Koordinate: 42°03′56.8″N 19°30′46.2″E﻿ / ﻿42.065778°N 19.512833°E﻿ / 42.065778; 19.512833

| Kafja e Madhe |
| --- |
| Osnovni podaci |
| Mesto: | Skadar,  Albanija |
| Vrsta spomenika: |  |
| Vreme nastanka: | 1920. |
| Tip spomenika: | Spomenik kulture |
| Stepen zaštite: |  |
| Vlasnik: |  |
| Nadležna ustanova za zaštitu: |  |
| Nadležna institucija |
| Sedište: |  |
| Adresa: | 5 Rruga 28 Nëntori |
| Internet strana: | [http:// ] |

**Kafja e Madhe** je istorijska građevina u gradu Skadru, na sjeveru Albanije. Zgrada je početkom 20. vijeka gostila istoimeni i vrlo ugledni restoran u gradu.

Osobine
-------

Institut za narodnu baštinu Albanije  ju navodi kao spomenik arhitekture. U prvoj polovici 20. stoljeća restoran se smatrao dijelom luksuznog života u gradu.

Istorija zgrade
---------------

Nacrt zgrade je projektirao umjetnik Kolë Idromeno u austrougarskom stilu. Zgradu je počela graditi obitelj Ashik 1920. godine, a nešto kasnije nedovršena zgrada je pod nepoznatim okolnostima prodana obitelji Luka. Vlasnik je dao zgradu u miraz kćeri Filomeni, koja se udala za izvjesnog Gulielmija, prezimenom isto Luka. Par je imao samo jednu kćer, Jjena Suresh, koja se udala u porodici Mozali. Dugim godinama je bila mjesto susreta građana Skadra, ali i stranaca koji su ovamo dolazili. U to vrijeme ispred Kafja e Madhe je se nalazio Kafe Adriatik (kasnije srušen), čiji je redovni posjetilac bio književnik Migjeni a lokal je posjećivao i Primo Shllaku i mnogi drugi pisci. Prije nego što se zvala *Kafja e Madhe*, zgrada je imala tri imena: prvo je bilo *Kafe Adriatik*, drugo *Hotel Park* i konačno, dolaskom Crnogoraca, *Grand hotel Savija*.

Nakon 1945. zgrada je – kao i većina komercijalnih objekata u Skadru – prebačena u državno vlasništvo. Bez obzira na to, jedno vrijeme je uspjela zadržati svoju izvornu namjenu restorana, bara i hotela. Godine 1960. godine je proglašena spomenikom arhitekture. Zgrada je profesionalno restaurirana u godinama 1987–1988. unatoč tadašnjoj lošoj gospodarskoj situaciji u zemlji. Iako se do 1992. godine prestao koristiti kao restoran, u njoj je počeo raditi kockarnicu, navodno do 1997. godine.

U godinama 2001-2003 je objekt doživio novu i neslavniju obnovu, te pokušaj podmetanja požara, koji se vatrogasna služba uspjela umiriti. Kafja e Madhe je 2007. godine proglašena «Spomenikom kulture I. kategorije». Od 2013. zgrada je prazna i čeka potpunu obnovu.

Godine 2021. jedan dio zgrade je se srušio.

Spoljašne veze
--------------

* (`alb`) *Kafja e Madhe, dëshmitarja e një barbarie në epokën moderne* [*Grand Café, svjedok barbarstva u modernom dobu*]. Youtube. Pristupljeno 2023-02-09.

Bilješke
--------

1. ↑  *Kafja e Madhe*, u prijevodu (`fr`) *Grand Café*.
2. ↑  (`alb`) *Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore* (IKTK)
3. ↑  Nikolla Kolë Idromeno (1860-1939)

Izvori
------

1. ↑   (`alb`)„Lista e monumenteve të kulturës – Quarku Shkodër". Pristupljeno 09. 02. 2023.
2. ↑  (`alb`)„Shkëlqimi dhe rënia e Kafes së Madhe në Shkodër". 19. 09. 2012. Arhivirano iz originala na datum 2017-04-07.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  (`alb`) Çapaliku, Stefan. „Kafja e Madhe – Tokë e zanë!". Arteka Kulturë Humanitete. Pristupljeno 09. 02. 2023.
4. 1 2 3 4  (`alb`) „Shembet një pjesë nga "Kafja e Madhe" në Shkodër, si u la në harresë GODINA simbol, edhe në diktaturë u restaurua ng". Dosja. 28. 5. 2021. Pristupljeno 09. 02. 2023.
5. ↑  (`alb`)„Kafja e Madhe – Tokë e zanë!". *Gazeta Shqiptari.eu*. 10. 02. 2016. Arhivirano iz originala na datum 2017-04-08. Pristupljeno 2017-04-07.
6. ↑  (`alb`) „Kafja e Madhe". Arhivirano iz originala na datum 24. 02. 2013. Pristupljeno 09. 02. 2023.

Bibliografija
-------------