Grad **Kvebek** (fr. *Ville de Québec*, eng. *Quebec City*) je glavni grad kanadske provincije Kvebek, ujedno i najveći grad istočnog Kvebeka. Staro gradsko jezgro Kvebeka, jedini grad severno od Meksika čiji utvrđeni zidovi još postoje, UNESKO je proglasio mestom svetske baštine 1985. pod imenom Istorijski distrikt starog Kvebeka. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 516.622 stanovnika, a sa širim područjem negde oko 717.600 stanovnika (2005).

Kvebek je poznat po svom Zimskom karnevalu i zamku Frontenak, istorijskom hotelu koji dominira gradom. Narodna skupština Kvebeka (provincijski parlament), Nacionalni muzej lepih umetnosti i Muzej civilizacije se nalaze u blizini starog gradskog jezgra ili u samom jezgru.

Među turističkim atrakcijama grada su vodopadi Monmorensi i bazilika Svete Ane od Boprea, koja se nalazi u obližnjem gradiću Bopre.

Istorija
--------

### Poreklo imena Kvebek

Grad je dobio ime po suženom toku reke između gradove Kvebek i Levi, pošto „Kebek" (Kébec) na jeziku Algonkvin Indijanaca znači "tamo gde se reka sužava".

### Od Stadakone do Džejmsa Vulfa

Grad Kvebek je jedno od najstarijih mesta u Kanadi, samo su Sent Džon u provinciji Newfoundland i Labrador, Port Rojal u Novoj Škotskoj i Tadusak u Kvebeku osnovani ranije. Međutim, osnivači su bili čvrsto rešeni da od Kvebeka postane stalno naselje a ne samo još jedna trgovačka stanica i zato se Kvebek često smatra prvim gradom u Kanadi.

Grad je Samuel de Champlain 3. jula 1608. na mestu indijanskog naselja zvanog Stadakona. Odavde, zapravo, i potiče reč „Kanada" (kanata (*kanata*) na jeziku Irokeza znači selo). To je kolevka frankofonog stanovništva u Severnoj Americi. Mesto se činilo pogodnim za osnivanjem stalne kolonije.

Na kraju francuske vladavine, teritorija današnjeg grada Kvebeka je bio prepuna kontrasta. Šume, sela, polja i pašnjaci okruživali su grad sa 8.000 stanovnika. Grad je bio poznat po monumentalnim građevinama, utvrđenjima, bogatim zidanim kućama, ali i po blatnjavim i prljavim ulicama i straćarama u predgrađima Sen Žan i Sen Roš. Uprkos svojoj urbanizovanosti i statusu prestonice, Kvebek je ostao mali kolonijalni grad čvrsto povezan sa ruralnom okolinom. Obližnji stanovnici su na dve gradske pijace prodavali viškove hrane i drvo da bi kupovali robu uvezenu iz Francuske .

Grad Kvebek osvojili su Britanci 1759. i držali ga do 1763. On je bio poprište bitke na Abrahamovoj zaravni tokom Sedmogodišnjeg rata, u kojoj su britanski vojnici pod komandom generala Džejmsa Vulfa porazili francuskog generala Luja Žozefa de Monkalma i zauzeli grad. Francuska je kasnije ustupila Britancima Novu Francusku.

### Britanska vladavina

U bici za Kvebek tokom Američke revolucije američka vojska napala je britanski garnizon u Kvebeku. Poraz Amerikanaca raspršio je njihove nade da će se cela Kanada dići na ustanak. General Ajzak Brok dodatno je utvrdio Kvebek ojačavši zidove i sagradivši izdignuta artiljerijska mesta pre rata iz 1812.

Kvebek je bio glavni grad Kanade od 1859. do 1865. Nakon što je osnovana provincija Kanada, glavni grad je premešten u Kingston i Montreal. Kada je osnovan Dominion Kanada 1867. glavni grad je premešten u Otavu. U Kvebeku je održana Kvebečka konferencija o Kanadskoj konfederaciji.

### 20. i 21. vek

U Kvebeku su u Drugom svetskom ratu održane dve konferencije. Prva je održana 1943. a na njoj su učestvovali Frenklin Delano Ruzvelt (predsednik SAD), Vinston Čerčil (premijer Velike Britanije) Vilijam Lajon Mekenzi King (premijer Kanade) i T. V. Song (kineski ministar spoljnih poslova). Druga je održana 1944. a u njoj su učestvovali Čerčil i Ruzvelt. Konferencije su se održale u Citadeli i obližnjem zamku Frontenak.

### Glavni grad

Kroz skoro 500 godina svog postojanja, Kvebek je imao status prestonice:

* od 1608. do 1627. i od 1632. do 1763. bio je prestonica francuske Kanade i cele Nove Francuske.
* od 1763. do 1791. bio je glavni grad provincije Kvebek.
* od 1791. do 1841. bio je glavni grad provincije Donja Kanada.
* od 1849. do 1865. bio je glavni grad provincije Kanada.
* od 1867. do danas glavni je grad provincije Kvebek.

Grad danas
----------

Kvebek je podeljen u 34 distrikta u 8 opština:

|  |  |
| --- | --- |
| **Opština** | **Distrikt** |
| La Site | Latinski/Stari Kvebek **·** Kvartije ge **·** Sen Žan Batist **·** Monkalm**·** Sen Sakreman **·** Pti Šamplen\* **·** Sen Sover **·** Sen Roš **·** Sen Malo |
| Le Rivijer | Vanije **·** Leburnef **·** Nefšatel **·** De Sol **·** Diberže |
| Sen Foj Sijeri | Univerzitetski grad **·** Sen Luj **·** Sijeri **·** Poan de Ste Foj  |
| Šarlbur | Sen Rodrig**·** De Sentije **·** De Mon |
| Bopor | Vje Mulen **·** Sen Terez de Lizje **·** Vilnev **·** Kurvil |
| Limoalu | Mezere **·** Vje Limoalu **·** Lere **·** di Kolize |
| L'Ot Sen Šarl |  |
| Lorantjan |  |

\* Ove opštine nisu zvanično odvojene

Donji Grad se sastoji od originalne arhitekture i izgleda ulica, koje datiraju još od nastanka grada. Takođe se tu nalaze i mnogi murali i statue. Donji Grad je takođe poznat po raznovrsnim buticima, od kojih mnogi prodaju ručne radove.

Demografija
-----------

Stanovništvo
------------

Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 516.622 stanovnika, što je za 5,2 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 491.142 žitelja.

|
|  |
Kretanje broja stanovnika| 2006. | 2011. |
| --- | --- |
| 491.142 | 516.622 |

Između 1996. i 2001, stanovništvo grada Kvebeka se uvećavalo po stopi od 1,6%, u poređenju sa porastom od 1,4% u celoj provinciji Kvebek.

Saobraćaj
---------

Grad Kvebek koristi Međunarodni aerodrom Žan Lesaž, koji se nalazi zapadno od grada. Takođe, grad ima veliku luku na reci Sejnt Lorens u prvoj, petoj i šestoj opštini.

Most Kvebek i Most Pjer Laport povezuju grad sa južnom obalom reke Sejnt Lorens, kao i trajektna linija do Levija, a Most Orlean Bridž povezuje grad sa ostrvom Orlean. Kvebek je glavni čvor u mreži puteva provincije Kvebek, koji povezuju obe strane reke sa velikim sistemom auto-puteva.

Atrakcije
---------

Mnoge od gradskih atrakcija su istočno od utvrđenih zidova starog Kvebeka. Ovaj kraj ima upečatljiv evropski izgled jedinstven u Severnoj Americi, sa kamenim zgradama i vijugavim ulicama ispunjenim prodavnicama i restoranima. Kapija Sen Luj i kapija Sen Žan su glavne kapije kroz zidove od modernog dela centra. Zapadno od zidova su Kolin Parlamenter (Parlament Hil) distrikt te Abrahamova zaravan.

Panoramom Kvebeka dominira ogroman hotel-dvorac Frontenak, smešten na vrhu Kap Dijaman. Hotel je uz terasu Diferin, šetalište duž litice, koja pruža pogled na reku Sen Loren.

Pored zamka Frontenak je kvebečka Bogorodična katedrala (fr. *Notre-Dame de Québec Cathedral*), matična crkva katoličke nadbiskupije Kvebek. To je prva crkva u Novom svetu koja je podignuta kao bazilika i ona je nadbiskupska crkva cele Kanade.

Terasa Diferin vodi prema obližnjoj Abrahamoj zaravni, mesto bitke u kojoj su Britanci preoteli Kvebek od Francuske, i citadela Kvebek, utvrđenje kanadskih oružanih snaga i sekundarna rezidencija saveznog vicekralja. Narodna skupšitna, zakonodavna ustanova provincije Kvebek, je takođe pored citadele.

Gornji grad je povezan strmim stepenicama i žičarom sa Donjim gradom, u kojem se nalaze mesta kao što su drevna Crkva Notr Dam de Viktoar, istorijski distrikt Pti Šamplen, luka i Muzej civilizacije. Lavalov univerzitet se nalazi u zapadnom delu grada, u opštini Sen Foj. Međutim, škola arhitekture Lavalovog univerziteta se nalazi u starom Kvebeku. Centralni kampus Univerziteta Kvebek se takođe nalazi u Kvebeku.

Grad Kvebek je poznat po svom Zimskom festivalu i proslavi Dana Svetog Žan-Batista.

Turističke atrakcije blizu Kvebeka uključuju vodopade Monmorensi i baziliku Sent An de Bopre.

Panorama Kvebeka

Gradovi pobratimi
-----------------

Kvebek se pobratimio sa gradovima:

* Bordo (Francuska)
* Kalgari (Kanada)
* Namur (Belgija)
* Sjan (Kina)

Kvebek ima sporazume o saradnji i prijateljstvu sa:

* Olbanijem (SAD)
* Kan (Francuska)
* Čangčuenom (Kina)
* Gvanahuatom (Meksiko)
* Liježom (Belgija)
* Montevideom (Urugvaj)
* Uagaduguom (Burkina Faso)
* Parizom (Francuska)
* Departmanom Rona (Francuska)
* Sankt Peterburgom (Rusija)

Vanjske veze
------------

***Québec (grad)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvaničan sajt grada Arhivirano 2006-08-16 na Wayback Machine-u
* Kvebek na GoogleMaps
* Zgrade Kvebeka
* Zvanični sajt turističke organizacije Kvebeka Arhivirano 2008-11-23 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Glavni gradovi kanadskih provincija i federalnih teritorija |
| --- |
| Glavni gradovi kanadskih provincija | 
* Victoria, BC
* Edmonton, AB
* Regina, SK
* Winnipeg, MB
* Toronto, ON
* Quebec, QC
* Fredericton, NB
* Halifax, NS
* Charlottetown, PE
* St. John's, NL

 |  |
| Glavni gradovi kanadskih federalnih teritorija | 
* Whitehorse, YT
* Yellowknife, NT
* Iqaluit, NU

 |
| Glavni grad | 
* Ottawa

 |