recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinate: 53° 37′ 60" SGŠ, -8° -10′ -60" IGD
**Roskomon** (engl. , ir. *Ros Comáin*) je značajan grad u Republici Irskoj, u središnjem delu države. Grad je u sastavu istoimenog okruga okruga Roskomon i predstavlja njegovo sedište i najveći grad.

Prirodni uslovi
---------------

Grad Roskomon se nalazi u središnjem delu irskog ostrva i Republike Irske i pripada pokrajini Konot. Grad je udaljen 155 kilometara zapadno od Dablina. 

**Reljef**: Roskomon je smešten u ravničarskom području središnje Irske. Nadmorska visina središnjeg dela grada je oko 55 metara.

**Klima**: Klima u Roskomonu je umereno kontinentalna sa izrazitim uticajem Atlantika i Golfske struje. Stoga grad odlikuje blaga i veoma promenljiva klima.

**Vode**: Roskomon se ne nalazi ni na jednoj vodi, ali se nekoliko kilometara istočno pruća veliko irsko jezero Ri.

Istorija
--------

Područje Roskomona bilo naseljeno već u vreme praistorije. U 5. veku ovde je podignut manastir, preteča današnjeg naselja. Dato područje je osvojeno od strane engleskih Normana u krajem 12. veka.

Tokom 16. i 17. veka Roskomon je učestvovao u burnim vremenima oko borbi za vlast nad Engleskom. Ovo je oštetilo gradsku privredu. Međutim, pravi sunovrat privrede grada desio se sredinom 19. veka u vreme irske gladi.

Roskomon je od 1921. godine u sastavu nezavisne Irske. Oporavak grada započeo je tek poslednjih decenija, kada je Roskomon ponovo zabeležio nagli razvoj i rast.

Stanovništvo
------------

Prema poslednjim procenama iz 2011. godine. Roskomon je imao manje 2 hiljada stanovnika u gradu i oko 5 hiljada u široj gradskoj zoni. Poslednjih godina broj stanovnika u gradu se povećava.

Privreda
--------

Roskomon je bio i ostao trgovačko i upravno središte.

Spoljašnje veze
---------------

***Roscommon*** na Wikimedijinoj ostavi

* roscommoncoco.ie Zvanična stranica grada Roskomona

| * p
* r
* u
Gradovi u Republici Irskoj |
| --- |
| Više od 500 hilj. stanovnika | **Dablin** ++ |
| Između 100 i 500 hilj. stanovnika | **Kork** + |
| Između 50 i 100 hilj. stanovnika | **Golvej** +  • **Limerik** + |
| Između 20 i 50 hilj. stanovnika | **Voterford** +  • Dandalk +  • **Drogeda**  • Brej  • Trali +  • **Kilkeni** +  • Enis + |
| Između 10 i 20 hilj. stanovnika | **Slajgo** +  • Navan +  • Nejs +  • Karlou +  • **Veksford** +  • **Klonmel** +  • Njubridž  • Atlon  • Malingar +  • Leterkeni  • Likslip  • Kilarni  • Portliš +  • Grejstons  • Kaslbar +  • Talamor +  • Balbrigan |
| Sedišta irskih okruga | *Veksford*  • *Viklou*  • *Voterford*   • *Golvej*  • *Dablin*  • *Dan Liri*  • *Dangarvan*  • *Dandalk*  • *Enis*  • *Kavan*  • *Karik na Šenonu*  • *Karlou*  • *Kaslbar*  • *Kilkeni*  • *Klonmel*  • *Kork*  • *Limerik*  • *Liford*  • *Longford*  • *Malingar*  • *Monahan*  • *Navan*  • *Nejs*  • *Nina*  • *Portliš*  • *Roskomon*  • *Slajgo*  • *Svords*  • *Talat*  • *Talamor*  • *Trali* |
| Zadebljanim slovima - status velegrada i grada-opštine • • • • ++ Glavni grad države • • • • + Sedišta irskih okruga |
**Douglas** je grad u južnoafričkoj provinciji Sjeverni Kaap od 6 946 stanovnika, pored ušća rijeke Vaal u Oranje.
*Douglas* je u Južnoafričkoj Republici poznat kao snažni poljoprivredni centar, nakon izgradnje velikog irigacionog sistema u dolini rijeke Vaal.

Historija
---------

*Douglas* izrastao u grad - 1867. iz kršćanske misionarske stanice koju je osnovao velečasni Isaac Hughes 1848,  i utvrde na rijeci Vaal. Mjesto je dobilo ime po tadašnjem guverneru Kolonije Rt Dobre Nade pukovniku Percy Douglasu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Douglas leži na površini od 73.29 km²  na obje obale rijeke Vaal na nadmorskoj visini od 1 000 m, udaljen oko 100 km od Kimberleya i 580 km od Johannesburga.

Znamenitosti
------------

Kraj oko Douglasa prepun je glacijalnog kamenja koje je staro oko 290 milijuna godina, ima i stotine kamenih reljefa iz paleolita koje posjetitelji mogu vidjeti, jedino uz dozvolu muzeja McGregor iz Kimberleya.

Privreda i transport
--------------------

*Douglas* je centar poljoprivredno - stočarskog kraja, poznatog po proizvodnji mlijeka. 

Grad je izvrsno povezan autoputem R357 sa gradom Kimberley, te preko njega sa Johannesburgom i Kaapstadom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Douglas*" (engleski). Adrian Frith. Pristupljeno 2. 04. 2012.
2. 1 2 3 4 5  „*Douglas*" (engleski). WhereToHoliday. Pristupljeno 2. 04. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Douglas* na portalu WhereToHoliday ()
**Roman** (njemački: *Romesmark*, mađarski: *Románvásár*) je grad na sjeveroistoku Rumunjske od 50,713 stanovnika. Roman administrativno podpada pod okrug (județ) Neamț.

Geografske karakteristike
-------------------------

Roman je leži na sjeveroistoku Rumunjske, na ušću rijeke Moldove u Siret.

Historija
---------

Za Roman se govori da ga je osnovao - Roman Mușat, tadašnji moldavski knez (vladao 1391. - 1394.), on je to dokumentirao u svom pismu iz 1392. u kom navodi da ga piše iz *svog grada Romana*. 
Razvio se kao malo trgovačko naselje u kotlini rijeke Siret, na putu iz Suceave na sjeverozapadu prema dunavskim lukama.

U vrijeme vladavine Aleksandra Dobrog (1400. - 1432.) Roman je bio sjedište eparhije, jedan od njenih episkopa bio je i učeni Dosoftei, čiji je prijevod psaltira na rumunjski - 1673. bio prvi rumunjski tekst u stihovima.

Znamenitosti
------------

Najveće atrakcije grada su saborna crkva iz 16. vijeka, crkva Precista Mare (osnovana u 16. vijeku od kneginje Ruxandre, žene kneza Alexandru Lăpuşneanua), ostatci utvrde kneza Romana Mușata i historijski muzej iz 1957.

Privreda
--------

Najstarija tvornica u gradu je šećerana, Roman ima i valjaonicu cijevi i tvornicu građevinskog materijala.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Italija, Terranova da Sibari
* Belgija, Tielt
* Italija, Cortona
 | * Italija, Grugliasco
* Armenija, Dilijan
* Izrael, Gedera
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Roman" (engleski). City population. Pristupljeno 18. 02. 2015.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Roman*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 18. 02. 2015.

Vanjske veze
------------

***Roman, Rumunjska*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada* ()
* *Roman* na portalu Encyclopædia Britannica ()
Mačević na karti Rumunije  
MačevićMačevićMačević na karti Rumunije
**Mačević** (rum. *Măcești*) je selo u opštini Nova Moldava, koja pripada okrugu Karaš-Severin u Republici Rumuniji. Naselje je značajno po prisutnoj srpskoj nacionalnom manjini u Rumuniji.

Položaj naselja
---------------

Selo Mačević se nalazi u rumunskom delu Đerdapa (kod mesnih Srba poznat kao *Banatska Klisura*), na južnim padinama Banatskih planina.

Stanovništvo
------------

Po poslednjem popisu iz 2002. g. selo Mačević imalo je 606 st. Poslednjih decenija broj stanovništva opada.

Selo je od davnina bilo pretežno srpsko, što je sačuvano do danas. Nacionalni sastav na pojedinim popisima bio je sledeći:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Godina popisa** | 1910. god. | 1992. god. | 2002. god. |
| **Ukupno st.** | **731** | **718** | **606** |
| Srbi | 699 (95,6%) | 643 (89,6%) | 488 (80,5%) |
| Rumuni | 26 (3,6%) | 67 (9,3%) | 105 (17,3%) |
| ostali | 5 (0,7%) | 8 (1,1%) | 12 (2,0%) |

Povezano
--------

* Srbi u Rumuniji
* Banatska Klisura

Eksterni linkovi
----------------

* Srbi u Rumuniji od ranog srednjeg veka do današnjeg vremena Arhivirano 2013-06-14 na Wayback Machine-u (srpski jezik)
* Etnička slika naselja habzburškog dela Rumunije 1880-2002. Arhivirano 2022-10-07 na Wayback Machine-u (mađarski jezik)
**Piatra Neamț**  čita se **Pjatra Njamc** (njemački: *Kreuzburg an der Bistritz*, mađarski: *Karácsonkő*) je 
grad na sjeveru Rumunjske od 85,055 stanovnika, svega par dekada prije 1992. grad je imao - 123,360 stanovnika.

Piatra Neamț je administrativni centar okruga (judet) Neamț.

Geografske karakteristike
-------------------------

Piatra Neamț leži na sjeveroistoku zemlje u kotlini rijeke Bistrițe (Moldavske Bistrice), okružen 
planinama.

Historija
---------

Grad je prvi put dokumentiran u 14. vijeku pod imenom Piatra lui Crăciun (Božični kamen), ili Camena, to je bio trgovište u kom su se održavali sajmovi.
Moldavski knez Stefan IV Veliki sagradio je između 1497. - 1498. crkvu sv. Jovana, klasični primjer kićene moldavske arhitekture.

Knez Alexandru cel Bun osnovao je početkom 15. vijeka, 8 km od grada *Manastir Bistrița*, kog je 1554. obnovio knez Alexandru Lăpușneanu.

Kultura i atrakcije
-------------------

Grad ima državni teatar, regionalni prirodoslovni muzej i arheološki muzej sa velikom zbirkom neolitske keramike.

Na planini Cozla (679 m) do koje vozi žičara, podignute su skijaške staze, tako da je Piatra Neamț i zimski turistički centar.

Pogled na akumulaciono jezero Bâtca Doamnei

Privreda
--------

Piatra Neamț je industrijski grad, koji ima tvornice gnojiva, prehrambenih proizvoda, celuloze i papira.

Jugoistočno od centra grada, u kotlini rijeke Bistrițe, leži velika tvornica za proizvodnju sintetičkih vlakana i dušičnih gnojiva.

Nedaleko od grada nalazi se veliko akumulaciono jezero (najveće u zemlji) Bicaz na rijeci Bistriți podignuto za potrebe hidroelektrane Bicaz-Stejaru, a i u samom gradu podignuto je jezero Bâtca Doamnei.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Izrael, Lod
* Turska, Bergama
* SAD, Alpharetta, Georgia
* Francuska, Roanne
 | * Moldavija, Orhei
* Izrael, Kiryat Malakhi
* Italija, Beinasco
* Francuska, Riorges
 | * Ukrajina, Gliboka
* Španjolska, Manilva
* Francuska, Mably
* Francuska, Villerest
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „Piatra Neamț" (engleski). City population. Pristupljeno 23. 02. 2015.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Piatra Neamț* "(engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 23. 02. 2015.

Vanjske veze
------------

***Piatra Neamț*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada* Arhivirano 2013-03-14 na Wayback Machine-u ()
* *Piatra Neamț* na portalu Encyclopædia Britannica ()

| * p
* r
* u
Glavni gradovi rumunjskih okruga |
| --- |
| Alba Iulia • Alexandria • Arad • Bacău • Baia Mare • Bistrița • Botoșani • Brașov • Brăila • Buftea • Bukurešt (glavni grad) • Buzău • Călărași • Cluj-Napoca • Constanța • Craiova • Deva • Drobeta-Turnu Severin • Focșani • Galați • Giurgiu • Iași • Miercurea-Ciuc • Oradea • Piatra Neamț • Pitești • Ploiești • Râmnicu Vâlcea • Reșița • Satu Mare • Sfântu Gheorghe • Sibiu • Slatina • Slobozia • Suceava • Târgoviște • Târgu Jiu • Târgu Mureș • Temišvar • Tulcea • Vaslui • Zalău |  |
**Juršinci** (njemački: *Georgendorf*) je selo u Sloveniji od 365 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Juršinci.

Geografske karakteristike
-------------------------

Selo Juršinci leži udaljeno oko 12 km sjeverno od Ptuja, u brdima Slovenskih gorica.

Historija i znamenitosti
------------------------

Juršinci se prvi put spominju 1320. pod njemačkim imenom *Georgendorf*. U njemu je 1905. je osnovana prva vinogradarska zadruga u donjoj Štajerskoj, koja je puno učinila za razvoj vinogradarstva u Slovenskim goricama. Iduće 1906. izgrađena je crkva sv. Lovrencakoja je postala sjedište istoimene župe. Od 1994. Juršinci su sjedište novoosnovane istoimene općine.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Slovenia: Podravska" (engleski). City population. Pristupljeno 27. 05. 2014.
2. 1 2 3  „Zgodovina občine" (slovenski). Občina Juršinci. Arhivirano iz originala na datum 2014-10-20. Pristupljeno 28. 05. 2014.

Vanjske veze
------------

***Juršinci*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice Općine Juršinci ()
**Iglesias** (sardinski: *Igrèsias*) je talijanski grad u Južnosardinskoj provinciji na Sardiniji. Grad je 2011. imao 27.674 stanovnika.

Geografija
----------

Iglesias leži u dolini Campidano na nadmorskoj visini od 200 m, na rubu planinske regije Iglesiente, na jugozapadu Sardinije. Udaljen je oko 60 km zapadno od Cagliarija i oko 10 km istočno od Sredozemnog mora.

Historija
---------

Iglesias je izrastao u 13. vijeku za vrijeme saracenskih napada, a dobio je na važnosti u drugoj polovici 13. vijeka kad su obnovljeni antički rudnici. Nakon 1258. bio je pod vlašću pizanskih grofova Gherardesca koji su razvili grad. Od 1324. gradom vladaju Aragonci koji su ga utvrdili i pretvorili u glavni logor za napade na Giudicat Cagliari. Uspješan razvoj grada prekinut u 14. vijeku napadima Giudicata Arborea, a nakon tog u 16. vijeku napadima barbara, što je dovelo do napuštanja rudnika.

Po imenu grada zove se i planinska regija Iglesiente, na jugozapadu Sardinije, koja se prostire od doline Campidano, duž morske obale od rta Teulade do rta Frasce na sjeveru. Iglesiente je bio jedan od najznačajnijih talijanskih rudarskih zona za olovo i cink (rudnici: Monteponi, San Giovanni di Monte Agrusciau, Masua, Malacalzetta i drugi manji). Od područja Gonnesa počinje zona ugljena koja se produžuje na regiju Sulcis. Pored rudnika ugljena leže metalurški pogoni, a kod luke Portovesme velika termoelektrana. Kako je posljednjih nekoliko dekada rudarstvo u krizi, grad se našao u problemima jer su neki rudnici zatvoreni i porasla je nezaposlenost. Do 2016. Iglesias je zajedno s Carbonijom bio glavni grad provincije Carbonia-Iglesiasa, a nakon ukidanja potonje Iglesias je uključen u novoosnovanu Južnosardinsku provinciju.

Znamenitosti
------------

Željeznička stanica Iglesias
Najveća znamenitost Iglesiasa je aragonska utvrda iz srednjeg vijeka, na brdu iznad grada.

Privreda
--------

Iglesias je i danas rudarski grad, kopa se nadalje olovo, cink i pirit. Grad ima i nešto industrije, proizvode se strojevi i obuća. Duboke riječne doline Iglesientea koriste se za poljoprivredu (masline, bademi, vinova loza i agrumi).

Gradovi prijatelji
------------------

* Njemačka Oberhausen
* Italija Pisa

Izvori
------

1. ↑  „*ITALY: Sardegna*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 26. 5. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Iglesias*" (talijanski). Enciclopedia Italiana. Pristupljeno 28. 5. 2013.

Vanjske veze
------------

***Iglesias*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada Arhivirano 2013-05-21 na Wayback Machine-u ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 152520530
* LCCN: n85340134
* GND: 4261805-8
* SUDOC: 028140435
* BNF: cb12003411x (podaci)
* NKC: ge1156307

 |
**Isernia** (latinski: *Aesernia*) je glavni grad istoimene talijanske provincije Isernije u regiji Molise. Grad ima 22.025 stanovnika.

Geografija
----------

Isernia se prostire u brdima Apenina između rijeka Carpino i Sordo, zapadno od Campobassa. Grad je udaljen 104 km sjeveroistočno od Napulja.

Historija
---------

Isernia vuče korijene od Aesernije, naselja antičkog italskog naroda Samnita, koje je kasnije postalo rimska kolonija. Nakon propasti Zapadnog Rimskog carstva, Isernia je više puta opljačkana i razarana. Prvi su je 800. opljačkali Saraceni, zatim 1199. grof Molisea Markvald Annweiler, a nakon njega su je 1223. popalili vojnici Fridrika II, cara Svetog Rimskog Carstva. Nakon što se oslobodio feudalnog jarma 1519. za vladavine Karla V, grad je postao dio Napuljskog Kraljevstva. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, dana 10. septembra 1943. grad (zapravo njegove mostove) bombardirali su američki avioni B-17 (tzv. leteće tvrđave) i porušili puno zgrada, a pritom je poginulo i puno civila.

Znamenitosti
------------

Centar grada
Najveća znamenitost Isernije je Rimski most. Također je značajna i katedrala San Pietro (temeljno rekonstruirana nakon potresa 1805) i fontana Fraterna. Jedna od atrakcija je i lokalni muzej sa puno samnitskih artefakata.

Privreda
--------

Isernia je trgovački i transportni centar okolnog poljoprivrednog kraja. U gradu se proizvode prehrambeni proizvodi, tekstil i čipka.

Gradovi prijatelji
------------------

* Tunis Douz

Izvori
------

1. 1 2  „*ITALY: Molise*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 21. 5. 2013.
2. 1 2 3 4  „*Isernia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 5. 2013.

Vanjske veze
------------

***Isernia*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada Arhivirano 2013-05-28 na Wayback Machine-u ()
* *Isernia* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 143053082
* LCCN: n79046629
* GND: 4027735-5
* NKC: ge1007713

 |
**La Spezia** nekadašnja **Spezia** je glavni grad istoimene talijanske provincije La Spezia u regiji - Ligurija od 92 659 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

*La Spezia* leži na sjeveru Italije, u dnu istoimenog zaljevu Zaljeva, 100 km jugoistočno od Genove.
*La Spezia* je glavna baza Talijanske mornarice pa se u luci nalazi veliki arsenal, za prihvat i servisiranje ratnih brodova.

Historija
---------

Corso Cavour
Grad je osnovan još za rimskih vremena, ali se o njegoj egzistenciji iz tih vremena malo zna. Isto tako se malo zna o *Speziji* sve do 1276. kad ju je prodala porodica lokalnih feudalaca *Fieschi* - Republici Genovi
Za vladavine napoleonskog Prvog Francuskog Carstva, *Spezija* je bila jedna od njenih promorskih prefektura, a nakon toga dio Kneževine Genova u sklopu Kraljevine Sardinija.

Nakon premještanja ratne luke iz Genove u *Spezijiu* 1857. grad je postao sjedište štaba mornarice. Kako mu je porastao značaj - 1923. proglašen je provincijskim glavnim gradom.

Za vrijeme Drugog svjetskog rata grad i luka su višekratno bombardiranni od strane savezničke avijacije.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost *Spezije* je srednjovijekovni zamak i stara katedrala iz 15. vijeka, temeljno obnovljena nakon 1945.

Atrakcija je i njezin arsenal, sa pomorskim muzejem podignut od 1861. - 1869. koji je također stradao za Drugog svjetskog rata pa je obnovljen nakon - 1945.

U lokalnom arheološkom muzeju čuvaju se brojni prahistorijski - menhiri pronađeni kod obližnjeg antičkog grada Lunija.

Privreda i transport
--------------------

*La Spezia* je pored toga da je važna ratna i trgovačka luka i snažan industrijski centar, sa velikim brodogradilištem, rafinerijom nafte, željezarama i pogonima strojarske industrije.

Preko luke se pretovaruju velike količine nafte, ugljena i prirodnog plina iz Libije.

Pored svega toga *La Spezia* je i popularna turistička destinacija.

Gradovi prijatelji
------------------

* Francuska, Toulon
* Njemačka, Bayreuth

Panorama gradaPanorama grada

Izvori
------

1. 1 2  „*ITALY: Liguria*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 07. 07. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*La Spezia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 07. 07. 2013.

Vanjske veze
------------

***La Spezia*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada ()
* *La Spezia* na portalu Encyclopædia Britannica ()
**Gradisca d'Isonzo** (furlanski: *Gardiscja* ili *Gardiscje*, slovenski: *Gradišče ob Soči*) je grad i komuna od 6623 stanovnika u Sjevernoj Italiji.

Geografija
----------

Gradisca d'Isonzo leži na desnoj obali rijeke Soče, pored granice sa Slovenijom.

Historija
---------

Njeno talijansko ime *Gradisca* jasno ukazuje na staroslavensko ime naselja (*grad*), budući da su tako stari Slaveni zvali svako utvrđeno mjesto. Prvi put se spominje u ranom srednjem vijeku odnosno 1176. godine, a značenje je dobila za
Mletačke Republike 1473. kada su oni tu napravili utvrdu koja ih je trebala štititi od osmanskih prodora. Car Maksimilijan I. zauzeo je Gradiscu 1511. i od tada je stalno u habsburgškim rukama, iako su je Venecijanci u više navrata htjeli ponovno zauzeti. Najveći napor poduzeli su za Uskočkog rata (1615–1617) kada je utvrda Gradisca bila meta njihovih napada, ali im zauzimanje nije uspjelo.

Od 1647. je sjedište grofova Eggenberg koji su njome vladali kao svojim feudalnim lenom sve do 1717. kad je grofovija ukinuta. Sve do 1754. godine, kada je postala dio Goriške grofovije, razvijala se kao samostalna komuna. U tom periodu bila je trgovački centar poljoprivrednog kraja, čak je i kovala vlastiti novac i razvila se kao manufakturni centar za tekstil. Za napoleonskih ratova zauzeli su je Francuzi, ali je za Bečkog kongresa 1815. vraćena Austriji. Nakon Prvog svjetskog rata postala je dio Kraljevine Italije.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost Gradisce je njena utvrda koju su podignuli Venecijanci u 15. vijeku, na temeljima starije utvrde iz 12. vijeka koja je kasnije u više navrata obnavljana i dograđivana.

Gradovi prijatelji
------------------

* Hrvatska Kastav
* Mađarska Ibrány

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Gradisca d'Isonzo*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 3. 1. 2014.

Vanjske veze
------------

***Gradisca d'Isonzo*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada ()
* Gradisca d'Isonzo na portalu Treccani ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 244037807
* BNF: cb11999084r (podaci)
* NKC: ge758856

 |
**Marghera** (također je poznata kao *Marghera Venezia*) je grad u Venetu, u sjevernoj Italiji, i jedan od kvartova (*frazione*) grada Venecije. Marghera je industrijska zona Venecije, znana je i po imenu **Porto Marghera Venezia** ili **Porto Marghera**. Ima otprilike 28.622 stanovnika.

Historija
---------

Prije izgradnje luke i stambenih četvrti, područje Marghere je bio močvarni teren znan kao **Botteniga**. Ime *Marghera* ili još starije *Malghera* se odnosilo na malo selo smješteno oko dva kilometra od današnjega grada. To naselje sastojalo se od nekoliko kuća, crkve i nekoliko skladišta koja su služila za carinsku robu koja je dolazila u Veneciju kanalom Salso (koji je izgrađen još 1361 i povezivao je Mestre s lagunom). Godine 1805. naselje je raseljeno zbog izgradnje obrambene utvrde Forte Marghera (i danas postoji), a po utvrdi je današnje naselje dobilo ime.

Krajem 19. vijeka Venecija se više nije bila u stanju nositi s drugim lučkim gradovima na Mediteranu zbog svoje male luke i nedostatka prostora za gradnju industrijskih pogona. Problem je riješen zahvaljujući projektu kapetana Luciana Petita koji se sjetio prostora Bottenige, tako je 1917. jedna četvrtina teritorija tadašnjeg grada Mestra bila eksproprirana (oduzeta) i data novosnovanom Društvu za Venecijansku industrijski luku (*Società Porto Industriale di Venezia*). Luka se ispočetka zvala *Porto di Mestre*, kako je rasla ona tako je raslo i naselje. Uskoro su se u Margheri počele graditi i stambene zgrade za radnike velikih tvornica koje su se izgradile u naselju.

Tokom Drugog svjetskog rata luka je postala meta žestokih savezničkih bombardiranja, tako da je aktivnost luke bila potpuno blokirana. Nakon rata, industrijski pogoni u Margheri bili su same ruševine, ali je već na početku 1950-ih Porto Marghera, ponovo jedan od najživljih industrijskih središta u zemlji.

Privreda
--------

Pored luke koja je najznačajniji gospodarski subjekt u Margheri je jedan od najstarijih i najvećih industrijskih pogona brodogradilište *Cantiere Navale Ernesto Breda di Marghera*, izgrađeno nakon Prvog svjetskog rata. U gradu djeluje i velika tvornica umjetnih gnojiva *EniChem Agricoltura S.p.A.*

Izvori
------

1. ↑  Fonte: Comune di Venezia - aggiornamento popolazione al 08 agosto 2009  Arhivirano 2009-04-06 na Wayback Machine-u.

Vajske veze
-----------

***Marghera*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice Marghere Arhivirano 2010-02-13 na Wayback Machine-u ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 157094121
* LCCN: n79072698
* GND: 4277800-1
* SUDOC: 147197422
* BNF: cb120708034 (podaci)

 |
**Latisana** (furlanski: *Tisane*, lokalni furlanski: *Tisana*) je grad na rijeci Tagliamento u regiji Furlanija-Julijska krajina u Sjevernoj Italiji.

Historija
---------

Latisana je vjerojatno za rimskih vremena bila samo odmorište na Via Annii koja je povezivala Concordiu Sagittariu i Akvileju.

Karta Latisane iz 1746
Latisana je prvi put spomenuta u historijskim zapisima 1072. godine. Tokom 12. i 13. vijeka, za vrijeme vladavine goričkih grofova, postala je značajna riječna luka na rijeci Tagliamento za trgovinu, osobito solju. Luka u Latisani spomuta je prvi put u službenom dokumentu iz 27. oktobra 1226. godine. U tom dokumentu gorički grof Mainardo il Vecchio prepustio je prava i prihode od luke u Latisani patrijarhu Akvileje Bertoldu. Već od 12. vijeka imala je status autonomne komune, od 1420. postala je dio Mletačke Republike.

Trgovina solju zamrla je pred kraj postojanja Mletačke Republike, a 1797. postala je dio Austrijskog Carstva nakon potpisivanja Mira u Campo Formiju. Od 1814. bila je u sastavu habsburgške marionetske tvorevine Kraljevstvo Lombardija-Venecija. Nakon tog je 1866. ušla u novoosnovanu Kraljevinu Italiju. Tokom ratova vođenih u 20. vijeku Latisana je pretrpila velika oštećenja, naročito za savezničkog bombardiranja 19. maja 1944. kada je totalno porušen historijski dio grada. Grad je teško nastradao i za velikih poplava Tagliamenta 1965. i 1966. godine.

Znamenitosti
------------

Gradska katedrala (Duomo) kompletno je obnovljena je u 18. vijeku u neoklasicističkom stilu, na mjestu starije bazilike iz 1504 godine. U njoj je vrijedna oltarna slika Paola Veronesea *Krštenje Isusovo* (1567) i drveno raspelo (1566), rad kipara iz Faenze Andrea Fosca. U crkvi je vrijedan pažnje i prvi lijevi bočni oltar rad sa slikom *Sveta obitelj sa svecima* (1568) udineškog slikara Giovani Battista Grassija.

Izvori
------

1. ↑  Comune di Latisana - Statuto.
2. ↑  Statistiche demografiche ISTAT, Comune: Latisana 31 Dicembre 2009
3. ↑  Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana Arhivirano 2011-12-22 na Wayback Machine-u.

Vanjske veze
------------

***Latisana*** na Wikimedijinoj ostavi

* Portal Latisane Arhivirano 2011-02-01 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 145490419

 |
**Novara** (latinski: *Novaria*) je grad od 101.952 stanovnika u Italiji, glavni grad Novarske provincije u Pijemontu.

Geografija
----------

Novara se prostire duž obala rijeke Agogne u Padskoj nizini, 50 km zapadno od Milana i 96 km istočno od regionalnog centra Torina.

Historija
---------

Bazilika San Gaudenzio
Novara je grad nastao na temeljima rimske kolonije Novarije koju je osnovao Julije Cezar. Novaria je za provale barbarskih naroda razorena u 5. vijeku. Pored njenih ruševina izniklo je novo naselje u 5. vijeku, koje je 1110. zapalio Heinrich V, car Svetog Rimskog Carstva. Nakon što je obnovljena, Novara se 1110. pridružila Lombardskoj lizi protiv Fridrika Barbarosse. Vremenom je podpala pod vlast Milana i ostala pod njim sve do 1714. kad su njom zavladali austrijski Habsburgzi, a nakon tog 1738. savojska dinastija.

Kod Novare su se odigrale dvije velike bitke 1821. i 1849. godine, u kojima je Austrijsko Carstvo porazilo snage Kraljevina Pijemont-Sardinije. U drugoj, poznatoj bitci iz 1849. godine, feldmaršal Josef Radetzky je toliko teško porazio Pijemonteze koje je vodio sam kralj Carlo Alberto, da je nakon tog morao abdicirati.

Znamenitosti
------------

Piazza Gramsci
Iako još i danas ima tragova rimskih bedema, najveća znamenitost Novare je njezina neoklasicistička katedrala izgrađena između 1863. i 1869. uz koju stoji stari baptisterij. Atrakcija je i bazilika San Gaudenzio, temeljno rekonstruirana između 1577. i 1659. godine, s kupolom visokom 121 metara, te ostatci srednjevijekovne utvrde dinastije Sforza. Novara ima gradski muzej i galeriju slika.

Privreda
--------

Novara je i značajni industrijski centar, s predionicama pamuka i svile te tvornicama kemijskih i prehrambenih artikala. Novara je poznata i kao izdavački centar (Kartografski i geografski institut Agostini) pa ima i dosta štamparija. Novara je također trgovački centar poljoprivrednog kraja poznatog po proizvodnji riže.

Gradovi prijatelji
------------------

* Francuska Chalon-sur-Saône
* Njemačka Koblenz
* Bugarska Haskovo

Izvori
------

1. ↑  „*ITALY: Piemonte*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 22. 5. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Novara*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22. 5. 2013.

Vanjske veze
------------

***Novara*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada ()
* *Novara* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 166427548
* LCCN: n79021854
* GND: 4117934-1
* NKC: ge572424

 |
**Lignano Sabbiadoro** (furlanski: *Lignan*) je kupališni grad na obali Jadranskog mora u regiji Furlanija-Julijska krajina u Sjevernoj Italiji. Do 1959. Lignano je bio dio općine (comune) Latisana, nakon čega je samostalan grad i općina.

Geografija i klima
------------------

Lignano leži na zelenom poluotoku udaljenom šesdesetak km od Udina, na polovici puta (90 km) između Venecije i Trsta. Lignano Sabbiadoro se nalazi između Lagune Marano, lijeve obale rijeke Tagliamento i Jadranskog mora.

Historija
---------

Lignano je počeo nicati početkom 20. vijeka kao mjesto u kojem je izgrađeno nekoliko turističkih objekata do kojih se moglo doći samo morem. Godine 1926. izgrađena je cesta do Latisane. Prvi stalni stanovnici naselili su se tek 1931. godine, nakon isušivanja obližnjih močvara. Pridjev *Sabbiadoro* ("zlatni pjesak") dodat je imenu grada 1935. zbog reklamnih razloga.

Ulica Pineta u Lignanu
Za vrijeme Drugog svjetskog rata u završnim operacijama, Treći Reich je u maju 1945. evakuirao dio svojih jedinica i vojnog osoblja iz Istre i Trsta pred nadirućim jedinicama Jugoslavenske armije, tako da je se na ušću Tagliamenta našlo 26 brodova sa 6000 dobro naouružanih vojnika. To je ozbiljno zabrinulo 21. bataljon novozelandske vojske koji je upravo oslobodio taj kraj, jer ih je bilo samo 300. Međutim, demoralizirani Nijemci predali su se 4. maja 1945. godine.

Privreda
--------

Lignano se nakon Drugog svjetskog rata naglo razvio kao ljetovališno mjesto s puno turističkih objekata i kuća za odmor. Pješčana plaža u Lignanu duga je 8 km i podjeljena na tri dijela: *Sabbiadoro*, *Pineta* i *Riviera* uz koju ima puno ugostiteljskih i objekata za zabavu turista. Lingano ima marinu koja je izrasla u jednu od najopremljenijih i najvećih u Evropi, sa 5000 vezova i 8 dokova. Broj turista koji ljetuju u Linganu je vrlo visok, na godinu ga posjeti oko 4,000.000 turista brojnih nacionalnosti. Početkom 21. vijeka, Lignano je nastupao zajednički sa Gradom i Akvilejom kao turistički konzorcij Donje Furlanije koji je trebao potaknuti razvoj privrede.

Gradovi prijatelji
------------------

* Sjedinjene Američke Države Ketchum

Izvori
------

1. ↑  „Statistiche demografiche ISTAT, Comune: Lignano Sabbiadoro 31 Dicembre 2009". Arhivirano iz originala na datum 2016-04-15. Pristupljeno 2011-03-16.
2. ↑  „Toponomastica: denominazioni ufficiali in lingua friulana". Arhivirano iz originala na datum 2011-12-22. Pristupljeno 2011-03-16.

Vanjske veze
------------

***Lignano Sabbiadoro*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice komune Lignano Arhivirano 2011-02-03 na Wayback Machine-u ()
* Službeni turističko mjesto Lignano Sabbiadoro
* Historical portal of Lignano Sabbiadoro

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 242734004
* NKC: xx0121319

 |
**Massa** je glavni grad talijanske provincije Masse-Carrare u regiji Toskani. Grad ima 68.856 stanovnika.

Geografija
----------

Massa se prostire po dolini Frigida i duž obronaka Apuanskih Alpi, sve do obala Ligurskog mora. Grad je udaljen oko 8 km jugoistočno od Carrare i oko 124 km sjeverozapadno od regionalnog centra Firenze.

Historija
---------

Rocca Malaspina, zamak dinastije Malaspine
Massa se prvi put spominje u 9. vijeku, kao naselje pod vlašću biskupa iz Lunija. Tokom slijedećih vijekova prelazila je iz ruke u ruku, da bi od 1421. njom zavladala feudalna dinastija Malaspina. Oni su je 1568. pretvorili u prijestolnicu svog Vojvodstvo Massa-Carrara.

Znamenitosti
------------

Piazza Mercurio
Najveća znamenitost Masse je Rocca Malaspina, zamak dinastije Malaspina podignut od 15. do 16. vijeka, koji dominira nad gradom. Uz to je značajna katedrala Santi Pietro e Francesco, izgrađena u 15. vijeku, te Kneževa palača iz 17. vijeka.

Privreda
--------

Massa je uz Carraru svjetski poznata po najkvalitetnijem mramoru, koji se i danas eksploatira u brdima iznad grada, pa je obrada mramora i danas najvažnija za ekonomiju grada. Pored tog je Massa poznata i po tvornicama uredskog namještaja.

Gradovi prijatelji
------------------

* Njemačka Bad Kissingen
* Francuska Vernon
* Poljska Nowy Sącz

Izvori
------

1. ↑  „*ITALY: Toscana*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 5. 5. 2013.
2. 1 2 3 4 5  „*Massa*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 5. 5. 2013.

Vanjske veze
------------

***Massa*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada Arhivirano 2009-08-23 na Wayback Machine-u ()
* *Massa* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* GND: 4037857-3
* NKC: ge671386

 |
Saborna crkva u Beogradu
**Saborna crkva u Beogradu**, u ulici kneza Sime Markovića, podignuta je na temeljima stare crkve, koja se pominje u vrijeme austrijske vladavine Beogradom od 1717. do 1739. godine. Stara crkva, koja je bila izgrađena od kamena, s velikim kubetom, bez krsta, bila je toliko uništena poslije predaje Beograda 1739. godine, da je 1763. godine morala biti srušena. Na njenom mjestu sagrađena je nova crkva od drveta, koju je 1795. godine zamijenila crkva od čvrstog materijala ali bez zvonika. Zvono je prvi put zazvonilo u Beogradu pod Turskom, 16. februara 1830. godine, a donijeto je iz sremskog sela Jakova.

Današnja Saborna crkva je građena nepunih devet godina, od 28. aprila 1837. godine do 8. novembra 1845. godine ponalogu kneza Miloša Obrenovića. Posvećena je arhanđelu Mihajlu, krsnoj slavi kneza Miloša, koji je crkvu dao zidati kao svoju zadužbinu. Crkvu je projektovao Franc Janke po ugledu na srpsku crkvu u Sremskim Karlovcima, u stilu klasicizma sa elementima kasnog baroka. Idejno rješenje dao je baron Kordon, a crkvu su sagradili pančevački i zemunski majstori.

Unutrašnjost hrama je bogato ukrašena. Duborezni pozlaćeni ikonostas izradio je vajar Dimitrije Petrović, a ikone na ikonostasu, pevnicama, tronovima i predikaonici, kao i kompozicije na zidovima i svodovima, naslikao je Dimitrije Avramović, jedan od najistaknutijih srpskih slikara 19. veka.
Posebnu vrednost predstavlja crkvena riznica. U crkvi se nalaze mošti svetog cara Uroša i svetog despota Stefana Štiljanovića, kao i grobnice crkvenih poglavara i srpskih vladara iz dinastije Obrenović (Miloša, Mihaila i Milana). Ispred glavnog portala, sahranjena su dva velikana srpske kulture: Dositej Obradović i Vuk Stefanović Karadžić.

Vanjski linkovi
---------------

* Zvanična prezentacija

***Saborna crkva u Beogradu*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
 Saborni hramovi Srpske pravoslavne crkve |
| --- |
| Podignuti u 18. veku | **Temišvar** (1745—1748)  •  **Sremski Karlovci** (1758—1762)  •  **Sentandreja** (1756—1763)  •  **Pakrac** (1743—1768)  •  **Vršac** (1728—1785)  •  **Dalj** (1799) |  |
| Podignuti u 19. veku | **Karlovac** (1785—1803, 2001—2007)  •  **Požarevac** (1819—1823)  •  **Šibenik** (1810—1827)  •  **Šabac** (1826—1831)  •  **Zaječar** (1834)  •  **Kraljevo** (1824—1839)  •  **Beograd** (1837—1845)  •  **Novi Sad** (1851)  •  **Vranje** (1858—1860)  •  **Zagreb** (1866)  •  **Niš** (1856—1872)  •  **Mostar** (1863—1873)  •  **Sarajevo** (1859—1874)  •  **Nikšić** (1875—1880)  •  **Kragujevac** (1869—1884)  •  **Prizren** (1856—1887)  •  **Bosanski Petrovac** (1890) |
| Podignuti u 20. veku | **Kruševac** (1885—1904)  •  **Banja Luka** (1925—1929, 1993—2004)  •  **Nova Gračanica** (1977—1984)  •  **Podgorica** (1993-1999)  •  **Toronto** (1986—2000) |
| Podignuti u 21. veku | **Valjevo** (1992—)  •  **Zvornik** (2011—) |
**Vukoslav Hrvatinić**, knez (?, prije 1299 – ?, prije 16. aprila 1343), bio je sin Hrvatina Stjepanića, srednjovjekovnog vlastelina, kneza ključkog, u oblasti Donjih Kraja, banovina Bosna.

Iako se njegovo ime ne navodi u poveljama koje su izdate njegovom ocu 1299, 1301, 1304. i 1305, njihov se sadržaj odnosi i na njega, a s braćom je obuhvaćen u spomenu Hrvatinovih sinova 

> dictis Hrivatino, filiis et fratribus eius...
> 
> 

Po prvi put, u pisanim tragovima, Vukoslav se pominje 1315. i naziva knezom. Tada je u Sanici u župi Sani izmirio nekog Vuka Obradova s njegovim plemenom. Nakon toga ne spominje se do 1325. kada je u Ključu darovao slobodu Jurjevom nezakonitu sinu Hraniču. Zbog njegovog napuštanja podaničkih veza sa hrvatskim velikašima ban Stjepan II Kotromanić zajamčio mu je između 1326. i 1329. godine slobodu i dao mu, odnosno priznao posjedovanje naslijeđenih župa Banice i Vrbanje sa njihovim gradovima Ključem i Kotorom kao nagradu za vjernu službu:

> ...ere ostavi hr’vat’skoga g(ospo)d(i)na i Bap’šiće...
> 
> 

 Uskoro zatim ban je izdao još jednu povelju identičnog darovateljskog sadržaja za koju Lajoš Thaloči drži da svečanije ponavlja darivanje prethodne darovnice. Za razliku od prve povelje, u kojoj se poimenice navode svjedoci, u drugoj se darivanje ponavlja pred najvišim predstavnicima Crkve bosanske i bosanskim velikašima

> prid vsom Crkvom i prid vsom Bosnom...
> 
> 

 U slučaju Vukoslavove nevjere ban ga ne može zasužnjiti, nego mu jamči mogućnost da se opravda pred *dobrim mužjem*. Povelja je Pored toga, navodi se da u hiži gosta Radoslava u Moištri i prvi je poznati dokument u kojem se pojavljuje institucijski izgrađena Crkva bosanska kao garant donacijskih prava nekoga bosanskog velikaša.

Vukoslav se ponovo spominje u nedatiranoj povelji koju su izdali banica majka Elizabeta i njen sin ban Stjepan II Kotromanić – njegovom bratu Vukcu (povelja vjerovatno datira nakon 1329, jer se u njoj – uz bana – spominje i njegova neimenovana žena). U povelji se izriče pohvala načinu na koji su već bila zajamčena njegova prava. U istom smislu Vukoslav se spominje i u povelji kneza Vladislava, žene mu Jelene i sinova, bana Tvrtka i kneza Vuka, vjerovatno iz 1353-1354, kada je Vukoslav pouzdano već bio oko jednu deceniju mrtav.

Njegovi sinovi bili su Vlatko, Vuk i Pavle Vukoslavić Hrvatinić. Žena Jelena, kći krbavskog kneza Kurjaka, stupila je 16. aprila 1343. u samostan u Šibeniku, a 1350. bila članica samostana sv. Nikole u Zadru.

Vidi još
--------

* Donji Kraji
* Stjepan II Kotromanić
* Babonići
**Anna Regina** je grad od 11,133 stanovnika. na sjeveru Gvajane u Regiji Pomeroon-Supenaam u kojoj je administrativni centar.

Karakteristike
--------------

Prostire se duž obale atlantskog oceana, 25 km sjeverozapadno od ušća rijeke Essequibo.
Iako do glavnog grada Georgetowna ima samo 60 km zračne linije, do njega je jedino moguće doći samo brodom ili avionom, jer preko ušća nema mosta.

Historija
---------

Nukleus današnjeg grada bilo je naselje nizozemskih plantažera, koje je krajem 18. vijeka dobilo ime po kćerima jednog od plantažera koje su se po lokalnoj legendi utopile.

Sve do 1970. bio je selo, tad je zakonom proglašen gradom.

Poznat je spomeniku iz 1988. koji je podignut u spomen na mulata *Damona* koji je obješen 1834. pod optužbom da je poticao na pobunu protiv plantažera *Charlesa Beana*, koji je pobio 60 svinja svojih slugu (dojučerašnjih robova) jer mu uništavaju šećernu trsku. Damon se žalio da će zbog tog mnogi ostati gladni, ali to za sud nije bio dovoljan razlog da ga ne osudi.

Privreda
--------

Anna Regina je danas administrativno-trgovački centar stočarsko - ratarskog kraja.
Grad sa tržnicom, srednjom školom i bolnicom.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Anna Regina*" (engleski). Tourist Link. Pristupljeno 13.12.2023.
2. 1 2 3  „*Anna Regina Town in Pomeroon-Supenaam*" (engleski). City Population. Pristupljeno 13.12.2023.
3. ↑  „*Anna Regina Guyana*" (engleski). Stabroek News. Pristupljeno 13.12.2023.
4. ↑  „*Damon Monument*" (engleski). National Trust Guyana. Pristupljeno 13.12.2023.

Vanjske veze
------------

***Anna Regina*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Anna Regina Guyana* ()
**La Maddalena** je talijanski gradić i jedina komuna Maddalenskog arhipelaga u Sassarijskoj provinciji na Sardiniji. Grad je 2010. imao 11.899 stanovnika.

Geografija
----------

La Maddalena leži na istoimenom otoku La Maddaleni u tjesnacu Bonifacio između Sardinije i Korzike. Udaljena je 2 km od sjeverne obale Sardinije. Između La Maddalene i otoka Caprere izgrađen je nasip s mostom koji olakšava promet između dva najveća otoka. Do još jedinog naseljenog otoka (puno manjeg) Santo Stefana ima oko 300 m.

Historija
---------

Crkva Santa Maria Maddalena
Trgovačka ulica u La Maddaleni
Za rimskih vremena otok se zvao *Ilva*, *Fussa* i *Bucina*, a za srednjeg vijeka *Bicinara*. U 16. vijeku ustalilo se ime *Santa Maria Magdalena* iz kojeg je kraćenjem došlo do današnjeg imena La Maddalena. Nakon propasti Zapadnog Rimskog carstva stanovnici su potpuno napustli arhipelag. Na La Maddalenu su se ponovno naselili benediktinci u 12. vijeku i osnovali malo redovničko naselje. Osmanlije su u iznenadnom napadu 1584. uništili sve samostane, pa je arhipelag ponovno opustio. Uvidjevši njegovu veliku stratešku važnost za kontrolu plovidbe u tjesnacu Bonifacio, Kraljevina Pijemont-Sardinija okupirala je 1767. La Maddalenu i od tada je naselje počelo rasti oko vojne utvrde.

La Maddalena je imala veliku stratešku važnost za Napoleonskih ratova, a sam Napoleon Bonaparte bio je u ekspediciji koja je pokušala zauzeti grad i bezuspješno ga bombardirala 1793. godine. Između 1803. i 1805. u La Maddaleni je svoj štab imao Horatio Nelson, britanski admiral koji je koristio lokalnu luku za svoje brodove. Talijanska kraljevska ratna mornarica izgradila je 1887. pomorsku bazu na La Maddaleni. Luka je i za Drugog svjetskog rata bila značajna baza talijanske ratne mornarice, sve dok je saveznici nisu bombardiranjem učinili neupotrebljivom. Nakon rata, koristila ju je 6. flota Američke ratne mornarice, kao bazu za opskrbu nuklearnih podmornica.

Privreda
--------

Ribarstvo je uz turizam glavna privredna aktivnost stanovnika La Maddalene.

Gradovi prijatelji
------------------

* Francuska Ajaccio

Izvori
------

1. ↑  „*Popolazione residente al 31 dicembre 2010.*" (talijanski). Dato Istat. Pristupljeno 26. 5. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Maddalena Island*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 28. 5. 2013.

Vanjske veze
------------

***La Maddalena (komuna)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice komune Arhivirano 2013-05-24 na Wayback Machine-u ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 247255728
* NKC: ge1173605

 |
**Monrupino** (slovenski: *Repentabor*) je najmanja općina (comune) od 880 stanovnika u autonomnoj regiji Furlanija-Julijska krajina u Sjevernoj Italiji.

Geografija
----------

Teritorij općine se nalazi 3 kilometra od središta Trsta u kraškim brdima iznad grada Trsta, uz granicu sa Slovenijom. Općina Monrupino graniči sa talijanskim općinama Sgoniko (Zgonik) i Trst (Trieste) te sa slovenskom općinom Sežana.

Pozicija općine Monrupino na karti bivše Tršćanske provincije
Na teritoriju općine nalazi se dva granična prijelaza prema Sloveniji: *Monrupino (Repentabor) – Fernetti (Fernetiči)*, svojevremeno jedan od najprometnijih u Evropi, te *Voglje – Repentabor (Monrupino)*.

Stanovništvo
------------

U općini živi većinom slovensko stanovništvo (77,3%) i manjina Talijana (22,7%), prema popisu iz 1971. godine.

Naselja
-------

* Fernetti (*Fernetiči*)
* Col (*Zolla*)
* Repen (*Rupingrande*)

Od 2003. i donošenja novog statuta općine, uklonjeni su talijanizirani natpisi *Rupingrande* i *Zolla* u selima Repen i Cola, i sad se službeno koriste samo slovenski natpisi.

Općina Monrupino je tradicionalno bila naklonjena ljevici, tokom 1950-ih i 1960-ih bila je dio "crvenog pojasa" oko Trsta, u kojem su tradicionalno na izborima pobjeđivali komunisti. Na prvim posljeratnim izborima u junu 1949. u tadašnjem Slobodnom Teritoriju Trsta komunisti su dobili 97% glasova.

Izvori
------

1. 1 2  Statistiche demografiche ISTAT, Comune: Trieste 31 Dicembre 2009
2. ↑  Franco Cucchi, Santo Gerdol et al.: *Der Naturstein aus dem Triester Karst*. Camera di Commercio Industria Artigianato e Agricoltura, Trieste 1989, S. 17-18
3. ↑  Statute of the Monrupino-Repentabor municipality ()()
4. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2012-03-15. Pristupljeno 2011-03-08.

Vanjske veze
------------

***Monrupino*** na Wikimedijinoj ostavi

* Repentabor-Monrupino[*mrtav link*] ()()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 168229846
* GND: 7644915-4

 |
**Lecce** (grčki: Ἀλήσιον, latinski: *Lupiae*) je grad u Italiji, glavni grad istoimene provincije Lecce u Apuliji. Grad je 2012. imao 89.598 stanovnika.

Geografija
----------

Lecce leži na samoj peti Italije, na poluotoku Salentu (istočnom kraku Apeninskog poluotoka), u brdima unutrašnjosti. Lecce je udaljen 158 km jugoistočno od regionalnog centra Barija, 10 km od Jadranskog, a 28 km od Jonskog mora.

Historija
---------

Rimski amfiteatar
Lecce je najvjerojatnije izrastao na mjestu starorimskog grada *Lupiae*. Nakon propasti Zapadnog Rimskog Carstva, gradom su vladali Bizantinci, Langobardi i Saraceni. Grad je postao sjedište dijaceze u 6. vijeku. Polovicom 11. vijeka Lecce su zauzeli Normani i tu osnovali kneževinu. Od 1463. gradom vladaju aragonski kraljevi Napuljskog Kraljevstva, koji su ga utvrdili.

Znamenitosti
------------

Rimski amfiteatar i kripta iz 4. vijeka su najvredniji antički spomenici grada. Lecce je tokom 16. i 17. vijeka bio prosperitetni grad, pa je u tom razdoblju podignuto puno objekata u tzv. apulijskom baroku, od domaćeg kamena *pietra leccese* lakog za obradu, svijetlo žućkaste boje. Od njega je izvedena fasada katedrale Santa Croce i crkve SS. Niccolo e Cataldo u baroknom stilu. U istom stilu podignute su i biskupska palača, sjemenište i Palazzo della Prefettura u kojej je danas smješten provincijski muzej.

Privreda
--------

Lecce je centar poljoprivrednog kraja, pa je i njegova industrija vezana uz to. Grad ima mlinove, vinarije, mlinice za maslinovo ulje i tvornicu konzervirane hrane. Proizvode se i keramika, staklo i figure od kaširanog papira.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Španija Murcia
* Severna Makedonija Skopje
* Poljska Ostrów Wielkopolski
* Ujedinjeno Kraljevstvo Bristol
 | * Češka Prag
* Australija Melbourne
* Italija Palermo
 | * Španija Valladolid
* Italija Verona
* Kolumbija Barranquilla
 |

Izvori
------

1. 1 2  „*Italy: Puglia*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 4. 7. 2013.
2. 1 2 3 4  „*Lecce*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 4. 7. 2013.

Vanjske veze
------------

***Lecce*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada ()
* *Lecce* na portalu Encyclopædia Britannica ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 139539651
* LCCN: n79021784
* GND: 4074074-2
* SUDOC: 16542365X
* NKC: ge942026

 |