|  |
| --- |
|  |

**Napoleonska Kraljevina Italija** (talijanski: *Regno d'Italia*) bila je država u Personalnoj uniji sa Prvim Francuskim Carstvom preko svog kralja i zajedničkog cara Napoleona, koja je egzistirala od 1805. do 1814.

Historija
---------

Ubrzo nakon što je Napoleon proglašen carem 1804. Talijanska Republika proglašena je kraljevinom - 17. marta 1805.

Napoleon je kao talijanski kralj - **Napoleon I**, postavio svog posinka, *Eugèna de Beauharnaisa*, za vicekralja, a *Antonia Aldinija* za državnog sekretara prisilivši dotadašnjeg *Francesca Melziija d'Erila* da podnese ostavku. 
Iako je autonomija te kraljevine bila limitirana velikim Napoleonovim prerogativima, kompenzacija je bio stalni rast teritorija nakon Napoleonovih pobjeda. 
Nakon Bratislavskog mira (26. novembar 1805.) Kraljevstvo je anektiralo Veneciju, a na bazi dodatka ugovoru i Dalmaciju i Istru.

Te dvije provincije su nakon Mira u Schönbrunnu (14. oktobar 1809.) spojene sa Trstom i Dubrovačkom Republikom i drugim područjima koje je prepustila Habsburška Austrija u Ilirske pokrajine.
Regija Marke je postala dio Talijanskog kraljevstva u aprilu 1808. 
Prvo Francusko Carstvo je 4. juna 1805. direktno anektiralo Liguriju, kao i Veliko Toskansko Vojvodstvo u martu 1808. 
Napoleon je 1809. dokinuo državnost papa i anektirao Rim i ostatak Papinske Države direktno pod Francusko Carstvo.

Papa Pio VII ga je zbog tog ekskomunicirao, pa ga je on za osvetu zatvorio i držao u zarobljeništvu, prvo u Francuskoj, a kasnije u ligurskoj Savoni.

Kao francuski car i talijanski kralj, Napoleon je direktno kontrolirao čitavu Sjevernu i Centralnu Italiju. Za njegove vladavine pokrenute su duboke reforme. Novi talijanski pravni kodeks bio je doslovna kopija njegovog Code civila, po kom su svi građani imali jednak pravni tretman, bez obzira da dotadašnju tradiciju.

Imovina koja se dotad smatrala neprikosnovenom, kao brojni crkveni feudi (naročito oni crkvenih redova) je konfiscirana i prodana. 
Ukinuta su i sva preostala feudalna prava i jurisdikcije, izgrađene su i poboljšane brojne ceste, unapređeno obrazovanje. Istina uz veće poreze, ali je tona dulje staze trebalo ubrzati progres te kraljevine.

Paradoksalno je da je Kontinentalna blokada evropskog kontinenta za britansku robu, proglašena 21. novembra 1806. koju su brojni talijanski šverceri uveliko kršili, ipak pomogla razvoju industrije te kraljevine. 
Nedostatak roba iz Velike Britanije morao se nadomjestiti vlastitom proizvodnjom.

Napoleonova dominacija nad apeninskim državama završila je njegovim padom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9   „The French Consulate, 1799–1804" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 3.2. 2022.
2. ↑   „Italy under Napoleon" (engleski). Courses. Pristupljeno 3.2. 2022.

Vanjske veze
------------

* *Italy under Napoleon* (`en`)

| * p
* r
* u
Napoleonski ratovi |
| --- |
| **Treća koalicija** · **Četvrta koalicija** · **Poluotočki rat** · **Peta koalicija** · **Francuska invazija Rusije** · **Šesta koalicija** · **Sedma koalicija** |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Općenito | 1805-1809 | 1810-1815 | Sporazumi | Sukobljene strane | Zapovjednici |
|  |
| 
*Preludij:*
* Francuska revolucija
* Revolucionarni ratovi
	+ Prva koalicija
	+ Druga koalicija
* 18. brumaire
* Pogubljenje vojvode od Enghiena
* Posvećenje Napoleona I

 | 
*1805:*
* Bitka kod Trafalgara
* Bitka kod Austerlitza

*1806:*
* Bitka kod Jene
* Bitka kod Lübecka
* Opsada Dubrovnika
* Velikopoljski ustanak

*1807:*
* Opsada Danziga

*1808:*
* Dos de Mayo
* Prva opsada Zaragoze
* Bitka za Bailén
* Druga opsada Zaragoze

*1809:*
* Dalmatinska kampanja
* Bitka kod Wagrama

 | 
*1810:*
* Opsada Cádiza

*1811:*
* Opsada Valencije

*1812:*
* Bitka kod Salamance
* Bitka za Smolensk
* Bitka kod Borodina
* Opsada Burgosa
* Bitka na rijeci Berezina

*1813:*
* Bitka kod Lützena
* Bitka naroda

*1814:*
* Opsada Dubrovnika
* Bitka kod Pariza

*1815:*
* Bitka kod Waterlooa

 | 
* Campo Formi
* Lunéville
* Amiens
* *Elbkonvention*
* Pressburg
* Finckenstein
* Tilzit
* Sintra
* Schönbrunn
* Pariz (1810)
* Tauroggen
* Ried
* Chaumont
* Kiel
* Mantua
* Casalanza
* Pariz (1815)

 | 
**Francuska i saveznici**
* Francuska Francuska
* Italija
* Nizozemska Holandija
* Rajnska Konfederacija
* Kraljevstvo Obiju Sicilija Napulj
* Španjolska
* Poljska Varšavsko Vojvodstvo

**Koalicije**
* Ujedinjeno Kraljevstvo Ujedinjeno Kraljevstvo
* Austrijsko Carstvo Austrijsko Carstvo
* Rusko Carstvo Rusko Carstvo
* Kraljevina Pruska Pruska
* Španija Španjolska
* Portugal
* Švedska
* Francuski rojalisti
* *više...*

 | 
**Francuska i saveznici**
* Francuska Napoleon I
* Francuska Michel Ney
* Francuska Joachim Murat
* Francuska Alexandre Berthier
* Francuska Pierre Villeneuve
* Joseph Bonaparte
* Nizozemska Louis Bonaparte
* Jérôme Bonaparte

**Koalicije**
* Ujedinjeno Kraljevstvo Arthur Wellesley
* Ujedinjeno Kraljevstvo Horatio Nelson
* Austrijsko Carstvo Franz II
* Rusko Carstvo Aleksandar I
* Rusko Carstvo Mihail Kutuzov
* Kraljevina Pruska Friedrich Wilhelm III
* Kraljevina Pruska Gebhard von Blücher
* Španija Fernando VII
* Švedska Princ Karl Johan
* Louis XVIII

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 129038493
* LCCN: n83009473

 |