**Patmos** (grčki: *Πάτμος*, talijanski: *Patmo*) je najmanji i najsjeverniji otok arhipelaga Dodekanez u Grčkoj od 3 044 stanovnika.

Geografija
----------

Sam otok Patmos ima površinu od 28 km², ali *Općina Patmos* u kojoj su i manji susjednji otoci; Arkoi (54 stanovnika), Marathi (6 stanovnika) i nekoliko nenaseljenih otoka, ima 45 km². On je vrlo razveden otok, koji se sastoji od tri duga rta, između kojih su dva zaljeva. Najviši vrh otoka je brdo sv. Ilija (Ayios Ilias) visoko 269 metara, koje leži u sredini otoka. Oblik otoka, kao i manjih otočića koju ga okružuju upućuju na to da je njegov današnji oblik posljedica vulkanske erupcije koja je raznijela otok i dala mu sadašnji oblik.

administrativni centar otoka je Patmos (zvan i *Hora*, glavni grad) koji leži na jugu, veće naselje je luka Skala, na sredini otoka, ostala naselja su Grikou i Kampos na sjeveru otoka.

Historijski centar Hora Patmosa, je 1999. zajedno sa Manastirom Jovana Bogoslova i Spiljom Apokalipse, uvršten na listu Svjetske baštine UNESCA.

Historija
---------

Pogled na luku Skala
Najstariji ostatci ljudske prisutnosti su iz Brončanog doba iz sredine 2. milenija pne. oni su otkriveni na lokalitetu Kastelli. Zna se da su otok kolonizirali Dorani i Jonjani. Tokom 3. vijeka za vrijeme helenizma, antički Patmos dobio je svoju akropolu i bolju odbranu, zbog jačih bedema i tornjeva. Za rimske vladavine Patmos je postao otok na koji su protjerivani protivnici režima, po kršćanskoj tradiciji na otok je oko 95. prognan i Apostol Ivan, on je tu napisao posljednju knjigu Novog zavjeta Apokalipsu.

Nakon legalizacije kršćanstva izgrađen je velik broj ranokršćanskih crkava, jedna od njih bila je i Velika kraljevska bazilika, podignuta sredinom 4. vijeka u slavu Apostola Ivana, na tom mjestu se danas nalazi Manastir Jovana Bogoslova. 
Tokom ranog srednjeg vijeka, otok je skoro potpuno opustio zbog učestalih Saracenskih provala, tad je razorena i Velika bazilika. Bizantski car Aleksije I Komnen 1088. darovao je otok monahu Kristodolosu, koji je osnovao manastir posvećen Ivanu Apostolu i počeo ga graditi 1101.

Od 1207. do 1537. otokom vlada Venecija, i za njene vladavine manastir je bio oslobođen plaćanja poreza.
Stanovništvo otoka se povećalo nakon Pada Konstatinopolisa - 1453. a onda i nakon dolaska brojnih izbjeglica sa Krete 1669. godine. Patmosom je od 1537. do 1912. vladalo - Osmansko carstvo, tad su i monasi morali plaćati porez.

Nakon Italijansko-turskog rata za Libiju - 1912. Kraljevina Italija okupirala je cijeli Dodekanez zajedno sa Patmosom. Talijani su držali otak pod okupacijom sve do 1943. kad su kapitulirali, nakon njih kratko je vladao Treći Rajh, a od 1945. do 1948. otokom vlada Ujedinjeno Kraljevstvo, nakon tog je otok kao i arhipelaga - Dodekanez vraćen Kraljevini Grčkoj.

Privreda i znamenitosti
-----------------------

Glavna ekonomska aktivnost otočana vezana je uz turizam i poljoprivredu, uzgaja se grožđe, žitarice i povrće. Između Patmosa i Skale nalazi se veliki manastir posvećen Manastirom Jovana Bogoslova u kojem je smještena i bogoslovija.

Povezano
--------

* Dodekanez

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Pátmos*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 10. 2013.
2. ↑  WHC-UNESCO-942 „*The Historic Centre (Chorá) with the Monastery of Saint-John the Theologian and the Cave of the Apocalypse on the Island of Pátmos*" (engleski). UNESCO. Pristupljeno 20. 10. 2013.
3. 1 2  „*Information about the history of Patmos Source*" (engleska). Greeka. Pristupljeno 20. 10. 2013.

Vanjske veze
------------

***Patmos*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice otoka ()
* *Pátmos* na portalu Encyclopædia Britannica ()