**Salerno** (latinski: *Salernum*) je glavni grad istoimene talijanske provincije Salerno u regiji Campania. Grad ima 132.608 stanovnika.

Geografija
----------

Salerno leži u Južnoj Italiji u ravnici rijeke Sele, koja na njegovom istočnom kraju ima ušće u Salernski zaljev, udaljen 50 km jugoistočno od regionalnog centra Napulja. Kroz sam centar grada protiče riječica Irno.

Historija
---------

Salerno je osnovan kao rimska kolonija **Salernum** 197. pne. vjerojatno na mjestu ranijeg etruščanskog naselja **Irnthi**. Za ranog srednjeg vijeka postao je dio langobardske - Kneževine Benevento, tako da je od 646. bio njihova prijestolnica sve do 839. kad su ga zauzeli Normani. Njihov lider Robert Guiscard pretvorio ga je u svoju sjajnu prijestolnicu. Grad su oplačkali i razorili švapski Hohenstaufeni - 1194. a obnovio mještanin Giovanni da Procida, heroj ustanka protiv Francuza poznatog kao Sicilijanska večernja - 1282. On je proširio luku i osnovao veliki godišnji sajam.

Od 1419. Salernom vladaju domaće dinastije, prvo Colonne, pa nakon njih Orsiniji i Sanseverini sve do sredine 16. vijeka kad se učvrstila vlast Napuljskog kraljevstva.

Za vrijeme Drugog svjetskog rata na plažama kod Salerna se odigrala velika bitka između 6. septembra i 18. septembra 1943. između savezičkih snaga i Wehrmachta za pomorskog desanta - poznatog kao Operacija Avalanche.

Za vrijeme te bitke stradao je dobar dio historijskog centra Salerna, sve dok nije pristigla britanska 8. Armija iz Kalabrije nakog čeg su se njemačke snage povukle.

Znamenitosti
------------

Zvonik katedrale San Matteo
Još i danas Salerno ima ostatke nekadašnje langobardske utvrde princa Arechija i ruševine njihove palače. Ipak je najveća znamenitost Salerna njegova romanička Katedrala San Matteo (Santa Maria degli Angeli e di San Matteo Apostolo), osnovana još 845. temeljno obnovljena od 1076. do 1085. za vladavine Roberta Guiscarda. U kripti se nalazi grob apostola Mateja, čiji su leš po legendi Salernci nabavili u 10. vijeku. U kripti se nalazi i grob pape - Grgura VII..

Salerno je svjetski poznat po svojoj medicinskoj školi najstarijoj u Evropi, koja je puno značila tokom 11. i 12. vijeka kad su je pohađali brojni učenici iz Evrope, Azije i Sjeverne Afrike. Ona djeluje još i danas.

Privreda
--------

Salerno je velika luka u Tirenskog mora dobro povezana željezničkim linijama sa Napuljem i Reggiom di Calabria. Salerno ima i nešto prehrambene industrije i tvornice građevinskog materijala, kovanog željeza, tekstila, strojeva i keramike.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Japan Tōno (od 1984)
* Francuska Rouen (od 2003)
 | * Francuska Montpellier (od 2008)
* Poljska Wolomin (od 2008)
 | * Sjedinjene Američke Države Baltimore (od 2008)
* Bugarska Pazardžik (od 2008)
 |

Izvori
------

1. ↑  „*ITALY: Campania*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 26. 5. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Salerno*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 05. 2013.

Vanjske veze
------------

***Salerno*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada ()
* *Salerno* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 305114843
* LCCN: n79023297
* GND: 4051362-2
* NKC: ge417094

 |