Koordinate: 42° 14′ 12" SGŠ, 20° 58′ 44" IGD

**Vrbeštica** je naseljeno mesto u opštini Štrpce, smešteno na nadmorskoj visini od 930 do 1050 metara. U selu živi oko 650 stanovnika.

Geografija
----------

Teritorija sela Vrbeštica nalazi se u južnom delu Srbije, u autonomnoj pokrajini Kosovu i Metohiji. Smeštena je u zapadnom delu opštinske teritorije Štrpce. Seoski atar se proteže od makedonske granice na jugu do suvorečke opštine na severu. Vrbeštica je selo razbijenog tipa i uglavnom se nalazi u dolini Vrbeštičke reke koja je leva pritoka Lepenca.

Selo Vrbeštica je bogato rudama (koja je u prošlosti eksploatisana), šumama, prostranim pašnjacima i poljanama prekrivenim raznim planinskim lekovitim biljem i divljim voćem. Trenutno u selu živi oko 650 stanovnika srpske nacionalnosti. Uz pozitivan prirodni priraštaj, selo je poznato i po velikoj migraciji stanovnika i to većinom u centralnu Srbiju (Batočina i okolina).

Osnovnu školu *„Šarski odred"* pohađa oko 100 učenika. U selu postoji pravoslavna crkva Svetog Ilije i isposnica svetog Petra, koja je od sela udaljena 5 kilometara.

Istorija
--------

U sastav srpske srednjovekovne države, Sirinićka župa je ušla početkom XIII veka, u vreme Stefana Prvovenčanog. U Sirinićkoj župi, u srednjem veku postojala su dva grada:Grčki grad kod Vrbeštice i Čajlije, ostaci tvrđave, blizu Brezovice.

Vrbeštica se pominje u turskom popisu iz 1455. godine. Po ovom popisu ona tada ima 53 kuće. Broj stanovnika je konstantno rastao pa je pred Drugi svetski rat imala 109 kuća, a 1986. godine 206 kuća. Prvu školu Vrbeštica je dobila 1928. godine. Selo je elektrificirano 1969. godine, a vodovod je dobila 1983. godine.

Brezovica je nekada bila naselje u okviru Vrbeštice, ali je početkom osamdesetih postala samostalno selo.

Rudarstvo
---------

Na severnim obodima Sirinićke župe ima ruda hroma. Eksploatacija rude je počela 1894. godine kada su otvorena dva rudnika a kasnije još dva u Vrbeštici i Jažincu. Svi rudnici su bili u vlasništvo solunskog društva Alatini. Rudnici su prestali sa radom za vreme Balkansih ratova i Prvog svetskog rata, da bi nakon Prvog svetskog rata bio obnovljen rad od strane Aseo.a.d. iz Skoplja. Rad je obnovljen samo u rudnicima u Vrbeštici, dok su oni u Jažincu napušteni. Šezdesetih godina dvadesetog veka napušteni su rudnici i u Vrbeštici.

Poreklo stanovništva po rodovima
--------------------------------

Podaci iz 1939:

* Budurići (2 kuća. Sv. Đorđe Alimpije), starosedeoci.

* Bontići (4 kuća. Sv. Đorđe Alimpije) su nepoznate starine.

* Kostići (4 kuća. Sv. Nikola) su nepoznate starine.

* Radunjići (15 kuća. Sv. Petka), davnašnji doseljenici iz skopskog kraja.

* Stanisavljevići (19 kuća) i Bandulići (3 kuća) deljenici Stanisavljevića, slave podjednako dve slave: Sv. Prečistu i Sv. Iliju). Doseljeni su oko sredine XVIII veka od preko Drima, iz današlje severne Albanije.

* Pavlevići (10 kuća) i Ivkovići (1 kuća), doseljeni zajedno sa Stanisavljevićima kao *tri brata*, te im je i slava ista.

* Orloćevići (32 kuća. Sv. Arhanđeo). Starinom su od Gusinja u Crnoj Gori, odakle su od Albanaca prebegli u selu Bukoš u Metohiji, odakle se *jedan brat* krajem XVIII veka preselio ovamo da izbegne krvnu osvetu od Albanaca, a drugi brat ostao tamo i prešao u islam.

* Borzanovići (9 kuća. Sv. Nikola). Doseljen predak Borzan iz Pološke oblasti u početku XIX veka, kada su mu muslimani tamo oduzeli imanje. (Borzan, Đorđija, Stanislav, Staja 60 godina.

Demografija
-----------

| Etnički sastav prema popisu iz 1981. |
| --- |
|
| Srbi |    | 918 | 99.67% |
| Muslimani |    | 1 | 0.11% |
| ostali |    | 2 | 0.22% |

| Demografija |
| --- |
| Godina | Stanovnika |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| **1948.** | 854 |
| **1953.** | 931 |
| **1961.** | 1065 |
| **1971.** | 1228 |
| **1981.** | 925 |
| **1991.** | 790 |
|  |  |
|  |  |
|  |  |

Vidi još
--------

* Štrpce

Spoljašnje veze
---------------

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)

| * p
* r
* u
Opština Štrpce |
| --- |
| Berevce • Brezovica • Brod • Viča • Vrbeštica • Gornja Bitinja • Gotovuša • Donja Bitinja • Drajkovce • Ižance • Jažince • Koštanjevo • Sevce • Sušiće • Firaja • Štrpce |