recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Wenrohronon** (skračeno nazivani i Wenro).- /U hjuronskom jeziku ine je došlo prema lokaciji, u značenju "*the people of the place of floating scum*" / Pleme Iroquoian Indijanaca, uže grupe Hurona, nastanjeno nekada u području naftnih izvora kod današnje Cube u New Yorku. Etnički Wenrohrononi pripadaju Hjuronima, ali nisu bili i članovi tog plemenskog saveza. Jezik je najbliži onom koji su govorili Neutralni Narodi (Attiwandaronk, kojima su se na kraju i pridružili, i Erie Indijancima, koji su sa njima graničili na zapadu. -Rana populacija iznosila je između 1,200 i 2,000, kaže Hewitt 1910. dok je onih kojima su se priključili Huroni bilo oko 600. Wenrohrononi su zauzimali stratešku poziciju uz istočnu obalu jezera Erie, upravo južno od Niagara Fallsa. Okolni susjedi bila su im snažne konfederacije Erie na zapadu i Neutralci u krajevima iza Niagarinih vodopada u južnom Ontariju. Pošto su bili najslabiji oni savez i zaštitu pred Irokezima, traže među tim plemenima. Iz nekog razloga 1639. završava njihovo savezništvo i oni napuštaju svoje krajeve nakon što su mnoga sela opustošile epidemije. Većina prelazi preko Niagare, među Neutralce, u Ontario. Jedna poveća grupa od njih 600 udružuje se sa Hjuronima. Nešto ih je ipak ostalo istočno od Niagare, i ti su se ostali boriti sa Irokezima sve do 1643. Konačno su nakon toga natjerani i oni da napuste New York, pa se također priključuju Neutralcima, što je bio početak kraja njihovog postojanja. Wenrohrononi što su se udružili sa Huronima, pobijeni su ili zarobljeni, i kasnije adoptirani od Irokeza, nakon što su 1649. Irokezi i epidemije uništili hjuronsku konfederaciju. Dvije godine kasnije 1650/1651 Neutralci daju azil izbjeglim Huronima, na što su i oni bili uništeni od Irokeza.

Ime
---

Nastalo od Awěñro'roñ'noⁿ', vjerojatno kao kombinacija od *awěñ'rǎ'*  , *scum*, *lather* i glagola *o'*  , *to float*, odnosno  *'where scum floats on the water'*. Ovaj hjuronski naziv opisno upućuje na točnu lokaciju plemena u današnjem New Yorku. Ime se javlja i u obliku *Ahouenrochrhonons*. Sufiks -roñnoⁿ' nesumnjivo označava  *'people'* , to jest "*the people of the place of floating scum*"

Etnografija
-----------

Wenrohrononi pripadaju kulturnom području Sjeveroistočnih šuma koju karakterizira gradnja dugih kuća  *'long-houses'* , uzgoj kukuruza i lov i ribolova. Wenrohrononi u kontakt sa Europljanima ne dolaze sve dok se 1639. nisu njihovi dijelovi priključili Hjuronima, tako da znanost nije najbolje upoznata sa njihovim načinom života, ali se po svemu sudeći nisu mnogo razlikovali od susjednih iroquian-govornika, Irokeza i Hjurona. Kukuruz, grah i 'squash 'se uzgajao, a i njihove 'long-houises kuće, vjerojatno se nisu mnogo razlikovale od irokeških. O njihovoj političkoj i socijalnoj organizaciji, nažalost ništa nije poznato.

Vanjske poveznmice
------------------

* Wenro
**Tvrđava Todorovo** nastala je u periodu srednjeg vijeka na području općine Velika Kladuša, Bosna i Hercegovina. Tvrđava je zajedno sa džamijom proglašena za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine

Lokacija
--------

Od Velike Kladuše naselje Todorovo udaljeno je 12 km, a od Cazina 22 km. Tvrđava se nalazi na niskom brijegu uz cestu.

Historija
---------

Tvrđava Todorovo bila je jedna od važnijih starih gradova zapadne Bosne. Sagrađena je krajem XV i početkom XVI vijeka. Grad je bio samostalan, ali pod zaštitom grada Krupe i knezova Babonjića Blagajskih. Godine 1531. dolazi u posjed knezova Zrinjskih. Kapetan Mihajlo Deli Todor upravljao je gradom do 1560. godine, kada je osmanska vojska napala grad i tom prilikom ga razorila. U spomen na kapetana Deli Todora, koji je tom prilikom ubijen, grad dobija naziv – Novi Todor, a kasnije Todorovo. Osmanska vojska je zauzela Todorovo 1578. godine, a grad je stalno nastanjen tek od 1635. godine. Za vrijeme osmanske vlasti Todorovo postaje utvrđeni centar stalne vojne posade. Gradskom vojnom posadom zapovijedao je dizdar. Više puta ovaj grad opsijedala je austro-ugarska vojska (1682, 1684, 1685, 1696 godine).
džamiju u Todorovu gradili su primorski majstori i sagrađena je 1868. godine. Služila je svojoj namjeni sve do 1973. godine kada je napravljena nova potkupolna džamija izvan starog grada.

Opis
----

Tvrđava je građena u dvije faze. Srednjovjekovna građevina obuhvatala je veliku kulu i vanjski bedem i građena je u gotskom stilu. Druga faza izgradnje potječe iz osmanskog perioda kada je na zapadnoj strani dograđen novi veliki bedem u obliku nepravilnog jednakostraničnog šesterougla. Tlocrtna osnova ovog dijela tipična je za osmanske tvržave u dolini rijeke Une, što je razlikuje od osnova utvrđenih gradova u drugim dijelovima Bosne. 

Dijelovi kamenog zida okrugle branič kule i dijelovi zidova istočnog bedema jedino su preostali od Starog grada Todorova. Ostali zidovi su utonuli ili su razneseni i korišteni za novu gradnju.

### Džamija

U Bosni i Hercegovini je bilo 786 džamija sa drvenom munarom ili 70%. Džamija u Todorovu predstavljala je jednu od [Arhitekura|arhitektonski]] najvrednijih džamija sa drvenom munarom u Bosni i Hercegovini. Bila je pokrivena četvorovodnim krovom sa pokrovom od šindre. Pripada tipu jednoprostornih džamija, sa tendencijom da se u okviru jednog objekta primi što više vjernika. To je postignuto postavljanjem dva drvena mahfila u dva nivoa, po čemu je ovaj objekat džamije karakterističan.

Danas džamije u Todorovu nema krovne konstrukcije, niti prozora i vrata. Kameni zidovi džamije su gotovo u cjelosti sačuvani.

Literatura
----------

* Hamdija Kreševljaković, Naše starine 1953 -Stari bosanski gradovi
* Husref Redžić, 2009 -Srednjovjekovni gradovi u Bosni i Hercegovini
* Madžida Bećirbegović, Publishing, Sarajevo, 1999. -Džamije sa drvenom munarom u Bosni i Hercegovini

Vanjski linkovi
---------------

* Općina Velika Kladuša
Tripolitanija u Severnoj Africi
**Tripolitanija** (st. gr. Τρίπολις, Τριπολτὲις, lat. *Tripolitana, Tripolitanus*, arap.  *Ṭarābulus*, berb. *Ṭrables*) je severozapadna regija Libije i bivša provincija ili država Libije (uz Kirenaiku i Fezan) u administrativnom sistemu od pre 1970-ih. U Tripolitaniji živi najveći broj stanovnika Libije. Godine 2006. tu je živelo 3.601.853 ljudi, ili 63,3% stanovništva zemlje. Tripolitanija obuhvata grad Tripoli. Ova dva pojma su sinonimi u arapskom jeziku.

Istorija
--------

Zastava vilajeta Tripoli
Ovu regiju su u davnoj prošlosti naseljavali Berberi. U 7. veku pne. Feničani su tu osnovali kolonije uz more. One su kasnije došle pod uticaj Kartagine. Pod vlašću Rima ova oblast je postala prosperitetna. Početkom 3. veka oblast se nazivala „Region tri grada" (*Regio Tripolitana*) po svoja tri važna grada: Oea, Leptis Magna i Sabrata. Vandali su zauzeli ovo područje 435, dok su ih Vizantinci smenili u 6. veku. Arapi su preplavili oblast Tripolitanije u 7. veku. Otomanski Turci su zauzeli Tripolitaniju 1553. i organizovali je kao svoj „vilajet Tripoli". Oblast je postala italijanski posed 1911. posle Italijansko-turskog rata. Dana 3. decembra 1934. Tripolitanija je postala deo jedinstvene kolonije Libije.

***Tripolitanija*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 123177111
* LCCN: n82077894
* GND: 4119714-8
* NKC: ge794228

 |
**Edo Maajka** (pravo ime **Edin Osmić**, Brčko, 22. prosinca 1978.), bosansko-hercegovački reper i autor hip-hop tekstova. 

U proljeće 1992. godine rat je zahvatio i njegov kraj, pa je Maajka prisiljen pobjeći u selo Ograđenovac nadomak Brčkog. Kamionom, kao i mnoštvo ljudi zahvaćenih ratom, prelazi u Hrvatsku gdje je prvo u Privlaci kraj Zadra, a zatim u Zagrebu nalazi svoje mjesto pod suncem. 

Kada su ga pitali o podrijetlu izjavio je: *Ja se nikad nisam sramio ko sam i odakle, svi to znaju, ali činjenica je i da sam dio Hrvatske estrade jer djelujem i tu. Mislim da pričam o socijalnim temama koje se tiču i Hrvatske i Bosne, a to su jako jako jako slični problemi, i bio bih kreten i lažnjak kad ne bih rep'o o Hrvatskoj jer tu živim. Ja sam Bošnjak, to mi se vidi po glavi, hahaha, ali pripadam na obje scene i drago mi je što je tako.* (prosinac 2004. za Radio Slobodna Europa)

Kako sam kaže:*Doš'o sam u Zagreb prije 9 godina i ovaj grad prihvaćam kao svoj. Imam purgerski naglasak, volim Dinamo, skandir'o za Radio 101, skandir'o za sindikate. Bio sam tu kad se mijenjala vlast, kad je Dinamo rikn'o Partizan 5:0, kad je rikn'o Njofra... Tu sam prvi put guzio, prvi put se napio, prvi put rep'o, prvi put skoro sve.*

Nagrade
-------

* Porin
	+ Najbolji album urbane, klupske muzike "No Sikiriki" (2005)
	+ Najbolji spot "Pržiiiii" (2005)
	+ Novi izvođač godine "Edo Maajka" (2003)
* Davorin
	+ Urbani album "No Sikiriki" (2005)
	+ Pjesma godine "No Sikirkiki" (2005)
	+ Urbana pjesma "No Sikiriki" (2005)
	+ Urbani izvođač "Edo Maajka" (2005)
	+ Vokalna saradnja: "Hajmo rušit" Frenki i Edo Maajka (2006)
* Zlatna Koogla
	+ Najbolji pjevač "Edo Maajka" (2005)
	+ Najbolji spot "Pržiiiii" (2005)
	+ Najbolju web stranicu "www.edomaajka.com"(2005)
	+ Zlatni Dop godine - Najizvođač prema glasovima kritike "Edo Maajka" (2005)
* Crni Mačak
	+ Debitant godine "Edo Maajka" (2003)
	+ Najbolja pjesma "Znaš me" (2003)

Diskografija
------------

* Slušaj mater (2002)
* Zlatna dolina (2003) (Soundtrack)
* No sikiriki (2004)
* Stigo ćumur (2006)
* Balkansko a Naše (2008)
* Štrajk mozga (2012)

Vanjske veze
------------

* Kolumne Ede Maajke na Lupiga.Com[*mrtav link*]
* Službena stranica Arhivirano 2020-12-06 na Wayback Machine-u

Edo Maajka

|  |
| --- |
| **Diskografija** |
| **Albumi:** *Slušaj mater* | *No sikiriki* | *Stigo ćumur* 
**Soundtrack:** Zlatna dolina |
**Tui** (galicijski izgovor: , španski: ) je grad u španskoj regiji Galicija (Španija), smješten u provinciji Pontevedra. Smješetne je na lijevoj obali rijeke Minho, nasuprot portugalskog grada Valença.

Katedrala u Tuiju
Originalno se zvao *Tude*, te su ga spominjali Plinije Stariji i Klaudije Ptolomej na početku 1. milenijuma. Ne prije kraja 6. vijeka je postao biskupsko sjedište za vrijeme svevske vladavine, kada je biskup Anila pohodio drugi Koncil u Bragi. Za vrijeme vizigostke vlasti je nakratko služio kao prijestolnica pod-kraljevstva pod Wittizom. Nakon pohoda Alfonsa I od Asturije (739–757) protiv Maura, glad je uglavnom napušten, ostavši u tampon-zoni između Maura i kršćana; vijek kasnije je postao predmetom kampanje "Repoblacióna" (novog naseljavanje) pod vladavinom Ordonja I (850–866). U 10. vijeku su ga opustošili Vikinzi, te je napušten da bi bio obnovljen na današnjoj lokaciji. 

Danas središte grada predstavlja prenoćište San Telmo. Na vrhu brda se nalazi katedrala (sagrađena od 11. do 13. vijeka) koja sadrži romaničke, ali i gotičke karakteristike. Grad ima dva muzeja - arheološki i biskupijski.

Dva mosta povezuju gradove Tui i Valença: Međunarodni most Tui (u Portugalu poznat kao *Međunarodni most Valença*), dovršen 1878. pod vodstvom Gustavea Eiffela i moderni iz 1990-ih. S obzirom da su obje zemlje potpisale Schengenski sporazum, obično nema nikakvih formalnosti prilikom prijelaza granice.

Općina Tui se sastoji od 11 župa: Randufe, Malvas, Pexegueiro, Areas, Pazos de Reis, Rebordáns, Ribadelouro, Guillarei, Paramos, Baldráns i Caldelas.

Izvori
------

1. ↑  Fletcher, R.A. (1984). *Saint James's catapult : the life and times of Diego Gelmírez of Santiago de Compostela*. Oxford: Clarendon Press. str. 23. ISBN 978-0-19-822581-2.

Gradovi-pobratimi
-----------------

* Španija Frómista, Španija

***Tui (Pontevedra)*** na Wikimedijinoj ostavi
**Stockton-on-Tees** (izgovor: [Stokton na Tizu]) je lučki grad od 83,505 stanovnika na sjeveroistoku Engleske.

On je i administrativni centar distrikta Borough Stockton-on-Tees od 194,803 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Stockton-on-Tees leži u Grofoviji Durham duž lijeve obale rijeke Tees 19 km od njena ušća u Sjeverno more.

Historija
---------

Stockton-on-Tees je antičko naselje izrastao za anglosaksonskih vremena. 

Za srednjeg vijeka razvio se kao trgovište oko dvorca, a kasnije zamka Biskupa od Durhama, koji su mu 1310. izdali povelju o statusu grada.

Njegova važnost kao luke osnažena je nakon izgradnje kamenog mosta preko rijeke Tees 1769. i nakon otkrića zaliha ugljena 1825..a nakon tog i izgradnje željezničke pruge do Durhama.

Prvu dionicu te pruge između Stocktona i Darlingtona izradio je George Stephenson - 1825. to je bila prva javna željeznička pruga na svijetu.

Privreda
--------

Stockton ima veliku željezaru, ali je važnost teške industrije opala krajem 20. vijeka, pa su danas usluge i laka industrija puno važnije za ekonomiju grada..

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „United Kingdom: North East England" (engleski). City population. Pristupljeno 01. 01. 2017.
2. 1 2 3 4  „*Stockton-on-Teesl*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 01. 01. 2017.
3. ↑  „*Darlingtonl*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 01. 01. 2017.

Vanjske veze
------------

***Stockton-on-Tees*** na Wikimedijinoj ostavi

* Stockton-on-Tees (`en`)
**Yaviza** je grad od 4,441 stanovnika na istoku Paname u Provinciji Darién.

Geografske karakteristike
-------------------------

Yaviza se prostire na meandru rijeke Chucunaque, udaljena oko 97 km od kolumbijske granice. Ona je posljednja stanica na Panameričkom autoputu, koji se dalje ne nastavlja zbog džungle i močvara Darijenskog rascjepa.

Historija
---------

Yaviza je nastala nakon izgradnje utvrde San Gerónimo, koju su podigli španjolski kolonisti 1760. Utvrdu su razorili indijanci iz plemena Cuna 1780. nakon tog su je dokrajčile poplave pa je krajem 18. vijeka potpuno napuštena.

Za vrijeme Granadinske Konfederacije kad je Panama 1855. postala jedna od država te konfederacije, osnovana je Provincija Darien sa administrativnim centrom u Yavizi. On je 1890. preseljen u Chepiganu.

Nakon tog je Yaviza ostala životariti kao graničarsko trgovište na ulazu u džunglu.
Dionica Panameričkog autoputa do grada dovršena je 1970-ih. 
Danas živi kao naselje švercera, prostitutki i izbjeglica.
Yaviza ima i mali aerodrom (IATA: PYV).

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Yaviza*" (španjolski). Lugares. Pristupljeno 3.2.2023.
2. 1 2 3 4  „*Superficie, población y densidad de población...*" (španjolski). Instituto Nacional de Estadística. Pristupljeno 3.2.2023.
3. 1 2  „*End Of The Road: Driving To Yaviza In The Darien*" (engleski). Expert Vagabond. Pristupljeno 3.2.2023.
4. ↑  „*Yaviza Airport, Yaviza, Panama*" (engleski). Prokerala. Pristupljeno 3.2.2023.

Vanjske veze
------------

* *Yaviza* (na portalu Mapcarta) (`es`)
**USS *Lawrence* (DD-8)**, osmi razarač klase *Bainbridge* u sastavu američke ratne mornarice. Ime je dobio po Jamesu Lawrenceu.

Povijest
--------

Kobilica je položena 10. travnja 1899. u brodogradilištu *Fore River Ship & Engine Company* u Weymouthu. Porinut je 7. studenog 1900. i u operativnu uporabu primljen 7. travnja 1903.

### Operativna uporaba

Dodijeljen 2. Torpednoj Flotili, *Lawrence* je služio duž Istočne obale i u Karibima preko četiri godine. Ljeti je sudjelovao u vježbama uz obale Nove Engleske a zimi uz Key West. U Philadelphiji je 14. studenog 1906. povučen iz uporabe.

U službu je vraćen 23. srpnja 1907. kako bi s Torpednom Flotilom nastavio djelovanje u okolici Norfolka sve do proljeća kada je sudjelovao u plovidbi oko Južne Amerike do San Diega kao podrška Velikoj Bijeloj Floti.

Kao dio 3. Torpedne Flotile, *Lawrence* je služio na pacifičkoj obali gotovo cijelo desetljeće, ploveći sve od Kanade na sjeveru do Paname na jugu. Ljeto 1914. proveo je uz obale Meksika štiteći američke i druge strane državljane tijekom nemira uzrokovanih tamošnjom revolucijom. Ulaskom Sjedinjenih država u Prvi svjetski rat *Lawrence* se prebazirao u Središnju Ameriku gdje je štitio ulaz u Panamski kanal. Ovu je dužnost obavljao do svibnja 1918. kada je premješten u Key West na Floridi. Na početku 1919. je otplovio u Philadelhiju gdje je i konačno povučen iz operativne uporabe 20. lipnja. 3. siječnja 1920. prodan je privatniku Josephu G. Hitneru.

### Zapovjednici

*Izvor podataka:*

|  |  |
| --- | --- |
| * André Morton Proctor (7. travnja 1903. - 9. prosinca 1905.)
* Thomas Charles Hart (9. prosinca 1905. - 14. studenog 1906.)

*Izvan službe od 14. studenog 1906. - 23. srpnja 1907.** Ernest Friedrick (1907. - 1. lipnja 1908.)
* Alfred Graham Howe (1. lipnja 1908. - 27. srpnja 1909.)
* Charles Sylvanus Kerrick (27. srpnja 1909. - 13. veljače 1910.)
* Martin Kellogg Metcalf (13. veljače 1910. - 29. srpnja 1910.)
* Ernest Arthur Swanson (29. srpnja 1910. - 6. prosinca 1910.)
 | * Walter Kenneth Kilpatrick (6. prosinca 1910. - 30. prosinca 1910.)
* Earl Roof Shipp (30. prosinca 1910. - 1911.)
* John Enoch Pond (1911. - 1914.)
* Merritt Hodson (1914. - 1915.)
* Bernard Oviatt Wills (1915. - 1916.)
* James Grady Ware (1916. - 1917.)
* William Kelly beard (23. prosinca 1917. - 20. lipnja 1919.)
 |

Izvori
------

1. ↑  „*Lawrence*" (Engleski). Arhivirano iz originala na datum 2010-12-08. Pristupljeno 2013-09-06.  History.navy.mil (18. ožujka 2011.)
2. ↑  „*USS Lawrence (DD-8)*" (Engleski).  Navsource.org (21. ožujka 2011.)

***USS Lawrence (DD-8)*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Razarači klase *Bainbridge* |
| --- |
| 
*Bainbridge • Barry • Chaucey • Dale • Decatur • Hopkins • Hull • Lawrence • Macdonough • Paul Jones • Perry • Preble • Stewart*
 |
| Lista razarača američke ratne mornarice |
**Wen Yanbo** (溫彥博) (575–637), formalno ime **Wen Dalin** (溫大臨), kurtoazno ime Yanbo, formalno **Vojvoda Gong od Yua** (虞恭公), bio je kineski državni službenik i velikodostojnik dinastije Tang, koji se istakao kao jedan od glavnih savjetnika cara Gaozua i cara Taizonga. Za vrijeme Gaozuove vlasti je 625. bio zarobljen od Tujuea, a iz zarobljeništva je pušten sljedeće godine. Caru je o svemu podnio iscrpan izvještaj, koji je sadržavao dragocjene podatke o životu i navikama Tujuea, a što je pomoglo uspješnom vojnom pohodu 630. Wen Yanbo je poslije služio i kancelar.

Napomene i reference
--------------------

1. ↑  *Nova knjiga Tanga* navodi da je Yanbo bilo formalno, a Dalin kurtoazno ime. V. *New Book of Tang*, vol. 91  Arhivirano 2008-02-10 na Wayback Machine-u. To nije u skladu s imenima braće, koja su koristila imena Daya (大雅) i Dayou (大有) i kurtoazna imena Yanhong (彥弘) i Yanjiang (彥將).

* *Knjiga Tanga*, vol. 61. Arhivirano 2008-02-10 na Wayback Machine-u
* *Nova knjiga Tanga*, vol. 91. Arhivirano 2008-02-10 na Wayback Machine-u
* *Zizhi Tongjian*, vols. 186, 191, 192, 193, 194, 195.
Ovo je članak o romanu.  Za istoimeno naselje, v. Winesburg, Ohio.  

***Winesburg, Ohio*** je roman američkog književnika Sherwooda Andersona objavljen 1919. godine. Njegov protagonist je George Willard, stanovnik fiktivnog grada Winesburg u državi Ohio, a radnja prati njegovo djetinjstvo i odrastanje u trenutku kada će ga kao mladić napustiti. Za roman je specifična struktura koja se sastoji od 22 krače priče (novele) koje povezuju različiti likovi vezani uz grad i protagonista. Roman je svojom nelinearnošću izazvao veliku pažnju, ali i postigao priličan uspjeh, učinivši Andersona jednim do najpoznatijih književnika svog doba. Česti su navodi da je kao model poslužio njegov rodni grad Clay, ali je Anderson do kraja života to osporavao.

Vanjske veze
------------

* Besplatna e-knjiga: *Winesburg, Ohio* na Projektu Gutenberg
* Šablon:Librivox book
* PBS.org - The American Novel: *Winesburg, Ohio*
* Sherwood Anderson’s Winesburg, Ohio: A Group of Tales of Ohio Small-Town Life
* "''*Winesburg, Ohio*" and "*Lost in Winesburg*" on DVD
**Wiping** (na engleskom doslovno **brisanje**) je izraz kojim se u kontekstu historije radijske i televizijske djelatnosti označava praksa radiodifuznih kompanija da brišu audio ili video snimke svojih emisija (najčešće na magnetofonskim ili magnetoskopskim vrpcama) kako bi uštedjeli skladišni prostor u arhivama ili te iste vrpce iskoristili za snimanje novih materijala. Praksa je karakteristična za 20. vijek, odnosno prve decenije televizijske djelatnosti kada su magnetoskopske vrpce bile izuzetno skupe odnosno zahtjevale veliki prostor i resurse za redovno održavanje. Brisanje su prakticirale kako javne televizijske kuće kao britanski BBC, tako i privatne kuće poput američkih TV-mreža, i smatra se da su zbog toga danas trajno izgubljene brojne epizode čak i nekih prilično popularnih TV-emisija ili serija kao što je, na primjer, *Top of the Pops*, odnosno neke od snimaka koje su zbog raznih okolnosti ili detalja stekle važnu historijsku vrijednost. Brisanje su, također, prakticirale i televizijske stanice u bivšoj Jugoslaviji, odnosno u mreži JRT-a. Praksa se počela napuštati tek 1970-ih kada su se televizijski programi počeli redovnije arhivirati, odnosno kada su osuvremenjene metode snimanja i reproduciranja.

Vanjske veze
------------

* Full Details of the BBC's treasure Hunt
* Lost Shows (UK) search engine Arhivirano 2016-03-19 na Wayback Machine-u, Kaleidoscope website
* British TV Missing Episodes Index
* Wiped News.Com - A news and features website devoted to missing TV, Film & Radio
* The hunt for TV’s lost baseball treasures
* Television Obscurities >> Television — Lost or Missing
**Torshälla** je grad od 7,612 stanovnika u sredini Švedske, koji administrativno podpada pod 
Općinu Eskilstuna.

Geografske karakteristike
-------------------------

Torshälla leži u Grofoviji Södermanland, na obalama rijeke Eskilstunaån, nedaleko od 
njena ušća u Jezero Mälaren, udaljena oko 7 km sjeverno od Eskilstune.

Historija
---------

Torshälla je kao naselje navjerojatnije iznikla oko 1300. ili nedugo prije. Ali je kao centar plodne krajine Rekarne, možda bila i jedno od 
svetišta predkršćanske Švedske.

Izvrsna pozicija na plovnom Eskilstunaånu omogućila je Torshälli da još u 13. vijeku postane luka za pretovar
robe između jezera Hjälmaren i Mälaren. 
Torshälla je dobila povelju o statusu grada 1317. a tokom 14. vijeka bila je i administrativni 
centar Rekarne. 

Kad je između 1595. -1610 prokopan prvi kanal između jezera Hjälmaren i Mälaren, koji je išao preko Torshälle, grad je bio na 
dobitku, ali je on uskoro zapušten nakon što je prokopan novi Hjälmaren kanal. Zbog tog je promet popuno zaobišao Torshällu, 
pa su se njegovi stanovnici početkom 17. vijeka, preorjentirali na proizvodnju robe od kovanog željeza. Ali nisu mogli izdržati konkurenciju nedaleke Eskilstune, da stvar bude gora grad je pretrpio veliki požar 1798. u kom je izgorilo 58 kuća, pa je krajem tog vijeka imala samo oko 600 stanovnika.

Zanatstvo je dugo bilo najvažnija privredna aktivnost grada, sve do početka 19. vijeka kad se počela razvijati industrija, naročito od 
1829. kad je izgrađena čeličana Nyby bruk, tako da 3/4 zaposlenih radi u industriji.

Izvori
------

1. 1 2 3  „Sweden: Södermanland" (engleski). City population. Pristupljeno 14. 06. 2015.
2. 1 2 3 4  „*Torshällas historia*" (švedski). Urbanhistory. Arhivirano iz originala na datum 2013-12-10. Pristupljeno 14. 06. 2015.

Vanjske veze
------------

***Torshälla*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice općine Torshälla*[*mrtav link*] (`sv`)
Runski kalendar - латиницом
**Рунски календар** је вечни календар који почива на 19-годишњем Метонском циклусу Месеца. 

Познат и као *Рунски штап* или  *Рунски Алманах*, изгледа да је створен у средњовековној Шведској. Рунски календари су писани на пергаменту или урезивани у палице од дрвета, кости или рога, налик на рабош. Најстарији познати и једини из Средњег века, је палица из Nyköping-a, за коју се верује да потиче из 13. века. Већина од неколико хиљада сачуваних су дрвени календари из 16. и 17. века. Током 18. века, рунски календари су имали ренесансу, тако да су око 1800. прављени од месинга у облику кутија за дуван. 

Типични рунски календар се састојао од неколико хоризонталних редова симбола, једна изнад другe. 

Посебни дани попут солстиција, еквинокса и прослава (укључујући хришћанске празнике и благдане) су били означени додатним редовима симбола.

Календар се не ослања на знање о дужини тропске године или на догађање преступних година. Био би постављан на почетку сваке године опажањем првог пуног Месеца после зимског солстиција (краткодневице). Овај први пун Месец је такође означавао дан Дистинг, пагански празник и сајамски дан. 

Šablon:TOC-left

Рунски календар - норвешки - резбарено дрво.

Oznake
------

Детаљ Рунског календара, на основу стране 104 из  F.E. Farwerck's *Noord-Europese Mysteriën* 

На једној линији су биле изложене 52 седмице, тако што је првих седам руна Млађег Фударка понављано 52 пута. Руне које су одговарале сваком седмичном дану су се разликовале од године до године.

На другој линији, многи дани су означавани једним од 19 симбола којима је представљано 19 Златних бројева, година Метонског циклуса. У старим календарима, свака од 19 година у циклусу је била представљена руном; првих 16 је било (свих) 16 руна из Млађег Фударка, плус специјалне руне за преостале три године: Arlaug (Златни број 17), Tvimadur (З. б. 18) и Belgthor (З. б. 19). Млади Месец (младина) би пао на тај дан током те године циклуса. Нпр. у 18. години циклуса, младине би пале на све датуме означене Твимадуром, симболом за 18. годину. Каснији календари су користили Пентадске бројеве за вредности 1 - 19.

### Arlaug

Arlaug
Арлауг је посебна руна која се у рунском календару користи да представи златни број 17.

### Tvimadur

Tvimadur
Tвимадур (*tvímaður*) је посебна руна којом се представља златни број 18.

Сличног облика је и "Wendehorn руна" из германског мистицизма.

### Belgthor

Belgthor
Белгтхор је посебна руна рунског календара којом се представља златни број 19.

Такође погледати
----------------

* Computus Runicus
* Метод лунарних дистанци

Референце
---------

* An excellent article on rune calendars, with illustrations from
.

**Casiquiare** (španjolski: *Brazo Casiquiare* ili *Canal Casiquiare*) je rijeka u Venecueli, poznata kao najveća i najpoznatija bifurkacija na svijetu, jer *Casiquiare* spaja dva velika porječja Orinoco i Amazonu, preko rijeke Rio Negro u koju utječe.

Geografske karakteristike
-------------------------

Izvor *Casiquiare* je zapravo njezin spoj sa Orinocom, 14 km od sela La Esmeralda. On se nalazi na nadmorskoj visini od 123 m (na ušću *Casiquiare* ima 91 m) a korito rijeke široko je 120 m. Udio voda koji se prelijeva iz Orinoca nikad ne prelazi 1 / 3 njezinih voda, i rijeka je tu spora (0,75 km / h). 
*Casiquiare* većinu svojih voda prima kasnije, na svom toku kroz prašumu, gdje prima brojne pritoke, osobito bogate vodom za velikih sezonskih poplava. 
Od bifurkacije rijeka teče generalno u smjeru jugoistoka praveći brojne meandre kroz tropsku prašumu, primajući brojne pritoke sa obje strane.

Karta porječja Amazone
Kod venecuelanskog gradića San Carlos de Rio Negro na nadmorskoj visini od 91 m, *Casiquiare* se spaja sa rijekom **Río Guainía**, odatle se ta zajednička rijeka zove Rio Negro. 

Na svom ušću *Casiquiare* je širok oko 533 metara, i neobično brz za velikih poplava (10 km / h). Tad se od *Casiquiara* razdvaja rukavac **Itinivini**, koji se nakraju isto ulijeva u Rio Negro, ali oko 50 kilometara nizvodno.

Tok rijeke *Casiquiare* dug je 320 km, a porječje je veliko 43 200 km². Na sjevernom dijelu porječja unutar pravokutnika kod koordinata 0°30′N 62°45′W﻿ / ﻿0.500°N 62.750°W﻿ / 0.500; -62.750﻿ (Orinoco Casiquiare) 4°40′N 66°34′W﻿ / ﻿4.667°N 66.567°W﻿ / 4.667; -66.567﻿ (Orinoco Casiquiare) nalazi se od 1993. *Rezervat prirode Gornji Orinoco- Casiquiare*. 

### Historija otkrića rijeke

Prvi istraživač koji je plovio tom rijekom bio je jezuitski misionar Manuel Román 1744. godine, on je preko *Casiquiare* doplovio iz Rio Negra do Orinoca. Prva opsežna istraživanja i iscrtavanja preciznih karata, proveli su 1800. godine Alexander von Humboldt i Aimé Bonpland.

Izvori
------

1. ↑   „*Orinoco River*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 09. 2012.
2. 1 2 3   „*Casiquiare*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 09. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Casiquiare* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Cijanidni** jon, CN−.

Sa vrha:  

1. Struktura veza  

2. Prostorni model  

3. Površina elektrostatičkog potencijala  

4. „Slobodni par ugljenika" HOMO/LUMO
**Cijanidi** su soli i druga jedinjenja cijanovodonične kiseline (HCN). U organskoj hemiji cijanidi se opisuju opštom formulom R-C≡N. Ime cijanid potiče od grčke reči κυανός (plav), i odnosi se na jedinjenje gvožđe(III)heksacijanoferat(II) (prusko plavo), koji je veoma postojan pigment plave boje.

Osobine
-------

Cijanidne soli sadrže cijanid-anjon [C≡N]−, a organski cijanidi funkcionalnu grupu -C≡N. Cijanidi rastvorljivi u vodi se delom hidrolizuju na vlažnom vazduhu i prelaze u cijanovodoničnu kiselinu.

### Jednostavna jedinjenja

Sve alkalne i zemnoalkalne soli cijanida su uglavnom lako rastvorljive u vodi, poput kalijumcijanida (cijankalijum). Reakcija ove soli sa stomačnom kiselinom može se opisati jednačinom:

KCN + HCl → HCN + KCl
Cijankalijum je važan sastojak galvanskih rastvora.

### Kompleksna jedinjenja

Cijanidni-anjon je veoma reaktivan i gradi stabilne veze sa drugim metalima, poput gvožđa. U mnogo slučajeva, reakcijom nastaje novi anjon koji se sastoji od jednog dela metala i obično 4 ili 6 delova cijanida. Metal se nalazi u centru ovakvog jedinjenja, okružen cijano-grupama (na primer: [Fe(CN)6]4-). Ovakvi spojevi spadaju u red kompleksnih jedinjenja. Oni mogu da grade soli sa katjonima (na primer: K4[Fe(CN)6], kalijumheksacijanoferat(II) ). U mnogim kompleksnim jedinjenjima, cijanid je tako jako vezan, da gubi svoju reaktivnost, na primer cijanovodonična kiselina se neutrališe pažljivim dodavanjem vruće razblažene sumporne kiseline. Koncentrovana sumporna kiselina ne postiže ovaj efekat.

Otrovnost
---------

Mnoga jedinjenja cijanida su veoma otrovna, ali mnoga nisu. Prusko plavo, sa približnom formulom Fe7(CN)18 se koristi za štamparstvo i kao protivotrov kod trovanja talijumom i cezijumom 137. Najopasniji cijanidi su cijanovodonična kiselina (HCN) i njene soli, poput kalijumcijanida (KCN) i natrijumcijanida (NaCN).

Mehanizam trovanja cijanidom postiže se inhibicijom enzima citohrom ce oksidaze u ćelijskom transportnom lancu elektrona (ćelijsko disanje). Protivotrovi: 4-dimetilaminofenol-hidrohlorid, natrijumtiosulfat, vitamin be 12, amilnitrit.

Cijanidi su često korišćeni kao otrovi u istoriji. Najpoznatija je njihova primena u masovnim nacističkim ubistvima tokom Holokausta. Ovaj otrov je korišten za ubistvo Raspućina, i pri samoubistvu Adolfa Hitlera i njegovih saradnika.

Izvori
------

1. ↑  Lide David R. ur. (2006). *CRC Handbook of Chemistry and Physics* (87th izd.). Boca Raton, FL: CRC Press. 0-8493-0487-3.
2. ↑  Susan Budavari, ur. (2001). *The Merck Index: An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals* (13th izd.). Merck Publishing. ISBN 0-911910-13-1.

Literatura
----------
Pelike koji pokazuje Herakla kako se bori s Busirisom, pronađen u Tespiji. *cca' 470. pne.. Atena, Nacionalni arheološki muzej.*
**Slikar Pana** je bio starogrčki slikar vaza u atičkom stilu crvenih figura. Ime je dobio po vazi - zvonastom *krateru*, koji se danas čuva u Muzeju lijepih umjetnosti u Bostonu, a koji pokazuje Pana kako progoni pastira, odnosno smrt Akteona. Bio je učenik Mizonov i djelovao između 480. i 450. pne. Slikao je na *kraterima*, *pelikeima*, *hidrijama* i *amforama*. Pripisuje mu se više od stotinu vaza.

Djela
-----

* zvonasti *krater* u Bostonu (Pan i pastir, smrt Ajteona)
* *pelike* u Ateni (Heraklo i Busiris)
* *psykter* u Münchenu (Apolon se bori za Marpesu)
* *lekythos* in Boston (depiction of a hunter)

Literatura
----------

* John Beazley. *Der Pan-Maler*. Berlin 1931.
* Anna Follmann. *Der Pan-Maler*. Bonn 1968.
* Pan-Maler. in: Lexikon Alte Kulturen. Vol 3, p. 101.
* Pan-Maler. in: Lexikon der Kunst. Vol 3, p. 716.

***Slikar Pana*** na Wikimedijinoj ostavi
Sliammon teritorij
**Sliammon**, pleme Salishan Indijanaca, ogranak Comoxa, nastanjeni na Malaspina Inletu u kanadskoj provinciji Britanska Kolumbija. 
Sliammoni su danas jedna od četiri nacija porijeklom od Comoxa (ostale tri su Klahoose, Homalco i Comox) a žive na 6 reezrvata na pacifičkoj obali Britanske Kolumbije oko jezera Powell Lake (Sunshine Coast; vidi) sa plemenskim središtem u Powell Riveru. Rezervati su: Harwood Island 2 (na otoku Harwood), Kahkaykay 6, Paukeanum 3 (na otoku Cortes), Sliammon 1, Tokenatch 5 i Toquana 4. Populacija im iznosi oko 1,000.

Sliammoni su dugo vremena bili zapostavljani sa naučne strane, i tek se sredinom 1930.-tih ozbiljnije počeo njima baviti američki antropolog Homer Barnett, koji se prvenstveno interesira za potlatch. 
Njihova kultura pripada području Sjeverozapadne obale. Ribolov, sakupljanje divljeg voća i bilja i kopanje korijenja osnovni su načini pribavljanja hrane. Njihove kuće, dugout-kanui od cedrovine, totemski stupovi i drvorezbarstvo i košaraštvo ne zaostaju za onima plemena Kwakiutla, Tsimshiana i drugih kulturno srodnih plemena. Cedar je osnovna sirovina na kojoj počiva materijalna kultura plemena Sjeverozapadne obale, i samih Sliammona. Od cedrovine izgrađuju svoje kuće, kanue, rezbarene sanduke, i drugo, a od unutrašnje mekane kore (liko) rogožinu, ogrtače, prekrivače, konopce, kape, trake za povezivanje i drugo. Kanui mogu biti dugi do 50 stopa (15 metara) i široko 6 do 8 stopa (1,8 do 2,5 m). Kanu je glavno prijevozno sredstvo, bez kojega ne bi mogli otići u lov, ribolov i posjete drugi selima. Košaraštvom se bave žene tijekom dugih hladnih zimskih mjeseci.

Literatura
----------

* *Dorothy M Kennedy and Randy Bouchard*, Sliammon Life, Sliammon Lands.

Vanjske poveznice
-----------------

* sliammon First Nation Arhivirano 2008-01-06 na Wayback Machine-u
* Sliammon Arhivirano 2008-01-06 na Wayback Machine-u
* Sliammon First Nation
**Божидар Димитров Стојанов** (буг: *Божидар Димитров Стоянов*; рођен 3. децембра 1945. у Созополу) је бугарски историчар и политичар. Био је директор Националног историјског музеја у Софији (1994-98, 2001-09). Од августа 2009 министар је за Бугаре у иностранству (без портфеља).

**Божидар Димитров**

Породица
--------

Божидар Димитров је рођен у западном црноморском граду Созополу у породици избеглица из Источне Тракије због турских окрутности према бугарског становништва током Другог балканског рата.

Ожењен је Маријом Канчевом (буг: *Мария Кънчева*). Имају кћер.

Научно дело
-----------

Божидар Димитров је написао *Десет лажи македонизма*, где побија идеологију бивше Југословенске Републике Македоније о постојању посебне *македонске* нације у Вардарској Македонији, различите од бугарске.

Јула 2009. био је изабран за народног посланика партије ГЕРБ.

Божидар Димитров сматра Србе и Хрвате практички једним народом, који говори једним језиком - српскохрватским.

Божидар Димитров сматра да у БЈРМ сада живе само Бугари (после питања једног гледалца да ли су живели у 19. веку у Македонији само Бугари), мада се они тамо другачије називају и већини њих је *мало испран мозак*..

Дело
----

Написао је више од 20 монографија:

* „Християнството в българските земи. Български манастири" (2001)
* „Българите и Александър Македонски" (2001)
* „Българите — първите европейци" (2002)
* „България и Папството" (2002)
* „Аполония Понтика", издателство Свети Климент Охридски, С. 2004. ISBN 954-07-1955-0
* „Седемте древни цивилизации в България" (2005)
* „Войните на България за национално обединение" (2006)
* „Светослав Тертер. Цар на българите (1300-1321)" (2006)
* „Десетте лъжи на македонизма", издателство Свети Климент Охридски, С. 2006
	+ „Десетте лаги на македонизмот Arhivirano 2010-04-02 na Wayback Machine-u", изд. Блаже Конески, Струмица (2006)
* „Българската християнска цивилизация и българските манастири" (2007)
* „Македония — свещена българска земя" (2007)
* „12 мита в българската история" (2007)

Извори
------

1. ↑  Памет Българска, 5. децембра 2009, 27:57-28:03 : *... сърби и хървати, които практически са един народ - говорят на един език; сърбохърватски се нарича* ((bug.))
2. ↑  Памет Българска[*mrtav link*], 30. јануара 2010, 54:21-54:30: *- потвърждава това, че в Македония по време на Възраждането са живели само българи. (*Б. Д.*) - Ама те и сега живеят само българи, само че се наричат другояче. И една голяма част от тях, за съжаление по-голямата част, са малко с промити мозъци.* ((bug.))

Спољашне везе
-------------

* Биографија Божидара Димитрова[*mrtav link*]
**Strmendolac** je naselje grada Trilju, u Splitsko-dalmatinskoj županiji.

Zemljopis
---------

Naselje Strmendolac se nalazi na kraškoj zaravni uz malo polje na uzvisini 4 kilometra istočno od grada Trilja. U selo se može doći cestovnim putem iz nekoliko pravaca, s juga od Čaporica, s jugoistoka iz smjera Ugljana te glavnim cestovnim pravcem od grada Trilja.

Stanovništvo
------------

***Kretanje broja stanovnika za naselje Strmendolac od 1857. do 2001. godine***  

Napomena: Do 1991. iskazivano pod imenom Strmen Dolac. U 1869. i 1921. podaci o stanovništvusu sadržani u naselju Vedrine. U 1931. sadrži podatke za bivše naselje Veliki Strmendolac.

Povijest
--------

Šport
-----

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Strmendolac** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja grada Trilja |
| --- |
| Bisko • Budimir • Čačvina • Čaporice • Gardun • Grab • Jabuka• Kamensko • Košute • Krivodol • Ljut • Nova Sela • Podi • Rože • Strizirep • Strmendolac • Tijarica • Trilj • Ugljane • Vedrine • Velić • Vinine • Vojnić Sinjski • Voštane • Vrabač • Vrpolje |
Su Wu
**Su Wu** (蘇武) (140. pne. - 60. pne.) je bio kineski diplomat i državnik u službi dinastija Han, poznat po svojoj odanosti i požrtvovnosti.

O Su Wuovom porijeklu i ranom životu se ne zna ništa. Prvi put se spominje kada je oko 100. pne. došlo do svojevrsnog detanta između Kineskog Carstva i nomadskog naroda Xiongnu, a car Wu pokušao poboljšati odnose koristeći dolazak na vlast novog Xiongnu *chanyua* po imenu Qiedihou (且鞮侯). Wu je na njegov dvor poslao izaslanstvo na čelu sa Su Wuom, koji je dotada služio kao zamjenik komandanta carske garde.

Na Qiedihouovom dvoru se ispostavilo da je mladi chanyu mnogo neprijateljskije orijentiran prema Kinezima nego što se pretpostavljalo, pa su dva člana izaslanstva bez Su Wuovom znanja skovala zavjeru s nekoliko vodećih Xiongnua da svrgnu Qiedihoua. Zavjera je razotkrivena, a Su Wu je, nastojeći izbjeći zarobljavanje, pokušao izvršiti samoubistvo. Qiedihouov glavni savjetnik, polu-Kinez po imenu Wei Lü (衛律), je htio da mu Su Wu pomaže u upravljanju državom, te je poslao ljekare koji su spasili Su Wuov život. Međutim, Su Wu to odbio služiti neprijateljskog vladara, čak i kada mu je zaprijećeno pogubljenjem. Qiedihou je zbog toga Su Wua bacio u tamnicu i mučio glađu, a potom prognao u područje oko Bajkalskog jezera gdje je diplomat bio prisiljen živjeti poput pastira.

Su je u izgnanstvu proveo 19 godina, a sve to vrijeme je Xiongnu vladari tvrdili da je umro. Tek kada je car Zhao od Hana|car Zhao doznao da je Su živ, zatražio je njegovo puštanje. Nakon toga je Su Wu služio kao direktor Ureda za kolonizaciju.

Su Wu je postao predmet kineskih narodnih pjesama i priča.
**Skövde** čita se **Ševde**, je grad na jugu Švedske od 34,466 stanovnika u užem centru, 
dok kao općina ima 51,402 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Skövde leži u Grofoviji Västra Götaland u sredini između dva najveća švedska jezera Vänern i Vättern, udaljen oko 150 km sjeveroistočno od Göteborga.

Historija
---------

Skövde je kao naselje nastao za srednjeg vijeka, gotovo je kompletno izgorio za katastrofalnog požara - 1759. pa je nakon tog nanovo izgrađen po planu. Naglo se počeo razvijati tek od kraja 19. vijeka, kad je do njega došla željeznica na trasi Stockholm - Göteborg.

Privreda
--------

Skövde je industrijski grad, u njemu se nalazi pogon kompanije Volvo - za proizvodnju motora, kojim zajednički upravljaju *Volvo Powertrain AB* i *Volvo Cars*.

Skövde je i vojnički grad sa velikim garnizonom, sjedište je tenkovskog puka - Skaraborg, i logističkog puka Trängregementet i Akademije kopnene vojske (Markstridsskolan).

Gradovi prijatelji
------------------

* Norveška, Halden
* Danska, Ringsted
* Finska, Sastamala
* Estonija, Kuressaare

Izvor
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Sweden: Västra Götaland" (engleski). City population. Pristupljeno 03. 05. 2015.

Vanjske veze
------------

***Skövde*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada (`sv`)
**Suakin** (arapski: سواكن/ Sawākin) je lučki grad od 42,456 stanovnika na sjeveroistoku Sudana u Vilajetu Crveno more.

Geografske karakteristike
-------------------------

Suakin se prostire duž dugog uskog zaljeva u Crvenom moru, udaljen 58 km južnije od svog administrativnog centra Port Sudana.
Historijski centar mjesta (utvrda) nalazi se na otočiću koji je nasipom povezan sa novijim i većim dijelom grada.

Historija
---------

Suakin je izrastao u 12. vijek kao rivalska luka sjevernijeg Ajdaba, u kom su se naplaćivale visoke plaćale dažbine za trgovinu. Važnost mu je porasla nakon uništenja Ajdaba (oko 1428.) pa je postao glavna afrička luka na Crvenom moru i centar za trasport hodočasnika na hadž u Meku.

Grad je počeo nazadovati odkad su ga u 16. vijeku zauzele Osmanlije. Od 1821. je u rukama Egipćana i ostao je pod njima veći dio 19. vijeka.
Herbert Kitchener je za potrebe kampanje protiv Mahdista dao izgraditi željezničku prugu iz Egipta do Suakina. Dio njegovih trupa iskrcao se u luci i krenuo prema Omdurmanu.

Dvadesetih godina 20. vijeka napuštena je luka u Suakinu, u korist novoizgrađenog Port Sudana.

Od tada je postala još nepristupačnija, rastom koraljnih grebena, ali se u novije vrijeme obnavlja pa je danas druga po prometu u zemlji. 
Iz nje svakodnevno plove trajekti za Džedu u Saudijskoj Arabiji

Izvori
------

1. 1 2  „*Sudan*" (engleski). City population. Pristupljeno 14.9. 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Sawākin*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 14.9.2020.

Vanjske veze
------------

***Suakin*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Sawākin* (`en`)
FE-Schriftу немачкој регистарској табеле
Tablica slova i cifara FE-Schrift

  

На регистарским таблицама обично се користе посебно развијени типова писма. 
Најпознатије је немачко: *'ФЕ-сцхрифт **што је скраћеница од немачког*** **'фӓлсцхунгсерсцхуеренде сцхрифт** (пренос око писмо које се*хеавы*фалсификује) које је регистарским таблицама регистрованих возила у Немачкој користе новембра од 2000. године. 

За разлике из писма типа који са раџиница користио (према стандардним ДИН 1451), није више могуће вршити измене на табеле, употребом Црне или Црне лепљиве борити траку (нпр. реч П у Р, или фигура 3 у 8) сет посто знак сви имају јединствен облик. Пар знаковима, који се могу иначе лаком збуњени, као нпр. Е и М или О и 0) добили су другачији облик, тако да се лакше разликују. Преправљање таблице отежава и то што је од Подлога рефлектујуће Беле борби, тако да су обичне сандука помоћи Беле борби, посебно ноћу, врло лаком уочљиве. 

ФЕ-сцхрифт је развио немачки Савезни завод за изградњу путева за период од 1978. За 1980. Као резултат притиска терористичких активности. Значајно учешће је имао Карлгеорг Хоефер (1914. - 2000 .), који је радио у утрци. 

Све Ознаке су висине 75 милиметара. Кључне су 47,5 мм широк, цифре - 44,5 мм. За мање таблице, које се користе на мотоцикл има, Ознаке су високе 49 мм, и речи су цифре широк 31 мм и 29 мм. 

Неке земље попут Јужноафричке републике, преузеле су ФЕ-сцхрифт, а неке развијају сопствене мио типова писма. 

И у Србији се говори о могућности употребе овог типа писма на новим таблицама које треба да се направе маил више не да положају СЦГ.

Verzija u latinici
------------------

Pismo registarskih tablica
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Sufiks**. Za druga značenja, v. Sufiks (razvrstavanje).* |

**Sufiks** (također **postfiks**, **dometak**) u gramatici označava afiks koji dolazi nakon korijena riječi. Uobičajeni primjeri su padežni završeci koji označavaju gramatičku sklonidbu imenica ili pridjeva te glagolski završeci koji čine konjugaciju glagola. 

Sufiksi mogu nositi gramatičku informaciju (infleksijski sufiksi) ili leksičku informaciju (derivacijski sufiksi). Infleksijski sufiks ponekad se naziva **desinent**.

Primjeri sufiksa u srpskohrvatskom jeziku:

*Djevojk**e***, gdje sufiks -e označava množinu ženskog roda.
*On rad**i***, gdje sufiks -i označava treće lice jednine prezenta.
*On zatvar**aše***, gdje -aše označava treće lice jednine imperfekta.
Veliki broj dometaka može se pronaći u mnogim sintetičkim jezicima poput češkog, njemačkog, finskog, latinskog, mađarskog, ruskog, itd.

Sufiksi koji se koriste u srpskohrvatskom često imaju slavensko podrijetlo zajedničko drugim slavenskim jezicima, ali mogu biti i grčkog, francuskog ili latinskog podrijetla.

Više informacija
----------------

* Afiks
* Infleksija
* Derivacija
* Leksem
* Marker
* Morfem
* Prefiksalni morfem
Svemirska stanica Skajlab
**Skajlab** (engl. ) je bila prva američka svemirska stanica. Lansirana je 14. maja 1974. sa Kenedijevog svemirskog centra. 

Svemirska stanica je bila oštećena prilikom lansiranja kada se štit od mikrometeorita odvojio od radionice i otpao, ponevši za sobom jedan od dva glavna solarna panela i zaglavivši drugi solarni panel tako da se nije mogao otvoriti. Ovo je Skaljlabu oduzelu većinu električne energije potrebne za njegov rad, a takođe je uklonilo zaštitu od inztezivnog Sunčevog zagrevanja, pretivši da svemirsku stanicu učini neiskoristivom. Međutim, prva posada je uspela da spase Skajlab razvivši zamenski suncobran i oslobodivši zaglavljeni solarni panel. Ovo je bio prvi put da je popravka ove razmere vršena u svemiru.

Na njoj se nalazila laboratorija za izučavanje mikrogravitacije i izvršeno je nekoliko Sunčevih eksperimenata, među kojima i analiza mekih iks-zraka sa Sunca talasne dužine 6-49 angstrema. Skajlab je uleteo u atmosferu i sagoreo iznad Australije 11. jula 1979. Skajlab stanica je bila dizajnirana da posmatra Sunce na različitim talasnim dužinama. Služila je kao solarna opservatorija i bila je operativna samo jednu godinu (1973-1974).

Literatura
----------

* Richard A. Matzner (2001). *Dictionary of Geophysics, Astrophysics, and Astronomy*. CRC Press.

Spoljašnje veze
---------------

***Skylab*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale upotrebe, v. Smokvica (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 15′ 34" SGŠ, 22° 28′ 12" IGD

**Smokvica** (mak. *Smokvica*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Smokvica je naselje u okviru opštine Đevđelija.

Prirodni uslovi
---------------

Smokvica je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Đevđelije, selo je udaljeno 15 kilometara severno.

Selo Smokvica se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Selo je na desnoj obali Vardara, u istočnom podnožju planine Kožuf, na približno 90 metara nadmorske visine. Istočno od naselja je ravnica, a zapadno se izdižu brda.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Smokvica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 263 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Smokvica (Đevđelija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* gevgelija.gov.mk Zvanična stranica opštine Đevđelija

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Đevđelija |
| --- |
| **Đevđelija** • 
Bogorodica • 
Gabrovo • 
Davidovo • 
Kovanci • 
Konjsko • 
Mojin • 
Miletkovo • 
Miravci • 
Mrzenci • 
Negorci • 
Novo Konjsko • 
Petrovo • 
Prdejci • 
Sermenin • 
Smokvica • 
Huma |  |