**Diba** (arap. , *Dibba* ili *Doba*) je ime historijske regije i oaze na sjeveroistočnoj strani poluotoka Musandam uz obalu Omanskog zaljeva, danas podjeljenu između Sultanat Oman i Emirata Fudžaire (Ujedinjeni Arapski Emirati).

Geografija
----------

Teritorij Dibe leži uz veliki zaljev, to je jedan od rijetkih ravničarskih i plodnih dijelova sa čak 8 vadija, u krševitim planinama Hadžara koji pokriva najveći dio Musandama. Zbog tog je Diba od prahistorije bila naseljena, a i danas je relativno gusto naseljena, jer u tom relativno malom prostoru živi oko 35.000 stanovnika.

Diba je danas administrativno podjeljena na tri dijela, koja pripadaju različitim državama: najužnija Diba al-Fudžaira pripada Emiratu Fudžairi (Ujedinjeni Arapski Emirati), odmah do nje leži Diba al-Hisn koja je enklava Emirata Šardže (unutar Emirata Fudžaire), a odmah preko puta omanske granice leži Diba al-Baja koja pripada omanskoj enklavi Musandam.

Između tri Dibe nema nikakvih graničnih kontrole pa stanovnici rade i trguju gdje ih je volja.

Historija
---------

Pogled na tvornicu cementa
Diba je bila važan trgovački punkt još iz predislamskih vremena, a jedno vrijeme bila je i prijestolnica Omana. Svojevremeno je bila poznata kao luka za izvoz bakra u unutrašnjost Omana.

U historiji je najpoznatija po pobuni koja je izbila 632. ubrzo nakon smrti proroka Muhameda. Pobuna je izbila kad su neki od njenih stanovnika odbili plaćati zekat (dio svojih prihoda namjenjen u dobrotvorne svrhe), a taj čin ortodoksni muslimani shvatili su kao *ridu* (otpadništvo) pa su nakon tog organizirali pohod na Dibu. On je 633. kulminirao bitkom u kojoj je muslimanska vojska pobjedila pobunjenike. Dva vijeka kasnije, u doba abasidskog kalifa al-Mutadida (870. – 892.), odigrala se još jedna velika bitka kod Dibe, kao etapa u osvajanju Omana, koje je poduzeo tadašnji abasidski guverner Iraka i Bahreina.

Između 1624. i 1648. Dibom su vladali Portugalci, oni su najvjerojatnije izgradili prvu tvrđavu u tom kraju.

Od 19. vijeka južnim dijelom Dibe vlada dinastija al-Kasimi, čiji su članovi od kraja 18. vijeka bili glavni vođe pirata u Perzijskom zaljevu. Njihov vođa Sultan ibn Sakr dodjelio je Dibu kao feud jednom od svojih sinova, pa su njegovi potomci kasnije tvrdili da imaju pravo na Dibu kao nezavisni šeikat. Nakon Britanskog povlačenja iz Perzijskog zaljeva 1971. došlo je do današnje podjele Dibe.

Privreda i transport
--------------------

Pored luke i trgovine za Dibu je važna i poljoprivreda (povrće), a u novije doba i turizam. Veliki poslodavac u oazi je tvornica cementa u Dibi al-Fudžairi. Diba je cestom povezana jedino s Emiratom Fudžairom jer preko masiva Hadžar na sjeveru Musandama nema cesta.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Enclaves of the Emirate of Sharjah*" (engleski). Ozoutback. Arhivirano iz originala na datum 2015-03-23. Pristupljeno 14. 9. 2012.
2. ↑  „*Musandam Dibba*" (engleski). Oasis Palm Tourism. Arhivirano iz originala na datum 2014-06-24. Pristupljeno 14. 9. 2014.
3. 1 2 3  „*Dibā*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 14. 9. 2012.

Vanjske veze
------------

***Diba (oaza)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Diba na portalu Encyclopædia Britannica ()