recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Krestonija
**Krestonija** (ili **Krestonika**, Šablon:Jezik+grc) je bila drevna oblast sjeverno od Migodnije u drevnoj Makedonija. Rijeka Ehidor, koja je prolazila kroz Migdoniju i ulijevala se u Termejski zaljev, imala je izvor u Krestoniji. Nju su djelomično nastanjivali drevni Pelazgi, koji su govorili drukčijim jezikom od (Tračana i Pajonaca), odnosno, kasnije, Grka.

Glavni gradovi Krestonije su bili Kreston i "Gallicum" (rimsko ime). Oblast su, zajedno s Migdonijom, držali Pajonci, a kasnije Tračani. U trenutku kada je perzijski car Kserkso I napao Grčku, Krestonijom je vladao nezavisni trački knez. Do početka peloponeskog rata, Krestoniju je anektirala Makedonija.

Teritorija Krestonije se danas nalazi u suvremenim grčkim prefekturama Kilkis i sjevernom Solunu.

Izvori
------

1. ↑  Herodot, *Historija*, I. 57. (`grc`) (`en`).
2. ↑  Herodot, *Historija*, VIII. 116. (`grc`) (`en`).
3. ↑  Tukidid, *Povijest Peloponeskih ratova*, II. 99. (`grc`) (`en`).

Izvori
------

* Hazlitt, William, *The Classical Gazetteer*, 1851, s. 124: Crestonia (`en`)
* Smith, William, LL. D. Ed. *Dictionary of Greek and Roman Geography*, Walton and Maberly, London, 1854: Crestonia (`en`)

| * p
* r
* u
Oblasti antičke Makedonije |
| --- |
| Dolna Makedonija | Ematija • Pijerija • Botijeja • Amfaksitida • Krestonija • Migdonija • Antemunt • Krusida • Bisaltija | Macedonia |
| Gornja Makedonija | Elimeja • Eordeja • Orestida • Linkestis • Pelagonija • Almopija • Dasaretija • Deriop • Paravaja • Perebija • Timfaja |
| *Macedonia Adjecta* | Edonija • Sintika • Odomantika • Pijerida |
Za filmove inspirirane njenim životom, v. Elvira Madigan (razvrstavanje).
Elvira Madigan
**Elvira Madigan** (4. decembar 1867 - 19. jul 1889) bila je danska cirkuska akrobatkinja, poznata po tragičnim okolnostima u kojima je okončala život, a koje su inspirirale brojna umjetnička djela u 19. i 20. vijeku.

Rođena je kao *Hedevig Antoinette Isabella Eleonore Jensen'* u Flensburgu u tadašnjoj Kraljevini Pruskoj, kao vanbračno dijete danskog konjušara i norveške cirkuske aktrobatkinje. Prezime "Madigan" je dobila po američkom akrobatu Johnu Madiganu sa kojim je kasnije živjela.

Elvira Madigan je i sama započela rad u cirkusu, kao trapezistica i jahačica. Godine 1887. je prilikom turneje u Švedskoj upoznala konjičkog poručnika Bengta Sixtena Sparrea. Oboje su se zaljubili jedno u drugo i, usprkos toga što je Sparre imao ženu i dvoje djece, dvije godine komunicirali preko ljubavnih pisama.

Sparre je konačno u junu 1889. odlučio pobjeći od kuće, te se zajedno sa Madigan našao u Svendborgu u susjednoj Danskoj. Njihov zajednički život je kratko trajao, s obzirom da je Sparreu porodica, skandalizirana njegovim potezom, odbila dati bilo kakvu pomoć. Ostavši bez novaca, Sparre je 18. jula Elviru pozvao na piknik na otok Tåsinge. Dan kasnije su oboje pronađeni mrtvi sa ranama od vatrenog oružja; pretpostavlja se da je Elviru Madigan Sparre ubio iz revolvera prije nego što je izvršio samoubistvo.

Cijeli je slučaj izazvao veliku senzaciju u švedskoj i danskoj javnosti, odnosno usporedbe sa Mayerlinškim incidentom prilikom koga je na sličan način nekoliko mjeseci ranije skončao austrijski princ Rudolf. Sparre i Madigan su sahranjeni zajedno, a njihov grob je postao turistička atrakcija, odnosno mjesto hodočašća za brojne ljubavnike. 

Elvira Madigan je postala predmetom tri filma, od kojih je napoznatija švedska verzija iz 1967. godine. U njoj se kao važan dio soundtracka koristio Mozartov klavirski koncert br. 21 koji je nakon toga stekao popularnost i svojevrsni nadimak "Elvira Madigan".

Vanjske veze
------------

***Elvira Madigan*** na Wikimedijinoj ostavi

* Elvira Madigan's Gravesite
* Elvira Madigan and Sixten Sparre - Love and Tragedy https://elviramadigansixtensparre.wordpress.com/2015/04/11/elvira-madigan-sixten-sparre/ Arhivirano 2017-07-03 na Wayback Machine-u
**Irski ustanak** ili **Irska pobuna 1798.** (engl. ; irski: ) je bio oružani sukob koji se godine 1798. odigrao u Irskoj između pristaša irske nezavisnosti na jednoj, i snaga odanih britanskoj vlasti na drugoj strani. Do njega je došlo u vrijeme kada je Irska bila formalno nezavisna država, ali personalnom unijom i drugim vezama čvrsto vezana uz Kraljevstvo Velike Britanije, te u kojoj su od 17. vijeka vlast imali pripadnici protestantske manjine, odnosno anglikanske elite koja je od svih političkih i drugih prava isključila ne samo katoličku većinu, nego i pripadnike drugih protestantskih denominacija, uključujući prezbiterijance. Među njima su se posljednjim decenijama 18. vijeka počele širiti liberalne ideje, inspirirane američkom i Francuskom revolucijom, te je tako pod vodstvom Wolfea Tonea osnovana republikanska organizacija Ujedinjenih Iraca koja se borila za irsku nezavisnost. Tone i njegovi pristaše su ustanak pokrenuli za vrijeme dugotrajnog rata koji je Britanija vodila sa republikanskom Francuskom; usprkos početnih uspjeha, britanske vlasti su relativno brzo ugušile ustanak, koji je u mnogim dijelovima Irske bio oslabljen odbijanjem Katoličke crkve da ustanicima pruži podršku, čiji su predstavnici ustanike smatrali saveznicima "bezbožnih" francuskih revolucionara. Ustanak je konačno slomljen kada je zarobljen francuski ekspedicijski korpus koji se iskrcao u Irskoj. Nakon njega su britanske vlasti odlučile formalno potvrditi svoj nadzor nad Irskom te su 1800. doneseni Zakoni o Uniji kojim je nezavisna Kraljevina Irska prestala postojati, te je postala dio novog entiteta poznatog kao Ujedinjeno Kraljevstvo Velike Britanije i Irske.

Vidi još
--------

* Vandejski rat

Izvori
------

1. ↑  The 1798 Irish Rebellion (BBC).
2. ↑  Thomas Bartlett, Clemency and Compensation, the treatment of defeated rebels and suffering loyalists after the 1798 rebellion, in Revolution, Counter-Revolution and Union, Ireland in the 1790s, Jim Smyth ed, Cambridge, 2000, p100
3. ↑  Thomas Pakenham, P.392 The Year of Liberty (1969) ISBN 0-586-03709-8
4. ↑  Bartlett, p100

Vanjske veze
------------

***Irski ustanak 1798.*** na Wikimedijinoj ostavi

* National 1798 Centre – Enniscorthy, Co. Wexford
* The 1798 Irish Rebellion – BBC History
* The 1798 Rebellion in County Clare – Clare library
* The 1798 Rebellion – Irish anarchist analysis
* General Joseph Holt of the 1798 Rebellion in Wicklow
* Fugitive Warfare – 1798 in North Kildare
* Map of Dublin 1798
**Fumarola** (od latinskog *fumus* = dim) je pukotina (ventil) na zemljinoj površini iz kojih šište vulkanske pare i plinovi.

Karakteristike
--------------

Magma koja leži relativno blizu površine, je uzročnik vodene pare jer ona zagrijava podzemne vode, koje pod pritiskom pronalaze put da izbiju na površinu. S druge strane plinovi kao ugljični dioksid, sumporni dioksid i sumporovodik se najčešće emitiraju izravno iz magme. Fumarole su često prisutne u blizini aktivnih vulkana za vrijeme razdoblja njihovog relativnog mirovanja između dviju erupcija.

Fumarole su usko povezane s termalnim izvorima i gejzirima. U područjima gdje se razina podzemnih voda diže blizu površine, fumarole mogu postati vruća vrela. Fumarola bogata sumpornim plinovima zove se **solfatara**, a fumarola bogata ugljičnim dioksidom zove **mofeta**.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Fumarole*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 16. 10. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Fumarole* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Ernst Pittschau** (Hamburg-Altona, 5. oktobar 1883 - Zapadni Berlin, 2. jun 1951) bio je njemački glumac. Rodio se kao sin teatarskog glumca Ernsta Pitta, ali je studirao stomatologiju prije nego što se konačno odlučio za glumačku profesiju, debitiravši 1905. u teatru u Koblenzu. Nekoliko godina kasnije je počeo glumiti na filmu, gdje mu je partnerica, između ostalih, bila i Henny Porten. 1920-ih su njegovi angažmani bili sve manji i manji, a 1940-e je proveo u krajnjem siromaštvu. Jedna od njegovih posljednjih uloga, je, međutim, bila i jedna od najpoznatijih. Godine 1948. ga je Roberto Rosselini angažirao za ulogu oca u svom znamenitom ostvarenju *Germania anno zero*.

Izabrana filmografija
---------------------

* *Vengeance Is Mine* (1916)
* *The Picture of Dorian Gray* (1917)
* *The Story of Dida Ibsen* (1918)
* *The Woman in the Dolphin* (1920)
* *Cocain* (1921)
* *Lola Montez, the King's Dancer* (1922)
* *Lucrezia Borgia* (1922)
* *Die fünf Frankfurter* (1922)
* *Die Heimatlosen* (1923)
* *Victoria and Her Hussar* (1931)
* *Johann Strauss* (1931)
* *Germany, Year Zero* (1948)

Vanjske veze
------------

* Ernst Pittschau na IMDb-u (`en`)
**Željka Antunović** (Virovitica, 15. rujna 1955.), hrvatska političarka.

Biografija
----------

Političku karijeru je započela početkom 1990-ih u Socijaldemokratskoj stranci Hrvatske, maloj stranci lijevog centra koja se 1994. godine zajedno sa Strankom demokratskih promjena (bivšim Savez komunista Hrvatske) ujedinila u današnji SDP.

Bila je vijećnica u Skupštini Grada Zagreba (od 1993. do 1995. te od 1997. do 1998.), a saborskom je zastupnicom izabrana u četiri saziva: 1995. 2000. 2003. i 2008. 

Od 2000. do 2003. bila je potpredsjednica Vlade Republike Hrvatske za društvene 
djelatnosti i ljudska prava u kojoj je predsjedavala vladinim Povjerenstvima za ljudska prava i ravnopravnost spolova. Ministricom obrane imenovana je 2002. godine. 

U šestom sazivu Hrvatskog sabora izabrana je za potpredsjednicu Hrvatskog sabora iz redova oporbe.

Bila je članica Predsjedništva Hrvatske socijaldemokratske stranke, prije ujedinjenja te stranke sa SDP-om.

Bila je prva predsjednica Socijaldemokratskog foruma žena SDP-a, od 1995. do 1999.

Od 2000. izabrana za potpredsjednicu Socijaldemokratske partije, a od 2004. je zamjenica predsjednika stranke. 

Nakon smrti predsjednika Ivice Račana se u proljeće 2007. natjecala na izborima za predsjednika SDP, ali je zajedno sa Toninom Piculom eliminirana u prvom krugu, ostavši iza Milana Bandića i Zorana Milanovića, koji je na kraju postao novi predsjednik.

15. ožujka 2008. na sjednici Glavnog odbora stranke podnijela je ostavku na mjesto zamjenice predsjednika SDP-a zbog nezadovoljstva načinom rada predsjednika stranke Zorana Milanovića, a posebice „narušenim zajedništvom unutar stranke" i odnosom SDP-a prema potencijalnim koalicijskim partnerima.

Izvori
------

1. ↑  „Izvješće sa sjednice Glavnog odbora". Arhivirano iz originala na datum 2008-11-03. Pristupljeno 2017-05-07.

***Željka Antunović*** na Wikimedijinoj ostavi
Eris (u sredini) i Dysnomija (lijevo), snimljeni Svemirskim teleskopom Hubble.
**Eris** (simbol: ⯰, punim imenom **136199 Eris** dugo poznat pod nazivom **2003 UB313**) je patuljasta planeta, do sada najveće otkriveno tijelo u Kuiperovom pojasu. 

Iako su ga njegovi otkrivači u početku nazivali desetom planetom u sunčevom sistemu, redefinisanje planeta u augustu 2006. godine od strane Međunarodne astronomske unije svrstalo ga je u patuljaste planete. 

Eris je od Sunca udaljen 97 AJ i ima promjer između 2.400 i 3.000 km, a masa mu je oko 1,66×1022kg (27% veća od Plutonove). Vijest o otkriću objavljena je 29. jula 2005. godine. Vjeruje se da je ovo tijelo sačinjeno od kamena i leda.

Satelit
-------

10. septembra 2005. godine otkriven je Erisov satelit, kasnije nazvan Dysnomia (privremenog naziva S/2005 (2003 UB313) 1).

Vanjske veze
------------

* Vijest o "desetom planetu"
* 

  



---

|  |
| --- |
| **Sunčev sistem** |
|  |
| **Zvijezda**: Sunce

---

**Planete**: Merkur | Venera | Zemlja (Mjesec) | Mars | Jupiter | Saturn | Uran | Neptun

---

**Patuljasta planeta**: Cerera | Pluton | Erida |
| Pojas asteroida | Kajperov pojas | Ortov oblak |

  


***Eris*** na Wikimedijinoj ostavi

1. ↑  JPL/NASA (2015-04-22). „What is a Dwarf Planet?". Jet Propulsion Laboratory. Pristupljeno 2022-01-19.
**Leotihida** (u nekim izvorima **Latihida**) (cca. 545.pne.–469. pne.) bio je vladar Sparte u periodu od 491. pne. do 476. pne. Bio je jedan od komandanata spartanske vojske u grčko-perzijskim ratovima od 490. do 478. pne. Ne smije ga se miješati sa Leotihidom, (navodno nezakonitim) sinom Agisa II.

Leotihioda je rođen u Sparti oko 545. pne. kao jedan od potomak kuće Euripontida. Na vlast je došao uz pomoć svog agijadskog suvladara Kleomena I tako što je zbacio Demarata s euripontidskog prijestolja 491. pne. Iste se godine pridružio drugoj Kleomenovoj ekspediciji na Eginu, gdje je uhvaćeno deset talaca i predano Ateni. Međutim, nakon Kleomenove smrti 488. pne. Leotihida je imao vrlo dobre odnose s Eginom,.

Leotihida je godine 479. pne. došao na čelo grčke flote od 110 brodova koja je osvojila Eginu, Delos, a potom podržavala grčke ustanke na Hiosu i Samosu protiv Perzije. Leotihida je porazio perzijske kopnene i pomorske snage u velikoj bitci kod Mikale u ljeto 479. pne. Godine 476. pne. Leotihida je također vodio pohod na Tesaliju protiv Aleuada, kraljevske porodice koja je surađivala s Perzijancima. Pohod je završio tako što je Leotihida od njega odustao, primivši od Aleuada mito. Kada se vratio u Spartu, suđeno mu je za izdaju, te se morao sklonit u ham Atene Aleje u Tegeji. Osuđen je na izgnanstvo, kuća mu je spaljena, a novi kralj je postao unuk Arhidam II. Leotihida je umro nekoliko godina kasnije u izgnanstvu.

Literatura
----------

* Andrew R. Burn, *Persia and the Greeks: The Defense of the West 456-478 B.C.*, New York, 1962
* Peter Green, *The Year of Salamis 480-479 B.C.*, London, 1970
* Simon Hornblower, *The Greek World, 479-323 B.C.*, 3rd ed. London 2002


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Demarat**  |  **Euripontidski kralj Sparte** cca. 491. pne.– 476. pne. | Slijedi: **Arhidam II**  |
**Janko Jovanović** (pseudonimi *Drenovski* i *Daskal*; 1901-1939) je bio srpski komunista i poručnik u španskom građanskom ratu, streljan tokom Staljinove čistke u Moskvi.

Biografija
----------

Rođen je 1901. godine u Ravnju, kod Bogatića Mačva. U Beogradu je završio Višu pedagošku školu. Po zanimanju je bio učitelj. Aktivni član Komunističke partije Jugoslavije od osnivanja 1919. godine.

1935. godine je kao vođa mačvanskih komunista upućen na školovanje u Moskvu. U Moskvi živi pod imenom **Dušan Drenovskij**. 1936. godine iz SSSR-a je među prvima otišao kao dobrovoljac u Španski građanski rat, da se bori protiv Frankovih falangi. Bio poručnik u jednoj jedinici internacioinalnih brigada.

Nakon likvidacije Milana Gorkića 1937. godine, bio je jedan od konkurenata Brozu za funkciju generalnog sekretara KPJ.

Uhapšen je u Kominterninom hotelu "Luks" 3. novembra 1938. godine, samo nekoliko nedelja pošto se vratio u Moskvu. U trenutku hapšenja radio je kao referent u Kominterni. Istog dana su uhapšeni i španski borci Vladimir Ćopić i Vilim Horvaj. Nakon višemesečnog isleđivanja, oni su odlukom Vojnog kolegijuma Vrhovnog suda SSSR osuđeni na smrt i skupa streljani u Moskvi 19. aprila 1939. godine.

Janko Jovanović je rehabilitovan u SSSR-u 10. juna 1958. godine.

Izvori
------

1. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2014-06-03. Pristupljeno 2014-07-16.
2. ↑
3. 1 2 3 4 5  Podaci o pogubljenju Janka Jovanovića
4. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2014-06-03. Pristupljeno 2014-07-16.
5. ↑
6. ↑  Pavle Gregorić i Dragutin Zdunić, Tito-partija: "Mandat Kominteme očekivali su i Kusovac i Marić, i Petko Miletić, i — s najviše izgleda — Janko Jovanović (Drenovski, Daskal, Emil, Dragović, Janković, kako se sve zvao u Moskvi ili Španjolskoj)"

Vidi još
--------

* Jugosloveni u Španskom građanskom ratu
* KPJ tokom Velike čistke

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **osobi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
*Za ostala značenja, v. Kratovo (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 42° 02′ 41" SGŠ, 22° 05′ 37" IGD

**Kratovo** (makedonski: Кратово) je pitoreskni gradić od 10.288 stanovnika (2006.), sjedište je istoimene makedonske opštine Kratovo.

Leži na zapadnim padinama Оsogovske planine, na nadmorskoj visini od 600 metara.

Ime je dobio jer je izgrađen u krateru ugaslog vulkana, po čijim se stranama amfiteatralno dižu kuće.

Historija
---------

Kratovo 1930. godine
Već od antičkih vremena je središte rudarstva (zlato, bakar, srebro). Za rimske vladavine poznat je pod imenom **Kratiskara**, za vladavine Bizanta, postaje i važan trgovački i obrtnički centar(obrada metala) pod imenom **Koritos** ili Koriton. Već iz tog razdoblja postoje i jake trgovačke veze između Dubrovnika i Kratova. Dubrovčani su imali svoju stalnu koloniju u Kratovu sve do 19. vijeka , kad joj se gubi trag.

Za vladavine srednjo-vjekovne srpske države (13. vijek) u grad se doseljavaju Sasi (germansko pleme) koji obnavljajuje rudnike.

Eksploatacija ruda se nastavlja i pod otomanskom vlašću, sve do velikog Karpoševog ustanka(1689.) protiv otomanske vlasti, i austrijske vojne ofanzive generala Piccolominija. Tada su rudnik i grad oštećeni u borbama (veliki dio rudara uzeo učešća u tom ustanku).

Rudnici su obnovljeni tek početkom 19. vijeka, tada je po austrijskom geologogu i putopiscu Ami Bouéu, koji je posjetio *Kratovo* 1836. grad imao 56.000 stanovnika.

Hotel u centru grada
Prestankom eksploatacije ruda, grad je počeo stagnirati i stanovništvo mu se raselilo.

Kultura
-------

Kratovo je danas živi muzej sa svojom devetnasto-ljetnom arhitekturom, brojnim kamenim mostovima (**Tabačka rijeka**, dijeli gradić na dva dijela) i kulama, kojih je u povijesti bilo 12, a danas ih je ostalo šest.

Vanjske veze
------------

***Kratovo (Makedonija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Kratovo Arhivirano 2004-12-26 na Wayback Machine-u
* Službene stranice općine Kratovo
* Welcome to Kratovo Arhivirano 2008-04-16 na Wayback Machine-u

| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |
Lian Po
**Lian Po** (kineski: ; pinyin: *Lían Pō*, 3. vijek pne.) je bio znameniti kineski vojskovođa iz države Zhao u periodu Zaraćenih država.

Lian Po je prilikom svoje karijere bio u sukobu sa premijerom Lian Yiangruem, ali su se njih dvojica pomirili i postali dobri prijatelji.

Godine 262. pne. je bio zadužen za obranu države Zhao od snaga države Qin kojima je komandirao znameniti vojskovođša Bai Qi. Svjestan da se Bai Qiju ne može suprotstaviti u otvorenoj bitci, Lian Po je svoju vojsku zatvorio u tvrđave i nastojao je Qin poraziti strategijom iscrpljivanja. Međutim, to je potrajalo dvije godine, a u međuvremenu je kralj Xiaocheng od Zhaoa postao nestrpljiv. Bai Qi je također potkupio vodeće funkcionare Zhao dvora kako bi kralja nagovorili da smijeni Lian Poa. Kada se to dogodilo 260. pne. komandu je preuzeo mladi Zhao Kuo, sin proslavljenog vojskovođe Zhao Shea. On je, uvjeren u brojčanu nadmoć svoje vojske, napustio Lian Poovu strategiju te napustio tvrđave kako bi napao snage Qina. To je Bai Qi iskoristio kako bi Zhaou nanio katastrofalni poraz u bitci kod Chanpinga.

Lian Po je nakon toga ponovno imnenovan komandantom, te je uspješno obranio državu od napada države Yan. Međutim, usprkos toga je pao u nemilost, te je bio prisiljen bježati - prvo u Wei (država)|državu Wei, pa potom u državu Chu. Tamo je umro u progonstvu, u gradu Shouchun.

Uz Bai Qija, Wang Jiana i Li Mua, Lian Po se smatra jednim od četiri najveća vojskovođe iz perioda Zaraćenih država.
Koeficijent toplinske vodljivosti legura čelika i nikla. Vidljivo je da je najniža vrijednost za leguru s 36 % nikla
Uzorci legure Invar
**Invar**, obično poznat s oznakom **FeNi36**, je legura čelika s niklom, poznata po svojem jedinstvenom svojstvu niskog koeficijenta toplinskog istezanja. Ime dolazi od riječi *invariable* (nepromjenjiv), što se odnosi na njeno svojstvo da se neznatno širi ili skuplja s promjenom temperature. 

Leguru invar je otkrio 1896. švicarski znanstvenik Charles Édouard Guillaume, koji je za to otkriće dobio Nobelovu nagradu za fiziku 1920. koje je omogućilo veliko poboljšanje u izradi preciznih znanstvenih instrumenata. 

Invar je registrirani zaštitni znak tvrtke "ArcelorMittal". FeNi36 također proizvodi japanska tvrtka "Nippon Yakin Kogyo".

Svojstva i primjena
-------------------

Leguru invar ima koeficijent toplinske vodljivosti (oznaka *α*, i mjereno između 20–100 °C) oko 1,2 x 10–6 K–1. Jako čista legura (<0,1% Co) može imati koeficijent toplinske vodljivosti 0,62–0,65 x 10–6 K–1. Iako je legura vrlo postojana na promjene temperature, javlja se sklonost puzanju.

Leguru invar se koristi gdje je potrebna velika postojanost dimenzija, kao što su precizni istrumenti, satovi, seizmičke vodilice, okviri na televizijskim maskama, ventili u motoru i antimagnetični satovi. Kod geodetskih mjerenja, gdje je potrebna velika preciznost mjerenja, mjerna letva se izrađuje od invara, umjesto drvenih, stakloplastičnih ili drugih metala. 

Osim legure invar, postoje i slične legure, koje imaju nešto drukčiji koeficijent toplinskog istezanja:

* Invar ili FeNi36, s *α* = 1,2 x 10–6 K–1 (kemijski sastav: Fe – 63,5%, Ni – 36%, Mn – 0,4 %, C – 0,1 %).
* Inovco ili Fe33Ni4,5Co s *α* = 0,55 x 10–6 K–1 (između 20–100 °C).
* FeNi42 legura ima udio od 42% nikla i *α* = 5,3 x 10–6 K–1 , a to odgovara približno siliciju i zato se koristi za elektroničke komponente, kao što je integrirani krug.
* FeNiCo legure, kao na primjer legure s registriranim zaštitnim znakovima Kovar ili Dilver P, koje se koriste za optičke dijelove, s velikim opsegom temperatura, kod satelita.

Izvori
------

1. ↑   Davis Joseph R.: "Alloying: Understanding the Basics", ASM International
2. ↑   "The Nobel Prize in Physics 1920"  publisher=The Nobel Foundation, 2011.
3. ↑   ArcelorMittal Stainless & Nickel Alloys was formerly known as Imphy Alloys.
4. ↑  "Nickel & Its Uses", publisher=Nickel Institute, 2005.  Arhivirano 2010-12-19 na Wayback Machine-u
Koordinate: 41° 15′ 22" SGŠ, 20° 45′ 43" IGD

**Klimeštani** (mak. *Klimeštani*) su naselje u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Klimeštani pripadaju opštini Debarca.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Klimeštani je smešteno u zapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Ohrida, naselje je udaljeno 16 km severozapadno.

Klimeštani se nalaze u istorijskoj oblasti Drimkol, koja priobalno područje Ohridskog jezera oko Struge, na mestu istoka reke Crni Drim (poreklo imena). Naselje je smešteno u severoistočnom delu oblasti, gde se od Struškog polja na jugozapadu uzdiže planina Mazatar ka istoku i planina Karaorman ka severu. Neposredno zapadno od naselja protiče rečica Sateska. Nadmorska visina naselja je približno 760 metara.

Klima u naselju, i pored znatne nadmorske visine, ima župne odlike, pa je pre umereno kontinentalna nego planinska.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Klimeštani su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 57 stanovnika. 

Većinu stanovništva čine etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Debarca

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.debarca.gov.mk Zvanična stranica opštine Debarca Arhivirano 2013-10-01 na Wayback Machine-u
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)

  

  


| p • r • uNaselja opštine Debarca |
| --- |
| **Belčišta** • 
Arbinovo •
Botun •
Brežani •
Velmej •
Volino •
Vrbjani •
Godivje •
Gorenci •
Gornje Sredorečje •
Grkopolje •
Donje Sredorečje •
Zlesti •
Izdeglavje •
Klimeštani •
Laktinje •
Lešani •
Mešeišta •
Mramorec •
Novo Selo •
Ozdoleni •
Orovnik •
Pesočani •
Slatino •
Slatinski Čiflik •
Slivovo •
Sošani •
Trebeništa •
Turje •
Crvena Voda |  |
**Furness** je regija i poluotok u Irskom moru na sjeverozapadu Engleske.

Geografija
----------

Furness je poluotok između estuarija rijeke Duddon i zaljeva Morecambea. Na njegovom jugu leži uski 13 km dugi otok Walney Furness je nekad bio dio historijske grofovije Lancashire, a danas pripada grofoviji Cumbriji. Izuzev uske obalne ravnice, Furness je pretežno brdovit kraj. Najveće rijeke su Duddon, Leven i Crake, koje teku prema jugu u zaljev Morecambe u Irskom moru. Velik dio Furness podpada pod Nacionalni park Lake District, a šuma Roudsea je proglašena rezervatom prirode.

Historija
---------

Furness je postao važan u srednjem vijeku radi svoje Opatije, čije ruine leže sjeverno od regionalnog centra Barrow-in-Furnessa. Opatiju su osnovali 1127. benediktinci pristigli iz Francuske, nju su nešto kasnije preuzeli cisterciti. Njima je kralj Stephen (vladao od 1135. do 1154.), dodjelio čitav Furness kao feud, pa je Opatija Furness postala jedna od najbogatijih u Engleskoj. U to vrijeme i augustinci su osnovali svoj samostan kod Conisheada, a postojao je još jedan iz 1188. kod Cartmela, koji je kasnije pretvoren u parohijsku crkvu. U tom periodu je Ulverston izrastao u trgovački centar regije.

Industrija Furnessa se od davnina bazira na ležištima željezne rude i vapnenca na jugozapadu, koje su iskapali već opatijski redovnici. Proizvodnja je dosegla vrhunac 1880-ih a od tad je konstantno padala. Otvaranjem Furness željeznice 1846. pokrenut je industrijski razvoj, pa je Barrow-in-Furness izrastao u luku za izvoz rudača i kao industrijski centar s brodogradilištem i čeličanom.

Kolaps tih industrija krajem 20. vijeka rezultirao je velikom nezaposlenošću. Svi pokušaji da se to nadoknadi privlačenjem novih industrija, nisu uspjeli zbog izoliranosti regije. Zbog tog je poljoprivreda, naročito stočarstvo, danas najznačajnina privredna grana, uz turizam koji postaje sve značajniji. Obalna željeznička pruga povezuje Barrow-in-Furness i regiju s Carlislom na sjeveru i Lancashirom na jugu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Furness*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 11. 1. 2017.

Vanjske veze
------------

***Furness*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Furness Bay* (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 238786282

 |
**Kirchdorf an der Krems** je grad na sjeveru Austrije od 2,628 stanovnika.

Kirchdorf an der Krems je administrativni centar Okruga Kirchdorf an der Krems.

Geografske karakteristike
-------------------------

Kirchdorf leži u regiji Pyhrn-Eisenwurzen u Gornjoj Austriji u dolini rijeke Krems (Zato se i zove *Crkvenoselo na Kremsu*)

Historija
---------

Kirchdorf je čitav srednji vijek bio selo, pa je tek 1975. dobio status grada.

Znamenitosti
------------

Pored kasnogotičke parohijske crkve naknadno barokizirane, najveća znamenitost Kirchdorfa je dvorac Neupernstein podignut 1717. po nacrtima arhitekta Jakoba Prandtauera.

Privreda
--------

U Općini Kirchdorf je od 3,578 zaposlenih koliko ih je bilo 1991. njih 64% radilo u uslužnom sektoru (turizam, trgovina, administracija). 
Ostali su radili u industriji koja je proizvodila dijelove za automobile i pumpe za gorivo, igračke, poljoprivredne mašine, cement, građevinski materijal i predmete od plastike.

Kirchdorf je popularna ljetna turistička destinacija.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Oberösterreich" (engleski). City population. Pristupljeno 05. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Kirchdorf an der Krems*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 08. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Kirchdorf an der Krems*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada Kirchdorf an der Kremsa* (`de`)
**Државни универзитет Молдавије** (рум. *Universitatea de Stat din Moldova*; рус. *Молдавский государственный университет*; укр.: Державний університет Молдови) је јавни универзитет у Кишинјеву, главном граду Молдавије. Институција је основана 1. октобра 1946. године под називом *Кишињевски државни универзитет* (рус. *Кишинёвский государственный университет*).

Извори
------

Вањске везе
-----------

***Државни универзитет Молдавије*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.usm.md

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 154449017
* LCCN: n00022948
* ISNI: 0000 0001 2297 8198
* GND: 5197811-8
* SUDOC: 080267270
* BNF: cb15593187g (podaci)
* NKC: kn20141223001

 |
Đuzepe Pineli
Novi spomenik u znak sjećanja na Pinelija, nasuprot starom koji je stajao na istom mjestu
**Đuzepe "Pino" Pineli** (21. oktobar 1928 – 15. decembar 1969) je bio italijanski radnik i anarhista, kojeg je ubila italijanska policija 1969. Pineli je bio član milanskog anarhističkog udruženja po imenu "Ponte della Ghisolfa". Bio je takođe sekretar italijanskog ogranka Anarhističkog Crnog Krsta. 

12. decembra 1969. je eksplodirala tempirana bomba na milanskom trgu Piazza Fontana, pri čemu je ubijeno 13, a ranjeno 100 ljudi. Italijanske vlasti su za zločin osumnjičile pripadnike radikalne levice, te je Pineli uhapšen. Pre ponoći 15. decembra je Pineli pao sa četvrtog sprata zgrade policije, gde je su ga ispitivali. Godine 1971. je protiv trojice policajaca, uključujući inspektora Luiđija Kalabrezija, pokrenuta istraga, ali je završila bez optužnice. Kalabrezi je godine 1972. ubijen od strane militantnih pripadnika anarhističke organizacije Lotta Continua.

Pineli je posthumno oslobođen svake sumnje za bombaški napad, a za koju su mnogo godina kasnije optuženi i osuđeni pripadnici neofašističke organizacije *Ordine Nuovo*.

Italijanski književnik je Dario Fo je slučaj Đuzepea Pinelija iskoristio kao radnju svoje drame *Slučajna smrt jednog anarhiste*.

Izvori
------

1. ↑  „Giuseppe 'Pino' Pinelli (1928-1969): the 17th victim of the Piazza Fontana bombing". Kate Sharpley Library.
2. ↑  „Pinelli, Giuseppe "Pino", 1928-1969". Libcom.org. November 9, 2006.
3. ↑  „Italy from the 1960s". Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 17. VII 2011.
**Japrería** (Japréria, Yapreria), pleme američkih Indijanaca porodice Cariban nastanjeno na Sierra de Perijá, u Venezueli, između 10° 36’ sjeverne širine i 72° 26’ zapadne dužine. Na sjeveru Japreria graniće sa općinom Rosario de Perijá, na zapadu sa rijekama Laja i Palmar i na jugoistoku sa branom "El Diluvio". Naselje Japreria nalazi se na 400 metara iznad mora i nalazi se 32 kilometra od gradića La Villa del Rosario, država Zulia. Ova zajednica sastoji se od 37 obitelji i 187 govornika (Luis Oquendo), a neki njihovi članovi poženili su se za Yukpa Indijance ili Hispance. Žive od poljodjelstva i lova, te uzgoja crnog graha i kave za potrebe trgovine.
Migliazza i Campbell (1988), Jorge Mosonyi (1987) i još neki klasificirali su njihov jezik kao yukpa dijalekt. Luis Oquendo sa  *'La Universidad del Zulia'*  (LUZ), jedno od najvećeg u venezueli ne slijedi J. Greenberg (1987) ni Lyle Campbell (1979), nego dokazuje da jezici japreria i yukpa unutar caribske porodice posebni jezici.

Vansjske poveznice
------------------

* Is Japreria a Yukpa Dialect? Arhivirano 2007-10-08 na Wayback Machine-u
* Comunidad Indigena Yankshit Japrérias
Za trakijsku boginju, v. Kotis.
**Kotis I** (? - 359. pne.) je bio odriski kralj u Trakiji. Rođen je za vrijeme vladavine kralja Seuta I u 5. vijeku pne. Na prijestolje je došao 384. pne. ubivši prethodnog kralja Hebrizelma.

Kotis je, odmah nakon stupanja na prijestolje, postao atenski saveznik, a te je veze učvrstio udajom kćeri za slavnog atenskog vojskovođu Ifikrata. Isto tako je nastojao ostvariti dobre odnose sa svojim susjedima Tribalima na zapadu, te je sklopio savez s njihovim kraljem Halesom i omogućio mu da godine 375. pne. napadnu i opljačkaju grčki grad Abdera. Taj se savez, međutim, brzo raspao jer Tribali nisu bili zadovoljni podjelom plijena. Da bi ih suzbio, Kotis je ojačao grčku koloniju Pistiros duboko u unutrašnjosti Trakije.

Kada se perzijski satrap Ariobarzan godine 365. pne. pobunio protiv kralja Artakserksa II, Atena je odlučila pomagati tu pobunu, ali je Kotis, pak, to vidio kao priliku da proširi teritoriju, i to uz pomoć svog zeta Ifikrata. Vrlo brzo je preuzeo nadzor nad Trački Herzon|Tračkim Herzonom. Atena ga je stoga odlučila eliminirati poslavši ekspediciju s ciljem da pomogne pobunu njegovog blagajnika Miltokit. Kotis je, međutim, uz Ifikratovu pomoć, uspio potkupiti Haridema, komandanta atenske ekspedicije. Haridem se godine 361. pne. vratio Atenu s mirovnim ugovorom prema kome je Kotis ostao biti atenskim saveznikom.

Godine 359. pne. je Kotis držao sav Trački Herzon te sklopio savez s novim makedonskim kraljem Filipom II. Iste ili sljedeće godine su na kraljevskoj gozbi ubili Piton i Heraklid, dva Platonova učenika iz Enosa. Obojica su nakon ubistva pobjegli u Atenu gdje su proglašeni počasnim građanima.

Rt Kotis Point na Otoku Livingston u arhipelagu Južni Shetlandi kraj Antarktike je prozvan po kralčju Kotisu I.

|  |
| --- |
| Kotis I **Odrisko Kraljevstvo u Trakiji****Rođen/a:** nepoznato  **Umro/la:** 358. pne. |
| Prethodi:**Hebrizelm** | **Kralj Trakije**384–358. pnbe. | Slijedi:**Kersoblept,Berisad i Amadok II** |
**Jasu IV** ili **Jošua IV** (giz: ኢያሱ) bio je etiopski car (neguš negasti) od 18. juna 1830 do 18. marta 1832). On je bio pripadnik Salomonske dinastije, po svom ocu caru Solomonu III.

Biografija
----------

Jasu IV je bio marioneta u rukama uticajnog i moćnog *enderasea* (regent) Rasa Dorija, koji ga je postavio na tron umjesto svrgnutog cara Gigara. 
No Jasu IV se ipak pokušao osamostaliti, prokrstario je Etiopiju i poticao ljude na bune protiv lokalnih raseva. No kad je na scenu stupio Ras Ali II koji je naslijedio svog strica Ras Dorija i saznao što radi Jasu, on ga je ubrzo svrgnuo s prijestolja i postavio svog favorita Gebre Krestosa.

No postoji i drugačija verzija pada Jasua IV, jeruzalemski biskup Samuel Gobat (1799 - 1879), napisao je svom časopisu da je Jasu pao je zbog komplota bivšeg cara Gigara, koji je u svom testamentu "lažno optužio" Jasua da se udružio sa rivalom Ras Alija II - Farisom Alijom, da svrgnu Ras Alija sa mjesta regenta. Samuel Gobat je čak napisao 26. novembra 1832. "Jasno je da je stari car Gigar nabavio otrov za njegovo smaknuće".

Izvori
------

1. ↑  Wallis Budge, E. A. (1970) [1928]. "A History of Ethiopia: Nubia and Abyssinia". Oosterhout, the Netherlands: Anthropological Publications. ; H. Weld Blundell, "The Royal chronicle of Abyssinia", 1769-1840 (Cambridge: University Press, 1922), str. 488
2. ↑  Samuel Gobat (1969) [1851]. Journal of Three years' Residence in Abyssinia. New York: Negro Universities Press. Although Gobat calls him "Aligaz Faris", the Royal chronicles correctly identify him as "Ali Faris"str. 429.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Gigar Etiopski** | **Etiopski car(18. jun 1830 - 18. mart 1832)** | Nasljednik:**Gebre Krestos** |
Država Sjanba, 1-3. vek.
**Xianbei** (pojednostavljeni kineski: ; tradicionalni kineski: ; pinyin: *Xiānbēi*; Wade-Giles: **Hsien-pei**, **Sian-pie**), takođe poznati i kao **Sjanbi** (Сяньби, Syanbi, Sümbe), **Serbi**, **Sarbi** ili **Sirbi** (Serbi, Sarbi, Sirbi, Sirvi), naziv je za drevni nomadski narod koji je živio u Mandžuriji i istočnoj Mongoliji, odnosno Xianbei Shanu.

Za Xianbeije se vjeruje da su poticali od Donghua, ili tzv. "Istočnih Hua" u drevnim kineskim izvorima. Stvorili su federaciju nekoliko nomadskih plemena/klanova od kojih je najvažnija Tuoba, odnosno Državu Xianbei. Nakon propasti dinastije Han Xianbei su iskoristili metež kako bi iz stepa Mongolije, Hebeija i Liandonga prodrli na jug i zapad, odnosno u Kinu.

U periodu Šesnaest kraljevstava su Xianbei u tzv. užoj Kini osnovali šest kraljevstava, od kojih će s vremenom nastati dinastije Sui i Tang. Xianbei su se s vremenom sinizirali, odnosno u potpunosti stopili s matičnim kineskim stanovništvom.

Dvije današnje etničke grupe, Monguor i Xibe, tvrde da potiču od Xianbeija.

U pravoj srpskoj istoriografiji (Miloš S. Milojević i drugi autori), narod Sjanbi se, u sklopu jedne od hipoteza o nejužnoslavenskom porijeklu Srba, izjednačava sa Srbima, zbog sličnosti jednog od naziva upotrebljavanih za Sjanbe (Sarbi, Serbi) sa imenom Srba. Međutim, osim sličnosti imena, za direktne veze Srba i Sjanba ne postoje dokazi. Stvar je u tome da dokazi postoje, ali ovaj narod je toliko bedan da čak i sam sebi nalazi mane, i osporava svoju istinitu istoriju (ISTina je ISTorija), da bi posle priznao genocid u Srebrenici ili se hteo pridružiti EU (Petom rajhu).

V. također
----------

* Država Xianbei
* Wu Hu
* Šesnaest kraljevstava
* Wuhuan
* Dinastija Sjeverni Wei
* Kineski suveren
* Bu Dugen
* Kebineng

Eksterni linkovi
----------------

***Xianbei*** na Wikimedijinoj ostavi

* 鮮卑語言The Xianbei language(Chinese Traditional Big5 code page) via Internet Archive
**Japanska kuna** (*Martes melampus*) sisavac je unutar roda *Martes* blisko povezana sa samurom. Pripadnik je potporidice *Mustelinae* unutar porodice *Mustelidae*. Duljina tijela dostiže joj u prosjeku polovicu metra, ne ubrajajući pritom i duljinu repa koja iznosi 20 centimetara. Prosječna težina japanske kune iznosi između 1 do 1,5 kilograma. Mužjaci su u pravilu veći od ženki. Boja krzna japanske kune varira od tamnosmeđe i tamnožute s kremasto obojenim vratom.

I mužjaci i ženke ove vrste teritorijalne su naravi, te veličina jedinkinog teritorija ovisi o dostupnosti hrane. Japanska je kuna svejed, preferirajući meso riba, žaba, manjih ptica i sisavaca, no prehranjuje se i kukcima, voćem i sjemenkama kada je potrebno. Spava u jazbinama unutar šupljeg drveta ili podzemnog brloga. 

Postoje tri podvrste japanske kune:

* *M. m. melampus* živi na nekoliko japanskih otoka.
* *M. m. tsuensis* obitava na otoku Tsushima, gdje je zakonom zaštićena.
* *M. m. coreensis* obitava u Sjevernoj i Južnoj Koreji.

Drugi projekti
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **japanskoj kuni** |
*Za ostale upotrebe, v. Krokodil (razvrstavanje).*
***Krokodil*** (rus. *Крокодил*) je priča ruskog književnika Fjodora Dostojevskog objavljena 1865. godine. Protagonist je činovnik po imenu Ivan Matvejič koga proguta orijaški krokodil u vlasništvu njemačkog poduzetnika. Radnja prikazuje kako Ivan Matvejič preživi, ali nikako ne može izaći iz krokodilove utrobe, te je prisiljen na razne trikove kako bi odatle nastavio raditi i živjeti. *Krokodil* se često tumačio kao satirički komentar na slučaj ruskog književnika Nikolaja Černiševskog koji je svoje najpoznatije djelo, roman *Što da se radi?*, napisao i objavio kao zatvorenik u zloglasnoj Petropavlovskoj tvrđavi; Dostojevski je, međutim, to opovrgavao.

Godine 1960. je priča poslužila kao temelj za istoimenu TV drama u produkciji TV Zagreb.

Vanjske veze
------------

* «Крокодил. Необыкновенное событие или пассаж в Пассаже» в проекте «Федор Михайлович Достоевский. Антология жизни и творчества»
* Отдельное прижизненное издание 1866 г.
* Полный текст рассказа
**Robert Emmett Tyrrell, Jr.** (Chicago, 14. decembar 1943 - ) je američki pisac, novinar i kolumnist, poznat kao osnivač i glavni urednik konzervativnog časopisa '**The American Spectator'**. U njemu i drugdje piše kolumne pod imenom **R. Emmett Tyrrell**, dok je među prijateljima i na društvenoj sceni Washingtona poznat kao Bob Tyrrell. 1990-ih je za vrijeme Clintonovog predsjedništva organizirao Arkansas Project - seriju istraživačkih članaka o Clintonovoj prošlosti dok je bio guverner Arksansasa, a koja je kasnije poslužila kao temelj za kriminalističke istrage i brojne teorije zavjere. Poslije je bio jedan od najžešćih kritičara Hillary Clinton i svim silama nastojao spriječiti njen izbor za predsjednika SAD. Danas je jedan od najvećih kritičara Baracka Obame.

Vanjske veze
------------

* Tyrrell's weekly column at The American Spectator
* Emmett Tyrrell Features at Creators Syndicate
* Profile
* Healing the Poll Wounds - Commentary in Washington Times
* Recent syndicated columns found at Townhall.com. Arhivirano 2008-10-07 na Wayback Machine-u
* Podcasts of Tyrrell's recent articles Arhivirano 2021-02-11 na Wayback Machine-u
Ne poistovijećivati sa Lantfred.
**Lantfrid** (također *Landfrid* ili *Lanfred*, latinski:  ? - 730) bio je vojvoda Alemanije pod franačkim sizerenstvom od 709. do smrti. Bio je sin vojvode Gotfrida, a brat mu je bio Theudebald.

Nakon što mu je otac 709. umro, u Alemaniju je vojni pohod pokrenuo franački majordom Pipin Herstalski sa ciljem da njemu i bratu pomogne sačuvati vlast od pretendenta Willeharija. Međutim, nakon Pipinove smrti 714. je Lantfrid postao neprijatelj njegovog vanbračnog sina i nasljednika Karla Martela, nastojeći očuvati nezavisnost ili barem autonomiju Alemanije u odnosu na franačku centralnu vlast. Neprijateljstvo se odrazilo i na Crkvu: kada je Sveti Pirmin 724. pod Karlovim pokroviteljstvom u Alemaniji osnovao opatiju Reichanau, Lantfrid i Theudebald su ga protjerali; a Theudebald je kasnije osnovao Opatiju St. Gall. Lantfrid je svoju nezavisnost potvrdio i izdavanjem zakonika *Lex Alammanorum*, preuzevši tako zakonodavne ovlasti koje su se u dotadašnjoj Franačkoj tradicionalno pripisivale isključivo merovinškim kraljevima. 730. je Karlo Martel poduzeo vojni pohod na Alemaniju; iste godine je Lantfrid umro, a nije poznato da li su ta dva događaja povezana. Naslijedio ga je brat Theudebald.

Izvori
------

Literatura
----------

* E. Ewig (2001). *Die Merowinger und das Frankenreich*. 4th ed. Kohlhammer: Köln. ISBN 3-1701-17044-9 Uneseni ISBN nije važeći..
* D. Geuenich (1997). *Geschichte der Alemannen*. Kohlhammer: Köln. ISBN 3-17-012095-6.
* R. Kaiser (1993). *Das römische Erbe und das Merowingerreich*. Oldenbourg: München. ISBN 3-486-53691-5.
* R. Schieffer (2000). *Die Karolinger*. 3rd ed. Kohlhammer: Köln. ISBN 3-17-016480-5.
* J. M. Wallace-Hadrill (1993). *The Long-Haired Kings*. Orig. publ. 1962, University of Toronto Press: Toronto. ISBN 0-8020-6500-7.
* I. Wood (1994). *The Merovingian Kingdoms 450-751*. Longman: Harlow. ISBN 0-582-49372-2.
Antonio di Pjetro
**Italija vrednosti** (ital. *Italia dei Valori*) je legalistička italijanska politička partija koju je osnovao Antonio di Pjetro 21. marta 1998. godine.

Di Pjetro je bivši sudija koji je aktivno učestvovao u suđenju pod nazivom *Čiste ruke* koje je otkrilo korupciju više italijanskih stranaka i njihovu povezanost sa mafijom.

Njegova glavna svrha i njegove stranke, je da prikupi mišljenja italijanskog društva o moralnim pitanjima.

Učestvovao je u rođenju pokreta "*Demokrate*" s Romanom Prodijem, ali je međutim, izašao iz njega kao deo koalicje *L'Ulivo*, a potom koalicije *L'Unione* na izborima 2005 i 2006.

Na izborima 2006 na kojima je koalicija *L'Unione* pobedila, lider i osnivač stranke Di Pjetro je na četvrtom mestu sa 2,3% glasova, iza Prodija, Fausta Bertinotija i Klementa Mastele.

Na opštim izborima u Italiji 2008 Italija vrednosti je udvostručila svoje glasove sa 2,3% na 4,4% dobijajući 29 poslanika i 14 senatora i stvarajući novu koaliciju sa Demokratskom partijom.

Na izborima za Evropski parlament 2009 partija je još jednom dobila snažan porast glasova sa 4,4% na 8,0% i osvajajući time 7 evroposlanika.

Izborni rezultati
-----------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Broj glasova | % | Poslanička mesta |
| Izbori 2001 | Dom poslanika | 1.443.725 | 3,9 | 0 |
| Senat | 1.140.489 | 3,4 | 1 |
| Evropski izbori 2004 | 694.963 | 2,1 | 2 |
| Izbori 2006 | Dom poslanika | 877.159 | 2,3 | 20 |
| Senat | 986.046 | 2,9 | 5 |
| Izbori 2008 | Dom poslanika | 1.593.675 | 4,4 | 29 |
| Senat | 1.414.118 | 4,3 | 14 |
| Evropski izbori 2009 | 2.452.569 | 8,0 | 7 |
|
Lazareti
**Lazaret** je naziv za skupinu povezanih zgrada tristo metara udaljenih od zidina Dubrovnika prema istoku.

Povijest
--------

Lazaret je izgrađen kao jedna od preventivnih zdravstvenih mjera zaštite stanovnika Dubrovnika za vrijeme Dubrovačke Republike.

Pošto je Dubrovnik bio važan lučki grad te je primao putnike iz svih krajeva svijeta, Veliko vijeće Dubrovačke Republike je 27. srpnja 1377. godine donijelo odluku kojom se prvi put u svijetu uvodi karantena kao mjera zaštite od unošenja i širenja zaraznih bolesti, posebice kuge. Ova je odluka objavljena u tzv. *Zelenoj knjizi* (Liber viridis) pod naslovom *Veniens de locis pestiferis non intret Ragusium nel districtum* (Tko dolazi iz okuženih krajeva, neka ne stupi u Dubrovnik niti na njegovo područje).

Određeno je da niti domaći ljudi, niti stranci koji dolaze iz kužnih krajeva ne mogu ući u grad, ako prethodno ne proborave 30 dana na otocima Mrkanu, Bobari i Supetru pored Cavtata.

U odluci iz 1397. godine odlučuje se da stranci i njihovi brodovi ne mogu uplovljavati zapadno od Molunta niti istočno od Mljeta, te im se određuje karantena i to na otoku Mrkanu na kojem se u to doba nalazi franjevački samostan, te na Mljetu gdje je benediktinski samostan.

Zbog udaljenosti, ali i iz strateških razloga, karantena se u 15. stoljeću premješta bliže Dubrovniku.

Početkom 15. stoljeća u Dubrovniku je postojao lazaret na Dančama. Za tu svrhu izuzete su 1430. neke kuće u gradskom perivoju Gradac, a od 1457. gradi se lazaret na Dančama i uz njega crkva. Dobra organizacija ovog lazareta omogućila je potpuno napuštanje karantene na otocima kraj Cavtata.

Godine 1533. počeo se graditi lazaret na Lokrumu. Premda je sagrađen veliki četverokutni lazaret, isti nije nikad dovršen niti upotrebljen za karantenu.

Krajem 15. stoljeća donesena je odluka o gradnji lazareta na Pločama. Početak gradnje lazareta na Pločama bio je 1590. godine, dok je gradnja završena 1642. Trajanje karantene produženo je s trideset na četrdeset dana, a zdravstveni radnici tzv. *kacamorti* nadzirali su provođenje i poštivanje odredbi o karanteni.

Premještanje lazareta na Ploče označava prerastanje ove ustanove iz okvira pomorskog saniteta i u sanitarni kordon prema kopnu.

Arhitektonsko rješenje
----------------------

Lazaret je impresivan kompleks sastavljen od deset dvorana tzv. *lađa*, između kojih se nalazi pet unutarnjih dvorišta tzv. *badžafera*, s dvjema kućicama na kat na ulazu i kraju lazareta nazvanih kapetanija i janjičarski han. Kompleks je omeđen visokim zidom i vratima s morske i kopnene strane.

Zanimljivosti
-------------

Zanimljivo je napomenuti da 1808. godine francuzi osnivaju zdravstveno povjerenstvo (*commisione di sanita*) koje će nastaviti djelovanje i za vrijeme austrijske vlasti sve do 1918. godine. U narodu se povjerenstvo popularno zvalo *sanitat*.

Lazaret je predviđen kao gradski multimedijski muzej i kao ulazna postaja svim posjetiteljima grada Dubrovnika.

***Lazareti, Dubrovnik*** na Wikimedijinoj ostavi