recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Betamax vrpca (gore) i VHS vrpca (dolje)
**Rat formata videovrpci** odnosi se na suparništvo i natjecanje između nekompatibilnih videotraka i video rekordera od sredine 1970-ih do 1988. u kojem su sudjelovali VHS na jednoj te Betamax i Video 2000 na drugoj strani. Betamax se pojavio prvi na tržištu, 1975. te je zadivio mnoge korisnike svojom tehnološkom kvalitetom. Pojavom VHS-a godinu dana kasnije, od suparničkog poduzeća JVC, razvio se rat oko toga koji će format prevladati i postati standard na tržištu.

Betamax je prema nekima imao bolju kvalitetu slike i zvuka, te je samo 1984. prodao više od 2,3 milijuna svojih uređaja, ali je te godine VHS prodan u tri puta više primjeraka. Ipak, Sony nije htio odustati od Betamaxa te je nastavio sa proizvodnjom. Istodobno, njemačko poduzeće Grundig i nizozemski Philips nudili su tržištu i svoj rekorder, Video 2000, koji je bio jedini video rekorder koji nije razvijen u Japanu. Sveukupno je 18 milijuna Betamax rekordera prodano diljem svijeta, ali je do 1988. VHS ipak izvojevao pobjedu te dobio prevlast na tržištu, nakon čega je Sony prekinuo proizvodnju. Male količine Betamax videorekordera te usluga popravaka istih nudila se sve do 2002. u Japanu.

Razlog pobjede VHS-a nad Betamaxom leži u tome što je videotraka VHS-a snimala duže, i po nekoliko sati, što je korisnicima omogučilo da snime cjelovečernje filmove, dok je Betamax isprva imao kraće vrijeme snimanja, samo sat vremena. Iako je kasnije Betamax produžio trajanje snimanja, VHS je bio i jeftiniji, te je stoga bio prihvatljiviji kupcima. Usprkos tome, početkom 2000-ih, još uvijek je oko 100.000 Amerikanaca koristilo stare Betamax uređaje te nudilo solidne cijene kako bi kupili nove primjerke.

Izvori
------

1. 1 2  BBC News (28.10. 2002). „R.I.P. Betamax videos". bbc.co.uk.
2. ↑  John Tagliabue (6.9. 1983). „PHILIPS CLOSE TO RAISING ITS INTEREST IN GRUNDIG". New York Times.
3. ↑  BBC News (28.8. 2002). „Betamax finally laid to rest". bbc.co.uk.
4. ↑  Jack Schofield (25.1. 2003). „Why VHS was better than Betamax". Guardian.
5. ↑  Jon Healey (28.8. 2002). „Sony Finally Throws the Betamax on Scrapheap". Los Angeles Times.
*Za ostale upotrebe, v. Resen.*
 Za dokumentarni film, v. Resan (film).

  
Koordinate: 41° 02′ 60" SGŠ, 21° 11′ 60" IGD

**Resen** (makedonski: Ресен) je gradić na jugo-zapadu Republike Makedonije od 8.748 stanovnika,  i administrativni centar istoimene Općine Resen.

Geografske karakteristike
-------------------------

Resen leži na 880 metara nadmorske visine okružen visokim planinama; Baba sa istočne strane, Galičicom sa zapada, Biglom sa sjeverne strane.

Resen je najbliži grad pored Prespanskog jezera koje leži 15 km južnije.

Od graničnog prijelaza **Dupeni**prema Grčkoj udaljen je 28 km, a od regionalnog središta Bitolja 34 km, od Ohrida je udaljen 38 km, a od Skoplja 200 km.

Resen i njegova okolica poznati su po proizvodnji jabuka i po tradicionalnoj likovnoj keramičarskoj koloniji.

Historija
---------

Resen 1928. godine
Čuveni ilirski grad Damastion vjerojatno se nalazio u blizini Resena.

Resen je kao naselje nastao za rimske vladavine, na poznatoj rimskoj prometnici Via Egnatia, koja je prolazila kroz naselje. 

Za ranog srednjeg vijeka Resen je bio dio Samuilove države, po legendi nakon Bitke na Belasici 1014. godine, vojnici poražene Samuilove vojske, oslijepljeni su na po jedno oko. Iza toga naselili su se na obali Prespanskog jezera, to naselje bizantinci su nazvali - **Asamati**, za njih je to značilo *naselje jednookih ljudi*.

Prvi put se spominje pod imenom *Rosne* 1337. godine u jednoj povelji Dušanovog zakonika.

Kasnije je Resen potpao pod vlast Otomanskog carstva.

U Resenu je rođen *Ahmed Niazi Beg*, turski velikodostojnik i jedan od inicijatora i vođa Mladoturske revolucije (1908), on je u Resenu dao izgraditi svoj neobični dvorac - **Saraj**, po uzoru na francuski dvorac *Château de Chenonceau* u dolini Loire.

Dvorac Saraj turskog bega Ahmeda Nijazija

Stanovništvo
------------

Većina stanovnika Resena su Makedonci, pored njih značajnu grupu čine Turci.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Broj | % |
| **Ukupno** | **8.748** | 100 |
| Makedonci | 7.011 | 80,14 |
| Turci | 1.119 | 12,79 |
| ostali | 618 | 7,06 |

Izvori
------

1. 1 2  Makedonski popis stanovništva iz 2002. (PDF)
2. ↑  Barrington atlas of the Greek and Roman world: map-by-map directory, Tome 1,by Richard J. A. Talbert,page 758,near Resen?
3. ↑  „Macedonia National Tourism Portal". Arhivirano iz originala na datum 2006-11-15. Pristupljeno 2011-01-11.

Vanjske veze
------------

* prespa sky
* Општина Ресен (`mk`)

| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |

***Resen (grad)*** na Wikimedijinoj ostavi
Bielin komet u veljači 1846. upravo nakon što se njegova jezgra razdvojila u dva dijela.
Astronomi amateri motre noćno nebo za vrijeme meteorskog pljuska Perzeida.
**Andromedidi** ili **Bielidi** su meteorski roj kojemu je radijant u zviježđu Andromedi, pojavljuje se od 23. do 27. studenoga. Potječe s putanje Bielina kometa.  Bielin komet (označen kao 3D/Biela) bio je s putanjom u blizini Zemljine. Nije se ničim odlikovao do 1846. kada mu se jezgra razdvojila. Razdvajanje je nastavljeno pa je 1852. viđen u dva dijela razmaknuta za 2 milijuna kilometara. Nikad više poslije toga nije viđen, ali su se umjesto njega počeli od 1872. javljati meteorski pljuskovi. Tako je dokazano da meteorski rojevi potječu od kometa i stižu njihovim stazama, uzduž kojih se raspršuju. Meteori Bielidi zapažaju se i danas, no u sve manjem broju.  Ustvari Zemlja prolazi kroz rep bivšeg Bielinog kometa. Andromedidi su se prvi puta vidjeli 6. prosinca 1741. iznad Sankt Peterburga u Rusiji. Nakon toga su viđeni 1798. 1825. 1830. 1838. i 1847. Nakon toga su viđeni u veličanstvenoj prestavi 1872. i 1885. kada se moglo vidjeti nekoliko tisuća meteora na sat. 27. studenog 1885. prvi puta ih je fotografirao austrougarski astronom Ladislaus Weinek u Pragu, a to je bila prva fotografska snimka meteorskog pljuska ikad. U zadnje vrijeme se vidi oko 3 meteora na sat, iako je bilo radarskih snimaka i s više meteora na sat.

Bielin komet
------------

*Glavni članak: Bielin komet*
**Bielin komet**, otkrio ga 1826. austrijski astronom Wilhelm von Biela (1782. – 1856.), je imao vrijeme ophoda od 6,619 godina, afel 6,19 astronomskih jedinica a perihel 0,86 AJ. Raspao se 1846. na dva dijela, koja su 1856. viđena rastavljena. Njegovom se putanjom giba roj meteora Andromedida (ili Bielida), koji se zapaža sredinom listopada.
*Za ostale upotrebe, v. Resava (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 23′ 17" SGŠ, 21° 58′ 41" IGD

**Resava** (mak. *Ресава*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Resava je naselje u okviru opštine Kavadarci.

Zbog položaja na veštačkom Tikveškom jezeru Resava je poslednjih godina postala važno izletište i vikend naselje Kavadarčana.

Prirodni uslovi
---------------

Resava je smeštena u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 14 kilometara južno.

Naselje Resava se nalazi u istorijskoj oblasti Vitačevo. Selo je položeno sa desne strane Crne reke, koja je u ovom delu izgradnjom brane pretvorena u veštačko Tikveško jezero. Jugoistočno od naselja uzdiže se bregovito područje Vitačevo. Naselje je položeno na približno 310 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je kontinentalna.

Stanovništvo
------------

Resava je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 144 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.Kavadarci.gov.mk Zvanična stranica opštine Kavadarci Arhivirano 2021-11-28 na Wayback Machine-u

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Kavadarci |
| --- |
| **Kavadarci** • 
Begnište •
Bojančište •
Bohulja •
Brušani •
Bunarče •
Vataša •
Vozarci •
Galište •
Garnikovo •
Glišić •
Gornja Bošava •
Grbovec •
Dabnište •
Dobrotino •
Donja Bošava •
Dragoželj •
Dradnja •
Drenovo •
Kesendre •
Klinovo •
Konopište •
Košani •
Krnjevo •
Kumaničevo •
Majden •
Marena •
Mrežičko •
Pravednik •
Radnja •
Rajec •
Resava •
Rožden •
Ružanovo •
Sopot •
Stragovo •
Fariš •
Čemersko •
Šeškovo •
Šivec |  |
Lokacija Arosaguntacooka
**Androscoggin** (Anasagunticook, Amariscoggin, Ameriscoggin, Anasaguniticook, Arosaguntacook, Asschincantecook), jedno od plemena konfederacije Abenaki sa rijeke Androscoggin u saveznoj američkoj državi Maine. Nesrodno ostalim Abenakima Androscoggini i susjedni im Rocameca bijahu nomadi koji su živjeli duž obala rijeka i jezera krećući se sezonski uzvodno i nizvodno u potrazi za određenim izvorima hrane. Agrikultura je bila slabo zastupljena, dok stalnih naselja, osim spominjanog Arosaguntacook Towna (blizu Lewistona) nisu imali.
Androscoggini su jedini uz Sokokije od Abenaka učestvovali u Ratu Kralja Filipa (King Philip's War; 1675-76). Nakon što su Norridgewockima Englezi sravnili glavno naselje rat se sa Abenakima nastavio i završio u Maineu 1726, nakon čega su plemena Pigwacket, Norridgewock i Androscoggin 1727. konačno protjerani u Kanadu gdje im potomci pod imenom Abénakis de Wôlinak žive na rezervatu Réserve de Wôlinak u Québec.

Vanjske veze
------------

* First Mtn Forest (HISTORY) Arhivirano 2008-07-08 na Wayback Machine-u
**Andrilovec** je naselje u Gradu Dugom Selu, u Zagrebačkoj županiji. Smješteno 4 km istočno od Dugog Sela. Nalazi se na 105 m nadmorske visine. U naselju je pokretač svih aktivnosti Dobrovoljno vatrogasno društvo s brojnim podmlatkom. Naselje pripada rimokatoličkoj župi Uzvišenja svetog križa, Dugo Selo II. Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine, Andrilovec ima 87 kućanstava.

Povijest
--------

Andrilovec se prvi puta spominje 1642. godine pod nazivom Jendrilovci. Ime je dobilo po veleposjedniku Andrilu. U srednjem vijeku dio je božjakovinskog posjeda. Selom su vladali i mali seoski plemići.

Stanovništvo
------------

Naselje broji 286 stanovnika (uglavnom zrelo i starije) po zadnjem popisu stanovništva iz 2011. godine. Stanovništvo se uglavnom bavi poljodjelstvom i stočarstvom.

Izvor
-----



| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Grada Dugog Sela |
| --- |
| Andrilovec • Donje Dvorišće • Dugo Selo • Kopčevec • Kozinščak • Leprovica • Lukarišće • Mala Ostrna • Prozorje • Puhovo • Velika Ostrna |
**Malgaši** (**Malgašani**) je naziv za domorodačko stanovništvo Madagaskara koji danas ima 21,060.000 stanovnika. Porijeklo uglavnom vode od malajsko-polinezijskih moreplovaca s područja današnje Indonezije za koje se smatra da su se iskrcali na dotada nenastanjenom otoku prije 1500 ili 2000 godina. Nešto kasnije su se, zbog trgovine i drugih kontakata s afričkim kopnom, među Malgašima počele pojavljivati primjese Bantu i drugih afričkih naroda, kao i tragovi miješanja s arapskim trgovcima.

Malgaši se danas dijele na pet glavnih skupina: Merine i Betsileo (koji žive na centralnoj visoravni i izgledom odaju polinežansko porijeklo), Betsimisarake, Tsimihete i Sakalave (koji žive na obalama i čiji izgled odaje afrički utjecaj). Od svih njih najbrojnije su Merine koje čine 25 % stanovništva otoka.

Osim njih na Madagaskaru žive i ostale manje etničke grupe; Antaifasi, Antemore, Antaisake, Antambahoake, Antandroji, Antankarane, Antanosiji, Bare, Bezanozani, Karane, Mahafali, Makoa, Mikea, Sihanake, Sinoji, Tanale, Vazahe, Vazimbe, Vezo, Zafimaniri i Zafisoroji.

Oko 50 % svih Malgaša su animisti, dok su 45 % kršćani, podijeljeni na katolike i protestante, a na sjeverozapadu postoji muslimanska zajednica od oko 7%. Malgaši govore malagaškim jezikom, dok je među višim i obrazovanijim slojevima raširen francuski.

Malagaška dijaspora
-------------------

Najveći broj Malgašana izvan domovine živi na otoku Reunion (12.000). Također, njih oko 7000 živi u gradu Piura na sjeveru Perua, gdje sami sebe zovu Mangaši ili Malgaši, a dio grada u kom žive zove se Mangašerija. Treća po brojnosti je malgaška kolonija na otoku Mayotte od 1800 stanovnika.

Eksterni linkovi
----------------

* Etnie del Madagascar Arhivirano 2011-09-07 na Wayback Machine-u (`it`)
* Le 18 Tribu (`it`)

| * p
* r
* u
**Etničke grupe Madagaskara** |
| --- |
| 
Antaifasi •
Antemoro •
Antaisaka •
Antambahoaka •
Antandroi •
Antankarana •
Antanosi •
Bara •
Betsileo •
Betsimisaraka •
Bezanozano •
Karana (Malgaški Indijci) •
Mahafali •
Makoa •
Merina •
Mikea •
Sakalava •
Sihanaka •
Sinoa (Malgaški Kinezi) •
Tanala •
Tsimiheti •
Vazaha (Malgaški Francuzi) •
Vazimba •
Vezo •
Zafimaniri •
Zafisoro
 | Malgaška zastava |
Za ostale ličnosti sa istim imenom, v. Lugaid (razvrstavanje).
**Lugaid Luaigne**, sin Finnat Mára, bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, veliki kralj Irske. Na prijestolje je došao ubivši Bresal Bó-Díbada, očevog ubicu. Vladao je pet ili petnaest godina prije nego što ga je ubio Congal Cláiringnech. *Lebor Gabála Érenn* navodi kako je vladao u doba egipatskog kralja Ptolemeja X Aleksandra I (110-88. pne.). Kronologija Keatingove *Foras Feasa ar Éirinn* mu vladavinu smješta u period 140-135. pne. a *Annals of the Four Masters* u 199-184. pne.

Kasnije srednjovjekovne genealogije navode kako je bio predak dinastije Eóganachta. T. F. O'Rahilly smatra da je Lugaid jedan od ranih verzija ličnosti poznate kao Lugaid Loígde, odnosno predak Corcu Loígdea.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Bresal Bó-Díbad**  |  **veliki kralj Irske** LGE 2-1. vijek pne.FFE 140-135. pne.AFM 199-184. pne. | Slijedi: **Congal Cláiringnech**  |

Izvori
------

1. ↑  R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V*, Irish Texts Society, 1956, p. 295-297
2. ↑  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éirinn* 1.30
3. ↑  *Annals of the Four Masters* M5001-5016
4. ↑  T. F. O'Rahilly, *Early Irish History and Mythology*. Dublin Institute for Advanced Studies. 1946.
Prije ugradnje postrojenja za odsumporivanje, dimni gas iz termoelektrane u Novom Meksiku je sadržavao velike količine sumporov dioksida SO2.
Ispirač gasova ili skruber u termoelektrani "G. G. Allen".
**Odsumporivanje dimnog gasa** je tehnologija uklanjanja sumpora iz dimnog gasa. Kako se oko 90% sumpora iz goriva pretvara nakon izgaranja u sumporov dioksid SO2, onda se odsumporivanje dimnog plina uglavnom odnosi na uklanjanje SO2 iz dimnog plina. Ostalih 10% sumpora iz goriva pretvara se nakon izgaranja u sumporov trioksid SO3, koji u dodiru s vodom H2O prelazi u sulfate (SO4). 

Dozvoljena koncentracija štetnih sastojaka u atmosferi (imisija) propisana je zakonskom regulativom temeljem saznanja o njihovoj štetnosti. Stroga dugotrajna granična vrijednost sumporovog dioksida SO2 u atmosferi je 60 μg/m3, dok je kratkotrajna 150 μg/m3. Dozvoljena količina sumporovog dioksida SO2 u dimnom gasu nekog postrojenja ograničena je zakonskom regulativom (ovisno o vrsti goriva, načinu izgaranja i učinku ložišta).

Vrste odsumporivanja
--------------------

Postoji više načina odsumporivanja dimnog gasa: mokri postupak, suvi postupak, postupak s alkalnim ispiranjem dimnog gasa. 

### Mokri postupak odsumporivanja

Mokri postupak odsumporivanja se temelji na upijanju (apsorpciji) sumporovog dioksida SO2 s vodenom suspenzijom kreča. Sistem se satoji od tornjeva (kolona) za protustrujno ovlaživanje dimnog gasa, te od uređaja za obnavljanje (regeneraciju) i kružni tok (recirkulaciju) vodene suspenzije upijajućih hemikalija. Prednosti ovog postupka su dobra učinkovitost odvajanja SO2, te dodatno odvajanje lebdećih čestica. Nedostaci su taloženje kamenca i sklonost začepljivanju, značajan pad pritiska dimnog gasa (veliki utrošak energije), te značajni troškovi ulaganja i održavanja pogona.

### Suvi postupak odsumporivanja

Suvi postupak odsumporivanja je u osnovi sličan mokrom postupku. Vodena suspenzija kalcijevog oksida CaO ili magnezijevog oksida MgO se raspršuje (atomizira) pomoću centrifugalnih raspršivača. Prednosti su što je oprema jednostavnija, te su manji troškovi ulaganja i održavanja pogona. Nedostatak je manja učinkovitost odvajanja SO2 (oko 70%).

### Postupak odsumporivanja s alkalnim ispiranjem dimnog gasa

Kod ovog postupka za upijanje (apsorbiranje) SO2 koristi se vodena otopina natrijeve lužine NaOH, natrijevog sulfita NaSO3 i amonijaka NH3. Najčešće se koristi takozvani *rekuperativni proces Wallman - Lordov postupak s NaSO3*. Prednost je što nema problema od stvaranja taloga i začepljenja strujnih prolaza.

Izvori
------

1. ↑  "Tehnike za smanjenje emisije štetnih sastojaka u atmosferu" Arhivirano 2013-10-14 na Wayback Machine-u, Prof. dr. sc. Z. Prelec, www.riteh.uniri.hr, 2013.
2. ↑   "Skrubiranje (pranje plinova i mokro otprašivanje)", www.fkit.unizg.hr, 2013.
**Atela** (lat. *Atella*, starogrčki: ) bio je drevni osački grad u Kampaniji koji je ležao između Kapue i Neapolisa, na oko 12 kilometara udaljenosti od oba ta grada. Antički izvori ne spominju Atelu u vezi s ratovima koji su Rimljani vodili sa stanovnicima Kampanije niti u vezi s naseljavanjem Kampanije 336. pne. no može se pretpostaviti da je delio sudbinu Kapue, svog moćnog suseda, premda natpisi na novcu potvrđuju samostalnost Atele. U drugom punskom ratu Atela se među prvim italskim gradovima svrstala uz Kartaginjane nakon rimskog poraza kod Kane. Zato su Rimljani, nakon zauzeća Kapue (211. pne.), vrlo strogo postupili s Atelom: najuglednije stanovnike i vođe pobune protiv Rimljana odmah su pogubili, a ostali stanovnici bili su delom prodati u ropstvo, a delom raseljeni po udaljenim lokacijama. Sledeće godine (210. pne.) nekoliko preostalih stanovnika moralo se preseliti u Kalatiju, a umesto njih u Ateli su naseljeni stanovnici Nucerije, grada je koji je razrušio Hanibal. Nakon toga grad se, kako se čini, brzo oporavio, pa Ciceron spominje Atelu kao tada živ i važan grad, koji se nalazio pod njegovim pokroviteljstvom, premda nam razlozi za taj odnos nisu poznati. U Avgustovo doba u Ateli se naselila kolonija veterana, ali je grad zadržao samo status municipija i Strabon ga kasnije svrstava među manje gradove Kampanije. Atela je sve do 9. veka bila sedište biskupa, ali je tada počela da opada, pa su 1030. stanovnici prešli u susedni grad Aversu, koji je osnovao normanski plemić Rainulf *(Rainulphus)*. Na lokalitetu Atele i danas se mogu videti ostaci zidina i drugih ruševina, a pronađeni su i brojni natpisi, terakota i drugi manji nalazi.

Atela je najpoznatija u vezi s jednom posebnom scenskom vrstom koja je navodno nastala u tom gradu i zato još u antici bila nazvana atelanom *(fabula atellana)*, a koja je uživala veliku popularnost među Rimljanima. Prema nekim vestima iz antike, atelena se isprva izvodila na osačkom dijalektu, a i Strabon kaže da, premda u njegovo doba "Osci više ne postoje kao posebno pleme, njihov se dijalekt održao među Rimljanima, a dramske predstave i farse sastavljene na tom dijalektu i dalje se prikazuju na nekim igrama ustanovljenim u drevna vremena".
**Ruga** (*Ruga, Ru, Rhuas, Rugila, Rua,* ΄Ρούγας, ΄Ρωίλας) (365—435)

Ruga je bio jedan od hunskih ratnih vođa i uspeo je da ujedini sve Hune pod svoje vođstvo 432. godine. Svoju vladavinu, nad nekoliko plemena, je započeo otprilike 425. godine, a završio 435. godine, kada ga je nasledio Bleda a kasnije i Atila koji je proširio carstvo i napravio Hune poznatim.

Godine 432. Aecije (*Aetius*), rimski vojskovođa prebegao je kod Huna i odatle je i uz pomoć Blede i Huna povratio vlast nad Zapadnorimskim carstvom. Kao zahvalnost, prepustio je Hunima deo Panonije i Valerije.

Ruga je bio veoma inteligentna osoba[*nedostaje referenca*]: ujedinio sve Hune, vladao deset godina, uspostavio diplomatske odnose sa Rimom, poslao Atilu na obuku u Rim, da bi se Atila naučio rimskim običajima i da bi ih što bolje upoznao i pripremio da jednog dana preuzme vlast nad Hunima, proživeo 70 godina (što je u ona burna vremena bila retkost). Po predanju za njegovu smrt je bio kriv Bleda, koji je i preuzeo vlast. U vreme Rugine smrti Atila je bio kod Rimljana, pa je Bleda hteo to da iskoristi i pre povratka Atile da učvrsti svoju vlast.

Vidi još
--------

Spisak hunskih vladara

Spoljašnje veze
---------------

Istorijska biblioteka:Rua

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Oktar**
do 425. | **Vladar Huna**
425. - 435. | Nasljednik:**Bleda i Atila** 
435. -444. |
Prema Sumerskom popisu kraljeva, **Lugalbanda** je bio treći kralj Uruka i otac Gilgameša, legendarnog uručkog kralja. Legende govore da mu je supruga bila boginja Ninsun.

U *Epu o Gilgamešu* ne samo da je Lugalbanda s boginjom Ninsun imao sina Gilgameša, nego šesta pločica navodi da je "on (Gilgameš) pomazao svog boga Lugalbandu", odnosno deificirao ga je.

Arheolozi su pronašli dva epska teksta gdje je glavni junak Lugalbanda - prozvane *Lugalbanda I* (ili *Lugalbanda u planinskoj spilji*) i *Lugalbanda II*.

Nijedan od njih ne govori Lugalbandi kao kralju, ali se opisuje njegova vojna i politička karijera — odnosno, pretpostavlja se da su opisane okolnosti zbog kojih ga je Enmerkar odabrao za nasljednika uručkog prijestolja. Epovi ne spominju nijednu bitku, ali sugeriraju da je bio Enmerkarov general.

V. također
----------

* Historija Sumera
* Mezopotamska mitologija

Eksterni linkovi
----------------

* ETCSL - Texts and translations of Lugalbanda legends (alternate site)


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Enmerkar**  |  **Ensi od Uruka** cca. 2600. pne. ili legenda | Slijedi: **Dumuzid Ribar**  |

  



| Sumerski vladari |  |
| --- | --- |
| Alulim | Alalngar | En-men-lu-ana | En-men-gal-ana | Dumuzid Pastir | En-sipad-zid-ana | Emmeduranki | Ubara-Tutu | Ngushur | Kullassina-bel | Nangishlishma | En-tarah-ana | Babum | Puannum | Kalibum | Kalumum | Zuqaqip | Atab | Mashda | Arwium | Balih | En-me-nuna | Melem-Kish | Barsal-nuna | Zamug | Tizqar | Ilku | Iltasadum | Mesh-ki-ang-gasher | Dumuzid Ribar | Ur-Nungal | Udul-kalama | La-ba'shum | Mesannepada | Kubaba | Ur-Zababa | Elulu | Eannatum | En-anna-tum I | Tirigan | Puzer-Mama |
*Za ostale upotrebe, v. Lubnica.*

  
Koordinate: 41° 33′ 52" SGŠ, 22° 22′ 45" IGD

**Lubnica** (mak. *Лубница*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Lubnica je u sastavu opštine Konče.

Prirodni uslovi
---------------

Lubnica je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Radovišta, naselje je udaljeno 22 kilometara jugozapadno.

Naselje Lubnica se nalazi u istorijskoj oblasti Lukavica. Naselje je položeno u dolini reke Krive Lukavice, na približno 580 metara. Dolina je zatvorena planinama, pa se zapadno od naselja izdiže Konečka planina, ka jugu Gradeška planina, a ka istoku Smrdeš.

Mesna klima je kontinentalna, sa uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Lubnica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 361 stanovnika.

Pretežno stanovništvo su etnički Makedonci. Do sredine 20. veka u naselju su živeli Turci, koji su se potom spontano iselili u maticu.

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.konce.gov.mk Zvanična stranica opštine Konče

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Konče |
| --- |
| **Konče** • 
Gabrevci • 
Garvan • 
Gornja Vraštica • 
Gornji Lipović • 
Dedino • 
Donja Vraštica • 
Donji Lipović • 
Donji Radeš • 
Zagorci • 
Lubnica • 
Negrenovci • 
Rakitec • 
Skoruša |
**Linijski brod** je naziv za ratni brod koji je u Doba jedrenjaka predstavljao najvažnije i najmoćnije plovilo svake ratne mornarice.

Ime mu dolazi od tzv. linijske taktike, koju se razvila sredinom 17. vijeka i kojoj je svrha bila maksimalno iskoristiti vatrenu moć flote. Brodovi su se nastojali neprijatelju suprotstaviti u liniji postavljenoj tako da što veći prostor pokrivaju topovi smješteni na bokovima broda. Svaki brod koji je bio u stanju biti dijelom linije, odnosno ravnopravno se suprotstaviti se neprijateljskoj liniji, se nazivao linijskim brodom.

Linijski brodovi su imali dvije, a kasnije tri palube. Početkom 18. vijeka imali su minimalno 50, da bi u napoleonskim ratovima imali minimalno 74 topa.

Linijski brodovi su se zadržali i nakon pronalaska parnog stroja i njihovog uvođenja u ratne mornarice. Nestali su tek s pojavom eksplozivnih zrna i oklopnjača. 

Na njihovo mjesto je došla nova vrsta broda koja se zovi bojni brod.

Eksterni linkovi
----------------

***Linijski brod*** na Wikimedijinoj ostavi

* Ship of the Line from battleships-cruisers.co.uk - History of the Ship of the Line of the Royal Navy
**Lucan** je bio jedan od vitezova legendarnog arturovog Okruglog stola. 

On je po legendi bio vojvoda od Cloucestera, sin vojvode Corneusa i vjerojatno brat Bedivera. Po svemu sudeći izgleda da je bio dobar vitez, pametan i obazriv čovjek u najboljem smislu te riječi. Jedan od onih koji se među prvima pridružio Kralju Arthuru. Nadimak - batler (sluga), stekao je na svečanosti koju je priredio Arthur u čast svojih novopridošlih saveznika kraljeva Bana i Borsa, kad se zajedno sa Kayem i Grifletom prihvatio posla da posluži goste.

Lucan se hrabro borio u Bitci kod Bedegraina, a pretpostavlja se da je sudjelovao i u bitkama kod zamka Terrabil i onoj kod obala Humbera. U većini Maloryjevih djela Lucan je epizodni lik, Arthurov sluga i majordom. Za razliku od tog u pričama i legendama o Tristanu i onih kasnijih o Traganju za Svetim gralom, opisan je kao vitez koji jaše od turnira do turnira i hrabro se bori. Na osnovu tog je i dobio status Viteza Okruglog stola. Na jednom od tih turnira porazio ga je i teško ranio Tristan, nakon tog ga je Ywain odveo u samostan Ganis na oporavak.

Lucan je ostao vjeran Kralju Arthuru, nakon njegova razlaza sa Lancelotom, kad se Arthur utaborio pred Benoicom - Lucan je primio Lancelotove glasnike, djevu i patuljka.

Kao jedan od posljednjih preživjelih vitezova uz Arthura nakon Bitke kod Camlanna, Lucan je pokušao spriječiti Arthura da napadne Mordreda. Razjareni Arthur nije htio ni čuti ništa o tome, već je zatražio koplje i nasrnuo na Mordreda i ubio ga, ali je pritom i sam smrtno ranjen.

Lucan i Bedivere odnjeli su umirućeg Arthura u malu kapelicu. Izvana se čuo plač i zapomaganje ljudi, pa ga je Arthur poslao da vidi što se događa, Lucan mu je rekao da to razbojnici i lopovi kradu sa poginulih i ranjenih ratnika.

U jednoj od varijanta priče Arthur se pridigao kako bi zagrlio Lucana, ali ga je taj posljednji napor koštao života, dok je u drugoj i sam Lucan teško ranjen pa umire kad je pokušao Bediveru pomoći da pridigne Arthura.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Lucan*" (engleski). Nightbringer. Arhivirano iz originala na datum 2017-10-28. Pristupljeno 29. 10. 2017.

Vanjske veze
------------

* *Lucan* na portalu Nightbringer Arhivirano 2017-10-28 na Wayback Machine-u (`en`)

| * p
* r
* u
Legende o Kralju Arthuru |
| --- |
| Ključne osobe | Kralj Arthur • Constantine • Sir Ector • Vojvoda od Cornwalla • Guinevere • Igraine • Izolda • Gospa od jezera • Kralj Lot • Kralj Mark • Merlin • Mordred • Morgana le Fay • Morgause • Uther Pendragon |
| Vitezovi Okruglog stola | Aglovale • Agravain • Bagdemagus • Bedivere • Bors • Breunor • Calogrenant • Caradoc • Dagonet • Dinadan • Gaheris • Galahad • Gareth • Gawain • Geraint • Griflet • Hector de Maris • Kay • Lamorak • Lancelot • Leodegrance • Lionel • Lucan • Maleagant • Marhaus • Palamedes • Pelleas • Pellinore • Percival • Safir • Sagramore • Segwarides • Tor • Tristan • Urien • Ywain • Ywain Kopile • Elyan Bijeli • Sir Ector |
| Predmeti | Excalibur • Sveti gral • Okrugli stol • Opasna stolica |
| Mjesta | Avalon • Brocéliande • Caerleon • Camelot • Corbenic • Cornwall • Logres • Lyonesse • Sarras • Tintagel |
***Roger-la-Honte*** (sh. *Roger-sramota*) je roman francuskog pisca Julesa Maryja originalno objavljen 1886. godine. Radnja je smještena u prve godine nakon Francusko-pruskog rata, a naslovni lik je Roger Laroque, vlasnik male tvornice koga će u kratkom roku zadesiti niz nesreća, a koje kulminiraju kada bude lažno optužen za ubistvo koje je u stvarnosti počinio čovjek koji mu je skroz nalik. *Roger-la-Honte*, čiji se melodramatski zaplet velikim dijelom oslanjao na Hugoove *Jadnike*, je postigao veliki uspjeh, te je uskoro Mary napisao nastavak pod naslovom *La Revanche de Roger-la-Honte*. Također se pokazao zahvalnim predloškom za popularne teatarske predstave, a u 20. vijeku je postao predmetom nekoliko filmskih adaptacija.

Filmske ekranizacije
--------------------

* *Roger la Honte* (film, 1913), francuski nijemi film, rež. Adrien Caillard
* *Roger la Honte* (film, 1922), francuski nijemi film, rež. Jacques de Baroncelli
* *Roger la Honte* (film, 1933), francuski crno-bijeli film, rež. Gaston Roudès
* *Roger la Honte* (film, 1946), francuski crno-bijeli film, rež. André Cayatte
* *Roger la Honte* (film, 1966), francusko-italijanski film, rež. Riccardo Freda

Literatura
----------

* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.
**Baba** (mak. *Баба*; ili **Baba planina**, mak. *Баба Планина*) je planina u jugozapadnom dijelu Makedonije, koja se nalazi nekoliko kilometara od grada Bitole na granici sa Grčkom. 

Često se naziva i **Pelister** (mak. *Пелистер*), iako je to samo ime njenog najvećeg vrha.

Geografske karakteristike
-------------------------

Po površini na kojoj se prostire (436 km²) ona je trinaesta, a po visini (Pelister, 2.601 m) treća planina u Republici Makedoniji. Godine 1948. zbog prirodnih ljepota, historijskog i naučnog značaja planine, jedan njen dio sa površinom od 17 150 hektara, je proglašen za "Nacionalni park Pelister". Baba je mlada planina. Po svojem tektonskom položaju pripada geotektonskoj cjelini Zapadno-makedonske zone. Planinski masiv Baba je najužniji dio Rodopskog planinskog sistema sa alpskim karakterom.

Glacijalno Golemo Ezero (2.218 m), na Baba planini
Planina Baba prostire se u pravcu sjever-jug, između Pelagonije na istoku i Prespanske kotline na zapadu. Ova planina predstavlja granicu između Bitoljskog polja na istoku i Resenskog Polja i Prespanskog jezera na zapadu. Sjeverna granica planine Baba je Đavato (1.169 m), koji je odvaja od planine Bigla, kako i mala Caparska kotlina. Na jugu, planina se nastavlja u Grčku. Preko njenog južnog dela, odnosno preko vrha Ržana (2.334 m), prolazi zapadni deo makedonsko-grčke granice. Približno 65% planinskog masiva Babe se nalazi na teritoriji Makedonije, a 35% na teritoriji Grčke.

Pogled na Bitolu sa Baba planine

Značajniji vrhovi
-----------------

Baba ima 24 vrha viša od 2000 metara. Najznačajniji vrhovi su:

* Pelister (2.601 m) (Pelister je treći vrh po veličini u Republici Makedoniji odmah posle Koraba i Titovog vrha)
* Ilinden (2.542 m)
* Dva Groba (2.514 m)
* Stiv (2.468 m)
* Veternica (2.420 m)
* Muza (2.351 m)
* Ržana / Bojadžiev vrh (2.334 m)
* Široka (2.218 m)
* Griva (2.193 m)
* Kozji Kamen (2.182 m)
* Visoka Čuka (2.182 m)
* Bela Voda (2.156)  Grčka
* Skrkovo (2.140 m)
* Vrteška (2.010 m)
* Babin Zub (1.850 m)

Vanjske veze
------------

* The Baba massif (Exploring Macedonia.com) Arhivirano 2011-05-27 na Wayback Machine-u (`en`)
**Siyyid Mírzá 'Alí-Muhammad** (میرزا علی‌محمد na perzijskom; 20. 10. 1819. – 9. 7. 1850.) bio je trgovac iz iranskog grada Širaza koji je, u dobi od 25 godina, počeo za sebe tvrditi da je novo i nezavisno utjelovljenje Boga, odnosno obećani Kaim ili Mahdi. Nakon svoje objave uzeo je naslov **Báb** (باب), što znači "vrata" na arapskom jeziku, a šest godina kasnije pogubljen je od streljačkog stroja u Tabrizu.

Njegove titule, uz ostale, sadrže naslove kao što su "Glasnik vjetra" i "Točka Bajana".

Njegovi navodi su u početku, od strane nekih dijelova javnosti, bili pogrešno shvaćeni kao referenca na Vrata skrivenog imama Muhameda, što je on javno opovrgnuo. Kasnije je hrabro za sebe tvrdio, u prisutnosti kadžarskog prijestonasljednika i drugih velikodostojnika, da je Obećani.

Bahaisti za Baba tvrde da je prethodnik njihove religije. Bahaulah, prorok-osnivač bahaizma, bio je njegov sljedbenik i za sebe tvrdio da je ostvarenje njegovih proročanstava.

***Bab*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 9878408
* LCCN: n50053656
* ISNI: 0000 0001 0868 6703
* GND: 118505424
* SELIBR: 137677
* SUDOC: 077082788
* BNF: cb12110334z (podaci)
* NKC: jx20050427002
* BNE: XX1083101

 |
**Linijski** ili **Ekvatorski otoci** su grupa od jedanaest atola i niskih koraljnih otoka u centralnom Pacifiku južno od Havajskog Otočja, a od kojih osam pripadaju Kiribatima, dok su tri teritorija SAD koja pripada Manjim Vanjskim Otocima SAD. Linijski Otoci koji pripadaju Republici Kiribati su u vremenskoj zoni s najranijim vremenom u svijetu: UTC + 14. Vrijeme dana je isto kao i na Havajima, ali jedan dan ranije; odnosno čak 26 sati ispred nekih drugih otoka u Oceaniji.

Ova grupa se dijeli u tri podgrupe - Sjeverni, Centralni i Južni Linijski otoci. Centralni Linijski otoci se nekad grupiraju zajedno s Južnim Linijskim otocima. Dolje navedena tablica navodi otoke od sjevera prema jugu.

| Atol/Otok/Greben | Područje otokakm² | Lagoonkm² | Koordinate | Status |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Sjeverni Linijski otoci** |
| Greben Kingman | 0.03 | 60 | 6°24′N, 162°24′W | SAD neinkorporirana teritorija |
| Atol Palmyra | 6.56 | 15 | 5°52′N, 162°6′W | SAD neinkorporirana teritorija |
| Teraina (*Otok Washington*) | 14.2 | 2\* | 4°43′N, 160°24′W | Kiribati Island Council |
| Tabuaeran (*Otok Fanning*) | 33.7 | 110 | 3°52′N, 159°22′W | Kiribati otočno vijeće |
| Kiritimati (*Božićni otok*) | 388.5 | 324 | 1°53′N, 157°24′W | Kiribati Otočno vijeće |
| **Centralni Linijski otoci** |
| Otok Jarvis | 4.45 | - | 0°22′S, 160°03′W | SAD neinkorporirana teritorija |
| Otok Malden | 39.3 | 13\* | 4°01′S, 154°59′W | dio Kiribatija |
| Greben Filippo | - | 1.5 | 5°30′S, 151°50′W | van Isključive ekonomske zone |
| Otok Starbuck | 21 | 25 | 5°37′S, 155°56′W | dio Kiribatija |
| **Južni Line otoci** |
| Otok Caroline | 3.76 | 2.5 | 9°57′S, 150°13′W | dio Kiribatija |
| Otok Vostok | 0.24 | - | 10°06′S, 152°25′W | dio Kiribatija |
| Otok Flint | 3 | - | 11°26′S, 151°48′W | dio Kiribatija |
| **Linijski otoci**  | 514,74 | 538 |  |  |

\* Područja laguna označena zvjezdicom se nalaze unutar otočnih područja u prethodnoj koloni jer su, za razliku od tipičnog atola, unutrašnje vode potpuno odvojene od mora.

Samo tri otoka su nastanjena, s ukupno 8.809 stanovnika (popis iz 2005. godine), od čega se 5.115 nalaze na Kiritimatiju, 2.539 na Tabuaeranu i 1.155 na Teraini. Godine 1900. na ovim je otocima bilo ukupno 300 stanovnika.

Kiritimati je najveći atol na svijetu po kopnenoj površini. Otoje he godine 1888. anektirala Britanija kako bi mogla postaviti Pacifički telegrafski kabl s Tabuaeran (tada Otokom Fanning) kao relejnom stanicom. Kabel je funkcionirao između 1902. i 1963. osim u kratkom periodu 1914. godine.

Kopra i "Petfish" su glavni izvozni proizvodi.

***Linijski otoci*** na Wikimedijinoj ostavi
**Okrug Teltov-Fleming** (nem. *Landkreis Teltow-Fläming, TF*) je okrug na jugu nemačke pokrajine Brandenburg. 

Površina okruga je 2.092,1 km². Krajem 2007. imao je 162.383 stanovnika. Ima 16 naselja, od kojih je sedište uprave u mestu Lukenvalde. 

Teltov je ravno poljoprivedno područje u okolini Berlina, dok je Fleming brdsko područje pokriveno šumom. Grad Teltov ne pripada ovom okrugu. U okrugu postoje 23 jezera, 11 reka i rečica. 

* 
* 
*

Vidi još
--------

* Nemačka
* Nemačke države
* Nemački gradovi
* Nemački jezik
* Nemci
* Institucije Savezne Republike Nemačke

Vanjske veze
------------

***Okrug Teltov-Fleming*** na Wikimedijinoj ostavi

* Internet prezentacija okruga Teltov-Fleming


| * p
* r
* u
Zastava Brandenburga Gradovi i *okruzi* nemačke države Brandenburg Zastava Nemačke |
| --- |
| *Barnim* • Brandenburg na Hafelu • Kotbus • *Dame-Šprevald* • *Elba-Elster* • Frankfurt na Odri • *Merkiš-Oderland* • *Oberhafel* • *Oberšprevald-Lauzic* • *Odra-Špreja* • *Ostprignic-Rupin* • Potsdam • *Potsdam-Mitelmark* • *Prignic* • *Teltov-Fleming* • *Ukermark* • *Hafeland* • *Špreja-Nisa* |
**Antracit** (od starogrčkog: *ἄνϑραξ* - antraks = ugljen) je vrsta visokokaloričnog, kamenog ugljena - najstariji fosilni ugljen.
Sadrži najviše ugljika (od 86 % na više) i najmanje količine hlapljivih sastojaka (do najviše 14 % ), a ima ogrjevnu vrijednost blizu 35 MJ / kg.

Pretpostavlja se da danas ima samo oko 2 % antracita od svih rezervi ugljena na zemlji, i to uglavnom na istoku Sjedinjenih Američkih Država. 
Manjih količina antracita ima i u Južnoj Africi, Australiji, zapadnoj Kanadi, Kini, Rusiji, Ukrajini i drugim zemljama.

Karakteristike
--------------

Antracita ima od crnih do čelično sivih, svi imaju gotovo metalni sjaj. Vrlo je vrdi i krhak, a kad se razlomi iscjepa se na oštre fragmenate.

Za razliku od mnogih kamenih ugljena - antracit je čist na dodir. Teško se pali, ali kad se razgori više se ne gasi i polako izgara blijedo plavim plamenom, pa se oko njega nije bilo potrebno truditi održavati vatru.
Zbog tog je u prošlosti korišten za grijanje domova, jer je polako izgarao, gotovo bez dima, i ostavljao vrlo malo pepela.
Danas se rijetko koristi za te namjene, zato što je rijedak, skup a postoje i drugi jeftiniji izvori energije, kao što je zemni plin i električna energija.

Nalazišta antracita obično ima u geološki deformiranim područjima, kao što je Pennsylvania u Sjedinjenim Američkim Državama gdje su sedimentne stijene intenzivno stješnjene.

Antracit nastaje zbog visokih temperatura, bilo zbog erupcije magme u blizini ili visokog geotermalnog gradijenta. 
Obje pojave proizvode temperature znatno više od uobičajenih na toj dubini. Tako na primjer na u dubinama Antarktike, ogromni blokovi minulih erupcija pretvaraju neke od postojećih naslaga kamenog ugljena u antracit.

Pretpostavlja se da su temperature u rasponu od 170 do 250 °C potrebne da se formira antracit.

Povezano
--------

* Ugljen

Vanjske veze
------------

***Antracit*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Anthracite* na portalu Encyclopædia Britannica (`nl`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* NDL: 00567887
* NKC: ph508927

 |
***Ornithomimus*** ("oponašatelj ptica") je vrsta dinosaura iz porodice Ornithomimidae. Živio je na zapadu SAD-a i Kanade tijekom kasne krede.

Opis
----

Ovaj dinosaur je bi tipičan ornitomimosaur. Bio je dug 3,5 m, visok 2,1 m i vrlo sličan noju. Težio je 100 do 150 kg. Imao je duge i vitke noge. Tijelo mu je bilo kompaktno. Na malenoj glavi je imao velike oči postavljene sa strane i bezubi kljun. Vrat je bio dug, pokretljiv i savijen kao slovo "S". Mozak mu je bio prilično velik. Što se tiče svega ostaloga, *Ornithomimus* je bio dinosaur: njegov nepokretljivi mesnati rep je činio više od polovice njegove dužine; umjesto krila imao je duge, tanke i pokretljive ruke sa tri prsta sa pandžama. One su toliko sličile rukama ljenjivca da su navele Henryja Fairfielda Osborna na pomisao da je njima držao grane dok se hranio.

Vjerojatno se hranio biljkama, a možda i kukcima i malenim gmazovima. Kada bi ga napao mesožder, mogao se braniti svojim oštrim pandžama. Međutim, najbolja odbrana mu je bila bijeg: *Ornithomimus* je mogao trčati brzo kao konj.

U popularnoj kulturi
--------------------

*Ornithomimus* je igrao istaknutu ulogu u televizijskoj seriji *Prehistoric Park* (Prethistorijski park), gdje su bili prikazani u svakoj epizodi. Prikazali su ih kao grupu životinja čiji mladunci imaju paperje i kojima ono što prvo ugledaju kada se izlegnu ostane u pamćenju. Prikazani su i kao životinje čija je ishrana sličnija ishrani patki nego nojeva (što se bazira na jednoj hipotezi) koja kaže da su se ornitomimidi hranili filtriranjem. *Ornithomimus* se također pojavio u brojnim filmovima poput *Fantasia* (1940.), *The Valley of Gwangi* (1969.), *Planet of Dinosaurs* (1978.) i u filmu *T-Rex: Back to the Cretaceous* (1998.).

Drugi projketi
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Ornithomimus** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Ornithomimusu** |

Izvori
------

1. ↑  Barrett, P. M. (2005). "The diet of ostrich dinosaurs (Theropoda: Ornithomimosauria)." *Palaeontology*, **48**: 347-358.
2. ↑  Norell, M. A. Makovicky, P. and Currie, P. J. (2001). "The beaks of ostrich dinosaurs." *Nature*, **412**: 873-874.

***Ornithomimus*** na Wikimedijinoj ostavi
**Antioh XIII Dioniz Filipator Kalinik**, također poznat i po nadimku **Azijatik** (latinski: , ? - 64. pne.) bio je jedan od posljednjih vladara Seleukidskog Carstva, u doba njegove vladavine svedenog na dio današnje Sirije.

Bio je sin kralja Antioha X Euzeba i egipatske princeze Kleopatre Selene. Otac mu je ubijen oko 92. pne. a majka mu je nakon toga do 85. pne. služila kao regent. Vladavina - koju su bili obilježili stalni dinastijski sukobi - bila je simbolična, s obzirom da je oko 83. pne. Siriju osvojio armenski car Tigran Veliki. Nakon toga je Kleopatra Selena išla u Rim tražiti od Senata da joj sina prizna kao egipatskog kralja, ali to nije imalo uspjeha. Kleopatru Selenu je pri povratku na Bliski Istok Tigran uspio uhvatiti i pogubiti, ali sin je preživio.

Kada je u trećem mitridatskom ratu godine 69. pne. rimski vojskovođa Lukul pobijedio Tigrana kod Tigranocerte, građani Antiohija|Antiohije su Antioha proglasili novim kraljem. Lukul je to priznao proglasivši Antioha klijentskim kraljem Sirije. Međutim, kada je komandu nad rimskim snagama na Istoku preuzeo Pompej, dao je svrgnuti i pogubiti Antioha, te ga na čelu sirijske države zamijeniti s arapskim poglavicom Sampisceramom. S Antiohom je prestala postojati Seleukidska dinastija, iako je nešto kasnije nakratko Sirijom vladao i Filip II Filoromej.

Vanjske veze
------------

* Antiocus XIII Asiaticus entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Tigran**  |  **Seleukidski vladar**  | Slijedi: **Filip II**  |
**Sakeni** je rijeka na zapadu Madagaskara duga 170 km, od koje nastaje rijeka Tsiribihinanakon što se *Sakeni* spoji sa rijekom Maniom kod mjesta Ankazondrigitra.

Geografske karakteristike
-------------------------

Rijeka *Sakeni* izvire na padinama Masiva Makai (1034 m), od izvora gotovo ravnolinijski teče na sjever prema dolini Betsiriri, na cijelom toku prima brojne male pritoke s lijeve i desne strane. Kod mjesta Antevamena prima svoju najveću pritoku rijeku Manambolo, s desne strane, zatim se 20 km sjevernije spaja sa rijekom Maniom u močvarnoj dolini Betsiriri na nadmorskoj visini od 100 m. Ta dolina je za sezona kiša, prepuna jezera koja za sezone suša potpuno presuše. *Sakeni* nema veliki pad, ali ima vrlo široko korito, po kojoj rijeka često mijenja tok, osobito za velikih suša.

Ukupna duljina rijeke *Sakeni* je 170 km, a površina njena sliva iznosi 7 025 km².  Njena najveća pritoka Manambolo dug je oko 140 km.

Povezano
--------

* Rijeke Madagaskara

Bilješke
--------

1. 1 2  M. Aldegheri: Rivers and streams on Madagascar, na portalu google books (pristupljeno: 6. 9. 2011.)

Vanjske veze
------------

* Sakeny Riviere (`de`)

| * p
* r
* u
Rijeke Madagaskara |
| --- |
| Sliv Masiva Ambre | Irodo • Saharenana • Besokatra |  |
| Sliv Masiva Tsaratanana | Sjeverni Mahavavi • Sumbiruno • Maevarano • Bemarivo |
| Istočni sliv | Mananara • Mangoro (Onive) • Rianila • Maningori • Mananjari |
| Zapadni sliv | Sofia (Mangarahara • Anjoboni • Bemarivo) • Mahajamba • Betsiboka (Ikopa • Mananara) • Južni Mahavavi • Manambolo • Tsiribihina (Sakeni • Mania • Mahajilo) • Mangoki (Matsiatra • Mananantanana • Zomandao) • Onilahi |
| Južni sliv | Linta • Menarandra • Mandrare |
**Antioh X Euzeb Filopator** (? - 90. ili 83. pne.) bio je seleukidski kralj antičke Sirije. Bio je sin kralja Antioha IX Kizikena, poginulog godine 96. pne. u sukobu sa svojim nećakom Seleukom VI Epifanom. Antioh je uspio osvetiti svog oca i protjerati Seleuka, ali je potom i sam upetljan u beskonačne i komplicirane sukobe koji su obilježili posljednje decenije Seleukidskog Carstva - kako protiv trojice pretendenata na prijestolje, tako i protiv Parta. Prema Flaviju Josipu je poginuo 90. pne. u borbi protiv Parta, a prema Apijanu godine 83. pne. kada je Siriju osvojio armenski kralj Tigran Veliki. Njegovog sina su Rimljani postavili da vlada Sirijom kao klijentski kralj Antioh XIII Azijatik.

Vanjske veze
------------

***Antioh X Euzeb*** na Wikimedijinoj ostavi

* Antiochus X Eusebes entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith


|  |
| --- |
| Antioh X Euzeb **Seleukidska dinastija****Rođen/a:** nepoznato  **Umro/la:** 83. pne. |
| Prethodi:**Seleuk VI Epifan** | **Seleukidski kralj**95–83. pne.*Demetrije III Euker* *Antioh XI Epifan* *Filip I Filadelf* | Slijedi:**Tigran I od Armenije** |
Ostruge ili mamuze
**Mamuza** ili **ostruga** je metalna naprava pričvršćena na jahačevu obuću, kojom jahač podbada konja. 

Već u starom vijeku se koristila u obliku oštra šiljka, nosila se samo na jednoj nozi. Za vrijeme dinastije Merovinga, pričvršćuje se za nogu remenom provučenim kroz ušice pri kraju mamuznog luka, a za vrijeme dinastije Karolinga remen je bio učvršćen s čavlićima na rubu tog luka. Od devetog do desetog stoljeća šiljak mamuze znatno se produžuje. U doba križarskih ratova okrenut je često prema gore ili dolje. Krajem srednjeg vijeka stavlja se umjesto šiljka nazubljeni kotačić. U feudalnom periodu, zlatne mamuze smatrane su simbolom viteštva, a srebrne simbolom štitonoše. 

U Hrvatskoj su pronađeni svi tipovi mamuza od rimskog doba pa na dalje. Najvredniji nalaz su pozlaćene srebrne i brončane starohrvatske mamuze iz razdoblja od sedmog do devetog stoljeća pronađene u mjestu Biskupija pored Knina.

Vanjske poveznice
-----------------

* Nalaz srednjovjekovne ostruge u Sinjskom polju
* Ostruge izložene u Muzeju grada Kaštela


***Mamuza*** na Wikimedijinoj ostavi
**Novaki** su naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u Zagrebačkoj županiji.

Zemljopis
---------

Administrativno su u sastavu općine Dubrava. Naselje se proteže na površini od 6,38 km².

Stanovništvo
------------

Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine u Novakima žive 232 stanovnika i to u 86 kućanstava. Gustoća naseljenosti iznosi 36,36 st./km².

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.***  

  

**Napomena**:Od 1910. do 1948. iskazivano pod imenom Dubravski Novaki. U popisima od 1953. do 1981. iskazivana su bivša naselja Novaki I, Novaki II i naselje Novaki III. U 1991. bivša naselja Novaki I i Novaki II spajaju se u naselje Novaki, a naselje Novaki III mijenja ime u Kunđevac. Od 1953. do 1981. sadrži podatke za bivša naselja Novaki I i Novaki II te naselje Kunđevac do 1948.

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Novaki (Dubrava)** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Dubrava |
| --- |
| Bađinec • Brezje • Donji Marinkovac • Donji Vukšinac • Dubrava • Dubravski Markovac • Gornji Marinkovac • Gornji Vukšinac • Graberec • Habjanovac • Koritna • Kostanj • Kunđevac • Ladina • Mostari • Nova Kapela • Novaki • Paruževac • Pehardovac • Podlužan • Radulec • Stara Kapela • Svinjarec • Zetkan • Zgališće • Zvekovac • Žukovec |
**Antioh XI Epifan** (grč. Αντίοχος ΙΑ' Επιφανής, umro 92. pne.) bio je vladar helenističkog Seleukidskog carstva.

Bio je sin Antioha VIII Gripa i brat Seleuka VI Epifana. Seleukidi, koji su nekada bili jedna od najznačajnijih helenističkih dinastija, vodili su početkom 1. pne. iscrpljujuće međusobne ratove oko Sirije. Posle smrti Seleuka VI Epifana, njegova braća, Antioh Epifan i Filip I Filadelf udružili su se protiv svog brata od strica Antioha X Evseba, sina Antioha IX Kizičkog. Braća su opsela Antiohiju 92. god. pne. ali su doživeli težak poraz. Antioh XI Epifan se udavio u reci Oront bežeći sa bojnog polja.

Vanjske veze
------------

* Antioh XI, poglavlje u knjizi Malona H. Smita


|  |
| --- |
| Antioh XI Epifan **Seleukidska dinastija****Rođen/a:** nepoznato  **Umro/la:** 92. pne. |
| Prethodi:**Seleuk VI Epifan** | **Seleukidski kralj**95–92. pne.-*Antioh X Euzeb* *Demetrije III Euker* *Filip I Filadelf* | Slijedi:**Filip I Filadelf ili Demetrije III Euker** |