recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Znameniti ljudi sa prostora bivše Jugoslavije


|  |
| --- |
| **Indeks** A B C Č Ć D Dž Đ E F G H I J K L Lj M N Nj O P Q R S Š T U V W X Y Z Ž |

А
-

Adamič, Bojan

Adamič, Emil

Adamović, Lujo

Adžija, Božidar

Aleksić, Tihomir

Andrić, Ivo

Antoljak, Stjepan

Apostolović, Jovan

Asić, Milan

Nikola Kole Angelovski

B
-

Babić, Ljubo

Belić, Aleksandar

Bešker, Inoslav

Božović, Saša

Brlić-Mažuranić, Ivana

C
-

Cesarić, Dobriša

Cikota, Mira

Č
-

Ć
-

Ćopić, Branko

D
-

Dobra, Anica

Držić, Marin

Dučić, Jovan

Davidović Grozdanov, Stojanka

Dž
--

Đ
-

E
-

F
-

G
-

H
-

Horvat, Marijan

Hristović, Dušan

I
-

Ilić, Vojislav

J
-

Jelačić, Josip

Jonke, Ljudevit

Jakšić, Đura

K
-

Karađorđe (Đorđe Petrović)

Karađorđević, Aleksandar I

Karađorđević, Petar I

Karađorđević, Petar II

Karađorđević, Pavle

Kaštelan, Jure

Kečić, Milan

Kolar - Dimitrijević, Mira

Kovačević, Branko

Krleža, Miroslav

L
-

Lukić, Radomir

Lj
--

M
-

Maksimović, Desanka

Margetić, Lujo

Marinčić, Aleksandar

Matoš, Antun Gustav

Mažuranić, Ivan

Milutinović, Veljko

Mitrović, Dušan

N
-

Nazor, Vladimir

Novak, Grga

Novak, Slobodan Prosperov

Nj
--

Njegoš, Petar II Petrović

O
-

Obrenović, Aleksandar

Obrenović, Milan

Obrenović, Miloš (knjaz Miloš)

Obrenović, Mihailo

P
-

Pašić, Nikola

Petrić, Hrvoje

Popa, Vasko

Požar, Petar

Prešern, France

Pupačić, Josip

R
-

Ranković, Aleksandar

Roksandić, Drago

Romac, Ante

S
-

Smoje, Miljenko

Sterija, Jovan Popović

Stevanović, Mihailo

Sveti Sava (Rastko Nemanjić)

Stojanović, Dejan

Стојковић, Славко

Š
-

Šantić, Aleksa

Šenoa, August

Šišić, Ferdo

T
-

Tesla, Nikola

Tito, Josip Broz

Tucović, Dimitrije

Tuđman, Franjo

Tomović, Rajko

U
-

V
-

Vasić, Milan

Vujsić, Pavle

Z
-

Zagorka, Marija Jurić

Ž
-

Živojinović, Velimir Bata
**Stepen slobode** vrednosti procenjene na osnovu slučajnog uzorka populacije, je dat donjim obrascem. Broj svojstava populacije koje se procenjuju na osnovu istog slučajnog uzorka populacije, ili broj ograničenja, je označen sa *BROJ\_PROCENA*. [Eisenhauer]

  

*STEPEN\_SLOBODE = OBIM\_UZORKA – BROJ\_PROCENA*

  

Stepen slobode se označava sa *ν* (grčko ni). [GUM] 4.2.6

Povećanjem stepena slobode, smanjuje se rasutost vrednosti procena. [Kostić] 6.17

Efekat stepena slobode se može videti na primeru t-raspodele.

Stepen slobode se smanjuje za 1, za svaku procenu izračunatu iz uzorka, tj. za svako ograničenje. Primer: Slučajan uzorak sa veličinama *x1, x2, ... xn* ima stepen slobode jednak *n*. Ako se iz tog uzorka određuje aritmetička sredina *x̄*, njen stepen slobode će biti *ν* = *n* − 1. [Eisenhauer]; [Njegić] 5.6.; [GUM] 4.2.6, C.2.31

Ako se *n* rezultata merenja iste veličine koriste da bi se metodom najmanjih kvadrata odredili parametri linearne funkcije, tj. njen presek sa ordinatom i njena strmina, standardna devijacija linearne funkcije ima stepen slobode *ν* = *n* − 2. [GUM] G.3.3

Stepen slobode je važan parametar koji omogućava dobru procenu nivoa i intervala poverenja i u slučaju malog obima uzorka. [Kostić] 6.17
Stepa u Kirgistanu.
**Stepa** predstavlja uglavnom nizinsku zemljinu površinu za koju je često karakterističan niz međusobno ovisnih biljno-životinjskih zajednica koje stepsku površinu često odlikuju vrlo kvalitetnom zemljom pogodnom za poljoprivrednu obradu, posebno u istočnoj Europi. Najveće stepe nalaze se u južnoj Rusiji, a najplodnije u južnoj i središnjoj Ukrajini.

Za stepske prostore karakteristično je nepostojanje šume, ravni ili brežuljkasti reljef, gusti biljni pokrov pretežno od trava tvrdača i nizom sezonskih izgleda tog pokrova (masovno cvjetanje, klasanje, ljetna sprženost i sl.) u svezi s godišnjim dobima. Šuma u stepskim prostorima nalazi se gotovo isključivo na prostorima uz jezera i rijeke.

Tipovi stepe i raspostranjenost
-------------------------------

Raspostranjenost stepe u svijetu: žute su kontinentalne, a narančaste suptropske
Danas postoji nekoliko različitih tipova stepa uvjetovanih povijesnim i klimatskim činiocima. Stepska područja pružaju se od Panonske nizine, preko Vlaške nizine, Zaporoške stepe i Pontsko-Kaspijske nizine do Srednje Azije. Nastavak je te stepske zone u Kini i Sjevernoj Americi. U tom svojem širokom rasprostranjenju ta zona pokazuje osobine nekoliko grupa predjela. Hrvatski predjeli pripadaju grupi europskih stepa raznotravnog tipa za čiji tip je značajno duboko masno tlo tipa černozema, smonica ili barskih crnica, katkad zaslanjenih. 

Stepa u središnjem Kazahstanu, nedaleko Astane prema sjeveru.
U europskim stepama susreću se još i slatine i stepske bare (npr. bara u Duvanjskom polju). Za razliku od mediteranskih stepa i polupustinja, koje obvezatno imaju kamenitu podlogu i kamenito skeletno tlo, europske stepe karakterizira nepostojanje kamena kao geološke podloge (donosi ga samo čovjek za svoje potrebe).

U Sjevernoj Americi stepe se nazivaju prerija, a u Južnoj Americi pampa.

Vanjske veze
------------

***Stepa*** na Wikimedijinoj ostavi

* Glavna obilježja stepskog prostora (njem.)
* Značajke stepskog eko-sustava (rus.)
**Aelfweard** (staroengleski: *Ælfweard*), kralj engleske kraljevine Wessex, nepoznatog nadnevka rođenja, umro je 2. kolovoza 924. godine. Bio je četvrto dijete kralja Edvarda I. Starijeg, a drugo iz njegova braka s Eldfed od Wessexa.

Smrću svog oca Edvarda I. Starijeg 924. godine, naslijedio je krunu zajedno s bratom Ethelstanom tako što je on vladao kraljevinom Wessexom, a Ethelstan Mercijom. Kako je ubrzo, iste godine (924.), Aelfweard i umro, Ethelstan je postao vladar cjelokupnog područja ondašnje Engleske.

Imao je 14 poznate braće, polubraće, sestara i polusestara. Braća i sestre su mu bili Eadgifu, Edita, Eadhild, Ælfgifu, Eadflæd i Eadhild. Polubraća i polusestre su mu bili Ethelstan, zatim jedna nepoznata imena koja je poslije postala supruga Sitrica Cáecha), Edmund,
Edred, Edburga, Eadgifu i Edwin Ætheling.

Kraljevanje i smrt
------------------

Jedino što tvrdi Anglosaska kronika u svezi s Aelfweardom jest da je umro vrlo brzo nakon očeve smrti koja je bila 17. srpnja 924. godine i to da su oboje pokopani u Winchesterskoj katedrali. Rukopis D rečene kronike precizira da je oca nadživio samo 16 dana. Ne navodi se izričito da je vladao. No, popis zapadnosaskih kraljeva iz 12. stoljeća Textus Roffensis spominju ga kao očeva nasljednika koji je vladao četiri tjedna. I Liber Vitae iz New Minstera, izvor iz 11. stoljeća koji se temelji na ranijim zapisima, navodi ga kao kralja. S druge strane, Vilim Malmesburyjski, oslanjajući se na poemu, povezivao je da je Edvardov najstariji sin (iz braka sa suprugom Ecgwynnom), Athelstan, da je naslijedio prijestolje izravno sukladno oporuci kralja Alfreda (izgubljenoj). Poemu se nekad smatralo mjerodavnim izvorom koji je blizak onom vremenu, no Michael Lapidge je pokazao da se to temelji na tome što se nije razumjelo Vilimovu referenciju na "određenu očigledno staru knjigu".

Izvori
------

1. ↑  (Rochester, Cathedral Library, MS A.3.5, fols. 7v-8r).
2. ↑  Yorke, *Bishop Æthelwold*. str. 71.
3. ↑  *Prosopography of Anglo-Saxon England[*mrtav link*]*.
4. ↑  f. 9v, cited by Yorke.
5. ↑  Williams, "Some Notes", str. 149.–150.
6. ↑  Lapidge, "Some Latin poems as evidence for the reign of Athelstan." 50-1.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Kralj engleske kraljevine Wessex** | Nasljednik: |
| **Edvard I. Stariji** | **Ethelstan Sjajni** |

| * p
* r
* u
Monarsi Wessexa |
| --- |
| Dinastija Wessex • Porodično stablo |
| 
Cerdic •
Cynric •
Ceawlin •
Ceol •
Ceolwulf •
Cynegils •
Cwichelm •
Cenwalh •
Penda od Mercije •
Cenwalh *vraćen na prijestolje* •
Seaxburh •
Æscwine •
Centwine •
Cædwalla •
Ine •
Æthelheard •
Cuthred •
Sigeberht •
Cynewulf •
Beorhtric •
Egbert •
Æthelwulf •
Æthelbald •
Æthelberht •
Æthelred •
Alfred •
Edward •
Ælfweard •
*Kraljevina Engleska*
 |
**Âu Việt** je zajednički naziv za brdska plemena koja su živjela u planinskim područjima na krajnjem sjeveru današnjeg Vijetnama, odnosno zapadu Guangdonga i jugu Guangxija u današnjoj Kini. Historijski izvori ih spominju u 3. vijeku pne. Prijestolnica im se nalazila u današnjoj provinciji Cao Bang na sjeveroistoku Vijetnama.

Za Âu Việt se također koristio naziv Tây Âu (西甌; kineski: ; pri čemu *Tây* znači "zapadni"), te su se smatrali jednim od Stotinu Yue plemena. Imali su običaj nositi kratku kosu i tetovaže, kao i zube bojati u crno. Smatraju se precima današnjih manjina koje govore Tai jezicima, a među koje spadaju Nung i Tay, kao i naroda Zhuang u Guangxiju.

Âu Việt je trgovao s narodom Lạc Việt, stanovnicima države Văn Lang, smještene u nizinama današnje Delte Crvene rijeke u sjevernom Vijetnamu. Oko godine 258. pne. ili 257. pne. je Thục Phán, vođa plemenskog saveza Âu Việt, napao Văn Lang i porazio posljednjeg Hùng Vươnga. Tada su dva kraljevstva ujedinjena pod nazivom "Âu Lạc," a vladar se prozvao kraljem po imenu An Dương Vương.
*Za ostale upotrebe, v. Šipkovica (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 42° 02′ 06" SGŠ, 20° 54′ 56" IGD

**Šipkovica** (mak. *Šipkovica*) je naselje u Republici Makedoniji, u severozapadnom delu države. Šipkovica pripada opštini Tetovo.

Iznad Šipkovice se nalazi Popova Šapka, najpoznatije zimsko turističko i skijaško odredište na makedonskom delu Šar-planine.

Šipkovica je do 2004. godine bila sedište istoimene opštine, koja je potom priključena opštini Tetovo.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Šipkovica je smešteno u krajnje severozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 12 km severozapadno.

Šipkovica se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno u visoko položenoj dolini rečice Tetovske pene, podno najviših vrhova Šar-planine. Zapadno od naselja se izdiže glavno bilo Šar-planine. Nadmorska visina naselja je približno 1.080 metara.

**Klima** u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Šipkovica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 2.826 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (99%).

Većinska veroispovest je islam.

Vidi još
--------

* Opština Tetovo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Šipkovica (Tetovo)*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.tetovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Tetovo (`mk`)

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Tetovo |
| --- |
| **Tetovo** • 
Bozovce •
Brodec •
Vejce •
Vešala •
Garje •
Golema Rečica •
Đermo •
Jedoarce •
Lavce •
Lisec •
Mala Rečica •
Otunje •
Poroj •
Saraćino •
Selce •
Setole •
Fališe •
Džepčište •
Šipkovica |  |  |


| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |
**Čamagajevci** su naselje u Hrvatskoj, regiji Slavoniji u Osječko-baranjskoj županiji i pripadaju općini Marijanci.

Zemljopisni položaj
-------------------

Čamagajevci se nalaze na 95 metara nadmorske visine u nizini istočnohrvatske ravnice i na raskrižju županijske ceste ŽC 4047 Črnkovci D34- Miholjački Poreč D53, te županijske ceste ŽC 4048 Marijanci- Kunišinci- Čamagajevci. Susjedna naselja: jugoistočno se nalazi općinsko središte Marijanci i naselje Kunišinci, sjevernoistočno se nalaze Črnkovci i Bočkinci, a južno Brezovica. Jugozapadno se nalaze Šljivoševci naselje u općini Magadenovac. Zapadno i sjeverozapadno se nalaze Radikovci i Rakitovica te sjeverno Sveti Đurađ naselja u sastavu grada Donjeg Miholjca. Pripadajući poštanski broj je 31555 Marijanci, telefonski pozivni 031 i registarska pločica vozila NA (Našice). Površina katastarske jedinice naselja Čamagajevaca je 6,67 km×102.

Stanovništvo
------------

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***

Crkva
-----

U selu se nalazi rimokatolička crkva Sv. Andrije koja pripada katoličkoj župi Sv. Ane u Radikovcima i donjomiholjačkom dekanatu Đakovačko-osječke nadbiskupije. Crkveni god (proštenje) ili kirvaj slavi se 30. studenog.

Obrazovanje i školstvo
----------------------

U selu se nalazi škola do četvrtog razreda koja radi u sklopu Osnovne škole Matija Gubec u Magadenovcu.

Ostalo
------

U selu djeluje Dobrovoljno vatrogasno društvo Čamagajevci, osnovano 1932.

Izvori
------

1. ↑  Stanovništvo prema spolu i starosti, po naseljima, Popis 2001. www.dzs.hr
2. ↑  Kućanstva prema obiteljskom sastavu i obiteljska kućanstva prema članova, po naseljima, Popis 2001. www.dzs.hr
3. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

Vanjska poveznica
-----------------

* 
* Arhivirano 2014-02-01 na Wayback Machine-u

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Čamagajevci** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Marijanci |
| --- |
| Bočkinci • Brezovica • Čamagajevci • Črnkovci • Kunišinci • Marijanci • Marjanski Ivanovci |
|  |
| --- |
|  |

**Arapska Republika Jemen** (arapski: لجمهوريّة العربية اليمنية), poznata i kao **Sjeverni Jemen**, bila je republika na obali Crvenog mora, na jugozapadnom dijelu Arapskog poluotoka, koja je kratko egzistirala od 1962. do 1990 kad se 22. maja ujedinila s Demokratskom Narodnom Republikom Jemen (Južni Jemen) u današnju Republiku Jemen. Glavni grad te države bio je Sana.

Historija
---------

*Glavni članak: Historija Jemena*
Nakon raspada Otomanskog carstva 1918, Sjeverni Jemen je postao nezavisna država Mutaveklijsko kraljevstvo Jemen. 26. septembra 1962 mladi oficiri školovani u Egiptu i oduševljeni panarapski nacionalisti, slijedbenici Gamal Abdul Nasser, svrgnuli su vojnim udarom novookrunjenog kralja Muhameda al-Badra, preuzeli kontrolu nad glavnom gradom Sanom i uspostavili Arapsku Republiku Jemen. Ovim državnim udarom započeo je građanski rat u kojem su se republikanci, potpomognuti egipatskim jedinicama te vojno-tehničkom pomoći SSSR-a, borili protiv rojalista i svrgnutog kralja, a kojima je pomoć pružala Saudijska Arabija i Jordan. Borbe su se vodile sve do 1967 kad su se egipatske jedinice povukle. Na kraju su rojalisti uspjeli ponovno zauzeti Sanu 1968, i ponovno zauzeti ključne položaje u vlasti. Nakon tog Saudijska Arabija priznala je republikanski režim 1970 godine, i u zemlji je zavladao mir.

Ujedinjenje sa Južnim Jemenom
-----------------------------

*Glavni članak: Ujedinjenje Jemena*
Za razliku od ostalih podjeljenih zemalja iz doba hladnog rata Istočna Njemačka - Zapadna Njemačka, Sjeverna Koreja - Južna Koreja, dvije jemenske države ostale su u relativno dobrim odnosima tako da su 1972. objavile da će se ujediniti.
Odnosi su se pogoršali 1979, i samo je intervencija Arapska liga spriječila izbijanje rata između dvije zemlje, Liga je uspjela organizirati sastanak dviju jemenskih vlada u Kuvajtu na kojem su nesuglasice izglađene u martu 1979.

Odnosi su se pogoršali 1980 nakon ostavke predsjednika Demokratske Narodne Republike Jemen Abdul Fataha Ismaila. Zategnuto stanje trajalo je do 1986 kad je na vlast u Južnom Jemenu došao Ali Salim al-Beidh, pregovori o ujedinjenju obnovljeni su u maju 1988, kad su napravljeni veliki koraci u smirivanju napetosti; osnivanjem demilitarizirne zone duž granice, dozvolom prelaska granice bez pasoša i drugim akcijama. Sve je to dovelo do potpisivanja ugovora o ujedinjenju u novembru 1989. , kojeg su potisali presjednik Ali Abdulah Saleh u ime Sjevernog i Ali Salim al-Baidh u ime Južnog Jemena. 

Ujedinjenje je svečano proglašeno 22. maja 1990. Ali Abdulah Saleh postao je predsjednik a Ali Salim al-Beidh premijer Republike Jemen.

Izvori
------

1. ↑  The United States extended diplomatic recognition to the Yemen Arab Republic (North Yemen) on 19 December 1962, *The Times*, 20 December 1962.(`en`)
**Edeko** ili **Edekon** (*Edika*, ? - 469) bio je poglavica Skira. U njegovo vrijeme su Skiri bili kao vazali podređeni Hunima, odnosno njihovom kralju Atili. Edekon je stekao izuzetno Atilino povjerenje, postavši njegov osobni tjelohranitelj. To je povjerenje potvrdio kada je 448/449. kada je poslan u Konstantinopol na čelu izaslanstva koje je od istočnorimskog cara Teodozija II pregovaralo o danku. Tom je prilikom istočnorimski velikodostojnik Flavije Orest, po nagovoru premijera Hrizafija Edekonu ponudio mito da mučki ubije Atilu. Edekon je o cijeloj zavjeri izvijestio Atilu, a što je Atila iskoristio kao povod da Teodoziju nametne još veći danak.

Edekon je ostao uz Atilu sve do njegove smrti 453. Učestvovao je u bici na Katalaunskim poljima. Nakon što je izbio građanski rat među njegovim sinovima, godine 454. se priključio pobunjenim Gepidima i Ostrogotima i zajedno s njima sudjelovao u bitci kod Nedaoa u kojoj su Huni potpuno razbijeni i protjerani preko Karpata. Edekon je poslije u Panoniji nastojao stvoriti skirsku državu, ali se ona nije dugo održala. Godine 469. se priključio anti-ostrogotskoj koaliciji koju je organizirao istočnorimski car Lav I, ali je ona poražena u bitci kod Bolije u kojoj je Edekon poginuo.

Edekonovi sinovi su, pak, ostvarili zapažene karijere u dva rimska carstva. Hunulf je postao istočnorimski *magister militum*, dok je Odoakar postao zapadnorimski oficir koji je 476. postao kralj Italije, srušivši tako Zapadno Carstvo.

U popularnoj kulturi
--------------------

Edekon se pojavljuje kao lik i narator u epizodi *Attila the Hun* BBC-jeve TV-serije *Heroes & Villains* ("Ratnici"). U njoj ga tumači irski glumac Allen Leach.

Literatura
----------

* Walter Pohl: Edika. In: Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Bd. 6 (1986), S. 446f.
**Društvo za hrvatsku povjesnicu** je središnje povijesno društvo u Hrvatskoj. Udruženje svih povjesničara Hrvatske osnovano je 1947. u Zagrebu kao Povijesno društvo Hrvatske i ubrzo je počelo djelovati kao savez udruženja, s podružnicama u Puli i Rijeci. Savez povijesnih društava Hrvatske 1991. mijenja me u Društvo za hrvatsku povjesnicu. Istovremeno je istupio i iz Saveza povijesnih društava, međutim, usprkos preimenovanju i dalje je zadržao karakter saveza jer su u njemu različiti ogranci u lokalnim sredinama uglavnom djelovali samostalno. Društvo je jedno od svojih najplodnijih razdoblja proživjelo od 1988. do 1997. kada je mjesto njegovog predsjednika obnašao Petar Strčić, povjesničar i arhivist, doktor povijesnih znanosti i gostujući profesor na nekoliko visokoobrazovnih institucija. Tokom ovog razdoblja, samostalno ili u suorganizaciji s Hrvatskom akademijom znanosti i umjetnosti, Maticom hrvatskom, Čakavskim saborom, Hrvatskim državnim arhivom, Društvom hrvatskih književnika i drugim središnjim, regionalnim, gradskim i drugim institucijama i organizacijama, priređeno je čak 60 međunarodnih i domaćih skupova, tj. gotovo po jedan svaka dva mjeseca. Od toga je bilo devet međunarodnih simpozija. Zastupnici i predstavnici društva sudjelovali su i u radu više skupova i sastanaka u zemlji i inozemstvu, poput svjetskog kongresa povjesničara u Madridu i Montrealu, te velikim povijesnim skupovima u Moskvi i Beču. Uz Strčića, istaknuti predsjednici društva bili su Mirjana Gross i Ivan Kampuš, a tu poziciju trenutno obnaša Željko Holjevac. Društvo objavljuje časopise *Povijest u nastavi* i *Historijski zbornik*.

Literatura
----------

* Goldstein, Ivo (2006). „Društvo za hrvatsku povjesnicu / Savez povijesnih društava Hrvatske za predsjednikovanja Petra Strčića (1988.-1997.)". *Časopis za povijest Zapadne Hrvatske* (Rijeka: Odsjek za povijest Filozofskog fakulteta) **1** (1): 137-146. ISSN 1846-3223.
**Drvena džamija u Priluku**, nalazi se u opštini Živinice, Bosna i Hercegovina. Naselje Priluk se nalazi u zapadnom dijelu opštine Živinice. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Džamija u Priluku je jedna od 4 preostale drvene džamije u Bosni i Hercegovini. Izgrađena je 1735/6. Godine. U natpisu koji se nalazi u džamiji urezan na zidu od mihraba, na petoj talpi odozdo navode se kao graditelji Šejh Mustafa i Šejh Hasan. Bila je pokrivena drvenom šindrom do 1927. kada je šindra zamjenjena crijepom. Predulaz joj je dograđen 1968. ali on nije narušio izvornost građevine. U skorije vrijeme zbog zastarjelosti i truljenja temelja džamija je rekonstruisana, ali je ostao isti izgled kao i 1735. godine.

Historijat Priluka oslikava i sam harem koji se nalazi u dvorištu džamije. Nišani i natpisi na njima potiču iz XV. vijeka, a ima nišana koji po svom obliku i natpisu ukazuju na to da bi mogli biti i stariji.
Izgrađena je nova savremenija džamija. Njene dimenzije su 14x18 m. Zidana je od cigle, pokrivena je bakrenim limom, visina munare je 48 m.

Literatura
----------

* Madžida Bećirbegović, Publishing, Sarajevo, 1999. -Džamije sa drvenom munarom u Bosni i Hercegovini
* Hivzija Hasandedić, Mešihat Islamske zajednice, El Kalem, Sarajevo, 1990. -Muslimanska baština u istočnoj Hercegovini
*Za ostale upotrebe, v. Durutlija (Radovište).*

  
Koordinate: 41° 17′ 36" SGŠ, 22° 40′ 40" IGD

**Durutlija** (mak. *Durutli*, tur. *Durutlu*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Durutlija je naselje u okviru opštine Dojran.

Prirodni uslovi
---------------

Durutlija je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Grčkom (6 km istočno od sela). Od najbližeg grada, Đevđelije, naselje je udaljeno 50 kilometara severoistočno.

Naselje Durutlija se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Naselje je položeno u južnoj podgorini planine Belasice, na približno 320 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Durutlija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 16 stanovnika. 

Većinsko stanovništvo u naselju su Turci (100%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je islam.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* dojran-info.com Zvanična stranica opštine Dojran

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Dojran |
| --- |
| **Stari Dojran** • 
Durutlija • 
Đopčelija • 
Kurtamzalija • 
Nikolić • 
Novi Dojran • 
Organdžalija • 
Sevendeklija • 
Sretenovo • 
Furka • 
Crničani • 
Čaušlija • 
Džumabos |
Za ostala značenja, v. Strelci (razvrstavanje).
 „Strelac" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Strelac (razvrstavanje).
**Strelci u 17. veku**, na ilustraciji iz 19. veka Aleksandra Vasiljeviča Viskatova (1804—1858).
**Strelci** (rus. *Strelьcы́*) su bili poseban vojni red, stajaća vojska naoružana vatrenim oružjem, koji je osnovao ruski car Ivan IV Grozni. 

Strelci su bili strogo uniformisani, naoružani primitivnim puškama arkebuzama, zatim srpastim sekirama i sabljama. U borbi su obično bili statični pošto se od njih očekivalo da pruže stalnu paljbu iz zaklona. Ivan Grozni ih je sa uspehom koristio u ratovima protiv Tatara prilikom osvajanja Kazanja i Astrahana sredinom 16. veka. Međutim, u ratovima protiv vojno razvijenijih protivnika poput Poljaka i Šveđana strelci, kao i drugi odredi carske vojske, nisu bili toliko efikasni.

Ovaj vojni red bio je organizovan u pribore, zatim prikaze i, posle 1681. godine, u pukove. Zapovednik puka nazivao se glavom strelaca, a jedinica se delila na sotnije (stotine) i desjatke (desetine). Plaćani su gotovim novcem, ali i sledovanjima hrane. Strelci su mogli biti konjanici (stremjaniji, od ruske reči stremja tj. uzengija), ali su uglavnom služili kao pešadija.

Takođe, delili su se i na vibornije, koji su prebivali u prestonoj Moskvi, i gorodskije, koji su bili smešteni u provincijskim gradovima. U Moskvi strelci su služili kao carska garda, a takođe su obavljali službu policije i vatrogasaca. 

Tokom 17. veka strelci su postali nasledna kasta, a njihov vojni značaj je slabio usled daljih vojnih reformi koje su sledile evropske uzore. Ipak, kao garnizonski odredi Moskve i dalje su bili politički uticajni. Posle učešća u zaveri protiv Petra Velikog, car ih je 1698. raspustio, a njihove vođe pobio. Strelci su postepeno uklopljeni u regularne odrede i početkom 18. veka prestaju faktički da postoje.

Literatura
----------

* Moutchnik, Alexander (2006) (German). *Der Strelitzen-Aufstand von 1698, in: Volksaufstände in Russland, ed. by Heinz-Dietrich Löwe*. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. str. 163–196. ISBN 3-447-05292-9.

Vanjske veze
------------

* Istorijska biblioteka: Strelci

***Strelci*** na Wikimedijinoj ostavi
Goli muškarac pretrčava igralište na utakmici američkog fudbala između univerzitetskih timova Yalea i Harvarda 2006. godine.
**Streaking'** (fonetski: striking) je naziv za čin kojim neka osoba u potpunosti ili skoro potpuno gola trči na nekom javnom mjestu gdje golotinja nije dozvoljena, i to sa neposrednom namjerom skretanja pažnje na sebe. Motivi za streaking su najčešće zabava i pokušaj sticanja slave, a rjeđe protesti. S obzirom da streaking, pogotovo u slučajevima kada se nastoji izbjeći njegovo zaustavljanje, zahtjeva fizički napor i kondiciju, za razliku od drugih oblika egzibicionizma, se najčešće pojavljuje kod muškaraca, i to mlađe dobi. 

Iako su ponašanja koja se nazivaju streakingom poznata i iz ranijih historijskih perioda, taj se fenomen obično vezuje za 1970-e, kada je i dobio svoje ime. Njegova pojava se tumači kao posljedica seksualne revolucije u modernim zapadnim zemljama, odnosno povećane sklonosti medija da detaljno izvještajavaju o događajima takve vrste. Vjerojatno najpoznatiji takav incident se zbio 1974. godine kada je usred televizijskog prijenosa dodjele Oscara gej aktivist Robert Opel gol pretrčao pozornicu.

Vidi još
--------

* Javna golotinja
* Egzibicionizam

Vanjske veze
------------

***Streaking*** na Wikimedijinoj ostavi

* EtymologyOnLine
* Streakers and Streaking at h2g2
* Streaking.org - A site dedicated to Streaking & Streakers
Standardna meta u streličarstvu
**Streličarstvo** je sport preciznosti u kojemu je cilj pogoditi metu strijelom. Najšečće discipline su luk i strijela te samostrel. Streličarstvo spada u streljačke sportove, iako se pod streljaštvom u užem smislu češće podrazumijevaju discipline gađanja vatrenim oružjem kao što su pištolj i puška.

Streličarstvo je jedan od standardnih olimpijskih sportova još od Olimpijskih igara u Parizu 1900. godine.

Discipline gađanja lukom i strijelom
------------------------------------

Dvije su osnovne discipline gađanja lukom i strijelom: gađanje u metu (*target*) te gađanje u polju (*field*). Gađanje u metu se izvodi u dvorani na udaljenosti mete od 18 do 25 metara, te na otvorenom uz udaljenosti mete na 90,70,50 i 30 metara za muškarce te 70,60,50 i 30 metara za žene. Natjecanje se izvodi u od 3 strijele na 30 i 50 metara,odnosno 6 strijela na 70 i 90 metara (60 i 70 metara kod žena), nakon kojih natjecatelji prilaze metama i zbrajaju pogodke. Vrijeme za ispucavanje strijela za svaki krug je ograničeno. Meta je oblika koncentričnih krugova, gdje pogodak u unutarnji krug donosi 10 bodova, sve do najšireg kruga koji donosi jedan bod. Kod natjecanja u polju gađa se na često neravnom terenu i to u mete na različitim udaljenostima.

Discipline gađanja samostrelom
------------------------------

U samostrelu su također dvije glavne discipline. Prva je disciplina gađanja u metu (*match*) kod koje se gađa u dvorani ili na otvorenom, na udaljenosti od 10 metara stojeći stav, te 30 metara stojeći i klečeči stav. Tipično se gađa po 60 strelica muški, odnosno 40 strelica žene. Disciplina u polju (*field*) se sastoji od dvodnevnog natjecanja, s po 30 strelica na udaljenostima od 65, 50 i 35 metara oba dana, dakle ukupno u natjecanju 180 hitaca.

Vanjske poveznice
-----------------

* FITA - Svjetska streličarska federacija Arhivirano 2011-02-22 na Wayback Machine-u
* IAU - Svjetska samostrelska unija Arhivirano 2020-07-16 na Wayback Machine-u
* Hrvatski streljački savez - službene stranice
* Stranice hrvatskog samostrela
* stranice hrvatskog streličarskog saveza

***Streličarstvo*** na Wikimedijinoj ostavi
**Đurđevača** ili **majska kolobarnica** (*Calocybe gambosa*) je jestiva vrsta gljive porodice Tricholomataceae. Jestiva je vrsta, i u Italiji, gdje je nazivaju *marzolino*, se vrlo često jede. Prije je svrstavana u veliki rod *Tricholoma* i još uvijek se u nekoj literaturi naziva *T. gambosum*.

Opis
----

Klobuk je 4 do 10 cm širok, konveksan, potom raširen sa vijugavim obodom. Blijedožute je boje, debeo, mesnat. Na tjemenu je pod starost ispucan. Listići su blijedi i tanki. Vrlo su gusti i pred stručkom su izrezani. Stručak je visine 5-8 cm bijele boje. Cilindričnog je oblika, vlaknast i pun. Meso je bijelo i dobrog okusa. 

Spore su bijele boje, eliptičnog oblika 5-7x3-4 µm.

Đurđevača raste u skupinama uz rubove šuma i pod grmljem. Pojavljuje se već u rano proljeće do kraja svibnja, a ponekada u jesen.

Slične vrste
------------

U isto doba godine raste i žuta forma ove vrste, koja je također jestiva. Zamjena sa otrovnim gljivama je nemoguća ako se obraća pažnja na gore navedene značajke.

***Đurđevača*** na Wikimedijinoj ostavi
**Đurđic** je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu općine Ivanska, Bjelovarsko-bilogorska županija.

U povijesnim podacima o postanku župa između 1334. i 1501. god. spominje se i župa u Hejmovcu (Đurđicu). Vremena, koja su slijedila bila su turbolentna i mnogi su zapisi izgubljeni ili uništeni. Došlo je do naseljavanja i raseljavanja stanovništva pa se ponovo selo Đurđic spominje tek u 17. stoljeću. Selo je dobilo ime po župnoj crkvi sv. Jurja. U toku povijesti, selo je bilo do temelja spaljeno i opljačkano i tek u 17. stoljeću ponovo naseljeno doseljenicima zapadno od rijeke Česme.

Postupno se oporavljalo tako, da je vremenom postalo jedno od najbogatijih sela sve do I. svjetskog rata. Stanovništvo se bavilo poljoprivredom i uzgojem stoke. Poslije II. svjetskog rata, poljoprivreda je pomalo zapostavljana. Industrijalizaciju je osjetilo i selo Đurđic. Danas je selo dosta zapušteno, mladi odlaze u gradove, ostalo je većinom staračko stanovništvo. Bez obzira na sve seljani su uvijek znali održavati društvene običaje. Jedan od običaja, koji se do danas održao je običaj "Đurđara". Djeca i mladi ljudi nose košaru opletenu mladim bukovim grančicama i navraćaju u svaku kuću čestitajući Jurjevo (blagdan sv. Jurja). Uz to se pjeva i prigodna pjesma "Opa đipi Đuro"). Godine 1931. u Đurđicu je osnovan Ogranak kulturno prosvjetnog društva Hrvatske seljačke sloge. Radio je s prekidima i ponovno oživio pod nazivom KUD "Sloga-Đurđic".

Stanovništvo
------------

* 2001. - 258
* 1991. - 282 (Hrvati - 276, Jugoslaveni - 2, Srbi - 1, ostali - 3)
* 1981. - 354 (Hrvati - 345, Jugoslaveni - 6, ostali - 3)
* 1971. - 459 (Hrvati - 455, Srbi - 2, ostali - 2)

Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 258 stanovnika te 85 obiteljskih kućanstava.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.***

Napomena
--------

1. ↑  Do 1981. iskazivano pod imenom *Đurđić*.

Izvori
------

1. ↑  Popis stanovništva 2001. www.dzs.hr
2. ↑  Kućanstva prema obiteljskom sastavu i obiteljska kućanstva prema broju članova, Popis 2001. www.dzs.hr
3. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

* CD rom: "Naselja i stanovništvo RH od 1857-2001. godine", Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Hrvatske, Zagreb, 2005.

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Ivanska |
| --- |
| Babinac • Donja Petrička • Đurđic • Gornja Petrička • Ivanska • Kolarevo Selo • Križic • Paljevine • Rastovac • Samarica • Srijedska • Stara Plošćica • Utiskani |
Pietro Longhi: šarlatan
**Šarlatan** označava osobu koja je neozbiljna, voli da zbiva sale i izmotava se. Obicno ih nazivaju zajebantima, budalama i tupsonima.

Podrijetlo pojma
----------------

Pojam je nastao spajanjem imena mjesta Cerretano i talijanske riječi *ciarlare* =*cvrkutanje*. *Cerretani*, stanovnici talijanskog grada Cerreto, u srednjim vijeku su stajali u lošem glasu da kao skitnice putuju okolo i od nevinih ljudi kao žongleri ili prevaranti izvlače novac iz džepa. 

Prema tome pojam šarlatan ubrzo postao sinonimom za sve osobe koje putuju kao i alkemičari, lažni liječnici i prizivači duhova.

Danas se pojam *šarlatan* shvaća uglavnom kao psovka ili uvredljiv pojam i rijetko se koristi. 

U literaturi stoji za kritični pregled djela ili događaja vezane uz osobe:

* Ephraim Kishon: *Picasso nije bio šarlatan*
* Herbert Selg:*Sigmund Freud - genij ili šarlatan?*
* Heinrich Zankl: *falsifikatori, prevaranti, šarlatani - Prijevara u istraživanju i znanosti*

Češki skladatelj Pavel Haas 1937. godine je sastavio operu *Sárlatan*
**Šperploča** (od njemačkog: Sperrholzplatte, *sperre*=zatvoren, neprobojan + *platte*= ravnan, svugdje jednako gust ) je materijal proizveden iz tankih slojeva drvenog furnira, sljepljenih pod visokim tlakom i temperaturom.

Karakteristike
--------------

Svaki novi sloj se postavlja tako da se zarotira pod kutem 90 ° na prijašnji sloj (da vlakna idu suprotno). Najčešće se izrađuju iz neparnih slojeva, da se smanje deformacije i dobije što čvršća ploča.

Šperploče se proizvode iz različitih vrsta drveta, zavisno od namjene za što se koriste, a najčešće od: Bukve, Topole, Breze, 
Bora, Američke trešnje i Okumeje.
Često se proizvode tako da se unutarnji slojevi rade od jeftinijeg drveta, a samo vanjski završni sloj od tvrđeg i skupljeg drva.

*Šperploče* su vrlo čvrste i odličnih karakteristika, pa se koriste kao nosivi elementi za izradu namještaja, nosivih skladišnih polica i građevinarstvu.

Šperploče mogu biti vodootporne ili vlagootporne, a to zavisi od ljepila.

Za vodootporne šperploče koristi se akronim **WBP** (iz engleskog - *Water Boiled Proof*), što znači da su spajane sa vodootpornim ljepilom.

Za vlagootporne šperploče koristi se akronim **MR** (iz engleskog - *Moisture Resistant*) što znači da je ljepilo sa kojim su lijepljene ploče vlagootporno.

Najviše *šperploča* se proizvodi u Sjevernoj Americi, više nego u Evropi i Rusiji zajedno.

Izvori
------

1. ↑  „*Sperre*" (njemački). Duden. Pristupljeno 28. 11. 2020.
2. 1 2  „*Šperploča*" (hrvatski). iverpan. Pristupljeno 28. 11. 2020. [*mrtav link*]
3. 1 2 3 4  „*Šperploča*" (hrvatski). Conty. Arhivirano iz originala na datum 2020-12-07. Pristupljeno 28. 11. 2020.
4. ↑  „*Drvna industrija*" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija LZMK. Pristupljeno 28. 11. 2020.

Vanjske veze
------------

***Šperploča*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Šperploča* Arhivirano 2020-12-07 na Wayback Machine-u (`sh`)
Шпанска ера - ćirilicom
Rimsko osvajanje Hispanije
Oktavijan August
**Španska era** ili **Hispanska era** je sistem datiranja korišćen u Hispaniji (Iberijsko poluostrvo) do kasnog srednjeg veka, kada je usvojen današnji sistem *Anno Domini* ("[u] godini Gospoda"). Njena prva godina bila je 38. pne. (716. AUC), što je verovatno bio datum novog poreza kojeg je Rimska republika uvela potčinjenom stanovništvu Iberije; Oktavijan August je tada proglasio zvaničnu pacifikaciju Hispanije, mada je poluostrvo zaokruženo pod rimskom vlašću tek osvajanjem Kantabrijskih planina 26-19. pne. Datum označava početak *Pax Romana*-e u Hispaniji.

Za prebacivanje godine Nove ere u odgovarajuću godinu Hispanske ere treba dodati 38 godina, odn. godinu pre nove ere oduzeti od 39. 

Upotreba španske ere je verovatno počela u 3. veku, korišćena je i na jugu Francuske. Iz upotrebe je nestala u različitim periodima:

* U Kataloniji, upotreba je prestala nakon koncila u Taragoni 1180.
* U Aragonu, Valensiji i Majorki, napuštena je tokom vladavine Jakoba I Aragonskog (*Jaime I de Aragón* 1217-76.).
* U Kastilji, upotrebu je zabranio Huan I Kastiljski u dogovoru sa segovijskim kortesom 1383. (zapravo 25.12. 1384.).
* U Portugalu, upotreba je prestala u prvoj četvrtini 15. st. 22.8. 1422. za vladavine Žoaa I.
* U Navari je opstala duže, do kraja 15. st..
**Sufragan** (od srednjovjekovnog latinskog: *suffraganeus*=pomoćni, koristan, pravo glasa) u katoličkoj crkvi biskup provincijske crkve podređen svom metropolitu (nadbiskupu). Nezavisan u radu unutar svoje biskupije, sa jednakim pravom glasa na metropolijskim sinodama.

Zbog tog se njegova biskupija zove - **sufraganska biskupija**, a on **sufraganski biskup**, ali se tako zovu i članovi svećeničkog kolegija s pravom glasa.

Po nekima to ime su dobili zato jer se sufraganski biskupi pozivaju na metropolijske sinode, na kojima imaju pravom glasa (*suffragio*), po drugima zbog tog jer se nemogu - posvetiti bez suglasnosti svog mitropolita, a po trećima zato jer su pomoćnici metropolita.

Sufragan u Anglikanskoj zajednici
---------------------------------

U Anglikanskoj zajednici - sufragan znači pomoćni biskup, Englezi su to 1534. *Sufraganskim biskupskim aktom* i ozakonili, tako da se mogu osnivati nove dijeceze pod njihovom upravom. Prije toga sufraganski biskup, značio je slično kao i u katoličkoj - biskup podređen svom metropolitu.

Izvori
------

1. 1 2   „*Suffragàneo*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 28. 01. 2018.
2. ↑   „*Sufragan*" (hrvatski). Proleksis enciklopedija. Pristupljeno 28. 01. 2018.

Vanjske veze
------------

* *Suffragàneo* (`it`)
* *Sufragan* (`sh`)
**Štelerova morska krava** (*Hydrodamalis gigas*) je izumrla vrsta sisara iz reda morskih krava (Sirenia), a porodice dugonga (Dugongidae). Nekada je bila rasprostranjena širom severnog Pacifika, ali se vremenom održala samo u priobalju nenaseljenih Komandorskih ostrva. Evropljani su je otkrili 1741, za vreme ekspedicije Vitusa Beringa, kada je opisao prirodnjak Georg Šteler. U narednih 27 godina je lovljena do izumiranja.

Opis
----

Skelet štelerove morske krave u Pariskom muzeju.
Štelerova morska krava je bila mnogo veća od svojih preživelih srodnika, lamantina i dugonga. Dužina joj je iznosila preko 8 metara. Bila je teška do 12 tona. Prema zapisima Štelera, ličila je na veliku foku, ali je imala razvijene prednje noge i rep poput kita. Njena koža je bila crna i debela, a glava mala u odnosu na telo. Hranila se morskim algama u krdima. Bila je potpuno pitoma, spora i verovatno nije mogla da roni.

Izumiranje
----------

Fosilni nalazi potvrđuju da je štelerova morska krava nekad bila rasprostranjena duž čitavog priobalja severnog Pacifika, na jugu do Kalifornije i Japana. Vremenom su je domoroci istrebili iz tih oblasti, tako da se održala samo oko Komandorskih ostrva, koja su bila nenaseljena. U vreme dolaska Beringove ekspedicije 1741. godine, bila je već veoma retka. Veruje se da je tadašnja populacija brojala manje od 1.500 jedinki. Beringova ekspedicija je počela da ih lovi 6 meseci pre odlaska sa ostrva, radi mesa i kože. Po Štelerovim zapisima, meso je bilo ukusno, slično goveđem, dok je koža idealna za obuću, kaiševe i pokrivanje čamaca. Nakon povratka ekspedicije u Rusiju, vest se brzo proširila, tako da narednih godina stiže mnogo brodova radi lova. Morske krave su nemilosrdno izlovljavane pomoću harpuna. Samo jednu od pet životinja bi uspeli da izvuku iz vode, dok bi ostale bežale ranjene i umirale, ostavljajući meso neiskorišćeno. Često su trgovci krznom svraćali na ostrvo da bi se snabdeli mesom morske krave, koje se sporo kvarilo, te je zbog toga bilo idealno za duža putovanja. Istraživač Martin Sauer, zapisao je u svom dnevniku da je poslednja morska krava kod Beringovog ostrva ubijena 1768. godine, tako da je vrsta izumrla 27 godina nakon otkrića.
*Za ostale upotrebe, v. Zapata.*
**Emiliano Zapata**
**Emilio Zapata** (Anenecuilco, 8. kolovoza 1879. - Chinameca, 10. travnja 1919.), meksički revolucionar.

Vođa meksičkog seljačkog pokreta za agrarnu reformu u meksičkoj revoluciji (1910. - 1917.). Emiliano Zapata rođen je 8. kolovoza 1879. godine u mjestu San Miguel Anenecuilco, a koje se danas zove Anenecuilco de los Zapata u saveznoj državi Morelos. Zapata je bio nepismeni seljak skoro čiste domorodačke krvi. Okupio je vojsku domorodaca iz sela i hacijedni Morelosa i pod krilaticom Zemlja i sloboda pridružio se meksičkom revolucionaru Franciscu Maderi 1910. godine u ustanku protiv diktatora Porfirija Díaza. Zapata je formulirao svoj plan agrarne reforme pod imenom Plan Ayala u kojem je tražio preraspodjelu zemlje za domorodačko stanovništvo. Razočaran što Madero ne provodi agrarne reforme, a traži raspuštanje seljačkih partizan (gerilac)skih odreda i razoružanje seljaka Zapata se odbija pokoriti novoj vladi. On zajedno sa svojim istomišljenicima zahtijeva neodložno provođenje agrarne reforme i konfiskaciju one zemlje koja pripada neprijateljima revolucije.

I nakon Maderovog pada 1913. godine i dolaska na vlast diktatora Victoriano Huerta, i kasnije kada je to mjesto preuzeo Venustiano Carranza, Zapata je nastavio boriti se protiv aktualnih vlasti udružen s Villom. Oni zajedničkim snagama potkraj 1914. godine uspijevaju na kratko osvojiti glavni meksički grad Mexico City. Nakon povlačenja iz glavnog grada u siječnju 1915. godine Zapata godinama uspješno ratuje protiv bolje naoružanog i opremljenog neprijatelja u sjevernom području Meksika. Na teritoriju koji je bio pod njegovom vlašću seljacima daje zemlju, sukladno planu Ayala i obnavlja revoluciju pod krilaticom Zemlja i sloboda. To je bio akt revolucionarno-antifeudalnog karaktera koji je imao velikog odjeka kako u Meksiku tako i u drugim zemljama Latinske Amerike. Emilio Zapata s nadom je pozdravio Oktobarsku revoluciju u Rusiji.

Emiliano Zapata ubijen je 10. travnja 1919. godine iz zasjede u mjestu Chinameca. U Meksiku njegovo ime još uvijek je simbol antifeudalne borbe i legendarnog junaka meksičke revolucije. Njegov život je bio inspiracija za bezbrojne legende i balade, kao i specifičanm filmski žanr poznat kao zapata vestern.

Godine 1994. u južnoj meksičkoj državi Chiapas je izbio ustanak seoskog stanovništva indijanskog porekla (naslednici maja indijanaca). Ustanici sebe nazivaju zapatistima i smatraju se nastavljačima njegove borbe. 


***Emiliano Zapata*** na Wikimedijinoj ostavi
Kraljevina Švedska (švedski: ) je bila monarhija od pamtivijeka. 

Prvotno je bila izborna monarhija, a prijestolje je postalo nasljedno tek u 16. vijeku za vladavine Gustava Vase. To je reguliramno pisanim zakonom zvanim *Konungabalk* (Kraljevska podjela) koji je na snazi bio od srednjeg vijeka do 1734. godine, kada je Švedska uvela novi zakonik. Taj je zakonik donesen nakon dugogodišnje rasprave i debate među članovima kraljevskih komisija koje je ustanovio kralj Karl IX s ciljem da se donese odluke treba li reformirati *Konungabalk* ili donijeti novi zakonik.

Instrument vlasti 1634. godine koji je izmijenio nasljedno pravilo regulirao je monarhiju sve do 1719. kada je na snagu stupio prvi pisani ustav, zvan Instrument vlade 1719. godine. Taj ustav je već sljedeće godine zamijenjen s Instrumentom vlade 1720. godine, kojim je vlast monarha značajno umanjen. Ustav iz 1720. je zamijenjen s Instrumentom vlade 1772. godine. Danas je ustav Švedske i njena monarhija reguliran Instrumentom vlade 1974. godine, kojim je bio zamijenjen Instrument vlade iz 1809. godine.

Zakon o nasljeđivanju iz 1810. je kao ustanovio nasljednike Karla XIV Johana (Kuća Bernadotte) kao nasljednike švedskog prijestolja; također navodi u article 4 da monarh i dinastijski članovi vladarske kuće moraju biti protestantski kršćani *čiste evangeličke vjere* (implicirajući Crkvu Švedske).

Kralj Karl XVI Gustaf je vladao kao kralj Švedske (švedski: ) od 15. septembra 1973. kada je naslijedio svog djedaGustafa VI Adolfa. Kralj se 19. juna 1976. u Stockholmskoj katedrali oženio za Silviju Sommerlath, žemu njemačko-brazilskog porijekla s kojom ima troje djece i jednog unuka.

S obzirom da je Švedska reprezentativna demokracija u parlamentarnom sistemu temeljenom na narodnoj suverenosti, a što navodi Instrument vlade 1974, monarh ima čisto ceremonijalnu ulogu, iako je službeno određen kao državni poglavara te drži najveću državnu funkciju u zemlji, a s njome i najviše vojne i društvene počasti. Monarh i članovi kraljevske porodice vode niz službenih, ceremonijalnih i reprezentatuvnih funkcija u ime države.

Vanjske veze
------------

* The Royal Court of Sweden Arhivirano 2010-07-22 na Wayback Machine-u - Official site
* The Act of Succession Arhivirano 2011-12-23 na Wayback Machine-u - At the Riksdag
Координате: 44° 29′ 12" СГШ, 19° 27′ 26" ИГД

**Бања Бадања** је бања на планини Цер. Припада атару насеља Доња Бадања, смештена је у долини реке Цернице.

Бањске минералне воде су, по предању, открили пастири који су запазили како старе и болесне животиње после ваљања у бањском блату поново постају здраве. 

У Бањи постоје два извора: „Главни извор" сумпоровите воде и извор „Гвоздене воде". Извор сумпоровите воде спада у ред сумпоровито-гвожђевитих. Температура воде је 15 °C, минерализација износи 0,82 г/л,, Пх вредност 7. Издашност „Главног извора" је 1 л/с. У гасном саставу воде преовлађује азот, док је садржај раствореног угљен-диоксида до 28 мг/л, а сумпор-водоника 4,2 мг/л. 

„Гвоздени извор" се некада звао „Црвена вода". Спада у ред гвожђевитих вода. Вода је хладна, укупне минерализације 0,8 г/л, али са знатно повишеном радиоактивношћу 100,3 бекерела.

Бањска вода се користи за купање и пиће. Употребом гвожђевите воде лечи се анемија и разна стомачна оболења а коришћењем сумпоровите воде реуматизам, артритис, спондилоза и посттрауматска стања.

У бањи постоји Центар за рехабилитацију и стационарно лечење, Специјална болница за рехабилитацију „Боро Скорић", мотел „Церница", а у току је и изградња хотела.

| * p
* r
* u
Бање у Србији |
| --- |
| 
Врњачка Бања **•** Соко Бања **•** Нишка Бања **•** Сијаринска Бања **•** Бања Врујци **•** Матарушка Бања **•** Врањска Бања **•** Бадања **•** Бујановачка Бања **•** Брестовачка Бања **•** Рибарска Бања **•** Гамзиградска Бања **•** Луковска Бања **•** Буковичка Бања **•** Бања Ковиљача **•** Пролом Бања **•** Бања Горња Трепча **•** Куршумлијска Бања **•** Овчар Бања **•** Стара Бања **•** Бања Звонце (Бабушница) **•** Селтерс Бања **•** Бања (Прибој) **•** Богутовачка Бања **•** Бања у Старом Сланкамену **•** Слатинска Бања |  |
**Dinastija Sjeverni Qi** (pojednostavljeni kineski: ; tradicionalni kineski: ; pinyin: *Běi Qí Cháo*) je naziv za državu, odnosno jednu od Sjevernih dinastija, koja je vladala dijelom Sjeverne Kine od 550. do 577. 

Dinastija Sjeverni Qi je predstavljala državu-nasljednicu Xianbei države Istočni Wei, kojom je de facto vladao general Gao Huan, a kasnije njegovi sinovi Gao Cheng i Gao Yang. Potonji je godine 550. natjerao cara Xiaojinga na abdikaciju i uzeo ime Wenxuan, uspostavivši novu dinastiju. Iako je u trenutku nastanka po ljudskim i materijalnim resursima bila superiornija suparničkim državama Zapadni Wei na zapadu, odnosno dinastiji Liang na jugu, za njene vladare kao što su carevi Wenxuan, Wucheng i Gao Wei se ispostavilo da su previše nasilni ili nesposobni, što se odrazilo na korumpiranu državnu upravu i slabu vojsku. To je najviše iskoristila država Sjeverni Zhou, nasljednica Zapadnog Weija, čije su trupe do godine 577. zauzele svu teritoriju Sjevernog Qija. ]Gao Shaoyi, princ od Fanyanga, i sin cara Wenxuana, potražio je utočište kod Tujuea i kasnije se proglasio carem Sjevernog Qija u izbjeglištvu, ali ga je godine 578. država Tujue predala Sjevernom Zhouu, te je protjeran u Sečuan.

Izvori
------

1. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 163.
2. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 173.
3. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 174.

***Sjeverni Qi*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Južne i Sjeverne dinastije (420–589) |
| --- |
| Sjeverne dinastije | Sjeverni Wei • Istočni Wei • Zapadni Wei • Sjeverni Qi • Sjeverni Zhou |
| Južne dinastije | Liu Song • Južni Qi • Liang • Chen |