају за Србију. Водиће их искусни страни тренер.

Састав тима
-----------

Од 23. августа 2016.

Види још
--------

* Хокеј на леду у Србији

Референце
---------

1. ↑  „HK Beograd dobio novi grb".. Arhivirano iz originala na datum 2016-08-22. Pristupljeno 23. 8. 2016.
2. ↑  „Blizu istorijskog dogovora:Reprezentacija Srbije u MOL ligi kao HK Beograd".. Arhivirano iz originala na datum 2016-08-27. Pristupljeno 23. 8. 2016.
3. 1 2  „Званично:ХК Београд примљен у МОЛ лигу".. Arhivirano iz originala na datum 2016-09-08. Pristupljeno 23. 8. 2016.
4. ↑  „Novoformirani HK Beograd primljen u MOL ligu".. B92. Pristupljeno 23. 8. 2016.
5. ↑  „A HK Beograd ezzel a játékoskerettel jönne a MOL Ligába".. Pristupljeno 23. 6. 2016.

Спољашње везе
-------------
*Za ostale upotrebe, v. Vrbica (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 54′ 35" SGŠ, 22° 14′ 40" IGD

**Vrbica** (mak. *Vrbica*) je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Vrbica je u sastavu opštine Češinovo-Obleševo.

Prirodni uslovi
---------------

Vrbica je smeštena u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kočana, naselje je udaljeno 20 kilometara zapadno.

Naselje Vrbica se nalazi u istorijskoj oblasti Kočansko polje. Područje južno od naselja je dolinsko i dobro obrađeno. Severno od naselja izdižu se prvi ogranci jugozapadnog dela Osogovskih planina. Nadmorska visina naselja je približno 420 metara. 

Mesna klima je umereno kontinentalna.

Stanovništvo
------------

Vrbica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 12 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (83%), a ostalo su Vlasi (17%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.cesinovo-oblesevo.mk Zvanična stranica opštine Češinovo-Obleševo[*mrtav link*]

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Češinovo-Obleševo |
| --- |
| **Obleševo** • 
Banja •
Burilčevo •
Vrbica •
Žiganci •
Kučičino •
Lepopelci •
Novoseljani •
Sokolarci •
Spančevo •
Teranci •
Ularci •
Češinovo •
Čiflik |  |
Za keltski jezik, v. Škotski gelski jezik.

*Ne poistovećivati sa **Škotski engleski jezik**.*

**Škotski jezik** (*Scots*; ISO 639: sco) je jezik iz skupine germanskih jezika, kojim se govori u donjoj Škotskoj (Lowland) i dijelu Ulstera. 

On se naziva i **donjoškotski** (**Lowland Scots**) da se razlikuje od škotskog gelskog koji se najviše govori u Highlandu.

Karakteristike
--------------

Škotski ima oko 100.000 govornika i to po Škotskoj i Ulsteru (grofovija Donegal). Škotski kao drugi jezik govori po nekim procjenama oko 1,500.000 ljudi.

Škotski ima (po nekim stručnjacima) četiri dijalekta - insularni, sjeverni, južni i alsterski, a po drugima samo tri: dorski (Doric), lallanski (Lallans) i alsterski (Ulster).

Vanjske veze
------------

* Centre for the Scots Leid

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Škotski jezik** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |

| * p
* r
* u
Keltski jezici |
| --- |
| Kontinentalni keltski | 
* galski †

 |
| Gelski | 
* irski
* starovelški †
* manski
* škotski

 |
| Britonski | 
* bretonski
* kornijski
* britonski †
* kumbrijski †
* staroirski †
* piktski †
* velški

 |
| † Izumrli jezici |
**Stimsonova doktrina** (engl. ) je izraz kojim se opisuje stav neke zemlje, odnosno međunarodnopravno načelo prema kojoj se neće priznati nezavisnosti nijedne države stvorene putem agresije. Ime je dobila po Henriju Stimsonu, američkom državnom sekretaru (ministru vanjskih poslova) u administraciji predsjednik Herberta Hoovera, odnosno po notama od 7. januara 1932. godine upućenim vladama Japana i Kine nakon japanske invazije i okupacije Mandžurije koja je dotada bila pod nominalnom kineskom vlašću. Stimson je u svojoj noti, pozvavši se na Brijan-Kelogov pakt od 1928. godine (kojim su sve države po prvi put pravno odrekle prava na rat i njegovog korišćenja kao sredstva spoljne politike), izjavio da SAD neće priznati promene teritorija izvršenih silom. To je dalo povoda Skupštini Društva naroda da 11. marta 1932. godine (nakon što su japanske vlasti proglasile marionetsku državu Mandžukuo) jednoglasno usvoji rezoluciju kojom se osuđuje svaka teritorijalna prmena putem agresije. Već idućeg meseca, 3. aprila, 19 američkih republika dalo je izjavu o svom stavu u sukobu između Paragvaja i Bolivije zbog Čaka: da neće priznati nikakvo osvajanje tuđih teritorija, niti usvojiti ma kakvo rešenje u tom smislu, izuzev sporazuma postignutim mirnim sredstvima. Decembra 1933. usvojen je isti princip u Konvenciji o pravima i dužnostima država na Sedmoj panameričkoj konferenciji.

Stimsonova doktrina se ponekad navodi kao jedna od preteča, odnosno temelja Povelje Ujedinjenih nacija i jedan od principa današnjeg međunarodnog prava.
**Nautička milja** (**morska milja**) je jedinica za mjerenje duljine. 

Nautička milja je mjerna jedinica izvan SI sustava, ali je dopuštena za upotrebu uz jedinice iz tog sustava. Upotrebljava se u pomorstvu, zrakoplovstvu te u pravnim spisima koji se odnose na određivanje međunarodnih granica na moru.

Prema međunarodno prihvaćenoj definiciji jedna nautička milja jednaka je točno **1852 metra**.

Vrijednost nautičke milje je početno bila određena kao lučna udaljenost između dvije paralele udaljene jednu minutu geografske širine na površini Zemlje. Kako je Zemlja samo približno kuglastog oblika, tako i udaljenost između paralela nije svugdje ista, već može iznositi od 1842,9 m na ekvatoru, pa do 1861,7 m na polovima. Stoga je definicija promijenjena da iznosi točno 1852 metra.

Međunarodni ured za mjere i utege određuje **M** kao oznaku nautičke milje. Učestalo je korištenje i drugih oznaka, poput **Nm**, **NM**, **nmi**, **nm**. Upotreba tih kratica stoga može izazvati zabunu, jer neke kratice izgledaju kao SI oznake mjernih veličina (npr. nm za nanometar, N m za njutn·metar).

Odnos prema drugim veličinama
-----------------------------

Jedna nautička milja iznosi:

1852 metra (točno)
1.150779 milja (kopnenih)
2.025.372 yarda
1.012.6859 fathoma
10 kabela
0,9998834 minuta na meridijanu

Izvori
------

1. ↑  Non-SI units accepted for use with the SI, and units based on fundamental constants, 2012-02-05
**Škola sekstijevaca** bila je rimska filozofska škola. Utemeljio ju je oko 50. pne. Kvint Sekstije, a kasnije nastavio njegov sin Sekstije Niger. Škola je bila od malog značaja i brzo se ugasila, negdje oko 19. godine n.e. uglavnom zahvaljujući zabrani stranih kultova.  Radilo se o filozofiji u klasičnom smislu, kao o načinu života; naglašavala je asketizam i moralnu poduku. Škola je sebe karakterizirala uglavnom kao filozofsko-medicinsku školu i kombinirala je pitagorejske, platonske, kiničarske i stoičke elemente. O školi je sačuvano vrlo primarnih izvora, a sekundarne literature gotovo i nema. Jedini izvori o Kvintu Sekstiju jesu Klaudije Mamerto i Seneka Mlađi.

Filozofija
----------

Sekstijevci su, poput helenističkih škola, razvili sustav prema eudajmonije (blaženstva). Ostvarenje takvog cilja bilo je moguće postizanjem suglasja između riječi i života, prakticiranjem vegetarijanske prehrane,  noćnim preispitivanje savjesti i vjerom da netjelesna snaga prožima čovjekovo tijelo. Ispitivanjem filozofije Papirija Fabijana zaključuje se da je škola također kritizirala bogatstvo te da je držala kako su vrlina i izbjegavanje konzumerizma bili neophodni za vječnu sreću. Također se naglašavalo poštenje. Za razliku od stoicizma, škola se zalagala za izbjegavanje politike.

Iako Seneka Mlađi povezuje ovu školu sa stoicizmom, sekstijevci nisu bili toliko skloni rigoroznim logičkim vježbama ili bilo kakvom nejasnom apstraktnom razmišljanju. U tom je smislu škola bila bliža kiničarima nego stoičarima.

Među poznatim pripadnicima ove škole bili su Senekin učitelj Sotion, retor i filozof Papirije Fabijan, gramatičar Krasicije Pasikle i liječnik Aulo Kornelije Celzo. Škola je izvršila određeni utjecaj filozofa i državnika Seneku Mlađeg.
**TCL Chinese Theatre**, ranije poznat kao **Grauman's Chinese Theatre** (sh. *Graumanov kineski teatar*) ili **Mann's Chinese Theatre** je kino-dvorana koja na Hollywoodskoj stazi slavnih, odnosno Hollywood Boulevardu u Los Angelesu. Sagradio ju je Sid Grauman, nekoliko godina nakon obližnjeg Grauman's Egyptian Theatre, a tokom svečanog otvaranja je 18. maja 1927. prikazan film *The King of Kings*. Chinese Theatre se ubrzo nametnula kao jedna od najelitnijih kino-dvorana u Los Angelesu i postala omiljeno mjesto za razne prestižne događaje kao što su ceremonije dodjele Oscara i premijere najambicioznijih filmova, pri čemu se najviše ističe *Star Wars* iz 1977. godine. U januaru 2013. ga je otkupila kineska kompanija TCL Corporation i počela radove na preuređivanju za sistem IMAX koji bi trebali biti dovršeni do 15. septembra.

Vanjske veze
------------

***TCL Chinese Theatre*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službeni veb-sajt
* Classic Movie Actors and Actresses with imprints at Grauman's Chinese Theatre (sortable by name and ceremony date at Classic Movie Hub)
* Clickable Map of star handprints & footprints
* Map and list of celebrity handprints Arhivirano 2007-03-06 na Wayback Machine-u
* (Photo History)
Koordinate: 41° 28′ 00" SGŠ, 22° 55′ 00" IGD

**Stinik** (mak. *Stinik*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Stinik je u sastavu opštine Novo Selo.

Prirodni uslovi
---------------

Stinik je smešten u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 45 kilometra istočno.

Naselje Stinik se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno u brdskom kraju, na visovima planine Ogražden. Nadmorska visina naselja je približno 790 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Stinik je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 58 stanovnika. Po popisu iz 1961. godine, selo je imalo 450 žitelja.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.novoselo.gov.mk Zvanična stranica opštine Novo Selo
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Novo Selo |
| --- |
| **Novo Selo** • 
Badolen • 
Bajkovo • 
Barbarevo • 
Borisovo • 
Draževo • 
Zubovo • 
Kolešino • 
Mokrijevo • 
Mokrino • 
Novo Konjarevo • 
Samuilovo • 
Smolari • 
Staro Konjarevo • 
Stinik • 
Sušica |  |
**Šlag** (od njemačkog glagola: schlagen = udarati) je namirnica koja se dobija tučenjem (mješanjem) slatkog vrhnja. Danas postoji i gotovi šlag, bilo kao zamrznuti ili u obliku spreja u boci. Šlag je slastica koja se može koristiti kao samostalni desert, ali i kao dodatak kavi, raznim voćnim salatama te za ukrašavanje i pripremu kolača i torti, za koje postoji čak 1 765 recepata.

Način pripreme
--------------

Slatko vrhnje ima obično od 36% - 45 % mliječne masti, koje tučenjem ili miksanjem (uvlačenjem zraka) poveća volumen, jer se zrak veže uz čestice mliječne masti.  Šlag se tuče (miksa) električnim ili ručnim mikserom, a može se uz malo truda i običnom viljuškom.

Kako biste dobili lagani šlag što većeg volumena, u okruglu posudu ulijte ohlađeno vrhnje, pa ga stavite u drugu posudu ispunjenu usitnjenim ledom. Prije tučenja (ili miksanja) dodajte malo soli kako biste ubrzali transformaciju vrhnja u šlag, a ako želite slatki šlag - dodajte šećer u prahu. Kad vam šlag dobije željeni volumen, možete ga aromatizirati, dodajući mu vaniliju, cimet u prahu, kavu ili nasjeckane pržene bademe, karamel ili neki drugi začin. 
Šlag se ne smije predugo tući (miksati) jer bi tako umjesto šlaga mogli dobiti maslac i aleksandru (mlaćenicu).

Šlag se može napraviti i uz pomoć šlag punjača, oni ispuštaju dušikov oksid u cilindar i tako vežu zrak uz čestice mliječne masti i povećaju volumen vrhnja (pune se malim jednokratnim metalnih bočicama sa dušikovim oksidom). Tako dobijeni šlag ima bolju konzistenciju, ali nije kompatan i čvrst, kao onaj koji se dobije tučenjem. 
Na isti način funkcioniraju i instant šlagovi u spreju.

Historija upotrebe šlaga
------------------------

Šlag često zaslađen i aromatiziran, postao je popularan u 16. vijeku, to znamo iz recepta koje su u spisima onog vremena ostavili Cristoforo di Messisbugo (Ferrara, 1549.) - *Libro novo nel qual s'insegna a far d'ogni sorte di vivanda* , papin kuhar Bartolomeo Scappi (Rim, 1570.) - *Opera di Bartolomeo Scappi M. dell'arte del cucinare, con laquale si può ..* i Lancelot de Casteau (Liège, 1604). Oni su šlag zvali - mliječni snijeg *neve di latte*, *neige de lait*. Sa talijanskih i francuskih dvoraca šlag se kao vrhunska poslastica proširio čitavom Evropom i svijetom do početka 19. vijeka, zbog tog su ga vjerojatno i zvali **crème Chantilly** ili **crème à la Chantilly** (od francuskog: château = dvorac).

Izvori
------

1. ↑  „*Šlag*" (hrvatski). Coolinarika. Pristupljeno 29. 06. 2012.
2. 1 2 3  „*Vrhnje*" (hrvatski). coolinarika. Pristupljeno 03. 06. 2012.
3. ↑  „*Libro novo nel qual s'insegna a far d'ogni sorte di vivanda*" (talijanski). Google books. Pristupljeno 03. 06. 2012.
4. ↑  „*Opera di Bartolomeo Scappi M. dell'arte del cucinare, con laquale si può ..*" (talijanski). Google books. Pristupljeno 03. 06. 2012.

Vanjske veze
------------

***Šlag*** na Wikimedijinoj ostavi

* O Šlagu na portalu Coolinarika
Šljunak
Šljunak u rijeci

***Šljunak*** na Wikimedijinoj ostavi

**Šljunak** je prirodni granularni materijal sačinjen od razdijeljenih čestica stijena i minerala određene veličine. U geologiji, šljunak je bilo koja rastresita stijena sa zaobljenim zrnima koja su veća od 2 i manja od 75 milimetara.

Separacija
----------

Šljunak je najkorišteniji materijal u građevinarstvu. U ovisnosti od primjene, javljaju se potrebe za upotrebom šljunka čija zrna pripadaju određenom opsegu veličina. Takav šljunak se dobija prosijavanjem, odnosno separacijom. Na taj način šljunak se procesom separiranja razvrstava u grupe koje se nazivaju separacije.

Osobine
-------

Najčešće se dobiva iskopom materijala iz riječnog korita. Nakon pranja takav šljunak se neformalno naziva "prirodni šljunak", 
Separacijom jednog kubnog metra (1 m³) prirodnog šljunka dobiva se zapremina proizvoda koja je veća od 1 m³. Prosječna specifična težina prirodnog šljunka je ρ = 1.800 kg/m³.

Korištenje
----------

Koristi za izgradnju cesta. Naročito za slabo prometne ceste u ruralnim krajevima te za šumske ceste. Šljunčanih cesta i putova ima mnogo više nego asfaltiranih. Samo u Rusiji postoji 400.000 kilometara šljunčanih cesta.

SAD je najveći proizvođač i potrošač šljunka.

Fotogalerija
------------

* Šljunak (najveći komadi око 4 cm)Šljunak (najveći komadi око 4 cm)
* Šljunak s komadima od 5 do 15 milimetaraŠljunak s komadima od 5 do 15 milimetara
* Istovar šljunkaIstovar šljunka
**Stomorska** je mjesto na otoku Šolti, u Splitsko-dalmatinskoj županiji, na jugu Hrvatske.

Zemljopisni položaj joj je 43° 22' sjeverne zemljopisne širine i 16° 21' istočne zemljopisne dužine.

Ime
---

Ime je dobila po Gospi (sveta Marija). Naime, smještena je ispod svetišta *Gospe od Stomorije* (odnosno Gospe od Bori).

Povijest
--------

Spominje se još u 17. stoljeću.

Gospodarstvo
------------

Plaža
Nekad je pomorstvo bilo najvažnija gospodarska grana, odnosno pomorski prijevoz, jer se sa jedrenjacima prevozilo po Jadranu vapno i vino. Isti se danas rabe u turističke svrhe.

Turistička ponuda je dosta dobra u ovom mjestu te je mnogo ugostiteljskih objekata. Drugo je najsnažnije turističko mjesto na otoku iza Nečujma. Ljeti su česte „ribarske zabave". 

Postoji plaža u središtu Stomorske, tako da je turistima olakšan odlazak na more.

Stanovništvo se bavi i ribarstvom, a ima i ribogojstva (obližnje ribogojilište - komarče i lubini).

Promet
------

Zbog svoje turističke značajnosti, ima jako dobre pomorske prometne veze sa Splitom. 
Stomorska je cestom povezana s ribarskom lukom Gornjom Krušicom i s Gornjim Selom.

U mjestu postoji poštanski ured.

Poznate osobe
-------------

Duhovnikom je u Stomorskoj bio don Većeslav Šupuk.

Vanjske poveznice
-----------------

***Stomorska*** na Wikimedijinoj ostavi

* Arhivirano 2006-11-08 na Wayback Machine-u Stomorska

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Stomorska** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*