**Abu al-`Abbās `Abdu'llāh ibn Muhammad as-Saffāh** ili **Abul `Abbas al-Saffah** (arapski: **أبو العباس عبد الله بن محمد السفاح**, *As-Saffah السفّاح* doslovno *Prolivač krvi*), (721 - 754) bio je prvi abasidski kalif, koji je vladao od 750. do smrti 754.

As-Safah je poticao od arapskog plemena Banu Hashim - istog onog iz koga je poticao prorok Muhamed. Jedan od njegovih predaka je bio Muhamedov stric i ashabi Abas ibn Abd al-Mutalib. U vrijeme njegove mladosti su, pak, Kalifatom, odnosno islamskim svijetom, vladali Omejadi, čija je vladavina izazivala sve više nezadovoljstva, pogotovo među šijitima, ali i potakla glasine i proročanstva o *mahdiju*, odnosno velikom spasitelju koji će obnoviti islam u ratu između Dobra i Zla. Godine 747. je As-Safahov brat Imam Ibrahim to iskoristio kako bi podigao veliki ustanak u Horasanu u današnjoj Centralnoj Aziji. Iako je Ibrahim uhvaćen, As-Safah je nastavio borbu. Početkom iste godine je vojska omejadskog kalifa Marvana II, koja je pokušala ugušiti ustanak, razbijena u na Zabu u današnjem Iraku. As-Safah se potom proglasio kalifom i zauzeo prijestolnicu Damask.

Nastojeći konsolidirati svoju vlast, As-Safah je sve preživjele članove omejadskog klana pozvao na gozbu gdje su svi pretučeni na smrt. Jedini preživjeli član bio je Abd al-Rahman I koji je uspio pobjeći u al-Andalus i tamo stvoriti novu omejadsku državu. Time je prvi put došlo do trajne političke podjele islamskog svijeta. As-Safah je, međutim, imao daleko više uspjeha u konsolidaciji svoje vlasti te je pod svoju vlast stavio sve ostale omejadske teritorije. Na samom početku vladavine se uspješno obračunao i sa vanjskom prijetnjom koju je činila kineska dinastija Tang, čiji je prodor na zapad razbijena u odlučujućoj bitci za Talas, koja je, pak, udarila temelje daljoj islamizaciji Centralne Azije. 

As-Safahova pobjeda kod Talasa je imala i druge dalekosežne posljedice, s obzirom da se među kineskim zarobljenicima našao i veliki broj onih upoznatih s tehnologijom proizvodnje papira. As-Safah je iskoristio tako stečeno znanje kako bi podigao prvu tvornicu papira u islamskom svijetu, te tako stvorio materijal daleko pogodniji za širenje znanja i kulture. As-Safah je za vrijeme svoje kratke vladavine bio poznat i po tome što je, za razliku od Omejada, otvorio najviše državne i vojne funkcije ne-Arapima i ne-muslimanima. Šijiti, koji su ga podržavali, bili su međutim razočarani zbog odluke da mjesto kalifa preuzme za sebe umjesto da ga prepusti šijitskom imamu. 

As-Safah je umro od velikih boginja 10. juna 754. Prije toga je za nasljednika odredio svog brata Al-Mansura. 

Njegova kratka vladavina se često navodi kao početak tzv. Zlatnog doba islama.

Izvori
------

1. ↑  (ne istoimeni šijitski imam Muhammad ibn Ali ibn Al Husayn Al Baqir)

Literatura
----------

* Muhammad ibn Jarir al-Tabari, *History* v. 27, "The Abbasid Revolution," transl. John Alden Williams, SUNY, Albany, 1985.

|  |
| --- |
| As-Safah **Abasid****Rođen/a:** 721  **Umro/la:** 754 |
| Sunitske titule |
| Prethodi:**Marwan II** | **Kalif islama**750 – 754 | Slijedi:**Al-Mansur** |

| * p
* r
* u
Abasidski kalifi |
| --- |
| Kalifi Bagdada(749–1258) | as-Saffah • al-Mansur • al-Mahdi • al-Hadi • Harun al-Rashid • al-Amin • al-Ma'mun • *Ibrahim ibn al-Mahdi*[B] • al-Mu'tasim • al-Wathiq • al-Mutawakkil • al-Muntasir • al-Musta'in • al-Mu'tazz • al-Muhtadi • al-Mu'tamid • al-Mu'tadid • al-Muktafi • al-Muqtadir • *Abdullah ibn al-Mu'tazz*[B] • al-Muqtadir • al-Qahir • al-Muqtadir • al-Qahir • ar-Radi • al-Muttaqi • al-Mustakfi • al-Muti • at-Ta'i • al-Qadir • al-Qa'im • al-Muqtadi • al-Mustazhir • al-Mustarshid • al-Rashid • al-Muqtafi • al-Mustanjid • al-Mustadi • al-Nasir • az-Zahir • al-Mustansir • al-Musta'sim • *(Mongolsko osvajanje)* |
| Kalifi Kaira(1261–1517) | al-Mustansir II • al-Hakim I • al-Mustakfi I • al-Wathiq I • al-Hakim II • al-Mu'tadid I • al-Mutawakkil I • al-Musta'sim • al-Mutawakkil I • al-Wathiq II • al-Musta'sim • al-Mutawakkil I • al-Musta'in • al-Mu'tadid II • al-Mustakfi II • al-Qa'im • al-Mustanjid • al-Mutawakkil II • al-Mustamsik • al-Mutawakkil III • al-Mustamsik • al-Mutawakkil III • *(Osmansko osvajanje)* |
| [B] efemerni kalifi priznati samo u gradu Bagdadu |