**Mark Tewksbury** (rođen 7. februara, 1968. u Calgaryu, Alberta, Kanada je bivši kanadski plivač. Njegovo najveće sportsko dostignuće je zlatna medalja za 100 metara leđno na Olimpijskim igrama 1992. godine u Barceloni. Nakon sportske karijere, ostao je javna ličnost, radeći kao motivacioni govornik, voditelj i sportski komentator i gej aktivista u Kanadi i u svetu.

Učešće na Olimpijadi
--------------------

Odrastao je u Calgaryu, gde je i trenirao na Univerzitetu u Calgaryu. Učestvovao je na Olimpijadi u Seulu, 1988, gde je osvojio srebrnu medalju kao član ekipe za štafetu 4x100 mešovito. Nekoliko godina je bio među najboljim leđnim plivačima sveta. 

Polazeći za Barcelonu, Tewksbury je bio četvrti plivač sveta i očekivalo se da osvoji zlato. Njegova zlatna medalja je bila prvo zlato koje je Kanada osvojila u Barceloni i prvo plivačko zlato koje je Kanada osvojila nakon Olimpijade u Los Angelesu, 1984. Na istoj Olimpijadi osvojio je i bronzu sa štafetnim timom. Nakon Olimpijade pojavio se na naslovnoj strani Time] magazina. Uveden je u Kanadsku olimpijsku dvoranu slavnih, Kanadsku sportsku dvoranu slavnih i Međunarodnu plivačku dvoranu slavnih i bio je proglašen za kanadskog sportistu godine. 

Nakon Olimpijade u Barceloni, Tewksbury se povukao iz sporta. Dobio je nekoliko velikih ugovora i radio je kao predstavnik u Međunarodnom olimpijskom komitetu, gde je dao ostavku 1998. optužujući MOK za korupciju. Tewksbury je bio deo sportista koji su zahtevali ostavku predsednika Juana Antonia Samarancha. Nekoliko meseci pre skandala u vezi sa održavanjem Zimske olimpijade u Salt Lake City-u, Tewksbury je postao poznat u svetu kao kritičar MOK-a tražeći reforme sistema.

Karijera posle sportske karijere
--------------------------------

Tewksbury i Martina Navratilova čitaju tekst Montrealske deklaracije na ceremoniji otvaranja prvih World Outgames.
Decembra 1998. godine Tewskbury je objavio u kanadskim medijima da je gej. Time je postao prvi kanadski sportista koji se outovao i njegov *coming out* je imao veliki publicitet. Godine 1998. je izgubio veliki ugovor jer je bio "isuviše otvoreno gej" .

Tewksbury je bio veoma kritičan i prema Kanadskoj plivačkoj organizaciji i njenom neuspehu na Olimpijadi u Atini, gde nisu osvojili nijednu medalju. Tvrdio je da u organizaciji nema odgovornosti i da je data velika moć treneru Dave Johnsonu .

Tewksbury je postao i poznat LGBT aktivista u Kanadi i svetu. Godine 2003. 16. maja je se pridružio upravnom odboru World Outgames 2006 u Montrealu, gde je imenovan za ko-predsednika. 

Radio je, takođe, kao narator za prvi serijal TV emisije *How It's Made*. Godine 2006. objavio je svoju drugu knjigu *Inside Out: Straight Talk from a Gay Jock*. Nastavio je da bude medijski eksponiran, radeći kao motivacioni govornik i televizijski komentator za plivačka takmičenja i kao aktivista. Član je upravnog odbora Gej i lezbejske sportske fondacije.

Tokom Olimpijade 2008. godine radio je kao analitičar na CBC Sport-u za plivanje, zajedno sa Steveom Armitageom. 
Decembra 2008. Tewksbury je na poziv vlade Francuske održao govor u Ujedinjenim nacijama prilikom predstavljanja Deklaracije Ujedinjenih nacija o seksualnoj orijentaciji i rodnom identitetu.

Izvori
------

1. 1 2  Moore, Dene (5.4.2006.). „Olympian Tewksbury reveals his struggles being gay". *The Globe and Mail*. Pristupljeno 2.9.2009.
2. ↑  „Canadian Swimmers Strike Out in Athens". Arhivirano iz originala na datum 2008-09-03. Pristupljeno 2009-09-02.
3. ↑  CANOE - SLAM! 2004 Games Swimming : Rock bottom[*mrtav link*]
4. ↑
5. ↑  „Declaration reaffirms equal rights for homosexuals". UN Radio. 19.12.2008.. Arhivirano iz originala na datum 2011-02-04. Pristupljeno 2.9.2009.

Vanjske veze
------------

***Mark Tewksbury*** na Wikimedijinoj ostavi

* Mark Tewksbury's website Arhivirano 2007-08-21 na Wayback Machine-u (MarkTewksbury.com)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 9096375
* LCCN: n95076739
* ISNI: 0000 0000 7266 4560

 |