**Dižon**  
**Dijon**  
| Grb | Satelitski snimak |
| --- | --- |
| Grb Dižona | Satelitska slika grada (naknadno obojena) |
| Opšte informacije |
| Država |  Francuska |
| Region | Burgonja |
| Departman | Zlatna obala |
| Površina | 40,41 km² |
| Broj stanovnika | 151.000 (2004) |
| Gustina stanovništva | 3.709 stan./km² |
| Geografski položaj | sgš. 49° 07'
igd. 06° 10'
Nadmorska vis. 245 m (220-410) |
| Internet stranica |  |
| Politika |
| Gradonačelnik | Fransoa Rebzamen |

**Dižon** (fr. *Dijon*) je grad u Francuskoj. Glavni je grad departmana Zlatna obala i regiona Burgonja. U gradu živi oko 150.000 stanovnika.

Geografija
----------

Dižon je udaljen 300 kilometara od Pariza, 200 od Ženeve i Liona. Grad je železnički čvor i raskrsnica puteva.

Kroz Dižon prolazi Kanal Burgonja i reka Uš, koja povezuje grad sa rekom Saonom i Ronom.

Istorija
--------

Prvi ostaci naselja na području Dižona su iz epohe neolita.

Ne postoje tragovi gradskog naselja pre galsko-rimskog doba. Na razmeđi plodne ravnice i močvarnog područja oko reke Saone, nastalo je mesto Divio, verovatno blizu sadašnje Katedrale sv. Beninj.

Kroz mesto su prolazili trgovci, a grad se sporo razvijao. Bio je relativno pošteđen od varvarskih invazija, Saracena u 8. veku i Normana u 9. veku.

U okolini grada Klovis je pobedio burgundskog kralja Gondebauda 500. Dižon je potpuno uništen u požaru 1137. Obnovljen je u narednih 20 godina, i postao u IX veku glavni grad Burgundije.

Dižon je u srednjem veku bio poznat kao „grad sa sto zvona", ali pre svega kao prestonica Burgundskog vojvodstva, od 1384 do pripajanja vojvodstva Francuskoj 1477. To se dogodilo posle smrti vojvode Šarla Smelog, neprijatelja Francuske kraljevine. Francuski kralj Luj XI je u Dižonu sagradio dvorac, koji je kasnije služio kao zatvor.

Posle ujedinjenja vojvodstva sa Francuskom, Dižon je ostao glavni grad provincije, i u njemu se okupljao parlament regiona. Grad je prosperirao od trgovine, a naročito od trgovine vinom. Od 1722. u Dižonu postoji Univerzitet. Eksploatacija rude gvožđa i uglja u okolini, završetak Kanala kroz Burgundiju 1833, i gradnja železničke pruge ka Parizu i Lionu, dodatno će doprineti značaju ovog grada. Kada se pojavila avijacija, u Dižonu je bila smeštena jedna od prvih vojnih avio-baza.

Grad je bombardovan i okupiran 1940. od strane nemačke armije u Drugom svetskom ratu. Dižon su oslobodile francuske snage 11. septembra 1944.

Privreda
--------

* Prehrambena industrija
* Metalurgija
* Industrija mehanike
* Hemijska industrija
* Transport
* Poljoprivreda
* Farmaceutska industrija
* Univerzitet u Dižonu

Bogorodična crkva u Dižonu
Detalj Bogorodične crkve u Dižonu

Poznate ličnosti
----------------

* Bernar iz Klervoa : 11. vek Sveti Bernar, osnivač cistercitskog monaškog reda u Klervou
* Žak Beninj Busue : 17. vek pisac i govornik
* Prosper Žolio Krebijon : 17. vek pisac drama
* Žan Filip Ramo : 18. vek kompozitor, orguljaš, klavsenista i teoretičar muzike
* Fransoa Šozije : 18. vek lekar
* Fransoa Rude : 19. vek vajar
* Alojzius Bertran : 19. vek pesnik
* Anri Darsi : 19. vek fizičar (hidraulika)
* Gistav Ajfel : 19. vek francuski inžinjer i metalurg
* Ogist Moro : 19. vek vajar
* Rože Giljemin : 20. vek nobelova nagrada za medicinu 1977.
* Feliks Kir : 20. vek gradonačelnik od 1945. do 1968.

Gastronomija
------------

* Dižon se smatra svetskom prestonicom gastronomije. U njemu se svake jeseni održava međunarodni sajam kulinarstva.
* Dižon je središte poznatog vinogradarskog regiona Burgonja. Prestonica lokalnog vinarstva je u gradu Bon.

### Senf

Dižon je čuven širom sveta po svom senfu, čak iako se danas oko 90% svih zrna senfa uvozi, uglavnom iz Kanade. Naziv *dižonski senf* (-{*moutarde de Dijon*}-) označava način spravljanja senfa korsiteći mlevena zrna braon senfa. Nastao je 1856. godine kada je Žan Nežon u receptu za senf zamenio sirće kiselim sokom nezrelog grožđa, poznatim u Francuskoj kao "veržis", dobivši tako senf glatkog, harmoničnijeg ukusa. Tradicionalni dižonski senf ima prepoznatljiv, posebno jak ukus. Najveće količine dižonskog senfa (robne marke -{Amora}- i -{Maille}-) se proizvode industrijski, ali u gradu su se specijalizovali i za proizvodnju egzotičnih ili senfova neobičnog ukusa, koje se često prodaju ukrasnim, ručno slikanim ćasama od fajansa. Na tržištima van Evropske unije poput Srbije ili Sjedinjenih država, ime "dižonski senf" nije robna marka, tako da je tamo jedini način da budete sigurni da kupujete pravi dižonski senf kupovina teglice uvezene iz Francuske; međutim, van Francuske je teško naći pravi dižonski senf u ostalim, egzotičnim ukusima.

Lokalni specijaliteti :

* Hleb sa začinima
* Burginjonski puževi
* Burginjonski šampinjoni
* Govedina burginjon
* Fondi burginjon
* Burginjonska vina
* Ribizla iz Dižona, od koje se pravi liker.
* Kir (aperitiv od bele ribizle)

Galerija
--------

* Kapija GijomKapija Gijom
* Trg MiroarTrg Miroar
* Trg Fransoa RudeTrg Fransoa Rude
* Palata burgundskih vojvoda i gradska većnicaPalata burgundskih vojvoda i gradska većnica
* Veliki teatarVeliki teatar
* PoštaPošta
* Trg VilsonTrg Vilson
* Katedrala sv. BeninjKatedrala sv. Beninj
* Crkva sv. MišelCrkva sv. Mišel
* Trgovinska komoraTrgovinska komora
* Stara palata pravdeStara palata pravde
* Ulica u centru gradaUlica u centru grada
* Palata vojvoda BurgundijePalata vojvoda Burgundije
* Toranj Filipa DobrogToranj Filipa Dobrog
* Grob Filipa II SmelogGrob Filipa II Smelog
* Panorama DižonaPanorama Dižona

Vanjske veze
------------

* Grad Dižon
* Šira oblast Dižona
* Opštinska biblioteka
* Turistički biro
* Istorija Dižona
* Misterije iz prošlosti

***Dijon*** na Wikimedijinoj ostavi