Mapa Gradskog parka
**Gradski park u Zemunu** nalazi se na obodu starog jezgra grada. Oivičen je ulicama: Nemanjinom, 22. oktobra, Vrtlarskom, Savskom i Nikolaja Ostrovskog i zauzima površinu od 7,72. Pokriven je listopadnim i zimzelenim drvećem, od kojeg je 15 stabala pod zaštitom države.

Istorija
--------

Plan kontumca iz 1830.
Na mestu današnjeg parka, od 1730. do 1871. godine, kada je Zemun dobio status kraljevskog slobodnog grada, nalazio se takozvani kontumac, odnosno karantin u kojem su bili smešteni putnici koji bi doputovali s druge strane reke Save u tadašnju Austrougarsku. Preuređivanje prostora kontumca u park trajalo je do otvaranja 1886. godine, a idejni tvorac i rukovodilac radova bio je Ivan Perković.

Park je jedno vreme nosio naziv Elizabet-park (po carici Elizabeti Bavarskoj), a današnji naziv je dobio posle Prvog svetskog rata.

Gradski park danas
------------------

Danas se u Gradskom parku nalaze: osnovna škola „Majka Jugovića", Zemunska gimnazija, Poljoprivredni fakultet, sportski centar „Pinki", kao i dve crkve: pravoslavna crkva svetog arhangela Gavrila i katolička crkva svetog Roka (takozvane Kontumacke crkve), koje su 1966. godine proglašene kulturnim dobrima. Obe ove crkve su bile izgrađene u stilu umerenog baroka, a za potrebe osoba koje su provodile propisani vremenski period u kontumcu.

|  |
| --- |
| **Zemunske crkve** |
|   | Blažene Device Marije |
|   | Bogorodičina |
|   | *Evangelička* |
|   | Nikolajevska |
|   | Svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila |
|   | Svetog Roka |
|   | Svetotrojičina |
|   | Franjevačka |
|   | Hariševa kapela |

### Crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila

Crkva sv. Arhangela Mihaila i Gavrila
Srpskopravoslavna crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila izgrađena je 1786. godine, na mestu stare crkvice. Podigao ju je, svojim sredstvima, Teodor–Toša Apostolović, tadašnji predsednik zemunske crkvene opštine. Posle rasformiranja kontumca, crkva je izgubila značaj da bi se dvadesetih godina dvadesetog veka dolaskom značajnog broja ruskih izbeglica crkva aktivirala i sve do kraja drugog svetskog rata služila kao ruska crkva. U drugoj polovini dvadesetog veka je bila sasvim zapuštena.

Godine 1981, zapuštenu crkvu je preuzeo tadašnji jeromonah (sadašnji episkop) Filaret. Pod njegovom brigom, crkva je bila obnovljena, međutim, freske iz vremena njene izgradnje su uništene, a crkva je služila i kao skladište oružja. Godine 1990, protosinđel Filaret je bio ishodovao dozvolu za izgradnju hrama površine 3.000 kvadratnih metara na mestu crkve, ali je, naredne godine, novoustoličeni patrijarh Pavle tu dozvolu poništio. Ispred crkve se nalazi spomenik koji je narod Jermenije poklonio narodu Jugoslavije za pomoć koju su dobili prilikom zemljotresa u Jerevanu 7.12.1988. godine.

### Crkva svetog Roka

Crkva sv. Roka
Rimokatolička crkva svetog Roka podignuta je 1836. godine, takođe na temeljima prethodne kapele, a graditelj je bio Jozef Felber koji je izgradio i zemunsku Svetotrojičinu crkvu.

I ona je, nakon preuređenja kontumca u park, a naročito nakon Drugog svetskog rata, izgubila na značaju i danas je samo povremeno u funkciji.

---

Godine 1933, između te dve bogomolje podignut je spomenik francuskom pesniku Alfonsu de Lamartinu koji je boravio u kontumcu 100 godina ranije. U parku su još podignuta dva spomenika koji oličavaju partizane („Bombaš" i „Talac", oba iz 1946. godine), kao i, 2004. godine, bista pesnika Branka Radičevića.

U neposrednoj blizini parka, nalaze se i: Kliničko-bolnički centar Zemun, osnovna škola „Svetozar Miletić", Muzička škola „Kosta Manojlović", franjevački samostan svetog Ivana Krstitelja i samostan sestara milosrdnica.

Galerija
--------

* Bista Branka RadičevićaBista Branka Radičevića
* Pravoslavna (levo) i katolička crkva (desno)Pravoslavna (levo) i katolička crkva (desno)
* Spomen-stub Alfonsu de LamartinuSpomen-stub Alfonsu de Lamartinu
* Spomenik partizanu-bombašuSpomenik partizanu-bombašu
* Spomenik zahvalnosti jermenskog narodaSpomenik zahvalnosti jermenskog naroda
* Samostan sestara milosrdnicaSamostan sestara milosrdnica
* Ostaci rimskog sarkofagaOstaci rimskog sarkofaga
* Park u jesenPark u jesen
* Park u jesenPark u jesen
* Park zimiPark zimi
* Park zimiPark zimi

Izvori
------

1. 1 2  H. Milanović - „Parkovi Beograda" Arhivirano 2009-06-12 na Wayback Machine-u, Beograd, 2006. ISBN 86-7856-018-5
2. ↑  Zavod za zaštitu spomenika kulture grada Beograda – Nepokretna kulturna dobra na teritoriji opštine Zemun Arhivirano 2009-10-16 na Wayback Machine-u
3. ↑  Po njemu je naziv dobila zemunsko-novobeogradska Ulica Tošin bunar
4. 1 2  „Revija 92" – „Proklinju Dositeja, slave Mladića!" Arhivirano 2014-01-17 na Archive.is-u