recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Crkva Uznesenja Marijina na Stupu
**Crkva Uznesenja Marijina na Stupu**, opština Ilidža, Bosna i Hercegovina, je katolička crkva u Vrhbosanskoj nadbiskupiji. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH.  Nacionalni spomenik se sastoji od crkve posvećene Uznesenju Marijinom, pokretnog nasljeđa koje čine slike Gospa dobrog savjeta, Blažena Djevica Marija pomoćnica kršćana, Srce Isusovo, Srce Marijino, te monstranca, kalež i evanđelistar, i groba austrijskog vojnika.

Lokacija
--------

Stup je naselje u zapadnom dijelu Sarajevskog polja, između rijeke Dobrinje i Miljacke,

Historija
---------

Nadbiskup Josip Stadler (1843-1918), bio je naručilac i inicijator gradnje stupske crkve, a arhitekta Josip Vancaš. Izgradnja je trajala od 1891. do 1892.

Na praznik Uznesenja Blažene Djevice Marije - Veliku Gospu stupska crkva privlačila je brojne hodočasnike ne samo iz Sarajeva nego i obližnjih mjesta. Ovo hodočašće je karakteristično po tome što su se sakupljali i katolici, i pravoslavni, i muslimani. Poznato je "stupsko kolo" na Veliku Gospojinu u kom su igrali i mladi i stari i niko nikoga za vjersku pripadnost nije pitao.

Godine 1992. je oštećena. U periodu 1997-1998. izvršena je rekonstrukcija.

Opis
----

Svojim stilskim odrednicama pripada istoricizmu, nosi odlike neoromanike, a poslužila je kao tipski projekat za mnoge manje župne crkve u Bosni i Hercegovini.

Vanjska dužina crkve iznosi oko 27,05 m, a širina oko 10,40 m. Crkva je jednobrodna, a u dispozicionom smislu crkva ima: narteks (dužine oko 2,50 m), naos (svijetlih mjera oko 7,00x9,00x18,00 m ) i svetište pravougaone osnove (širine 5,00 i dubine 4,00 m), te horsku galeriju iznad narteksa.

Zidovi crkve ukrašeni su Križnim putem (14 scena). Križni put rad je Christiana Wernera. Izrađen je u tehnici intarzije. Dimenzije pojedinačnih slika iznose oko 55x85 cm.

Zidovi crkve, debljine oko 70 cm, izvedeni su od cigle.

Na udaljenosti oko 15 m, južno od crkve, u dvorištu nalazi se vanjski oltar Lurdske Gospe, a na udaljenosti oko 15 m, jugozapadno od crkve, izgrađena je župna kuća.

Literatura
----------
**Етно музика** (изворна, традиционална, *музика света*) је један од музичких жанрова. Ову врсту музике одликују блиске везе са културом, традицијом и историјом једног народа, повезаност са концептом националног идентитета. Најједноставнија дефиниција етно музике би била да је то *музика неког краја*. Термин је у употребу ушао средином двадесетог века, а означавао је сваку традиционалну музику са Истока. Етно музика се највише негује на Балкану, у Азији и Африци.

Фолк, турбо-фолк и поп-фолк музика у Србији имају корене управо у традиционалном ритму српске етно музике и оријенталних инструмената. Најпознатији етно извођачи у Србији су Биља Крстић, Бранкица Васић Василиса, Бибер, Слободан Тркуља, Бора Дугић, Драгослав-Павле Аксентијевић и други. Од естрадних звезда етно су певале Светлана Цеца Ражнатовић и Јелена Томашевић. Прва је деведесетих чак снимила етно албум, назван *Шано душо*, на коме су биле и песме *Димитријо, сине Митре*, *Мој Драгане*, *Мито бекријо*, *Да знаеш мори моме*, *Запевала сојка птица* и друге. Са песмама које је Цеца препевала, некада највећа српска певачица народне музике, Василија Радојчић, почела је каријеру 1965. године. Томашевићева је била гост на једном од албума групе *Бибер*, где је певала песме *Где си било јаре моје*, *Чије је оно девојче* и друге. Године 2008. са етно песмом *Оро* је представљала Србију на Песми Евровизије у Београду, и освојила шесто место. Позната је по извођењима песама *Уснила је дубок санак* и *Ђурђеле*. Драгица Радосављевић Цакана позната је по извођењу песме *Јечам жела Косовка девојка*, Индира Радић по *Ајде Јано* и *Мој голубе*, а Мирјана Алексић по севдалинки *Кад ја пођох на Бембашу*.

Вањске везе
-----------

***Etno muzika*** na Wikimedijinoj ostavi
**Freguesie** (od latinskog: *filium ecclesiae*=sin crkve) su administrativne jedinice trećeg nivoa lokalne samouprave na koje je Portugal administrativno podjeljen od donošenja novog Ustava 1976.

Najviše sliče engleskim Civilnim parohijama, koje nemaju veze sa crkvom i donekle hrvatskim župama, ali obrnutim redom.
Freguesie su ponekad vrlo male, kao mjesne zajednice, ili veće kao kvartovi a ponekad su velike kao gradovi.

Portugal je podjeljen na oko 4,000 freguesia, one su ispod općina (*concelhos*), kojih ima oko 300, a one ispod distrikta kojih ima 18 (odnosno 20 ako se uračunaju Madeira i Azori).

Svaka freguesia ima svoju izabranu skupštinu (*assembleia de freguesia*), koja izabire izvršni odbor (*junta de freguesia*) sa predsjednikom koji 
upravlja.

Kao i ostale jedinice lokalne samouprave i freguesie imaju svoju administraciju, imovinu i financije. 
Za njihovo funkcioniranje odgovorni su nadležni organi, koje država kontrolira inspekcijama.

Historija
---------

Freguesie imaju svoju genezu u crkvenim parohijama, a definitivno su razdvojene u 19. vijeku, na građanske -freguesie i crkvene parohije.

Povezano
--------

* Distrikti Portugala

Izvori
------

1. 1 2  „*Freguesia*" (portugalski). Infopedia. Pristupljeno 05. 03. 2024.
2. 1 2  „*Local government*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 05.03. 2024.

Vanjske veze
------------

***Freguesia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Freguesia* ()
**São Pedro do Sul** je grad i općina od 15,137 stanovnika na sjeveru Portugala u Distriktu Viseu.

Geografske karakteristike
-------------------------

São Pedro do Sul se nalazi na ušću pritoke Troço u Rijeku Vougu, od svog administrativnog centra Visea je udaljen tridesetak km sjeverozapadno, a od Porta stotinjak km jugoistočno.

Kako se nalazi u planinskom šumovitom kraju (oko 65% teritorija pokriveno je šumom) popularno je izletište i termalno lječilište.

Historija
---------

Još za rimskih vremena je bio termalno lječilište.

Od kraja 11. vijeka je feud katedrale iz Coimbre, nakon tog je darovan raznim crkvama i samostanima.
Prvu povelju o gradskim pravima dobio je 1152. ali je ostao beznačajni ruralni gradić sve do početka 20. vijeka kad su obnovljene terme.
U to vrijeme zvao se *Caldas de Lafões* i *Caldas da Rainha Amélia*, a nakon Republike, prezvan je u *Termas de São Pedro do Sul*.

Privreda
--------

Privreda te općine bazira se na turizmu povezanim sa termalnim kupalištima uz koje su podignuti hoteli i restorani.
Okolica je ratarsko-stočarski kraj u kom se uzgajaju žitarice, povrće i grožđe, a po pašnjacima koze.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „São Pedro do Sul Municipality in Viseu (Portugal)" (engleski). City Population. Pristupljeno 06.03.2024.
2. 1 2 3 4 5  „*São Pedro do Sul*" (portugalski). Infopedia. Pristupljeno 6.03.2024.

Vanjske veze
------------

***São Pedro do Sul (Portugal)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *São Pedro do Sul* ()
**Yopal** je općina od 177,688 stanovnika i grad od 143,619 st. na istoku Kolumbije u 
Departmanu Casanare, čiji je administrativni centar.

Geografija
----------

Yopal se nalazi na granici posljednjih obronaka obroncima Kolumbijskih Istočnih Kordiljera i Llanosa.

Prostire se na južnoj obali rijeke Cravo Sur, na nadmorskoj visini od 350 metara, udaljen 387 km od Bogote.

Ime je dobio od indijanske riječi - *yopos* (srce), kako su zvali plodove drva *Yopo*, koje su pržili, mljeli i pili kao alkoholno piće.

Centar grada

Historija
---------

Historija tog grada seže do 1915. kad se prvi španjolski kolonist Elías Granados doselio u taj kraj i sagradio kuću na mjestu gdje je danas centar grada.
Njemu su se 1928. pridružila još šestorica, tako da je do 1932. naselje imalo prvu školu.

Yopal je 1936. dobio status niže administrativne jedinice (corregimienta).
Nakon tog je 1942. dobio status općine pa je od 1973. postao administrativni centar tadašnje *Indendature Casanare*.

Privreda i transport
--------------------

Privreda Yopala bazirala se do 1990-ih na stočarstvu, poljoprivredi i pogonima prehrambene industrije.

Kad je pronađena nafta duž rijeke Cravo Sur, pojavilo se puno firmi, koje opslužuju i servisiraju naftne platforme.

Grad ima *Internacionalni aerodrom El Alcaraván* (ICAO: *SKYP*, IATA: *EYP*) koji je najveći i najopremljeniji u departmanu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Yopal Municipality in Colombia*" (engleski). City population. Pristupljeno 2.1.2023.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Yopal*" (španjolski). EcuRed. Pristupljeno 3.1.2022.
3. ↑  „*Colombia*" (španjolski). Perenco. Pristupljeno 3.1. 2023.
4. ↑  „*El Alcaravan Airport*" (engleski). Skybrary. Pristupljeno 3.1.2023.

Vanjske veze
------------

***Yopal*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcaldía de Yopal* Arhivirano 2023-01-04 na Wayback Machine-u ()
**Ivica** "**Pizza**" **Jerak** (Debeljak, Hrvatska 12. listopada 1962. – Husayban, Irak, 25. kolovoza 2005.) bio je hrvatsko-američki pripadnik Specijalnih snaga SAD-a i kasnije Delta Force operator.

Rani život
----------

Jerakovo rodno mjesto je Debeljak koji se nalazi u blizini Zadra. U Hrvatskoj je proveo djetinjstvo sa starijom braćom: Petrom, Andrijom, Mladenom, Borisom, sestrom Marijom, ocem Šimom i majkom Mirkom. Vojno regrutiranje bila je obveza u bivšoj Jugoslaviji i svi muškarci u dobi od 19 godina bi bili primljeni u vojsku.

Vojna karijera u SAD-u
----------------------

1985. nakon što je završio srednju školu, Jerak emigrira u SAD i u siječnju 1988. se prijavljuje kao borbeni liječnik u američkoj vojsci, te nakon završetka inicijalnog osnovnog vojnog treninga je dodijeljen 690. liječničkoj satniji čiji je dom baza Fort Benning u Georgiji. Od tada, Jerak je služio u operativnom odredu–Alfa 015 (danas 0115) u 1. i 3. bataljunu 10. grupe specijalnih snaga ("Zelene beretke"). Njegov posljednji vojni posao bio je asistent zapovjednika u američkom Zapovjedništvu za specijalne operacije vojske (USASOC) u Fort Braggu, Sjeverna Karolina.

Ivica je završio nekoliko vojnih tečajeva dok je služio u američkoj vojsci: Tečaj za tragača/izviđača, Rendžerska škola, Osnovni zračnodesantni tečaj, Tečaj za stručnog padobranca, Selekcija i procjena specijalnih snaga, Medicinski tečaj za specijalne operacije, Interventni medicinski tehnički tečaj, Vojni tečaj za slobodni pad i Napredni dočasnički tečaj. 

### "Hrvatska senzacija"

"*Croatian sensation*", a nekada "Pizza", kako su ga zvali kolege tima, odlikovan je najvišim odličjima za rat u Kuvajtu, Afganistanu, Koreji, Iraku, Africi, na Kosovu. Prije smrti vodio je pokaznu vježbu za američkog predsjednika. Pošto je Delta Force dio strogo tajnog Združenog zapovjedništva za specijalne operacije (JSOC), Jerakovi roditelji nisu uopće prije njegove smrti znali da je već 17 godina bio u američkoj vojsci i da je imao 47 odličja. 25. kolovoza 2005. zajedno s još dva operatora i jednim rendžerom zvan Trevor J. Diesing iz 3. rendžerskog bataljuna, Ivica je smrtno stradao zbog improvizirane eksplozivne naprave (IEN) u Husaybahu (حصيبة), sjeverni Irak.
**Crveni vilenjak** (engl. *red sprite*) vrsta je pražnjenja oblaka, koja se za razliku od običnih munja, javlja veoma visoko iznad grmljavinskih oblaka, te ima različite oblike i svjetluca na noćnom nebu. Njega pokreću visokonaponske munje. Javlja se kao crvenkasti ili narančasti bljesak, obično kao grozd na visinama 50 do 90 km iznad zemljine površine. Prvi zapisi su se javili 1886. godine, ali tek prve slike su potvrdile njihovo postojanje 6. srpnja 1989. godine, koje su ostvarili na Sveučilištu Minnesota. Crveni vilenjak je više pojava hladne plazme nego toplih munja iz troposfere, tako da je po svijetlu više srodan sa fluorescentnom cijevi nego električnom pražnjenju munja. 

Prva snimka crvenog vilenjaka iz zrakoplova

### Historijski izvještaji

Naznaka da postoje potječe od izvještaja iz 1730-ih u Njemačkoj, koje je napravio Johann Georg Estor. Nobelovac Charles Thomson Rees Wilson je naslutio 1925. godine, na osnovu teoretskih proračuna, da bi se električno pražnjenje moglo javiti i u gornjim slojevima atmosphere, a 1956. je i vidio nešto poput crvenog vilenjaka. Konačno su sa Sveučilišta Minnesota sasvim slučajno potvrdili njihovo postojanje 1989. godine.

Nekoliko godina nakon otkrića, dobili su naziv crveni vilenjaci prema liku iz Shakespeare-vog djela *San ljetne noći*. Snimljeni su kasnije i preko 10 000 puta.

### Osobine

Snimljeni su u gotovo svim dijelovima svijeta i smatra se da se javljaju samo za najjačih grmljavinskih oluja. U gornjem dijelu se pojavljuje crvenkasti ili narančasti bljesak, dok na donjem dijelu se vide plavkaste vitice koje kao da vise, te ponekad mu prethodi crvenkasti vijenac. Traju obično nekoliko milisekundi i pokreću ih visokonaponske munje između olujnih oblaka i tla. Često se javljaju u grozdovima od 2 ili više, i tipičan raspon je na visinama 50 do 90 km iznad zemljine površine.

### Oštećene letjelice

Za crvene vilenjake se pogrešno bilo mislilo da su skrivili neka ostećenja letjelica koja su puštena u visoke slojeve atmosphere. Tako npr. NASA je lansirala 6. lipnja 1989. godine jedan balon u stratosferu. Balon je doživio oštećenje na visini 37000 m, dok je letio iznad jedne oluje u Teksasu. Najprije se sumnjalo na crvene vilenjake, ali kasnije ispitivanje je pokazalo da je ostećenje došlo od munje koja je putovala odozdo, što više liči na plavi mlaz.
**Almeirim** je grad i općina od 23,376 stanovnika na zapadu Portugala u Distriktu Santarém.

Geografske karakteristike
-------------------------

Almeirim se prostire duž lijeve (istočne) obale Rijeke Tajo, udaljen 7 km istočno od svog administrativnog centa Santaréma.

Općina se sastoji od 4 freguesia; Almeirim, Benfica do Ribatejo, Fazendas de Almeirim i Raposa.

Historija
---------

Današnji Almeirim je osnovao kralj João I-1411. na mjestu starijeg rimskog naselja iz 1. vijeka, koje je egzistiralo i za maurskih vremena.

Almeirim je tokom 14. vijeka bio ladanjsko mjesto -zimska Sintra, u koje su dolazili kraljevi i plemstvo u lov i zabavu.
Kraljevska palača, srušena 1890. bila je poprište važnih događaja, kao što je sastanak 1580. povezan sa problemom prestolonasljednika, nakon pogibije kralja lSebastiãa I.

Almeirim je bio inspiracija književnika Gil Vicenta u kom se odvijaju njegove brojne drame i komedije.

Privreda i transport
--------------------

Većina stanovnika radi u tercijarnom sektoru, trgovina, bankarstvo, osiguranje, transport, komunikacije i državna administracija.
Dobar dio radi u građevinarstvu i po pogonima; prehrambene, elektro, tekstilne, drvne i metaloprerađivačke industrije.

Okolica je agrarni kraj poznat po vinogradima, kukuruzu, paradajzu, voću, povrću i svinjogojstvu.

Almeirim je autoputevima A13 i A1 povezan sa Santarémm i Lisabonom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „Almeirim Municipality in Santarém District" (engleski). City Population. Pristupljeno 7.03.2024.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „Almeirim" (portugalski). Infopedia. Pristupljeno 7.03.2024.

Vanjske veze
------------

***Almeirim (Portugal)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Almeirim Camara Municipal* ()
*Zavjera Batavaca pod Julijem Civilisom*, naslikao Rembrandt 1662.
**Gaj Julije Civilis** (*Gaius Julius Civilis*, 25? - iza 70. n.e.) bio je poglavica germanskog plemena Batavaca, poznat kao vođa Batavske pobune protiv Rimskog Carstva. Ime sugerira da je, kao i mnogi poglavice unutar teritorija Carstva ili na njegovim granicama, bio romaniziran i/li imao rimsko državljanstvo. Antički izvori navode kako je prije samog izbijanja pobune dva puta bio od rimskih vlasti optužen za planiranje ustanka, ali da se oba puta uspio osloboditi optužbi. Pobunu je podigao u Godini četiri cara 68/69. nastojeći iskoristiti metež nastao građanskim ratom među samim Rimljanima, te je na svoju stranu osim drugih germanskih plemena stavio i Gale. Nesloga među ustaničkim vođama je, pak, omogućila rimskom caru Vespazijanu da protiv pobunjenika pošalje vojsku na čelu sa Kvintom Petilijem Cerijalisom koji je 70. porazio Civilisa kod Auguste Trevorum (današnji Trier). Civilis se nakon toga povukao prema ušću Rajne, gdje se pristao ponovno pokoriti rimskoj vlasti. Što se poslije dogodilo s njim, nije poznato.

Eksterni linkovi
----------------

* Jona Lendering, "The Batavian Revolt" Arhivirano 2016-05-04 na Wayback Machine-u
Koordinate: 41° 17′ 01" SGŠ, 22° 29′ 54" IGD
**Marvinci** (mak. *Marvinci*) su naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Marvinci su naselje u okviru opštine Valandovo.

Marvinci imaju veliki značaj za srpsku zajednicu u Republici Makedoniji, pošto Srbi čine većinu u naselju.

Prirodni uslovi
---------------

Marvinci su smešteni u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Valandova, selo je udaljeno 8 kilometara jugozapadno.

Selo Marvinci se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Selo je položeno u dolini Vardara, na približno 70 metara nadmorske visine. Okolina naselja je na ravničarska i plodno poljoprivredno područje, 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Marvinci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 504 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su Srbi (56%), a manjina su etnički Makedonci (44%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.valandovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Valandovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Valandovo |
| --- |
| **Valandovo** • 
Ajranlija • 
Arazlija • 
Bajrambos • 
Balinci • 
Baraklija • 
Bašalija • 
Bašibos • 
Brajkovci • 
Buluntulija • 
Vejselija • 
Gradec • 
Grčište • 
Dedeli • 
Đulelija • 
Josifovo • 
Kazandol • 
Kočulija • 
Marvinci • 
Pirava • 
Plavuš • 
Prsten • 
Rabrovo • 
Sobrija • 
Tatarlija • 
Terzelija • 
Udovo • 
Čalaklija • 
Čestevo |  |
**Sunčana Škrinjarić** (Zagreb, 11. prosinca 1931. – Zagreb, 21. travnja 2004.), hrvatska književnica.

Životopis
---------

Sunčana Škrinjarić bila je književnica istančana senzibiliteta i bujne mašte. Dječja proza nije joj tendenciozna ni didaktički nametljiva, a gotovo jedina je u hrvatskoj književnosti nakon Ivane Brlić-Mažuranić prihvatila bajku kao oblik iznošenja svoje vizije djetinjstva.

Proza spisateljice odlikuje se maštom i sugestivnim jezikom. Svoje djetinjstvo u metafori spominje u mnogim svojim djelima bez obzira na to što ono nije bilo lijepo. Napisala je više djela, a među njima su najpoznatije "Kaktus bajke", "Pisac i vrijeme", "Slikar u šumi", "Pisac i princeza", "Ulica predaka" i "Kazališna kavana".Pisala je i igrokaze. Njene priče, uvijek zanimljive i maštovite, često su služile kao scenarističke podloge za filmove i televizijske serije. Autorica je scenarija za prvi hrvatski dugometražni crtani film Čudesna šuma.

Svijet Sunčane Škrinjarić mogli bismo označiti poetskom bajkom, u kojoj slobodno djeluju ljudi, stvari i pojave. Svijet je to kojemu je granice (ili bezgraničnost) odredila pjesnička mašta, a pokrenula drevna mudrost bajki.

Dobitnica je nagrade za književnost Grigor Vitez 1970. 1978. i 1983. godine, a 1981. dobila je nagradu "Ivana Brlić-Mažuranić". Njezina knjiga "Ulica predaka" predstavljala je Hrvatsku na Međunarodnoj izložbi "Mir, sloboda i tolerancija" u Münchenu.

Djela Sunčane Škrinjarić prevedena su na litavski, mađarski, slovenski i druge jezike. Godine 1999. bila je nominirana za najprestižniju svjetsku nagradu za književnost za djecu i mlade "Hans Christian Andersen", poznatu i kao "Mali Nobel".

Umrla je 2004. godine u 73. godini života.

11. prosinca 2015. Google Doodle je ilustracijom na Google tražilici obilježio 84. godišnjicu njezina rođenja.

Izvori
------

1. ↑  LZMK / Hrvatska enciklopedija: Škrinjarić, Suzana, pristupljeno 21. travnja 2015.
2. ↑  Umrla književnica Sunčana Škrinjarić Arhivirano 2015-12-22 na Wayback Machine-u, Monitor.hr, 22. travnja 2004.
3. ↑  Sunčana Škrinjarić Arhivirano 2016-03-05 na Wayback Machine-u, kasmir-promet.hr, 22. travnja 2004.
4. ↑  Umrla književnica Sunčana Škrinjarić!, Index.hr, 22. travnja 2004.
5. ↑  Umrla Sunčana Škrinjarić, Nacional, 22. travnja 2004.
6. ↑  Sunčana Škrinjarić na Google Doodleu, obilježavamo godišnjicu rođenja hrvatske književnice, Dnevnik.hr, 11. prosinca 2015.

Vanjske poveznice
-----------------

* LZMK / Hrvatska enciklopedija: Škrinjarić, Suzana (životopis)
* Matica.hr / Vijenac – Sjećanje: Sunčana Škrinjarić Arhivirano 2019-01-13 na Wayback Machine-u
* Sunčana Škrinjarić na sajtu IMDb
Kuća Damić u Radićevoj ulici br. 10, Sarajevo, prvi objekat u duhu Moderne arhitekture
**Dušan Smiljanić** je bosanskohercegovački arhitekta, koji je nakon Prvog svjetskog rata, prvi primijenio ideje Moderne arhitekture u graditeljstvu Bosne i Hercegovine.
Biografija
Rođen u Trnovu 16. marta 1895. Maturirao je na "Velikoj realki" u Sarajevu 1914. godine. U tom vremenu je bio član "Mlade Bosne". Po završetku Prvog svjetskog rata upisao je Arhitektonski fakultet u Pragu, i diplomirao 1923. godine. Zaposlio se u srednjoj Tehničkoj školi u Sarajevu u kojoj je radio do 1926. godine. Njegovi učenici su bili kasnije značajni predstavnici moderne: braća Reuf i Muhamed Kadić, Jahiel Finci, Leon Kabiljo i drugi. Istovremeno se bavio i projektovanjem. 

Godine 1926. Smiljanić je počeo raditi kao gradski arhitekta u Gradskoj upravi i za taj period su vezana njegova najznačajnija ostvarenja. U periodu 1929-35 bavio se poduzetništvom u oblasti građevinarstva, kada je izveo veći broj objekata širom BiH. U periodu 1935-39 otvorio je svoj projektantski biro.

Nakon 1945. godine vratio se u Sarajevo, gdje je 1949. godine izabran za profesora na tek osnovanom Arhitektonskom fakultetu. Umro je u Sarajevu 27. marta 1973. godine.

Djela
-----

Djela Dušana Smiljanića nastalo između dva svjetska rata mogu se smatrati prvim dostignućem moderne arhitekture u Sarajevu koja su nastalo na provjerenim vrijednostima praške arhitektonske škole. 

* Kuća Damić, zajednički projekat sa Helenom Baldasarom, 1926.
* Škole u Logavinoj ulici,
* Dječiji dom Egipat na Bjelavama,
* Dom društva Gajret, kao prvonagrađeno konkursno rješenje (5.000 dinara) 1934/35. god. Na objektu su prvi put realizovani stakleni horizontalni nizovi prozora u Sarajevu.
* Palača Vakuf Hadži Idriza,
* Zgrada Vakuf Jakub paše,
* Bolnica Jezero i druga.

Literatura
----------

* Jahiel Finci - Razvoj dispozicije i funkcije u stambenoj kulturi Sarajeva, Zavod za stambenu izgradnju SR BiH, Sarajevo, 1963
* Predrag Milošević - Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918-1941), „Prosvjeta", Foča.
* Nedžad Kurto - Sarajevo 1462 – 1992, „Oko", Sarajevo, 1997

Izvori
------

1. ↑  „Kuća Damić u Sarajevu". *Komisija za nacionalne spomenike*. Pristupljeno 13. 9. 2016.
2. ↑  „Nina Stevanović: Arhitektonska baština jugoslavenskog socijalizma". *Politehnički univerzitet Katalunja, Barcelona, 2017.*. Pristupljeno 16. 3. 2024. ()
3. ↑  „Zgrada Doma društva Gajret u Sarajevu". *Komisija za nacionalne spomenike*. Pristupljeno 31. 7. 2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
**Marjan Turnšek** (Celje, 25. jul 1955 - ) je slovenski rimokatolički svećenik i teolog, koji je od 2011. do 2013. služio kao nadbiskup Maribora. 

Rodio se u Celju gdje je završio i gimnaziju. Godine 1974. se upisao na Teološki fakultet u Ljubljani, gdje je 1981. diplomirao. Iste godine se zaredio. Godine 1987. je magistrirao na Papskom univerzitetu Gregoriana. Od 1991. je predavao na ljubljanskom Teološkom fakultetu. Godine 2006. je postavljen za biskupa novostvorene Murskosobotske biskupije. 28. novembra 2009. je od strane pape Benedikta XVI imenovan za pomoćnog mariborskog biskupa, a 2011. je postao nadbiskup nakon odstupanja svog prethodnika Franca Krambergera. 31. jula 2013. ga je papa Franjo pozvao da odstupi zbog financijskih problema u kojima se našla Mariborska nadbiskupija; isti je poziv upućen ljubljanskom nadbiskupu Antonu Stresu. Od 31. jula mariborsku nadbiskupiju privremeno vodi celjski biskup Stanislav Lipovšek.

Vanjske veze
------------

***Marjan Turnšek*** na Wikimedijinoj ostavi

* COBISS - Osebna bibliografija[*mrtav link*]
**Vila Verde** je grad i općina od 47,888 stanovnika na sjeveru Portugala u Distriktu Braga.

Geografske karakteristike
-------------------------

Vila Verde se prostire pored rijeke Homem, blizu njena ušća u rijeku Cávado, udaljena 13 km sjeverno od svog administrativnog centra Brage.

Općina se sastoji od 58 freguesia; Aboim da Nóbrega, Arcozelo, Atães, Atiães, Azões, Barbudo, Barros, Cabanelas, Carreiras (Santiago), Carreiras (S. Miguel), Cervães, Codeceda, Coucieiro, Covas, Dossãos, Duas Igrejas, Esqueiros, Escariz (S. Mamede), Escariz (S. Martinho), Freiriz, Geme, Goães, Godinhaços, Gomide, Gondiães, Gondomar, Lage, Lanhas, Loureira, Marrancos, Mós, Moure, Nevogilde, Oleiros, Oriz (S. Miguel), Oriz (Sta. Marinha), Parada de Gatim, Passó, Pedregais, Penascais, Pico, Pico de Regalados, Ponte, Portela das Cabras, Prado (S. Miguel), Rio Mau, Sabariz, Sande, Soutelo, Travassós, Turiz, Vila de Prado, Valbom (S. Martinho), Valbom (S. Pedro), Valdreu, Valões, Vilarinho i Vila Verde.

Historija
---------

Vila Verde je dugo bila ruralan kraj, pa je tek 1855. dobila status grada

Privreda
--------

Privreda se uglavnom bazira na ratarstvu i stočarstvu. pored tog ima nešto manjih pogona tekstilne, građevinske, drvne industrije i kamenoloma.

Dobar dio stanovnika radi u tercijarnom sektoru.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Vila Verde Municipality in Braga District" (engleski). City Population. Pristupljeno 18.03.2024.
2. 1 2 3  „*Vila Verde*" (portugalski). Infopedia. Pristupljeno 18.03.2024.

Vanjske veze
------------

***Vila Verde*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Município de Vila Verde* ()
**Carlos I** (Lisabon, 28. septembar 1863.- Lisabon, 1. februar 1908.) bio je portugalski kralj od 1889. do 1908.
Vladao je u krizna vremena, kad je Portugal opterećen svojom kolonijalnom prošlošću zapao u 
ekonomske i političke teškoće.

Biografija
----------

Carlos je bio sin kralja Luísa I i Marie Pije od Savoje, kćerke talijanskog kralja Vittoria Emanuela II.

Sa 23 godine se 1886. oženio sa unukom francuskog kralja Louisa Philippa - Améliom od Orléansa. Nakon tog je naslijedio oca, kad je umro - 19. oktobra 1889.

Heterogena opozicija sastavljena od republikanaca, masona i razočaranih monarhista, izrasla na pogreškama nastalim prije njegove vladavine. pokazala se pogubnom za tog inače intelegentnog čovjeka, koji je bio poznat kao talentirani slikar i vrstan poznavaoc oceanografije (napisao je nekoliko studija na tu temu).Opozicija je iskoristila tinjajuće nezadovoljstvo, koje je kulminiralo republikanskom pobunom u Portu u januaru 1891.
Povod za pobunu bio je britanski ultimatum Portugalu - 1890. da napusti neke afričke kolonije 

U želji da prevlada političke poteškoće nakon niza štrajkova i demonstracija, Carlos je u maju 1906. postavio Joãa Franca za premijera i dao mu otvorene ruke da vlada kao diktator, ali da provede nužne ekonomske i administrativne reforme.
On je doista i proveo nekoliko korisnih reformi, ali je njegov represivni režim izazvao bijes naroda. Uz to opozicija je iskoristila i pikanterije iz Carlosova privatnog života (rastrošnost), pa ga je učinila vrlo omraženim. 

Na kraju je ubijen u atentatu zajedno sa najstarijim sinom prestolonaslednikom Luísom Filipom, dok se vozio ulicama Lisabona,. 

Na tronu ga je nasljedio mlađi sin Manuel.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Charles king of Portugal*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 21.03.2024.

Vanjske veze
------------

***Carlos I od Portugala*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Charles king of Portugal* ()
Primer IBM 704 mejnfrejma (1964)
**Mejnfrejm računari** (kolokvijalno se naziva „velikim gvožđem"), su moćni računari koji se prvenstveno koriste u industrijskim i državnim organizacijama za kritične aplikacije, obradu podataka velikih razmera kao što popis stanovništva, industrijske i potrošačke statistike, planiranje resursa preduzeća i obrada transakcija. Termin je originalno potekao od velikih ormara u kojima je bila smeštena centralna procesorska jedinica i glavna memorija ranih računara. Kasnije je termin korišćen za razlikovanje moćnijih industrijskih mašina od manjih računara. Većina arhitekture velikih računarskih sistema potiče iz 1960-ih, ali se evolucija nastavlja

Način rada
----------

Moderni mejnfrejmovi su stvoreni kako bi rešavali složene zadatke za vrlo kratko vreme i za:

* Bezbednost u radu
* Kompatibilnost sa starijim softverom

Mejnfrejmovi mogu pokretati više operativnih sistema istovremeno. Ova tehnika se zove i tehnika virtuelne mašine. Sastoje se iz dva dela; **logičke particije** i **virtuelne mašine**.

Izgled
------

Do 1960. godine mejnfrejmovi nisu imali grafički korisnički interfejs. Koristili su bušene kartice, papirne i magentne trake za prenos podataka kroz programe. Rukovođeni su u beč modu (konzola) kako bi izvršavali kancelarijske poslove u bankama i državnim upravama.

Spoljašnje veze
---------------

***Mejnfrejm računar*** na Wikimedijinoj ostavi

* IBM eServer zSeries mejnfrejm računari Arhivirano 2023-11-06 na Wayback Machine-u
* Univac 9400,
**Nekropola stećaka Kosače** nalazi se u opštini Goražde, Bosna i Hercegovina.

Nekropola je nacionalni spomenik BiH.

Lokacija
--------

Selo Kosače je na uzvišenju, iznad lijeve obale rijeke Osanice, lijeve pritoke Drine. Stećci su grupirani u četiri grupe. Prve dvije grupe situirane su na tumulima, pored individualnih stambenih kuća, a druge dvije na lokalitetu Križevac (Ledine), uz savremeno muslimansko groblje.

Historija
---------

Gornje Podrinje nalazilo se u srednjem vijeku u sastavu srpske države do 1373. godine kada je ova oblast pripala Bosni, nakon sporazuma Tvrtka I sa knezom Lazarom. Nakon toga je u domeni feudalne porodice Hranića-Kosača.

Opis
----

U prvoj grupi sačuvan je samo jedan sanduk, bez ukrasa, smješten u dvorištu individualne stambene kuće. Druga grupa, koju čine četiri stećka, udaljena je 40 m južno od prve. Jedan stećak je utonuo, bez ukrasa, a tri su pokrivena vegetacijom. U drugoj skupini se svojim oblikom ističe jedan sanduk. 

Stećci su prosječnih dimenzija, okrnjeni i oštećeni i djelomično utonuli u zemlju. Ukrasi su: plastičan dvostruki križ sa proširenjem prema krajevima, figura zaobljene glave, ramena i opuštenih ruku i račvastog struka.

Vanjske veze
------------

* ZORAN LUKARIĆ: STEĆCI – Časopis Nova Akropola
* STEĆCI - Hrvatska enciklopedija leksikografski zavod Miroslav Krleža
* Stećci su naši – Nezavisni portal Jajca Arhivirano 2019-10-05 na Wayback Machine-u


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
**Kuća Lazić** (nekadašnja zgrada Komiteta) nalazi se u Brčkom, sjeveroistočna Bosna i Hercegovina.

Zgrada nekadašnjeg Komiteta u ulici Bulevar mira br. 18 se nalazi u centralnom dijelu Brčkog, u urbanom bloku definiranom ulicama Ive Andrića, Branislava Nušića, Štrosmajerova i Bulevar mira.

Godine 1926. godine, izgrađen je stambeni objekat kuća Damić, poznatih projektanata Helena Baldasara i Dušana Smiljanića, koji djeluju u Sarajevu tokom prve polovine XX vijeka. Ova građevina je jedna od prvih izgrađenih u Sarajevu u periodu između dva svjetska rata, pod uticajem modernističkih ideja. Mlađa generacija arhitekata školovanih na naprednim srednjoevropskim arhitektonskim školama donijela je nove stvaralačke ideje vezane za modernu arhitekturu Među izgrađenim objektima je zgrada nekadašnjeg Komiteta u Brčkom, izvedena takođe u periodu između dva svjetska rata.

U izvornom obliku radilo se o stambenom objektu poznatog brčanskog trgovca i veleposjednika Danka Lazića, školovanog u Berlinu. Nakon Drugog svjetskog rata sva imovina mu je oduzeta i nacionalizirana. Nije poznato da li je objekat oštećen tokom rata.

Kuća Lazić predstavlja slobodnostojeći poslovni objekat spratnosti Sut+P+2, nepravilnog oblika s tim da je tlocrtna osnova centralnog dijela pravougaona, dimenzija 18,00 m x 15,00 m, dok su sa bočnih strana izvedeni dijelovi niže spratnosti. Na sjevernoj strani se nalaze 3 ulaza koji su međusobno povezani u unutrašnjosti.

Nacionalni spomenik
-------------------

Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj 5. oktobra 2022. godine, donijela je odluku da se kuća Lazić u Brčkom proglasi za nacionalni spomenik BiH.Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Anđelina Ošap Gaćanović (predsjedavajuća), Faruk Kapidžić i Zoran Mikulić.

Literatura
----------

* Nedžad Kurto - Sarajevo 1492-1992, Oko, Sarajevo.
* Predrag Milošević - Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918-1941), „Prosvjeta", Foča.

Izvori
------

1. ↑  „Kuća Damić u Sarajevu". *Komisija za nacionalne spomenike*. Pristupljeno 13. 3. 2024.
2. ↑  „Nina Stevanović: Arhitektonska baština jugoslavenskog socijalizma". *Politehnički univerzitet Katalunja, Barcelona, 2017.*. Pristupljeno 16. 3. 2024. ()
3. ↑  „Kuća Lazić". *Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika*. Pristupljeno 16. 3. 2024.
4. ↑  „Nacionalni spomenici u Brčkom". *Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika*. Pristupljeno 16. 3. 2024.

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
**Bidasoa** (francuski: *Bidassoa*) je rijeka na sjeveru Španjolske i jugu Francuske duga 66 km.

Karakteristike
--------------

Bidasoa se formira od više manjih vodotoka u planinama Zapadnih Pirineja u španjolskoj autonomnoj zajednici Navarra, na teritoriju općine Baztan. Od tamo pod imenom Baztan teče prema sjeverozapadu, kod sela Oronoz-Mugairi mjenja ime u Bidasoa i teče do ušća u Biskajski zaljev.

Posljednjih dvadeset km formira granicu između Španjolske (Gipuzkoa) i Francuske (Labourd) zatim uvire u *Zaljev Txingudi*, između španjolskog grada Hondarribia i francuskog Hendaye.

Sliv Bidasoe velik je 705 km², od tog se najveći dio 684 km² proteže u Navarri a manji po Baskiji.

Riječni otok Faisanes
Na otoku Faisanes, kod samog ušća je 1659. sklopljen Pirinejski mir kog su potpisali francuski kralj Louis XIV i španjolski kralj 
Felipe IV.

Rijeka je svoje ime dobila od antičkog grada *Oiasso*, odnosno od puta koji je za rimskih vremena vodio duž rijeke prema njemu (*via ad Oiasso*), vremenom je na baskijskom to iskrivljeno do današnjeg - Bidasoa.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Río Bidasoa*" (baskijski). Eskubide guztiak gorderik. Pristupljeno 26. 5. 2019.
2. 1 2  „*Ruta Río Bidasoa*" (španjolski). Jolaski. Pristupljeno 26. 5. 2019.
3. ↑  „*La Bidassoa*" (francuski). Sandre. Arhivirano iz originala na datum 2021-01-26. Pristupljeno 26. 5. 2019.
4. ↑  „*Peace of the Pyrenees*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 25. 05. 2019.

Vanjske veze
------------

***Bidasoa*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Río Bidasoa in Spain* ()
**Moamer Kasumović**, (rođen 12. decembra 1981), je bosanskohercegovački glumac. Kasumović je rodom iz Crne Gore, iz Bijelog Polja, ali se preselio u Sarajevo 1996. godine gdje je najprije završio Petu gimnaziju, zatim Akademiju scenskih umjetnosti.

Prvi glumački honorar Moamer Kasumović dobio je u 21. godini, zaigravši u filmu Srđana Vuletića Ljeto u zlatnoj dolini. Bilo je to njegovo prvo filmsko iskustvo nakon kojeg mu karijera kreće uzlaznom putanjom. Drugi njegov dugački film je Dobro uštimani mrtvaci, te kratki filmovi Prva plata i Anđeo i amnezija. Osim u našoj zemlji, talentiranog glumca sada upoznaje i TV publika u Hrvatskoj, gdje se također emitira sve gledanija serija Lud, zbunjen, normalan, koju režira Elmir Jukić prema scenariju Feđe Isovića. Publika je imala priliku vidjeti ga i u predstavi *Priviđenje iz srebrnog vijeka* Almira Bašovića koju je režirao Sulejman Kupusović, te u predstavi Cirkus inferno Almira Imširevića koju je režirao Pjer Žalica, te u predstavi Žaba od režisera Elmira Jukića.

Filmografija
------------

* Cefurji raus! kao carinik (2013.)
* Lud, zbunjen, normalan kao Damir Fazlinović (2007 - 2020)
* New Year's Eve with Magacin Kabare (TV movie) kao Djavo (2012.)
* Price iza diskrecione linije (TV mini-series) kao Goc (2012.)
* Twice Born (2012.)
* Piran-Pirano kao mladi Veljko (2010.)
* Majka (short) (2009.)
* Nightguards kao policajac (2008.)
* Sex i selo (TV series)kao Hamo (2005.)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 827145857111822922329
* BNE: XX5576281
* CONOR.SI: 218556771

 |
*Za ostala značenja, vidi Aachenski mir (razvrstavanje).*
**Aachenski mir** je sklopljen 812. u gradu Aachenu između Franačkog Carstva pod carem Karlom Velikim na jednoj, i Bizantskog Carstva pod carem Mihajlom I Rangabeom na drugoj strani.

Njime se formalno okončao sukob dvije države koji je za povod imao Karlovu krunidbu za rimskog cara na Božić 800. a što bizantski carevi nisu htjeli priznati. Iako su dvije države sporove djelomično pokušale riješiti kroz tzv. *pax Nicefori* 803. oko godine 806. su Bizant i Franačka počeli voditi otvoreni rat. Karlov sin Pipin od Italije je tako 810. zauzeo Veneciju, koja je dotada bila pod formalnom bizantskom zaštitom.

Pregovore je započeo još car Nikifor I, ali su oni nastavljeni nakon Nikiforove smrti 811. kada se Bizant, poslije teškog poraza od Bugara u bitci kod Pliske, našao u izuzetno teškoj situaciji. Početkom 812. je konačno postignut sporazum - Franačka se odrekla Venecije, te Bizantu priznala vlast nad Istrom i dalmatinskim gradovima. Sa druge strane je Mihajlo Karlu priznao kraljevsku titulu (*basileos*) i de facto titulu rimskog cara. To priznanje je, doduše, bilo vezano samo za ličnost Karla, a ne i njegove nasljednike.

Aachenski mir je također u franačku sferu doveo područje dalmatinskog zaleđa, uključujući tadašnje hrvatske države kao što su Panonska i Dalmatinska Hrvatska. Kao granica bizantskog i franačkog područja na Balkanu se ponekad navodi Neretva.
**Antemurale Christianitatis** [antemuːˈraːle kristiaːniˈtaːtis] (lat.: predziđe kršćanstva), naziv koji se u srednjem i na početku početku Novog vijeka koristio za pojedine evropske kršćanske zemlje i narode koji su graničili s nekršćanskim, prije svega muslimanskim zemljama i narodima. Obično se koristio u kontekstu sukoba s Osmanskim Carstvom i to za Hrvatsku, Mađarsku i Poljsko-Litavsku Uniju.

Hrvatska kao Antemurale Christianiatis
--------------------------------------

Taj naziv je papa Lav X. dao Hrvatskoj godine 1519. u pismu banu Petru Berislaviću. 

Papa međutim nije bio prvi koji je dao Hrvatskoj takav naslov. Plemstvo južnih hrvatskih krajeva uputilo je 10. travnja 1494. sa sabora u Bihaću pismo papi Aleksandru VI. i rimsko-njemačkom caru Maksimilijanu I. tražeći pomoć protiv osmanskih napada u kojem je Hrvatsku nazvalo *kulom i predziđem kršćanstva*:

> 
> "Ovu silu mi već sedamnaest godina zaustavljamo gubeći naša tijela, živote i sva moguća naša dobra, te **poput kule i predziđa kršćanstva** branimo svakodnevnim ratovanjem kršćanske zemlje, koliko nam je to uopće ljudski moguće. Neka Vam dakle po nama bude rečeno ovo: ako bi mi popustili Turcima, tada bi oni u svako doba mogli zaskočiti kršćanstvo iz Hrvata."
> 
> 
>

Vidi još
--------

* Poljski mesijanizam

Izvori
------

1. ↑  Milan Kruhek, *Krajiške utvrde i obrana Hrvatskog Kraljevstva tijekom 16. stoljeća*, Zagreb 1995. str. 49
**Cibale** (lat. *Cibalae*) je rimsko naselje koje se nalazilo na jugu današnje Panonske nizije, na lijevoj obali rijeke Bosut, na teritoriji današnjih Vinkovaca. Tokom 8. vijeka pne. na ovom području je živjelo ilirsko plijene Breuci, a u 3. vijeku pne. keltsko pleme Skordisci. Područje osvajaju Rimljani Tiberijevom pobjedom u 1. vijeku. Grad propada tokom najezde Gota.

Rimsko naselje, površine 60 hektara, vjerovatno je bilo opasano zemljanim nasipom isperd kojeg je bio kanal. U vrijeme cara Hadrijana Kibale dobija status municipijuma (lat. *Municipium Aurelia Cibalae*). Naselje jača tokom Septimija Severa (193. — 211.), a status kolonije (lat. *Colonia Aurelia Cibalae*) dobija tokom vladavine Karakale.

Antički lokalitet se nalazi ispod savremenog grada što otežava arheološka iskopavanja. Pronađeni su samo ostaci termi i pokretni nalazi, poput keramike (otkrivena je i luksuzna tjera sigilata), stakla, novca i natpisa.

Cibale je rodni grad dvojice careva, Valentinijana i Valensa.

Literatura
----------

* Amphoras from Cibalae
* Vinkovci - istorija grada

Vidi još
--------

* Bellum Cibalense

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **arheologiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Zgrada Vijećnice i hotel Posavina izgrađen 1891. godine takođe u pseudomaurskom maniru
**Vijećnica u Brčkom** spada u jedno od najvrijednijih ostvarenja izgrađenih u pseudomaurskom maniru u Bosni i Hercegovini. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH. Cijela kompozicija objekta komponirana je po principu stroge simetrije sa središnjim, jače izbačenim rizalitom i dva manja kutna rizalita. Na ovaj način, osim horizontalne, prisutna je i podjela površina fasade po vertikalnoj osi. Ovim principom, osim simetrije, kao jedne od odlika klasičnog graditeljstva ili kasnije neorenesanse, sugerira se uobičajena raščlanjenost gabarita osmansko-turske arhitekture. U Vijećnici je smještena biblioteka, kancelarija gradonačelnika i sala za održavanje sjednica Vlade. Od 2013.godine otvorena je za sve posjetioce.

Lokacija
--------

Zgrada Vijećnice je u centru grada, u arhitektonskoj cjelini sa parkom, zgradom hotela Posavina i zgradom filijale Zemaljske banke.

Historija
---------

Izgrađena je u periodu 1890-1892. Godine. Projektant Vijećnice je Ćiril Metod Iveković, koji je od 1890. godine radio kao arhitekt u Zemaljskoj vladi u Sarajevu.

Opis
----

Vijećnica je dimenzija 37,50 x 14,45 m. Dimenzije bočnih rizalita iznose 5,00 x 5,00 m, dok širina srednjeg rizalita iznosi 11,20 m. Srednji rizalit je izbačen 1,20 m iz ravni zida, dok su bočni izbačeni po 45 cm. Srednji rizalit je po vertikali podijeljen na tri jednaka pojasa u čijim se osovinama nalaze prozorski otvori, koji se nalaze i na bočnim rizalitima. Bočni rizaliti su završeni krovom u vidu potkovičaste kupole. Vijećnice ima suteren, prizemlje i kat.

Objekt je završen vrlo širokim vijencem iznad koga se nalazi jače izbačen krov i lukovičaste kupole na kutovima. Na kutnim rizalitima, u zoni širokog vijenca, postavljeni su gradski satovi.

Gornji pojas sastavljen je od niza konzola koje "pridržavaju" jako naglašenu strehu objekta. Svi ovi dekorativni elementi - lukovičaste kupole iznad bočnih rizalita, potkovičasti lukovi iznad prozora, beskonačni reljefni ornament ispod krovnog vijenca - predstavljaju prepoznatljive elemente građevina rađenih u pseudomaurskom maniru u razdoblju historicizma u BiH. Preuzimani su najčešće prema afinitetu arhitekte i to iz različitih faza razvoja islamske umjetnosti i njenih regionalnih centara. Kako je evropskim arhitektima bila najbolje poznata sjevernoafrička i španska maurska arhitektura, to su njeni elementi i bili najviše zastupljeni.

Literatura
----------

* Jovan Marković, Brčko – najveći grad Bosanske Posavine, Gradovi Jugoslavije, Zavod za izdavanje udžbenika SR Srbije, Beograd, 1971. str. 175 – 178.
* Amra Hadžimuhamedović, Struktura historijske gradske jezgre Brčkog, seminarski rad na postdiplomskom studiju Razvoj arhitekture i naselja na Arhitektonskom fakultetu u Beogradu, svibanj 1989.

Vanjske veze
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |

* Vijećnica kao nacionalni spomenik[*mrtav link*]
**Miljan Stamenković** (Leskovac, 13. avgust 1995), poznatiji kao **Brzo Trči Ljanmi** (**Брзо Трчи Љанми**), srpski je reper, muzički producent i tekstopisac.

Biografija
----------

Miljan Stamenković rođen je u Leskovcu 13. avgusta 1995. godine. Muzikom je počeo da se bavi tokom srednje škole, kada se bavio produkcijom, a prvi singl je izbacio 2017. godine. Iste godine, Miljan se pojavio na kompilaciji *I.N.D.I.G.O.*, koju je izdala produkcijska kuća Basiviti. Kompilacija sadrži 11 pesama mladih repera poput Elona, Kanba i Vajka, a na istoj se našla i Miljanova pesma „Levo desno". Nastavio je saradnju sa Basivitijem, te je početkom 2019. godine izašla kompilacija *I.N.D.I.G.O. Season 2*, na kojoj se nalazi njegova pesma „O moj Bože". Nedugo nakon toga izašao njegov prvi spot za pesmu „MHM (aha)". Aprila 2019. godine, izbacio je spot za pesmu „1234".

Tokom 2019. godine, sarađivao je sa Gogom Sekulić, kada su obradili jednu od njenih najpoznatijih pesama „Seksi biznismen". Pesmu je izdao IDJ videos, a aranžman je radio Slobodan Veljković Cobi.

U 2020. godini izbacuje novi album „Milk**€**" u saradnji sa Marijanom Milovanovićem aka. KIMMV. Takodje u izradi je i album „Eurosport" koji će ugledati svetlost dana ubrzo.

Diskografija
------------

### Albumi i EP-ovi

Šablon:Pesme na muzickom albumu sa izvodjacima
Šablon:Pesme na muzickom albumu sa izvodjacima

### Singlovi

2
* „Lutam" (2021)

Spoljašnje veze
---------------

***Brzo Trči Ljanmi*** na Wikimedijinoj ostavi

* Brzo Trči Ljanmi na Instagramu
* Brzo Trči Ljanmi na Twitteru
Dolina Jezerce na Prenju
**Planinarska kuća Jezerce** nalazi se na planini Prenj, između vrhova Taraša, Osobca i Otiša u krševitom predjelu alpskog karaktera (1.742 m). U proceduri je priprema za proglašenje područja Prenj (uključujuci Bjelašnicu, Visočicu i Čvrsnicu) nacionalnim parkom.

Kuća je pogodno ishodište za uspone na okolne vrhove:

* Zelena glava 2103  m i Otiš 2097  m (1,5 h, markiranom stazom jugozapadno od kuće)
* Osobac  m (2 h, djelimično markiranom stazom južno od kuće)
* Velika Motika 1832  m, 1 h 15 min, Kruna 1914  m, 1,5 h, Velika Kapa 2004  m, (2 h, djelimično markiranom stazom sjeverno od kuće)
* Taraš 1742  m ( 30 min. markiranom stazom sjeverno od kuće).

Austro-Ugarska monarhija izgradila je na području Jezerca kuću "Katharinen Hütte". Kuća nije dočekala kraj I svjetskog rata. Planinarsko društvo *Prijatelj prirode* iz Sarajeva u istoj dolini, 1933. godine izgradilo je manji objekat koji je, uz određena dograđivanja 1950-tih, služio planinarima sve do posljednjeg rata kada je kuća zapaljena. 

Godine 2005. neformalna grupa zaljubljenika u Prenj i Jezerce, počeli su izgradnju nove kuća Jezerce. Financijska sredstva su obezbjeđena donacijama firmi i mnogobrojnih pojedinaca. Do 2018. prikupljeno je 50.941,60 KM. Drugi dio donacije bio je u materijalu. Kuću su dobrovoljnim radom gradile stotine planinara iz cijelog regiona na organizovanim akcijama. Većina građevinskog materijala je prenesena na leđima i u rukama uskom planinarskom stazom sa Crnog polja. U subotu, 09.07.2016. godine zvanično je otvorena planinarske kuće Jezerce na Prenju. Udruženje građana "Zone-2000" je vlasnik. Poznati snimatelj Dino Kasalo snimio je 2009. godine za BHT1 film *Siva masa* koji govori o izgradnji kuće i ljudima koji su je gradili.

Izgrađena je od kamena i drveta, obložena izolacijom i limom. Vanjske dimenzije kuće su 6,5 x 6,5 metara. Sastoji se iz dvije etaže: prizemlja sa dnevnim boravkom i drvarnicom i potkrovlja u kome je spavaonica. Kapacitet kuće je 20 osoba. U dnevnom boravku je peć na drva, a u blizini kuće izvor sa pitkom vodom.

Pristup
-------

Kuća se ne zaključava, ali su posjetioci dužni brinuti o njoj. Do Jezerca vodi nekoliko staza iz različitih pravaca. Najbliži pristup je asfaltnim putem iz Konjica, dolinom rijeke Bijele do istoimenog naselja i strmim usponom do prevoja Skok. Zimi je put opasan zbog mogućnosti obrušavanja lavina. Uspon traje 5 sati. 

Sa Rujišta (1050  m), sjeverno od Mostara, ide se stazom koja je visokogorske hercegovačke transverzale (VHT) za planinarski dom Bijele vode, udaljenog 6,6 km i oko 2 sata hoda. Markirana staza dalje vodi i račva se najprije za Kontejner i Zelenu glavu, a zatim za Zelenu glavu i Jezerce (KT 9). Staza prolazi dijelom koji je devastiran lavinom i prelazi Prevorac 1.673  m kao najvišu tačku na trasi.

Zapadno od Jezerceta, na oko 1,5 h hoda nalazi se planinarska kuća Vrutak.

Literatura
----------

* Šefko Hadžialić: Planinarske kuće i domovi u Bosni i Hercegovini, Sarajevo, 1984
* Mehmed Šehić: Transferzalni vodič po Planinama Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1975
* PD Bjelašnica: Planinarske kuće i domovi u Bosni i Hercegovini, Sarajevo, 1955