**Deveti slovenački korpus NOVJ** formiran je 22. decembra 1943. godine. Pri formiranju, u njegov su sastav ušle 31. i 32. slovenačka divizija (krajem januara 1944. i 30. divizija), Briško-beneški, Južnoprimorski, Gorenjski i Zapadnokoruški partizanski odred i Italijanski bataljon „Triestino d'asalto", u ukupnoj jačini od 6800 boraca. Prvi komandant korpusa bio je Lado Ambrožič, a politički komesar Dušan Kveder.

Jedinica IX. korpusa u Sloveniji 1944.
Do aprila 1945. godine, korpus je bio pod komandom Glavnog štaba Slovenije. Operativno područje korpusa obuhvatalo je teritoriju Slovenačkog primorja, slovenačke Istre, Trsta, Beneške Slovenije, Rezije, zapadne Gorenjske i zapadne Koruške.

Zbog velikog strateškog značaja tog područja, kroz koje su išle značajne saobraćajne veze na italijanski i Istočni front i do Trsta kao značajne luke, nemačko zapovedništvo ga je zaposelo jakim vojnim, policijskim i kvislinškim snagama, uspostavilo niz uporišta i preduzimalo stalne ofanzivne akcije na oslobođenu teritoriju.

Borbeni put korpusa
-------------------

Do sredine januara 1944, korpus je angažovao 30. diviziju na rušenje komunikacija u dolini Soče, dok je 31. divizija dejstvovala u Gorenjskoj do Save. Radi odbacivanja jedinica korpusa od komunikacija, nemačke snage prodrle su sredinom januara na šire područje oko Vipavske doline i Pivke. Do kraja januara, jedinice korpusa vodile su teške odbrambene borbe oko Trnova, Predmeje i ostalih mesta u okolici, a februara je 30. divizija upućena u Benešku, dok je 31. divizija vršila mobilizaciju novih boraca u Vipavskoj dolini i Pivki. Posle povratka 30. divizije iz Beneške Slovenije, jedinice korpusa pokrenule su ofanzivu na neprijateljska uporišta, koja je s prekidima trajala do kraja 1944. godine. U tom periodu, pored ostalih, bila su uništena neprijateljska uporišta Dornberk, Tabor, Prvačina i Volčja Draga u Vipavskoj dolini, Ribno, Koritno, Gorje i Srednja Vas u okolini Bleda, Rihemberk 21. jula, Črni vrh 1. septembra, Poljane 21. oktobra, Železniki 22. novembra i ostalo. Za to vreme, izbačene su iz upotrebe železničke pruge Gorica–Jesenice, Gorica–Rihemberk–Trst i preko 50 saobraćajnih objekata na tim prugama.

U 1944. godini, korpus je posvetio veliku pažnju organizacionom učvršćivanju svojih jedinica i izgradnji komandanog kadra. Osnovane su oficirska i podoficirska škola, kroz koje je prošla većina rukovodilaca iz jedinica ovog korpusa. U sastavu korpusa, 13. marta bio je formiran Atiljerijski divizion, a početkom juna Artiljerijska brigada od dva diviziona. U prvoj polovini decembra je bila rasformirana i po divizionima dodeljena 30. i 31. diviziji, da bi se ponovno formirala sredinom januara 1945. godine. U decembru je u sastav korpusa ušla italijanska partizanska divizija „Garibaldi Natisone".

U 1945. godini, snage Vermahta su zajedno sa snagama Srpskog dobrovoljačkog korpusa, Vlasovljeve Ruske oslobodilačke armije, četnicima i ustašama, preduzeli nekoliko prodora na slobodnu teritoriju korpusa, a 19. marta otpočeli su poslednju i najžešću ofanzivu na njegovo područje. U neprekidnim teškim borbama do 3. aprila, naročito na području oko Cerkna, u Trnovskom Gozdu i na Banjškoj planoti, jedinice Devetog korpusa pretrpele su teške gubitke. U to vreme, korpus je u operativnom pogledu bio potčinjen Štabu Četvrte armije JA.

Od 21. do 24. aprila, jedinice korpusa likvidirale su neprijateljska uporišta na Banjskoj planoti i u zapadnom delu Čerpovanske doline. U nastupnaju prema jugu i zapadu, korpus je sa 30. divizijom do 27. aprila izbio na Komenski kras i učestvovao u oslobođenju Opčina i Trsta od 29. aprila do 1. maja, a sa 31. divizijom u oslobođenju Nabrežine 30. aprila, Monfalkonea i Gorice 1. maja.

Odlikovanja
-----------

Ukazom predsednika Republike Slovenije, 1997. godine, Deveti slovenački korpus odlikovan je Zlatnim ordenom slobode Republike Slovenije, najvišim slovenačkim odlikovanjem.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |


***Deveti korpus NOVJ*** na Wikimedijinoj ostavi

* **Vojna enciklopedija** (knjiga druga). Beograd 1971. godina.
* **Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom VI - Borbe u Sloveniji (knjige 8-19)**, Vojnoistorijski institut, Beograd

| * p
* r
* u
Flag of Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija Armije, korpusi i divizije Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije Flag of Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija |
| --- |
| Armije | 
 Prva armija  **•**  Druga armija  **•**  Treća armija  **•**  Četvrta armija  |
| Korpusi | 
 1. proleterski  **•**  2. udarni  **•**  3. bosanski  **•**  4. hrvatski  **•**  5. bosanski  **•**  6. slavonski  **•**  7. slovenački  **•**  8. dalmatinski  **•**  9. slovenački  **•**  10. zagrebački  **•**  11. hrvatski  **•**  12. vojvođanski  **•**  13. srpski  **•**  14. srpski  **•**  15. makedonski  **•**  16. makedonski  **•**  Bregalničko-strumički  **•**  Korpus narodne odbrane Jugoslavije  |
| Divizije | 
 1. proleterska  **•**  2. proleterska  **•**  3. udarna  **•**  4. krajiška  **•**  5. krajiška  **•**  6. lička  **•**  7. banijska  **•**  8. kordunaška  **•**  9. dalmatinska  **•**  10. krajiška  **•**  11. krajiška  **•**  12. slavonska  **•**  13. primorsko-goranska  **•**  14. slovenačka  **•**  15. slovenačka  **•**  16. vojvođanska  **•**  17. istočnobosanska  **•**  18. slovenačka  **•**  19. severnodalmatinska  **•**  20. dalmatinska  **•**  21. srpska  **•**  22. srpska  **•**  23. srpska  **•**  24. srpska  **•**  25. srpska  **•**  26. dalmatinska  **•**  27. istočnobosanska  **•**  28. slavonska  **•**  29. hercegovačka  **•**  30. slovenačka  **•**  31. slovenačka  **•**  32. zagorska  **•**  33. hrvatska  **•**  34. hrvatska  **•**  35. lička  **•**  36. vojvođanska  **•**  37. sandžačka  **•**  38. istočnobosanska  **•**  39. krajiška  **•**  40. slavonska  **•**  41. makedonska  **•**  42. makedonska  **•**  43. istarska  **•**  45. srpska  **•**  46. srpska  **•**  47. srpska  **•**  48. makedonska  **•**  49. makedonska  **•**  50. makedonska  **•**  51. makedonska  **•**  Kumanovska  **•**  51. vojvođanska  **•**  52. kosovsko-metohijska  **•**  53. srednjobosanska  *vazduhoplovne divizije* — 11. lovačka i 42. jurišna  |