|  |
| --- |
|  **Manastir Klisura** |
| *Crkva Sv. arhangela Mihaila i Gavrila* |
| *Koordinate* | 43° 40′ 21" SGŠ, 20° 06′ 05" IGD |
| *Država* |  Srbija |
| *Godina osnivanja* | kraj XIII veka |
| *Ktitor* |  |
| *Lokacija* | Dobrače |
| *Jurisdikcija* | SPC |

  
Koordinate: 43° 40′ 21" SGŠ, 20° 06′ 05" IGD
**Manastir Klisura** ili ranije poznat kao **Manastir Dobrača** je aktivan ženski manastir koji potiče iz srednjeg veka i pripada Eparhiji žičkoj Srpske pravoslavne crkve. Nalazi se kod sela Dobrače, 13 kilometara južno od Arilja, u klisuri Moravice, po kojoj je dobila naziv. Manastirska crkva, posvećena svetim arhangelima Mihajlu i Gavrilu, podignuta je krajem XIII veka u Raškom stilu, po ugledu na obližnju crkvu svetog Ahilija, u današnjem Arilju, u kojoj se tada nalazilo sedište Moravičke episkopije.

Prošlost manastira
------------------

Crkva Sv. arhangela sa zvonikom
Nije poznato ko je i kada podigao manastir, ali se na osnovu stilskih odlika tj. pripadnosti Raškom stilu i sličnosti sa crkvom svetog Ahilija, njegov nastanak smešta na kraj XIII veka.

Tokom morejskog rata, krajem XVII veka,manastirska crkva je, najverovatnije 1688.godine, zapaljena, a posle njegovog kraja i Velike seobe Srba,manastir je 1690. godine zapusteo.

Manastirska crkva je obnovljena 1798. godine, a tokom Prvog svetskog rata,Austrougarske snage su u nekoliko navrata,tokom 1915. i 1916.godine, upadale i uništavale po manastiru. Novo razaranje manastir je doživeo za vreme Drugog svetskog rata, kada su bugarske okupacione snage zapalile i uništile deo manastirskog kompleksa.

Posle završetka rata, podignut je novi konak, a od 1961. godine funkcioniše kao ženski manastir.

Arhitektura i unutrašnjost
--------------------------

Manastirska crkva ima jednobrodnu osnovu sa polukružnom oltarskom apsidom na istoku,narteksom i drvenim egzonarteksom u obliku trema na zapadu i osmostranom kupolom, koja se uzdiže nad naosom. Uzor za njeno podizanje je crkva svetog Ahilija, a slična je manastirskim crkvama u Pridvorici,Morači i Svetoj Trojici na Ovčaru.

Prvobitni živopis u njenoj unutrašnjosti je uništen 1688.godine, kada je crkva spaljena, a freske koje se danas nalaze u njenoj unutrašnjosti delo su akademskog slikara Jaroslava Kratine i nastale su 1952.godine, koji je klasičnim hrišćanskim motivima, pridodao i ličnosti iz narodne epike, poput Kosovke devojke, Majke Jugovića, Vojvode Rajka i drugih. Ikonostas u crkvi sačinjavaju 42 ikone i delo je Dimitrija Posnikovića, koji ga napravio 1867.godine. U njega je ugradio 31 ikonu naslikanu u Odesi i 11 koje je on sam naslikao.

Izvori
------

1. 1 2  Opština Arilje - kulturni resursi: Manastir Klisura, Pristupljeno 16. 2. 2013.

Literatura
----------

* „Arilje: *Kulturno-istorijsko nasleđe*". Arhivirano iz originala na datum 2011-09-19. Pristupljeno 15. 11. 2011.
* „*Manastir Klisura*". Pristupljeno 15. 11. 2011.

Vidi još
--------

* Dobrače
* Crkvica svetog Ilije na Gradini
* Crkva svetog Ahilija u Arilju

Spoljašnje veze
---------------

***Manastir Klisura*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvaničan veb sajt Manastira Klisura, Pristupljeno 16. 03. 2017.
* Zapadna Srbija: Arilje, Pristupljeno 16. 2. 2013. Arhivirano 2015-01-21 na Wayback Machine-u
* Zapadna Srbija: Manastir Klisura, Pristupljeno 16. 2. 2013.[*mrtav link*]