***Američki psiho*** (engl. ) je američko-kanadski igrani film snimljen u režiji Meri Haron i premijerno prikazan početkom 2000. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Breta Istona Elisa.

Protagonist, koga glumi Kristijan Bejl, je Petrik Bejtmen, mladi, atraktivni biznismen sa Menhetna koji krajem 1980-ih, zahvaljujući dobro plaćenom poslu u banci sa Vol Strita, uživa u luksuzu i lagodnom životu. Radnja prikazuje kako je Bejtmen psihopat koji otrkije sklonost nasilju te počinje činiti seriju sve okrutnijih i grotesknijih ubistava, a na koje ni vlasti ni njegovi kolege, poznanici i prijatelji uopšte ne reaguju.

*Američki psiho* se najavljivao još od 1992. godine, ali se na samo snimanje čekalo kako kontroverzi vezanih uz književni predložak, optužen za poticanje mržnje i nasilja prema ženama, tako i sukoba rediteljke Heron sa producentima, koji su insitstirali da naslovnu ulogu umesto Bejla dobije Leonardo di Kaprio. Produkcija je započela tek kada je di Kaprio odustao od uloge radi angažmana u filmu *Beach*. Bejl, koji je inače bio u srodstvu sa Glorijom Stajnem, radikalnom feminističkom publicistkinjom koja je bila kritikovala originalni roman, se intenzivno pripremao za ulogu te je, između ostalog, dosta vremena provodio u teretani kako bi stvorio "savršeno telo", odnosno što uverljivije dočarao narcisoidan lik poput Bejtmena.

*Američki psiho* je premijerno prikazan na festivalu Sandens, a nakon toga je redovno prikazivan u verziji iz koje su producenti izbacili scenu seksa utroje kako bi od cenzorskog odbora MPAA dobili blaži rejting "R". Film je imao mešane kritike, mada Bejl dobio izuzetne pojvale, a kasnije i nominacije za Nagradu onlajn udruženja filmskih kritičara i Nagradu Empajer. Sam Elis nije bio zadovoljan filmom, smatrajući da njegov roman jednostavno "nije bio adekvatan za filmsku adaptaciju". Sa druge strane, *Američki psiho* je imao više nego dobru gledanost, i priličnu zaradu za niskobudžetni nezavisni film. Godine 2002. je snimljen direct-to-video nastavak pod naslovom *Američki psiho 2* sa Milom Kunis u glavnoj ulozi.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Kristijan Bejl | Patrik Bejtman |
| Vilem Dafo | Donald Kimbal |
| Džared Leto | Pol Alen |
| Džoš Lukas | Krejg Makdermot |
| Samanta Matis | Kortni Rolinson |
| Kloi Sevinji | Džin |
| Kara Simor | Kristi |
| Džastin Teru | Timoti Brajs |
| Ris Viderspun | Evelin Vilijams |
|

Izvori
------

1. ↑  „AMERICAN PSYCHO". British Board of Film Classification. Pristupljeno 20. X 2012.
2. 1 2  „American Psycho (2000)". Box Office Mojo. Pristupljeno 18. IX 2009.
3. ↑  American Psycho - Rotten Tomatoes
4. ↑  American Psycho - Awards

Vanjske veze
------------

* *American Psycho* na sajtu IMDb
* *American Psycho* na AllRovi-u
* *American Psycho* na Box Office Mojo-u
* *American Psycho* na Rotten Tomatoes-u ()
* *American Psycho* na Metacriticu
* *American Psycho* at Yahoo Movies
* *Am.Psycho2000* e-mails Arhivirano 2006-06-23 na Wayback Machine-u
* Bret Easton Ellis talks film adaptations at SCAD

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirala Mary Harron |
| --- |
| 
* *I Shot Andy Warhol* (1996)
* *American Psycho* (2000)
* *The Notorious Bettie Page* (2005)
* *The Moth Diaries* (2011)
* *The Anna Nicole Story* (2013)

 |

| * p
* r
* u
Djela čiji je autor Bret Easton Ellis |
| --- |
| romani | 
* *Less Than Zero* (1985)
* *The Rules of Attraction* (1987)
* *American Psycho* (1991)
* *Glamorama* (1998)
* *Lunar Park* (2005)
* *Imperial Bedrooms* (2010)

 |
| kratke priče | 
* *The Informers* (1994)

 |
| Filmske adaptacije | 
* *Less Than Zero* (1987)
* *American Psycho* (2000)
* *The Rules of Attraction* (2002)
* *Glitterati* (2004)
* *The Informers* (2009)

 |