**Arta** (grčki: Άρτα) je grad u sjeverozapadnoj Grčka, sjedište prefekture Arta u periferiji Epir. Za antičkih vremena grad je bio poznat pod imenom *Ambracia / Amvrakia* (grčki:Αμβρακία). 

Arta je poznata i po svom Starom mostu preko rijeke Araktos, kao i po srednjovjekovnoj utvrdi iz 13. vijeka, koja spada u red najbolje očuvanih u cijeloj Grčkoj. 
Arta je grad prepun bizantskih historijskih građevina, ponajviše crkava, od kojih je najpoznatija Parigoritrija, izgrađena oko 1290. godine od strane despota Nikifora. 

* Današnja Arta je sjedište Tehnološkog edukacijskog instituta Epira.

Historija
---------

### Arta u doba antike

Prvo naselje na tlu Arte, osnovali su doseljenici iz Korinta u 7. vijek pne. pod imenom Amvrakia (antičko ime Arte).
295. pne. Pir, epirski kralj Molosijanaca premjestio je sjedište svoje kraljevine u Ambrakiju, odakle je lakše mogao napadati na Rimljane. Pir je uspio izvojevati velike ali i vrlo skupe pobjede (uz puno žrtava) protiv Rimljana, zbog toga je njegovo ime ostalo trajno zapamćeno iz rimske uzrečice *Pirova pobjeda*, a to se prije svega odnosilo na događaje poslije bitke kod Askuluma. 
Od 146. pne. Amvrakia je u sastavu Rimskog Carstva, a provincija Epir, nazvana je Epirus Vetus, za razliku od novoustanovljene Epirus Nova koja je bila istočnije. 

Grad se prvi put spominje pod imenom Arta, tek 1082 godine.

### Za vrijeme Bizanta i Otomanskog Carstva

1204 godine nakon pada Konstantinopola u ruke križara, Arta je postala sjedište Epirske Despotovine koja se na vrhuncu svoje moći prostirala se od Drača te preko cijele sjeverozapadne Grčke, Tesalije i sjeverozapadne Makedonije.
Nakon toga gradom kratkotrajno vlada talijanska feudalna obitelj Orsini (1318 -1337) Potom Artom upravlja Srpsko Carstvo (1337 - 1359), pa za njima albanski rodovski klan (1359 -1416) Potom gradom upravljaju talijanski feudalci iz familije Tocco; Carlo II Tocco i Leonardo III Tocco.

Zatim Turci zauzimaju 1449 godine Artu i mijenjaju joj ime u **Narda**. Zatim je Arta kratkotrajno pod vlašću Venecije od 1717 godine, potom Francuza od 1797 godine. Turci ponovno zauzimaju grad 1799 godine i drže ga pod svojom vlašću sve do 1881 kada je nakon odluke Berlinskog kongresa grad pripojen Kraljevini Grčkoj.

Znamenitosti
------------

### Antika

Današnja Arta leži na ostacima starog naselja Ambrakia. Od stare Ambrakije ostalo je malo; ostaci starih zidina, ostatci hrama bogu Apolonu, iskopine antičkog kazališta i ostatci jugozapadnog groblja stare Ambrakije.

### Bizant

Bizantinska crkva Paregoretisa (13. vijek) u kojoj se nalazi i mali arheološki muzej Arte
*Utvrdu Arta* podigao je epirski despot Mihajlo II Komnen Dukas sredinom 13. vijeka, to je dobro očuvani primjer bizantske arhitekture. Najvažniji bizantski spomenik Arte je Crkva - Parigoritrija koju je podigao od 1285 do 1289 Nikifor I. Komnen Dukas i njegova žena Ana Palajologina Kantakuzina. *Crkva Sv.Teodora* još je jedan primjer fine bizantinske arhitekture. 
Ostali spomenici su crkva Sv. Bazilija (Hagios Vasilios) i manastir Kato Panagia. 

### Muzeji

* Muzej prahistorije i klasične antike iz Arte
* Crkva Parigoritrija (arheološka zbirka)
* Historijski muzej *Skoufas*
* Arheološki muzej Koronisia

Tehnološki edukacijski institut Epir
------------------------------------

Tehnološki edukacijski institut Epir (T.E.I.) ima sjedište i glavni studentski kamp u Arti; a u ostalim gradovima Epira podružnice, a one se nalaze u ; Janjini, Igumenica i Preveza. T.E.I. danas ima (4) Fakulteta i (13) Odjela.

Geografske karakteristike i promet
----------------------------------

Arta se nalazi sjeverozapadno od Antirija, Mesolongija i Agrinija, sjeveroistočno od Preveze, jugoistočno od Janjine i jugozapadno od Trikale. 

Grad je povezan s ostalim grčkim gradovima magistralnim cestama; grčka nacionalna cesta GR-5 (Antirio - Janjina) i grčka nacionalna cesta GR-30 (Arta-Peta - Trikala).
Rijeka Araktos teče zapadno od grada, veliko akomulaciono jezero na rijeci nalazi se sjeverno od Arte.

Rast stanovništva Arte posljednjih decenija
-------------------------------------------

| Godina | Stanovništvo | Promjene |
| --- | --- | --- |
| 1981 | 20,004 | - |
| 1991 | 23,710 | +3,706/+18.53% |
| 2001 | 23,863 | +153/+0.65% |

Izvori
------

1. ↑  Informacije grčkog Ministarstva unutarnjih poslova)

Vanjske veze
------------

* Prefektura Arta Arhivirano 2009-02-21 na Wayback Machine-u (`el`)
* Općina Makrakomi na stranicama GTP-a (`el`), (`en`)
* Makrakomi na stranicama GTP-a (`el`), (`en`)

| * p
* r
* u
Glavni gradovi grčkih prefektura |
| --- |
| Agios Nikolaos • Aleksandropoli • Amfisa • Argostoli • Arta • Atena • Halkida • Kanija • Hios • Krf • Korint • Drama • Edesa • Eleusina • Ermopolis • Florina • Grevena • Iraklion • Igumenica • Janjina • Kalamata • Kardica • Karpenisi • Kastorija • Katerini • Kavala • Kilkis • Komotini • Kozani • Lamija • Larisa • Lefkada • Livadija • Mesolongi • Mitilene • Nafplio • Palini • Patras • Pirej • Poligiros • Preveza • Pirgos • Retimno • Rodos • Seres • Sparta • Solun • Trikala • Tripoli • Vati • Verija • Volos • Ksanti • Zakintos |  |