**Grafička kartica**, **Grafički adapter**, **VGA kartica** ili **video kartica** je glavni deo na kartici, a njegova uloga je prevođenje binarnog koda u vidljivu sliku na nekom grafičkom izlaznom uređaju. Princip je jednostavan, CPU u saradnji sa nekim softverom, kao što je 3D računarska igra, šalje informacije grafičkom procesoru koji potom obrađuje dobijene informacije i šalje ih na monitor. Grafička kartica se ugrađuje u matičnu ploču, obično u AGP ili PCI Express slot. Može štetiti grafičko izlaznom uredjaju na kome je priključeno kućište bez dobre grafičke kartice.

Kako radi grafička kartica?
---------------------------

Moderne grafičke kartice su opremljene snažnim grafičkim procesorima koji svojom procesorskom snagom i brojem tranzistora gotovo nadmašuju glavne procesore. Grafički procesor obrađuje podatke koje dobija posredstvom neke sabirnice (najćešće AGP, PCI i PCI Express). Sama arhitektura čipa je najbitnija, što znači da njegove instrukcije i brzina izvođenja istih su glavne odlike jednog GPU-a.

Većina podataka koji dolaze za obradu se privremeno smješta na memoriju koja se nalazi na grafičkoj kartici. Time se obezbjeđuje brz protok i samim time brža obrada grafike, što na kraju daje veći broj slika u sekundi čineći grafičku scenu ljepšom i fluidnijom. Zbog toga proizvođači nastoje poboljšati brzinu RAM-a na kartici koja je davno prevazišla brzinu sistemskog RAM-a. Brzina memorije na grafičkoj kartici je već odavno prešla Gigahercne granice.

Dijelovi grafičke karte
-----------------------

Glavni dijelovi moderne grafičke kartice
Glavni dijelovi moderne grafičke kartice su:

* PCB (Printed Circuit Board) je printana ploča na kojoj se nalaze svi ostali dijelovi
* GPU (Grapich Processing Unit) grafički procesor, ujedno i glavni dio koji prevodi binarni kod u sliku)
* RAM (ili VRAM - Video Random Acces Memory), služi za pohranjivanje najnužnijih podataka za GPU, najčešće teksture
* Konektori
	+ PCI
	+ AGP
	+ PCI Express
* Izlazi
	+ VGA (Video Graphics Array)
	+ DVI (Digital Visual Interface)
	+ Video in/Video out (VIVO)

Današnje karte najčešče imaju neku vrstu hladnjaka (aktivnog ili pasivnog) zbog komplikovanosti grafičkog procesora koji je već po broju tranzistora prestigao centralni procesor.

Moćnije kartice obično imaju i pasivne hladnjake (heatstink) na VRAM-u zbog visokih frekvencija koje su i do dva puta veće nego kod običnog RAM-a. RAMDAC je dio koji se brine za prikazivanje i kvalitetu 2D slike, dok 3D slike obrađuje grafički procesor u suradnji sa centralnim procesorom i RAM memorijom......

Kvalitet, mogućnosti i trendovi
-------------------------------

Što je brži GPU i VRAM na grafičkoj karti time je ona bolja i kvalitetnija. Količina memorije nije presudna iako igra ulogu u mogućnostima jedne grafičke karte. Često neke 3D igre nisu u mogućnosti da rade sa starijim grafičkim karticama jer GPU na njoj jednostavno nema instrukcije da ih pokrene. Svake godine se GPU na grafičkoj kartici neprestano unapređuje novim instrukcijama i mogućnostima. U zadnje vrijeme se sve češće promoviraju SLI i Crossfire tehnologije, praktično uparivanja dvije ili više grafičkih kartica (PCI-E obavezno) u jednu matičnu ploču.

Proizvođači
-----------

#### Glavni proizvođači grafičkih čipova (GPU)

* Intel - "i" serija
* 3Dlabs - Wildcat Realizm serija
* ATI Technologies - Radeon 7/8/9000 serije, Radeon X serija
* NVIDIA - GeForce uključujući GeForce FX seriju, GeForce 6 seriju, GeForce 7 seriju, i GeForce 8 seriju.

#### Grafički čipovi posebne namjene

* Matrox - Parhelia i P-serija

#### Manji proizvođači grafičkih čipova (GPU)

* S3 Graphics - Chrome serija
* XGI Technology Inc. - Volari
* Tech Source - Raptor
* Falanx Microsystems - Mali

Također pogledajte spisak propalih proizvođača grafičkih čipova.

Povezano
--------

***Grafička kartica*** na Wikimedijinoj ostavi

* Grafički procesor
* Monitor
* Računarska grafika
	+ 3D računarska grafika
	+ 2D računarska grafika
* Prikazivanje slike (render)
* SLI tehnologija - Nvidia
* CrossFire tehnologija - ATI/AMD
* Računarske igre
* Shaderi

Eksterni linkovi
----------------

* Isprobavanje, usporedba i ocjenjivanje grafičkih kartica Arhivirano 2005-12-28 na Wayback Machine-u - bosanski hardver portal Hardwarebase.net
* Usporedba i spisak grafičkih čipova[*mrtav link*] - PCI Express i AGP ((en))

  


|  |
| --- |
| **Hardverski dijelovi računara** |
| **Unutrašnji dijelovi:**
**Osnovni dijelovi:**
matična ploča |
procesor |
RAM memorija |
grafička kartica |
zvučna kartica |
modem |
mrežna kartica |
napajanje
**Uređaji za pohranjivanje podataka:**
hard disk |
DVD čitač/pisač |
CD čitač/pisač |
flopi disk |
zip uređaj |
USB flash stick

**Ulazno/Izlazni uređaji:**
**Ulazni uređaji:**
miš |
tastatura |
skener |
web kamera |
gamepad |
džojstik |
mikrofon
**Izlazni uređaji:**
monitor (CRT/LCD) |
Printer (laserski/tintni) |
ploter |
projektor |
zvučnici |