**Pavle** ili **Pavluško Imširović** (Tuzla, 14. oktobar 1948. - Beograd, 21. avgust 2014.), jugoslavenski publicista, disident i aktivista za ljudska prava.

Biografija
----------

Rođen je u Tuzli u 1948. godini, bio je rodom iz Bijeljine (Semberija), iz porodice muslimanskog porijekla. Školovao se u Tuzli. U mladim godinama, bio jedan od najaktivnijih učesnika studentskim demonstracijama u 1968. godini. Sudjelovao je u trockističkim studijskim grupama na Filozofskom fakultetu i zajedno sa Milanom Nikolićem osnovao je „Inicijativu za Revolucionarnu radničku partiju". Godine 1972. je zajedno sa Nikolićem i Jelkom Kljajić osuđen na dvije godine zatvora, mjesto sedam zbog nedostatka dokaza.

Sudjelovao je na prosvjedima u podršci poljskom pokretu „*Solidarność*" na Trgu Marksa i Engelsa u Beogradu te je 1984. godine osuđen na dva mjeseca zatvora na procesu tzv. Beogradskoj šestorki, kada mu je branitelj bio Vladimir Šeks. U optužnici krivilo mu je se da je organizirao grupu Otvorenog univerziteta, što je bio važan dio opozicionog pokreta u SFRJ. Zajedno sa suprugom Jelkom podupirao je dugogodišnju kampanju osude policijskog terora povodom smrti Radomira Radovića, uhapšenog i ubijenog 30. aprila 1984.

Učestovao je u antiratnim demonstracijama u Sarajevu u aprilu 1992. godine i zatim je vodio pokret koji je pozivao Skupštinu Srbije na povlačenje vojske JNA. Među brojnim pothvatima, sudjelovao je u osnivanju Helsinškog odbora za ljudska prava u Srbiji.

Bio je oženjen Jelkom Kljajić. Umro je 21. augusta 2014. u Beogradu.

Politička misao
---------------

Pavluško Imširović je bio politički aktivist, poznat kao jedan od vodećih disidenata u komunističkoj Jugoslaviji, odnosno jedan od retkih koji se Titovom režimu suprotstavljao sa radikalno levih trockističkih pozicija. Nekoliko je puta bio zatvaran zbog „neprijateljskog delovanja". Bio je komunista, trockista i jedan od najaktivnijih šezdesetosmaša. Strastven borac protiv totalitarizma, zalagao je se za političke i ekonomske slobode, nezavisnu štampu, demokratsku javnost i pravo na političko i sindikalno organizovanje. Tvrdio je da socijalizam ne može biti nikakva diktatura, jer je to samo po sebi kontradikcija, socijalički radnički pokret ima unutarnji ugrađeni element demokratskog duha, pa se sa Staljinizmom 1926. prešlo sa programa „Svjetske revolucije" (Lenjin) na program „Socijalizma u jednoj zemlji", čime je staljinistički sistem apsorbirao radničke pokrete održavajući status quo u ravnoteži sa kontrarevolucionarnim snagama.

Smatrao je Tita kao proizvoda staljinističke linije unutar komunizma koji je ušao u sukob sa Staljinovom linijom i staljinizam ga konačno odbacio.

Tvrdio je da je Šezdesetosmaški pokret bio, prije nego „omladinski pokret", revolucija koju su potaknule radničke mase, seljaštvo i sitna buržoazija:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Istorija je nedvosmisleno pokazala da i revolucija i kontrarevolucija imaju svoje udarne omladinske trupe i svoje omladinske heroje i da ne postoji, niti može da postoji, nikakva posebna „omladinska revolucija". Kao što ne postoji niti može postojati ni omladinsko društvo i omladinska država. | "|

Devedesetih je bio oštar protivnik režima Slobodana Miloševića. Ostao je razočaran Petooktobarskom pobunom jer je iznevjerila obećanja o političkoj obnovi.

Spoljašne veze
--------------

* Blog Pavluška Imširovića. Zadnja izmjena: 26. novembra 2012.

Bilješke
--------

1. ↑  Nekadašnji Trg Marksa i Engelsa, tijekom 1990-ih preimenovan u Trg Nikole Pašića 44°48′45″N 20°27′46″E﻿ / ﻿44.812530°N 20.462743°E﻿ / 44.812530; 20.462743
2. ↑  Miodrag Milić, Milan Nikolić, Dragomir Olujić, Vladimir Miljanović, Gordan Jovanović i Pavluško Imširović.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8   „In memoriam: Pavluško Imširović". Vreme. 20. 8. 2014. Pristupljeno 23. 3. 2024.
2. 1 2 3 4 5 6   Bačanović, Vuk (22. 8. 2014). „IN MEMORIAM: Pavluško Imširović (1948–2014)". BH Dani. Pristupljeno 23 3. 2024.
3. ↑  Radović, Nadežda (2005). „Državna tajna. Razgovor s Jelkom Kljajić Imširović". *Republika* **12**: 360-361.
4. ↑  () „Interview with Yugoslav dissident: Socialist democracy is the alternative". Socialist Action. juni 1986. , vol. 3, br. 6, str. 15.
5. 1 2 3  *Razgovor sa drugom Pavluškom Imširovićem*. Youtube.
6. ↑  Imširović, Pavluško. „Omladinski pokret u Jugoslaviji i Srbiji: juče i danas". Novi Plamen. Pristupljeno 23. 3. 2024.

Bibliografija
-------------