recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Inkluzivni rast, ili uključivi rast, jest koncept koji unapređuje pravedne prilike za ekonomske sudionike tokom ekonomskog rasta s dobrobitima za svaki dio društva. Ovaj koncept proširuje se na tradicionalne modele ekonomskog rasta koji su fokusirani na pravičnost u pogledu zdravlja, ljudski kapital, kvalitetu okoliša, socijalnu zaštitu i sigurnost hrane. 
Definicija inkluzivnog rasta podrazumijeva izravne veze između makroekonomskih i mikroekonomskih odrednica ekonomije i ekonomskog rasta. Mikroekonomska dimenzija obuhvaća važnost strukturalne transformacije za ekonomsku diverzifikaciju i natjecanje, dok se makroeknomska dimenzija odnosi na promjene u ekonomskim agregatima kao što su bruto nacionalni proizvod zemlje (GNP) ili bruto domaći proizvod (BDP), ukupna faktorska produktivnost i agregatni faktor ulaza. 
Održivi ekonomski rast zahtijeva inkluzivni rast. Održavanje ove situacije ponekad je teško jer ekonomski rast može dovesti do negativnih vanjskih utjecaja, poput porasta korupcije, što je glavni problem u zemljama u razvoju. Ipak, naglasak na inkluzivnosti - posebice na jednakost mogućnosti u pogledu pristupa tržištima, resursima i nepristranog regulatornog okruženja - bitan je sastavni dio uspješnog rasta. Pristup inkluzivnog rasta traži dugoročniju perspektivu, s naglaskom na produktivnu zaposlenost kao sredstvo povećanja prihoda siromašnih i isključenih skupina te podizanja životnog standarda.

Izvori
------

1. ↑  Ranieri, Rafael; Ramos, Raquel Almeida (March 2013). *Inclusive Growth: Building up a Concept*. Working Paper. **104**. Brazil: International Policy Centre for Inclusive Growth. ISSN 1812-108X. Pristupljeno 13 January 2015.
2. ↑  Anand, Rahul (17 August 2013). „Inclusive growth revisited: Measurement and evolution". *VoxEU.org* (Centre for Economic Policy Research). Pristupljeno 13 January 2015.
3. ↑  Anand, Rahul (May 2013). „Inclusive Growth: Measurement and Determinants". IMF Working Paper. Asia Pacific Department: International Monetary Fund. Pristupljeno 13 January 2015.
4. ↑  Hasmath, Reza, ur. (2015) (en). *Inclusive Growth, Development and Welfare Policy: A Critical Assessment*. Routledge. str. 2-3. ISBN 9781138840799.
5. ↑  Elena Ianchovichina and Susanna Lundstrom, "What is Inclusive Growth?", The World Bank, February 10, 2009.
6. ↑  Elena Ianchovichina and Susanna Lundstrom, 2009. "Inclusive growth analytics: Framework and application", Policy Research Working Paper Series 4851, The World Bank.
**Hermagor-Pressegger See** (slovenski: *Šmohor-Preseško jezero*) je grad na jugu Austrije od 6,914 stanovnika
, on je i administrativni centar Okruga Hermagor.

Geografske karakteristike
-------------------------

Hermagor leži na jugu Koruške, nedaleko od talijanske granice u dolini rijeke Gail, na mjestu gdje se ona spaja s Dolinom Gitschtal.

Nedaleko od grada prema istoku leži jezero Pressegger, kako je relativno plitko, ono je najtoplije jezero u Koruškoj, prosječne ljetne temperature od 28 °C, pa je idealno za kupanje.

Historija
---------

Svoje prvo ime **Hermagor** dobio je po mitskom prvom akvilejskom patrijsrhu sv. Hermagoru

Naselje je prvi put dokumentirano 1169. kao sjedište istoimene parohije. Hermagor je 1288. dobio status trgovišta kao najveće naselje u dolini Gail.

Od 1868. postao je sjedište povećeg garnizona, pa je zbog njega 1894. do Hermagora izgrađena željeznička prugaa. Nakon Prvog svjetskog rata Hermagor je 1930. dobio status grada.

Nakon administrativne reforme zemlje 1973. Hermagor se udružio sa susjednim naseljima i dobio današnje ime.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost Hermagora je kasnogotička parohijska crkva, podignuta negdje oko 1485. i ruševine zamaka Malenthein i Khuenburg (prvi put dokumentiran 1189.) koji su u takvom stanju od 16. vijeka.

Privreda
--------

Od 2,709 zaposlenih koliko ih je bilo 1991. oko 64 % radilo je u tercijarnom sektoru (ugostiteljstvo, trgovina, administracija).

Industrija Hermagora proizvodi hladnjake, tekstil (tradicionalne dirndl haljine), namještaj, drvene konstrukcije za građevinarstvo i predmete od metala.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Italija, Pontebba

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Kärnten" (engleski). City population. Pristupljeno 24. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Hermagor-Pressegger See*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 24. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Hermagor-Pressegger See*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Hermagor-Pressegger Seea* Arhivirano 2016-03-01 na Wayback Machine-u (`de`)
Koordinate: 41° 34′ 02" SGŠ, 21° 39′ 14" IGD

**Martolci** ili **Martolce** (mak. *Мартолци*) su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem države. Martolci pripadaju opštini Čaška.

U ovom selu rodio se srpski četnički vojvoda Jovan Babunski.

Prirodni uslovi
---------------

Martolci su smešteni u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Velesa, naselje je udaljeno 25 km južno.

Naselje Martolci se nalazi u istorijskoj oblasti Azot. Naselje je smešteno u dolini reke Babune. Severno od naselja izdiže se planina Jakupica. Nadmorska visina naselja je približno 350 metara.

Mesna klima je kontinentalna.

Istorija
--------

U 19. i početkom 20. veka selo je upravno pripadalo veleškoj kazi Osmanskog carstva. Kaza je do 1901. bila deo Solunskog vilajeta, da bi od 1901. postala deo Skopskog sandžaka Kosovskog vilajeta. Po statistici Turskog carstva za vilajete Jedrenski, Bitoljski i Solunski za 1873. selo je imalo 35 domova i 126 stanovnika „Bugara". Statistika zapravo daje broj vernika Bugarske egzarhije. Selo je 1907. ušlo u srpsku četničku organizaciju i kao patrijaršijsko, sa srpskom školom i srpskim sveštenikom, ostalo do 1912.

Stanovništvo
------------

Martolci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 180 stanovnika.

Prema istom popisu pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%), a ostalo su Srbi.

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Čaška

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

1. ↑  Makedoniя i Odrinsko. Statistika na naselenieto ot 1873 g." Makedonski naučen institut, Sofiя, 1995, str. 180 - 181.
2. ↑  Georgiev, Veličko, Staйko Trifonov, Istoriя na bъlgarite 1878 - 1944 v dokumenti, tom 1 1878 - 1912, čast vtora, str. 298.

Spoljašnje veze
---------------

* www.caska.gov.mk Zvanična stranica opštine Čaška

  

  


| p • r • uNaselja opštine Čaška |
| --- |
| **Čaška** • 
Banjica •
Bistrica •
Bogomila •
Busilci •
Vladilovci •
Vitanci •
Vojnica •
Gabrovnik •
Golozinci •
Gornje Jabolčište •
Gornji Vranovci •
Donje Jabolčište •
Donji Vranovci •
Drenovo •
Izvor •
Jelovec •
Kapinovo •
Krajnici •
Kriva Kruša •
Krnjino •
Lisiče •
Martolci •
Melnica •
Mokreni •
Nežilovo •
Novo Selo •
Omorani •
Oraov Dol •
Orešje •
Otištino •
Papradište •
Plevenje •
Pomenovo •
Popadija •
Rakovec •
Smilovci •
Sogle •
Stari Grad •
Stepanci •
Teovo •
Crešnjevo |  |
Srebrni *denarius* Klodija Macera iz 68. godine
**Lucije Klodije Macer** (*Lucius Clodius Macer*, ? - oktobar 68) bio je rimski političar i vojskovođa, poznat po ulozi koji je imao u svrgvanju cara Nerona i Godini četiri cara. Godine 68. je služio kao Neronov legat, odnosno guverner Afrike. U maju iste godine, nakon niza pobuna protiv Nerona širom Carstva, i Macer se odmetnuo od cara te podigao vlastitu I Macerovu oslobodilačku legiju, uz III *Augustovsku* s kojom je već raspolagao. Njegov je čin, međutim, predstavljao kobni udarac po ionako uzdrmani Neronov režim, jer je Macer njime Rimu oduzeo strateški važan izvor žita za prehranu gradskog stanovništva. Samo mjesec dana kasnije, Senat je Nerona proglasio neprijateljem naroda i za cara postavio Galbu. Novi car je, međutim, počeo sumnjati da ga Macer namjerava svrgnuti te je djelovao preventivno potakavši njegovo ubistvo od strane prokuratora Trebonija Garucijana. Neki izvori kao jednog od posrednih sudionika zavjere navode i Mucijana.

Macer je danas poznat numizmatičarima po vlastitim kovanicama, kojih trenutno ima samo 85.

Eksterni linkovi
----------------

* Medijski sadržaji Lucius Clodius Macer na Wikicommonsu.
**Indijski nacionalni kalendar** (poznat i kao **Sakanski kalendar** (Saka ili Šaka) je zvanični građanski kalendar u Indiji. Koriste ga, naporedo sa Gregorijanskim kalendarom, novine Gazette of India, u emisijama Sveindijskog radija i u kalendarima i komunikacijama koje izdaje indijska vlada. Osim u takve formalne svrhe, kalendar se ne koristi mnogo.

Kalendar ne treba mešati sa Hindu kalendarima. Saka eru često koriste i neki drugi kalendari.

Od 22. marta/ožujka 2017. Saka era je stara **1939** godina.

Struktura kalendara
-------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Mesec | Dužina | Počinje (Gregorijanski) |
| 1 | Chaitra | 30/31 | 22. mart/ožujka\* |
| 2 | Vaisakha | 31 | 21. april/travnja |
| 3 | Jyaistha | 31 | 22. maj/svibnja |
| 4 | Asadha | 31 | 22. jun/lipnja |
| 5 | Sravana | 31 | 23. jul/srpnja |
| 6 | Bhadra | 31 | 23. avgust/kolovoza |
| 7 | Asvina | 30 | 23. septembar/rujna |
| 8 | Kartika | 30 | 23. oktobar/listopada |
| 9 | Margashirsh (Agrahayana) | 30 | 22. novembar/studenog |
| 10 | Pausa | 30 | 22. decembar/prosinca |
| 11 | Magha | 30 | 21. januar/siječnja |
| 12 | Phalguna | 30 | 20. februar/veljače |

U prestupnim godinama (koje *počinju* u gregorijanskoj prestupnoj godini) Chaitra ima 31 dan i počinje dan ranije, 21. marta/ožujka. Skori svi meseci u prvoj polovini godine (proleće i leto) imaju 31 dan, kako bi se uzelo u obzir sporije kretanje Sunca preko ekliptike u ovo doba. Ovakva struktura je, inače, skoro istovetna mesecima iranskog kalendara, s tom razlikom što tamo prvi mesec počinje 21. marta/ožujka, ređe 20-og (tada svi meseci žure jedan dan).

Imena meseci potiču iz starijih hindustičkih lunisolarnih kalendara, zbog čega ima razlika u pisanju a moguće su i zabune oko toga kom kalendaru pripada neki datum.

Godine se broje po Saka eri, koja ima 0. godinu u 78. godini naše ere. Zvanično se broje protekle godine (u gregorijanskom se broje tekuće). Da bi se dobile godine ove ere oduzmite 78 za period 21.3.-31.12. odn. 79 za ostatak godine. Sakanske godine su prestupne ako se sabiranjem sa 78 dobije prestupna godina po gregorijanskom kalendaru.

Usvojenje
---------

Kalendar je usvojen 1957. od strane Komiteta za reformu kalendara, kao deo Indijskog efemeridskog i nautičkog almanaha. Upotreba je zvanično započela na dan 1. čaitra 1879. Saka ere, što je bio 22. mart/ožujka 1957. Ali, izgleda da vladini službenici ne obraćaju mnogo pažnje na Novu godinu po ovom kalendaru, dajući prednost verskom kalendaru.
**Hamun-e Helmand** (perz. دریاچه ﻫﺎﻣﻮﻥ ﻫﻴﺮﻣﻨﺪ, *Darjāče-je Hāmūn-e Helmand*), je plitko močvarno jezero u polustepi istočnog Irana i Afganistana.

Hidrografija
------------

Hamun-e Helmand leži u istočnom Iranu, u blizini afganistanske granice. Glavni dotok voda osigurava rijeka Helmand koja izvire u planinama Hindukuša, oko 80 km zapadno od Kabula u Afganistanu. Zajedno sa dva slična jezera, Hāmūn-e Sabari i Hāmūn-e Puzak, koje se protežu na teritoriju Afganistana, formira veliku močvaru Sistan.

Jezero Hāmūn se puni prvenstveno vodama rijeka iz susjednog Afganistana, pa je od 1976. kad je vodostaj afganistanskih rijeka bio normalan, i količina voda u jezeru bila je relativno visoka. Međutim, između 1999. i 2001. jezero je potpuno presušilo.

Inače se za velikih suša u Afganistanu, vode Helmanda potpuno iskorišavaju za navodnjavanje i piće, tako da do Hamun-e Helmand ništa ne stigne. Tad obično zapušu i snažni suhi vjetrovi koji nanesu velike količine pijeska po isušenom dnu jezera.

Hamun-e Helmand je zajedno sa susjednim jezerom Hāmūn-e Sabari uvršteno 1975. na Popis močvara internacionalnog značaja Ramsarske konvencije.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Ramsar report for Hamun-e-Saberi & Hamun-e-Helmand*" (engleski). Ramsar. Arhivirano iz originala na datum 2012-02-23. Pristupljeno 27. 12. 2012.

Vanjske veze
------------

* (`en`) *Ramsar report for Hamun-e-Saberi & Hamun-e-Helmand* na portalu Ramstar Arhivirano 2012-02-23 na Wayback Machine-u
**Flavija Gala** (*Flavia Galla*, ? - 394) bila je zapadnorimska princeza i carica Rimskog Carstva, odnosno druga supruga car Teodozija I.

Otac joj je bio zapadni rimski car Valentijan I, a majka Justina. Otac joj je umro godine 375. a prijestolje je naslijedio njen stariji polubrat Gracijan ubijen 383. Tada je prijestolje naslijedio njen brat Valentijan II, ali se brzo našao pod pritiskom rimskog uzurpatora Magnusa Maksima koji je uspio osvojiti sve zapadne rimske teritorije osim Italije, a onda je 387. protjerao i Valentijana. Zajedno sa bratom je našla utočište na Istoku kod cara Teodozija kojemu je nedugo prije umrla supruga Elija Flacila. Njena majka je aranžirala audijenciju kod Teodozija prilikom koje se Gala rasplakala pričajući o tome kako je prognana; prema navodima Zosima je Teodozije bio opčinjen njenom ljepotom i zaprosio je. Gala je, međutim, zauzvrat tražila da sa istočnim trupama napadne Magnusa i vratiti Valentijana II na prijestolje. Teodozije je pristao, te su se on i Gala vjenčali.

Sljedeće godine je Magnus poražen i pogubljen. Između 388. i 391. je Teodozije sve vrijeme proveo na pohodu u Italiji, a Gala u palači u Konstantinopolu, služeći kao pomajka Teodozijevim sinovima Honoriju i Arkadiju. U to je vrijeme nakratko prognana iz palače po Arkadijevom nalogu, ali se kasnije vratila.

Teodoziju je rodila troje djece: sina Gracijana, koji je umro nedugo nakon rođenja 388. godine; kćer Galu Placidiju te sina Ivana koji je zajedno sa njom umro prilikom rođenja 394.

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Aelia Flaccilla** | **rimska carica**387–394 | Slijedi:**Aelia Eudoxia*na Istoku*Marija, kćer Stilohna*na Zapadu*** |
**Irminoni** (latinski: ), također poznati i kao **Herminioni** ili **Herminoni** je naziv koji se koristi za grupu germanskih plemena, odnosno ranih naroda koja je živjela u dolini Elbe, a do sredine 1. vijeka se proširila na područje današnje Bavarske, Švapske i Češke. Po njima se nazivaju **elpsko-njemački** ili **irminonski dijalekti** od kojih su nastali gornonjemački jezici, odnosno dijalekti zapadnogermanskih jezika.

Izraz je prvi koristio Tacit u svojoj *Germaniji*, kao jedno od tri plemena Manusa, dok Plinije tvrdi kako je to grupa u kojoj se nalazi Herusci, Hermunduri, Svevi i Hati. Kasnije se za sve njih koristio izraz Svevi, dok se od 200. počinje koristiti izraz Alamani.

V. također
----------

* Irminn

Izvori
------

* Grimm, Jacob (1835). *Deutsche Mythologie* (German Mythology); From English released version *Grimm's Teutonic Mythology* (1888); Available online by Northvegr © 2004-2007:Chapter 15, page 2 Arhivirano 2008-06-01 na Wayback Machine-u-; 3 Arhivirano 2008-06-01 na Wayback Machine-u. File retrieved 09-26-2007.
* Tacitus. *Germania*
**Gaj Flaminije Nepot** (*Gaius Flaminius Nepos*, ? - april 217. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar iz doba punskih ratova, poznat po borbi za prava siromašnog plebsa i suprostavljanju aristokratskom Senatu. 

Flaminije, koji je bio *novus homo*, svoju je karijeru otpočeo nedugo nakon dugotrajnog prvog punskog rata u kome je Rim odnio pobjedu, ali koji je iscrpio mnoge njegove građane, pogotovo male seljake koji se zbog dugotrajne službe nisu brinuti o svojim imanjima te su zapali u dugove. Godine 232. pne. Flaminije je izabran za plebejskog tribuna te je, suprotno željama Senata, uspio ishoditi plebiscit kojim je taj problem riješen preko *Ager Gallicusa* ("Galsko polje"), odnosno javnog zemljišta u Picenumu, koje su Rimljani prije nekoliko decenija bili osvojili od Gala.

Godine 227. pne. Flaminije je izabran za prvog guvernera rimske provincije Sicilije. U međuvremenu su njegove agrarne reforme izazvale nezadovoljstvo ne samo kod rimskih senatora, nego i kod galskih plemena u Cisalpinskoj Galiji, koja se nikada nisu pomirila s gubitkom svojih teritorija. Ona su godine 225. pne. pokrenula veliki pohod protiv Rima, koji je zaustavljen u velikoj bitci kod Telamona. Godine 223. pne. Flaminije je prvi put izabran za konzula. Tada mu je povjeren zadatak pokoravanja plemena Cisalpinske Galije. Dok je bio na pohodu, Senat je, koristeći kao izgovor navodne pogreške pri izvođenju rituala inauguracije, zatražio od oba konzula da podnesu ostavke. Njegov kolega Publije Furije Fil je to učinio, ali je Flaminije pismo s nalogom jednostavno ostavio neotvorenim, uspješno dovršio pohod te se vratio u Rim gdje mu je priređen trijumf.

Godine 221. pne. Flaminije je izabran za cenzora gdje je započeo intenzivnu graditeljsku aktivnost. U samom Rimu je sagradio *Circus Flaminius*, dok je na ruti od Rima do Ariminuma sagradio put po imenu *Via Flaminia*, koja će postati jednom od ključnih saobraćajnica Italije. Također je konsolidirao rimsku vlast u Cisalpinskoj Galiji osnovavši kolonije Cremona i Placentia.

Nakon što su Rimljani na početku drugog punskog rata doživjeli niz poraza, Flaminije je godine 217. pne. izabran za konzula kako bi pokušao istjerati Hanibala iz Italije. Njegova vojska je, međutim, upala u Hanibalovu zasjedu te je uništena u bitci kod Trazimenskog jezera, pri čemu je Flaminije poginuo.

Izvori
------

* K. Jacobs, *Gaius Flaminius* (1938) (nizozemski)

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Titus Manlius Torquatus i Quintus Fulvius Flaccus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Publijem Furijem Filom* 223. pne. | Slijedi: **Gnaeus Cornelius Scipio Calvus i Marcus Claudius Marcellus**  |
| Prethodi: **Publius Cornelius Scipio i Tiberius Sempronius Longus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Gnejem Servilijem Geminom* 217. pne. | Slijedi: **Gnaeus Servilius Geminus i Marcus Atilius Regulus (Suffect)**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 59878337
* LCCN: nr94023064
* ISNI: 0000 0000 7976 2091
* GND: 118683853
* SUDOC: 127621504
* BNF: cb12436644g (podaci)

 |
**Jan Dąbski** (selo Kukizów pored Lavova, 10. april 1880. - Varšava, 5. jun 1931.) bio je poljski političar, jedan od ključnih ljudi koji su stvarali argarni
narodnjački pokret koji je obilježio politiku Druge Poljske Republike.

Biografija
----------

Dąbski je od 1905. bio član galicijske Poljske narodne partije, koja je bila nukleus iz kog su niknule ostale narodne partije; 
Poljska seljačka partija, Poljska narodna partija-Oslobođenje, Poljska narodna partija-Piast, Poljska narodna partija...u kojima je Dąbski bio jedan od ključnih ljudi, a često i osnivač.

U periodu 1919-30 bio je poslanik u Sejmu, u kom je od 1928. vršio funkciju podpredsjednika.

Dąbski je kao zamjenik ministra vanjskih poslova bio vođa poljske delegacije na mirovnim konferencijima u Minsku i Rigi, sa Sovjetskim savezom (1920.-21.) koje su rezultirale potpisivanjem Sporazuma u Rigi.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Dąbski Jan*" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 27.05.2021.

Vanjske veze
------------

***Jan Dąbski*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Dąbski Jan* (na portalu Encyklopedia PWN) (`pl`)
Za ostale osobe s istim imenom, v. Hermija.
**Hermeja** (na grčkom **Eρμειας** ili **Eρμιας**; ? - 220. pne.) bio je glavni ministar na seleukidskom dvoru. Bio je rodom iz Karije, a glavnim ministrom je postao za vrijeme kratkotrajne vladavine Seleuka III Kerauna (225. pne. - 223. pne.). Kada je Seleuk prilikom pohoda u Maloj Aziji ubijen u vojničkoj pobuni, Hermeja je, zahvaljujući mladosti Seleukovog brata Antioha III, stekao gotovo neograničenu vlast. Međutim, pobuna dvojice satrapa u istočnim provincijama - Molona i Aleksandra - je dovela do sukoba s mladim kraljem. Suprotno Antiohovim željama, Hermeja je na istok poslao generale Ksenona i Teodota, dok je sam kralj krenuo gušiti u pobunu u Kelesiriji. Oba pohoda su doživjela neuspjeh, te je Antioh odlučio sam preuzeti pohod na istok, usprkos Hermejinom protivljenju. Antioh je porazio Molona, ali je potom Hermeja, koristeći kraljevu zauzetost opsadom Seleukije na Tigrisu, a protiv njegove volje, masakrirao zarobljenike i počinio razne druge zločine. Rođenje Antiohovog sina je Hermeju potaklo da počne kovati zavjeru kojom bi ubio kralja te preuzeo vlast kao regent. Čuvši za to, Antioh je uz pomoć vjernog ljekara Apolofana Hermeju dao ubiti 220. pne. Jedini izvor o Hermeji je Polibije, koji ga je u tekstu nastojao opisati u što gorem svjetlu, te iznio svoje mišljenje da je smrt bila previše blaga kazna za sve njegove zločine.
**Gaj Atilije Regul** (*Gaius Atilius M.f. M.n. Regulus*, ? - 225. pne.) je bio rimski političar i vojskovođa. Pripadao je uglednoj porodici koja je dala niz konzula - djed Marko Atilije Regul mu je bio konzul godine 294. pne. a otac Marko Atilije Regul, također konzul, je poznat kao heroj i mučenik prvog punskog rata. Konzul za prvog punskog rata mu je bio istoimeni stric, a stariji brat je konzulom postao 227. pne.

Dvije godine kasnije konzulom je proglašen i Gaj, kome je zapao zadatak da guši pobunu u Sardiniji. Međutim, iste su godine keltska plemena iz Cisalpinske Galije, pojačani gesatskim najamnicima pokrenuli veliki pohod na Italiju. Rim je već bio mobilizirao veliku vojsku pod Regulovim kolegom Lucijem Emilijem Papom, ali su je Gali uspjeli izmanevrirati i neometani prodrijeti u današnju Toskanu. Ugušivši pobunu, Regul se sa svojom vojskom iskrcao u Pisi i krenuo goniti galsku vojsku koja se s plijenom povlačila na sjever nakon neodlučne bitke kod Fesule. Usprkos toga što je doznao da je Pap sa svojom vojskom prepriječio Galima put, Regul ih je odlučio napasti sam, vođen željom da stekne slavu. U bitci kod Telamona se suočio s nadmoćnom galskom konjicom, te je ubijen, a njegova glava donesena galskim poglavicama. Međutim, njegovi vojnici su nastavili borbu sve dok Pap nije uspio udariti Galima u leđa i donijeti Rimljanima veliku pobjedu.

Izvori
------

Izvori
------

* Livy, *History of Rome*, Rev. Canon Roberts (translator), Ernest Rhys (Ed.); (1905) London: J. M. Dent & Sons, Ltd.
* Polybius, *Histories*, 2.28-2.28.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Marcus Valerius Messalla i Lucius Apustius Fullo**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Lucijem Emilijem Papom* 225. pne. | Slijedi: **Titus Manlius Torquatus i Quintus Fulvius Flaccus**  |
Za ekologa, v. Ma Jun (ekolog).

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Ma*.*
**Ma Jun** (cca. 220–265), stilsko ime **Deheng** (徳衡), bio je kineski strojaski inženjer i državni službenik iz doba Tri kraljevstva. Najpoznatiji je kao izumitelj Kočije usmjerene na jug, uređaja nalik na kompas koji nije imao magnetsku funkciju nego umjesto toga koristio diferencijalne zupčanike. Zbog ovog i drugih revolucionarnih uređaja (kao i drugih postignuća) Ma Jun se smatra jednim od najbriljantnijih izumitelja i inženjera svog vremena (zajedno sa Zhang Hengom iz ranijeg peridoa Istočne dinastije Han). Uređaj se ponovno "pronalazio" u vijekovima iza Ma Juna, što uključuje matematičara i astronoma Zu Chongzhija (429-500). U kasnijim periodima je Ma Junova Kočija usmjerena na jug kombinirana sa drugim uređajima u brojač kilometara.

Izvori
------

1. ↑  Day & McNeil, 461.
2. ↑  Needham, Volume 4, Part 2, 40.

Eksterni linkovi
----------------

* South Pointing Chariot at DR Gears Arhivirano 2008-03-28 na Wayback Machine-u
**Hendli Pejdž Halifaks** (engl. ) je bio britanski teški bombarder iz perioda Drugog svjetskog rata. Proizvodila ga je fabrika Hendli Pejdž (Handley Page) od novembra 1940. do 1946.

Razvoj
------

Iako nikad nije dostigao slavu Lankastera, Halifaks je dao skoro isti doprinos u Drugom svjetskom ratu, i to u većem broju uloga. Planiran kao dvomotorac, i odgovor na specifikaciju P.13/36, Halifaks je postao dobar bombarder i transportni avion praktično bez problema pri korištenju.

Serija II je uvela otada standardni nos, s prozirnim Perspeksom, jednim Vikers K mitraljezom, leđnom kupolom sa 4 mitraljeza 7.7 mm i motorima Merlin od 1390 KS. Kasnija poboljšanja u proizvodnji su uključivala H2S radar, četverokrake propelere, veći raspon krila, 12.7 mm mitraljez u nosu, a serija III uvodi i motore od 1650 KS Herkules. Serija VI je imala definitivne motore Herkules 100 od 1800 KS.
Prvi let prototipa je izveden 24. septembra 1939. godine, a avion je ušao u serijsku proizvodnju u novembru 1940. Proizvedeno je ukupno 6,176 aviona.

U borbi
-------

Prva eskadrila opremljena Halifaksima je bila 35. u Lintonu, a prva misija je bila napad na Avr noću 11./12. marta 1942. Avioni su učestvovali u noćnoj bombarderskoj ofanzivi RAF-a na Njemačku od 1942. do kraja rata. Uz to su korišteni kao transportni avioni (verzija C.VIII), za vuču jedrilica, nosači padobranaca, i elektronsko ratovanje sa 100. grupom.

Zadnja misija RAF-ovog Halifaksa je bila iz Gibraltara 1952. godine, a Pakistan je nastavio da koristi Halifaks do 1961.

Korisnici aviona su bili V. Britanija, Francuska, Kanada, Novi Zeland i Pakistan.

Karakteristike
--------------

Vrsta aviona: teški bombarder

* Posada: 7
* Prvi let prototipa: 24. septembra 1939. godine
* Uveden u upotrebu: 1940.
* Kraj upotrebe: 1961. (Pakistan)
* Proizvođač: Hendli Pejdž (Handley Page)

Dimenzije

* Dužina: 21.82 m
* Raspon krila: 31.75 m
* Visina: 6.32 m
* Površina krila: 110.6 m²
* Aeroprofil krila:

Mase

* Prazan: 15300–17700 kg (zavisno od verzije)
* Opterećen: 24675–30800 kg
* Najveća poletna masa: kg

Pogonska grupa

* Motori: četiri, Bristol Herkjuliz 16 (Bristol Hercules XVI), 1,205 kW, 1,615 KS
* Odnos snaga/težina: 195 W/kg

Letne osobine
-------------

* Najveća brzina: (I) 426 km/h (V, VII, VIII, IX) 454 km/h, (III, VI) 501 km/h
* Krstareća brzina: km/h
* Radijus dejstva: 3000 km
* Najveći dolet: km
* Operativni vrhunac leta: 7,315 m
* Brzina penjanja: 3.8 m/s

Naoružanje
----------

* Streljačko: 8 mitraljeza .303 in (7.7 mm) Brauning (Browning)
* Bombe: do 5897 kg

Povezano
--------

* Avro Lankaster
* Vikers Velington

Literatura
----------

* Fighting Aircraft of World War II, Salamander Books, ISBN 1-84065-092-3, pp. 388 do 391.

Spoljašnje veze
---------------

***Handley Page Halifax*** na Wikimedijinoj ostavi

* Avion Halifaks Arhivirano 2007-07-03 na Wayback Machine-u
* „Avion Halifaks". Arhivirano iz originala na datum 2007-09-27. Pristupljeno 2014-08-29.
* Avion Halifaks
Krofne
 **Krofna** ili **krafna** je slatki kolač od dizanog tijesta.

Prži se na vreloj masti i ulju s obje strane. Okruglog je oblika sa ili bez udubljenja (rupe) u sredini. Puni se nadjevom od pekmeza, marmelade ili se stavlja žličica marmelade na samu krofnu. Ukrašava se šećerom u prahu. To je najčešći oblik krofne.

Krofna je tradicionalni pokladni kolač u pojedinim evropskim zemljama, a npr. u Slavoniji i Baranji priprema se i za vrijeme svinjokolje.

Taj je kolač u svijetu poznat pod različitim nazivima i varijantama. Postoje varijacije punjenja krofne s kremom od vanilije, raznim vrstama voćnih džemova i marmelada do ukrašavanja čokoladnim preljevima tamne i svijetle čokolade ili ukrasnim mrvicama u boji.

Nazivi u jugoslavenskim krajevima
---------------------------------

U hrvatskom jeziku koristi se naziv *pokladnica* i u većini literature o kolačima. U Slavoniji, Baranji, Srbiji i Bosni uobičajeni naziv je *krofna*. U Zagorju i Međimurju koristi se naziv *krafna*. Naziv pokladnica nastao je prema pokladama, starom običaju maskiranja. U narodu su se zadržali prilagođeni njemački nazivi *krafna* ili *krofna*. Sam kolač je ostavština Austro-Ugarske. Ponegdje se koristi i oblik *krafen* ili *krofn*.

Krofne u drugim zemljama
------------------------

Krofne s preljevom
* Austrija – *Krapfen*. U Austriji je krofna punjena nadjevom od vanilije ili marmeladom od kajsija.
* Bosna i Hercegovina – *krofna*.
* Talijani imaju par naziva: *ciambelle*, *bomboloni*, *krafen* i *zeppoli*.
* Norveška – *smultring*; Norvežani su veliki potrošači krofni; pojedu od 4-6 milijuna krofni godišnje.
* Njemačka – Nijemci upotrebljavaju par naziva za isti kolač. Na sjeveru se zove *Breliner*, a *Krapfen* na jugu, ujedno je i poznati kolač poklada.
* Poljska – *pączek* je poljski naziv za krofnu. Preljeva se glazurom od šećera.
* Sjedinjene Američke Države – *doughnut* ili *donut* je američki naziv; ove krofne su jako zasitne zbog teškog preljeva od čokolade.
* Srbija – *krofna*, najviše poznata u Vojvodini.
* Švedska – *munk*, što u doslovnom prijevodu znači "fratar". Šveđane je asocirala rupa u krofni i sam oblik krofne na frizuru fratra (iz 18 stoljeća) u sredini obrijane glave, a sa strana ostavljene kose, pa je kolač dobio ime "fratar". *Munk* je kod Šveđana bez punjenja, s voćnim nadjevom ili nadjevom od vanilije i uvaljan u šećer.

Izvori
------

***Krofna*** na Wikimedijinoj ostavi

* Coolinarika: Veljačom vladaju kraljice krafne
* Posne krofne
*Za ostale upotrebe, v. Identitet (razvrstavanje).*
**Identitet** je trajno osećanje celovitosti i postojanosti ličnosti uprkos promenama u njoj i oko nje. Osećanje identiteta počinje da se formira u detinjstvu, a posebno tokom adolescencije kada postoje i najveće krize identiteta. Kada osoba postavlja sebi ključno pitanje „ko sam ja", „čemu težim", „odakle sam" i sl. Poseban značaj u procesu formiranja identiteta imaju osobe iz najbliže okoline, ali i sistem socijalnih vrednosti zajednice u kojoj pojedinac živi. Prema Eriksonu, osećanje ličnog identiteta zasnovano je na zapažanju samoistovetnosti i neprekidnosti postojanja u vremenu i prostoru, kao i opažanja činjenice da drugi ljudi zapažaju i priznaju ovu činjenicu. Pojedinac koji je stekao osećanje ličnog identiteta ima doživljaj kontinuiteta između onoga što je bio nekada, što je danas, kao i onoga što zamišlja da će tek biti.

V. također
----------

* Politika identiteta

Ovaj članak, ili jedan njegov deo, je izvorno preuzet iz knjige Ivana Vidanovića „Rečnik socijalnog rada" uz odobrenje autora.
|  |
| --- |
|  |

**Kurlandska biskupija** (latinski: *Episcopatus Curoniensis*, donjonjemački: *Bisdom Curland*) bila je površinom druga najmanja teokratska država (4500 km².) na teritoriju Konfederacije Terre Mariane, osnovana nakon Livonskog križarskog rata koja je egzistirala od 1234. do 1562.

Historija
---------

Kurlandija je 1520. postala kneževska biskupija Svetog Rimskog Carstva, to je formalizirano sljedeće 1521.

Dominikanski fratar Engelbert postavljen je 1234. za prvog kurlandskog biskupa. Kurlandija je 1242. došla pod utjecaj Teutonskog viteškog reda nakon spajanja tog reda sa Livonskim bratstvom mača.

Nakon osvajanja sjeverne Kurlandije od strane Teutonskog viteškog reda, papinski legat Vilim iz Modene podijelio je teritorij biskupije 1245. na tri dijela; teutonski, biskupski i kaptolski.

Biskupija je od 1255. sufraganska biskupija Riške nadbiskupije.

Osnivanje Katedralnog kaptola obavio je biskup Edmund von Werth 1290. ali je i Kaptol kao i biskupija uključen u Teutonski red, pa su mu mogli pripadati 
samo svećenici iz reda. 
U Kurlandskoj biskupiji toga vremena postojala su samo dva gradića Hasenpoth i Piltene. 
U 14. vijeku Katedralni kaptol je preseljen u Hasenpoth, ali je biskup i nadalje boravio u svom zamku u Piltenu.

Nakon teškog poraza Livonskog i Teutonskog reda u Bitci kod Durbe 1260. biskupi su napustili Kurlandiju i nisu se vratili sve dok nije pacifizirana. To ih je koštalo biskupije jer su odtad još više ovisili o redu.

Područje kojim je vladao biskup nije odmah od 1561. postalo dijelom Kneževine Kurlandije i Semigalije, ali je onemoćali biskup Johann IV između 1555.-1560. proveo sekularizaciju i prešao na luteranstvo.

Posljednji kurlandski biskup - Magnus umro je 1583. Kraljevina Danska koja je bazi nasljedstva postala vlasnik, prodala je 1585. biskupiju za 30.000 talira Poljsko-Litvanskoj Uniji.

Izvori
------

1. ↑   „Bishopric of Courland" (engleski). DBpedia. Pristupljeno 7.01.2022.
2. 1 2 3  „*Couronians (Balts)*" (engleski). History Files. Pristupljeno 7.01.2022.
3. 1 2 3 4 5  „*Bishopric of Courland*" (engleski). Memim. Arhivirano iz originala na datum 2022-01-07. Pristupljeno 7.01.2022.

Vanjske veze
------------

* *Bishopric of Courland* Arhivirano 2022-01-07 na Wayback Machine-u (`lv`)
*Za ostala značenja, v. Idiot (razvrstavanje).*
**Idiot** (*idiot*), grč. ιδιώτης, "privatnik", čovek neupućen u javne poslove; neznalica) (za razliku od državnog službenika) (zapravo izvorno "osobenjak" (ίδιος), onaj koji se ne bavi politikom i drugim javnim poslovima, nego deluje sasvim zasebno). Kasnije laik, glupan; idiotija, najjači stepen maloumnosti; idiotizam, isto što i idiotija, ali takođe i, od grč. ίδιος, "svojstven" izvedena i pretežno u množini (idiotizmi), upotr. npr. kod J. Γ. Herdera, oznaka neprevodivih, posebno dijalekatskih izraza, svojstvenih nekom jeziku (tj. idiom, ili frazeologizam).

U psihologiji i defektologiji, lice sa najtežim stepenom mentalne zaostalosti, sa maksimalnim količnikom inteligencije (IQ) od 20, (odgovara umnom uzrastu normalnog deteta kalendarskog uzrasta od 3 god.), koje je obično i teško pokretno ili čak nepokretno. Idiot se ne može profesionalno osposobiti ni za najjednostavniji posao. Govor mu je potpuno nerazvijen, leksički siromašan i rudimentiran. Idiotija se razlikuje od demencije. Danas je taj izraz u stručnoj literaturi napušten. Danas se umesto izraza idiot, jer je opterećen negativnom konotacijom, koristi neutralniji, više deskriptivan izraz: **duboko mentalno zaostala osoba**.

V. također
----------

* Imbecil
* Moron
Za hongkonški film iz 1993. godine, v. Istok je crven (film, 1993).

***Istok je crven*** (pojednostavljeni kineski: ; tradicionalni kineski: ; pinyin: *Dōngfāng Hóng*) je kineski filmski mjuzikl snimljen 1965. godine u režiji Wang Ping, koji se smatra jednim od najpoznatijih propagandnih, odnosno socrealističkih ostvarenja u historiji kineske i svjetske kinematografije.

Temelji se na istoimenoj predstavi koja je 2. oktobra 1964. godine originalno bila postavljena u pekinškoj Velikoj narodnoj sali kako bi se obilježila 15. obljetnica stvaranja Narodne Republike Kine. U filmu se kroz spektakularne plesne i muzičke točke rekonsturira historija Kine od nacionalnih poniženja u Opijumskim ratovima, preko osnivanja KP Kine, izbijanja građanskog rata, Dugog marša, borbe protiv japanskih zavojevača, pa sve do trijumfa kineskih komunista 1949. godine. Od svih muzičkih točki najpoznatija je himna *Istok je crven* po kojoj je film dobio ime, i koja se smatra svojevrsnom alternativnom himnom kineskih komunista.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *The East is Red* na IMDb-u (`en`)
* *The East Is Red* dostupan kao besplatni download na Internet Archive
* Video na YouTube
Etinol je najjednostavniji inol.
U hemiji, **inol** (*alkinol*) je alkin sa hidroksilnom grupov vezanom za jedan od dva ugljenika trostruke veze. Deprotonisani anjoni inola su poznati kao **inolati**. Inol sa hidroksilnim grupama na obe strane njegove trostruke veze je poznat kao **indiol**. Samo jedan indiol, acetilendiol postoji.

Inolati
-------

Molekulska struktura inolata.
**Inolati** su hemijska jedinjenja sa negativno naelektrisanim kiseonikom vezanim za alkinsku funkcionalnu grupu. Oni su prvo sintetisani 1975. putem *n*-butilitijumske fragmentacije 3,4-difenilizoksazola.

Oni se ponašaju kao ketenski prekursori ili sintoni.

Inol–ketenski tautomerizam
--------------------------

Inoli mogu da se interkonvertuju sa ketenima. Inolna forma je obično nestabilna, te ne opstaje dugo, već prelazi u keten. Do toga dolazi zato što kiseonik ima veću elektronegativnost od ugljenika i stoga formira jače veze. Na primer, etinol brzo prelazi u etenon:

| Inol-ketenski izomerizam |
| --- |
|  |  |
| Etinol |  Etenon  |

Vidi još
--------

* Enol
* Inolat
* Tioinol
* Alkohol
Muzički instrumenti su sredstva pomoću kojih muzičari stvaraju muziku u živom izvođenju. Najtačnija i najpreciznija podela muzičkih instrumenata, zavisno od građe i načina dobijanja tona i zvuka, je sledeća:

1. **Membranofoni** ili **opnozvučni instrumenti**
2. **Idiofoni instrumenti**
3. **Kordofoni, hordofoni ili žičani instrumenti**
4. **Aerofoni instrumenti**
5. **Elektrofoni**, **eterofoni** ili **elektronski instrumenti**

Idiofoni instrumenti
--------------------

**Idiofoni** (grč. *idios* = *sopstven*, fonė = *zvuk*; ital. *strumenti idiofoni*, engl. ; fr. *instruments idiophones*, nem. *idiophone Instrumente*) – su muzički instrumenti iz grupe udaraljki.

Kod idiofonih instrumenata zvuk se dobija:

1. *Udarom* jednog instrumenta o drugi (činele, kastanjete)
2. *Udarom u instrument* (triangl, zvono, ksilofon)
3. *Trzanjem* (drombulje) i drugi.

Kako još mogu da se klasifikuju idiofoni instrumenti
----------------------------------------------------

U zavisnosti od vrste materijala od kojeg se prave, *idiofone instrumente* moguće je podeliti na:

1. *Metalne* (triangl, zvono, drombulje)
2. *Drvene* (ksilofon, kastanjete).
U zavisnosti od toga da li proizvode ton ili zvuk, *idiofone instrumente* moguće je podeliti na:

1. *Instrumente sa određenom visinom tona* (ksilofon, tubafon, zvončići, čelesta, zvona, klepetuša, vibrafon.)
2. *Instrumenti sa neodređenom visinom tona* (triangl, piati, tam-tam, kastanjete, bič, čegrtaljka).
Prikažimo samo neke *idiofone instrumente*:

* KsilofonKsilofon
* ČineleČinele
* KastanjeteKastanjete
* DrombuljeDrombulje

Vidi još
--------

* Podela muzičkih instrumenata
* Muzički instrumenti
* Štimovanje
* Intonacija
* Muzička produkcija i snimanje zvuka
* Instrumentalista

***Idiofoni instrumenti*** na Wikimedijinoj ostavi

Izvori
------

1. ↑  Radivoj Lazić, Škola za klarinet: *Učim klarinet II*
2. ↑  Vlastimir Peričić - Radivoj Lazić, *Osnovi teorije muzike*
3. ↑  Hornbostel-Sachs Erich von Hornbostel i Curt Sachs objavili su novu šemu za klasifikaciju instrumenata u časopisu za etnologiju iz 1914. godine
4. ↑  Vlastimir Peričić, *Višejezični rečnik muzičkih termina*

| * p
* r
* u
Muzički pojmovi |
| --- |
| Osnovni pojmovi | 
* Abrevijature
* Agogika
* Akcent
* Artikulacija
* Disonanca
* Fraza i fraziranje
* Improvizacija
* Interpretacija
* Intonacija
* Kompozicija
* Konsonanca
* Korepeticija
* Linijski sistem
* Metronom i metronomske oznake
* Muziciranje
* Muzikalnost
* Nota
* Opus
* Orkestracija
* Publika
* Rečenica
* Repeticija
* Sinkopa
* Stepen
* Stupanj
* Takt
* Točka
* Ton
* Tonalitet
* Tonski sistem
* Transpozicija

 |
| Interpretacija | 
* Muzičar
* Svirač
* Izvođač
* Interpretator
* Solist
* Umjetnik
* Reproduktivni umjetnik

 |
| Obrazovanje | 
* Osnovna muzička škola
* Srednja muzička škola
* Muzička akademija

 |
| Instrumenti | 
* Podjela instrumenata
	+ aerofoni
	+ elektrofoni
	+ idiofoni
	+ kordofoni
	+ membranofoni

 |
| Podjela muzike |
**Hiiumaa** (švedski i njemački: *Dagö*, *Dagden*, ruski: *Хийумаа*) je otok 
na zapadu Estonije u Okrugu Hiiu.

Karakteristike
--------------

Hiiumaa je najsjeverniji i drugi po veličini otok u Estoniji površine 989 km². 
Nalazi se u Baltičkom moru, sjeverozapadno od Riškog zaljeva. 
On zajedno sa obližnjim otocima, formira istoimeni krajolik velik 1122 km². 
Administrativno, čitav krajolik pripada Okrugu Hiiu, osim otoka Vormsi koji pripada Okrugu Lääne.

Pored Hiiumae u taj krajolik je uključen nekadašnji otok Kassari i gotovo 230 otočića u obalnom moru glavnog otoka. 
Hiiumaa graniči sa otvorenim morem na sjeveru i zapadu.
Tjesnac Soela na jugoistoku razdvaja ga od otoka Saaremaa, tjesnac Väinameri od kopna, a tjesnac Hari iz otoka Vormsija.

Obala je jako razvedena, između najvećih poluotoka, Kõpu na zapadu i Tahkuna na sjeveru, niže se čitav niz manjih; Riidma, Rambi, Ninametsa, Kootsaare i zaljevi; Luidja, Paope, Reigi, Meelste. 
I jugoistočna obala je također razvedena, nanizana poluotocima (Sarve, Salinõmme i Õunaku) i zaljevima (Soonlepa, Õunaku, Vaemla, Käina i Jausa). 
Zbog uzdizanja morskog dna (približno 3 mm / godišnje), nekadašnji otok Kassari na jugoistoku, postao je poluotok, jer su se uzdigli nasipi pa je postao povezan sa Hiiumaom, a od mora su nastala unutrašnja jezera.

Hiiumaa je niski otok, sastavljen od vapnenca i morskih sedimenata. 
Najveći zaljevi su Mardihansu, Kassari i Tareste. More sjeveroistočno od otoka je toliko plitko da je opasno za plovidbu.

Hiiumaa se počela izdizati iz mora prije više od 10.000 godina, kada su se najviši dijelovi poluotoka Kõpu izdigli iznad vode. Veći dio otoka izdigao se iz vode krajem posljednjeg ledenog doba.

Historija
---------

Početkom 13. vijeka otok je zauzelo Livonsko bratstvo mača koje se 1237. stopilo sa Teutonskim viteškim redom, za teutonske vladavine na otok su se naselili Nijemci i Šveđani. Nakon Teutonske države, od 1560. otokom vlada Kraljevina Danska a od 1582 Kraljevina Švedska. 
Nakon Velikog sjevernog rata od 1721. otokom vlada Rusko Carstvo, a nakon Prvog svjetskog rata postao je dio prve Estonske Republike. 
Od 1940. do 1991. bio je dio Estonske Sovjetske Socijalističke Republike uz kraći prekid (1941.-1944.) za njemačke okupacije.

U [[gradiću Kärdla na sjeveroistoku otoka živi oko 1 / 3 svih otočkih stanovnika
Stočarstvo, poljoprivreda i ribarstvo su glavne privredne djelatnosti.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Hiiumaa*" (estonski). Eesti Entsüklopeediast. Pristupljeno 16. 09. 2021.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Hiiumaa island, Estonia*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 16. 09. 2021.

Vanjske veze
------------

***Hiiumaa*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Hiiumaa island* (`en`)
* *Hiiumaa island, Estonia* (na potalu Encyclopaedia Britannica) (`en`)
**Ingegerd Olofsdotter od Švedske** (ruski: ; 1001 - 10. februar 1050), također poznata i kao Irena, Ana ili sv. Ana, bila je švedska princeza i kneginja Kijevske Rusije. Bila je kćer švedskog kralja Olofa Skötkonunga i Estrid od Bodrića te supruga velikog kijevskog kneza Jaroslava I Mudrog.

Ingegerd je njen otac zaručio za norveškog kralja Olafa II, ali se sa njim posvadio, pa su zaruke prekinute. Ingegerd je umjesto toga poslana u Kijev gdje se udala za kneza Jaroslava i dobila ime Irena. Muž joj je, prema nordijskim sagama, kao poklon dao zemlje oko Ladoge, koje su poslije po njoj dobile ime Ingrija. Dala je sagraditi saborne crkve u Kijevu i Novgorodu. Imala je šest sinova i četiri kćeri, od koje su tri postale kraljicama Francuske, Mađarske i Norveške. Sahranjena je u crkvi sv. Sofije u Kijevu i poslije proglašena sveticom.

Literatura
----------

* Lars O. Lagerqvist (1982) (Swedish). *"Sverige och dess regenter under 1.000 år",("Sweden and its rulers during 1000 years").*. Albert Bonniers Förlag AB. ISBN 91-0-075007-7.
* 
* 
* 
* 
* Arhivirano 2011-07-20 na Wayback Machine-u
* 
* 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**nepoznatoPosljednja poznata supruga: Ana Porfirogeneta** | **Velika kneginja Kijeva**1019–1050 | Slijedi:**Gertruda** |
**Ivo Radovniković Težoro**, nekadašnj igrač Hajduka. Za Bile u prvoj postavi nastupa od 1929. pa do svoje smrti 1937 godine. Prvi puta igra u Splitu 8. svibnja 1929. protiv HAŠK-a (3:0 za Hajduk) u kojem odmah postiže zgoditak, ostala dva dao je Jerko Bonačić.

Težoro je za Bile odigrao 185 utakmica i postigao 2 gola u 106 prvenstvenih utakmica, a oba je dao u natjecanjima za Splitski podsavez, i 10 golova u 79 prijateljskih utakmica. Odigrao je 15 utakmica za kup. Ukupan doprinos Hajuk je 185 utakmica/12 golova.

U ovoj prvoj utakmici koju je odigrao za hajduk protiv HAŠK-a na branki je bio Josip Jukić, i uz njega još su igrali V. Kragić, Milutin, Ferić, Sardelić, Mikačić, Burić, spomenuti Bonačić koji je dao dva gola, Fredotović i Peršić.

Godine 1937. naglo je obolio i brzo umro. Osam godina prije njega 1930. od tifusa umire izvanredni hajdukov bek Ivan Montana.

Statistika u Hajduku 

| Natjecanje | Nastupi | Golovi |
| --- | --- | --- |
| Prvenstvo | 76 | 0 |
| Kup | 15 | 0 |
| Superkup | 0 | 0 |
| Međunarodne | 0 | 0 |
| Splitski podsavez | 15 | 2 |
| **Ukupno** | **106** | **2**
 |
| Prijateljske | 79 | 10 |
| ***Sveukupno*** | **185** | **12** |

Izvori
------

1. ↑  HNK Hajduk Split
2. ↑  Svi Hajdukovi treneri od 1911. do danas
3. ↑  Statistika na službenim stranicama HNK Hajduka
**Korali (Anthozoa)** su morske životinje. Žive kolonijalno u svim morima kako tropskim tako i polarnim. Kolonije mogu biti raznih veličina, od veoma malih pa do visine od nekoliko metara.

Opis
----

Na pločastoj osnovi koralnog polipa nalaze se usta okružena prstenom pipaka. Suprotni dio je baza i dluži za pričvrščivanje korala za podlogu. Veličina im je od nekoliko milimetara do nekoliko centimetara u prečniku. Jedan od najvećih korala je Fungia - samostalan koral veličine 25 cm u prečniku. 
Oni mogu biti

1. sesilni pričvršćeni za podlogu
2. slabo pokretljivi polipi

Mogu biti različitih boja, a to su: bijela, crvena, žuta, plava, zelena, i ljubičasta. Korali boje dobijaju od prirodnih pigmenata. Neke alge žive u simbiozi sa koralima i daju im boju. Izrasline na površini korala su pipci. Služe za odbranu ili se pomažu pri njima ishrani. Sadrže žarne ćelije – nematociste.

Ove cvjetne životinje su polipi. Dijele se na:

1. šestozračne (heksokoralija) imaju broj pipaka djeljiv sa šest
2. osmozračne (oktokoralija) ima osam pipaka.

### Heksakoralije

Heksakoralijama pripadaju morske sase i kameni korali. Korali su obično poznati kao medrepori. Žive u kolonijama sem mediteranske medrepore (*Coriophilia clava*) koja je solitarna. Kolonijalne mrdrepore obrazuju sprudove – atole koji su stanište mnogih vrsta.

Oktokoralije
------------

Oktokoralije žive u kolonijama. Poznati su:

* pravi korali - crveni koral (Coralium rubrum)
* rožasti korali (gorgonija) - nađeni u Sredozemlju i oko Japana
* crveni korali - imaju krečnjački skelet dok ostali imaju rožni

### Prehrana i respiratorni sistem

Digestivni trakt ili sistem organa za varenje počinje ustima i ide u stomačnu šupljinu, koja je podijeljena longitudinalnim membranama – mesentarije. One sadrže i reproduktivne ćelije. Korali se hrane zooplanktonima, sitnim ribama i drugom hranom organskog porijekla. Oni koji učestvuju u građi koralnih sprudova hrane su zoonxanthellae i to noću.

Respiratorni sistem (sistem razmjene gasova) – razmjena gasova vrši se duž čitavog tijela korala.

### Razmnožavanje

U korala postoji polno i bespolno razmnožavanje. Oni mogu biti hemafroditi, a i muškog ili ženskog pola. 

Bespolno razmnožavanje je češće. Odvija se pupljenjem i nepotpunim dijeljenjem. Pupoljak se može, a i ne mora odvojiti od stare životinje. Kod polnog u tjelesnoj šupljini razvija se mlada životinja. Kao planula - larva izlazi na usni otvor.

Eksterni linkovi
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Anthozoa** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Koral** |

* Coral Reefs and Hard Grounds information Arhivirano 2010-02-01 na Wayback Machine-u stranica Wildlife Conservation Commissiona
* Coral Reefs of the Tropics Arhivirano 2011-02-19 na Wayback Machine-u - činjenice, fotografije i filmoviThe Nature Conservancy
* Australian Coral Records Research Group Arhivirano 2011-03-28 na Wayback Machine-u
* Coral Identifikacija po klasifikaciji i morfologiji Arhivirano 2008-05-09 na Wayback Machine-u
**Jadranka Garin Borović** (Antofagasta, 19. kolovoza 1963.) je čileansko-hrvatska pijanistica i muzička pedagoginja. 

Rodila se u Čileu u obitelji hrvatskih iseljenika. U tadašnju SFR Jugoslaviju preselila se 1974. godine. U Splitu je završila srednju glazbenu školu. Studirala je u na zagrebačkoj Muzičkoj akademiji, diplomirala 1986. (u klasi prof. Harryja Guseka) i magistrirala (1990. klasa prof. Vladimira Krpana). U njenom glazbenom formiranju interes za komornu glazbu pobudili su seminari kod Tonka Ninića.

Svirala je na samostalnim koncertima u Hrvatskoj, susjednim zemljama te Njemačkoj, Grčkoj i Siriji. Nastupala je sa Splitskim komornim orkestrom kojim su ravnali Pavle Dešpalj i Ivo Lipanović, sudjelovala je na Glazbenim večerima u sv. Donatu i dr. 

Predaje na splitskoj Umjetničkoj akademiji kolegije glasovir i komornu glazbu. Vanjska je suradnica Glazbene škole fra. Ivana Glibotića u Imotskom.

Izvori
------

* Umjetnička akademija u Splitu Arhivirano 2021-02-19 na Wayback Machine-u
* Glazbene večeri u sv. Donatu[*mrtav link*]
* Braco Ćosić: U Imotskom održan solistički koncert Jadranke Garin, Slobodna Dalmacija, 20. rujna 2012.