recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Univerzitet "Džemal Bijedić" Mostar** osnovan je 1977. godine i djeluje kao državni univerzitet. Od 1993. godine dijeli se na dva univerziteta, od kojih jedan zadržava dotadašnje ime, ali ne i imovinu, dok drugi djeluje pod imenom Univerzitet u Mostaru (hrv. *Sveučilište u Mostaru*). Univerzitet se nalazi u Mostaru i sastoji se od osam fakulteta.

Agromediteranski fakultet
-------------------------

Fakultet je osnovan 1997. godine. Na fakultetu djeluju sljedeći smijerovi:

1. Voćarsko-vinogradarski
2. Povrtlarsko-cvjećarski

Fakultet humanističkih nauka
----------------------------

Fakultet je osnovan 2002. godine. Na fakultetu djeluje pet odsjeka i 11 studijskih grupa:

1. Bosanski jezik i književnost (dvopredmetni četverogodišnji studij);
	1. Bosanski jezik i književnost (dvogodišnji studij);
	2. Bosanski/hrvatski/srpski jezik i književnost i bibliotekarstvo
2. Engleski jezik i književnost (jednopredmetni četverogodišnji studij);
	1. Bosanski jezik i književnost i engleski jezik i književnost (dvopredmetni četverogodišnji studij);
3. Njemački jezik i književnost (jednopredmetni četverogodišnji studij);
	1. Bosanski jezik i književnost i njemački jezik i književnost (dvopredmetni četverogodišnji studij);
4. Historija (jednopredmetni četverogodišnji studij);
5. Dramska umjetnost
	1. gluma (četverogodišnji studij)
	2. dramska pedagogija (četverogodišnji studij)
	3. teatrologija (četverogodišnji studij);
6. Komunikologija (četverogodišnji studij)
	1. odnosi sa javnošću
	2. žurnalistika
	3. političko komuniciranje

Fakultet informacijskih tehnologija
-----------------------------------

Fakultet je osnovan 1997. godine. Do aprila 2008. fakultet je upisalo 2254 studenata a završilo 211. Omogućava redovnu nastavu i učenje na daljinu iz oblasti informacijskih tehnologija.

Fakultet za poslovni menadžment
-------------------------------

Građevinski fakultet
--------------------

Mašinski fakultet
-----------------

Nastavnički fakultet
--------------------

Pravni fakultet
---------------

Pravni fakultet u Mostaru je javna visokoškolska ustanova.

Fakultet je osnovan 1971. godine kao Odjeljenje Pravnog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, a 1976. godine je postao samostalna vaspitno-obrazovna i naučnoistraživačka ustanova. Njegovim udruživanjem sa još tri fakulteta 1977. godine formiran je Univerzitet "Džemal Bijedić" u Mostaru.

Od 1971. do 1993. godine Fakultet je bio smješten u ulici Blagoja Parovića, a 1993. godine, sa početkom ratnih dejstava, Univerzitet "Džemal Bijedić", pa i Pravni fakultet morali su napustiti do tada korišteni prostor, ostavši pri tome i bez svoje opreme. Od 1993. do 1996. godine Fakultet je koristio nedovoljne i neadekvatne prostore u gradu, a od 1996. godine, zajedno sa ostalim fakultetima Univerziteta "Džemal Bijedić", smješten je u objektima na lokalitetu Univerzitetskog kampusa u Sjevernom logoru.

**Web:** pf.unmo.ba

Facebook: https://www.facebook.com/PF.UNMO.BA/

Vanjski linkovi
---------------

Zvanična stranica
**Totemizam** (nastalo od totem) je skup vjerovanja vezanih uz totem, koja se po najistaknutijem teoretičaru totemizma, W. H. R. Riversu, sastoje od društvenog, psihološkog i obrednog elementa vjerovanja i poštovanja totema. E. B. Tyler se protivi pridavanju tako velike važnosti totemizma, držeći ga nusproizvodom teorije prava, proisteklom iz širokog konteksta primitivne religije. Rivers smatra da je totemizam vezivanje nekog društva (društveni element) uz neku životinju, biljku ili neživu materiju, to društvo je u pravilu neka egzogamna grupa ili klan. Psihološki element, nadalje, predstavlja vjerovanje u rodbinsku vezu iz koje je potekao takav klan, i na koncu obredni element se izražava kroz poštovanje ukazano životinji, biljci ili predmetu. Ovoj se Riversovoj definiciji suprotstavljaju neki suvremeni etnolozi. Sigurno je pak da se totemska biljka ili životinja ne smiju koristiti za hranu, niti pripadnici totema nekog predmeta smiju da se koriste tim predmetom.

Totemizam je raširen širom svijeta, posebno u Australiji, Sjevernoj i Južnoj Americi i Africi.

**Prvotni oblici** totemizma susreću se u starim centralno-australijskim plemenima.
Tamo je totem kao životinjski simbol mitski predak čovjeka i njegove skupine, tajnovita manifestacija unutarnjih odnosa u generacijama, a ti odnosi imaju u isto vrijeme zaštitnu dimenziju.

Obzirom da totem ima zaštitnu funkciju, on je nerijetko tabuiziran. Tako se životinje totemi ne smiju uvijek jesti, ili se to smije dogoditi u određeno vrijeme i to ritualno.

Totemske zajednice posjeduju zakone, kao što je npr. zabrana ženidbe izvan skupine (egzogamija). Tu se javljaju i komplicirana religiozna pravila, kao što je i štovanje zaštitnika koji se umjetnički pokazuje, kao što je to slučaj s indijanskim totemskim stupovima.
Ima slučajeva i **individualnog totemizma** gdje čovjek pojedinac stupa u bliski odnos sa zaštitnikom (nagual, nagualizam) i to na ekstatično-vizionarski način.

**Totemizam** nije jedinstven fenomen, pogotovo što se on u novim okolnostima mijenja. Njegovi tragovi nalaze se i u visokim kulturama, iako je najizraženiji u prirodnim narodima.

Relevantni članci
-----------------

* tabu
* totem

***Totemizam*** na Wikimedijinoj ostavi
Zastava Ulsterа
Položaj Ulstera
**Ulster**, (irski: **Cúige Uladh**) je jedna od četiri tradicionalne irske pokrajine.Ovaj izraz se često upotrebljava i kao sinonim za Sjevernu Irsku iako Sjeverna Irska pokriva samo dvije trećine Ulstera. Prostire se na području od 24.481 km², a prema popisu iz 2006. godine provincija je imala 1.993.918 stanovnika. Najveći grad je Belfast u kojem živi četvrtina od ukupnog broja stanovnika.

Ulster se sastoji od devet grofovija. Od toga šest grofovija (Antrim, Armagh, Down, Fermanagh, Londonderry/Derry i Tyrone) tvore Sjevernu Irsku, odnosno ostala su u sastavu Ujedinjenog Kraljevstva nakon Englesko-irskog sporazuma iz 1921. Ostale tri grofovije (Cavan, Monaghan i Donegal) ulaze u sastav Republike Irske. Približno polovina stanovništva Ulstera živi u grofovijama Antrim i Down.

Granica između dva dijela provincije je ustanovljena 1925. godine. Kada je Irska 1949. postala republika, britanski je parlament potvrdio status Sjeverne Irske kao dijela Ujedinjenog Kraljevstva. Ipak, Republika Irska je i dalje izražavala pretenzije za ujedinjenjem svih devet grofovija, a 1955. godine Irska republikanska armija je započela niz terorističkih akcija koje su imale za cilj spajanje dva dijela Ulstera. Stanovnici su Sjeverne Irske na referendumu iz 1973. potvrdili da žele ostati u sastavu Velike Britanije, mada je većina katolika bojkotirala ovaj referendum. Godine 1985. formiran je tzv. Irsko vijeće koje je imalo za cilj konačni prekid građanskog rata, a 31. kolovoza 1994. IRA je objavila bezuvjetnni prekid vatre.

***Ulster*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Grofovije Irske |
| --- |
| Grofovije poredane prema pokrajinama |
| Connacht | 

Galway (Galway City) **•** 
Leitrim **•** 
Mayo **•** 
Roscommon **•** 
Sligo
 |  |
| Munster | 
Clare **•** 
Cork (Cork City) **•** 
Kerry •
Limerick (Limerick City) **•** 
*Tipperary* (North Tipperary **·**  South Tipperary) **•** 
Waterford (Waterford City)
 |
| Leinster | 

Carlow **•** 
*Dublin* (Dublin City **·**  Dun Laoghaire-Rathdown **·**  Fingal **·**  South Dublin) **•** 
Kildare **•** 
Kilkenny **•** 
Laois **•** 
Longford **•** 
Louth **•** 
Meath **•** 
Offaly **•** 
Westmeath **•** 
Wexford **•** 
Wicklow
 |
| Ulster | 

*Antrim*† **•** 
*Armagh*† **•** 
Cavan **•** 
*Fermanagh*† **•** 
*Londonderry*† **•** 
Donegal **•** 
*Down*† **•** 
Monaghan **•** 
*Tyrone*†
 |
| *kurziv* označava ne-administrativne grofovije. Zagrade označavaju istoimene gradove i netradicionalne grofovije. † označava grofovije Sjeverne Irske |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85139457
* GND: 4078510-5
* BNF: cb11981288j (podaci)
* NKC: ge131212

 |
**Dawson** (španjolski: *Isla Dawson*) je otok u Ahipelagu Ognjena zemlja, na jugu Južne Amerike.

Geografske karakteristike
-------------------------

Otok administrativno podpada pod Čileansku regiju Magallanes y Antártica Chilena (Provincija Magallanes).

Dawson leži u sredini Magellanova tjesnaca zapadno od najvećeg otoka Isla Grande de Tierra del Fuego, udaljen 100 km južno od Punta Arenasa.

Otok ima površinu od 1.330 km², dug je 70 km (u smjeru sjever - jug) i maksimalno širok 25 km.

Geografski Dawson je vrlo kontrasan, na sjevernom dijelu reljef je uglavnom nizak, sa brežuljcima koji ne prelaze 500 m nadmorske visine, obraslih šumom i sa dolinama u kojima ima dosta vode.
Za razliku od tog njegov južni dio je gorovit, strmih nepristupačnih obala, sa planinama visokim i do 1.000 m, obraslih škrtom travom

Otok ima jednoličnu tmurnu oceansku klimu, sa konstantnim zapadnim vjetrovima.

Historija
---------

Prvi evropski kolonisti ovčari naselili su se na otoku u drugoj polovici 19. vijeka, oni su brutalno istrijebili i raselili starosjedioce indijance. Zbog tog su Salezijanci 1889. osnovali misiju i u nju smjestili 215 preostalih indijanaca. Međutim je do 1911. preživjelo samo njih 5, pa su ukinuli misiju.

Početkom 1970-ih za otok se zainteresirala Čileanska ratna mornarica, koja je krajem 1971. instalirala pomorsku bazu, a od 1972. postala i jedini vlasnik otoka.

### Dawson kao koncentracioni logor

Na Dawsonu su bili smješteni neki od prvih koncentracijskih logora u Čileu, nakon Državnog udara 1973. Jedan se zvao *Compingim* a djelovao je od septembra do decembra 1973, a drugi *Río Chico* radio je od decembra 1973 do oktobra 1974.

Kroz te logore prošlo je oko 400 zatvorenika, od kojih su 38 bili viši funkcioneri srušene Allendeove.

Povezano
--------

* Ognjena zemlja

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Magallania (Punta Arenas)*" (španjolski). Scielo. Pristupljeno 14.10.2020.

Vanjske veze
------------

***Dawson (otok)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Isla Desolación* (`es`)
**Ejido** je grad od 89,723 stanovnika.na sjeverozapadu Venecuele. 

Ejido je i administrativni centar istoimene Općine Campo Elías u kojoj živi 99,873 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Ejido leži na zapadu savezne države Mérida, u aluvijalnoj kotlini rijeke Chame u planinskom masivu Cordillera de Mérida, na nadmorskoj visini od 1.200 metara. Praktički je spojen sa svojim administrativnim centrom Méridom, koji leži par kilometara sjeverozapadno, tako da oba dva grada zajedno imaju 380 000 stanovnika.

Historija
---------

Ejido je osnovan 1620. kao misija (capellanía) za pokrštavanje lokalnih indijanaca i crnih robova koji su radili na hacijendama.
Vremenom je postao jedna od parohija grada Méride, od 1655. ta parohija nosi ime po franjevačkom teologu i svecu Bonaventuri.
Nakon osnivanja Provincije Merida 1811. dobio je status gradića (villa).

Lider venezuelanske revolucije Simón Bolívar zaustavio se u gradu u maju 1813. sa svojom vojskom tad je gotovo cijeli Ejido došao da ga pozdravi.

Od 18. januara 1877. Ejido ima status grada.

Privreda
--------

Ekonomija grada bazira se na trgovini, agroindustriji i turizmu. Po okolici se uzgaja šećerna trska i krumpir, a i stočarstvo je dobro razvijeno.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Venezuela: Mérida*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 09. 12. 2017.
2. 1 2 3  „*Ciudad de Ejido: desde el 18 de enero de 1877*" (španjolski). Aporrea. Pristupljeno 09. 12. 2017.

Vanjske veze
------------

***Ejido, Venezuela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcaldia de Campo Elías* Arhivirano 2017-12-20 na Wayback Machine-u (`es`)
Serena prikazana zajedno sa suprugom Stilihonom i sinom Euherijem, cca. 400. 
**Serena** (? - cca. 408) je bila kasnorimska plemkinja, rodom iz Teodozijeve dinastije. Otac joj je bio Honorije, brat cara Teodozija I, a majka joj se zvala Marija. Teodozije ju je usvojio kao vlastitu kćer, a godine 384. dao kao suprugu vojskovođi Stilihonu nastojeći tako osigurati njegovu odanost. Poslije je otišla živjeti na dvor svog rođaka, zapadnorimskog cara Honorija gdje je, između ostalog, odabrala nevjestu za dvorskog pjesnika Klaudijana, te se brinula za svoju rođaku Galu Placidiju. Sa Stilihonom je imala sina Euherija i dvije kćeri - Mariju i Termanciju - koje će obje postati Honorijeve supruge.

Prema Zosimu je Serena kao pobožna kršćanka dala skinuti ogrlicu sa statue boginje Ree Silvije u Rimu i stavila je na svoj vrat. Tada ju je starica, jedna od posljednjih vestalki upozorila da će zbog tog svetogrđa biti kažnjena.

Godine 408. ju je Honorije dao pogubiti pod optužbom da je šurovala sa Vizigotima za vrijeme opsade Rima.

Literatura
----------

* Claudianus. *Elogium of Serena*.
* Santo Mazzarino. *Serena e le due Eudossie*. Roma, Istituto Nazionale di Studi Romani, 1946 ISBN 978-88-7311-221-1

***Serena (Drevni Rim)*** na Wikimedijinoj ostavi
Crvenica
**Crvenica** je tip zemljišta karakterističan za mediteranske kraške predele, tj. terene izgrađene od krečnjaka koji dobijaju znatnu količinu padavina. Crvenica je tzv. teško tle, zbijeno, s malo humusnih materija. Ali, crvenica lako upija i dugo zadržava vodu, što omogućuje biljkama da na njoj opstaju i tokom suvog, žarkog i dugog mediteranskog leta. U stručnoj literaturi crvenica je poznata pod italijanskim nazivom *terra rossa*. Ovaj tip zemljišta nastaje rastvaranjem krečnjaka i dolomita i predstavlja njegov nerazgradivi ostatak. Formira se po dnu vrtača, uvala i kraških polja.

Crvenica se u Crnoj Gori javlja od Herceg Novog do ušća Bojane. Izrazita je u Zetskoj i Bjelopavlićkoj niziji. U Srbiji tera rosa zahvata manje prostore u Raškoj, Šumadiji (Stragari i Topola), zatim u Metohiji i istočoj Srbiji.

Tera rosa je glinovita, mrvičaste strukture. Sadržaj humusa je oko 1-3%. Sadrži okside gvožđa i aluminijuma, koji joj daju crvenu boju, zbog čega je i dobila ime. Spada u tipska — razvijena zemljišta. Na višim nadmorskim visinama prelazi u gajnjače i podzole zahvaljujući porastu količine padavina. Crvenica je pogodna za gajenje vinove loze i voća (smokva, maslina i dr).

Vidi još
--------

* Gajnjače
* Krečnjak
* Dolomit

Literatura
----------

* Rodić, D. i Pavlović, M, (1994): *Geografija Jugoslavije*, Savremena administracija, Beograd

Vanjske veze
------------

* Znanje — zemljišta
Torre del Filarete, jedan od tornjeva zamka.
**Castello Sforzesco** (na srpskohrvatskom: "Sforzin zamak") je zamak u Milanu koji je u prošlosti služio kao službena rezidencija milanskih vojvoda, a koji danas služi kao muzej i galerija. 

Njegova je izgradnja započela još u 14. vijeku. Oko godine 1450. ga je počeo dograđivati Francesco Sforza, a u radovima je sudjelovao i Leonardo da Vinci. Nakon bitke kod Marignana 1515. se tamo sklonio poraženo Massimiliano Sfroza, ali ga je pod opsadu stavio francuski kralj François I i uz pomoć sapera natjerao na predaju. Pod kasnijom španskom vlašću je dograđen i postao jedna od najvećih citadela Evrope, sposobna držati garnizon od 3000 ljudi.

Nakon ujedinjenja Italije u 19. vijeku je izgubio vojnu svrhu, te je rekonstruiran i prenamijenjen u muzej. Teško je stradao u savezničkom bombardiranju u drugom svjetskom ratu, ali je poslije obnovljen.

Vanjske veze
------------

***Castello Sforzesco*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službeni website Arhivirano 2003-02-07 na Wayback Machine-u
* Panoramic virtual tour outside the castle Arhivirano 2012-02-24 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 145790064
* LCCN: n81147430
* ISNI: 0000 0001 2178 1430
* GND: 4358193-6
* SUDOC: 030140498
* BNF: cb12961743p (podaci)
* ULAN: 500219789
* NKC: kn20030619011
* CiNii: DA1643567X

 |
TautomeriTautomeri
**Tautomeri** su izomeri (konstitucioni izomeri) organskih jedinjenja koji se lako konvertuju iz jednog u drugi oblik hemijskom reakcijom zvanom **tautomerizacija**. Ta reakcija obično dovodi do formalne migracije atoma vodonika ili protona, što se ostvaruje zamenom jednostruke veze i susedne dvostruke veze. Koncept tautomerizacije se naziva **tautomerizam**. Zbog brze interkonverzije, tautomeri se generalno smatraju istim hemijskim jedinjenjem. Tautomerizam je specijalni slučaj strukturnog izomerizma i može da ima važnu ulogu u nekanoničkom baznom sparivanju u DNK, a posebno RNK molekulima.

Hemija
------

Aromatičnost pruža određenu stabilnost trostrukoj laktimskoj formi ovih trostrukih laktam-laktim **tautomera**.
U rastvorima u kojima je tautomerizacija moguća, ostvaruje se hemijska ravnoteža tautomera. Precizan odnos tautomera zavisi od nekoliko faktora, uključujući temperaturu, rastvarač, i pH.

Uobičajeni tautomerni parovi su:

* keton - enol, e.g. za aceton (keto-enolni tautomerizam)
* keten - inol, e.g. for etenon
* amid - imidinska kiselina, e.g. tokom reakcije nitrilne hidrolize
* laktam - laktim, tautomerizam amid - imidinska kiselina u heterocikličnim prstenovima, e.g. u nukleobaza guanin, timin, i citozin
* enamin - imin
* anomeri redukujućih šećera u rastvoru se interkonvertuju putem intermedijarnog oblika otvorenog lanca.

Prototropija
------------

**Prototropija** je najčešči oblik tautomerije. On se odnosi se na premeštanje protona. Prototropni tautomerizam se može smatrati potskupom kiselo-baznog ponašanja. Prototropni tautomeri su skupovi izomernih protonacionih stanja sa istom empirijskom formulom i totalnim naelektrisanjem.

Tautomerizacije se katalizuju:

* Bazama (1. deprotonacija; 2. formiranje delokalizovanog anjon (e.g. enolata); 3. protonacija na različitoj poziciji anjona).
* Kiselinama (1. protonacija; 2. formiranje delokalizovanog katjona; 3. deprotonacija na različitoj poziciji pored katjona).

Anularni tautomerizamtip prototropnog tautomerizma, gde proton može da zauzima dve ili više pozicija na heterocikličnom sistemu, na primer, 1*H*- i 3*H*-imidazol; 1*H*-, 2*H*- i 4*H*- 1,2,4-triazol; 1*H*- i 2*H*- izoindol.
Prsten-lanac tautomerizamjavlja se kad je kretanje protona praćeno promenom iz otvorene strukture u prsten, kao što su oblici otvorenog lanca i piranske glukoze, i furanski oblik fruktoze.
**Tumbes** je grad od 101,490 stanovnika. na krajnjem sjeverozapadu Perua u Departmanu Tumbes u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad se prostire duž desne (zapadne) obale rijeke Tumbes, nedaleko od njena ušća u Pacifik, udaljen 30 km od granice sa Ekvadorom i svega 19 km od svoje luke Puerto Pizarro.
Od glavnog grada Lime je udaljen 1,332 km.

Historija
---------

U vrijeme Carstva Inka bio manja utvrda na putu za Quito.
Španjolski konkvistador Francisco Pizarro iskrcao se 1532. u današnjem Puerto Pizarru iz kog je započeo svoje osvajanje Perua. 
Za Vicekraljevstva Peru tavorio je kao manje periferijsko naselje

Tumbes je jedan od prvih gradova koji se oslobodio španjolskog kolonijalizma, proglašavajući svoju nezavisnost u januaru 1821. 
Granični sukobi sa Ekvadorom počeli su 1941. i trajali su sve do oktobra 1998. kad su smireni Mirovnim ugovorom.

Kad je novembru 1942. osnovan Departman Tumbes, postao je njegov administrativni centar. te iste godine dobio je i gradska prava.

Tumbes je od 1975. i univerzitetski grad, kad je proradila filijala *Nacionalnog univerziteta iz Piure*, iz koje je 1984. nastao *Nacionalni univerzitet Tumbes*.

Privreda i transport
--------------------

Tumbes je danas grad koji živi od pogranične trgovine, poljoprivrede i ribarstva.

Na obližnjim polja koja se navodnjavaju uzgaja se duhan, pamuk, riža, kukuruz i banane, a Puerto Pizarro je popularno ljetovalište. 
Od industrije ima mlinove i pakirnice.

Kako se nalazi na trasi Panameričkog autoputa dobro je povezan sa ostalim gradovima u zemlji, pored tog ima i *Internacionalni aerodromom Pedro Canga Rodriguez* (ICAO: **SPME**, IATA: **TBP**) koji se nalazi zapadno od centra grada.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Tumbes in Tumbes (Tumbes Region)*" (engleski). City population. Pristupljeno 6.06.2023.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Tumbes, Peru*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 6.06.2023.
3. 1 2  „*Historia*" (španjolski). Municipalidad Provincial de Tumbes. Pristupljeno 6.06.2023.
4. ↑  „*Historia*" (španjolski). Universidad Nacional de Tumbes. Pristupljeno 6.06.2023.
5. ↑  „*Capitan FAP Pedro Canga Rodriguez Airport*" (engleski). SKYbrary. Pristupljeno 6.06. 2023.

Vanjske veze
------------

***Tumbes*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad Provincial de Tumbes* (službene stranice) (`en`)
**Tumbes** (španjolski: *Río Tumbes* ili **Río Puyango** u Ekvadoru) je rijeka na jugu Ekvadora i sjeveru Perua, duga 180 km.

Hidrologija
-----------

Tumbes izvire kao *Río Puyango* u planinama Anda u Ekvadoru na nadmorskoj visini od 3,500 metara. Od tamo teče prema sjeveroistoku i jednim dijelom formira granicu između Ekvadora i Perua. Tek nakon 100 km, kad primi pritoku Cazaderos mijenja ime u *Tumbes*.
Protiče istočnom periferijom grada Tumbesa, do ušća u Zaljev Guayaqui.

Rijeka ima sliv od 4,850 km², koji se prostire većinom po Ekvadoru, a 1,806 km² po Peruu, Prosječni protok je 116,3 m³/s. .

U gornjem toku u Ekvadoru, najveće pritoke rijeke su; Calera, Moro Moro i Amarrillo (desne) i Yaguachi i Ambocas (lijeve). 
Na području Perua veće desne pritoke su; Las Peñas, Angostura, Guanábano i Garzas i lijeve Guanábano y Garzas. La Jardina, Vaquería, Higuerón, Higuerón y Ucumares i najveća 
Cazaderos.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Hidrografía*" (španjolski). ANA, Autoridad Nacional del Agua. Pristupljeno 6.06.2023.
2. 1 2  „*Río Tumbes*" (španjolski). EcuRed. Pristupljeno 6.06.2023.

Vanjske veze
------------

***Tumbes (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Río Tumbes* (na portalu Mapcarta) (`es`)
**Vallenar** je grad od 46,019 stanovnika. i općina od 51,917 stanovnika na sjeveru Čilea u Regiji Atacama i Huasco u kojoj je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Vallenar leži u dolini rijeke Huasco, udaljen 148 km južno od svog regionalnog centra Copiapa.

### Klima

Grad ima pustinjsku klimu, ali zbog blizine oceana do njega dopre nešto vlage. Maksimalna temperatura ljeti doseže 27 °C, a najniža zimi 5 °C. Kiša je vrlo rijetka i pada samo u zimskim mjesecima.

Historija
---------

Grad je osnovan 5. januara 1789. po naredbi tadašnjeg kolonijalnog guvernera Ambrosia O'Higginsa pod imenom - *San Ambrosio de Ballenary*. Ballenary je dodan u čast guvernera, jer se on rodio u tom Irskom selu. 

Vremenom se to pretvorilo u - Vallenar, a mjesto je izraslo u grad zahvaljujući rudarstvu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Chile: Atacama*" (engleski). City population. Pristupljeno 30. 11. 2020.
2. 1 2 3 4 5 6   „Comuna de Vallenar" (španjolski). EcuRed. Pristupljeno 30.11. 2020.

Vanjske veze
------------

***Vallenar*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ilustre Municipalidad de Vallenar* (službene stranice) (`es`)
Totila razara zidove Firence
**Totila** rođen u Trevisu, bio je kralj Ostrogota. Izabran je na taj položaj posle smrti svog ujaka Ildibada i nakon kratke vladavine Erarika 541. godine. Prokopije iz Cezareje koji je bio u pratnji vizantijskog vojskovođe Velizara u Gotskom ratu upotrebljavao je za ostrogotskog kralja ime Totila. Sudeći po numizmatičkom materijalu njegovo pravo ime bile je Baduila (gotski: "ratnik, borac"), a Totila je mogao biti grecizirani oblik imena.

Životno delo Totile bilo je obnova gotskog kraljevstva u Italiji. U početku Totila je imao uspeha i pobedio je trupe Justinijana I kod Fevencije. Posle još jedne pobede 542. godine, Totila je napustio Toskanu i pokušao je da opsedne i osvoji Peruđu, Spoleto i Rim.

Ipak, Totila je odustao od ovog plana i okrenuo se jugu Italije. Tu je osvojio Benevento, a oblasti Lukanija, Brutijum, Apulija i Kalabrija su se predali pred velikom gotskom vojskom.

Totilina strategija je bila da uspostavi kontrolu nad seoskim delovima Italije, a da ostavi vizantijske jedinice u gradovima i lukama. No, ubrzo se pokazalo da se gradovi sami ne mogu održati. Kada je osvojio gradove, Totila je pokazao velikodušnost pobednika, naročito u Kumama. Justinijan je bio uznemiren Totilinim uspesima, ali nije dozvoljavao Velizaru da napusti Konstantinopolj, plašeći se da bi njegovi uspesi ugrozili sopstvenu popularnost. U proleće 543. godine Totila je osvojio i Napulj, koji se predao jer je pretila glad.
Krajem 545. godine Totila je bio pred Tivolijem, i spremao se da dočeka Velizara koji je napokon stizao Italiji u pomoć Rimu kome je pretila opasnost. Rimski papa Vigilije je pobegao iz Rima u Sirakuzu, a Rim se predao Totili zato što mu je pretila glad. Velizar nije uspeo. 

Rim je bio opljačkan, a zatim se Totila povukao u Apuliju. Prilikom novog pokušaja da napadne Rim, Velizar je porazio Totilu, ali vizantijski vojkovođa nije nastavio progon. Peruđa je pala u ruke Totile, a Velizar je ostao neaktivan sve dok nije bio opozvan iz Italije. 549. godine Totila je ponovo krenuo prema Rimu i osvojio ga ponovo zahvaljujući izdaji. 

Totila se zatim bacio na pljačkanje Sicilije, posle čega je osvojio Korziku i Sardiniju. Poslao je i svoju flotu na Grčku. Time je Justinijan I bio izazvan da preuzme energične mere protiv Gota. Operacije su poverene Narzesu, Totila ga je napao ali je bio poražen i ubijen u bitka kod Tagine jula 552. godine. Iako su manje borbe nastavljene računa se da je bitkom kod Tagine ostrogotska vojna moć bespovratno srušena. Time je Vizantija trajno uspostavila kontrolu nad Italijom, naročito srednjim i južnim delom Apeninskog poluostrva.

***Totila*** na Wikimedijinoj ostavi
**Univerzitet u Wrocławu** (poljski: ; latinski: ; njemački: ; ruski: ) je javni istraživački univerzitet u Wrocławu u Poljskoj. Osnovan je 1702. i jedan je od najstarijih univerziteta u regionu centralne Evrope, a 2012. godine ga je pohađalo oko 30.000 studenata. Kroz istoriju pa sve do teritorijalnih promjena njemačih gradica i progona Nijemaca iz istočne Evrope nakon Drugog svjetskog rata, univerzitet je bio važan obrazovni centar na područjima na kojima se govorio njemački jezik (naročito kada je u pitanju regija Šleska). Nakon promjena poljskih granica nakon Drugog svjetskog rata na univerzitet su došli poljski profesori sa Univerziteta u Lavovu kojega su poljske vlasti nazivale Univerzitetom Jana II Kazimira. Novi su profesori započeli sa radom u ratom teško oštećenoj zgradi, a prva poslijeratna predavanja održavana su u salama bez prozora.

Izvori
------

1. ↑  „Szkoły wyższe i ich finanse w 2011 r." (pl). Główny Urząd Statystyczny. 2012. str. 108. ISSN 1506-2163.

Vanjske veze
------------

***Univerzitet u Wrocławu*** na Wikimedijinoj ostavi

* uni.wroc.pl

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 151282117
* LCCN: n81097101
* ISNI: 0000 0001 2185 3326
* GND: 1220756-1
* SUDOC: 026572346
* BNF: cb118793918 (podaci)
* BIBSYS: 90835007
* NLA: 41770675
* NKC: ko2003181604

 |
**Univerzitet u Zambiji** (engleski: ) najstariji je i najveći univerzitet u Zambiji. Ovaj javni istraživački univerzitet osnovan je 1966. godine u Lusaki. Nastava i istraživanja na univerzitetu odvijaju se na engleskom jeziku.

Istorija
--------

Prve ideje o osnivanju institucije visokog obrazovanja u Lusaki pojavile su se kod vlasti Severne Rodezije (današnja Zambija) pre početka Drugog svetskog rata, ali se od njih odustalo nakon njegovog početka. Kolonijalne vlasti želele su da Visoku školu za centralnu Afriku podstaknute razvojem visokog obrazovanja u drugim delovima kontinenta.

Savet Centralne Afrike imenovao je istražni komitet za ispitivanje izodivosti ideje koji je predložio osnivanje visoke škole. Novo istraživanje o obrazovnim potrebama centralne Afrike je 1952. godine proveo Sir Alexander Carr-Saunders koji je svoj izveštaj objavio sledeće 1953. godine. Vlada Južne Rodezije (današnji Zimbabve) prihvatila je osnivanje mešanog koledža otvorenog za studente svih rasa dok je komisija predložila da se koledž otvori u Salisburyju. Manjinsko pro-segregacijsko mišljenje priložio je Alexander Kerr koji je otvaranje mešanog koledža smatrao neizvodivim i koji je predložio otvaranje koledža za ne-Evropljane u Lusaki.

Politička klima rasističkog i međunarodno nepriznatog belačkog režima u Severnoj Rodeziji učinila je ideju o osnivanju mešane institucije visokog obrazovanja u Lusaki neostvarivom u 1950-im i ranim 1960-im godinama. 1963. lokalne vlasti Severne Rodezije sastavile su novu komisiju u nameri da osnuju novu autonomnu instituciju koja ne bi imala veze sa univerzitetima u Velikoj Britaniji.

Republika Zambija stekla je neovisnost 1964. godine pod vodstvom predsednika Kennetha Kaundae. 1965. donet je i zakon o osnivanju univerziteta, a institucija je osnovana 13. jula 1966.

Vidi još
--------

* Univerzitet u Zimbabveu

Vanjske veze
------------

* www.unza.zm
Zgrada Ekonomske i trgovačke škole Dubrovnik
**Ekonomska i trgovačka škola Dubrovnik**, srednja škola u Dubrovniku. Ima četverogodišnje smjerove ekonomska gimnazija (od školske godine 2013./14.), upravni referent, ekonomist, komercijalist i poslovni tajnik, te trogodišnji smjer prodavač. Onima koji završe smjer prodavač nudi se prilika završiti četvrtu godinu smjera komercijalist i tako dobiti i to zvanje i mogućnost ići na državnu maturu i upisati fakultet. Od školske godine 2012./13. četvrtu godinu prodavači mogu završiti redovno i besplatno (obično u dvije godine: u prvoj polažu razliku predmeta, a u drugoj gradivo četvrtog razreda), a prije su mogli samo kroz obrazovanje odraslih. Škola postoji od 1953. a na sadašnjoj je lokaciji (dvije zgrade: *Iva Vojnovića 12*, *Iva Vojnovića 14*) od 1. prosinca 1966. Za sve smjerove upisuje se velik broj učenika (obično 30-60), a najmanje ih se upisuje za smjer prodavač (20-40). Školu većinom pohađaju osobe ženskoga spola.

Vanjske poveznice
-----------------

* Službena stranica
**El Ejido** je grad od 88,096 stanovnika na jugozapadu Španjolske, koji administrativno podpada pod
Autonomnu zajednicu Andaluziju i Provinciju Almeríju.

Geografske karakteristike
-------------------------

Centar Ejida leži u dolini, 8 km podalje od obale Alboranskog mora, i nekih 32 km jugoistočno od Almeríje. 
Grad je centar poljpoljoprivrednog kraja, poznat po uzgoju povrća u staklenicima.

Historija
---------

Ejido je krajem 19. vijeka još bio selo od svega 48 stanovnika, to je ostao i u prvoj trećini 20. vijeka kad je imao 858 stanovnika.
Nagli rast stanovništva desio se nakon 60-ih, zahvaljući novim metodama navodnjavanja kapanjem i 
izgradnjom brojnih staklenika. Tako da je 1981. njihov broj narastao na trideset hiljada, ali je i pored tog sve do 1982. administrativno podpadao pod 
općinu Dalías.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Spain: Andalucía*" (engleski). City population. Pristupljeno 14.10.2018.
2. 1 2 3  „*Historia*" (engleski). Consejería de Turismo y Deporte de la Junta de Andalucia. Pristupljeno 14. 10. 2014.

Vanjske veze
------------

***El Ejido*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ayuntamiento de El Ejido* (`es`)
***Chlamydomonas*** je rod zelenih algi sastavljen od jednostaničnih bičaša koji žive u slatkim vodama i vlažnom tlu.

Izgled
------

Jednostanično tijelo je elipsastog oblika, a dugo je 10 – 20 mikrometara. Citoplazma je okružena staničnom stijenkom sastavljenom od glikoproteina (iako se kod većine algi sastoji od ugljikohidratnih polimera). Ima dva jednaka biča, koja mu omogućuju kretanje u vodi. 

U stanici se nalazi samo jedan kloroplast, koji zauzima njezin velik dio. U njemu se nalazi proteinsko područje zvano pirenoid, koje sadrži enzim rubisco, pa je uključeno u proizvodnju škroba. Često je okruženo škrobnim zrncima. U stanici se također nalaze i dvije kontraktilne vakuole, koje služe za izbacivanje viška vode upijene osmozom.

Prehrana
--------

*Chlamydomonas* stvara hranu fotosintezom. Okružen je vodom u kojoj se nalazi otopljeni ugljikov dioksid i soli. Ima dovoljno svjetla, pa uz pomoć kloroplasta može procesom fotosinteze načiniti škrob. Iz tog ugljikohidrata, uz neke dodatna elemente može stvoriti sve druge tvari koje su mu potrebne za opstanak.

Vrste
-----

* *Chlamydomonas reinhardtii*
* *Chlamydomonas caudata*
* *Chlamydomonas moewusii*
* *Chlamydomonas nivalis*

Izvori
------

* www.biology-resources.com
* cronodon.com

Vanjske veze
------------

* Youtube - Video Chlamydomonasa pod mikroskopskim povećanjem x1000

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Chlamydomonas** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Chlamydomonas** |
**Univerzitet u Uppsali** (Švedski: *Uppsala universitet*) je univerzitet u gradu Uppsali, najstariji univerzitet u Švedskoj i Skandinaviji. Njegovo službeno ime na latinskom glasi *Universitas Regia Upsaliensis*, državnog je tipa i jedan je od najboljih evropskih univerziteta.

Historija i karakteristike
--------------------------

Univerzitet u Uppsali je osnovan 1477. godine, ali je zatvoren 1510. zbog tadašnjih religijskih razmirica. Ponovno je počeo sa radom 
1595. sa dva fakulteta, teološkim i filozofskim. Kralj Gustav II Adolf poklonio mu je 1624. velike količine zemlje što mu je omogućilo relativno bezbrižnu financijsku budućnost. Jedan od njegovih najslavnijih profesora bio je botaničar Carolus Linnaeus.

Univerzitet u Uppsali danas ima slijedeće fakultete: teološki, pravni, medicinski, filološki, 
farmaceutski, filozofski, sociološki, pedagoški, matematički, elektrotehnički, tehnološki, geološki, kemijski i fizike.

Univerzitetska biblioteka *Carolina Rediviva* je najveća u Švedskoj, a u njoj se čuva iluminirani manuskript *Codex Argenteus*, jedini veći rukopis biskupa Wulfile iz 4. vijeka, u kom je preveo Bibliju sa starogrčkog na gotski.

Zgrada rektorata iz 1887. ima veliku kolekciju umjetničkih slika.

Povezano
--------

* Upsala program podataka o sukobima

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Uppsala University*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 5. 4. 2015.

Vanjske veze
------------

***Univerzitet u Uppsali*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice univerziteta* (`sv`)
* *Uppsala University* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 134409977
* LCCN: n79006860
* ISNI: 0000 0004 1936 9457
* GND: 1010726-5
* SELIBR: 134760
* SUDOC: 026431661
* BNF: cb11868035h (podaci)
* BIBSYS: 90160851
* ULAN: 500312107
* NLA: 36518902
* NKC: kn20010710659

 |
Za okupljanje u svrhu razonode, v. Zabava (okupljanje).
Hram Bogova vjetra na ulazu u luku
**Tulum** (Yucatec: **Tulu'um**) je naziv za pretkolumbovski majanski ograđeni grad koji je služio kao glavna luka za državu Cobá. Njegove ruševine su smještene na obali Karipskog mora, odnosno 12 m visokim stijenama duž istočne obale poluotoka Yucatán u današnjoj meksičkoj državi Quintana Roo. Tulum je bio jedan od posljednjih gradova koje su podigli i u njemu živjeli Maje, a svoj je vrhunac imao između 13. i 15. vijeka, te je uspio preživjeti čak 70 godina nakon početka španskog osvajanja i kolonizacije Meksika. Vjeruje se da su njegovom nestanku, odnosno napuštanju od strane domorodaca najviše pridonijele zarazne bolesti koje su sa sobom iz Starog svijeta donijeli španski kolonisti, a na koje oni nisu imali imuniteta. Usprkos tome Tulum se smatra jednim od najbolje očuvanih majanskih gradova, te predstavlja izuzetno popularnu turističku atrakciju.

Eksterni linkovi
----------------

***Tulum (grad)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Tulum, The Maya's "Beach Resort" - thewotme travel blog
* Proyecto La pintura mural prehispánica en México, UNAM
* Tulum - The Mayan Kingdom Arhivirano 2010-12-19 na Wayback Machine-u - A Photographic Web-Book on Tulum and the Maya
**Chizo** (Chiso), /ime dolazi od apačkog "*chishe*" u značenju  *'people of the forest'* ./ Naziv za grupu nomadskih pustinjskih bandi Concho Indijanaca nekad raširenih po krajevima današnje sjeveroistočne Chihuahue i sjeverozapadne Coahuile u Meksiku kao i na donjem dijelu Big Benda u području Trans-Pecosa u Teksasu. Skupina Chizo obuhvaća bande Chizo, Batayogligla, Chichitame, Guazapayogligla, Osatayogligla, Satapayogligla i Sunigogligla.
Chizo Indijanci smatraju se istočnim skupinama Concha. Planine Chisos Mts. u nacionalnom parku Big Bend dobile su ime po njima.

Literatura
----------

* Jack D. Forbes, "Unknown Athapaskans: The Identification of the Jano, Jocome, Jumano, Manso, Suma, and Other Indian Tribes of the Southwest," Ethnohistory 6 (Spring 1959).
* Charles W. Hackett, ed. Historical Documents Relating to New Mexico, Nueva Vizcaya, and Approaches Thereto, to 1773 (3 vols. Washington: Carnegie Institution, 1923-37).
* Carl Sauer, The Distribution of Aboriginal Tribes and Languages in Northwestern Mexico (Berkeley: University of California Press, 1934).

Vanjske poveznice
-----------------

* Chizo Indians
* Chisos :: Grupos Indígenas de Chihuahua
**Vječni mir** (grčki: ) je naziv za mirovni sporazum koji su godine 532. potpisali Istočno Rimsko (Bizantsko) Carstvo s jedne, te Perzijsko (Sasanidsko) Carstvo s druge strane, a kojim je okončan Iberijski rat (527–531). Tok rata je bio u vojničkom smislu neodlučan i prilično iscrpio obje države, pa tako Perzijanci nisu bili u stanju iskoristiti pobjedu u bitci kod Kalinika prethodne godine. Dodatni poticaj za sklapanje mira je bila smrt perzijskog kralja Kavada I, čiji je nasljednik Hozroje I nastojao učvrstiti svoje prijestolje. Nakon višemjesečnih pregovora su utanačeni uvjeti mira prema kojima su priznate predratne granice; Hozroje je pristao na amnestiju Iberijaca čija je pobuna bila povodom za izbijanje rata, ali je isto tako primio izdašnu novčanu odštetu od Bizantinaca. Sporazum je na nekoliko godina osigurao istočnu granicu Bizantskog Carstva, omogućivši bizantskom caru Justinijanu I da svoje vojne i druge resurse usmjeri na projekt stavljanja nekadašnjeg Zapadnog Rimskog Carstva pod bizantsku kontrolu, što će dovesti do Vandalskog i Gotskog rata. Odnosi između Bizanta i Perzije su postali srdačni, ali je već u ljeto 540. godine Hozroje, smatrajući da je Justinijan previše zauzet borbama u Italiji, otpočeo novi rat protiv Bizanta.

Izvori
------

* Greatrex, Geoffrey; Lieu, Samuel N. C. (2002), *The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD)*, Routledge, ISBN 0-415-14687-9
* Maas, Michael, ur. (2005), *The Cambridge companion to the Age of Justinian*, Cambridge University Press, ISBN 978-0521817462
*Glavni članak: Defibrilacija srca*

**Defibrilator** je elektromedicinski uređaj, odnosno oprema za defibrilaciju srca, koji utvrđuje prisustvo ili poremećaje srčanog ritma, i pomoću električnog udara »elektrošoka« preko spoljašnjih ili unutrašnjih elektroda („pedala ili papučica") normalizuje rad srca. Koristi se kao sredstvo prve pomoći kod srčanog udara i drugih poremećaja ritma. Uređaj se sve više sreće i u malim ambulantama, na aerodromima, u helikopterima, avionima ili na većim javnim skupovima. Može se nabaviti i za kućnu upotrebu.

Postoje dve osnovne vrste defibrilatora;

* *AED ili automatski eksterni (spoljni) defibrilatori* (koji sami procenjuje ritam i obavljaju defibrilaciju srca prema potrebi) i
* *Konvencionalni, ručni, eksterni (spoljni), defibrilatori* (kojim se koriste ekipe hitne medicinske pomoći, i u sastavu aparata je i EKG za praćenje rada srca bolesnika i elektrode („pedala ili papučica") za izvođenje električnog šoka).

Literatura
----------

* Ćosić P. V. Urgentna stanja u internoj medicini, Naučna knjiga Beograd, 1987.
* 

Ovaj članak, ili jedan njegov segment, izvorno je preuzet iz knjige Ivan Vidanović "*Rečnik socijalnog rada*" uz odobrenje autora.

Spoljašnje veze
---------------

***Defibrilator*** na Wikimedijinoj ostavi

* Portable Defibrillator
**Deflacija** (engl. deflation, njem. Verminderung des Geldumlaufs, Deflation) je smanjivanje količine papirnog novca i novčanih bonova koji su u optjecaju; u ekonomskoj terminologiji pojam za monetarnu pojavu suprotnu inflaciji. Ona izražava neravnotežu između novčane potražnje (količine novca u optjecaju i brzine optjecaja) koja opada i ukupne ponude društvenog bruto proizvoda po postojećim cijenama. Provodi se restriktivnom kreditnom politikom, povećanjem poreza, taksa i sl. što izaziva smanjenje novčane mase u optjecaju. 

Smanjenjem novčane mase smanjuje se potražnja, a time i cijena, a postiže jačanje vrijednosti novca. Smanjivanje potražnje dovodi do posljedičnog smanjenja ponude, jer ukoliko se smanjuje potražnja i privredni subjekti smanjuju proizvodnju - ponudu. Ovo za posljedicu ima smanjenje broja radnih mjesta(usljed smanjenja proizvodnje) i do pada standarda stanovništva, te još manje potražnje. Što uzrokuje dalji pad proizvodnje. Tako nastaje jedna veoma opasna ekonomska spirala. istorijski primjer razornog djelovanja deflacije je Velika ekonomska kriza 1929-1939. u SAD. Ovako nastalo smanjenje cijena pozitivno se odražava na životni standard i povećanje izvoza te time i na platni promet s inozemstvom. Koristi se kao sredstvo za revalvaciju s ograničenim mogućnostima smanjivanja cijena i za sprečavanje rasta cijena i inflacije. bez obzira što kratkoročno podiže kupovnu moć kategorija stanovništva koje u tom momentu imaju novac - dugoročno vodi do pada životnog standarda.

Eksterni linkovi
----------------

* *Deflation Arhivirano 2004-06-18 na Wayback Machine-u* (EH.Net economic history encyclopedia)
* Deflation, Free or Compulsory from *Making Economic Sense* by Murray N. Rothbard
**Univerzitet u Trstu** (ital. *Università degli Studi di Trieste*, sl. *Univerza v Trstu*, nem. *Universität Triest*, lat. *Universitas Studiorum Tergestum*) javni je istraživačko-intenzivni univerzitet u Trstu u italijanskoj regiji Furlanija-Julijska krajina. Institucija je osnovana 1924. godine, a danas je podeljena na 10 fakulteta na kojima oko 1000 održava studijske programe za oko 15.000 studenata. Institucija je osnovana tek nakon što je Kraljevina Italija zauzela grad posle I svetskog rata jer se pre toga Austro-Ugarska protivila osnivanju italijanskog univerziteta u gradu.

Trst je sedište i mnogih drugih naučno-istraživačkih centara kao što su Međunarodna škola naprednih studija, Međunarodni centar za teorijsku fiziku, Nacionalni oceanografski institut, Međunarodni centar za genetičko inženjerstvo i biotehnologiju, Nacionalni institut za nuklearnu fiziku i drugih sa kojima univerzitet ima razvijene razne oblike institucionalne saradnje.

Godine 2014. *Times Higher Education World University Rankings* rangirao je Univerzitet u Trstu kao drugi najbolji univerzitet u Italiji. Claudio Magris, Gaetano Fichera i Margherita Hack neki su od najuglednijih profesora koji su radili na ovome univerzitetu. Slovenačko-italijanski istoričar Jože Pirjevec bivši je student Univerziteta u Trstu.

Rektori
-------

* 1924-1926: Alberto Asquini
* 1926-1930: Giulio Morpurgo
* 1930-1939: Manlio Udina
* 1940-1942: Giannino Ferrari dalle Spade
* 1942-1944: Mario Enrico Viora
* 1944-1945: Giorgio Roletto
* 1945-1946: Salvatore Satta
* 1946-1952: Angelo Ermanno Cammarata
* 1952-1958: Rodolfo Ambrosino
* 1958-1972: Agostino Origone
* 1972-1981: Giampaolo de Ferra
* 1981-1990: Paolo Fusaroli
* 1990-1997: Giacomo Borruso
* 1997-2003: Lucio Delcaro
* 2003-2006: Domenico Romeo
* 2006-2013: Francesco Peroni
* 2013-2013: Sergio Paoletti
* 2013-2019: Maurizio Fermeglia
* od 2019: Roberto Di Lenarda

Povezano
--------

* Lista univerziteta u Italiji

Izvori
------

Vanjske veze
------------

***Univerzitet u Trstu*** na Wikimedijinoj ostavi

* (`it`) Službena stranica

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 145362602
* LCCN: n79032993
* ISNI: 0000 0001 1941 4308
* GND: 1011913-9
* SUDOC: 026430819
* BNF: cb11867964b (podaci)
* BIBSYS: 95006101
* NLA: 35941887
* NKC: uzp2008442237
* BNE: XX129326
* CiNii: DA01537075
* CONOR.SI: 289525091

 |
**Teodora Palaiologina Kantakouzene Raoulaina** (Θεοδώρα Κομνηνή Καντακουζηνή Παλαιολογίνα Ραούλαινα) (o. 1240. – 1300.) bila je grčka plemkinja iz dinastije Paleolog, koja je vladala Bizantom.

Bila je kći plemića Ivana Kantakuzina i njegove supruge Irene Paleolog te sestra Marije i šogorica Aleksija Philesa.

1256. Teodora se udala za plemića Georgija Mouzalona. Brak je dogovorio car Teodor II Laskaris. Nakon smrti cara Teodora, Georgije je ubijen, a iza ubojstva je stajao Teodorin ujak Mihael, koji je poslije postao car.

1261. Teodora se udala za Ivana Raoula Petraliphasa, koji je bio *protovestiarios*. Bili su roditelji Irene i Ane.

Nakon Ivanove je smrti Teodora postala redovnica, ali je baš tada postala poznata diljem Bizanta jer su se ona i njezina majka javno sukobile s carem Mihaelom, zbog čega je Irena pobjegla u Bugarsku k Mariji, svojoj kćeri.

Sin cara Mihaela, Andronik II Paleolog, bio je blaži prema Teodori te je ona postala "duhovna kći" patrijarha Grgura II. od Carigrada.

Izvori
------

1. ↑  THEODORA Palaiologina Komnene Kantakouzene
2. ↑  Makripoulias, Christos (10 October 2005). "Mouzalon Family". *Encyclopedia of the Hellenic World*, *Asia Minor*.
3. ↑  Alexander Kazhdan, *Oxford Dictionary of Byzantium*
4. ↑  Pachymeres Vol I, *De Michaele Palaeologo*, Liber II, 13, p. 108.
5. ↑  Katsiampoura, Yanna (1 August 2002). "Theodora Raoulaina". *Encyclopedia of the Hellenic World, Asia Minor*.
*Vidi takođe: Sava*

**Sava Bohinjka** je rijeka na sjeverozapadu Slovenije duga 41 km koja zajedno sa Savom Dolinkom formira rijeku Savu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Sava Bohinjka izvire iz Bohinjskog jezera na nadmorskoj visini od 526 metara.Ako se pak računa da je izvor rijeke triglavski slap Savica tad izvire na 790 metara.
Iz jezera zapravo istječe riječica pod imenom Jezernica (to je druga najkraća rijeka Slovenije), ona se nakon samo 100 metara, spaja sa Mostnicom (koja dotječe iz doline Voj), i tek nakon tog se ta nova rijeka zove - Sava Bohinjka.Nakon tog Sava Bohinjka teče prema jugoistoku, protiče kroz gradić Bohinjsku Bistricu, preko južnih dijelova Općine Bled, da se sjeverno od grada Radovljica spoji sa rijekom Savom Dolinkom i tako formira Savu.

Sliv rijeke velik je oko 388 km² i prostire se preko općina Bohinj, Bled i Radovljica.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Reke dolge*" (slovenski). Statistički Ured Republike Slovenije. Pristupljeno 24. 04. 2014.
2. 1 2  „*Bohinjsko jezero*" (engleski). Bohinj Slovenija. Pristupljeno 25. 04. 2014.

Vanjske veze
------------

***Sava Bohinjka*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Sava Bohinjka, Bohinj Lake, Bled Lake, Radovna* (`en`)