Dobrovoljci Ise Boljetinca.
Albanija je proglasila nezavisnost 28. novembra 1912. godine. Njena teritorija je obuhvatala 29.785 kvadratnih kilometara i u njoj je živelo oko 800.000 Albanaca, kao i grčka manjina na jugu, u severnom Epiru. Od početka je bila rastrzana unutrašnjim političkim spletkama i izložena međunarodnom neprijateljstvu. U početku su provladine snage činili dobrovoljci. Albanska narodna armija (Ushtria Kombetar Shqiptar) je osnovana u maju 1913. godine i njome je komandovao pukovnik Ali Sefketi. Ali, 22. januara 1914. godine prosrpski orijentisani ministar odbrane Esad-paša Toptani, koji je komandovao žandarmerijom (Handarmeria), jačine 4.000 ljudi organizovanih u četiri odreda (1-4 odred) je izvršio državni udar. Vojska, daleko ispod planiranogbroja od 12.000 ljudi, odbila je da služi pod Esad-pašom, čija su žandarmi efikasno kontrolisali samo centralnu Albaniju. Severna Albanija je bila pod kontrolom Bajrama Kurija koji je imao oko 20.000 ljudi, od koji su mnogi bili izbeglice sa Kosova i Makedonije, i koga su podržavali Austrougarska i katoličko pleme Mirdite; u centralnoj Albaniji Hadži Kerim je stvorio „Krujsku uniju". Severni Epir koji je bio nezavisan od 17. februara 1914. godine, okupira vojska Grčke u novembru (Grčka ga i formalno anektira 18. marta 1916). Italijanske ekspedicione trupe okupiraju oblast oko Florina 28. decembra 1914. godine.

Artiljerija Esad Paše.
Srpska vojska 29. maja 1915. godine okupira centralnu i severnu Albaniju, razbija Kurijeve pobunjenike i oslobađa Esada koji je bio opkoljen u Draču. Kasnije, u decembru 1915. godine, srpska vojska koja se povlačila preko oblasti Mati, u centralnoj Albaniji, biva napadnuta od Kurijevih snaga, ali joj pomaže Esadova žandarmerija. Italijanske snage su obezbeđivale ukrcavanje srpskih snaga u Draču pre nego što su evakuisane u Italiju 24. februara 1916. godine, zajedno sa Esadom i nekoliko stotina žandarma. Od 20. marta 1916. godine italijanski Specijalni albanski korpus (ovaj je naziv imao od decembra 1915) koji je imao tri pešadijske divizije - 38. div. (Savona i Pulja brig.); 43. div. (Arno i Marče brig.) i 44. div. (Taranto i Verona brig.), preimenovan je u 16. korpus, a od 20. juna 1916. u „Albanske okupacione trupe" nakon povratka 43. i 44. divizije i regrutacije pomoćnih albanskih jedinica. Italijani su, uz savezničko odobrenje, 23. avgusta 1916. okupirali severni Epir i primorali neutralnu grčku vojsku na povlačenje. 

U januaru 1916. godine, austrougarski 19. korpus je okupirao severnu i centralnu Albaniju. Regrutovane su Kurijeve plemenske trupe i organizovana je Albanska legija (Albanische Legion) sa austrougarskim oficirima i višim podoficirima. Imala je devet pešadijskih bataljona, svaki sa četiri čete jačine 150-170 ljudi. Austro-Ugarska žandarmerija i vojna policija ojačane albanskim regrutima su uspostavile relativno blagu okupacionu vlast.

Esad je krajem avgusta 1916. godine došao u Solun sa 800 albanskih žandarma, a u decembru 1916. godine general Sarej ga šalje u „Korčansku republiku" u Ohridskom sektoru u severnom Epiru koji je kontrolisala 3. grupa divizija Istočne armije. Esadovi žandarmi su se dobro borili u septembru 1917. godine i postavljeni su na front između Pogradeca i reke Skumbi. Tajni saveznički Londonski sporazum od 26. aprila 1915. je predvidao podelu Albanije - tehnički, državu Antante - i 3. juna 1917. italijanski general Ferero je proglasio protektorat Italije nad centralnom i južnom Albanijom (severna Albanija je dodeljena Srbiji i Crnoj Gori). Francuzi su 12. oktobra 1918. raspustili Esadove žandarme i 10. oktobra rasformirali Korčansku republiku.

Italijanske Albanske okupacione snage su 19. juna 1917. preimenovane u 16. korpus koji se u septembru sastojao od tri pešadijske divizije - 13. div. (Barleta i Palermo brig.); 36. div. (Pulja i Tanaro brig.) i 38. div. (Savona i Verona brig.) i 9. konjičke brigade. Do 31. oktobra 1918. godine italijanske i francuske trupe su proterale austrougarsku vojsku iz Albanije, ali je zatim 3.000 albanskih dobrovoljaca, pod Bajramom Kurijem, napalo Italijane i nakon kratkotrajnog Valonskog rata nateralo ih na povlačenje iz Albanije 2. septembra 1920. godine.

Povezano
--------

* Proglašenje nezavisnosti Albanije
* Valonski rat

| * p
* r
* u
Prvi svjetski rat |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bojišta | 1914—1916 | 1917—1918 | Posebni članci | Učesnici | Vidi još |
|  |
| 
*Predvečerje:*
* Uzroci
* Sarajevski atentat
* Julski ultimatum

*Glavna bojišta:*
* Zapadni front
* Istočni front
* Solun
* Italija
* Kavkaz
* Sinaj i Palestina
* Mezopotamija
* Afrika
* Atlantik
* Azija i Pacifik

 | 
*1914:*
* Cerska bitka
* Prva bitka na Marni
* Opsada Tsingtaoa
* Bitka kod Tannenberga
* Galicijska kampanja
* Kolubarska bitka
* Prva bitka za Ypres

*1915:*
* Druga bitka za Ypres
* Galipoljska bitka

*1916:*
* Bitka za Verdun
* Bitka kod Jutlanda
* Bitka na Sommi
* Brusilovljeva ofanziva

 | 
*1917:*
* Toplički ustanak
* Ruska revolucija
* Bitka kod grebena Vimy
* Passchendaele
* Bitka kod Kobarida

*1918:*
* Proljetna ofenziva
* Druga bitka na Marni
* Ofenziva od sto dana
* Bitka kod Megida
* Ofenziva Meuse-Argonne
* Bitka kod Vittorija Veneta
* Kapitulacija Njemačke

 | 
* Kronologija
* Zračno ratovanje
* Pomorsko ratovanje
* Osobe
* Hemijsko oružje
* Tehnologija
* Rovovsko ratovanje

*Civilne žrtve i zločini:*
* Armenski genocid
* Asirski genocid
* Epidemija gripe
* Silovanje Belgije
* Popularna kultura

*Posljedice:*
* Žrtve
* Sporazum u Brest-Litovsku
* "Četrnaest točaka"
* Pariška mirovna konferencija
* Versajski sporazum
* Liga naroda

 | 
**Antanta**
* Ujedinjeno Kraljevstvo
* Francuska Francuska
* Rusko Carstvo
* Sjedinjene Države *(od 1917.)*
* Srbija
* Kraljevina Italija
* Grčka
* Japan
* Belgija
* Portugal
* Rumunija Rumunjska
* *više...*

**Centralne sile**
* Njemačko Carstvo
* Austro-Ugarska
* Osmansko Carstvo
* Bugarska
* *više...*

 | 
* Kategorija

*Povezani sukobi:*
* Prvi balkanski rat
* Drugi balkanski rat
* Marička pobuna
* Uskršnji ustanak
* Ruska revolucija
* Ruski građanski rat
* Sjevernoruska kampanja
* Poljsko-sovjetski rat
* Grčko-turski rat
* Turski rat za nezavisnost
* Drugi svjetski rat

*Jugoslavija*
* Kraljevsko hrvatsko-ugarsko domobranstvo
* Albanska golgota
* Krfska deklaracija

* Crna Gora
* Hrvatska
* Srbija

 |

 |