recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Windows 11** je predstojeće veće izdanje operativnih sistema Windows NT koje je razvio Microsoft. Prethodnik ovog sistema jest Windows 10, koji je objavljen 2015. godine.

Razvoj
------

Nakon izlaska operativnog sistema Windows 10, Microsoft je izjavio da će on biti „poslednja verzija operativnog sistema Windows". Međutim, nagađanja o novoj verziji ili redizajniranju Windows-a pojavila su se pošto je Microsoft objavio spisak poslova koji se odnosi na „opsežno podmlađivanje" Windows-a. Navodno kodno ime „Sun Valley" jest redizajn koji je napravljen za modernizaciju korisničkog interfejsa sistema. Navodna beta verzija Windows-a 11, koja pokazuje interfejs sličan otkazanoj verziji Windows 10X, procurila je na mrežu 15. juna 2021. godine s redizajniranim iskustvom i brendiranjem Windows-a 11.

Na konferenciji za programere Microsoft Build 2021, izvršni direktor Satja Nadela otkrio je sledeću generaciju Windows-a tokom svog uvodnog izlaganja. Prema Nadeli, on se koristio sistemom nekoliko meseci. Takođe je otkrio da će vrlo brzo doći do zvaničnog saopštenja. Samo nedelju dana nakon Nadeline uvodne reči, Microsoft je počeo slati pozive za namenski Windows-ov događaj koji se održao 24. juna 2021. godine. Događaj je počeo u 11 sati prema istočnoj vremenskoj zoni, što je neobično vreme za događaje koje je predvodio Microsoft. Microsoft je takođe objavio jedanaestominutni video-zapis o zvuku pri pokretanju operativnog sistema Windows na YouTube 10. juna te godine, zbog čega su mnogi ljudi nagađali da su taj Microsoft-ov događaj i video-snimak o zvuku pri pokretanju sistema aluzije na novi operativni sistem.

Karakteristike
--------------

### Korisnički interfejs i dizajn

Windows 11 ima ažurirani korisnički interfejs; u celom sistemu preovlađuju prozirnost, senke i zaobljeni uglovi. Upotrebljava se redizajnirani start meni koji uklanja pločice na desnoj strani. Traka zadataka je takođe podrazumevano pojednostavljena i centrirana. Task View, funkcija predstavljena u sistemu Windows 10, ima osveženi dizajn. Ostale promene sistema su: nove sistemske ikone, novi zvukovi i vidžeti.
**Forth** čita se **Fort** (škotsko-gelski: *Uisge For or Abhainn Dubh* što znači Crna rijeka) je 
rijeka u istočnoj Škotskoj duga 47 km.

Geografske karakteristike
-------------------------

Forth izvire u brdima Trossachs iz jezera Loch Ard 30 km zapadno od Stirlinga. 
Od tamo teče prema istoku do sela Aberfoyle, gdje prima pritoke Duchray i Kelty, zatim se spušta u ravnicu Flanders Moss 
gdje počinje meandrirati, tu prima najveću pritoku Teith a zatim i Alan prije nego što stigne do starog grada Stirlinga. 
Od Stirlinga se rijeka značajno širi, tu se već osjeća utjecaj plime, do svog estuarija Firth of Forth, prima još pritoku 
Devon.

Karta sliva rijeke Forth
Između Fortha i rijeke Clyde još 1790. prokopan je kanal, pa se moglo ploviti od Edinburgha do Glasgowa, ali kako je preuzak i preplitak, danas je napušten.

Rijeka meandrira jer ima vrlo mali pad - samo 25 metara. Pored nje se odigrala 1314. slavna Bitka kod Bannockburna 
u kojoj su su škotski pobunjenici pobjedili englesku vojsku.

Estuarij Firth of Forth dug je nekih 77 km, od luke Kincardine (gdje je izgrađen most 1936) do otoka May u 
Sjevernog mora. Premošćen je sa tri mosta, prvim kod Kincardina, izgrađenim 1936) drugim željezničkim kod Queensferrya (1890.) i najnovijim cestovnim podignutim na istom mjestu 1964.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*River Forth*" (engleski). Stirling Council. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-07. Pristupljeno 10. 01. 2015.
2. 1 2 3 4  „*River Forth*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 01. 2015.

Vanjske veze
------------

***Forth*** na Wikimedijinoj ostavi

* *River Forth* na portalu Stirling Council Arhivirano 2016-03-07 na Wayback Machine-u ()
**Třinec** (njemački: *Tschechisch-Teschen*, poljski: *Czeski Cieszyn*) je pogranični grad od 34,778 stanovnika na sjeveroistoku Češke u Moravskošleskom kraju.

Geografske karakteristike
-------------------------

Těšín leži duž rijeke Olze, udaljen četrdesetak km jugoistočno od Ostrave.

Historija
---------

Panorama grada
Třinec je prvi put dokumentiran 1444. kao feudalno imanje. još je u prvoj polovici 19. vijeka bio selo. U grad je izrastao nakon što je 1839. podignuta velika željezara.

U to vrijeme otkrivene su velike količine željezne rude a rijeka Olza nudila je obilje hidroenergije pa je izbor bio logičan.

Nakon izgradnje željezničke pruge 1871. prema Košicama u Slovačkoj, koja je omogućila dobavu kamenog ugljena od tamo, Třinec je izrastao u jedan od najvećih metalurških centara u Češkoj.

Kroz grad prolazi međunarodna cesta E 75, prema Poljskoj, a nedaleko se nalazi granični prelaz - Horna Líštná.

Pobratimski gradovi
-------------------

Těšín ima ugovore o partnerstvu sa slijedećim gradovima;

* Poljska Bielsko-Biała, Poljska
* Slovačka Žilina, Slovačka

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Czech Republic: Moravskoslezský kraj*" (engleski). City population. Pristupljeno 28.05. 2021.
2. 1 2 3 4  „*Ve zkratce*" (češki). Trinec. Pristupljeno 29.05. 2021.
3. ↑  „Partnerská města" (češki). Trinec. Pristupljeno 29.05. 2021.

Vanjske veze
------------

***Trinec*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Trinec* (službene stranice) ()
**Windermere** je najveće englesko jezero, koje leži u jugoistočnom dijelu nacionalnog parka Lake District u Grofoviji Cumbria.

Nekad je bilo granica između historijskih grofovija Lancashire i Westmorland.

Karakteristike
--------------

Jezero je dugo 17 km i široko 1,6 km i ima površinu od 16 km². Sastoji se od dva bazena odvojena grupom otoka, koji leže preko puta grada Bownessa, smještenog na istočnoj obali.

Windermere pune vodama vodotoci koji uviru sa sjevera, a otječu na južnoj strani jezera rijekom Leven.

Kao dio nacionalnog parka Lake District, Windermere je tokom ljetnih mjeseci izuzetno popularan, pa ga posjećuju brojni turististi. Tad po jezeru krstare brojne jedrilice i prorade brodske linije.

Najveće urbano naselje je Bowness, koji je gotovo spojen sa gradom Windermere.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Windermere*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 15. 01. 2017.

Vanjske veze
------------

***Windermere*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Windermere* na portalu Visit Cumbria (`en`)
| Krkonoše |
| --- |
| Dio Zapadnih Karpata |
| Pogled na masivPogled na masivPogled na masiv |
| Dužina masiva: | 40 km |
| Širina masiva: | 20 km |
| Površina masiva: | 631 km² |
| Najviši vrh: | Sněžka (1.603 m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  Češka |

**Krkonoše** (njemački: *Riesengebirge*, poljski: *Karkonosze*) je planinski masiv na sjeverozapadu Češke i jugozapadu Poljske.

Geografske karakteristike
-------------------------

Karta masiva
Krkonoše su centralni dio Sudeta, protežu se u dužinu od nekih 40, a u širinu 20 km, duž češko-poljske granice, na površini od 631 km² ( od tog 454 u Češkoj.

Najviša planina u Krkonošima je Sněžka u Češkoj, visoka 1.602 metara.

Na južnim padinama Krkonoša u Češkoj izvire rijeka Laba, a po sjevernim u Poljskoj pritoke Odre.

### Privreda

Pored tradicionalne tekstilne industrije sa centrom u češkom Liberecu, Krkonoše su poznate i po manufakturnoj proizvodnji stakla koncentriranoj u gradu Jablonec nad Nisou. 
Kvarca potrebnog za proizvodnju ima po planinama u velikim količinama, naročito na jugu, pa po tamošnjim brdima ima puno malih radionica u kojima se tali i puše.

Uz te tradicionalne u mašinogradnji i drvnoj industriji radi većina stanovnika Krkonoša.

### Transport

Željeznička pruga iz Praga prolazi preko planina i grana se prema njemačkom Görlitz]]u i poljskom Wrocławu.

Preko masivaa kod češkog Náchoda, prolazi magistralna cesta od Praga prema Wrocławu.

### Turizam

Prostrane bukove, borove i jelove šume, planinarske staze i skijališta mamac su za turiste čitavu godinu.
Najpoznatije destinacije su; Vrchlabí, Jilemnice, Trutnov, Špindlerův Mlýn i Janské Lazně u Češkoj te Szklarska Poręba i Karpacz u Poljskoj.

I sa češke i poljske strane prostiru se nacionalni parkovi.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Giant Mountains, Europe*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 22.01. 2021.

Vanjske veze
------------

***Krkonoše*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Portál Hory-Krkonoše* ()
* *Giant Mountains, Europe* ()
* *Správa Krkonošského národního parku* (češki nacionalni park) ()
* *Krkonošský Národní Park* (poljski nacionalni park) ()
**Ushuaia** (španjolski: *Ciudad de Ushuaia*) je lučki grad na krajnjem jugu Argentine u kom živi 56,593 stanovnika.

Ona je i administrativni centar argentinske provincije Ognjena Zemlja, poznata i kao najjužniji grad Južne Amerike i svijeta.

Geografske karakteristike
-------------------------

Ushuaia leži na najvećem otoku Ognjene zemlje u Kanalu Beagle.

### Klima

Iako leži blizu Južne polarnice grad ima jednu mješavinu između Oceanske i Polarne klime pa se prosječna temperatura kreće od 0 °C do 15 °C, zbog tog u okolici ima dosta šuma, a ne tundre.

Centar grada

Historija
---------

Prvi stanovnik bio je engleski misionar Wasti Stirling, koji se naselio na tom mjestu 1870.

Argentina je 1884. osnovala pomorsku bazu u Ushuaiji. Nakon što je 1893. Ahipelag Ognjena zemlja podjeljen između Argentine i Čilea - Ushuaia je dobila status grada.

Privreda i transport
--------------------

Ribarstvo, šumarstvo, ovčarstvo i turizam su glavne ekonomske aktivnosti.

Gradovi prijatelji
------------------

* Izrael Eilat, Izrael

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Argentina: Tierra del Fuego*" (engleski). City population. Pristupljeno 3.10. 2020.
2. 1 2 3 4 5  „*Ushuaia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3.10. 2020.

Vanjske veze
------------

***Ushuaia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ushuaia* na portalu Encyclopædia Britannica ()
* *Municipal de Ushuaia* (službene stranice ()
**Urije** su naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu blizu grada Gospića i Ličkog Osika (Novog Ličkog Osika), Ličko-senjska županija. Blizu Urija je manje selo Ostrvica.

Selo je teško stradalo u velikosrpskoj agresiji na Hrvatsku. 11. studenoga 1991. četnici su u pohodu popalili i sravnili sa zemljom 13 kuća, sve kao dio velikosrpskog koljačkog pohoda po Lici (stradali su osim Urija i Lovinac, Perušićka Kosa, Široka Kula, Lički Osik i drugi). 
U oslobađanju Urija od velikosrpske vlasti sudjelovala je 111. brigada HV.

Izvori
------

1. ↑  UDVDR Arhivirano 2011-05-22 na Wayback Machine-u Na današnji dan u Domovinskom ratu - 12. studenoga
2. ↑  Hrvatski vojnik broj 388, ožujak 2012. Arhivirano 2013-11-30 na Wayback Machine-u Ante Nazor: O događajima u Lici, u jesen 1991. (IV. dio)
3. ↑  Gospić Domovinski rat
4. ↑  Domovinski rat On Line 111. brigada R - 111. brigada HV - 111. brigada pješačka (Rijeka) - Riječki zmajevi

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Urije** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*
**Intranet** je korišćenje tehnologija baziranih na Internetu u okviru organizacije, a u cilju podrške komunikaciji i pristupu informacijama. Može se reći da je Intranet „privatni Internet".
Termin je prvi put upotrebljen 1995. godine u engl.  
u tekstu autora engl. , „".

Intranet nastaje kada se u okviru jedne kompanijske mreže primene Internet rešenja, kada koriste TCP/IP protokol, web server, mail server i drugi serveri.

Internet pruža podršku svim funkcijama kompanije i omogućava kretanje od „ostrvaca informacija" ka mrežama koje omogućavaju bolju komunikaciju i timski rad. 
Podacima se pristupa sa jednog jedinstvenog interfejsa.

Intranet daje mogućnost da se lakše publikuju informacije neophodne za rad zaposlenih u okviru kompanije, pri čemu treba uspostaviti stroge sigurnosne zahteve kako bi se sprečila zloupotreba i njihovo neovlašćeno korišćenje. Takođe se mora kontrolisati objavljivanje informacija kako bi se sprečila nepreciznost i onemogućio protok neprikladnih informacija.

Vidi još
--------

* Internet
* Ekstranet
**Vapno** ili **kreč** (ponekad i *kalk* od latinskog *calx*, *calcis* «talog») je prvenstveno građevinski materijal - vezivo za izradu morta, žbuke i naliča, ali i sirovina u kemijskoj industriji.

Postoje dvije vrste vapna - živo ili gašeno vapno.

Živo vapno
----------

*Glavni članak: Kalcijum oksid*
Živo vapno ili **kalcijum oksid** - **CaO** dobija se pečenjem vapnenca (CaCO3) na temperaturi od ~1000 °C, pri tom se oslobađa ugljikov dioksid (CO2). Taj proces je jedan od najstarijih kemijskih procesa poznatih čovjeku. Na kraju tog procesa nastaje - živo vapno u formi bijelog grumenja, iz kog se mljevenjem dobija prah prljavo bijele boje, jer pored kalcijeva sadrži i neke druge okside.

Kemijski naziv kalcijev oksid (CaO), (od ostalih spojeva u živom vapnu pronalaze se (podaci su okvirni) i:

* magnezijev oksid (MgO) % 0,20 – 0,80
* Željezni oksidi (Fe2O3) % 0,00 – 0,20
* silicijev dioksid (SiO2) % 0,02 – 0,20
* aluminijev oksid (Al2O3) % 0,00 - 0,80

Gašeno vapno
------------

*Glavni članak: Kalcijum hidroksid*
Gašeno vapno ili **kalcijum hidroksid** dobija se miješanjem živog vapna s velikom količinom vode to se zove - gašenje. Industrijskim gašenjem živoga vapna uz minimalnu količinu vode dobija se - **hidratizirano vapno**. Kod tog procesa se oslobađa velika količina topline, a vapno poveća svoj volumen. 
Gašeno vapno je vrlo - pastozno, za razliku od njega - hidratizirano vapno je fini bijeli prah. 
Hidratizirano vapno koristi se u građevinarstvu za izradu morta i žbuke.

Gašeno vapno se koristi za bojenje unutarašnjih i vanjskih zidova, dezinfekciju, zaštitu voćaka, odstranjivanje fosfata iz otpadnih voda i vezanje sumporova dioksida nastala izgaranjem ugljena.

Peć za pečenje vapna s početka 20. vijeka

Ostala primjena
---------------

Vapno se koristi i za proizvodnju karbida, u metalurgiji za odstranjivanje nečistoća vezanjem u silikatnu zguru, kod obrade vode, u proizvodnji papira, u keramičkoj, prehrambenoj (rafiniranje šećera) i tekstilnoj industriji, u poljoprivredi za neutralizaciju tla.

Vapno je vrlo agresivno - nagriza i nadražuje kožu, sluznice dišnih organa i oči, pa je kod rada sa živim vapnom potrebno koristiti zaštitnu opremu.

Vanjske veze
------------

***Vapno*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Calce* ()
* Istarska tvornica vapna Arhivirano 2008-03-07 na Wayback Machine-u ()
**Fahverk** (od njemačkog *Fachwerk*) ili **Skeletna gradnja** je način gradnje u kojoj su vanjski i unutarnji zidovi izrađeni od drvenih okvira, a prostor između tih konstrukcijskih elemenata ispunjava se kojekakvim materijalima, od cigle, žbuke do pletera sa ilovačom.

Karakteristike
--------------

Bit tog sistema je u tom što vertikalno postavljeni trupci, ojačani dijagonalnim gredama nose teret krova, a zidovi ne nose ništa, odnosno nemaju nikakvu konstrukcionu funkciju.

Tradicionalno takve kuće radile su se od hrastovih greda spojenih perom i utorima, ili drvenim klinovima; taj skelet se često ojačavao na kutevima dodatnim gredama. Tim sistemom gradile su se kuće od prizemnica do onih koje imaju po šest, sedam katova u pretrpanim gradovima. Taj sistem gradnje u nešto modificiranijoj verziji koristio se i tokom 20. vijeka.

Ilustracija gradnje iz knjige Lexikon der gesamten Technik (1904)
Taj sistem gradnje uobičajen u Kini i Japanu, koristio se je i po cijeloj sjevernoj Evropi, naročito u Njemačkoj i Francuskoj, sve do 17. vijeka. U Engleskoj je bio popularan u krajevima koji nisu imali kamen kao građevinski materijal, a to su bile južne grofovije i Zapadni Midlands, naročito od oko 1450. do 1650.

Brojne stambene zgrade građene takvim sistemom, imaju karakterističan puno uži drugi kat, a to je zbog same konstrukcije.

Skeletne konstrukcije su se tokom 13. i 14. vijeka često bogato dekorirale. Vanjski zidovi prizemlja su oslikavani svetačkim slikama, dok su drvene grede ukrašavane nježnim ornamentima. Nešto kasnije razvila se moda u Francuskoj da se naglašavaju vertikalni elementi, dok su se u Engleskoj naglašavali horizontalni elementi konstrukcije.

Tokom 15. i 16. vijeka, dekorativni kontrast između tamnog drveta i lakših zapuna koristio se do krajnjosti. Brojni drveni dijelovi dodavani su samo radi efekta, iako nisu imali nikakvu konstrukcionu funkciju.

Britanski kolonisti po Americi počeli su koristiti za ispunu zidova horizontalno nanizane drvene letve, pa skeletna konstrukcija više nije bila vidljiva. Za razliku od njih francuski i njemački kolonisti gradili su i nadalje kuće koje su bile vjerne kopije evropskih modela.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Half-timber work*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 29. 11. 2016.
2. ↑  „Uvod u Srednjovjekovnu Arheologiju" (srpskohrvatski). Filozofski fakultet u Zagrebu. Pristupljeno 29. 11. 2016.

Vanjske veze
------------

***Fahverk*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Half-timber work* ()
**Hammamet** ili *Al-Ḥammāmāt* (arapski: الحمامات) je grad) od 73.236 stanovnika) na sjeveroistoku Tunisa u vilajetu Nabeul.
Hammamat (što znači mjesto za kupanje) nekad je egzistirao kao ribarska luka, a danas kao centar tuniške rivijere.

Geografske karakteristike
-------------------------

Hammamet leži u istoimenom zaljevu na jugoistočnoj obali poluotoka Bon, udaljen je 65 km južno od glavnog grada Tunisa.

Plaža i hoteli
Nedaleko od grada nalaze se arheološka nalazišta dviju rimskih kolonija Siaguma i Pupputa.

Teatar u kulturnom centru

Historija
---------

Pretpostavlja se da je gradska utvrda podignuta u 13. vijeku, a da su preostali bedemi medine podignuti u 15. vijeku.

Njemački feldmaršal Erwin Rommel je za Drugog svjetskog rata koristio Hammamet kao sjedište svog štaba.

U poznati turistički resort počeo se transformirati 1970-ih kad su podignuti prvi hoteli. Danas je poznat i kao mjesto u kom je posljednje dane svog egzila proveo Bettino Craxi.

Najveća atrakcija grada je pored bedema medine *Međunarodni kulturni centar*, smješten u nekadašnjoj vili.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Francuska Nevers, Francuska

Izvori
------

1. 1 2  „*Tunisia, Cities*" (engleski). City population. Pristupljeno 14. 9. 2019.
2. 1 2 3 4 5  „*Al-Hammāmāt*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 28. 9. 2019.

Vanjske veze
------------

***Hammamet*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Al-Hammāmāt* ()
**Veliki alzaški kanal** (francuski: *Grand Canal d'Alsace*, njemački: *Rheinseitenkanal*) nalazi se na istoku Francuske, teče paralelno sa rijekom Rajnom udaljen stotinjak metara od njenog korita.

Kanal se proteže između Kembsa (Basela) i Vogelgruna (Breisacha) u dužini od nekih 50 km.

Historija i karakteristike
--------------------------

Prevodnica kod Ottmarsheima
Nakon sklapanja Versajskog sporazuma iz 1919. prema članku 358, Francuska je dobila ekskluzivno pravo na eksploataciju Rajne.

Kanal je projektiran 1922. sa ciljem da olakša plovidbu uzvodno od Strasbourga do Basela u Švicarskoj, koja je dotad bila vrlo otežana zbog brojnih brzaka i pličina.

Radovi na kanalu započeli su 1928. izgradnom ustave kod Village-Neufa (nizvodno od Basela). Ta ustava sa 5 zapornica od po 30 m, razdvaja vode Rajne na dva dijela, na novi i širi i dublji alzaški kanal i staro uže i pliće korito Rajne.

Većim ili manjim otvaranjem zapornica na ustavi omogućuje da dio voda iz korita Rajne otiče u kanal, ali ne i obrnuto.

Na kanalu su podignute četiri brodske prevodnice nizvodno od Kembsa (dovršena 1932.), kod Ottmarsheima (puštena u rad 1952.), Fessenheima 1956. i Vogelgruna 1959. Svaka od tih duplih prevodnica ne služi samo za prolaz brodova već su je i hidroelektrane.
Najveća od tih prevodnica ima dimenzije 185 x 23 m.

Kanal je potpuno dovršen 1961.

Hidroenergetski potencijal alzaške Rajne danas koristi 10 hidroelektrana izgrađenih između 1932. i 1977. one danas proizvode 1200 MW, što 
predstavlja 12% francuske proizvodnje obnovljive električne energije.

Ostale hidroelektrane podignute su uzvodno od Kembsa i nizvodno od Vogelgrüna, na starom koritu Rajne. Brzi protok vode u kanalu učinio ga je pogodnim za za smještaj nuklearne elektrane kod Fessenheima, jer se time uštedjelo na izgradnji rashladnih tornjeva.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Le Grand Canal d'Alsace*" (francuski). Saint Louis Tourisme. Pristupljeno 29.09. 2022.
2. 1 2 3  „*Grand Canal d’Alsace waterway, France*" (engleski). Encyclopaedia Britannica.. Pristupljeno 29.09. 2022.

Vanjske veze
------------

***Veliki alzaški kanal*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Grand Canal d’Alsace waterway, France* ()
**Wokingham** je borough i unitarna jedinica od 154,380 stanovnika na jugu Engleske u Grofoviji Berkshire.

Geografske karakteristike
-------------------------

Borough Wokingham je udaljen od centra Londona nekih pedesetak km, ime je dobio po svom najvećem urbanom centru - Wokinghamu, koji je i administrativni centar te unitarne jedinice.

Wokingham je pretežno ruralni kraj, uz Temzu, njegova historija je usko povezana sa gradom Wokinghamom koji je još 1219. dobio kraljevsku povelju da može održavati sajam svakog utorka. Njemu je kraljica Elizabeta I 1583. dodjelila status grada.

Historija
---------

Administrativna jedinica Wokingham osnovana je 1. aprila 1974. kao distrikt, ujedinjenjem tadašnjeg Borougha Wokingham i ruralnog distrikta Wokingham. Nakon ukidanja Savjeta Grofovije Berkshire 1. aprila 1998. postao je unitarna jedinica. Nakon peticije građana kraljica Elizabeta I dodjelila mu je 2007. status borougha.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Wokingham*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 01. 2018.

Vanjske veze
------------

* *Wokingham Borough Council* (`en`)
**Porvoo** (švedski: *Borgå*) je grad i općina na jugu Finske od 49,728 stanovnika

Geografske karakteristike
-------------------------

Porvoo leži u Regiji Uusimaa, u delti rijeke Porvoonjoki, udaljen 50 km istočno od glavnog grada Helsinkija.

Oko 1 / 3 njegovih stanovnika govori švedski.

Historija
---------

Porvoo je jedan od najstarijih finskih gradova, koji je još početkom 14. vijeka izrastao u veliko trgovište tako da je povelju o statusu grada dobio još 1346. Od 1723. je i biskupski grad.

U Porvoou su članovi finske dijete na svom zasjedanju 1809. položili zakletvu vjernosti ruskom caru Aleksandru I, koji je obećao dati Finskoj autonomiju u okviru Velikog Vojvodstva Finske.

Porvoo je unatoč brojnim prednostoma, ostao relativno mali u usporedbi sa nedalekim Helsinkijem, jer je često stradavao što zbog požara, što zbog ratova.

Kultura i atrakcije
-------------------

Porvoo je u Finskoj znan kao centar kulture, jer je grad u kojem je rođen i živio bard finske poezije Johan Ludvig Runeberg i njegov sin skulptor Walter Runeberg.

Najveća znamenitost grada je njegova srednjovjekovna katedrala izgrađena od granitnih blokova (danas ožbukana) između 1414. - 1418. ispred koje stoji brončani monument posvećen odanosti finskih građana caru 
Aleksandru I. Lijepa je i stara gradska vijećnica iz 1764.

Privreda
--------

Pogled na rafineriju iz aviona
Najveći privredni pogon u gradu je rafinerija nafte nacionalne kompanije Neste, koja preradi 12 miliona tona nafte na godinu.

Pored tog grad ima i tvornicu celuloze, keramike i namještaja.

Porvoo je i velika luka i sjedište jedne od najvećih finskih izdavačkih kuća Sanoma-WSOY.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Njemačka, Dinkelsbühl
* Norveška, Hamar
* SAD, Hancock
* Švedska, Lund
* Švedska, Tyresö
 | * Danska, Viborg
* Letonija, Ventspils
* Estonija, Viimsi
* Estonija, Viljandi
* Poljska, Kamień Pomorski
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Finland: Major Cities and Municipalities" (engleski). City population. Pristupljeno 30. 10. 2015.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Porvoo" (engleski). Encyclopædia Britannica,. Pristupljeno 30. 10. 2015.
3. ↑  „Porvoo refinery" (engleski). Neste Oil. Pristupljeno 30. 10. 2015. [*mrtav link*]

Vanjske veze
------------

***Porvoo*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Općine Porvoo* ()
**Triangulacija** (latinski *triangulum* trokut) je određivanje položaja glavnih točaka pri geodetskom mjerenju s pomoću trokuta kojima je poznata dužina jedne stranice i sva tri kuta. 

Identiteti koji se često koriste pri triangulaciji:

* Zbroj kutova u trokutu jednak je π rad (180 stupnjeva).
* sinusni poučak
* kosinusni poučak
* Pitagorin poučak

Dužina stranice dobiva se preciznim mjerenjem baze, a svi kutovi mjere se teodolitom. Iz relativno kratke *izmjerene baze* dobiva se mjerenjem kutova i računom tzv. *izračunata baza*, a ona se dalje upotrebljava kao poznata stranica u trokutnoj mreži. Računanje se postepeno prenosi na susjedne trokute dok se ne odrede položaji svih točaka (*trigonometara*) u trokutnoj mreži.

Osnovu triangulacije I reda čine točke koje se postavljaju na velikim razmacima (60 km). Mreža I reda zatim se popunjava mrežom II reda, a ona opet mrežom II reda itd. sve dok triangulacijske točke ne budu međusobno toliko blizu da se može pristupiti detaljnoj topografskoj izmjeri tla.

Udaljenost do objekta mjerenjem dva kuta
----------------------------------------

Triangulacija se može iskoristiti za mjerenje udaljenosti od broda do obale. Jedan geodet mjeri kut *α*, a drugi *β*. Poznavajući udaljenost *l*, može se izračunati udaljenost *d*
Triangulacija se može iskoristiti za mjerenje udaljenosti do objekta:

{\displaystyle \ell ={\frac {d}{\tan \alpha }}+{\frac {d}{\tan \beta }}}
Iz toga proizlazi:

{\displaystyle d=\ell \,/\,({\tfrac {1}{\tan \alpha }}+{\tfrac {1}{\tan \beta }})}
Koristeći trigonometrijske jednadžbe: tan α = sin α / cos α i sin(α + β) = sin α cos β + cos α sin β, dobivamo:

{\displaystyle d={\frac {\ell \sin \alpha \sin \beta }{\sin(\alpha +\beta )}}}
Iz ove jednadžbe lako možemo izračunati neku udaljenost do objekta, ako se mjere dva kuta prema objektu i udaljenost između dvije mjerne točke.

Više informacija
----------------

* paralaksa
**USS Thresher (SSN-593)** je bila prva nuklearna podmornica Američke ratne mornarice i prva na svijetu koja je u rutinskoj vježbi zaronjavanja potonula na morsko dno 10. aprila 1963. povukavši u smrt svih 129 članova posade. Ime je dobila po vrsti morskog psa kog Amerikanci zovu **Thresher** (latinski: *Alopias Vulpinus*) kao druga američka podmornica, prva dizelska *USS Thresher (SS-200)* sudjelovala je u Drugom svjetskom ratu.

Historija
---------

USS Thresher Izgrađen je u brodogradilištu Portsmouth u New Hampshiru, i pušten u more 9. jula 1960. godine. I prije potonuća imao je incidente (ne tako opasne) sa nuklearnim reaktorom. Njegova tragedija dogodila se 10. aprila 1963. godine, 350 km istočno od Bostona u Massachusettsu, prilikom rutinske vježbe zaronjavanja u koracima od 30 metara. Odjednom se prestao javljati, što je značilo da se desila katastrofa. Njegova olupina pronađena je u julu na dubini od 2600 metara raspolovljena na šest krupnijih cjelina.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*USS Thresher (SSN-593)*" (engleski). Naval History and Heritage Command. Pristupljeno 25. 2. 2017.

Vanjske veze
------------

***USS Thresher (SSN-593)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *On Eternal Patrol - USS Thresher (SSN-593)* (`en`)
**Radna grupa** ili **Grupa rada** (rus. *Трудовая группа*) bila je umjerena ljevičarska, odnosno agrarna socijalistička politička stranka koja je djelovala u posljednjim godinama carske Rusije. Stranka, čiji su članovi bili poznati kao **trudovici**, nastala je u jeku Prve ruske revolucije, odnosno nakon Manifesta 17. oktobra 1905. godine, kojim je car Nikolaj II dozvolio rad političkih stranaka i sazvao izbore za Prvu državnu dumu. Na njima su eseri, tada najjača socijalistička organizacija u Rusiji, odbili sudjelovati, ali se sa tom odlukom odbila složiti frakcija na čelu Aleksiksom Fjodorovičem Aladjinom. Ona je pod imenom Radne grupe ostvarila relativno dobar rezultat, te zajedno sa liberalnom strankom Kadeta sasatavila većinu koja je od cara tražila dodatne ustupke. Car je na to odgovorio raspuštanjem Dume, nakon čega je ona neko vrijeme sudjelovala u neuspjelom pokušaju stvaranja paralelne vlade u Viborgu. Tokom sljedećih godina je postepeno marginalizirana, a 1917. je nakon Oktobarske revolucije prestala sa radom.
**Petare** je grad od 436,500 stanovnika. u saveznoj državi Miranda, na sjeveru Venecuele.

On je i administrativni centar Općine Sucre.

Geografske karakteristike
-------------------------

Petare leži na sjeverozapadu Države Miranda, na 900 metara nadmorske visine u centralnoj visoravni, sjeverozapadno od metropole Caracas, koja je udaljena samo 16 km.

Historija
---------

Krajem 16. vijeka na prostoru gdje se danas nalazi grad, španjolska kruna dodjelila je nekolicini konkvistadora velika imanja. Oni su 1621. osnovali naselje pod imenom **Dulce Nombre de Jesús de Petare** sa crkvom i franjevačkim samostanom, koji su im trebali poslužiti da provedu pokrštavanje lokalnih indijanaca.

Crkva Dulce Nombre De Jesús
Od 26. oktobra 1822. Petare je administrativni centar novosnovanog kantona Petare, tad je osnovano i gradsko vijeće. U to vrijeme Petare je bio trgovački centar ratarskog kraja, koji je proizvodio kavu, šećernu trsku i kakao.

Današnji Petare je stambeno predgrađe nedalekog Caracasa, poznat po nastojanju da sačuva i zaštititi svoj historijski centar iz kolonijalnih vremena i crkvu iz 18. vijeka.

Grad je autoputem povezan sa Caracasom, i gradovima na istoku zemlje.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Petare*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 05. 11. 2017.
2. 1 2 3 4  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 05. 11. 2017.
3. ↑  „*Historia*" (španjolski). Alcaldía del Municipio Sucre. Arhivirano iz originala na datum 2019-02-21. Pristupljeno 05. 11. 2017.

Vanjske veze
------------

***Petare*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Petare* na portalu Encyclopedia Britannica ()
* *Alcaldía del Municipio Sucre* ()
**Verviers** (valonski: *Vervi*) je grad i općina od 55,159 stanovnika na istoku Belgije u valonskoj Provinciji Liège.
On je i administrativni centar Arondismana Verviers.

Geografske karakteristike
-------------------------

Verviers se prostire duž rijeke Vesdre, udaljen svega 36 km zapadno od njemačkog Aachena i 29 km od Liègea.

Victor Hugo koji je obožavao Verviers, napisao je: *Verviers je grad kog oplakuje Vesdre, rijeka koja formira najljepšu dolinu na svijetu*.

Historija
---------

Gradska vijećnica
Mjesto je prvi put dokumentirano pod orginalnim valonskim imenom *Vervi*, koje je u 12. vijeku promjenjeno u francuski - *Vervier*, kasnije mu je dodan i s.

Verviers je još od srednjeg vijeka kad je bio domena Kneževine-biskupije Liège postao 
poznat po kvaliteti svojih tkanina. Tokom 16. vijeka toliko je narastao da mu je knez-biskup 1651 dodjelio status grada.

Za razvoj grada presudan je bio dolazak Engleza Williama Cockerilla 1799. u Verviers, on je u firmi Simonis i Biolley, konstruirao prve mašine za češljanje i predenje vune na kontinentu. 
Nakon tog je Verviers izrastao u najvažniji centar tekstilne industrije za proizvodnju vunenih tkanina, dok je Gent ostao najvažniji za proizvodnju svilenih tkanina.

Nakon završetka Prvog svjetskog rata, Verviers se natjecao sa engleskim Bradfordom za titulu svjetske prijestolnice vunenih tkanina.

Nakon 1950-ih tvornice tekstilne industrije počele su jedna za drugom bankrotirati, od te deindustrijalizacije se grad do danas nije oporavio.

Pobratimski gradovi
-------------------

Verviers ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

* Francuska Roubaix, Francuska
* Ujedinjeno Kraljevstvo Bradford, Ujedinjeno Kraljevstvo
* Njemačka Mönchengladbach, Njemačka
* Francuska Arles, Francuska
* Francuska La Motte Chalancon, Francuska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Belgium: Major Cities and Municipalities*" (engleski). City population. Pristupljeno 25.04. 2021.
2. 1 2  „*Verviers*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 25.04.2022.
3. ↑  „*Pays de Vesdre, Nos incontournables*" (francuski). Pays de Vesdre. Pristupljeno 25.04. 2021.
4. 1 2 3 4  „Historique de Verviers" (francuski). Ville de Verviers. Arhivirano iz originala na datum 2022-07-02. Pristupljeno 25.04. 2022.
5. ↑  „Jumelages" (francuski). Ville de Verviers. Pristupljeno 25.04. 2022.

Vanjske veze
------------

***Verviers*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Verviers* (službene stranice) ()
**Newark-on-Trent** zvan samo **Newark** (izgovor: [Njuark]) je grad u sredini Engleske od 38,696 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Newark leži u Grofoviji Nottinghamshire, duž rijeke Trent, na raskršću rimskog puta Fosse Way s modernim magistralnim putem A1.

Historija
---------

Najstarije naselje nastalo je za anglosaksonskih vremena. Od 1055. Newark je feud Biskupa od Lincolna, u čijim je rukama je ostao sve do 1549. Biskup Aleksandar je 1123-35. podigao zamak i most preko Trenta. Zamak je oko 1173. preinačen u dvorac od kamena.

Newark je tokom srednjeg vijeka imao razvijenu manufakturnu proizvodnju odjeće.

Velik dio grada je razoren za Engleskog građanskog rata vođenog sredinom 17. vijeka.

Znamenitosti
------------

Parohijska crkva sv Marije Magdalene, je jedna od njaljepših engleskih crkava, sa puno fragmenata normanske arhitekture i zvonikom visokim 75 metara.

Privreda
--------

Današnji Newark je mali industrijski i trgovački centar, poljoprivrednog kraja.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Njemačka Emmendingen, Njemačka
* Francuska Saint-Cyr-sur-Loire, Francuska
* Poljska Sandomierz, Poljska

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: East Midlands" (engleski). City population. Pristupljeno 10. 01. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Newark-on-Trent*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 01. 2017.

Vanjske veze
------------

***Newark-on-Trent*** na Wikimedijinoj ostavi

* Newark Town Council[*mrtav link*] (`en`)
Oblasti Tribalije po rimskim izvorima
**Tribalijci** ili **Tribali** (grčki: , latinski: , bugarski: ) su bili drevno tračko pleme koje je živjelo na obalama Dunava, kraj ušća Velike Morave), te na južnim područjima, na granici s Dardancima.

### Tribali i Autarijati

U periodu od kraja VI. do sredine V. st. p. n. e. desio se vrhunac moći ilirskog plemena Autarijati, zapadnih susjeda Tribala.Tada počinje i ekspanzija Autarijata u plodne i trgovačko-komunikacijski važne oblasti na kojima su ranije primat imale tribalske zajednice. To potvrđuje i velika koncentracija predmeta od zlata i srebra i grčkog i italskog importa među nalazima u autarijatskim vladarskim grobovima u Atenici i Pilatovićima. Grobovi su nastali u prvim decenijama V. st. p. n. e. što podrazumijeva da se ekspanzija na zapadno tribalsko područje morala desiti prije nastanka spomenutih grobova.

Svjedočanstvo o širenju Autarijata su *grobovi glasinačkog tipa* iz središnjeg dijela zapadne Srbije (lokaliteti Ražane, Višesava, Kremna ispod planine Tare, Godiljevo, Krive Reke, Srednja Dobrinja, Glumoč, Uzići, Vrane kod Arilja, Bajina Bašta, nevladarskih grobova iz Pilatovića i drugih lokaliteta). Grobovi sadrže autarijatski materijal, (u nauci poznat kao Glasinačka kultura), koji najvećim dijelom pripada upravo periodu prijelaza VI. u V. st. p. n. e. i prvoj polovini V. st. p. n. e. Kako izgleda, autarijatska ekspanzija bi se kretala iz pravca gornjeg toka zapadne Morave prema istoku.

I prisustvo robova tribalskog porijekla u Ateni V. st. p. n. e. čiji je broj bio toliko veliki da su neke karakteristike njihovog ponašanja ušle u poslovični rječnik Atenjana kao opća oznaka za primitivnost, grubost i zaostalost, možda je upravo rezultat autarijatske trgovine (razmjene «ljudske» sirovine za luksuznu grčku robu), odnosno posljedica autarijatske pobjede nad Tribalima.

Iz činjenice o postojanju i slobodnih Tribala, velikom njihovom značaju u IV. st. p. n. e. autarijatska ekspanzija je samo djelimično zahvatila tribalsko područje, odnosno ona tribalska plemena koja su im bila najbliža, dijelom ih stvarno porobljavajući a dijelom ih potiskujući. Osnovni cilj Autarijata bio je samo preuzimanje kontrole nad važnim trgovačkim rutama i komunikacijama na istoku koje tako bar jednim svojim dijelom dolaze pod kontrolu Autarijata.

Kada se spominju Tribali u IV. st. p. n. e. nigdje se ne može primijetiti ni eventualna mogućnost da postoje različite grupe Tribala. Naprotiv, Izokrat u svojoj Panatejskoj besjedi koja se datira između 342. i 339. god. p. n. e. spominje kao opštepoznatu činjenicu da su Tribali *složni kao nijedan drugi narod*, koji uznemiravaju svoje susjede, pobjeđuju grčke kolonije, ratuju sa Makedonijom i čak ranjavaju Filipa II.

Literatura
----------

* Vasić, Rastko, 1987 A, Kneževski grobovi iz Novog Pazara i Atenice, PJZ V-željezno doba, 644-650
* Papazoglu, Fanula, 1969, Srednjobalkanska plemena u predrimsko doba, ANU BiH, Djela, XXX, CBI 1
* Salmedin Mesihović, Sarajevo 2014 -Historija Autarijata
**Via Balbia** (danas službeno **Libijski obalni autoput**, arapski: الطريق الساحلي الليبي‎, nekadašnja *Litoranea Balbo*) je autoput na sjeveru Libije.

Karakteristike i historija gradnje
----------------------------------

Obalna magistrala duga 1882 km išla je od tuniske do egipatske granice. Orginalna asfaltirana cesta bila je široka 7 metara i imala je i dosta mostova, od kojih je najimpresivniji imao 5 lukova raspona od skoro 20 metara, te maksimalno visine 25 m. Na graničnoj crti između Tripolitanije i Kirenajke podignut je Slavoluk Fileni, u znak sjećanja na dvoje kartažanske braće koji su po legendi radije bili mučeni na tom mjestu umjesto da se predaju neprijatelju.

Panzeri Afričkog korpusa prolaze kroz Slavoluk Filena 1941.
Orginalna cesta izgrađena je u vrijeme dok je Libija bila kolonija Kraljevine Italije za svega godinu dana, od 1935 do 1936. godine, u vrijeme dok je guverner bio Italo Balbo, general Kraljevske ratne avijacije koji je na to mjesto postavljen u januaru 1934. umjesto Pietra Badoglia. Kad je Balbo poginuo 1940. godine, cesta je u njegovu čast nazvana kao *Litoranea Balbo*. Slavoluk Fileni je srušen 1970-ih nakon što je Moamer Gadafi pučem došao na vlast 1969. Cesta je kasnije proširivana i modernizirana, danas je dio transafričkog autoputa Kairo–Dakar.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Strade imperiali, il lavoro italiano*" (talijanski). Digilander. Pristupljeno 14. 14. 2018.
2. ↑  „*BALBO, Italo*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 14. 14. 2018.

Vanjske veze
------------

***Via Balbia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Via Balbia* ()
**USS *Pueblo* (AGER-2)** je istraživački brod klase *Banner*, dio američke mornaričke obavještajne službe, koji je 23. siječnja 1968. godine napadnut i zapljenjen od strane snaga Sjeverne Koreje. Taj je događaj danas znan kao ***Pueblo* incident** ili ***Pueblo* kriza**. 

Zapljena američkog broda i njegova 83 člana posade, jedan od kojih je ubijen tokom napada, uslijedilo je manje od tjedan dana nakon što je predsjednik Lyndon B. Johnson održao svoj govor o stanju Unije pred američkim Kongresom te manje od tjedan dana prije početka Tet ofenzive u sklopu Vijetnamskog rata, odnosno samo tri dana nakon je 31 član sjevernokorejske 12. jedinice prešao demilitariziranu zonu i ubio 26 Južnokoreanaca u neuspješnom napadu na Plavu kuću. Zapljena *Puebla* te mučenje njegove posade tokom jedanaestomjesečne zatvoreničke krize postalo je divovski hladnoratovski incident koji je uvelike podigao tenzije između Zapada i Sovjetskog Saveza, odnosno NR Kine. 

Sjeverna Koreja je objavila kako je *Pueblo* namjerno ušao u njihove teritorijalne vode nekih 12 km od otoka Ryo, a dnevnik je pokazao kako je to uradio nekoliko puta. S druge strane, Sjedinjene Države tvrde kako je brod u vrijeme plovidbe bio u međunarodnim vodama te odbacuju sve sjevernokorejske dokaze kao fabrikacije. 

Sjeverna Koreja još uvijek drži brod u svojoj zemlji, iako je posada oslobođena, no Sjedinjene Države ga i danas smatraju aktivnim brodom svoje mornarice. Od 2013. brod je usidren na rijeci Taedong u Pjongjangu, gdje se koristi kao muzejski brod u sklopu Muzeja pobjedonosnog rata. *Pueblo* je danas jedini aktivni američki koji nije u posjedu Sjedinjenih Država.

***USS Pueblo (AGER-2)*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* LCCN: n50065204

 |
Položaj Novaje Zemlje u Arktičkom oceanu
NASA-ina satelitska snimka Novaje Zemlje
**Novaja Zemlja** (ruski: Новая Земля, u prijevodu *Nova zemlja*) je otočje sastavljeno od dva velika otoka i većeg broja malih otoka, a smješteno je u Arktičkom oceanu sjeverno od kopnene Rusije. Po upravnoj podjeli pripada Arhangelskoj oblasti.

Dva glavna otoka međusobno su odvojena prolazom Matočkin Šar. Sjeverni otok ima površinu od 48.904 km², a južni 33.275 km² dok je ukupna površina otočja oko 90.650 km². Novaja Zemlja odvaja Barentsovo od Karskog mora.

Područje je vrlo brdovito, budući da je geološki Novaja Zemlja nastavak Uralskog gorja, a vrhovi planina dosežu visinu do 1070 metara. Otočje od kopnene Rusije razdvajaju Karska vrata. Na sjevernom otoku nalaze se brojni ledenjaci dok južni ima klimatske uvjete tundre. Prirodni izvori uključuju bakar, olovo i cink. Autohtono stanovništvo čini oko stotinu Nenaca koji preživljavaju baveći se ribolovom i lovom na životinje.

Rusi su za Novaju Zemlju znali već u 11. ili 12. stoljeću kad su područje posjetili trgovci iz Novgoroda. Za zapadne Europljane otočje je bilo nepoznato sve dok ih potraga za sjevernom morskom rutom nije dovela do otkrića. Prvi je na otočje 1553. stigao Hugh Willoughby dok je Willem Barents 1596. kružio oko sjevernog područja i prezimio na istočnoj obali u blizini sjevernog kraja otočja. Tijekom tog putovanja mapirana je zapadna obala.

Na otočju je sredinom pedesetih godina 20. stoljeća konstruiran testni poligon za atomske pokuse i postojao je tijekom velikog dijela Hladnog rata. Sastojao se od tri mjesta za testiranje - *Čornaja Guba*, *Matočkin Šar* i *Suhoj Nos*. Na posljednjem od njih je 1961. aktivirana car bomba koja je proizvela rekordnu eksploziju od 50 megatona. 1989. glasnost je pomogla javno obznaniti postojanje poligona i aktivnosti, a zadnji atomski pokus je izveden 1990..

Vanjske veze
------------

***Novaja Zemlja*** na Wikimedijinoj ostavi

* Novaja-Zemlja.net Arhivirano 2012-04-26 na Wayback Machine-u
* Satelitske snimke Novaje Zemlje

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 315126910
* LCCN: sh85092855
* GND: 4117941-9
* BNF: cb12516438r (podaci)
* NKC: ge1007929

 |
**Tonbridge and Malling** je distrikt i borough od 125.713 stanovnika na jugoistoku Engleske u grofoviji Kent.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tonbridge i Malling leži duž rijeke Medway jugoistočno od Londona. Prostire se južno od North Downsa, sjeveroistočno od Wealda po sredini Kenta.

Gradić West Malling, na sjeveroistoku grofovije je administrativni centar, a najveći urbani centar je staro trgovište Tonbridge na jugu. Dobar dio distrikta je još uvijek ruralni kraj, ali se zapadni dio sve više pretvara u stambeno predgrađe Londona.

Tonbridge je poznat po svom zamku, kog su Normani podigli odmah po zauzimanju Engleske 1066. prvo kao zemljano-drvenu utvrdu, ali su ga ubrzo obzidali u kamenim bedemima. U 18. vijeku dobar dio kamenja sa bedema upotrebljen je gradnju ustave na Medwayu i rezidencije na ulazu u zamak.

West Malling ima vrlo dobro očuvan normanski donžon, podignut oko 1080.

Historija
---------

Distrikt Tonbridge and Malling formiran je 1. aprila 1974. nakon administrativne reforme zemlje, ujedinjenjem distrikta Tonbridge sa ruralnim distriktom Malling i parohijama Hadlow i Hildenborough.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom:Administrative Division" (engleski). City population. Pristupljeno 11 02. 2017.
2. 1 2 3 4 5  „*Tonbridge and Malling*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 11. 3. 2017.

Vanjske veze
------------

***Tonbridge and Malling*** na Wikimedijinoj ostavi

* Tonbridge and Malling Borough Council  (`en`)

| * p
* r
* u
Kent |
| --- |
| Unitarne jedinice | Medway |  |
| Distrikti | Ashford · City of Canterbury · Dartford · Dover · Gravesham · Maidstone · Sevenoaks · Shepway · Swale · Thanet · Tonbridge and Malling · Tunbridge Wells |
**Salina** je drugi po veličini otok talijanskog arhipelaga Lipari u Tirenskom moru pored Sicilije.

Otok je administativno podjeljen na tri komune Leni, Malfa i Santa Marina Salina koje su upravno dio Provincije Messina u regiji Sicilija. Santa Marina Salina leži na istočnoj obali, Malfa na sjeveru, a Leni na jugozapadu, na Salini živi ukupno 2 474 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Karta Sicilije i Liparskih otoka
Salina je vulkanski otok kvadratnog oblika, dug 7 (u smjeru zapad - istok) i širok 5,5 km, ukupne površine od 26,1 km². Od susjednog južnog otoka Lipari razdvojen je Salinskim kanalom, maksimalne dubine 327 m. 

Pogled na luku i komunu Santa Marina Salina
Salina je nastala aktivnošću vulkana koji svoju bazu ima na dubini od oko 1500 metara. Morfologiju otoka karakterizira prisutnost dva ugasla vulkana Monte Fossa delle Felci (962 m) i Monte dei Porri (860 m). Na istočnoj obali leži plitka uvala (maksimalne dubine 8 m), prirodna solana, po kojoj su otok i kanal dobili ime.

Historija
---------

Arheološka iskapanja pokazala su da je Salina bila naseljena još od brončanog doba, ali i to da je otok bio u pojedinim periodima napušten, kao i to da je u nekim periodima bio prosperitetni. Iskapanja kod Sante Marine Salina otkrila su značajno naselje iz 4. vijek pne.. Negdje oko 7. vijek Salina je bila jedan od najnaseljenijih otoka arhipelaga Lipari, jer su tad po drugim otocima još bili aktivni vulkani. Invazija Saracena na Siciliju i njene otoke opustjela je otok, koji je ostao nenaseljen sve do 17. vijeka.

Privreda
--------

Salina je plodan otak, sa dosta vode pa se njegovi stanovnici odavno bave poljoprivredom - glavni proizvodi su im grožđe (od kog prave poznatu malvaziju - Malvasia delle Lipari), masline, kapare, bademi i indijske smokve. Uz ribarstvo i turizam to je osnovna ekonomska aktivnost, od koje živi većina otočana.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Salina Isola*" (talijanski). Trecani enciclopedia Italiana. Pristupljeno 12. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

***Salina (Sicilija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Turistički vodič po Salini Arhivirano 2010-08-02 na Wayback Machine-u ()
* *Salina Isola* na portalu Trecani enciclopedia Italiana ()