recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Heinrich Wilhelm von Freytag** (Estorf, 17. februar 1720 – Hannover, 2. januar 1798) bio je njemački oficir, najpoznatiji kao vrhovni zapovjednik hanoveranske vojske na početku Francuskih revolucionarnih ratova.

Rodom iz Vestfalije, karijeru je započeo kao kadet u Oldbenburgu 1737. godine. Sudjelovao je u Ratu za austrijsko nasljedstvo, uključujući bitku kod Fontenoya. Za vrijeme Sedmogodišnjeg rata je zapovijedao lakom konjicom i postao specijalist za tzv. "mali rat", a sudjelovao je u bitci kod Mindena. 

Kao jedan od najistaknutijih hanoveranskih zapovjednika, često je putovao u Britaniju, koja je tada sa Hanoverom bila u personalnoj uniji. Godine 1792. je, nedugo pred izbijanje Rata Prve koalicije, imenovan feldmrašalom i vrhovnim zapovjednikom. Na čelu hanoveranske vojske je sa kontingentom od oko 15.000 ljudi došao u Belgiju, gdje se stavio pod komandu britanskog vojvode od Yorka. Sudjelovao je u operacijama protiv francuskih snaga, uključujući opsadu Dunkerquea, kada su njegove snage kao tzv. "opservacijski korpus" blokirale prilaz gradu sa juga. 6. septmebra 1793. su te snage napadnute od francuske vojske pod generalom Houchardom, a što je dovelo do bitke kod Hondschootea; tada je Freytag bio ranjen i nakratko zarobljen. Iako je sljedeći dan oslobođen, njegovu je dužnost preuzeo grof Wallmoden. Ostarjeli Freytag, koga su njegovi britanski saveznici kasnije često krivili za svoj prvi značajniji poraz u ratu, se vratio u Hanover gdje je nekoliko godina kasnije umro.
Zastava Gantemale
Civilna zastava Gavtemale
**Zastava Gvatemale** je podeljena vertikalno na tri dela nebesko plave i bele boje. Bela pruga između dve plave odražava činjenicu da se Gvatemala nalazi između dva okena, Pacifika i Atlanskog okeana. Bela je takođe simbol čistoće.

Zastava potiče od zastave Ujedinjenih provincija Centralne Amerike koja se sastojala od horizontalnih puga plave boje.

U centru zastave se nalazi Grb Gvatemale na kojem se nalazi nacionalna ptica dugorepi kvecal kao simbol slobode. Osim toga na grbu vidimo i pergament sa datumom 15. septembar 1821 kada je ova zemlja dobila nezavisnost od Španije. Ukrštene puške su simbol spremnosti ove zemlje da se brani silom ako je to potrebno, kruna je simbol pobede a ukršteni mačevi simbol časti.

Ova se zastava koristi od 1871. godine.

***Zastava Gvatemale*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Zastave država Sjeverne i Srednje Amerike |
| --- |
| Afrika • Azija • Evropa • Južna Amerika • Oceanija |
| Države | 
* Antigva i Barbuda
* Bahami
* Barbados
* Belize
* Dominika
* Dominikanska Republika
* Grenada
* Gvatemala
* Haiti
* Honduras
* Jamajka
* Kanada
* Kostarika
* Kuba
* Meksiko
* Nikaragva
* Panama1
* Salvador
* Sjedinjene Američke Države
* Sveta Lucija
* Sveti Kristofor i Nevis
* Sveti Vincent i Grenadini
* Trinidad i Tobago1

 | Položaj Sjeverne AmerikePoložaj Sjeverne Amerike |
| Teritorije | 
* Američka Djevičanska ostrva
* Angvila
* Aruba
* Bermudi
* Britanska Djevičanska ostrva
* Grenland
* Gvadalupe
* Kajmanska ostrva
* Martinik
* Monserat
* Navasa
* Nizozemski Antili
* Portoriko
* Sveti Bartolomej
* Sveti Martin
* Sveti Petar i Mikelon
* Ostrva Turks i Caicos

 |
| 1 Područja koja su često smatrana dijelom Južne Amerike |
**Zabluda Svetog Sebastijana** je roman srpskog pisca Vladimira Tabaševića. Prvi put je objavljen 2018. godine od strane izdavačke kuće Laguna. Dobitnik je 65. NIN-ove nagrade za najbolji roman godine.

Naziv romana
------------

Autor je u svom intervjuu za RTS izjavio da se figura Svetog Sebastijana provlači kroz čitav roman. Prema hrišćanskoj legendi, Sveti Sebastijan je bio vođa Pretorijanske garde koji je progonio hrišćane, a zapravo je bio skriveni hrišćanin koji je prilikom progona ohrabrivao hrišćane da stradaju za svoju veru, verujući da će na taj način ojačati hrišćanstvo.

Tema romana
-----------

Roman problematizuje fenomen žrtve, koji se provlači kroz likove koji se sebe doživljavaju ujedno kao žrtve i kao pravednike.

Radnja
------

Roman se sastoji iz tri dela, u prvom delu dečak Karlo Savić iz mešovite srpsko-hrvatske porodice, govori o svom doživljaju rata i izbeglištvu. Drugi deo romana se nastavlja kroz priču o izbeglici i kriminalcu Dini, koji jedno vreme boravi u mentalnoj instituciji. Dino i Karlo su zapravo jedna te ista osoba. Treći deo govori o saradniku Službe državne bezbednosti koji po zadatku posmatra pozorišnu predstavu koju je organizovala Dinina poznanica na osnovu njegovih priča.

Izvori
------

1. ↑  „Dodeljeno priznanje za roman "Zabluda Svetog Sebastijana"" (sr). NOVOSTI. Arhivirano iz originala na datum 3.1.2021.. Pristupljeno 2021-01-03.
2. 1 2  Maribor, IZUM-Institut informacijskih znanosti. „Zabluda svetog Sebastijana :: COBISS+" (sr). plus.sr.cobiss.net. Arhivirano iz originala na datum 1.7.2020.. Pristupljeno 2021-01-03.
3. 1 2 3  „Zabluda Svetog Sebastijana - Vladimir Tabašević | Laguna" (sr). www.laguna.rs. Arhivirano iz originala na datum 28.10.2020.. Pristupljeno 2021-01-03.
4. 1 2  Serbia, RTS, Radio televizija Srbije, Radio Television of. „NIN-ova nagrada Vladimiru Tabaševiću za knjigu "Zabluda Svetog Sebastijana"". www.rts.rs. Arhivirano iz originala na datum 4.2.2020.. Pristupljeno 2021-01-03.
5. 1 2 3 4  „Književna kritika: Strela koja ne poleti". Portal Novosti. Arhivirano iz originala na datum 20.10.2020.. Pristupljeno 2021-01-03.

Spoljašnje veze
---------------

* Vladimir Tabašević, „Zabluda svetog Sebastijana‟: Tok ježika
**Zoe Zaucena** (*Zoe Zaoutzaina*; ? - maj 899) bila je bizantska carica, odnosno druga supruga cara Lava VI Mudrog. Bila je kćer Stilijanos Zaucesa, uticajnog birokrata na muževom dvoru.

Prema djelu *Theophanes Continuatus* prije udaje za cara bila je udana za inače opskurnog dvorskog službenika po imenu Teodor Gunijacices. Isti izvor navodi da je nakon muževe smrti (koja se pripisuje trovanju), postala careva ljubavnica. Prema Simeonu Metafrastu je ljubavna veza počela oko godine 889. U to je vrijeme car bio oženjen za svoju prvu suprugu Teofano. Oko godine 893. se Teofano povukla u manastir, a historijski izvori su nejasni oko toga da li je bila razvedena od Lava, odnosno da li je njeno povlačenje bilo dobrovoljno. U svakom slučaju, u tom je periodu njen otac dobio titulu jedinstvenu titulu *basileopator*. Godine 899. je umrla, iste godine kada i otac.

Imala je dvije kćeri - Ana (koja je umrla kao dijete) i Ana/Eudokija. Prema tekstu koji Christian Settipani pripisuje Nikoli Mistiku, potonja je bila predmet pregovora o zarukama za rimsko-njemačkog cara Luja Slijepog; Settipani smatra da je grof Charles-Constantin od Viennea bio njen sin.

Eksterni linkovi
----------------

* Her listing along with her husband in "Medieval lands" by Charles Cawley.


| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Teofano** | **bizantska carica**893/897–899 | Slijedi:**Eudokia Baïana** |
Koordinate: 44°45′39.8″N 20°31′58.1″E﻿ / ﻿44.761056°N 20.532806°E﻿ / 44.761056; 20.532806

Mali Mokri Lug
**Zabranska ulica** u Beogradu nalazi se u Velikom Mokrom Lugu pored samog autoputa Beograd–Niš u dužini od nekih 200 metara i predstavlja jednu od najstarijih ulica u istom mestu, deo je rimskog puta koji je vodio ka *Naissusu*. 

Prvi put nastanjena je srpskim stanovništvom 1806. godine[*nedostaje referenca*] nakon oslobođenja Beograda od strane Karađorđa[*nedostaje referenca*], stanovništvo se u to doba bavilo prodajom i proizvodnjom baruta[*nedostaje referenca*] za ustaničku vojsku što se i dan danas prepoznaje po ulici Barutana koja se nastavlja na Zabransku ulicu.

Po predaji današnjo stanovništvo se sastoji od tadašnjih ustanika, došlica iz okoline Prokuplja (selo Žitorađa), među kojima je učestalo prezime Marinković, jedno od najjstarijih, pa Pešić, Cvetković i Jakovljević a zatim i druga doseljena prezimena posle Drugog svetskog rata.

Povezano
--------

* Veliki Mokri Lug, Beograd
* Spisak ulica Beograda
**Srednjovjekovna crkva u Razićima kod Konjica**, Bosna i Hercegovina, otkrivena je tokom arheoloških iskopavanja, koja je vršio Zemaljsk muzej u Sarajevu 1956. godine. Istraživačke radove na lokalitetu "Crkvina" vršio je Marko Vego, a učestvovali su Dimitrije Sergejevski, Pavao Anđelić i preparator Ante Kućana od 05. do 10. avgusta 1956. godine.

Selo Razići u XIII i sve do početka XV v nalazilo se u Župi Kom, gdje su oblasni gospodari bili Sankovići. Oni su slavili sv. Đurđa i sv. Mihajla arhanđela, pa nije isključeno da su oni sačuvali staru tradiciju i da je crkva u Razićima bila posvećena upravo navedenim svetiteljima.

Opis
----

U svom izvještaju sa istraživanja, Marko Vego je naveo da je dio materijala pohranjen u Zemaljskom muzeju, a dio na lokalitetu.

Zidovi su građeni većim dijelom od isječenih oblutaka, ponešto i od lomljenog kamena (pod). Radove su vjerovatno izvodili domaći majstori. 
Blokovi krečnjaka bili su upotrijebljeni za prag, dovratnike i nadvratnike. Lapor (miljevina) bio je upotrijebljen tamo gdje je bio potreban pravilan oblik, npr. za ambon, za pluteje, za pilastre i za druge ornamentirane komade. Malter je bio upotrijebljen u većim količinama (sudeći po ostacima). Zidovi su iznutra bili omalterisani. Krov je bio od drveta. Prostor s vanjske strane crkvenih zidova bio je kaldrmisan sa svih strana. Svi profilirani fragmenti, osim portala, kao i oni sa ornamentom, nose karakteristike rustične romanike.

Srednjovjekovna crkva je bila jednobrodna, sa polukružnom apsidom. Dimenzije bez apside iznose 11,07 x 5,93 m. Orijentirana je prema istoku. Unutrašnjost crkve je bila podijeljena u tri prostorije: narteks, naos (lađa), prezbiterij (svetište).

Jedan kameni dovratnik i jedan kameni nadvratnik ležali su ispred crkvenih vrata od kojih je jedan bio duži, a drugi kraći. Nadvratnik je dug 200 cm, širok 50 cm, debeo 24 cm. Na vanjskoj površini ima četiri profilirana žlijeba.

U nišama je pohranjen dio ljudskih koščica koje su prema smještaju, po crkvenim pravilima, porijeklom od jednog ili dva svetitelja ili mučenika. Prilozi pjevčeve glavice i voćnih sjemenki ukazuju na stari slavenski običaj.

Literatura
----------
**Sesquilé** je općina od 12,645 stanovnika i grad od 3,425 st. u sredini Kolumbije u Departmanu Cundinamarca.

Geografija
----------

Sesquilé leži u planinama Kolumbijskih Istočnih Kordiljera na nadmorskoj visini od 2,678 m udaljen 45 km sjeveroistočno od Bogote.

Na terenu općine nalazi se poznato jezero Guatavita iz legende o El Doradu i akumulacijsko jezero Tominé.

Općina je stočarsko-ratarski kraj, poznat po proizvodnji krumpira, cvijeća i mlijeka na velikim farmama.

Historija
---------

Njegovo ime na jeziku Chibchan znači *Topla voda*, a to je vjerojatno zbog brojnih termalnih izvora u okolici.

Mjesto je osnovao 1600. sudac Luis Enríquez. Prilikom skupljanja poreza 1779. napravljen je i prvi popis stanovništva, zabilježeno je da ima 728 Chibcha indijanaca i 824 španjolskih kolonista.

Sesquilé je poznat po brojnim slaništima po kojima su još indijanci skupljali sol. Zbog tog je početkom 19. vijeka angažiran njemački mineralog *Jacobo Wiesner*, da napravi detaljnu kartu tih slaništa i procjeni njihov kvalitet. Koncesiju za eksploataciju te soli dobila je *Compañía Elaboradora de Sales de Sesquilé* - 1862. nakon tog joj je koncesija produžavana 1867. i 1891. Od 1931. tom firmom upravlja *Banco de la República*.

Najpoznatiji objekt u mjestu je neobarokna župna crkva, građena od 1930. do 1960.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Sesquilé Municipality in Colombia*" (engleski). City population. Pristupljeno 1.12.2022.
2. 1 2 3 4  „*Sesquilé Urban Center*" (engleski). City population. Pristupljeno 1.12.2022.
3. 1 2 3 4  „*Información del Municipio*" (španjolski). Alcaldía de Sesquilé. Pristupljeno 1.12.2022.
4. 1 2 3 4  „*Pasado, Presente y Futuro* "(španjolski). Alcaldía de Sesquilé. Pristupljeno 1.12.2022.

Vanjske veze
------------

***Sesquilé*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada* (`es`)
**Simptomi prestanka uzimanja benzodiapina** su skup posledica koji se javljaju nakon što osoba, koja je koristila benzodiapine, razvije fizičku zavisnost, a zatim prestane da ih uzima ili naglo smanji dozu. Ovo je najčešće popraćeno ozbiljnim smetnjama u spavanju, razdražljivošću, povećanom tenzijom i anksioznošću, napadima panike, a javlja se i podrhtavanje ruku, znojenje, poteškoće u koncentrisanju, konfuzije, problemi sa pamćenjem, povraćanje i nadimanje, glavobolja, bolovi u mišićima, a moguće su halucinacije, psihoze i suicid. Takođe, ovi simptomi su značajni u načinu na koji rastu i opadaju, varirajući u jačini iz dana u dan ili iz nedelje u nedelju umesto da ravnomerno tokom vremena opadaju.

To je potencijalno ozbiljno stanje, kompleksno je i često vremenski dugo. Svaki dugoročni korisnik benzodiapina ne mora da oseti posledice nakon prestanka, ali će to po dosadašnjim istraživanjima obično imati oko 50% korisnika. Dugoročnim korisnicima smatraju se svi oni koji su benzodiapine koristili duže od 1-3 meseca. 

Prestanak uzimanja benzodiapina je sličan prestanku uzimanja alkohola ili barbiturata. To znači ozbiljne posledice po život kao što su iznenadni napadi (srčani ili epileptički) koji se posebno mogu javiti u slučaju naglog prekida uzimanja ili preterano velikog smanjenja doze. Verovatnoća javljanja ovih simptoma se može značajno smanjiti, tako što će se postepeno smanjivati doza uzimanja lekova.
Hronično uzimanje benzodiapina može dovesti do promena u nervnom sistemu što će imati za posledicu toleranciju na lekove i zavisnost. Nakon prestanka uzimanja ili preteranog smanjenja doze javlja se tzv. *rebound effect* koji se manifestuje po simptomima koji su po ozbiljnosti čak jači nego pre prvog uzimanja lekova.

Posledice prestanka uzimanja barbiturata, benzodiapina ili alkohola u nekim slučajevima mogu biti opasnije nego prestanak uzimanja opijata – što je detaljno objašnjeno u Ashton Manual-u uzimajući u obzir dvanaestogodišnje kliničko ispitivanje.

Znaci i simptomi
----------------

Početak javljanja simptoma može se desiti nakon nekoliko dana ili nedelja od prestanka uzimanja, u zavisnosti od toga da li se radilo o benzodiapinima sa relativno kratkim poluživotom (alprazolam, bromazepam itd.) ili dugim poluživotom (diazepam, nordazepam itd.). Benzodiapini sa dugim poluživotom imaju dugotrajno dejstvo (do 200h, tj. preko 7 dana).

Prevencija
----------

Prema savetima British National Formulary medicinskog priručnika, najbolji način prestanka uzimanja benzodiapina je postepeno, kroz duži vremenski period. Za odvikavanje savetuje se uzimanje benzodiapina sa dugim poluživotom kao što su diazepam ili hlordiazepoksid kako bi se umanjila mogućnost javljanja tzv. *rebound efekta*.
**Yorkshire i Humber** (engleski: *Yorkshire and the Humber*) je jedna od 9 službenih engleskih regija u kojoj živi 5,360.027 
stanovnika, na površini od 15.420 km².

Yorkshire i Humber je po površini peta, a po stanovništvu sedma engleska regija.

Geografija
----------

Regija se nalazi na sjeveroistoku Engleske, uz obalu Sjevernog mora. Teritorij regije prostire se najvećim dijelom po historijskoj grofoviji Yorkshire (South Yorkshire, West Yorkshire, East Riding of Yorkshire sa gradom Hull), uz metropolitansku grofoviju North Yorkshire sa gradom York, i po unitarnim jedinicama North Lincolnshire i North East Lincolnshire. Yorkshire i Humber je svoju regionalnu administraciju (komitete) raspustio 22. jula 2010. pa zapravo njegova regionalna administracija više praktički i ne funkcionira.

Izvori
------

1. ↑  „United Kingdom: Yorkshire and the Humber" (engleski). City population. Pristupljeno 20. 9. 2016.
2. ↑  „Government Office for Yorkshire and The Humber" (engleski). web archive. Arhivirano iz originala na datum 2011-09-02. Pristupljeno 20. 9. 2016.

Vanjske veze
------------

***Yorkshire i Humber*** na Wikimedijinoj ostavi

* Government Office for Yorkshire and The Humber (`en`)

| * p
* r
* u
Ujedinjeno Kraljevstvo Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Sjeverne Irske |
| --- |
| 
* Engleska
* Wales
* Škotska
* Sjeverna Irska

 |
| Engleske regije | 
* Istočna Engleska
* Istočni Midlands
* London
* Sjeveroistočna Engleska
* Sjeverozapadna Engleska
* Jugoistočna Engleska
* Jugozapadna Engleska
* Zapadni Midlands
* Yorkshire i Humber

 |
**Vojni muftiluk**, muftijstvo je Islamske zajednice koje djeluje na području Bosne i Hercegovine. Sjedište muftijstva je u Sarajevu. Trenutačni muftija je Hadis ef. Pašalić (od 2014.).

Povijest
--------

Protokol o organiziranju i funkcioniranju vjerske službe muslimana u Federalnom ministarstvu odbrane i Vojsci Federacije Bosne i Hercegovine, potpisan 25. septembra 1999. godine. Danas je Vojni muftiluk integriran u sve sfere odbrane, uspostavljen u skladu sa standardima vjerskih službi modernih vojski, spreman za nove izazove u multireligijskom i multinacionalnom kolektivu, te je postao nezaobilazna cjelina u sustavu odbrane Bosne i Hercegovine. 

Imamska služba u Vojnom muftiluku brine o vjerskom životu muslimana angažiranih u organizacionim jedinicama Ministarstva odbrane BiH i Oružanih snaga Bosne i Hercegovine. Poslovi vojnih imama čuvaju tradiciju imamskog poziva prema organizacionoj strukturi Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini i standardima vojne vjerske službe NATO-a.

Muftije
-------

*Glavni članak: Muftija*

| # | Ime i prezime | Mandat započeo | Mandat završen | Napomene |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | Ismail ef. Smajlović | 1999. | 2014. |  |
| 2. | Hadis ef. Pašalić | 2014. | *Trenutačno* |  |

Organizacija
------------

Vojni muftiluk je organiziran kao: Ured vojnog muftije, ured glavnog imama, ured brigadnog imama i ured bataljonskog imama.

Spoljašnje veze
---------------

* Službene stranice Vojnog muftiluka

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| p • r • uIslamska zajednica u Bosni i Hercegovini |
| --- |
|  |
| **Muftijstva** | • Banjalučki muftiluk • Bihaćki muftiluk • Goraždanski muftiluk • Mostarski muftiluk • Sarajevski muftiluk • Travnički muftiluk • Tuzlanski muftiluk • Vojni muftiluk • Zenički muftiluk • |
|  |
| **Mešihati** | • Islamska zajednica u Hrvatskoj • Islamska zajednica u Republici Sloveniji • Islamska zajednica u Srbiji (Beogradski muftiluk • Novosadski muftiluk • Preševski muftiluk • Sandžački muftiluk) • |
|  |
| **Dijaspora** | • Islamska zajednica Bošnjaka u Australiji • Islamska zajednica Bošnjaka u Zapadnoj Evropi • Islamska zajednica Bošnjaka Sjeverne Amerike • |

 |
Pyrrhula pyrrhula
**Zimovka** (lat. *Pyrrhula pyrrhula*) ptica je koja pripada porodici Zeba (lat. Fringillidae), redu Vrapčarki (lat. Passeriformes).

U Hrvatskoj se još naziva **kimplin, zimovka, gimpla, zimnica**…

Opis
----

Zimovka je velika od 14,5 do 16 cm. Leđa su joj svijetlo siva. Glava, vrat, rep i krila su izrazito crna. Kod mužjaka su prsa crvena, a kod ženki sivo-smeđa. Zimovka ima prodoran, duboki zvižduk "dju", koji je osnova tihog, škriputavog, često trosložnog zviždukovog pjeva. Za razliku od ostalih zeba, zimovke ne pjevaju lijepo.

Prehrana
--------

Odrasle zimovke hrane se sjemenjem mesnatog voća i biljaka, te pupoljcima i mladim izbojcima koje pronalaze u šumama, šikarama i voćnjacima. Roditelji svoje ptiće hrane beskralježnjacima.

Razmnožavanje
-------------

*Pyrrhula pyrrhula europoea*
Zimovke uglavnom svoje gnijezdo grade 1-2 m od tla, u grmlju, živici, niskom raslinju ili niskim granama smreke ili jele. Sezona parenja traje od početka svibnja do sredine srpnja i u tom periodu jedan par može napraviti i do tri legla. Po svakom leglu ženka snese 4-5 jaja koja su svijetlo plava s tamnocrvenim točkicama. Na jajima leži 13-15 dana. Kada se nakon 13-15 dana izlegnu ptići, roditelji ih hrane kukcima i sjemenjem. Dok ženka leži u gnijezdu, mužjak ju hrani, a kasnije kada ptići ojačaju, i mužjak i ženka ih nastavljaju hraniti.

Ponašanje
---------

Zimovke se najčešće grupiraju u parove ili u manja obiteljska jata koja u proljeće mogu imati i do pedesetak jedinki. Najčešće se nalaze u šumama i rijetko ih se može vidjeti na tlu. Ako borave u blizini voćnjaka, hrane se mladim pupovima te vrlo često naprave velike štete. Ukoliko se razmnože, može se dogoditi da unište cijeli urod na nekom području.

Seoba
-----

Većina zimovki se seli tijekom godine. Za vrijeme oštrih i hladnih zima, zimovke se sa sjevera i hladnijih krajeva sele se u niže i južnije krajeve.

Rasprostranjenost
-----------------

Rasprostranjene su po cijeloj Europi i Aziji. Najčešće obitavaju u crnogoričnim i mješovitim šumama. Iznimka su Engleska i Japan gdje najčešće obitavaju u bjelogoričnim šumama, ali i blizu voćnjaka i vrtova koje se nalaze pored šume.

Vanjske poveznice
-----------------

***Zimovka*** na Wikimedijinoj ostavi
**Vojni čin** označava rang/položaj u vojnoj hijerarhiji, s kojim su povezane određene dužnosti, odgovornosti i prava.

Sustav rangiranja gotovo je identičan svuda u svijetu, iako postoje brojne razlike, npr. u broju stupnjeva pojedine kategorije, nazivima pojedinih činova, što uzrokuje probleme prilikom prevođenja.

Za svaki čin je obično propisana i posebna oznaka, s kojom se taj čin vizualno predočava. Oznake činova u pravilu se nalaze na posebnim trakama na ramenima odore (epolete), ili su prišivene na prsnom dijelu odore (obično kod radne uniforme), a u mornarici i na rukavima odore. 

Vojni činovi se obično dijele na:

* **činove za vojnike, mornare i kadete**
* **podoficirske/dočasničke (viši i niži)**
* **oficirske/časničke (viši i niži)**
* **generalske ili admiralske**

Moguće su još i podjele na:

* **činove u kopnenoj vojsci**
* **činove u ratnom zrakoplovstvu** - obično identični činovima kopnene vojske
* **činove u ratnoj mornarici**

Sistem rangiranja, osim u oružanim snagama, postoji još i u policiji, vatrogastvu i civilnoj zaštiti, pravosudnoj policiji, upravi zaduženoj za sigurnost plovidbe (lučke kapetanije), obalnoj straži i slično.

Najčešći činovi u kopnenim vojskama
-----------------------------------

* Kaplar
* Narednik
* Poručnik
* Kapetan
* Major
* Pukovnik
* General

V. također
----------

* Činovi Hrvatske vojske
* Činovi izraelske vojske
* Činovi u oružanim snagama SFRJ

***Vojni čin*** na Wikimedijinoj ostavi
Koordinate: 41° 17′ 08" SGŠ, 22° 40′ 48" IGD

**Sevendeklija** (mak. *Sevendekli*, tur. *Sevindikli*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Sevendeklija je naselje u okviru opštine Dojran.

Prirodni uslovi
---------------

Sevendeklija je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Grčkom (6 km istočno od sela). Od najbližeg grada, Đevđelije, naselje je udaljeno 45 kilometara severoistočno.

Naselje Sevendeklija se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Naselje je položeno u južnoj podgorini planine Belasice, na približno 390 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Sevendeklija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 3 stanovnika. 

Većinsko stanovništvo u naselju su Turci (100%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je islam.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* dojran-info.com Zvanična stranica opštine Dojran

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Dojran |
| --- |
| **Stari Dojran** • 
Durutlija • 
Đopčelija • 
Kurtamzalija • 
Nikolić • 
Novi Dojran • 
Organdžalija • 
Sevendeklija • 
Sretenovo • 
Furka • 
Crničani • 
Čaušlija • 
Džumabos |
**Rudolf Tenies** bio je arhitekta, rođen 1869 u Ljubljani, a umro 1929. godine. Završio je Akademiju likovnih umjetnosti, Arhitektonski odsjek. Bio je član Društvo inžinjera i arhitekata u Slavoniji i Hrvatskoj 1897. Nakon toga dolazi u Sarajevo i postaje član Tehničkog kluba u Sarajevu.
Od 1904. Radio je u građevinskom odjeljenju Zemaljske vlade u Sarajevu. Za civilnog arhitektu za Bosnu i Hercegovinu postavljen je 1910. Od 1918 seli se u Ljubljanu gdje je sa bratom osnovao građevinsku firmu Obnova.

Svoja najbolja djela Tenies je ostvario u duhu secesije. Gotovo sve njegove građevine karakteriše statična i simetrična kompozicija masa, a ritmizaciju pročelja postiže koncentracijom dekorativne plastike. Repertoar dekorativnih elemenata je raznolik – od geometrijske stilizacije do baroknih kartuša. Rađen je različitim materijalima i tehnikama. U odnosu na druge, Tenies je kao arhitekt svojim djelima uvijek davao nešto od skulpturalnosti i plastičnosti ujedinjenih sa konstruktivno prostornim i funkcionalnim sadržajima. Njegova djela se ističu i prepoznaju po snažnijoj arhitektonskoj artikulaciji pročelja zgrade, po bogatijoj profilaciji krovnih dijelova koji kod njega zaslužuju naziv pete fasade. Više nego iko iz njegove generacije arhitekata on je skulptor i pjesnik u arhitekturi. Njegovi kasniji radovi oslobođeni su u potpunosti historicizma.

U njegovoj arhitekturi iz dvadesetih godina XX stoljeća, primarni činilac postaje funkcija, te se po tome može smatrati jednim od začetnika rane moderne arhitekture u Bosni i Hercegovini.

Ostvarenja
----------

* Osnova za morsko kupalište u Crikvenici 1896. Projekat je predstavljen na milenijumskoj izložbi u Budimpešti 1896.
* Zgrada srpsko-pravoslavne mitropolije u Sarajevu 1898. god.
* Enterijer istočne dvorane u Narodnom pozorištu u Sarajevu 1900. god.
* Kasarna na Bistriku
* Škola u Banjoj Luci 1900.
* Nekoliko stambenih zgrada u Sarajevu i jedna u Foči
* Gradsko kupatilo u Mostaru 1911.
* Salomova palata u Sarajevu 1911. god. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH
* Banka na Obali 1913. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine
* Dvor Zvorničko-tuzlanske eparhije, koautor sa Karlom Paržikom i Josipom Pospišilom.

Literatura
----------

* Krzović, Ibrahim (2004). *Arhitektura secesije u Bosni i Hercegovini*. Kulturno naslijeđe, Sarajevo.
*Za ostale upotrebe, v. Wolfsberg.*

**Wolfsberg** (slovenski: *Volšperk* ili *Volčji breg*) je grad na jugu Austrije od 25,083 stanovnika, on je i administrativni centar Okruga Wolfsberg.

Geografske karakteristike
-------------------------

Wolfsberg leži na jugu Koruške u dolini rijeke Lavant, u podnožju masiva Koralpe.

Historija
---------

U samom gradu i okolici pronađeno je puno nalaza iz brončanog (Halštatska kultura]]) i rimskog doba. Tim krajem od 11. vijeka vladaju Babenbergovci, Wolfsberg je status grada dobio 1331.

Za srednjeg vijeka vinogradarstvo je bilo najvažniji prihod grada, a kasnije izrada i trgovanje željeznom robom. 
Grad je tek od 1759. postao dio Austrije.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost Wolfsberga je kasnoromanička parohijska crkva (prvi put dokumentirana 1216), to je trobrodna bazilika s romaničkim portalom (oko 1240.) i gotičkim i ranobaroknim dogradnjama, gotičkim korom i kasnogotičkom kapelom sv. Katarine.

Pored tog to je i zamak podignut na brežuljku (prvi put dokumentiran 1178. kao vlasništvo biskupije Bamberg), proširen u 16. vijeku, i nesretno restauriran u duhu historicizma između 1846. - 1853. i zamak Bayerhofen (dograđen u drugoj polovici 16. vijeka) s arkadama u dvorištu (oko 1560. - 1565.).

Pored grada leže dvorci Silberberg (16. vijek), Reideben renesansna građevina podignuta oko 1550. i ruševine 
zamka Moosheim iz 16. vijeka.

Privreda
--------

Industrija Wolfsberga proizvodi cipele, tekstil, metalne konstrukcije i predmete, a dosta zaposlenih radi u tercijarnom sektoru i građevinarstvu.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Njemačka, Herzogenaurach
* Mađarska, Várpalota

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Kärnten" (engleski). City population. Pristupljeno 24. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Wolfsberg*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 24. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Wolfsberg (Koruška)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Wolfsberga* (`de`)
**Srećko Albini** (rođen: ***Felix Albini***) (Županja, 10. 12. 1869 - Zagreb, 18. 4. 1933), znameniti austro-ugarski i jugoslavenski kompozitor i dirigent.

Biografija
----------

Srećko Albini je rođen u Županji 10. 12. 1869 godine u židovskoj obitelji. Gimnaziju i trgovačku školu polazio je u Grazu i Beču. Za boravka u Beču, od 1902 do 1909, posvetio se skladateljskom radu. Karijeru je započeo kao dirigent Gradskoga kazališta u Grazu. Bio je direktor zagrebačke "Opere", te je pod njegovim vodstvom uz angažman novih snaga bio proširen repertoar. Bio je vrstan je organizator, te su se u njegovo vrijeme izvodili niz novih naslova klasičnoga repertoara i nova djela hrvatskih autora. U zagrebačkoj Operi djelovao je kao dirigent od 1895 do 1902, te direktor od 1909 do 1919 godine. Utemeljio je "Autoru centralu" koja je zastupala domaće i inozemne skladatelje te neke dramske pisce. Kao skladatelj najviše je bio poznat po operetama s kojima je nastavio Zajčevu tradiciju. Skladao je u duhu bečke klasične operete i francuskih glazbenih vodvilja, a u neka djela je unio i elemente nacionalne glazbe Hrvatske, posebno slavonske motive u opereti *Barun Trenk*. U Zagrebu je vodio autorskopravno zastupništvo, ravnao simfonijskim koncertima, aktivno sudjelovao u radu "Matice hrvatskih kazališnih dobrovoljaca" kao predsjednik od 1926, te je bio i jedan od osnivača "Društva prijatelja kazališta".

Djela
-----

* Karišik za mješoviti zbor iz opere Maričon - Zagreb, (1903)
* Barcarole aus der Operette Der Nabob - Beč, (1906)
* Baron Trenck - Beč, (1908)
* Die Barfusstänzerin - Leipzig, (1909)
* Pjesme - Zagreb, (1917)
* Die Kleine Baronesse - Beč, (1928)
* Davno … Pjesma Lidije iz II čina operete »Barun Trenk« - Zagreb, (1932)
* Ej, kod nas vam u Indiji, kuplet - Zagreb
* Maričon - Zagreb, Beč
* Na Plitvička jezera - Zagreb
* Oproštaj - Beč
* Zwei Walzer für das Pianoforte - Graz

Vanjske veze
------------

* LZMK – Hrvatska enciklopedija: Albini, Srećko (Felix)
* Proleksis enciklopedija Online: Albini, Srećko
* Katalog Knjižnica grada Zagreba – Albini, Srećko (popis djela)
* IMSLP – Petrucci Music Library / Category:Albini, Felix (note)
**Whitworthova puška** engl.  je sporometna puška sprednjača koju je dizajnirao britanski oružar Sir Joseph Whitworth, najpoznatija po korištenju u američkom građanskom ratu.

Njena je specifičnost u odnosu na ostale puške tog vremena bio u osmerokutnom obliku cijevi, za koje je Whitworth vjerovao da predstavljaju bolje rješenje u odnosu na cijevi tadašnjih žljebuša. Samu je pušku namijenio britanskoj vojsci, i to kao zamjenu za pušku Pattern 1853 Enfield koja je pokazala određene slabosti u nedavnom Krimskom ratu. Godine 1857. se prilikom testova pokazala superiornijom u odnosu na Enfield, prije svega po izuzetnom dometu - mogla je pogoditi metu na 1800, u odnosu na Enfieldovih 1300. Britanska vlada je, međutim, odbila nardužbu jer su cijevi Whitworthovih pušaka bile teže za održavanje, a samo oružje skuplje od Enfielda. 

Whitworthu je, pak, godine 1860. veliku reklamu dala kraljica Victoria pogodivši centar mete sa udaljenosti od 300 m na skupu Nacionalnog streljačkog udruženja u Wimbledonu. Već sljedeće godine je izbijanje građanskog rata u SAD donijelo novog kupca u obliku južnjačke Konfederacije. Južnjaci su puške obično dijelili posebno izvježbanim i odabranim strijelcima koji su pratili redovne pješadijske jedinice; njihova je svrha bila, poput snajpera, gađati neprijateljsko ljudstvo, najčešće posade artiljerijskih oruđa, sa velike udaljenosti. Manji broj je bio opremljen sa za tadašnje standarde prilično modernim teleskopskim nišanima. 9. maja 1864. je, prilikom bitke kod Spotsylvanije, jedan od tih strijelaca, prema često citiranim navodima, pogodio i smrtno ranio sjevernjačkog generala Johna Sedwigka netom nakon što je on svojim ljudima rekao "Ne mogu pogoditi slona sa ove udaljenosti".

Izvori
------

1. ↑  "Minutes of proceedings of the Institution of Civil Engineers, Volume 19" By Institution of Civil Engineers (Great Britain)
2. ↑  "The gun and its development" By William Wellington Greener

* Article on americancivilwar.org.uk Arhivirano 2011-09-27 na Wayback Machine-u
**Yoshidina doktrina** je naziv za strategiju, odnosno vanjsku politiku vlade Japana koja se iskristalizirala u periodu nakon Drugog svjetskog rata te se provodila tokom Hladnog rata, a u manjoj mjeri se primjenjuje do današnjeg dana. Ime je dobila po premijeru Shigeruu Yoshidi, za vrijeme čijeg je mandata 1951. godine sklopljen Sporazum u San Franciscu koji će uz prethodno doneseni Ustav 1947. godine, kao i njegov znameniti čl 9 predstavljati njegove formalne temelje. Osnov doktrine je bilo čvrsto savezništvo sa SAD, koje je pružanje teritorija za vojne baze, odnosno logističke, političke i druge podrške Amerikancima, koji su zauzvrat trebali braniti Japan od moguće invazije ili pokušaja izvoza komunističke revolucije iz susjednih SSSR i komunističke Kine; sa druge strane je pacifistička odredba novog Ustava prema kojoj se nakon rata obnovljena japanska vojska, eufemistički proglašena "snagama samoobrane" više nije smjela koristiti izvan japanskih granica, omogućila da Japan u odnosu na druge zemlje više ne mora ulagati značajna sredstva u obranu, te ih je umjesto toga uložio u razvoj industrije i infrastrukture, koji je već 1950-ih doveo do spektakularnih rezultata kasnije poznatih kao japansko ekonomsko čudo. Yoshidinu su doktrinu, u većoj ili manjoj mjeri, nastavili primjenjivati svi njegovi nasljednici.

Vidi još
--------

* Fukudina doktrina
**Villarrica** (španjolski: *Lago Villarrica*) je glacijalno jezero na jugu Čilea u Regiji Araucanía.

Karakteristike
--------------

To jezero površine 176 km², leži na nadmorskoj visini od 220 metara na rubu Centralne doline.

Jezero Villarrica ima formu izdužene elipse koja se proteže u smjeru istok-zapad 23 km, a široka je 11 km.
Svoje porijeklo duguje terminalnoj moreni iz posljednjeg ledenog doba.

Vodom ga pune rijeke Pucon i Liucura koje uviru sa istoka, a otječe rijekom Tolten na zapadu kod grada Villarrice.

Na jezeru postoji samo jedan nenaseljeni otok - Aillaquillén, dijametra 300 m, koji leži 7,2 km od grada Villarrica.
Temperatura vode ljeti se kreće od 19 °C do 22 °C, a zimi oscilira između 9 °C i 10 °C, što mu omogućuje da se pročisti.

Historija
---------

Prvi evropljanin koji je došao do jezera bio je 1551. bio je španjolski konkvistador Pedro de Valdivia.

Danas je poznata turistička destinacija, sa dva resorta Villarrica i Pucón i polazna točka za obilazak Vulkana Villarrica, i nešto udaljenijeg Nacionalnog parka Villarrica.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9   „Información sobre Volcán Villarrica" (španjolski). Municipalidad de Villarrica. Pristupljeno 11.12.2020.

Vanjske veze
------------

***Villarrica (jezero)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Lago Villarrica* (`es`)
Moderan trotinet u upotrebi
**Trotinet** ili **romobil** je vrsta ličnog prevoznog sredstva koje naročito upotrebljavaju djeca, kao igračku. To je nisko postavljena ravna površina montirana na dva ili više točkova, sa upravljačem na jednom kraju „daske", a pokreće se prvenstveno vlastitom snagom korisnika, odgurivanjem nogom o tlo.

Uobičajen moderan trotinet izrađen je od metala, često od aluminijuma. Površina za stajanje je uska, a trotinet je preklopiv kod spoja upravljača sa površinom za stajanje. Postavljaju se uglavnom samo dva točka, po jedan na svakom kraju „daske". Točkovi su izrađeni od pune gume ili sličnih modernih industrijskih materijala. Bez obzira na moderan izgled trotineta, postoje razni oblici. Neki trotineti imaju veće točkove i upravljač takav da su prilično slični biciklu. Drugi imaju tri ili četiri točka, postavljena uglavnom zbog veće stabilnosti korisnika. 

Trotinet je bio naročito popularan u prvoj polovini 20. vijeka. Nekoliko decenija poslije zainteresovanost je bila smanjena, da bi u devedesetim godinama 20. vijeka ponovo postao popularan.

Razlika između trotineta i sličnih sredstava za prevoz
------------------------------------------------------

Trotinet sličan biciklu
* Glavna razlika između bicikla i trotineta je pogon, koji se kod trotineta vrši odgurivanjem nogom o tlo.

* Glavna razlika između trotineta i skejtborda je upravljač, kojim se na trotinetu može vršiti i oštrije skretanje, a koji olakšava i održavanje ravnoteže. Na skejtbordu ne postoji sličan upravljač.

Romobil
-------

Iako je izraz **romobil** sinonim za **trotinet**, u Srbiji on često podrazumijeva posebnu vrstu trotineta koji ima ugrađenu i neku vrstu dodatnog pogona, kao električni ili mali benzinski motor.

Izvori
------

1. ↑  *Leksikon stranih reči i izraza*, Milan Vujaklija

***Trotinet*** na Wikimedijinoj ostavi
**Spolna**, **spolno prenosiva** ili **venerična bolest** (ponekad poznata pod engleskom skraćenicom *STD*) je naziv za zaraznu bolest koja se prenosi putem seksualnog odnosa koji može biti oralni, vaginalni i analni.

Iako su različite forme spolnih bolesti bile poznate kroz historiju, na njih je zapadna medicina počela obraćati veću pažnju tek nakon otkrića Amerike i epidemije nove, dotada nepoznate bolesti poslije nazvane sifilis.

Obuhvaćaju pedesetak bolesti i sindroma, uzrokuju ih mikroorganizmi, bakterije i virusi, a prenose se uglavnom razmjenom tjelesnih tekućina (sjemenom, vaginalnom tekućinom i krvlju). Neke od spolnih bolesti prenose se i poljupcem poput herpesa, humanog papiloma virusa (HPV), a ni pravilno korištenje kondoma tijekom vaginalnog ili analnog odnosa ne smanjuje opasnost od tih bolesti. Također i kod oralnog seksa postoji mogućnost od prijenosa spolnih infekcija.

Tipovi i njihovi patogeni uzročnici
-----------------------------------

### Bakterijske spolno prenosive bolesti

* Klamidija (*Chlamydia trachomatis* )
* *Gardnerella vaginalis*
* Gonoreja (*Neisseria gonorrhoeae* )
* Sifilis (*Treponema pallidum* )
* Granuloma venereum (*Granuloma inguinale* ili *Calymmatobacterium granulomatis* )
* Lymphogranuloma ingvinale (*Lymphogranuloma venereum*  LGV) (*Chlamydia trachomatis* serotipovi L1, L2 i L3)
* Meki čankir (*Haemophilus ducreyi* )
* Mikoplazme (*Ureaplasma urealyticum* i *Mycoplasma hominis* )

ja

### Virusne spolno prenosive bolesti

* Hepatitis (HAV, HBV, HCV, HDV, HEV)
* SIDA ili AIDS (HIV)
* Humani papiloma virus (HPV)
* Genitalni herpes (tip HSV 1 i tip HSV 2)

  

### Paraziti

* Stidne uši (*Phthirus pubis* )

* Svrab (*Sarcoptes scabiei* )

  

### Gljivice

* Kandidijaze (*Candida albicans* , *Candida glabrata* )

  

### Protozoe

* Trihomonijaza (*Trichomonas vaginalis* )

Vanjske poveznice
-----------------

* SezaM Arhivirano 2006-01-17 na Wayback Machine-u
* PLIVAzdravlje Arhivirano 2006-01-28 na Wayback Machine-u
Gljiva *Phycomyces* ispoljava fototropizam
Primjer gravitropizma korijenovog sistema, u ostacima podruma jedne rimske vile u Arheološkom parku u Italiji
Uspravljanje izdanaka kadulje koji se zbog pozitivnog fototropizma uvijaju u obliku U, prema gore
**Tropizmi** (grč. τρόπος - *tropos* = smjer, usmjerenje) su pokreti biljaka i/ili njihovih organa koji su izazvani jednostranim stimulansima, a nastaju nihovim savijanjem prema izvoru podražaja. Ovakvi pokreti razlikuju se od nastija, kod kojih smjer pokreta ne zavisi od smjera podražaja, već o građi organa. Savijanje u smjeru izvora draži označava se kao pozitivni (+), a u suprotnom smjeru kao negativni (–) tropizam; savijanje prema smjeru podražaja, pod izvjesnim uglom je plagiotropizam. Takvo savijanje je obično posljedica različitog intenziteta rasta jedne strane organa, a rijetko zbog promjene turgora.

Prema prirodi izvora podražaja, razlikuju se:

* fototropizam, izazvan jednostranim osvjetljenjem,
* geotropizam/gravitropizam, rast pod uticajem sile Zemljine teže, odnosno gravizacije,
* hemotropizam, usmjeren djelovanjem neujednačene raspodjele nekih otopljenih ili plinovitih tvari,
* hidrotropizam, pokreti korijena i/ili drugih organa prema područjima različitog parcijalnog pritiska voode.
* tigmotropizam, izvor podražaja je dodir (kontakt),

Pregled
-------

Pokreti cijelih biljnih organizama i/ili njihob+vih orgama, mogu biti:

* Slobodni i organski;
* Inducirani: tropimi i nastije, i
* Autonmnni pokreti.

Odsječak stabljike kadulje je zamišljen kao model ponavljajućeg fototropizma; Istovremeno, područja lista daju više ili manje odgovor na okomito incidentno svjetlo (u realnom vremenu od oko 13 sati)
 Wikiquote
*„"Za više biljke (koje su pričvrsćene za podlogu) nije svojstveno slobodno kretanje u prostoru. Medutim, na uticaj spoljasnjih činilaca, one mogu reagirati promjenom položaja pojedinih organa i organela. Otijentacija organa u prostoru ima veliki adaptivni značaj i odgovara funkciji poje­dinih organa u životu biljaka.*

U biljnotn svijetu mogu se razlikovati slobodna lokomotorna kretanja i pokreti organa - lokomotorni pokreti.""
Slobodni pokreti susreću se kod modrozelenih algi, bakterija, a karakteristični su i za pojedine stadije razvića kod nekih visih biljaka: zoospore gljiva, algi, muških polnih ćelija i dr. Ako neki spoljašnji činilac određuje pravac slo­bodnih lokomotornih kretanja, onda su to taksije. U zavisnosti od prirode nadražaja razlikujemo: fototaksije, hemotaksije, termo­taksije itd. na osnovu smjera lokomotorne reakcije sve one dijele se na pozitivne, nega­tivne i poprečne (transverzalne).

Pokreti pojedini organa karaktetistični su za biljke više organizacije, a mogu biti inducirani i autonmnni. Inducirani su izazvani uticajima razlicitih spoljašnjih (egzogenih) činilaca, a autonmnne pokrete kontroliraju unutrašnji (endogeni) mehanizmi.

Povezano
--------

* Nastija
* Fototropizam
Obilježje posvećeno sarajevskim borcima u Spomen-parku
**Spomen-park Vraca** nalazi se u Sarajevu, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 3. do 9. maja 2005. godine, donijela je odluku da se kuća proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća), Tina Wik.

Lokacija
--------

Spomen-park nalazi se na dominantnoj koti, na prostoru od oko 6 ha, oko austrougarske tvrđave, u dijelu sarajevskog naselja Vraca, na sjevernim padinama Trebevića, Iznad naselja Grbavica i Kovačići. Prostor kompleksa je sa svih strana ograničen komunikacijama.

Historija
---------

Tvrđava Vraca
U toku 1898. Godine, Austro-Ugarska na obroncima Trebevića, na južnom dijelu grada, izgradila je vojnu tvrđavu. Na austrougarskim kartama lokacija označena je imenom VRATCA (mala vrata).

Za vrijeme 2. svjetskog rata, kada je Sarajevo bilo u Nezavisnoj državi Hrvatskoj, objekat tvrđave Vraca pretvoren je u službeno stratište i gubilište gdje su ubijani građani grada Sarajeva. Istovremeno vršena su i deportiranja građana Sarajeva u nacističke logore širom Evrope. Do decembra 1942. godine iz Sarajeva, bez suđenja, odvedeno je u koncentracione logore preko 1300 ljudi.

Budući da su Vraca, postala sinonim otpora i borbe građana protiv fašizma, na ovom mjestu izgrađen je i otvoren 25. novembra 1981. godine Spomen-park, a tvrđavi je data muzejska namjena. U atriju bilo je upisano 9.091 ime žrtava rata koje su ubijene u Sarajevu i oko njega.

U ratu 1992-1995. godine, Spomen park služio je kao mjesto odakle je grad Sarajevo gađan iz teškog topovskog naoružanja i snajpera. Tada, i jedno vrijeme nakon rata, cijeli kompleks je devastiran, kako tvrđava i pojedinačna spomen-obilježja, tako i parkovske površine, platoi, stepeništa i dr.

Opis
----

Kompleks Spomen-parka se sastoji od sljedećih elemenata/sadržaja:
ulazni plato, obilježje na stratištu, skulptura - spomenik Ženi borcu, vidikovac, vječna vatra sa fontanom, ceremonijalni plato, obilježje posvećeno poginulim borcima grada, obilježje narodnim herojima sa kosturnicom, obilježje posvećeno borcima pokreta otpora u gradu sa Titovim priznanjem borcima u okupiranim gradovima, obilježje žrtvama fašizma sa Titovom porukom, izložba "Svjedočanstvo o borbi" smještena u tvrđavi, obilježje posvećeno jedinicama NOV-e koje su učestvovale u operaciji oslobođenja Sarajeva.

Literatura
----------

* Darko Karačić, Tamara Banjeglav, Nataša Govedarica, Asocijacija alumni centra za interdisciplinarne postdiplomske studije (acipS) Zmaja od Bosne 8 71 000 Sarajevo Sarajevo, 2012, RE:VIZIJA PROŠLOSTI. Službene politike sjećanja u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj i Srbiji od 1990. godine.

Vanjske veze
------------

***Spomen-park Vraca*** na Wikimedijinoj ostavi

* Spomenik koji umire
**Villarrica** (španjolski: *Parque nacional Villarrica*) je nacionalni park na jugu čileanskih Anda, udaljen 112 km od Temuca.

Historija i karakteristike
--------------------------

Park je osnovan vladinim dekretom 28. novembra 1940.

Park Villarrica se prostire na površini od 63.000 hektara, najvećim dijelom po Regiji Araucanía (Provincija Cautín) a manjim po Regiji Los Ríos (Provincija Valdivia).

Najbliži grad je Pucón u Provinciji Cautín.
Najveća atrakcija parka je Vulkan Villarrica (2.847 metara), pored njega u parku se nalaze i vulkani Quetrupillán (2.382 m) i vulkan Lanín (3.776 m).

Pored vulkana atrakcije parka su ogromne šume Čileanskih araukarija i brojna mala jezera; Quillelhue, Blanca, Azul, Huinfinca, Verde, Bustards i Los Patos. U parku se nalazi i skijalište i kamp.

UNESCO je 2007. čitav park i velik dio njegove okolice površine od 2,168,956 hektara proglasio Rezervatom biosfere - *Bosques Templados Lluviosos de los Andes Australes* (Kišne šume umjerenog pojasa Anda).

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Parque Nacional Villarrica*" (španjolski). Corporación Nacional Forestal.. Pristupljeno 12.12. 2020.
2. 1 2 3 4  „*Parque Nacional Villarrica*" (španjolski). Visit Villarrica. Pristupljeno 12.12. 2020.
3. ↑  „*Bosques Templados lluviosos de los Andes*" (engleski). Unesco. Pristupljeno 12.12. 2020.

Vanjske veze
------------

***Villarrica (Nacionalni park)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Parque Nacional Villarrica* (službene stranice) (`es`)
Nakupine sedre izranjaju iz jezera.
**Sedra** ili **bigar** je sedimentna stijena i pripada grupi karbonatnih stijena. Nastaje oko hladnih izvora. Karakteristačna je zbog šupljikavosti.

Sedra je monomineralna stijena, što znači da je izgrađena od samo jednog minerala - kalcita. Struktura je kriptokristalasta, dok je tekstura šupljikava. Kada je kompaktna i trakaste građe, naziva se travertin.

Nastaje oko hladnih izvora, izlučivanjem kalcijevog karbonata iz zasićene vodene otopine kalcijevog hidrogenkarbonata. To se događa na mjestima gdje vodeni tok gubi kinetičku energiju ili zbog neke prepreke (vodeno bilje) ili zbog smanjenja nagiba. Šupljikava tekstura javlja se zbog toga što se kalcit taloži oko biljaka, a nakon njihovog izumiranja zaostaju šupljine. 

Prema mjestu postanka, sedra može biti:

* jezerska,
* riječna,
* izvorska.

Najpoznatija nalazišta sedre
----------------------------

* Nacionalni park Plitvička jezera
* Jezero Pyramid , Nevada, SAD
* Jezero Mono, Kalifornija, SAD
* Trona Pinnacles, Kalifornija, SAD
* North Dock Tufa, Ujedinjeno Kraljevstvo
* Ashtarak, Armenija