Povelja kralja Stefana Dabiše braći Semković. Zavedena je pod signaturom *Add Ch 26067. Charter of the King of Servia with seal. A. D. 1395.*
**Povelja kralja Dabiše braći Semković**, kojom je 17. maja 1395. godine bosanski kralj darovao braću Semković, čuva se u Britanskoj biblioteci u Londonu. Na sajtu Britanske biblioteke vodi se pod naslovom : *CONFIRMATION by Stephen Dabisha, King of Servia and Bosnia, of a grant of the fief of Umikolo to Joupan Wlessimir Semikowitch; 1395. Attested by the Princes of Bosnia and Khilm. With Great Seal*. Britanski muzej (nekada jedna ustanova sa bibliotekom) je povelju otkupio 27. jula 1878. god. od Vilijama Renča. Kod njega se nalazila od izbijanja srpsko-turskog rata 27. jula 1876.

Put do muzeja
-------------

Početkom XIX vijeka povelja se nalazila kod pomorskog kapetana Nikole Vučetića, tada nastanjenog u Trstu. O njoj je prvi pisao Pavle Solarić i tekst objavio 1815. god. u Veneciji. 

Službenik Britanske ambasade objavio je u Carigradu 19. januara 1878. prilog pod naslovom *A Servian Document*, posvećen povelji u prevodu na francuski. U tekstu je naveo da je original povelje napisan na koži, starim srpskim pismom (*old Servian charaters*) i da ima veliki pečat, na kojem je sa jedne strane prikazan konjanik, a na drugoj kralj koji sjedi ispod baldahina. U Carigradu se povelja nalazi od početka Srpskog rata (*Servian war*).

Mjesec dana kasnije na tekst se osvrnuo engleski slavista William Richard Morfill, koji je konstatovao da se radi o potvrdi darovanja posjeda županu Vlesimiru. Potvrdu je izdao Stefan Dabiša, sin Miroslava, brata Tvrtka I, i vladao je do 1396. godine; bio je ban ali je takođe uzeo i titulu kralja Srbije.

Nije poznato kako, ali do povelje je došao Vilijam Renč, skupljač starina, britanski diplomata, i prodao muzeju.

Za nju se ponovo saznalo 1966. god. na jednom međunarodnom kongresu, gdje je Đuro Basler čuo da se povelja nalazi u Britanskom muzeju. Kasnije je Pavao Anđelić, preko Marijane Vencel, došao do fotografije povelje, na osnovu koje je i priredio izdanje iz 1970. god.

Istorija
--------

Osmanski napad na Bosnu 1394. godine završen je pobjedom bosanske vojske. Ubijeno je više od 5.000 Osmanlija, a neki vojnici iz osmanskih redova su dopali u bosansko zarobljeništvo. Događaj je opisan u darovnici od 2. aprila iste godine, kojom je kralj Dabiša darovao poimenično nepoznatom vlastelinu Vojnićevo i Gudeljevo polje u imotskoj župi pored Posušja. Ime tog vlastelina je biskup Ivan Tomko Mrnavić kasnije promijenio u ime svoga fiktivnog pretka, kneza Gojka Mrnavića.

Taj sukob se odigrao negdje na Glasinačkom polju kod Sokoca, istočno od današnjeg Sarajeva, a otvoreno je pitanje da li je osmanski napad tada predvodio skopski krajišnik Pašajit ili lično sultan Bajazid I, kako to izričito stoji u darovnici.

U sukobu je sudjelovao i župan Vukmir Semković s braćom pa im je kralj Dabiša 17.maja 1395. potvrdio selo Kolo u Duvnu, između ostalih zasluga i zbog njihovog hrabrog držanja u bojevima protiv Turaka, u kojima su se borili "ne štedeći svojih glava".
Početak teksta, (u grubom prevodu sa francuskog) glasi:

*U ime Oca, Sina i Svetoga Duha, Amen. Mi, Stefan Dabiša, milošću Božjom Kralja Srbije, Bosne, primorja Humske zemlje, Donjih i zapadnih zemalja, Usore i Podrinja – Neka znaju svi o tome, da je, milošću Moga Gospoda Isusa Hrista, nasledio kraljevsku vlast gore navedenih zemalja, Mi smo našli da Naš otac i Naš predak je dao selo i oblast Kolo precima župana Vukmira Semkovića, kao nagradu za njihove podvige i pružene usluge dok se bore protiv neprijatelja.*...

Literatura
----------

* Pavao Anđelić - Povelja bosanskoga kralja Stjepana Dabiše u Britanskom muzeju, Radovi ANUBiH XXXV. Odjeljenje društvenih nauka 12, Sarajevo 1970, 285–288

Izvori
------

1. ↑  „Srđan Rudić: Kako je povelja kralja Stefana Dabiše braći Semković dospela u Britansku biblioteku". *Istorijski institut Beograd, Istorijski časopis, knj. LXIX (2020) str. 99–106*. Pristupljeno 9. 11. 2023.
2. ↑  „Svetozar Ćorović: Istorija srpskog naroda - Bosna kao stožer nove srpskohrvatske države". *INTERNET IZDANJE IZVRŠNI PRODUCENT I POKROVITELJ Tehnologije, izdavaštvo i agencija Janus Beograd, novembar 2001*. Pristupljeno 9. 2. 2023.
3. ↑  „Emir O. Filipović - Filozofski fakultet, Odsjek za historiju, Sarajevo: Bosna i Turci za vrijeme kralja Stjepana Dabiše – Neke nove spoznaje". *Istorijski institut, Beograd, 2016, 273-301.*. Pristupljeno 9. 2. 2023.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |