recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinate: 42° 06′ 53" SGŠ, 21° 25′ 36" IGD

**Pobožje** (mak. *Побожје*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Pobožje je naselje u okviru opštine Čučer-Sandevo, koja obuhvata severna predgrađa Skoplja.

Pobožje ima veliki značaj za srpsku zajednicu u Republici Makedoniji, pošto Srbi čine značajnu manjinu u naselju.

Prirodni uslovi
---------------

Pobožje je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Skoplja, selo je udaljeno 16 kilometara severno.

Selo Pobožje se nalazi u istorijskoj oblasti Crnogorje, u južnoj podgorini Skopske Crne gore, na približno 570 metara nadmorske visine. Severno od naselja izdiže se planina, a južno se pruža Skopsko polje.

Mesna klima je kontinentalna.

Stanovništvo
------------

Pobožje je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 591 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (72%), a manjina su Srbi (28%). Početkom 20. veka Srbi su bili isključivo stanovništvo u selu.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Škola u Pobožju

Vidi još
--------

* Opština Čučer-Sandevo
* Srbi u Makedoniji

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* http//www.cucersandevo.gov.mk/ Zvanična stranica opštine Čučer-Sandevo

Spoljašnje veze
---------------

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Čučer-Sandevo |
| --- |
| **Čučer-Sandevo** • 
Banjani • 
Blace • 
Brazda • 
Brest • 
Brodec • 
Gluvo • 
Gornjani • 
Kučevište • 
Mirkovce • 
Pobožje • 
Tanuševci |  |

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Makedonija***  |


***Pobožje*** na Wikimedijinoj ostavi
Tavorska svetlost - ikona Preobraženje
**Mandorla** (ital. *mandorla* – "badem") je svetiteljski oreol, koji umesto glave, obuhvata ceo lik. Predstavlja vizuelni simbol božanske slave i božanske svetlosti, koja se, u hrišćanskoj ikonografiji, pojavljuje u scenama kao što su Hristovo Preobraženje, Vaskrsenje, Vaznesenje, kao i Uspenje Bogorodice. Može biti okruglog ili bademastog oblika.

U istočnohrišćanskoj ikonografiji se prikazuje u različitim bojama, sa ili bez zraka koji izbijaju iz nje.

Prve sačuvane predstave Hrista u mandorli se nalaze u Domicilinim katakombama u Rimu, a datiraju s početka 5. veka, gde je Hristos prikazan na mozaiku između apostola Petra i Pavla i u crkvi Svete Pudencijane u Rimu, gde Hristos, okružen mandorlom sedi na prestolu, među apostolima.

Na srednjovekovnom novcu pojavljuju se dve predstave Hrista u bademastoj mandorli:

* Vaznesenje, prvi put na licu mletačkih zlatnih dukata (1285), gde je Hristos prikazan kako stoji, sa zrnastim nimbom oko glave, u zrnastoj mandorli, unutar koje se, sa obeju strana, nalaze šestokrake zvezde, dok desnom rukom blagosilja a u levoj drži jevanđelje
* Probraženje, prvi put na basilikonu koji su zajednički kovali carevi Jovan V i Jovana VI (1347–1354). Hristos u mandorli, drži svitak i stoji na trouglu, koji simbolično predstavlja vrh planine Tavor, gde se odigralo Preobraženje.

Uticaj mletačkog dukata se osetio u ikonografiji dinara Dubrovačke republike (1330), s tim da se uočava odsustvo zvezda unutar mandorle. Pod uticajem dubrovačkog dinara, mandorla se pojavila u bosanskom novčarstvu.

Hristos u mandorli na srebrnom dinaru Stefana Lazarevića.
Hrist u mandorli, u predstavi Vaznesenja, po uzoru na mletačke dukate, prvi put u ikonografiji srpskog novčarstva se pojavio na dinarima cara Dušana. I na tom novcu se takođe javljaju šestokrake zvezde. Predstava Hrista u mandorli javlja se na dinarima koje su kovali car Uroš, kralj Vukašin, oblasni gospodari: knez Lazar, Stefan Musić, Vuk i Grgur Branković, te u periodu despotovine Srbije, u brojnim emisijama dinara i poludinara, koje je kovao despot Stefan Lazarević, kao i Đurađ Branković, oblasni gospodar, a kasnije despot.

U srpskim pravoslavnim crkvama, u prvoj polovini 13. veka, pod uticajem vizantijskih crkava, u kupolama, takođe su rađene predstave Hrista u mandorli (Žiča, Mileševa, crkvi Svetih apostola u Pećkoj patrijaršiji, Sopoćani). Kasnije su najčešće slikane predstave Hrista Pantokratora u kupoli naosa crkava.

Izvori
------

1. ↑  Vujaklija 1996: str. 514
2. 1 2  Odak 2015: str. 29
3. 1 2  Odak 2015: str. 30
4. 1 2 3 4  Odak 2015: str. 32
5. 1 2  Odak 2015: str. 34
6. 1 2  Odak 2015: str. 35

Literatura
----------

***Mandorla*** na Wikimedijinoj ostavi

* Vujaklija, Milan (1996). *Leksikon stranih reči i izraza*. Beograd: Prosveta. ISBN 86-07-00621-5.
* Odak, Marina (2015). *Dokotroska disertacija Ikonografija i simbolika predstava na srpskom srednjovekovnom novcu*. Beograd: Filozofski fakultet. Pristupljeno 1. 3. 2017.
*Za ostale upotrebe, v. Miladin Ševarlić.*

**Miladin Ševarlić** (Čačak, 12. jun 1949) je srpski agroekonomista i desničćarski političar, redovni profesor Poljoprivrednog fakulteta Univerziteta u Beogradu.

Biografija
----------

Rođen je u Čačku od oca Miloša i majke Milene, detinjstvo je proveo u Preljini. Završio je gimnaziju u Čačku, a zatim Poljoprivredni fakultet u Beogradu 1973. godine. Na istom fakultetu je magistrirao 1982. i doktorirao 1989. godine. Od 2001. je u zvanju redovnog profesora na Poljoprivrednom fakultetu gde je šef Katedre ekonomike poljoprivrede i tržišta. Honorarno je predavao na više fakulteta u Srbiji i na području bivše Jugoslavije, specijalni je savetnik u Ekonomskom institutu u Beogradu.

Sa 18 godina i tri meseca je postao najmlađi odbornik u Skupštini grada Beograda. Bio je predsednik Društva agrarnih ekonomista Srbije i Saveza poljoprivrednih inženjera i tehničara Srbije. Član je Odbora za selo Srpske akademije nauka i umetnosti.

Zalaže se da Srbija ne prihvati uvoz GMO pre nego što je prime u Evropsku uniju.

Dobitnik je Vukove nagrade za 2012. godinu.

Od 1974. je u braku sa Miroslavkom sa kojom ima sinove Predraga i Branka.

Godine 2016. je na izborima na listi pokreta Dveri izabran u Narodnu skupštinu Srbije.

Spoljašnje veze
---------------

***Miladin Ševarlić (agroekonomista)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Stranci će pokupovati srpske njive („Vesti", 17. jul 2011)
* Trojanski konj za srpski tanjir („Vesti", 23. decembar 2012)
* Seljak je preživeo Turke, ali neće EU (16. maj 2016)


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Srbija***  |
Slika *Mary Celeste* iz 1861. nepoznatog autora
***Mary Celeste*** (često pogrešno napisan kao ***Marie Celeste***) bio je američki trgovački brigantin koji je 4. 12. 1872. pronađen kako napušten pluta po Atlantskom oceanu, u blizini Azorskih ostrva od kanadskog brigantina *Dei Gratia*. Ovaj brod je nađen u zapuštenom, ali i dalje plovnom stanju, djelomičnom jedrenju, a na njemu nije bilo nikoga te su nedostajali ćamci za spašavanje. Zalihe na brodu su i dalje bile bogate. Posljednji zapis u dnevniku bio je prije 10 dana. *Mary Celeste* je napustila New York City 7. 11. i trebala ići u italijansku Genovu. Njen tovar, špirit, je i dalje bio na brodu, dok su osobne stvari kapetana i posade ostale netaknute. Deseteročlanu prvotnu posadu broda (kapetan i njegova supruga, njegova dvogodišnja kćer, posada od sedmero) nitko više nije ni čuo ni vidio od tada.

*Mary Celeste* je izgrađena na Spencer's Island, Nova Scotia i puštena u pogon pod britanskom klasifikacijom *Amazon* 1861. Prešla je u američko vlasništvo 1868. kada je dobila svoje svoje trenutno ime, te zabilježila razne plovidbe bez ikakvih incidenata, sve do 1872. godine. Tijekom saslušanja ovog slučaja na Gibraltaru nakon otkrića, sudski službenici su razmatrali razna objašnjenja: pobuna posade, piratstvo, urota da se pobere novac od osiguranja ili prevara spašavanja imovine. Nije pronađeno nikakvih dokaza koji bi podupirali ove teorije, ali je neriješena sumnja dovela do raspisivanje niske nagrade za pronaskom bilo kakvih informacija o ovom slučaju. 

Zbog neriješenog statusa ove misterije, u javnosti su s vremenom sve više počele rasti razne teorije, a dodatna otežavajuća okolnost proizašla je iz uslova neinformiranosti u kojima su se javljali razni lažni detalji i fantazije. Neke su dodatne teorije da je posada izgubila razum zbog isparavanja alkohola na brodu, nestala zbog podvodnog zemljotresa, pijavica, napada odivovske hobotnice pa čak i u novije vrijeme i zbog NLO-a ili paranormalne intervencije. 

Nakon gibraltarskog saslušanja, *Mary Celeste* je nastavila ploviti pod novim vlasnicima. 1885. njen novi kapetan ju je namjerno srušio na obali haitija, kao dio pokušaja prevara da pobere novac od osiguranja. Priča o događajima iz 1872. je dramatizirana u raznim dokumentarcima, romanima, serijama i filmovima, a njeno ime je postao sinonim za neobjašnjeno napuštanje broda.

1884. Arthur Conan Doyle je napisao kratku priču po ovoj misteriji, ali je brod pogrešno napisao kao *Marie Celeste*. Taj naziv je postao u puno češćoj upotrebi od originala u moderno doba.

Izvori
------

1. ↑  „Mary Celeste". Oxford University Press. Arhivirano iz originala na datum 2015-11-19. Pristupljeno November 10, 2015.

Eksterni linkovi
----------------

***Mary Celeste*** na Wikimedijinoj ostavi

* NUMA website sa fotografijama olupine
* Film *Phantom Ship* (1936) na Internet Archive
**"Mary Rose"** je bila engleska karaka, koja je na sebi imala 78 topova (91 nakon 1536. godine), porinuta u engleskoj luci Portsmouth između 1509. i 1510. godine.

Ime
---

Pretpostavlja se da je ime Mary dobila po sestri engleskog kralja Henryja VIII te po ruži (engl. *rose*), amblemu dinastije Tudor.

Tehnički podaci
---------------

Smatra se da je bila jedno od prvih plovila sagrađenih kao ratni brod za englesku mornaricu, što znači da nikada nije služila kao teretni brod. Imala je deplasman od 500 tona (700 tona nakon 1536) i bila duga 38,5 m te široka 11,7 m. Njena posada se sastojala od 200 mornara, 185 vojnika i 30 topnika. Godine 1528. i 1536. je dograđivana pa joj je deplasman narastao s 500 na 700 t.

Ratna uloga
-----------

"Mary Rose" je uglavnom služila kao admiralski brod sir Edwarda Howarda u doba Italijanskih ratova. Prilično se istakla u tada čestim okršajima s francuskom flotom. Tako je 10. VIII. 1512. teško oštetitla francusku flotu u Brestu.

Potopljena je u zasada još nerazjašnjenim okolnostima u Bici kod Solenta.

Vađenje olupine
---------------

Nakon toga je nekoliko puta pokušano vađenje njene olupine, ali je to urađeno tek 1982. godine. Njeni ostaci, kao i niz predmeta koji daju vrijedne podatke o životu pomoraca 16. vijeka, izloženi su u portsmutskom muzeju.

Eksterni linkovi
----------------

***Mary Rose*** na Wikimedijinoj ostavi

* from *Ships of the World* Arhivirano 2006-03-10 na Wayback Machine-u
* Article about 2003 finds
* Official website
* 
* Site including some history of *Mary Rose* Arhivirano 2007-02-25 na Wayback Machine-u
*Za ostala značenja, v. Pečat (razvrstavanje).*
Gradski pečat (matica) Náchoda iz 1570.
**Pečat** (stsl. *pečatь*; **štambilj**, **žig**), predmet kojim se overavaju: isprave, pisma, pošiljke, diplome i slično. Pečat je obično od drveta sa gumenim delom koji je izgraviran. Pečat se koristi tako što se gumeni deo "nakvasi" mastilom a onda otiskom na dokumentu ostaje tekst gravure.

Metalni pečati su se ranije koristili (još se po negde i sada koriste) tako što se gravurom preko svežeg voska ostavlja otisak tako da se voskom zapečaćene pošiljke (ili zatvorena vrata) ne mogu otvoriti bez narušavanja otiska.

Za reč "pečat" se često kod nas koriste i sinonimi *mur*, *štempl* ili *štampilja*.

Reč štambilj potiče od nemačke reči *Stempe* i italijanske reči *Stampiglia*.

Majstor koji pravi pečate se zove pečatorezac.

Zanimljivosti
-------------

* Po "legendi" ekser na pečatu je izmislio Miloš Obrenović. Miloš je navodno imao pečat sa svojim imenom ali pošto je bio nepismen naredio je da mu ekserom označe gornju stranu tako da bi ime uvek bilo uspravno odštampano.

* Izraz "zapečatiti" znači nešto definitivno završiti a slično tome kada se nešto nekome završi (obično loše) kaže se "zapečatiti sudbinu".

* Pojam **carski pečat** obično znači da je nešto veoma važno pa je overeno carskim pečatom. S tim u vezi u istoriji je "carski pečat" bio veoma važan i njime su se overavala veoma značajna dokumenta pa je postojalo i posebno poverljivo lice takozvani "čuvar carskog pečata".

Vidi još
--------

* Pismo
* Pošta
* Poštanska marka

Izvori
------

* Milan Vujaklija, Leksikon stranih reči i izraza, Prosveta, Beograd, 1991. godina

***Pečat*** na Wikimedijinoj ostavi
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| a8 | b8 | c8 | d8 | e8 | f8 | g8 | h8 |
| a7 | b7 | c7 | d7 | e7 | f7 | g7 | h7 |
| a6 | b6 | c6 | d6 | e6 | f6 | g6 | h6 |
| a5 | b5 | c5 | d5 | e5 | f5 | g5 | h5 |
| a4 | b4 | c4 | d4 | e4 | f4 | g4 | h4 |
| a3 | b3 | c3 | d3 | e3 | f3 | g3 | h3 |
| a2 | b2 | c2 | d2 | e2 | f2 | g2 | h2 |
| a1 | b1 | c1 | d1 | e1 | f1 | g1 | h1 |

 |  |
|  |

 |
|  |

| Šahovskefigure |
| --- |
|  | Kralj |
|  | Kraljica |
|  | Top |
|  | Lovac |
|  | Skakač |
|  | Pešak |

**Pešak** ili **pion** je šahovska figura. Svaki igrač na početku partije poseduje osam pešaka raspoređenih po drugoj (beli) ili sedmoj (crni) koloni table. U algebarskoj notaciji, beli pešaci počinju na pozicijama a2 do h2, a crni na pozicijama a7 do h7.

Pešak može da se pomera vertikalno napred za jedno polje, osim pri prvom potezu određenim pešakom kada može da se pomeri za dva polja. Za razliku od ostalih figura, pešak jede druge figure tako što zauzme položaj koji je do tada zauzimala neprijateljska figura, ali samo ako se neprijateljska figura nalazi na polju napred levo ili napred desno od pešaka. Izuzetno, pešak može da pojede i neprijateljskog pešaka koji je na polju levo ili desno, ali se tada pešak ne postavlja na polje na kome je bila neprijateljska figura (pešak), već ipak na polje napred levo ili napred desno od njegove polazne pozicije. Ovaj specijalan potez naziva se "an pasan" (fr. en passant = u prolazu) i može se odigrati samo ako je neprijateljski pešak došao pored našeg pešaka pomeranjem za dva polja napred (tj. preskakanjem napadnutog polja tokom svog prvog poteza) i to samo odmah nakon ovog protivnikovog poteza. Jedenje druge figure je ujedno i jedini slučaj kada pešak može da se kreće ukoso. 
Pešak je najslabija figura u šahu. Oduzeti u razmeni za bilo koju figuru se smatra dobrim potezom. Međutim, ako pešak u toku partije uspe da stigne do suprotnog kraja table, može biti zamenjen za bilo koju figuru (osim kralja).

| * p
* r
* u
Šah |
| --- |
|  | Porijeklo • Pravila • Otvaranja • Strategija • Taktika • Završnice • Svjetski šampionat • Problemski šah |  |

***Pešak (šah)*** na Wikimedijinoj ostavi
Koordinate: 41° 27′ 43" SGŠ, 21° 23′ 48" IGD

**Peštaljevo** (mak. *Peštalevo*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Peštaljevo pripada opštini Doljneni.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Ropotovo je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 21 km severozapadno.

**Reljef**: Peštaljevo se nalazi u severnom delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je mahom ravničarski, bez većih vodotoka, dok se severno od naselja izdižu najjužnija brda planine Dautice. Nadmorska visina naselja je približno 610 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Peštaljevo je imalo 486 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u etnički Makedonci (58%), a manjine su Albanci (30%), Turci (9%) i Bošnjaci (2%). Početkom 20. veka pretežno stanovništvo bili su Torbeši, tj. islamizovano slovensko stanovništvo na području Makedonije.

Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje, a manjinska islam.

Vidi još
--------

* Opština Doljneni

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.opstinadolneni.gov.mk Zvanična stranica opštine Dolneni

  


| * p
* r
* u
Naselja opštine Dolneni |
| --- |
| **Dolneni** • Belo Polje • Brajilovo • Vranče • Gornje Selo • Gostiražni • Dabljani • Debrešte • Desovo • Dolgaec •Drenovci • Dupljačani • Žabjani • Žitoše • Zabrčani • Zapolžani • Zrze • Kostinci • Košino • Kutleševo • Lažani • Lokveni • Mali Mramorani • Margari • Nebregovo • Novoseljani • Peštaljevo • Rilevo • Ropotovo • Sarandinovo • Sekirci • Senokos • Slepče • Slivje • Sredorek • Strovija • Crnilište |  |
Parna lokomotiva
**Parna lokomotiva** je vrsta vučnog željezničkog vozila. Prvu parnu lokomotivu konstruirao je Richard Trevithick 1803. i više od jednog stoljeća bila je osnovno sredstvo vuče vlakova na željeznici.

**Prednosti**

Prednosti parne lokomotive odn. parnog pogona lokomotive jesu:

* dobra vučna značajka - lokomotiva razvija veliku vučnu silu pri malim brzinama, a tokom povećavanja brzine ona se smanjuje
* jednostavna promjena smjera kretanja naprijed - nazad
* vrlo jednostavna konstrukcija laka za održavanje
* mogućnost korištenja raznih vrsta jeftinog goriva (drvo, ugljen, nafta...)

**Nedostatci**

I uz ove brojne prednosti parne lokomotive imale su i niz nedostataka:

* loša dinamika - zbog velikih kotača (velike neoslonjene mase)
* slabo iskorištenje ugljena - samo 6-12 %
* potrebno vrijeme za stavljanje u pogon i završetak rada bilo ja oko 2 sata
* mali radijus kretanja - zbog potreba za vodom (svakih 50 - 100 km) i ugljenom (svakih 200 - 300 km)
* preduga zadržavanja zbog opskrbe vodom i ugljenom

Zbog navedenih nedostataka u današnje vrijeme ne upotrebljavaju se parne lokomotive za vuču vlakova već se u pojedinim državama koriste u turističke svrhe.

Istorija
--------

Od prve parne mašine do izgradnje prve lokomotive prošlo je više od 100 godina. Prve parne mašine su bile veoma neefikasne, male jačine i brzo su se kvarile. Prve parne lokomotive je napravio engleski pronalazač Ričard Trevitik (Richard Trevithick) 1804. Lokomotiva je vukla 10 tona, 70 putnika, 5 vagona na relaciji 14 kilometara. Lokomotiva je bila upotrebljena samo tri puta. Te prve probne vožnje lokomotive video je i mladi Džordž Stivenson (George Stephenson).

Prvu komercijalno uspešnu parnu lokomotivu napravio je Metju Murej (Matthew Murray) 1812. i nazvao ju je Salamanka (Salamanca). Salamanka je bila uzkotirna lokomotiva. 1813. Kristofer Bleket napravio je Pufćućeg Bilija (Puffing Billy), koji je danas izložen u Londonskom muzeju kao najstarija postojeća lokomotiva.

Tek je 1814. Džordž Stivenson, oduševljen prvim lokomotivama, napravio lokomotivu sa pogonom koji nam je poznat danas. 1825. napravio je prvu parnu lokomotivu za javni saobraćaj, a 1829. napravi legendarnu Raketu (The Rocket). Raketa je bila pobednička lokomotiva na tenderima i lokomotive Džordža Stivensona su se proslavile u svetu. Lokomotive po njegovoj licenci radile su se u SAD i Evropi.

  


***Parna lokomotiva*** na Wikimedijinoj ostavi

* Razne vrste lokomotiva kroz povijest
Ahil previja ruku Patroklu
Prema grčkoj mitologiji, **Patroklo** (grč. Πατροκλῆς, lat. *Patroclus*) je bio Menetijev sin i Aktorov unuk. Postoje različita verovanja o Patroklovom odnosu prema Ahilu. Zenon iz Eleje njihovu vezu prikazuje kao prijateljsku, dok u Platonovom Simpozijumu i većini grčkih zapisa stoji da su bili ljubavnici. Postoji više verzija o tome tko bi mogla biti Patroklova majka.

Nema puno priča o njemu. Najdetaljnije je opisan u Homerovom delu Ilijada.

Bio je mlad kada je počeo Trojanski rat, te ga je Odisej (kralj Itake) pozvao da se bori u ratu. Dok se Trojanski rat polako zahuktavao, Ahil nije dozvoljavao Patroklu da učestvuje u borbi, jer se plašio za njegov život. Kada je svađa između Ahila i Agamemnona (kralja Mikene) postala žestoka, Ahil je odlučio da sledeće jutro krenu nazad u Grčku. Patroklo je bio besan zbog toga što nije dobio šansu da se bori, te je odlučio da ujutru obuče Ahilov oklop, da uzme njegovo oružje i da krene sa Mirmidoncima (Ahilovom malom vojskom od 50 ljudi) u borbu. U borbi niko nije znao da je Ahil u stvari Patroklo. Susrevši se sa Hektorom, otpočeo je dvoboj. Malo kasnije mu je Hektor prerezao grkljan i ubio ga.

Spoljašnje veze
---------------

***Patroklo*** na Wikimedijinoj ostavi
**Marijan Klanac** rođen je u Vukovaru 1943. godine. Diplomirao je na Visokoj školi za fizički odgoj Sveučilišta u Beogradu. 

Glavni tajnik je Športske zajednice Zadarske županije koja udružuje preko 400 športskih udruga u više od 50 športskih grana. Od 2004. zastupnik je u *Skupštini Hrvatskog olimpijskog odbora* i član *Vijeća Hrvatskog olimpijskog odbora*

Od 1957. do 1962. igra rukomet u RK Arsenal i RK Izviđač iz Zadra i nastupa za reprezentaciju grada Zadra na turnirima diljem Hrvatske i tadašnje Jugoslavije.

Od 1962. do 1968. godine bavi se atletikom i postiže značajne rezultate. Višestruki je prvak i osvajač kupa u štafeti 4x400 m i finalist u disciplini 400 metara, dva puta je član reprezentacije bivše države. 

Obnašao je razne sportske dužnosti u Zadru:

* od 1995. do 2000. godine član je *Odbora za unapređenje športa i olimpijske pripreme Hrvatskog olimpijskog odbora*
* 1998. godine član je *Organizacijskog odbora 21. Svjetskog prvenstva u podvodnom ribolovu* u Zadru
* 1999. godine član je *Organizacijskog odbora 32. Europskog prvenstva klase 470* u Zadru
* od 2000. do 2004. predstavnik je *općoj skupštini Hrvatskog olimpijskog odbora*
* od 2002. do 2007. organizator je i koordinator na šest *olimpijskih festivala dječjih vrtića* Zadarske županije
* 2004. godine član je *Organizacijskog odbora Svjetskog prvenstva klase 470* u Zadru
* 2006. godine član je *Organizacijskog odbora 1. hrvatskih svjetskih igara* u Zadru

2004. godine osvajač je Godišnje nagrade Zadarske županije.   

Državna nagrada za šport "Franjo Bučar" dodijeljena mu je za 2007. godinu.
**Marijan Stilinović** (Sv. Nedelja, kod Samobora, 27. novembar 1904. – Zadar, NR Hrvatska, 6. decembar 1959), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i društveno-politički radnik FNR Jugoslavije i NR Hrvatske.

Biografija
----------

Rođen je 27. novembra 1904. godine u Sv. Nedelji kod Samobora. Školovao se u Ogulinu i Zagrebu. 

### Period Kraljevine

*Glavni članci: SKOJ i Crvena pravda*
Po svršetku Velikog rata, kao šesnaestogodišnjak postaje član Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). Zbog učešća u radu organizacije „Crvena pravda" bio je 1921. godine prvi put osuđen. 

1920-ih je studirao režiju u Glumačkoj školi u Zagrebu. Povremeno je radio kao pomoćni režiser i spiker na zagrebačkoj Radio-stanici. Sarađivao je u ilegalnoj „Borbi" i „Radničkoj štampi". Bio je drug i saborac ubijenih sekretara SKOJ-a Zlatka Šnajdera i Janka Mišića. Godine 1929. je uhapšen kao član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) i osuđen od Suda za zaštitu države na tri godine robije, a 1933. na deset godina.

### Drugi svetski rat

*Glavni članci: Beg iz sremskomitrovačkog zatvora i Fruškogorski partizanski odred*
Grupa drugova koji su pobegli iz kaznenog zavoda u Sremskoj Mitrovici. U sredini s beretom Marijan Stilinović.
Avgusta 1941. godine, učestvovao je u bekstvu iz zatvora u Sremskoj Mitrovici s grupom političkih zatvorenika-komunista, nakon čega se priključio Prvom fruškogorskom partizanskom odredu. Iste godine u Srbiji, u oslobođenom Užicu, postao je član redakcije „Borbe", da bi zatim u toku Narodnooslobodilačke borbe vršio razne vojne i političke funkcije. Bio je politički komesar Treće operativne zone Hrvatske, većnik AVNOJ-a i ZAVNOH-a, te glavni urednik lista „Naprijed". Godine 1943. bio je teško ranjen u Slavoniji i jedva ostao živ, zbog čega je bolovao do smrti.

### Posleratni period

*Glavni članak: Borba (novine)*
Posle rata bio je glavni urednik „Borbe", predsednik Komiteta za škole i nauku FNRJ, ambasador u Pragu i Buenos Ajresu, od 1952. do 1956. godine zastupnik u Saboru NR Hrvatske, pa poslanik Savezne skupštine.

Umro je 6. decembra 1959. godine u Zadru.

Spisi
-----

Pisao je memoarske i publicističke spise, od kojih su neki štampani posle njegove smrti. Neki od njih su:

* „Sumrak u Pragu", Zagreb 1952.
* „Zagreb kroz stoljeća", Zagreb 1961.
* „Ratni dnevnik", Zagreb 1965.
* „Bune i otpori", Zagreb 1969.

Odlikovanja
-----------

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja.

Vidi još
--------

* Borba (novine)
* Crvena pravda
* Beg iz sremskomitrovačkog zatvora

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal NOB***  |

* *Enciklopedija Jugoslavije* (knjiga osma). „Jugoslavenski leksikografski zavod", Zagreb 1971. godina.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 120779474
* LCCN: n94040112
* ISNI: 0000 0000 7962 6997
* GND: 1268243868

 |
**Marijanska ostrva** (eng. *Mariana Islands* ili samo *Marianas*) ili **Ladronska ostrva** (eng. *Ladrone Islands*), su grupa ostrva u zapadnom delu Tihog okeana. Nalaze se u Mikroneziji, 2400 km istočno od Filipina. Ukupno ima 15 većih ostrva, a najveća su: Guam, Saipan, Tinian i Rota. Dužina celog niza je oko 800 km, a površina iznosi 1200 km2. Stanovnika ima oko 125 000 (mešavine starosedelaca Čamora, Filipianaca i Mikronežana).

Severna ostrva su vulkanskog porekla, a ostala su koralski atali visoki do 965m. Klima je tropska i srednja temperatura se kreće 24-28 stepeni. Godišnja količina padavina u proseku iznosi 2000-4000 mm/m2. Na ovim ostrvima ima dosta savana i prašuma. Glavni poljoprivredni proizvodi su: šećerna trska, kafa, kokosov orah (kopra), agrumi, banane, kukuruz i povrće. Razvijeni su turizam, stočarstvo i ribolov. Do početka 20. veka bili su poznati pod nadimkom Ladrone Islands, od španskog Islas de los Ladrones - što znači „Lopovska ostrva".

Vanjske poveznice
-----------------

***Marijanski otoci*** na Wikimedijinoj ostavi
**Maršal** je hrvatski autorski glazbeni sastav iz Sinja koji svira hard rock. Sve pjesme i videospotove snimaju dvojezično i to na hrvatskome i engleskome jeziku.

Povijest sastava
----------------

Maršal započinje sa svojim djelovanjem u jesen 2010. Sastav čine petorica prijatelja istomošljenika u glazbi - Josip Horvat (ritam gitara), Jerko Kovačić (bubnjevi), Pavle Ćosić (vokal), Filip Čović (solo gitara) i Vladimir Jurišić (bas gitara). Želja za stvaralaštvom i autorskim radom prevladava, te Maršal u kolovozu 2011. godine izdaje svoj prvi singl "Plašt" za koji je snimljen i videospot. Tijekom 2011. godine Maršal je nastupio na nekoliko domaćih festivala. Godine 2012. donosi pregršt zbivanja. Maršal prvi put svira u inozemstvu (München, Njemačka). Krajem svibnja 2012. sastav napušta Bruno Vujanović. Njegovo mjesto preuzima Pavle Ćosić, koji je dugogodišnji prijatelj članova sastava. Godina 2012. za sada je najvažnija u kratkoj povijesti jer ih je izabrao menadžment Guns N' Rosesa za predgrupu na koncertu Guns N' Rosesa u Spaladium Areni u Splitu. Prvi album najavljen je pjesmom *Dante*. U studenome 2012. potpisali su za izdavačku kuću Dancing Bear te izdaju svoj prvi album naziva *Revolt*.

Diskografija
------------

### Studijski albumi

* *Revolt*

### Video izdanja

* *Dante*
* *Plašt*
* *Sudnji dan*
* *Kad nebu priđeš*
* *Dok si spavala*

### Pjesme

* *Taboo teme*
* *Dante*
* *Kad nebu priđeš*
* *Dok si spavala*
* *Kurjaci i kuje*
* *Sve*
* *Akril*
* *Nema promjene*
* *Kada snivam*
* *Drugo lice*
* *Sudnji dan*
* *Kolosijek*
* *Kist*
* *Plašt*

Izvori
------

1. ↑   (pristupljeno 15. prosinca 2013.)
2. ↑   (pristupljeno 15. prosinca 2013.)
3. ↑   (pristupljeno 15. prosinca 2013.)

Vanjske poveznice
-----------------

* Maršal - službene stranice sastava Arhivirano 2013-12-15 na Wayback Machine-u
Za drevnu tamilsku državu, v. Pandja.
**Pandija** (grč. *Πανδία*) je u grčkoj mitologiji bila boginja punog meseca.

Mitologija
----------

Bila je kćerka Zevsa i Selene i smatrana je božanstvom punog meseca, ali i rose koja hrani zemlju, pa su je neki autori nazvali Ersa, što znači „rosa", ali i Nemeja. Nejasno je da li su to nazivi za istu ličnost ili se radi o različitim mitološkim ličnostima. Moguće je i da je ona bila jedna od pedeset kćerki Selene i Endimiona. Živela je među bogovima i opisivana je kao izuzetno („uzbuđujuće") lepa.

Kult
----

Prema Pindaru, njeno ime je bilo Nemeja i ona je bila eponimna heroina grada Nemeje, gde je poštovan kult njene majke, Selene. Kraj tog grada, u gradu Flijuntu u Sikionu je bila poštovana boginja Dija, koja je možda Pandija, a možda i boginja Heba. Međutim, Hebina majka Hera je često identifikovana sa Pandijinom majkom Selenom.

Izvori
------

1. 1 2  theoi.com: Pandeia
2. ↑  Carlos Parada, 1997. Genealogical Guide to Greek Mythology Greek Mythology Link: Selene; Family
U Mahabharati, **Pandave** (jednina **Pandava**, na sanskritu pāṇḍavaḥ) su pet proznatih sinova Pandua i njegovih dviju žena Kunti i Madri. To su
  
(sinovi Panduove prve žene Kunti),

* Yudhishtira
* Bhima
* Arjuna

  
(sinovi njegove druge žene Madri). 

* Nakula i
* Sahadeva

Pet Pandavaa imaju vlastite osobine:

* Yudhishtira - pravedan i istinoljubiv.
* Bhima - poznat po svojoj snazi i apetitu.
* Arjuna - veliki strijelac, također nauočio ples od vile (zvane *Apsaras*) na dvoru Indre.
* Nakula i Sahadeva - spretni konjanici i mačevaoci.

  

S obzirom da je Pandu proklet te da će umrijeti ako ikada spava sa svojim ženama, pravo očinstvo djece se tradicionalno pripisuje različitim bogovima, odnosno blagodati koju je Kunti dao Durvasa. Prema priči, Kunti je dozvoljeno da pozove svakog od deva za sina, koga može istog trenutka roditi (v. također priču o Karni). Ona je također tu blagodat mogla prenijeti na Madri. Petoro braće imaju slijedeće očeve: 

* Yudhishtira - Yama, Bog Pravde.
* Bhima - Vayu, Bog Vjetra
* Arjuna - Indra, vladar neba.
* Nakula i Sahadeva - Bogovi Ashwini blizanci, Božanski liječnici.

Svih petoro braće imaju brojne supruge, iako su svi uz to oženjeni za princezu Draupadi. Na primjer, Arjuna je imao četiri supruge uključujući Saubhadru i Draupadi. Među brojnim naseljima i gradovima koje su posjetili ili osnovali petoro braće, pet prasthas (gradova) se često spominju i postoje dan-danas. To su Indraprastha (Delhi), Panprastha (Panipat), Sonprastha (Sonipat), Tilprastha (Tilpat) i Vyagprastha (Bagpat).

Pandave su prema Mahabharati vodile rat sa svojih sto rođaka, Kaurava. 

U ranom 19. vijeku je istraživač religija Godfrey Higgins pretpostavljao da je drevni vjerski red pandeista štovao Pandua i Pandave, te da se taj kult proširio od Indije na Irsku.

| **Stranica Šablon:Hlist/styles.css nema sadržaj.*** p
* r
* u
Hindu mitologija |
| --- |
| Muška božanstva | Šiva • Brahma • Višnu • Rama • Krišna • Ganeša • Murukan • Hanuman • Lakshman • Indra • Surya • *još...* |  |
| Ženska božanstva | Gayatri • Sarasvati • Lakšmi • Parvati • Durga • Jagaddhatri • Shakti • Kali • Sati • Sita • Vaishno Devi • Radha • *još...* |
| Tekstovi | Vede • Upanišade • Purane • Shikshapatri • Vachanamrut • Ramayana • Mahabharata |

***Pandave*** na Wikimedijinoj ostavi
**Marko Jarić** (Beograd 12. oktobar 1978). je srpski košarkaš koji trenutno član  kluba Memfis Grizlisa. Pre toga je igrao za Peristeri, Fortitudo, Kinder, Los Anđeles Kliperse i Minesotu Timbervulfse. Sa reprezentacijom Jugoslavije Jarić je osvojio zlatne medalje na Evropskom prvenstvu u košarci 2001. i Svetskom prvenstvu u košarci 2002.

Njegov otac Srećko Jarić je bio poznati jugoslovenski košarkaš tokom šezdesetih godina.

Karijera
--------

Jarić je 1996, sa 18 godina otišao u Grčku, a pre toga je kratko igrao u juniorskom timu Crvene zvezde i kadetskom timu Radničkog iz Beograda. Prvi tim za koji je igrao u Grčkoj bio je Peristeri iz Atine. U ovom klubu proveo je jednu sezonu, da bi nakon kratkotrajnog povratka u Crvenu zvezdu otišao u italijanski PAF. Tog leta, Jarić je sa mladom reprezentacijom Jugoslavije na Evropskom prvenstvu 1998. godine osvojio zlatnu medalju. Sa PAFom je osvojio prvenstvo Italije 2000, a isto je uspeo sledeće sezone sa Virtusom. Takođe je te sezone osvojio ULEB kup. Na Evropskom prvenstvu 2001. u Turskoj, Jarić je bio prvi plejmerker reprezentacije Jugoslavije.

Sa Kinderom je u sezoni 2001/2002 osvojio Kup Italije, a sa reprezentacijom Jugoslavije zlato na Svetskom prvenstvu 2002. u Indijanapolisu.

U leto 2002. Jarić je prešao u Los Anđeles Kliperse. 2005. je zajedno sa Lajonelom Čalmersom poslan u Minesotu Timbervulfse u zamenu za Sema Kasela. Na početku se nije dobro snašao u Minesoti, pa je zatražio da bude zamenjen u neki drugi klub. Međutim odlaskom Kevina Garneta u Boston Seltikse u leto 2007, promenio se izgled tima, a Jarić je postavljen za prvog plejmejkera ekipe. Novi tim Timbervulfsa je završio sezonu na poslednjem mestu, mada su veliki broj utakmica izgubili u samoj završnici. Na kraju sezone Jarića su angažovali Memfis Grizlisi.

Eksterni linkovi
----------------

***Marko Jarić*** na Wikimedijinoj ostavi

* 

| * p
* r
* u
NBA draft 2000. |
| --- |
| Prvi krug | 
* Kenyon Martin
* Stromile Swift
* Darius Miles
* Marcus Fizer
* Mike Miller
* DerMarr Johnson
* Chris Mihm
* Jamal Crawford
* Joel Przybilla
* Keyon Dooling
* Jérôme Moïso
* Etan Thomas
* Courtney Alexander
* Mateen Cleaves
* Jason Collier
* Hedo Türkoğlu
* Desmond Mason
* Quentin Richardson
* Jamaal Magloire
* Speedy Claxton
* Morris Peterson
* Donnell Harvey
* DeShawn Stevenson
* Dalibor Bagarić
* Jakovos Cakalidis
* Mamadou N'Diaye
* Primož Brezec
* Erick Barkley
* Mark Madsen

 |
| Drugi krug | 
* Marko Jarić
* Dan Langhi
* A. J. Guyton
* Jake Voskuhl
* Khalid El-Amin
* Mike Smith
* Soumaila Samake
* Eddie House
* Eduardo Nájera
* Lavor Postell
* Hanno Möttölä
* Chris Carrawell
* Olumide Oyedeji
* Michael Redd
* Brian Cardinal
* Jabari Smith
* DeeAndre Hulett
* Josip Sesar
* Mark Karcher
* Jason Hart
* Kaniel Dickens
* Igor Rakočević
* Ernest Brown
* Dan McClintock
* Cory Hightower
* Chris Porter
* Jaquay Walls
* Scoonie Penn
* Pete Mickeal

 |
**Marko Klaudije Marcel** (*Marcus Claudius Cicero*, 1. vijek pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike. Poticao je iz plebejske grane ugledne porodice Klaudijevaca, odnosno bio jedan od potomaka Marka Klaudija Marcela, heroja drugog punskog rata. Njegov brat Gaj Klaudije Marcel Stariji je bio konzul za 49. pne. a rođak Gaj Klaudije Marcel Mlađi konzul 50. pne..

Marcel je 52. pne. izabran za konzula, a mandat sljedeće godine mu je bio obilježen žestokom opozicijom prema Cezaru, odnosno nastojanju da mu se oduzmu legije u Galiji, što će početkom 49. pne. dovesti do građanskog rata. Marcel se tada priključio Pompeju i s njim bio poražen kod kod Farsala 48. pne. Nakon toga je izrazio vjernost Cezaru te mu je dozvoljeno da ode u egzil na Lezbos. Njegov rođak Gaj Mlađi je od Cezara uspio isposlovati povlačenje egzila, odnosno dozvolu za povratak u Rim. Na putu ga je ubio Publije Magije Hilon, jedan od članova njegove svite.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Quintus Caecilius Metellus Pius Scipio Nasica i Gnaeus Pompeius Magnus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno sa Servijem Sulpicijem Rufom*51. pne. | Slijedi: **Lucius Aemilius Paullus i Gaius Claudius Marcellus Minor**  |

en:Marcus Claudius Marcellus (consul 51 BC)
**Pečat** je u Istočnoj Aziji općeniti izraz koji se koristi kako za same pečate tako i za potpise ličnih i službenih dokumenata, umjetničkih djela i svakih drugih predmeta koji traže dokaz autorstva. Kina, Japan, Tajvan, Koreja i Vijetnam trenutno koriste mješavinu pečata i ručnih potpisa, a sve više i elektronskih potpisa.

Kineski pečati se obično izrađuju od kamena, ponekad od metala, drva, bambusa, plastike ili slonovače, te se obično koriste uz crvenu tintu ili pastu od cinabarita (kineski: ; pinyin: *zhūshā*). Riječ 印 ("yìn" na mandarinskom, "in" na japanskom i korejskom, izgovara se isto) specifično označava otisak pečata, kao i kombinacije s drugim ideogramima vezanim uz bilo kakav tisak, kao u japanskoj riječi "insatsu". Kolokvijalni izraz **chop**, kada se koristi za pečate, je došao iz malajske riječi **cap** za vrijeme kolonizacije Straits Settlementsa, i danas se koristi za pečate kao napravu.

Tipovi
------

* *Zhuwen* (*shu bun* na japanskom)(S:朱文, dosl. "crvena slova") pečati kineskim slovima crvenom tintom, nekad navođeni kao *yang* pečati.
* *Baiwen* (*haku bun* na japanskom) (S:白文, lit. "bijela slova") pečati na crvenoj pozadini koji ostavljaju bijela slova, ponekad navođeni kao *yin* pečati.
* *Zhubaiwen Xiangjianyin* (S:朱白文相間印, doslovno. "kombinirani pečat crveno-bijelih slova") pečati koriste zajedno *zhuwen* i *baiwen*

Eksterni linkovi
----------------

* The Art of Chinese Chop (Seal Carving)
* History of Chinese Seal Carvings
* Art-Virtue.com History of Chinese seal making
* A chop is necessary for approving decisions relating to the operations and management of a company in China.[*mrtav link*]
* Introduction to Chinese Seal Carving
**Parnasizam** (od grč. "Parnas" - brdo u centralnoj Grčkoj, koje je po grčkoj mitologiji bilo sedište Apolona, zaštitnika umetnosti i muza, njegovih pratilja) je pesnička škola nastala u Francuskoj u toku druge polovine 19. veka, otprilike od 1865. do kraja 19. veka. Najznačajniji predstavnici ove škole su Teofil Gotje, Lekont de Lil, Žoze Marija de Heredija, Teodor de Banvil, Fransoa Kope i Sili Pridom. Značajan trenutak za grupu je objavljivanje prve zajedničke antologije, „Savremeni Parnas" (Le Parnasse contemporain), čiji je prvi broj izašao 1866. U tom broju izašle su i pesme kasnijih simbolista, Stefana Malarmea i Pola Verlena. Antologija je izdata u još dva broja, 1871. i 1876. godine, nakon čega njihova zajednička aktivnost slabi.

Odlike
------

Škola predstavlja reakciju protiv romantičarskog sentimentalizma i realističke utilitarnosti. Parnasovci su sledili doktrinu larpurlartizma, koju su promovisali Šarl Bodler i Teofil Gotje. Izraz ove poezije je depersonalizovan i hladan, neguje se kult forme (nasuprot sadržini), teži se ka odvajanju umetnosti od socijalnih problema i politike. Jedini cilj umetnosti je negovanje lepog. Teofil Gotje u svojoj programskoj pesmi „Umetnost" (1857) lepo u pesmi shvata kao savršenstvo forme. Stoga se kao prvi cilj stavlja usavršavanje pesničkog zanata po ugledu na likovne umetnosti, posebno vajarstvo. Parnasovci biraju teške pesničke žanrove kao što je sonet, i neguju savršenstvo stiha. Teme nalaze u istoriji i mitologiji, pri čemu se odlučuju za manje poznate priče.

Predstavnici van Francuske
--------------------------

Parnasizam svoje najznačajnije predstavnike ima u Francuskoj, ali je izvršio uticaj i van nje. U Engleskoj se kao predstavnici javljaju Ostin Dobson, Endru Lang i Edmund Gros. U Brazilu javlja se Olavo Bilak, u Poljskoj Antoni Lange, u Rumuniji Aleksandru Makedonski. Odlučujući uticaj izvršio je na latinoamerički književni pokret modernizmo, čiji je glavni predstavnik bio nikaragvanski pesnik Ruben Dario. Za srpsku književnost uticaj parnasizma je posebno značajan, jer je doprineo podizanju njenog tehničkog nivoa, pomalo zanemarenog u doba romantizma, koji je veću pažnju poklanjao inspiraciji. Najbliži ovoj školi bio je Vojislav Ilić, iako nema naznaka da je Ilić poznavao poeziju francuskih parnasovaca. Uticaj ove škole posebno je bio jak na Jovana Dučića, zatim na Aleksu Šantića, Milana Rakića i druge.

Literatura
----------

* dr Dragiša Živković: „Teorija književnosti sa teorijom pismenosti", Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1991.
* Tanja Popović: „Rečnik književnih termina", Logos art, Beograd 2007.

Spoljašnje veze
---------------

* Jovan Deretić: „Kratka istorija srpske književnosti"  (`sh`)
* PARNASSE; PARNASSIENS / Parnassianism; Parnassians  Arhivirano 2012-01-30 na Wayback Machine-u (`en`)
* Parnassianism  (`en`)
| Mentuhotep IV  na hijeroglifima |
| --- |
| *praenomen* ili ime na prijestolju |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 
 |  |  |

 |  |
| *nomen* ili rodno ime |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 
 |  |  |

 |  |

Nebtawyre **Mentuhotep IV** je bio posljednji egipatski faraon iz Jedanaeste dinastije. Njemu se često pripisuje 7-godišnji period Torinskog kanona u kome se ne spominje nijedan kralj, a iz nekoliko natpisa u Wadi Hammamatu se zna da je slao ekspedicije na Crveno more kako bi u kamenolomima skupljao građu za kraljevske spomenike.

Usprkos toga što je opskuran (ne spominje se u službenom popisu kraljeva u Abydosu), natpisi pokazuju da organizaciju i sastav velike ekspedicije. Vođa ekspedicije za Wadi Hammamat--datirane u 2. godinu kraljeve vladavine--je bio njegov vezir po imenu Amenemhat, za koga se često pretpostavlja da je budući kralj Amenemhet I, odnosno prvi kralj 12. dinastije i Mentuhotepov neposredni nasljednik.

Za Amenemheta većina egiptologa pretpostavlja da je ili uzurpirao prijestolje ili je preuzeo vlast nakon što je Mentuhotep IV umro bez djece. Trenutno nema arheoloških i drugih dokaza koji bi potvrdili da je Mentuhotep svrgnut od svog vezira odnosno da je odredio Amenemheta to za svog nasljednika.

Literatura
----------

* W. Grajetzki, *The Middle Kingdom of Ancient Egypt: History,Archaeology and Society*, Duckworth, London 2006 ISBN 0-7156-3435-6, 25-26

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Mentuhotep III** | **Faraon Eguipta**Jedanaesta dinastija1998. pne. – 1991. pne. | Slijedi:**Amenemhat I** |

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ankh | Značajni stari Egipćani | Ankh |
| **Vladari starog carstva**: Narmer | Menes | Džoser | Sneferu | Khufu | Khafra | Menkaura | Pepi II |
| **Vladari srednjeg carstva**: Mentuhotep II | Mentuhotep IV | Senusret III | Amenemhat III | Sobekneferu |
| **Vladari novog carstva**: Hatšepsuta | Tutmos III | Amenhotep III | Akhenaton | Tutankamon | Ramzes I | Ramzes II |
| **Ostali vladari**: Psametikus I | Šošenk I | Piankhi (Pije) | Taharka | Ptolemi I | Kleopatra VII |
| **Supruzi i supruge vladara**: Tetišeri | Ahmos-Nefertari | Ahmos | Tije | Nefertiti | Ankesenpaten | Nefertari | Marko Antonije |
| **Dvorski zvaničnici**: Imhotep | Veni | Ahmos, sin Ebane | Ineni | Senemut | Ija | Maja | Juni | Maneto | Potinus |
**Oksidacioni broj** - je u hemiji definisan kao broj elektrona, koje dati atom predao ili primio od drugog atoma dok je gradio sa njim hemijsko jedinjenje.

Termin predaja ili primanje elektrona u ovom slučaju može da označava i potpunu predaju elektrona drugom atomu (ili grupe njih), što dovodi do jonske veze; ili samo delimičnu predaju elektrona što dovodi do kovalentne veze. 

Oksidacioni broj se računa kao balans svih predatih i primljenih elektrona u datom atomu. Ukoliko atom daje jedan elektron više nego što prima, njegov oksidacioni broj će biti +1, ukoliko prima jedan više nego što daje oksidacioni broj će biti -1.

Oksidacioni broj nema konstantnu vrednost. Na primeru H2PtCl6 vrednost platine iznosi 8 (jer se jedini sa osam drugih atoma pojedinim vezama), dok njen oksidacioni broj iznosi +4, jer u vezama H-Pt dolazi do davanja vodonikovih elektrona platini, a u vezama Pt-Cl obrnuto.

U nazivima hemijskih jedinjenja (Na primer oksida) oksidacioni broj se piše rimskim ciframa u zagradi, npr. sumpor(IV) oksid.

Vidi još
--------

* atom
* proton
* elektron
* oksidacija
**Paterik** je knjiga koja svojim sadržajem pripada žanru asketske literature. U slovenskom jeziku se naziva *otačnik*. Sadrži mnogobrojne priče o monaškim podvizima, koji imaju didaktičku ulogu.

Nastanak paterika se vezuje za početak uspostavljanja monaškog života u Egiptu (III - IV vek). U monaškim sredinama je nastao veći broj zbirki ovakvih pouka. Najstariji među njima je *Egipatski paterik* (IV - V vek). Godine 420. Paladije Elenopoljski je napisao delo ove vrste – *Lavsaik*. Među egipatskim monasima je u IV i V veku formirano *Slovo otaca*. Jovan Mosh je početkom VII veka sastavio *Lug duhovni*, koji je nazivan *Sinajskim paterikom* – najstariji potpun prepis. Drugi potpun prepis je bio *Skitski otačnik*. Papa Grigorije Veliki je napisao *Dijaloge o žitiju i čudima italijanskih otaca i večnosti duše*.

Otačnik je na slovenski jezik preveden još u vreme Ćirila i Metodija.

Najstarija posvedočena priča iz otačnika nalazi se u *Suprasaljskom zborniku*, koji je pisan u istočnoj Bugarskoj polovinom XI veka.

Jedan od najstarijih srpskih sačuvanih paterika je rukopis Pećke patrijaršije iz poslednje četvrtine XIII veka.

Spoljašnje veze
---------------

* Paterik iz zbirke ćirilskih rukopisa manastira Pećka patrijaršija - Digitalna Narodna biblioteka Srbije Arhivirano 2009-11-22 na Wayback Machine-u
* Kijevo-pečerski paterik - Duhovna riznica svetog pravoslavlja
**Mate Tomislav Peroš** (Split, 5. ožujka, 1969.), pravnik, bivši predsjednik uprave nogometnog kluba Hajduk.

Mate Peroš je odvjetnik, ima vlastiti odvjetnički ured, kojeg je naslijedio od oca Ljubomira. Diplomirao je na pravnom fakultetu u Splitu 7. rujna 1993. prošao pravnički staž i na Novu Godinu 1997. postao odvjetnikom. U mladosti se kratko bavio nogometom, igrajući za Solin i mravinačku "Slogu". 

Od 2001. je član Hajduka, a dvije godine potom postaje pravni zastupnik kluba, od čega u jednom mandatu i član Nadzornog odbora. Dolaskom Željka Jerkova namjeravao je podnijeti ostavku, no nakon što ovaj ubrzo odlazi iz kluba, Peroš ostaje te sredinom lipnja 2008. biva izabran za njegova nasljednika.U svom je mandatu Hajduk spasio od stečaja pretvorbom kluba u dioničko društvo.Također Peroš je napravio najveći transfer u Hajdukovoj povijesti prodajom Nikole Kalinića u Englesku.7. kolovoza 2009. dao je neopozivu ostavku na mjesto predsjednika uprave kluba Hajduk. Na ovoj dužnosti ga je naslijedio Joško Svaguša.

Izvori
------

1. ↑  Poslovna.hr
2. ↑  „Dalje.com". Arhivirano iz originala na datum 2014-07-29. Pristupljeno 2014-07-26.
**Masaya** (španjolski: *Volcán Masaya*) je kaldera visoka 594 metara u Nikaragvi, u Departmanu Masaya, oko 20 km jugoistočno od glavnog grada Manague.

Karakteristike i historija
--------------------------

Dimenzije kaldere Masaya su 6,5 x 11,5 km, ona se sastoji četiri kratera; Nindirí, San Pedro, San Juan i Santiago. Krater Santiago je momentalno najaktivniji, on ima malo jezero lave iz kog se stalno izdižu oblaci plina i pare.

Prvi španjolski konkvistadori su 1525. došli do vulkana i zabilježili *Da ima velika vatrena usta, koja nikad ne prestaju gorjeti*.

Prema nikaragvanskom Institutu Ineter, od 1529. Masaya je imala najmanje 19 erupcija, od kojih je nekoliko bilo eksplozivno, a od 1965. do 1979. ima i jezero lave.

Najnovija eruptivna aktivnost počela je u oktobru 2015. a posljednja erupcija dogodila se 15. oktobra 2023. kad je Masaya izbacila manje količine plina i pepela u radiusu od 4 do 6 km.

Teren oko vulkana površine 54 km² proglašen je 1979. *Nacionalnim parkom Caldera del Masaya*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Masaya*" (engleski). Global Volcanism Program. Pristupljeno 05.05.2023.
2. 1 2  „*Departamento de Masaya*" (španjolski). VisitaNicaragua. Pristupljeno 05.05.2023.
3. ↑  „*Parque Nacional Volcán Masaya*" (španjolski). Ministerio de Medio Ambiente de Nicaragua (MARENA). Arhivirano iz originala na datum 2007-09-02. Pristupljeno 05.05.2023.

Vanjske veze
------------

***Masaya (vulkan)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Masaya* (`en`)