recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Muhafaza Port Said** (arapski: محافظة بورسعيد‎ / Muḥāfāzah Būr Sa‘īd) je jedna od 27 muhafaza na koje je Egipat administrativno podjeljen.

Geografske karakteristike
-------------------------

Muhafaza se nalazi na sjeveroistoku Egipta na sjevernom dijelu Sueskog kanala, oko grada Port Saida. Velik dio muhafaze je pustinja, osim dijela na sjeveru uz Jezero Manzala i Sredozemno more gdje se nalazi Port Said.

Prostire se na površini od 1,345 km², na kojoj živi 760,152 stanovnika.

### Administrativna podjela

Muhafaza Port Said je administrativno podjeljena na 12 distrikta; Dafahi (urbani), Arab (urbani), Ganoub (urbani), Ganoub 2 (urbani), Manakh (urbani), Manasra (urbani), Šark (urbani), Zohur (urbani), Port Fuad (urbani), Port Fuad 2 (urbani), Policijski distrikt, Istočni Mubarak (urbani).

Administrativni centar provincije je grad Port Said, koji je i jedino naselje te muhafaze.

Izvori
------

1. ↑  „*Egypt, Arab Republic of Egypt*" (engleski). City population. Pristupljeno 18. 07. 2020.
2. ↑  „*Port Said, Egypt*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 18.7. 2020.

Vanjske veze
------------

***Port Said (muhafaza)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice* Arhivirano 2020-07-23 na Wayback Machine-u ()

| * p
* r
* u
Egipat Egipatske muhafaze |
| --- |
| Urbane | 
* Kairo
* Aleksandrija
* Port Said
* Suez

 | Flag of Egypt |
| Donji Egipat | 
* Ismailia
* Kafr eš Šejk
* Garbija
* Dakahlija
* Šarkija
* Minufija
* Kaljubija
* Dumjat
* Beheira

 |
| Gornji Egipat | 
* Giza
* Fajum
* Beni Suejf
* Minja
* Asjut
* Sohag
* Kena
* Asuan
* Luksor

 |
| Pogranične | 
* Crveno more
* Vadi al Džadid
* Matruh
* Sjeverni Sinaj
* Južni Sinaj

 |
Pasoš UN-a
Diplomatski pasoš najviših funkcionera i direktora UN-a, direktora Specijalizovanih agencija UN-a i direktora Međunarodne Agencije za Atomsku Energiju
Diplomatska putovnica Republike Hrvatske
Diplomatski Pasoš Republike Srbije
**Diplomatski pasoš** ili **putovnica** je posebna putna isprava koja se izdaje državnim predstavnicima i drugim licima sa diplomatskim statusom u cilju zaštite i dokazivnja diplomatskog statusa. Namena i priroda ove putne isprave su definisani pravilima međunarodnog javnog prava. Osnovni dokumenti kojima se reguliše status nosioca diplomatskog pasoša su Bečka konvencija o diplomatskim odnosima iz 1961. godine, a kada se radi o međunarodnim diplomatama u sistemu Ujedinjenih nacija, Opšta konvencija o privilegijama i imunitetima UN iz 1946. godine. Nosilac diplomatskog pasoša ima puni diplomatski imunitet i diplomatske privilegije u državi u kojoj vrši svoje funkcije ili u kojoj službeno boravi. Status lica sa ovim dokumentom pri neslužbenom boravku u trećoj državi je regulisan pre svega so domaćim pravom i praksom te države.

Pored članova diplomatskog kora, članovi njihovih porodica koje su deo istog domaćinstva u državi akreditacije isto tako poseduju diplomatski pasoš i ako je to predviđeno domaćim zakonodavstvom isti poseduju i diplomatske lične karte ili legitimacije koje se izdaju licima sa diplomatskim statusom.
Diplomate Ujedinjenih Nacija i specijalizovanih agencija na UN-a poseduju poseben vid na diplomatskog pasoša Ujedinjenih nacija (*United Nations Laissez-Passer*). Takva putna isprava se izdaje saglasno članu VII od Opšte konvencije o privilegijama i imunitetima UN iz 1946. godine. U ovom dokumentu je izričito formulisano da se diplomatski status i koriščenje diplomatskih privilegija i imuniteta daje isključivo u funkciji vršenja dužnosti i funkcija međunarodne organizacije.
Slični vid putne isprave je službeni pasoš. Službeni imuniteti i službene privilegije su sadržane u Konvenciji o konzularnim odnosima iz 1963. godine.

U Republici Srbiji je Pravilnikom Ministarstva spoljnih poslova regulisano koje kategorije mogu posedovati diplomatski pasoš. Pored diplomatskog personala ministarstva spoljnih poslova, odnosno lica sa statusom od atašea i sekretara do savetnika i ambasadora, diplomatski pasoš poseduju Predsednik Republike, Premijer, minstri u Vladi, Predsednik skupštine i predsednici najviših pravo-sudnih tela Republike Srbije, najviši organi bezbednosnih i obaveštajnih službi, kao i druga lica kojima se diplomatski status daje diskrecionim pravom u cilju vršenja poslova od interesa za Republiku Srbiju u instranstvu.

Literatura
----------

***Diplomatski pasoš*** na Wikimedijinoj ostavi

* Anthony Aust (2005): *Handbook of International Law*, Cambridge University Press, ISBN 9781139447461
* Igor Janev (2015): *Uvod u diplomatiju*, AGM, ISBN  978-86-86363-64-0
Posebna teritorija za Srbe sa političkom samoupravom u okviru Habzburške monarhije, zahtevana na srpskom saboru u Baji 1694. godine.
**Sabor u Baji** ili **Zbor u Baji** je bio narodno-crkveni sabor (po drugom mišljenju - zbor) Srba u Habzburškoj monarhiji, održan u Baji januara 1694. godine. 

Sazvao ga je mitropolit Arsenije Čarnojević, a u vezi sa predlozima austrijskih vlasti da se Srbi iz Gornje Ugarske presele na jugoistočne granice. Srbi su na ovom saboru izneli zahtev da im se za naseljavanje dodeli posebna teritorija, koju je Arsenije Čarnojević u molbi caru Jozefu Prvom definisao kao "Slavoniju, Malu Vlašku, Srem, polje Kumansko, distrikat između Drave i Save sve do reke Ilove i granice Hrvatske, polje Đulinsko, distrikat Aradski sve do Jenove, te Halmađ između reke Moriša i Crnog Križa".

Zatraženo je da se Srbi na to područje nasele kompaktno, kao vojnici, sa dobijenim narodnim privilegijama, a pod upravom patrijarha, podvojvode i ostalih svojih poglavara, priznajući samo vrhovnu vlast cara Leopolda. Ovaj srpski zahtev je naišao na žestok otpor i carskih i ugarskih vlasti, a i katoličke crkve.

Otpisom Dvorskog ratnog saveta od 31. maja 1694, ne odobrava se molba iz Baje nego se Srbi upućuju da se nasele između donjeg Dunava i Tise (u Banatu). Nakon Karlovačkog mira iz 1699. godine, na osnovu kojeg je Banat ostao u sastavu Osmanskog carstva, Srbi su naseljeni na nove habzburške granice sa Osmanskim carstvom, oko Dunava, Tise i Moriša. Od tih srpskih naseobina su potom formirane Potiska i Pomoriška vojna granica.

Literatura
----------

* Čedomir Antić, Dosije Autonomna Pokrajina Vojvodina, Beograd, 2014.
* Dimitrije Boarov, Politička istorija Vojvodine, Novi Sad, 2001.
* J. H. Šviker, Politička istorija Srba u Ugarskoj, Novi Sad - Beograd, 1998.
* Čedomir Popov - Jelena Popov, Autonomija Vojvodine - srpsko pitanje, Sremski Karlovci, 2000.
* Dejan Mikavica, Srpska Vojvodina u Habsburškoj monarhiji 1690-1920, Novi Sad, 2005.
* Slavko Gavrilović, O Srbima Habzburške monarhije, Beograd, 2010.
* Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.
***Pre istine*** je jugoslovenski crno-beli igrani film snimljen 1968. godine u režiji Vojislava Kokana Rakonjca. Po žanru je drama, a protagonist, koga tumači Branko Pleša, je funkcioner iz provincijskog mesta koji je pao u nemilost Partije i poslan u prevremenu penziju te dolazi u Beograd tražiti pomoć od svojih nekadašnjih partizanskih saboraca i prijatelja koji ga odbacuju. Radnja prikazuje kako igrom slučaja završi u hotelu Mažestik gde sreće nekadašnjeg četnika (čiji lik glumi Ljuba Tadić) kome je na kraju rata poštedio život, a koji je sada postao uspešni i uticajni advokat te mu na kraju jedini ponudi pomoć.

*Pre istine* je napravljen u vreme kada je jugoslovenski filmski pokret, koji će kasnije dobiti ime Crni talas, bio na vrhuncu, te se često navodi kao jedan od njegovih najtipičnijih predstavnika. To se odnosi kako na modernistički stil, koji je uključivao dokumentarni materijal sa scenama demonstracija protiv vijetnamskog rata na beogradskim ulicama, ali daleko više na razbijanje dotadašnjih tabua u kritičkom prikazu političkog poretka tadašnje Jugoslavije. Film kao mesto radnje koristi luksuzni beogradski hotel kao mesto gde se okuplja vladajuća elita i uživa u plodovima svoje vlasti bilo kroz modernu džez muziku, ali i usluge prostitutki. Najviše je pažnje, međutim, izazvao ironični obrat u kome nekadašnji "domaći izdajnik" i smrtni neprijatelj komunističkog režima postaje deo establišmenta, a nekadašnji borac za novo društvo od tog istog društva postaje tretiran kao otpadnik.

Rakonjac je lik kojeg tumači Ljuba Tadić iskoristio kao protagonistu *Zazidanih*, svog poslednjeg filma.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Glavne uloge |
| Branko Pleša | Mladen Stojanović |
| Ljuba Tadić | Strahinja Petrović |
| Vesna Krajina | Katarina |
| Ostale uloge |
| Olivera Marković | Vesa |
| Dragomir Felba | Đorđe |
| Mira Nikolić | kurva 1 |
| Nadežda Vukičević | kurva 2 |
| Živka Matić | Đorđeva sekretarica |
| Rastko Tadić | milicioner |
| Danilo Stojković | vođa bande |
| Predrag Milinković | igrač flamenka Velja |
| Dragomir Stanojević |  |
| Ljubomir Cipranić | gost u kafani |
| Minja Vojvodić | huligan |

Izvori
------

Spoljašnje veze
---------------

* *Pre istine* na sajtu IMDb
* Politika: Kokan Rakonjac: šta je revolucija trebalo da bude, 25. 4. 2009. ()
* Jorgoslovlje: Pre istine - Vojislav Kokan Rakonjac (1968) ()
**Stjepan Postum** (1236 - 10.4.1271) je bio sin hrvatsko-ugarske kraljice Beatrice i navodno kralja Andrije II.

Život
-----

Nakon smrti kralja Andrije II. i dolaska na vlast Bele IV. kraljeva udovica Beatrice je izjavila da je trudna i da Bela sin i nasljednik Andrije mora poštivati njegovu volju to jest bračno obećanje po pitanju uzdržavanja to jest novca i posjeda. Bela je na to proglasio da je Beatrica imala ljubavnika i je on, a ne kralj Andrija II. otac djeteta, nakon čega Beatrice bježi prvo kući gdje je odbijaju, a potom u Veneciju gdje će roditi Stjepana Postuma 1236. godine.

U Veneciji Stjepan i njegova majka dobivaju određenu financijsku podršku plemičkih porodica koje se putem njega nadaju mogućnosti upletanja u hrvatsko-ugarske poslove što im je omogućilo kakav takav život. Stjepan se prvi put ženi tek 1263. godine s kćerkom plemića iz Ravene, ali kako ona umire već nakon približno godine dana braka on se ponovno ženi i to sada s Tomasinom Morosini iz moćne mletačke obitelji Morosini. U tom braku će biti rođen Andrija Mlečanin koji će nakon izumreća "legalne loze" Arpadovića biti proglašen za kralja hrvatsko-ugarskog kraljevstva čime počinje četverogodišnji građanski rat.

Stjepan Postum umire u Veneciji 10.4.1271.
**Trpimirova darovnica**, poznata i kao **Povelja kneza Trpimira**, jest najstariji sačuvani spomenik hrvatskog prava. Ova isprava, nastala 852. godine na latinskom jeziku, najstarija je isprava s dvora nekog od hrvatskih vladara i ujedno prva domaća isprava u kojoj se spominje hrvatsko ime.

Premda je sačuvana fragmentarno, iz povelje se vidi da vladar ima skoro neograničenu vlast u državi jer Trpimir za sebe kaže da je vladar Hrvata *po božjoj milosti*. Povelja dokazuje postojanje Hrvata i prije Trpimira, jer on njome potvrđuje darovnicu što je splitskoj nadbiskupiji podario njegov prethodnik, Mislav, te joj još daruje crkvu sv. Jurja u Putalju i neke posjede s pripadajućim kmetovima. Zatim, pokazuje da je riječ o feudalnoj državi u formiranju i da je hrvatski vladar imao svoj aparat vlasti u koji su spadali i njegovi dvorjani i vojno-upravni funkcioneri (župani, dvorski kapelani i drugi). Trpimir dalje konstituira pravo crkve na ubiranje crkvene desetine. Feudalnu prirodu vladareve vlasti potvrđuje činjenica da Trpimir raspolaže državnim teritorijem i da posjeduje vlastite feudalne domene. Iako se Trpimir ponašao kao stvarni vladar, on nije bio i formalno samostalan. Bio je, naime, u vazalnom odnosu s nasljednikom franačke vlasti u Italiji, lombardijskim kraljem Lotarom. Na osnovu Trpimirove povelje također se može zaključiti da se hrvatska država konačno pojavila u trećem desetljeću 9. stoljeća.
**Constância** je grad i općina od 4,056 stanovnika u sredini Portugala u Regiji Centralni Portugal u Distriktu Santarém.

Geografske karakteristike
-------------------------

Općina se sastoji od 3 freguesie: Constância, Montalvo i Santa Margarida da Coutada..

Centar općine je Constância koja se nalazi na ušću Rijeke Zêzere u rijeku Tajo.
Od svog administrativnog centra Santaréma je udaljena pedesetak km sjeveroistočno.

Historija
---------

Constância kao naselje postoji od antike, od keltskih, rimskih, vizigotskih do maurskih vremena. Od Maura je preoteo početkom 12. vijeka *Gonçalo Mendes da Maia*.
Status grada dobila je od kralja Sebastãja I 1578.

Constância (tada znana kao *Punhete*) bila je mjesto u kom je živio u egzilu pjesnik Luís de Camões (1546. ili 1547.).
U njegovu čast se svakog 10. juna održava festival *Pomonas Camonianas*.

Poprilično je stradala za invazije napoleonove vojske početkom 19. vijeka.

Constância je poznata i po željeznom mostu preko Zêzere koji je projektirao Gustave Eiffel.

Privreda i transport
--------------------

Constância je mjesto prehrambene industrije uz nešto pogona koji proizvode grnčariju i metalne proizvode.
Dobar dio stanovnika radi u tercijarnom sektoru vezanom uz obrazovanje, zdravstvo i trgovinu a najmanje u poljoprivredi, koja proizvodi; žitarice, maslinovo ulje, vino, voće i povrće.

Autoputom A23 povezana je sa gradovima u zemlji.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „Constância" (portugalski). Infopedia. Pristupljeno 9.03.2024.
2. 1 2 3 4 5 6  „Constância Municipality in Santarém District" (engleski). City Population. Pristupljeno 9.03.2024.

Vanjske veze
------------

***Constância (Portugal)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipio de Constância* (službene stranice) Arhivirano 2015-11-25 na Wayback Machine-u ()
**Fernando I** (Lisabon, 31. oktobar, 1345.- Lisabon, 22. oktobar 1383.) bio je 9 Portugalski kralj koji je vladao od 1367. do 1383.

Njegova vladavina protekla je u ratovima sa Kraljevinom Kastiljom, ali istovremeno i stalnim rastom portugalske ekonomije.

Biografija
----------

Fernando je bio sin kralja Pedra I. On je nakon atentata na kastiljskog kralja Pedra I 1369. postao pretendent na kastiljski tron. Zbog tog je započeo prvi (1369.–71.) od 3 neuspješna rata sa Kastiljom. 
Nakon poraza se 1372. udružio sa Johnom od Gaunta, earlom iz Dinastije Lancaster, i poveo drugi rat s Kastiljom (1372.-73), u kom su kastiljske trupe prodrle u Portugal i opkolile Lisabon 1373. i tako prisilile Fernanda da odbaci engleski savez i prihvatiti uvjete kastiljskog kralja Enriquea II.

Period mira koje je uslijedilo protekao je u nizu, često kontradiktornih diplomatskih pregovora, sa Engleskom, Kastiljom, Aragonom i Francuskom, ali se Fernando i nadalje čvrsto držao savezništva sa Kraljevinom Engleskom sa kojom je sklopio ugovor 16. juna 1373.
To savezništvo je potvrdio novim ugovorom 1380, što je bio Casus belli za treći rat sa Kastiljom 1381.-82, I on je kao i predhodna dva završio porazom Portugala, i pored tog što su mu Englezi poslali Edmunda od Langleya sa vojskom u pomoć.

Još jednom je bio prisiljen da u augustu 1382 potpiše mirovni ugovor sa Kastiljom i odrekne se saveznštva sa Englezima, koje je brodovima koje mu je posudio Juan od Kastilje vratio u Englesku.

Paradoksalno je da je Fernando pored stalnih ratova našao vremena da se bavi poljoprivredom, vanjskom trgovinom, 
trgovačkom mornaricom i vojskom koje je zakonskim mjerama unaprijedio.

Skupo ga je koštao brak sa ženom sumnjiva morala Leonor Teles 1372. koji je ozbiljno naštetio njegovu ugledu, a još više brak jedine zakonite kćeri Beatriz, sa Juanom I od Kastilje, sklopljen 30. aprila 1383. Taj brak je izazvao metež i dinastičku krizu nakon Fernandove smrti i doveo pod upitnik nasljedno pravo Burgundske dinastije, a na kraju rezultirao formiranjem nove Dinastije Aviz, novog kralja Joãa I.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Ferdinand I king of Portugal'"* (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 10.03.2024.

Vanjske veze
------------

***Fernando I od Portugala*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ferdinand I king of Portugal* ()
**Dinastija Aviz** (portugalski: *Dinastia de Avis*) je ime porodične dinastije koja je vladala Kraljevinom Portugal od 1385. do 1580.

Historija
---------

Kad je umro Fernando I bez nasljednika, završila je i vladavina Burgundske dinastije.
Zbog tog se Cortes sastao u Coimbri od marta do aprila 1385. i na kraju izabrao Velikog majstora Viteškog reda od Aviza za kralja, koji je vladao kao João I od Portugala.

João je tako postao osnivač nove dinastije koja je dala devet monarha.
Njegov izbor nije prošao bez otpora, jer su brojni plemići i kler još uvijek smatrali kraljicu Kastilje zakonitom nasljednicom. Ipak je narod bio više za portugalskog kralja, uz to je João imao dobre i odane saveznike u vojskovođi *Nunu Álvaresu Pereiri* i *Joãu das Regrasu*, dvorskom kancelaru i pravniku.

Kad je umro Sebastião I naslijedio ga je ujak, kardinal Henrique I (1578.-80), brat Joãoa III.
Zbog njegove podmakle dobi i zavjeta na celibat bilo je sigurno da će portugalski tron pripasti španjolskom kralju
Felipeu II, koji je bio i nećak Joãoa III.

Kad je umro Henrique, jedini koji se pobunio protiv tog i smatrao da ima pravo na ton, bio je António, prior od Cratoa, sin Joãova brata Luísa. 
Njega je vojska Vojvode od Albe lako pobjedila kod Santaréma i ušla u Lisabon.

Tako je Felipe II postao portugalski kralj Felipe I i vladao do 1598.

Izvori
------

1. 1 2  „*Dinastia de Avis*" (engleski). Mosteiro da Batalha. Pristupljeno 20. 01. 2024.
2. 1 2 3 4 5 6  „*The house of Aviz, 1383–1580*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 01. 2024.

Vanjske veze
------------

***Dinastija Aviz*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Dinastia de Avis* ()
**Fernando II** rođen kao *Ferdinand August Franz Anton* (Beč, 29. oktobar 1819.-Lisabon, 15. januar 1885.) bio je drugi suprug portugalske kraljice Marije II, koja ga je proglasila kraljem 1837. kad se rodio njihov prvi sin budući kralj Pedro V.

Biografija
----------

Ferdinand je bio sin princa Ferdinanda od Saxe-Coburg-Saalfelda (bratić britanskog Princa Alberta). Sa Marijom se oženio u januaru 1836. samo 10 mjeseci nakon iznenadne smrti njezina prvog supruga Augusta Beauharnaisa sa kojim je bila u braku svega dva mjeseca.

Kada je Marija umrla 1853. pri porodu, Fernando je postao regent maloljetnog Pedra V, do 1855. kad je navršio 18 godina..

Kao veliki poznavatelj muzike i umjetnosti, Fernando se angažirao da to znanje prenese u svoju novu domovinu. Puno pažnje.posvetio je i obrazovanju svoje djece.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Ferdinand II king consort of Portugal*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 19.03.2024.

Vanjske veze
------------

***Fernando II od Portugala*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ferdinand II king consort of Portugal* ()
**Lee Harvey Oswald**
**Lee Harvey Oswald** (Slidell, Louisiana, 18. listopada 1939. - Dallas, Teksas, 24. studenog 1963.) je američki marinac koji se službeno smatra ubojicom predsjednika Johna F. Kennedyja.

Lee Harvey Oswald rođen je u New Orleansu u američkoj saveznoj državi Louisiani, dva mjeseca nakon smrti svoga oca. Kao dijete Oswald je često zapadao u nevolje, jer je prema tvrdnji psihijatra bio emocionalno poremećena osoba. Oswald je izbačen iz škole i u dobi od 17 godina pridružio se američkim marincima. Nakon toga je prebjegao u SSSR gdje je zatražio državljanstvo ali je odbijen.

Godine 1962. vratio se u Sjedinjene Američke Države sa suprugom Marinom, rođenom sovjetskom državljankom i njihovom kćerkom. U lipnju 1962. Oswaldovi se sele u Fort Worth u Teksasu. U listopadu te godine Oswald se zapošljava u Teksaškom skladištu knjiga u Dallasu. U tom periodu Oswald je povremeno djelovao kao ljevičarski politički aktivist, a neko vrijeme je boravio i u Meksiku gdje se navodno sreo s pripadnicima kubanske tajne službe.

Atentat na Kennedyja
--------------------

*Glavni članak: Atentat na Johna F. Kennedyja*
Dana 22. studenoga 1963. godine, dok Kennedijev konvoj prolazi Dealey Plazom, snajperista sa šestog kata spomenute zgrade ispaljuje tri hica na kolonu automobila u kojoj je bio američki presjednik Kennedy, pri tome smrtno ranivši Kennedya i ozljedivši guvernera Texasa Johna B. Connallya. Sat vremena kasnije Oswald je uhićen u kino dvorani lokalnog kina. Oswald je također optužen da je ubio policajca J.D. Tippita, koji je ubijen vrlo kratko nakon Kennedyeva umorstva. Dana 24. studenog, kada ga je policija vodila iz gradskog zatvora u okružni zatvor Oswalda je, pred TV kamerama, smrtno ranio Jack Ruby i to usred gomile policajaca i novinara. Ruby, vlasnik noćnog kluba u Dallasu, tvrdio je kako je bio izbezumljen predsjednikovim ubojstvom.

Kako bi istražila Kennedyevo ubojstvo osnovana je posebna komisija, predvođena predsjednikom Vrhovnog suda Earl Warrenom. Unatoč mnogobrojnim teorijama zavjere komisija je u svom zaključku 1964. godine ustvrdila da je Oswald djelovao sam. Godine 1979. povjerenstvo američkog Kongres SADa priznalo je da postoji mogućnost zavjere i izjavilo kako također postoji mogućnosti da je u ubojstvo umiješana još jedna osoba.

| * p
* r
* u
Atentat na Johna F. Kennedyja |
| --- |
| Atentat | Puška • Kronologija • Lee Harvey Oswald • J. D. Tippit • John Connally • Zapruderov film |
| Posljedice | Autopsija • Reakcija • Johnsonova inauguracija • Pogreb • Jack Ruby • *Ruby v. Texas* • Warrenova komisija • HSCA • Dictabelt dokazi • Teorije zavjere • Teorija o jednom metku • U popularnoj kulturi |

Eksterni linkovi
----------------

***Lee Harvey Oswald*** na Wikimedijinoj ostavi
***Za sada bez dobrog naslova*** je jugoslovenski igrani film snimljen u režiji i po scenariju Srđana Karanovića i premijerno prikazan početkom 1988. godine. Po žanru je mešavina drame i crne komedije, a inspiraciju je dala eskalacija srpsko-albanskog sukoba odnosno dramatično pogoršanje odnosa između većinskih Albanaca i manjinskih Srba u tadašnjoj SAP Kosovo. Radnja paralelno prikazuje brutalno prekinutu ljubavnu priču kosovskog Srbina i Albanke, kao i pokušaje da se o tome snimi igrani film. *Za sada bez dobrog naslova* se odlikovao neobičnim stilom i velikom dozom ironije, ali je vrlo brzo pao u zaborav zbog eskalacije političke krize u Jugoslaviji i antibirokratskom revolucijom nakon koje je Karanović pao u nemilost Miloševićevog režima.

Kratak sadržaj
--------------

U gradu na Kosovu na brutalan način je prekinuta ljubav Srbina i Albanke. Reditelj iz prestonice odlazi sa video kamerom da snimi učesnike događaja, rad istražnih organa i porodice zaljubljenih. Priča se odvija kroz preplitanje više slojeva: zvanični televizijski zapisi, lični video zapisi reditelja, njegov pokušaj da od materijala napravi igrani film. Svako ima svoj stav o ovom događaju, neko svoje viđenje i daje svoj savet za najbolje rešenje.

Likovi
------

* Meto Jovanovski: reditelj
* Mira Furlan: glumica
* Čedomir Orobabić: Miroljub
* Sonja Jačevska: Nadira
* Boro Begović: direktor
* Eva Ras: Ruža
* Jelica Sretenović: sekretarica
* Mladen Andrejević: dramaturg
* Đuza Stojiljković: DP radnik
* Nada Gešovska: majka
* Kiro Ćortošev: otac
* Branko Cvejić: prijatelj 1
* Josif Tatić: prijatelj 2
* Abdurahman Šalja: producent
* Enver Petrovci: inspektor
* Ljubomir Ćipranić: medicinska sestra
* Mira Banjac: kasirka
* Milivoje Tomić: kritičar
* Ratko Tankosić
* Mustafa Preševa: doktor
* Ned Vidaković

Restauracija
------------

Jugoslovenska kinoteka u saradnji sa A1 i Centar filmom je digitalno restaurisala ovaj film. Svečana projekcija digitalizovane kopije održana je 24. aprila 2023 godine.

Izvori
------

1. ↑  „Besplatna projekcija restaurisanog filma Srđana Karanovića „Za sada bez dobrog naslova" u Jugoslovenskoj kinoteci - Kultura - Dnevni list Danas". 2023-04-20. Pristupljeno 2024-03-24.

Spoljašnje veze
---------------

* *Za sada bez dobrog naslova* na sajtu IMDb
Koordinate: 48° 12′ 19" SGŠ, 17° 38′ 39" IGD
**Sladkovičovo** (slov. *Sládkovičovo*, mađ. *Diószeg*, nem. *Diosek*) je grad u Slovačkoj, koji se nalazi u okviru Trnavskog kraja, gde je u sastavu okruga Galanta.

Prirodni uslovi
---------------

Sladkovičovo je smešteno u jugozapadnom delu države. Glavni grad države, Bratislava, nalazi se 50 kilometara zapadno od grada.

**Reljef**: Sladkovičovo se razvilo u slovačkom delu Panonske nizije, u njenom severozapadu. Područje oko grada je ravničarsko, na približno 120 metara nadmorske visine.

**Klima**: Klima u Sladkovičovu je umereno kontinentalna.

**Vode**: Sladkovičovo se nalazi u delu bez većih tokova. To je nadomešteno kanalima, koji okružuju naselje.

Istorija
--------

Ljudska naselja na ovom prostoru vezuju se još za vreme praistorije. Naselje pod prvobitnim imenom *Diosek* prvi put se spominje 1252. godine. Ono je dobilo gradska prava 1582. godine, ali je ubrzo bilo opustošeno pod najezdom Turaka. Novi polet doživljava tek u drugoj polovini 19. veka, kada je tuda položena železnica. Tada je naselje ponovo dobilo gradska prava (1870.).

Krajem 1918. Sladkovičovo je postalo deo novoosnovane Čehoslovačke. U vremenu 1938-44. godine grad je bio vraćen Hortijevoj Mađarskoj, ali je ponovo vraćen Čehoslovačkoj posle rata. 1948. godine *Diosek* menja ime u *Sladkovičovo*. U vreme komunizma došlo je do industrijalizacije, pa i do osetnog povećanja stanovništva. Posle osamostaljenja Slovačke grad je postao njeno opštinsko središte, ali je došlo do privrednih teškoća u vreme tranzicije.

Stanovništvo
------------

Danas Sladkovičovo ima oko 5.700 stanovnika i poslednjih godina broj stanovnika raste.

**Etnički sastav**: Po popisu iz 2001. sastav je sledeći:

* Slovaci - 59,5%,
* Mađari - 38,5%,
* Romi - 1,0%,
* Česi - 0,5%,
* ostali.

**Verski sastav**: Po popisu iz 2001. sastav je sledeći:

* rimokatolici - 66,8%,
* ateisti - 18,0%,
* luterani - 9,6%,
* ostali.

Spoljašnje veze
---------------

***Sládkovičovo*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.sladkovicovo.sk Zvanična stranica grada Sladkovičova

| * p
* r
* u
Okrug Galanta (3 + 33) |
| --- |
| **Gradovi** | **Galanta**  • Seređ  • Sladkovičovo |
| **Naseljena mjesta** | Abraham  • Vahovce  • Veljka Mača  • Veljke Uljani  • Veljki Grob  • Vinohradi na Vahu  • Vozokani  • Ganj  • Dolna Streda  • Dolni Hotar  • Dolnje Salibi  • Zemjanske Sadi  • Janovce  • Jelka  • Kajal  • Košuti  • Kraljov Brod  • Mala Mača  • Matuškovo  • Mostova  • Pata  • Pustje Sadi  • Pustje Uljani  • Tomašikovo  • Topoljnjica  • Trstice  • Hornje Salibi  • Hostje  • Čjerna Voda  • Čjerni Brod  • Šalgočka  • Šintava  • Šopornja |
**Bogdan Mamula** (1918 — 2002), general-potpukovnik Jugoslovenske narodne armije i narodni heroj Jugoslavije.

### Biografija

Rođen je 13. aprila 1918. godine u selu Gomirju, kod Vrbovskog.

Učesnik Narodnooslobodilačke borbe od 1941. godine. Bio komandant Trinaeste proleterske udarne brigade „Rade Končar" i načelnik štaba 35. ličke divizije.

Posle rata bio na na komandnim dužnostima u Jugoslovenskoj narodnoj armiji u Rijeci, Ljubljani, Novom Sadu i Beogradu. Posle rata je bio na školovanju u komadno-štabnoj Frunze akademiji u Sovjetskom Savezu. Bio je vojni ataše u Ambasadi FNRJ u Moskvi, od 1953. do 1957. godine, Načelnik Štaba Vojvođanskog Korpusa i načelnik Vojne Akademije kopnene vojske - VA KOV. Objavio više knjiga - monografija o ratnim jedinicama i ratnim operacijama na području Like, Korduna, Banije i Gorskog Kotara ( Treća primorsko - goranska udarna brigada, Prvi proleterski bataljon Hrvatske). Penzionisan u činu general-potpukovnika JNA. Bogdan Mamula je potomak barona Lazara Mamule, guvernera Dalmacije i kuma knjaza Danila Petrovića.

Umro 2002. godine u Bogradu. Sahranjen u Aleji Narodnih heroja na Novom groblju u Beogradu.

Nosilac Partizanske spomenice 1941. i Ordena narodnog heroja, Ordena partizanske zvezde, Ordena Narodnog oslobođenja,Ordena bratstva i jedinstva, Ordena za hrabrost, Ordena ratne zastave, Ordena narodne armije, Ordena zasluge za narod, Ordena za vojne zasluge.
Supruga Jeti Mamula, učesnik NOB i referent saniteta XIII proleterske brigade, sanitetski pukovnik.

Literatura
----------

* **Narodni heroji Jugoslavije**. „Mladost" Beograd, 1975. godina
* **Treća primorsko - goranska udarna brigada**Bogdan Mamula
* **Prvi proleterski bataljon Hrvatske**Bogdan Mamula
**Karburator** je uređaj na benzinskom motoru koji priprema mešavinu benzina i vazduha potrebnu za rad motora. Pomoću karburatora se takođe upravlja snagom motora.

Osnovni princip jednostavnog karburatora
se raspršuje benzin i meša sa vazduhom u određenom odnosu, koji varira u zavisnosti od režima rada motora. Tako je na primer smeša bogatija benzinom u trenutku ubrzavanja, pri pokretanju (paljenju) motora, pri punom gasu i pri radu motora na slobodnom hodu. U karburatoru postoje razni uređaji koji omogućavaju promenu odnosa benzina i vazduha. Osnovni deo karburatora je venturijeva cev, koja omogućava održavanje približno konstantnog odnosa benzina i vazduha. Ostali uređaji omogućavaju obogaćivanje smeše po potrebi. Snaga motora se kontroliše regulacijom količine smeše koja se doprema motoru.

Stariji karburatori su radili isključivo na principima dinamike fluida, dok se kod novijih karburatora pojavljuju elektronski kontrolisani uređaji za korekciju rada.

U novije vreme karburatori su skoro u potpunosti potisnuti elektronskim sistemima za ubrizgavanje goriva čime se postiže bolja kontrola smeše potrebne za rad motora, a time i manje zagađenje i ekonomičniji rad motora.

Spoljašnje veze
---------------

* The Fish carburetor Arhivirano 2008-10-22 na Wayback Machine-u
* Collection of photos and information concerning the Fish carburetor Arhivirano 2011-09-22 na Wayback Machine-u

***Karburator*** na Wikimedijinoj ostavi
**Krivaja** je rijeka u srednjoj Bosni i Hercegovini i cijelim svojim tokom prolazi kroz Zeničko-dobojski kanton. 

Izvor Bioštice
Rijeka Krivaja nastaje spajanjem rijeka Bioštice i Stupčanice u gradu Olovo. Prolazi kroz manja mjesta Boganovići, Solun, Čuništa, Vozuća, Brezik i Kovači i u Zavidovićima se ulijeva u rijeku Bosnu, kao njena desna pritoka. Dužina toka između Olova i Zavidovića iznosi 73 km, a sa svojom dužom sastavnicom (bioštica) dužina je 114. km. Porječje obuhvata 1387 km². Pošto joj je sliv uzak, pritoke su joj neznatne dužine. Desna pritoka je Mala Maoča, dok su lijeve pritoke Orlja i Vojnica. Dolina Krivaje ima dinarski pravac pružanja (sjeverozapad - jugoistok) Sastoji se iz naizmjenišnih riječnih proširenja - kotlina i suženja - klisura ili sutjeski..

Krivaja je granica između dvije različite istorijsko - geografske cjeline. U praistoriji bila je to granica između ilirskih plemena Breuka u ravničarskoj Panoniji, i Desidijata u planinskoj srednjoj Bosni. Sliv rijeke Krivaje bio je obuhvaćen u župu Krivaju u srednjem vijeku.

Ovdje se nalazi jedan od najvećih refugijuma tercijerne flore i faune ovog dijela Dinarida, a karakterišu ga: ekosistemi jesenje šašike i crnog graba, ekosistemi uskolisne šašike i crnog graba, ekosistemi ilirske bukve i crnog graba, ekosistemi javora i bjelograbića, ekosistemi sive johe, ekosistemi karanfila i zvončaca u pukotinama karbonatnih stijena, ekosistemi karbonatnih sipara.

Poznata je po proljetnom međunarodnom raftingu, čistoći i bogastvu ribom.
**Atentat u Narodnoj skupštini** je naziv za ubojstvo tri poslanika Hrvatske seljačke stranke, uključujući njenog vođu Stjepana Radića koje je 20. lipnja 1928. tokom zasjedanja počinio Puniša Račić, poslanik vladajuće Radikalne stranke.

Do atentata je došlo tokom oštre parlamentarne rasprave u kojoj su poslanici vladajuće većine predstavnike opozicije, grupirane oko HSS-a, optuživali za veleizdaju, dok su oni njih zauzvrat optuživali za korupciju. Račić, ali i još nekoliko radikalnih poslanika, su tokom rasprave počeli prijetiti poslanicima HSS-a smrću. Oko 11:25 je Račić te prijetnje ostvario, došavši pred poslanike HSS-a, izvadivši pištolj iz džepa i ispalivši nekoliko hitaca na Stjepana Radića, ali i nekoliko HSS-ovih poslanika koji su pokušali zaštiti svog vođu. Tada su na mjestu ubijeni poslanici Đuro Basariček i Pavle Radić, sinovac Stjepana Radića. Radić, te poslanici Ivan Granđa i Ivan Pernar su ranjeni.

Vijest o atentatu je izazvala duboki šok u javnosti tadašnje države, ali i bijes u Hrvatskoj, gdje su u Zagrebu tada organizirane demonstracije, koje su eskalirale u žestoke nerede. Vodstvo HSS-a se 1. augusta sastalo i izjavilo da njeni poslanici više neće odlaziti u "Skupštinu gdje ih se ubija" te izjavilo da više ne smatra legitimnom odluku o stvaranju Kraljevine SHS te umjesto toga traži nove pregovore o zajedničkoj državi Srba i Hrvata. Nekoliko dana kasnije je umro Stjepan Radić, koji je zbog toga stekao status jednog od najvećih mučenika u hrvatskoj povijesti.

Atentat je imao značajne političke posljedice, s obzirom da je u Zagrebu, ali i u Beogradu, dao argumente svim protivnicima Jugoslavije. U Hrvatskoj je zamah dobila struja radikalnih nacionalista koja će poslije postati poznata kao ustaški pokret, dok su u Srbiji atentat i neredi poslužili iznošenju ideja o "amputaciji", odnosno izdvajanju "problematične" Hrvatske, odnosno pretvaranju Kraljevine SHS u Veliku Srbiju. Tadašnja je vlada izgubila veliki dio svog autoriteta, a što je iskoristio kralj Aleksandar kako bi 6. 1. 1929. zaveo šestojanuarsku diktaturu; taj čin će dati podlogu i za brojne teorije zavjere prema kojima su Aleksandar ili beogradska vlada stajali iza krvoprolića.

Puniša Račić, je nedugo nakon atentata uhapšen, te mu je suđeno u maju 1929. godine. Osuđen je na 33 godine i 8 mjeseci zatvora, od kojih je ukupno morao odslužiti 20, što je tada bio najveći mogući broj godina. Ukupno je proveo 13 godina u zatvoru u Požarevcu, a poslednje tri u statusu "slobodnjaka", s pravom na izlaske. Pušten je na slobodu 27. marta 1941, nedugo pred početak drugog svjetskog rata u Jugoslaviji. Za vrijeme drugog svjetskog rata su ga u oktobru 1944. uhvatili partizani, sudili mu na prijekom sudu 21. srpske divizije, te ga osudili na smrt i pogubili.

Literatura
----------

* Zvonimir Kulundžić, Atentat na Stjepana Radića, Zagreb 1967.
* Ljubomir Antić, Hrvatska federalistička seljačka stranka, Radovi IHP, 15/1982.
* Branislav Gligorijević, Parlament i političke stranke u Jugoslaviji 1919-1929, Beograd 1979.
**Stari grad Koštur** (Koštun) je utvrđenje nastalo u doba Justinijana I, u Dabrici, opština Berkovići, Bosna i Hercegovina. Samo ime upućuje na njegovo porijeklo – castrum – čisto vojničko utvrđenje. I ovaj grad spominje Konstantin Porfirogenet ka Dabriskik.

Lokacija
--------

Dabrica obuhvata kraj sjeverozapadno od Dabarskog polja, između planina Snježnice (1262 m) na sjeveru i Hrguda (1100 m) na jugu. Od Dabarskog polja predio Dabrice dijeli planina Kom, visoka oko 900 m. Tvrđava je na lokalitetu Gradina.

Historija
---------

Unutar zidina Koštuna nađeno je keramike iz perioda bronzanog i željeznog doba što govori da je na istom mjestu bila Gradine (prajitorijska naselja)gradina s kraja II. i iz I. milenija prije naše ere. Na lokalitetu Gradina su pronađeni i tumuli.

O gradu Koštunu nema direktnih podataka. Ne zna se pouzdano ni kada je izgrađen, ni kada je napušten. Na njegovim ostacima nisu primijećene nikakve pregradnje i popravke, tako da on predstavlja jedinstvenu cjelinu. U pretpovijesti ovaj predio bio je rubno područje koje je naseljavalo ilirsko pleme Daorsi, a u rimsko doba pripadalo je široj regiji čiji je centar bio municipium Diluntum - na području Stoca.

Gradnju Koštuna moguće je datirati u VI stoljeće oko 535. godine. U to vrijeme, nakon pada Zapadnog Rimskog carstva, Bosna i Hercegovina bila je u sastavu kraljevstva Istočnih Gota. Te godine, Justinijan I, car Istočnog rimskog carstva počeo je obnavljanje Rimskog carstva, pa je počeo dvadesetogodišnji rat protiv Istočnih Gota. Najprije je zauzeo dio provincije Dalmacije u koji su pripadali krajevi Bosne i Hercegovine. Time su ti predjeli ponovno ušli u sklop rimske zajednice i priznavali su jedinog legitimnog cara sa sjedištem u Carigradu. Uslijedila je velika izgradnja strategijskih punktova: Biograd i Lisičići kod Konjica, Stari grad Blagaj, u Stocu i u Biogracima kod Širokog Brijega, među kojima je i Koštur u Dabrici.

Opis
----

Tvrđava je građena u jednoj epohi i nije više pregrađivana i popravljana. Približne dimenzije su: dužina 160 m, različite širine od 25 m na istočnom kraju, 38 m na zapadnom, a u sredini 50 m. Zidovi su prosječne debljine oko 1,6 m.

U tvrđavu ulazilo se između dvije kule na zapadnom zidu. Veličina kula je bila 7x8 m. Ostaci jedne male uvučene kule su uz južni zid. Od jugozapadnog ugla spuštao se još jedan obrambeni zid, od kojeg se i danas vide dijelovi u dužini od oko 40 m. Istočna i sjeverna padina su stjenovite, skoro nepristupačne i spuštaju se u oko 150-200 m duboki kanjon Radimlje. Na sredini sjevernog perimetralnog bedema, koji je nepristupačan, izgrađen je "sklop građevina sličan antičkom kastrumu. Zidovi su obloženi kamenim pločama, tj. relativno pravilno i grubo oklesanim kamenom.

U unutrašnjosti tvrđave nalaze se ostaci građevina, građenih po sistemu *opus spicatum* (riblje kosti) od manjeg kamenja i puno žbuke koja se sastojala od kamena krečnjaka i maltera sa dodatkom pijeska i šljunka. U kulama uz zapadni zid i okolo njih nailazi se na mnogo krovnog materijala (tegulae). Tvrđava je proglašena za nacionalni spomenik BiH

Literatura
----------

Vanjski linkovi
---------------
Bitka kod Makarske se odigrala 18. rujna 887. godine u blizini Makarske u današnjoj Hrvatskoj između mletačkih snaga pod duždom Pietrom I Candianom na jednoj, i Neretljana na drugoj strani. Do nje je došlo tokom pohoda u kome su Mlečani nastojali iskorijeniti slavensku pirateriju u Jadranu, odnosno pokoriti piratska uporišta, među kojima su najznačajnija bila upravo ona u neretljanskom području, poznatom kao Paganija. Pietro I Candiano je duždem postao u travnju, te je pokrenuo jedan pohod protiv Slavena koji nije imao rezultata. U drugom, u kome je vodio dvanaest galija, ispočetka je imao više uspjeha - uspio je dći do makarske luke i potopiti pet neretljanskih brodova. Potom se iskrcao na kopno i počeo goniti Neretljane, ali je potom došlo do borbe u kojoj je mletačka ekspedicija razbijena, a Pietro Candiano poginuo. 

Bitka - prva u kojoj je poginuo jedan mletački dužd - imala je značajan utjecaj na povijest Hrvatske, s obzirom da su Mlečani na duže vrijeme odustali od planova da zagospodare istočnom obalom Jadrana. Umjesto toga su Neretljanima, ali i hrvatskom knezu Branimiru, bili prisiljeni plaćati danak za nesmetanu trgovinu i pomorski promet. 

Bitka se u današnjoj Hrvatskoj obilježava tako što je njen datum - 18. rujan - odabran za Dan Hrvatske ratne mornarice.
**Ravanica** je reka koja izvire u Šarenom kladencu, severoistočno od Senjskog rudnika. U Veliku Moravu se uliva kod Ćuprije na 113 m nadmorske visine. Dugačka je 25 km, a njen sliv ima površinu od 167 kmᒾ. 

U gornjem toku dolina Ravanice je prilično plitka i ima široko dno, da bi potom reka ušla u klisuru duboku od 260 m. U njoj je podignut manastir Ravanica, zadužbina kneza Lazara, koja potiče iz 14. veka. U manastiru se nalaze mošti kneza Lazara, prenete posle njegove pogibije u bici na Kosovu. Nakon toga manastir je postao mesto hodočašća. 

Nizvodno od manastira, Ravanica ulazi kod Senja u Gornjovelikomoravsku kotlinu, a od sela Dobričeva u dolinu Velike Morave. U njoj obrazuje mnoštvo meandara oko kojih su mestimično zamočvarene livade. U Veliku Moravu prosečno unosi 1,2 m³ vode u sekundi. Za Ravanicu je karakteristična velika promenljivost u režimu oticanja vode u kratkom vremenskom periodu. Najveća pritoka Ravanice je Zubrava, koja joj dotiče sa desne strane.

Povezano
--------

* Manastir Ravanica

Izvori
------

1. ↑  „Manastir Ravanica | Manastiri u Srbiji" (bs-BA). manastiriusrbiji.com. 2015-02-02. Pristupljeno 2022-12-12.

Izvori
------

* Ljiljana Gavrilović, Dušan Dukić, "Reke Srbije", 2014, Zavod za udžbenike, Beograd.
**Bjelobrdska kultura** je naziv za srednjovekovnu arheološku kulturu, na prostoru današnje Mađarske, Srbije, Slovačke, Hrvatske i Rumunije. Nazvana je po arheološkom nalazištu Bijelo Brdo (Belo Brdo) u Hrvatskoj, a u celosti je datirana u period između 10. i 12. veka.

Bjelobrdska kultura je formirana u 10. veku, na temeljima slovenskog nasleđa iz prethodnog perioda, a u uslovima interakcije sa kulturom Mađara u srednjem Podunavlju. Pojam "bjelobrdska kultura" uveo je L. Niderle, koji je ovu kulturu smatrao slovenskom.

Nalazi nakita bjelobrdske kulture svedoče o njegovom slovenskom poreklu. Juvelirski proizvodi od bronze iz vremena pre formiranja ugarske države rađeni su u duhu lokalne pozno-antičko-vizantijske tradicije. Osnovni areal bjelobrdske kulture predstavlja teritorija današnje Mađarske, južni deo Slovačke i deo srpske Vojvodine.

Čitav kompleks arheološkog materijala bjelobrdske kulture ukazuje na činjenicu da ona, pre svega, predstavlja novu razvojnu fazu panonskih starina iz prethodnog perioda. Pošto su Sloveni bili većinsko stanovništvo Panonije pre dolaska Mađara, oni dolaze na prvo mesto kada se govori o osnivačima bjelobrdske kulture. Drugu etničku komponentu ove kulture predstavljaju Mađari, došljaci, koji su napustili nomadski način života i naselili se u srednjem Podunavlju. Oni su od lokalnih Slovena preuzeli čitavu grupu nakita.

Bjelobrdska kultura odražava period slovensko-mađarske simbioze tokom koje su Mađari preuzeli i usvojili slovensku kulturnu tradiciju, a Sloveni mađarski jezik. Time je najveći deo potomaka Panonskih Slovena uključen u genezu mađarskog naroda.

U pojedinim oblastima periferije areala bjelobrdske kulture dolazak Mađara nije narušio razvoj kulture slovenskog stanovništva.

Literatura
----------

* Valentin Vasiljevič Sedov, Sloveni u ranom srednjem veku, Novi Sad, 2013.

Vidi još
--------

* Panonski Sloveni
* Mađari
**Hrvatska politička emigracija** je izraz koji u svom najširem smislu označava sve stanovnike Hrvatske ili Hrvate koji su otišli ili bili prisiljeni otići u izgnanstvo zbog svoga političkog djelovanja, odnosno neslaganja sa postojećom vlašću. U užem smislu se pod time podrazumijeva hrvatska politička emigracija u 20. stoljeću, odnosno za postojanja Jugoslavije, kada je u pravilu sadržavala hrvatske nacionaliste koji su zalagali za nezavisnu hrvatsku državu. U svom najužem smislu se pod tim izrazom podrazumijeva hrvatska politička emigracija u razdoblju postojanja komunističke tzv. Druge Jugoslavije od 1945. do 1990. godine. S obzirom da su u njoj, pogotovo u prvim godinama, dominirali članovi i simpatizeri u Drugom svjetskom ratu poraženog ustaškog pokreta, ona se, pogotovo u službenoj propagandi jugoslavenskog režima, nazivala **ustaškom emigracijom**. Pripadnici hrvatske političke emigracije su igrali važnu ulogu u događajima vezanima uz osamostaljenje hrvatske države, prije svega kroz vladajuću stranku HDZ.

Izraz "hrvstaka politička emigracija" se mnogo rjeđe koristi za slične fenomene i u ranijim razdobljima, kao što su vladavina Osmanskog i hasburškog Carstva, pa se tako i poznati dubrovački pjesnik Marin Držić zbog kritike vlasti Dubrovačke Republike ponekad naziva "hrvatskim političkim emigrantom", ali i u kasnijim razdobljima, kao u slučaju novinara Romana Latkovića kome su američke vlasti 1990-ih dale politički azil zbog kritike vlasti predsjednika Franje Tuđmana.

Vidi još
--------

* Hrvatska dijaspora
* Četnička emigracija
* IB-ovska emigracija
**Hrvatska šutnja** je izraz koji se koristi od posljednjih decenija 20. vijeka i ima više značenja. U najširem smislu se pežorativno koristi kako bi opisao navodno tradicionalnu nesklonost stanovnika Hrvatske ili Hrvata općenito da se otvoreno suprotstavljaju ili kritiziraju vlast, čak i kada je ona tuđinska, tiranska, korumpirana, nesposobna ili evidentno radi na njihovu štetu.

Uža značenja
------------

U užem smislu se pod time podrazumijeva period hrvatske povijesti od sloma MASPOK-a početkom 1972. pa sve do uvođenja višestranačja krajem 1989. godine, kada su komunističke vlasti tadašnje Hrvatske, pod parolom suzbijanja hrvatskog nacionalizma, nastojali gušiti svako eksplicitnije izražavanje hrvatskog nacionalnog identiteta, kao i kritiku postojećeg režima, što je Hrvatsku učinilo jednom od manje liberalnih republika bivše Jugoslavije.

U još užem smislu se pod time podrazumijeva službeni stav SKH prema antibirokratskoj revoluciji od 1987. do 1989, odnosno oklijevanje da se eksplicitno osudi politika Slobodana Miloševića.

Gledište srpskih nacionalista
-----------------------------

Srpski nacionalisti, pak, pod hrvatskom šutnjom podrazumijevaju navodnu tradicionalnu sposobnost Hrvata da pod krinkom jugoslavenstva i bratstva i jedinstva kriju duboko ukorijenjeni prezir i neprijateljske namjere prema Srbima.

Vidjeti također
---------------

* Olovne godine
* Tiha većina
**Ichiro Ozawa** (24.5. 1942 - ) je moćni japanski političar koji je također poznat pod svojim nadimkom "šogun iz sjene"

Karijera
--------

Ozawa sa Vladimirom Putinom (2009.)
Ichiro Ozawa se rodio 24.5. 1942. godine u obitelji japanskog poslovnog čovjeka koji je nakon Drugog svjetskog rata bio izabran u parlament. Nakon očeve smrti u tipično japanskoj demokratskoj tradiciji Ichiro biva 1969. godine također izabran u parlament gdje ostaje sljedećih više od 40 godina.

U prvoj fazi svoje političke karijere Ichiro Ozawa je bio član Liberalna demokratska partija , a unutar stranke je spadao u frakciju proameričkog [[Kakuei Tanaka|Kakuei Tanake prvog šoguna iz sjene. Njegova sposobnost dogovora u tajnosti, organizaciju i manipulacije rezultiraju da bude nekoliko godina nakon pada svog zaštitnika izabran za generalnog sekretara stranka (1989.). Ovaj munjeviti uspjeh za Japan mladog političari dovodi do političke borbe unutar stranke sa starijim članovima i Ozavinog osnivanja Japanske stranke obnove čime ruši vladu LPDa 1993. godine. Sljedećih nekoliko godina Ozawa osniva nekoliko stranaka da bi na kraju završio u Demokratskoj stranci Japana čiji šef postaje 7.4. 2006.. Zbog skandala Ozawa će podnesti ostavku na svoje mjesto u stranci, ali ostaje jedan od njenih najvažnijih članova tako da igra važnu ulogu u doba izborne pobjede DSJ u augustu/kolovozu 2009. godine nakon čega Yukio Hatoyama biva izabran za premijera. U odluci premijera od juna/lipnja 2010 godine da podnese ostavku zbog problema s američkim bazama Hatoyama zahtjeva i da Ichiro Ozawa to jest šogun iz sjene bude protjeran iz stranke

Kontroverze
-----------

Tijekom svoje političke karijere Ozawa je bio upleten u veliki broj financijskih skandala iz kojih se uvijek uspjeva izvući. Prvi od skandala se dogodio s Kakuei Tanakom njegovim zaštitnikom iz početka karijere koji se bio osuđen za korupciju. U drugoj polovici osamdesetih i prvoj devedesetih godina on veže svoju karijeru za Shin Kanemara koji je također osuđen za korupciju. Opravdani strah da će politički neprijatelji unutar Liberalno demokratske partije iskoristiti ovaj skandal za njegov poraz dovodi do odluke o osnivanju Demokratske stranke Japana 1993. godine. Protiv njega su se vodili višegodišnji sudski procesi u kojima su osuđeni njegovi pomoćnici, ali u kojema će on sam biti proglašen nevinim.

Literatura
----------

* () Službena stranica
* () His claim for mass media on 4 November 2007PDF (97.5 KiB)
* () Ichirō Ozawa as an Actor in Japan's Foreign Policy Making Arhivirano 2004-07-06 na Wayback Machine-u
* () From the DPJ for English readers
* Ichirō Ozawa, *Blueprint for a New Japan: The Rethinking of a Nation*; Introduction by US Senator John D. Rockefeller, IV; Kodansha, Hardcover, ISBN 4-7700-2034-1

| Stranačke/partijske dužnosti |
| --- |
| Prethodi: **Seiji Maehara**  |  **Vođa Demokratske partije Japana** 2006-2009 | Slijedi: **Yukio Hatoyama**  |


***Ichirō Ozawa*** na Wikimedijinoj ostavi