recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Operacija Juriš** (njem. *Sturm*, Šturm) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u Banja Luci. Vođena je od 22. septembar – 28. septembar 1944. godine.

Preduzeta je radi spasavanja odsječenih njemačkih djelova koji su ostali u okruženju nakon partizanskog napada na Banjaluku.

Pozadina
--------

*Glavni članak: Druga banjalučka operacija*
18. septembra u 22 časa izvršen je napad NOVJ na Banju Luku. U napadu su učestvovale 4, 39. i Srednjobosanska divizija NOVJ, uz podršku artiljerije i avijacije. Jedinice 5. korpusa NOVJ uspele su, posle teških borbi, da do 22. septembra zauzmu ceo grad, osim Kaštela, tvrđave u centru grada, na obali Vrbasa.

Uviđajući značaj Banje Luke kao privrednog, političkog i saobraćajnog centra u Bosanskoj krajini, Nemci su isplanirali operaciju »Šturm« (nem. *Sturm* — Juriš), kako bi debilokirali opkoljenu posadu u Kaštelu, koja je 22. septembra odbila ultimatum NOVJ za predaju.

Tok operacije
-------------

U deblokiraniju su učestvovale dve borbene grupe: Borbena grupa »fon Panvic« i Borbena grupa »Rudno«. One su uspele da 29. septembra prodru u grad, deblokiraju opkoljeni garnizon u Kaštelu i potisnu jedinice 5. korpusa NOVJ iz Banje Luke.

Izvori
------

1. 1 2

Vidi još
--------

* Druga banjalučka operacija
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

Vanjske veze
------------

* Operation "Sturm"

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **bitkama i ratovima** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Koordinate: 42° 55′ 52" SGŠ, 20° 49′ 26" IGD

**Žitkovac** (alb. ) je naselje u opštini Zvečan na Kosovu i Metohiji.

Geografija
----------

Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Žitkovac površine 335 ha, po opštinskim procenama 281 ha. Selo Žitkovac nalazi se na 3 kilometara severno od Zvečana, sa leve strane puta koji vodi od Zvečana prema Zubinom Potoku i prostire se duž Kozarevske reke i pored pruge Kosovo Polje – Kraljevo.

Istorija
--------

Na imanjima meštana Žitkovca na obali Ibra je naselje starije Vinčanske kulture. Materijal koji je nađen u jamama ima elemente starije Vinčanske kulture, a materijal nađen van jama pripada starijoj Starčevačkoj kulturi (antropomorfna figurina od pečene gline). Za ovo selo je malo pouzdanih podataka jer se ne pominje u Svetostefanskoj povelji kralja Milutina i kasnijim turskim popisima, ali je po narodnom predanju formiranje sela počelo krajem XVIII veka. Selo nema osnovnu školu, a deca odlaze u osnovnu školu „Vuk Karadžić" u Zvečanu i osnovnu školu „Sveti Sava" u Žirovnici.

Zahvaljujući putu koji prolazi kroz selo dobro je povezano sa Zvečanom i drugim mestima. Za selo je značajno i što u blizini protiče reka Ibar i Kozarevska reka. Selo je povezano na gradski vodovod, a delovi imaju seoske vodovode. Većina domaćinstava ima fiksne telefone.

Demografija
-----------

Naselje ima srpsku etničku većinu.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 422
* popis stanovništva 1953. godine: 470
* popis stanovništva 1961. godine: 526
* popis stanovništva 1971. godine: 588
* popis stanovništva 1981. godine: 754
* popis stanovništva 1991. godine: 507
* opštinska procena 2011. godine: 845

  


| * p
* r
* u
Opština Zvečan |
| --- |
| Banov Do • Banjska • Banjska Reka • Banjski Suvi Do • Boljetin • Bresnica • Valač • Veliko Rudare • Vilište • Grabovac • Grižani • Doljane • Žaža • Žerovnica • Žitkovac • **Zvečan** • Izvori • Jankov Potok • Joševik • Kamenica • Korilje • Kula • Lipa • Lipovica • Lovac • Lozište • Lokva • Mali Zvečan • Malo Rudare • Matica • Meki Do • Oraovica • Rudine • Sendo • Srbovac |
Za ilustratoricu, vidite članak Anna Bond (ilustrator).

***Annabond*** (kannada: ) je indijski igrani film snimljen 2012. na kannadaju u režiji Duniya Soorija.

Radnja
------

Bond Ravi je velikodušan momak koji ima tendenciju pomaganja drugima. On je karate šampion koji radi u medicinskom kampu Singapura. Upoznao je Meeru na autobusu i zaljubio se u njezin šarm. Jednog dana, Meera posjeti isti selo u kojem Bond Ravi živi da bi napravio dokumentarni film. Ona ostaje s njom prijateljicom Divyom.

Ljubav s Meerom povećava se za Ravi. Kad Meera napušta selo, kaže mu da stvori nešto veliko u životu. Ravi, zajedno s Chapathi Babu, napušta selo. Putem upoznaje vojnog čovjeka, Chandrakantha, koji pogrešno identificira Bond Ravi u šumi.

Vojni tip je došao liječiti bol službenika vojske, Chandrakanth. Sada, Charlie počinje iznenadno snimanje. Bond Ravi pomaže Chandrakanthu na ovom mjestu.

Dreaded osobnost i mafija droge traže svoju kćer, koja misli da je njegova kći s Chandrakanthom.

Sljedeći dio filma je priča o osveti Charlieja na Bond Ravi. Charlie u lovu za kćer ubija svoju kćer, Divya. Chandrakanthova kći Meera dolazi pod pritvor Charlieja kao dio osvete. Preostali film se vrti oko bijega Meera iz Charlieja, što je velika zadaća za Bond Ravi.

Uloge
-----

* Puneeth Rajkumar ... *Bond Ravi* alias *Anna Bond*
* Nidhi Subbaiah ... *Divya*
* Priya mani ... *Meera*
* Rangayana Raghu ... *Chapathi Babu*
* Avinash ... *Major Chandrakanth*
* Jackie Shroff ... *Charlie*
* Balu Nagendra ... *Bala*
* Gurudatt
* John Kokken ... *John Mathew*
* Sathish Ninasam ... *Direktor*

Izvori
------

1. ↑  Times of India - Nidhi Subbaiah bags Suri’s next

Vanjske veze
------------

* Službeni veb-sajt
* *Anna Bond* na IMDb-u ()
Ilja Rjepin, *Burlaci na Volgi*, 1873. 131.5 cm × 281 cm, St. Peterburg.
Vasilij Pjerov, Pogreb, 1865.
**Peredvižnjevci** (ruski: *Передвижники*, u značenju „lutalice") su bili predstavnici ruskog kritičkog realizma u 19. stoljeću; putujuća umjetnička izložba grupe ruskih umjetnika (*Товарищество передвижных художественных выставок*) koju je 1870. godine u Sankt Peterburgu osnovala grupe apsolvenata škole slikarstva i kiparstva.

Nastala je na inicijativu Ivana Kramskoja i drugih ruskih umjetnika, a imala za cilj popularizaciju umjetnosti koja je bila zanemarena i anonimna u ruskom društvu. Motivi slika su većinom bili žanr-scene, pejzaži i povijesno slikarstvo, ali i portreti. U svojim djelima su predstavljali život ljudi i kritizirali moralne mane Carske Rusije, a njihove izložbe su imale veliki odjek.
Neki od brojnih predstavnika su: Ilja Rjepin, Ivan Nikolajevič Kramskoj, Ivan Ivanović Šiškin, Izak Iljič Levitan, Nikolaj Aleksandrovič Jarošenko, Vasilij Surikov, Viktor Vasnjecov, i drugi.

Od 1871. do 1923. godine grupa je organizirala 48 izložbi u Moskvi i Peterburgu kao i u Kijevu, Odesi, Harkovu i drugim gradovima u Rusiji. Djela peredvižnjeva nalaze se u mnogim ruskim galerijama i muzejima. U Tretjakovskoj galeriji u Moskvi je najveća kolekcija koju su sakupili Pavel Tretjakov i njegov brat.

* Ivan Kramskoj, Portret slikara Ivana Šiškina, 1873. 110,5 × 78 cm, Galerija Tretjakov, Moskva.Ivan Kramskoj, *Portret slikara Ivana Šiškina*, 1873. 110,5 × 78 cm, Galerija Tretjakov, Moskva.
* Nikolaj Jarošenko, Kovač, 1878.Nikolaj Jarošenko, *Kovač*, 1878.
* Ivan Ivanovič Šiškin, Jutro u borovoj šumi, 1889. Ermitaž, Sankt Peterburg.Ivan Ivanovič Šiškin, *Jutro u borovoj šumi*, 1889. Ermitaž, Sankt Peterburg.
* Izak Levitan, Jezero Rus', oko 1899. god.Izak Levitan, *Jezero Rus'*, oko 1899. god.

Izvori
------

* *Prehledny kulturni slovnik Mlada Fronta*, Prag, 1964.
* *Priručni slovnik naučni ČS Akademia vied*, Prag, 1966.

Poveznice
---------

* Ruska umjetnost
* Realizam (likovna umjetnost)

Vanjske poveznice
-----------------

* Društvo putujućih umjetnika
* Peredvižnjevci (lutalice) - obrazovne stranice (engl.)
Štab '**Armijske grupe F** (nem. *Heeresgruppe F*) formiran je 12. avgusta 1943. u XIII nemačkom vojnom okrugu. Ovaj štab preuzeo je komandu nad trupama jugoistoka, tako da je komandant Armijske grupe F imao i zvanje Komandanta Jugoistoka (nem. *Oberbefehlshaber Südost*). Na njegovo čelo je postavljen feldmaršal fon Vajhs (nem. *Generalfeldmarschall Maximilian Freiherr von Weichs*). Sedište štaba Armijske grupe F od 26. avgusta 1943. do 4. oktobra 1944. bilo je u Beogradu. Štabu Armijske grupe F potčinjene su Druga oklopna armija u Jugoslaviji i Albaniji, i Armijska grupa E u Grčkoj. Kako teritorija Srbije nije bila pokrivena jedinicama nemačke armije, kad povremenim borbenim operacijama na njenoj teritoriji komandovao je administrativni deo štaba Komande Jugoistoka pod komandom Vojnoupravnog komandanta Jugoistoka (nem. *Militärbefehlshaber Südost*), generala Felbera.

Kad su u septembru snage jugoistoka bile prinuđene da se suprotstave prodoru Crvene armije iz Bugarske u Srbiju, pod komandu generala Felbera devedene su četiri divizije iz sastava Armijske grupe E i Druge oklopne armije. Ova privremena formacija nosila je naziv Armijska grupa Srbija (nem. *Armee-Abteilung Serbien*) i funkcionisala je od 26. septembra do 27. oktobra 1944.

U decembru 1944. štab Druge oklopne armije u taktičkom pogledu potčinjen je Armijskoj grupi Jug i prebačen u južnu Mađarsku radi komandovanja snagama koje su sprečavale prodor Crvene armije preko Dunava. Pod komandom Armijske grupe F ostala je Armijske grupe E. Štab Armijske grupe F rasformiran je 25. marta 1945, čime je štab Armijske grupe E ponovo preuzeo ulogu Komande Jugoistoka.

Vanjske veze
------------

* Naređenje Generalštaba Vrhovne komande Vermahta od 18. avgusta 1943. komandantu Jugoistoka za reorganizaciju sistema komandovanja na Jugoistoku, Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 3, Vojnoistorijski institut, Beograd - dokument 121
* Heeresgruppe F - axishistory.com ()
* Heeresgruppe F, Lexikon der Wehrmacht ()
* Ratni dnevnik komande grupe armija »F« za period od 1. jula do 31. decembra 1944. godine, Zbornik dokumenata i podataka NOR-a, tom XII, knjiga 4, Vojnoistorijski institut, Beograd - prilog 1
**Petén Itzá** (španjolski: *Lago Petén Itzá*) je treće po veličini jezero u Gvatemali, koje se nalazi sjeveroistoku zemlje u Departmanu Petén.

Karakteristike i historija
--------------------------

Otok na kom se nalazi Flores
Petén Itzá se nalazi na vapnenačkoj visoravni, na nadmorskoj visini od 80 metara, udaljeno 260 km sjeveroistočno od glavnog grada Ciudad Guatemale.

Jezero ima površinu od 99 km², maksimalno je duboko 160 metara. Dugo je oko 35 od istoka prema zapadu i široko do 16 km od sjevera prema jugu.
vodom ga pune rijeke Ixlú i Ixpó, a odljeva se ponornicama.

U njegovim vodama živi mnoštvo riba, uključujući i endemsku bijelu ribu (Pez Blanco), brojne kornjače i krokodili.

Za pretkolumbovska vremena jezero je bilo posljednja utvrda Itzá Maya, pa su ga Španjolci zauzeli tek 1697.
Danas se duž njegovih obala nalaze brojni gradovi, od Floresa (prijestolnica Peténa), na otoku na jugozapadu, San Benito (jugozapad) i San Andrés (sjeverozapad).

Okolica jezera prekrivena je gustom tropskom prašumom, ali ima nešto plantaža kakaovca, šećerne trske, žitarica i tropskog voća oko Floresa.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Lago Petén Itza*" (španjolski). EcuRed. Pristupljeno 3.3. 2023.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Lake Petén Itzá*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 1.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Petén Itzá*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Lake Petén Itzá* ()
Kamen iz Rosette
**Prevođenje** u najširem smislu označava prijenos smislenog sadržaja iz jednog izražajnog medijuma u drugi, a u koju svrhu se koriste prevodioci, tumači, kodeks paralelnih simbola, posebne mašine ili računalni programi. Najuobičajenije značenje pojma, pak, označava pretakanje riječi i teksta iz jednog jezika u drugi. U još užem smislu se pod prevođenjem podrazumijeva pismeno prevođenje; za usmeno prevođenje se tada koristi izraz *tumačenje* (*interpretiranje*).

Kod prevođenja se razlikuje doslovno prevođenje - gdje se nastoji zadržati što je moguće više formalne strukture originalnog teksta; te slobodno prevođenje u kome se nastoji zadržati "duh" izvornika. 

Prevedeni tekst se naziva *prevod* ili *prijevod*.

Pisano prevođenje
-----------------

Prevođenje je intelektualno veoma zahtevan posao koji od prevodioca zahteva mnogo koncetracije i dosta stručnog znanja iz oblasti koja se prevodi. Procesu prevođenja prethodi upoznavanje sa materijom i relevantnom literaturom. Pismeno prevođenje podrazumeva prevod fizičkih dokumenata (u štampanoj ili elektronskoj formi). U oba slučaja, prevodilac najčešće dobija materijal u elektronskoj formi te ga na svom računaru obrađuje i uređuje sa ili bez pomoći nekog softverskog alata za prevođenje (TRADOS, NEUROTRAN, itd).

Usmeno prevođenje (tumačenje)
-----------------------------

Usmeno prevođenje (tumačenje) se deli na simultano i konsekutivno prevođenje.

Simultano prevođenje predstavlja složen proces tokom kojeg se paralelno odvija nekoliko različitih aktivnosti (slušanje - analiza sadržaja -
anticipiranje onoga što još nije izrečeno - prevod na ciljni jezik - govor). Simultano prevođenje zahteva visoku koncentraciju prevodioca, tako da jedan prevodilac može kvalitetno prevoditi najviše 30 do 40 minuta. U tom slučaju, za prevođenje sa jednog stranog jezika, neophodno je angažovati 2 simultana prevodioca koji se međusobno smenjuju tokom prevođenja.

Konsekutivno prevođenje podrazumeva prevođenje bez korišćenja uređaja (tehnike) za simultano prevođenje, tj. kada izlagač;
završi izlaganje u celosti ili prevođenje u kratkim odlomcima (kod zahtevnih tema). Kod prevođenja dužih odlomaka, koristi se posebna tehnika beleški kao podrška pamćenju. S obzirom da zahteva veći utrošak vremena, pomenuta tehnika prevođenja više odgovara prevođenju sa okruglih stolova, u okviru manjih radnih grupa i sl.

Vidi još
--------

* konsekutivno prevođenje
* simultano prevođenje
* jezična adaptacija ili lokalizacija

Vanjske veze
------------

* Usmeno prevođenje Arhivirano 2015-04-09 na Wayback Machine-u
* Šta je konsekutivno prevođenje? Arhivirano 2015-03-25 na Wayback Machine-u
* Konsekutivno prevodjenje Arhivirano 2015-04-23 na Wayback Machine-u

***Prevođenje*** na Wikimedijinoj ostavi
**Irene Lailin Sáez Conde** (Caracas, 13. prosinca 1961.) je venezuelanska političarka i bivši model. Rođena je u Caracasu, a 1981. godine je prvo postala Miss Venezuele, a onda i, sa samo 19 godina, Miss Universe, postavši tako prva Venezuelanka kojoj je uručena kruna najljepše žene svijeta. Nakon godina rada kao model, početkom 90-ih godina okreće se politici i 1992. godine postaje načelnica općine Chacao, najbogatije administrativne jedinice Caracasa. Kao načelnica, uvelike je smanjila stopu kriminalitete te joj je u narednim godinama popularnost toliko porasla da za izbore 1995. godine uopće nije vodila kampanju. 

Godine 1998. kandidirala sa za predsjednicu Venezuele, ali je završila treća s manje od 3% glasova, na izborima na kojima je Hugo Chávez osvojio premoćnu većinu. Nedugo nakon izbora, postala je guvernerka savezne države Nueva Esparta; s pozicije se povukla 2000. godine, prema vlastitim riječima zbog trudnoće, ali usred brojnih glasina kako ju je Chávez naprosto uklonio s pozicije. 

Danas živi sa suprugom u Miamiju. 

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 310576595
* GND: 1057471259

 |
**Operacija Sokolovo oko** (nem. *Falkenauge*) je bila vojna operacija Vermahta protiv jugoslovenskih i albanskih partizana na prostoru Debar — Peškopija. Vođena je od 12. do 21. februara 1944. godine.

Pozadina
--------

Krajem juna i početkom jula 1944. godine, u širem rejonu pl. Karaorman, odnosno Debra, nalazile su se 1. makedonska i 1. kosovsko-metohijska brigada.

Tok operacije
-------------

Prva etapa operacije (»Falkenauge« I) počela je krajem juna na prostoru Elbasan — Berat — Debar. Međutim, kako tada nisu postignuti odgovarajući rezultati, to je izvršeno pregrupisavanje snaga od 4. do 8. jula, pa je 8. jula počela druga etapa operacije (»Falkenauge II«) koja je preneta i na područje severne Albanije i južnog dela Metohije (prostor Kuks — Đakovica). Operacija je završena 29. jula 1944.

Izvori
------

1. ↑  Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 11. jula 1944. Komandi 2. oklopne armije o pripremama za operaciju »Falkenauge«

Vidi još
--------

* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

Vanjske veze
------------

* Izveštaj Komande 21. brdskog armijskog korpusa od 11. jula 1944. Komandi 2. oklopne armije o pripremama za operaciju »Falkenauge«

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **bitkama i ratovima** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
| PeloritaniMunti Piluritani |
| --- |
| Dio Sikulskih Apenina |
| Šumarci masiva PeloritaniŠumarci masiva PeloritaniŠumarci masiva Peloritani |
| Dužina masiva: | 65 km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Montagna Grande  (1 347 m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  ItalijaSicilijaProvincija Messina |

**Peloritani** (sicilijanski: *Munti Piluritani*) je planinski masiv, krajnji sjeveoistočni dio Sikulskih Apenina  koji se proteže po sjeveru Sicilije.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Masiv Peloritani* se prostire od rta Peloro (Punta del Faro) (krajnje sjeveroistočne točke Sicilije) do prijevoja Portella Mandrazzi na jugu. 

Karta Sicilije sa pozicijom 
masiva PeloritaniKarta Sicilije sa pozicijom 
masiva *Peloritani*
*Masiv Peloritani* je relativno uski niz planina, koje se spuštaju do obale Mesinskog tjesnaca, ali kako se protežu prema jugu, sve se više udaljuju od Tirenskog mora.

*Masiv Peloritani* ne prelazi 1 400 m. , najviši vrh masiva je Montagna Grande od 1 374 m.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Peloritani*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 14. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Peloritani* na portalu Treccani ()


  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Pertuis** je grad od 19 265 stanovnika, na jugu Francuske, u departmanu Vaucluse.

Geografske karakteristike
-------------------------

Pertuis leži u regiji Provansa-Alpe-Azurna obala, na južnim obroncima masiva Luberon, pored 
kotline rijeke Durance. Pertuis je udaljen oko 70 km istočno od od Avignona, odnosno 46 km
sjeveroistočno od Aix-en-Provence.

Historija
---------

Pertuis svoje ime vuče od latinskog **pertus** što znači rupa, prolaz, jer se u rimska vremena, pored rijeke
Durance tu nalazila marsejska trgovačka utvrda, koja je kontrolirala promet na rijeci.

Panorama grada
Pod imenom *Pertuis* prvi put je dokumentiran 981. kao naselje oko današnjeg trga Saint-Pierre. Zarana je pao u vlasništvo moćne opatije Montmajour (blizu Arlesa).

Oko vlasništa nad gradom vodile su se borbe tokom narednih nekoliko vijekova, pa je Pertuis često imao po dva gospodara. 
Njihovo rivalstvo donjelo je gradu - 1198. i drugi zamak, od njega je danas ostao samo zvonik i dio gdje se nalazi turistički ured.
Od 17. vijeka, zahvljujući boljim ekonomskim prilikama, grad se postepeno širi izvan bedema, prema jug]]u i istok]]u.

Tokom 19. vijeka Pertuis je doživio velike promjene, bedemi su djelomično porušeni, 1837. izgrađen je most preko rijeke Durance, uveden vodovod, trasirane nove ulice, a 1880. do grada je došla i željeznica. 
Pertuis je 1945. imao 5000 stanovnika i bio ekonomska prijestolnica kraja - Aigues.

Znamenitosti
------------

Pertuis ima izvrsno očuvanu srednjovjekovnu jezgru, gradske bedeme i obrambene tornjeve.

Privreda
--------

Pertuis je trgovački centar poljoprivrednog kraja, u kom se uzgaja voće, povrće i vino.

Gradovi prijatelji
------------------

* UK, Alton, Hampshire
* Njemačka, Herborn
* Italija, Este, Padova
* Španjolska, Utiel

Izvori
------

1. 1 2 3  „Populations légales 2010 de la commune" (francuski). Insee. Pristupljeno 17. 06. 2015.
2. 1 2 3 4  „*L'histoire qui a fait la ville*" (francuski). Ville de Pertuis. Arhivirano iz originala na datum 2015-05-08. Pristupljeno 17. 06. 2015.

Vanjske veze
------------

***Pertuis*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ville de Pertuis* ()
**Milo Bošković** (1911 — 1944), lekar, učesnik Narodnooslobodilačka borbe i narodni heroj Jugoslavije.

Biografija
----------

Rođen je 20. oktobra 1911. godine u selu Gornji Brčeli, u Crmnici, kod Bara. Osnovnu školu je završio u rodnom mestu, a gimnaziju na Cetinju. Medicinu je studirao u Bolonji, gde je i diplomirao 1937. godine. U Beograd je došao neposredno pred rat. Kao lekar se specijalizovao za parazitologiju i zaposlio se kao asistent Bakteriološkog instituta Veterinarskog fakulteta u Beogradu.

Najpre je bio simpatizer, a od 1940. godine i član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Jula 1941. godine je, po partijskom zadatku, zakupio kuću na Banjičkom vencu broj 12, u čijem je podrumu bila smeštena ilegalna štamparija CK KPJ, u kojoj su radili Branko Đonović i Slobodan Jović, narodni heroji. Radi konspiracije on je u kući otvorio lekarsku ordinaciju. Potom se formalno venčao sa, studentkinjom medicine i radnicom u štampariji, Zagorkom Zagom Jovanović, a Ljubicu Đonović, takođe jednu od radnica u štampariji, predstavili su kao kućnu pomoćnicu.

Početkom januara 1942. godine, Mila je tražila policija, pod sumnjom da je „engleski špijun". Dok je policija ulazila u kuću, on je uspeo da se kroz plakar skloni u podrum, gde se nalazila štamparija. A Zaga i Ljubica su tada policiji dale objašnjenje da je Milo otišao kod svojih rođaka van Beograda.

Zbog njegove lične, kao i bezbednosti štamparije, Milo se jula 1942. godine, po partijskom zadatku, pod imenom domobranskog satnika Vinka Tomaševića, prebacio u Zagreb. Kada je stigao u Zagreb, 14. jula se sastao sa Ivankom Muačević-Nikoliš, da preko nje stupi u vezu sa partizanima na oslobođenoj teritoriji. Dok su šetali ulicom jedan ustaški policajac je prepoznao Ivanku i uhapsio ih.

U zatvoru su ga strahovito mučili i tukli. Izbili su mu sve prednje zube, a potom ga bacili sa drugog sprata dvorišnog dela policijske zgrade. Iako s polomljenom nogom, Milo nije ništa priznao, ni o svoj delatnosti, ni o ilegalnoj štampariji CK KPJ u Beogradu. Pošto nisu dobili nikakvo priznanje, prebacili su ga u logor Stara Gradiška, a krajem decembra 1942. godine u Jasenovac. Zajedno sa nekoliko logoraša pripremao je bekstvo, ali su ih stražari otkrili. Posle ponovnog strašnog mučenja, Preki ustaški sud ga je osudio na smrt vešanjem.

Na dan izvršenja kazne, 21. septembra 1941. godine, na stratištu je istupio pred komandanta logora Dinka Šakića protestujući zbog načina izvršenja kazne: „*Ja sam sin Crne Gore, i protestujem protiv ovakvog sramnog načina izvršenja smrtne osude. Kod nas se ljudi ubijaju iz puške*". Pošto je Šakić odlučio da mu ispuni „poslednju želju", odbio je da okrene leđa i stavi crni povez.

Prema sjećanjima nekih preživelih logoraša, Dinko Šakić, zadužen da strijelja Boškovića, mu je rekao: »Klekni, da pucam u tebe!« A Bošković je odgovorio: »Pucaj, Crnogorac ne umire klečeći!«

Ukazom predsednika Federativne Narodne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita, 27. novembra 1953. godine, proglašen je za narodnog heroja.

Izvori
------

1. ↑

Literatura
----------

* **Narodni heroji Jugoslavije**. „Mladost", Beograd 1975. godina.
**Međunarodni dan ljevaka**, godišnja proslava kojom ljevaci slave svoju sinistralnost i podižu svijest javnosti o prednostima i nedostacima ljevorukosti. Dan je ustanovio Međunarodni klub ljevaka (*International Left-Handers Club*) 13. augusta 1992. Ljevaci čine oko 10 % svjetskog stanovništva i mnogi se moraju adaptirati da bi upotrebljavali oruđa i predmete u predominantno dešnjačkom svijetu. Stoga se pri obilježavaju ovog dana pozivaju i dešnjaci da probaju rukovati predmetima za ljevake da bi shvatili s kakvim se nelagodama ljevaci svakodnevno suočavaju. Druge prigodne aktivnosti tog dana uključuju sportske utakmice između ljevaka i dešnjaka, čajanke za ljevake, igranje društvenih igara samo lijevom rukom i dr.

Historija
---------

Međunarodni dan ljevaka 2001.
Prva proslava dana posvećena ljevorukosti dogodila se 13. augusta 1976. kada je Internacionala ljevakâ (*Lefthanders International*) po prvi put proslavila Dan ljevaka (*Left-Hander's Day*). Mnogi ljevaci otada su obilježavali 13. augusta svake godine kao Dan ljevaka, no tek je 13. augusta 1996. Klub Dana ljevaka proglasio da se taj dan slavi kao Dan ljevaka.

Danas se Međunarodni dan ljevaka slavi diljem svijeta. U Ujedinjenom Kraljevstvu u sklopu obilježavanja ovog dana bilo je organizirano više od 20 događanja.

Vidi još
--------

* dominantna ruka
* lateralizacija

Izvori
------

1. 1 2 3  „Left Handers Day > Left-Handers Day History". lefthandersday.com. Pristupljeno 1. augusta 2015.
2. ↑  Hardyck C, Petrinovich LF (1977). „Left-handedness". *Psychol Bull* **84** (3): 385–404. DOI:10.1037/0033-2909.84.3.385. PMID 859955.
3. ↑  „Left-Handers Day - History and How to Celebrate". Left-Handed Portal. History of Left-Hander's Day. Pristupljeno 5. marta 2014.
4. ↑  „International Lefthanders Day 2014: Origin, Purpose, Ways to Celebrate and Notable Lefties". International Business Times. 13. augusta 2014. Pristupljeno 1. augusta 2015.

Eksterni linkovi
----------------

***Međunarodni dan ljevaka*** na Wikimedijinoj ostavi

* Dan ljevaka, website
* Famous Left-Handers Arhivirano 2020-02-08 na Wayback Machine-u (engl.: Slavni ljevaci)
* website australskih ljevaka
**Mormon Tabernacle Choir** (doslovno "Mormonski hramski zbor" ili "Mormonski šatorski zbor"), poznat i pod skraćenicom **MoTab**, je pjevački zbor koji se sastoji od 360 pripadnika Crkve Isusa Krista Svetaca Posljednjih dana (Mormonske crkve). Ime je dobio po Mormonskom Tabernakulu, dvorani u gradu Salt Lake City gdje se njegovi članovi svakog tjedna sastaju kako bi vježbali i izvodili pjesme za radio za televiziju. Članstvo u zboru je dobrovoljno, odnosno pjevači sami snose troškove putovanja i vođenja izvedbi. 

Zbor je osnovan u augustu 1847. kada su se mormonski pioniri prvi put naselili u dolini Salt Lake u Utahu. Od 1929. godine zbor svakog tjedna na radiju izvodi nastupe za *Music and the Spoken Word*, emisiju koja se smatra najdugovječnijom u historiji radija, a koja je 1960. dobila i svoju televizijsku verziju. 

Zbor, koji je Ronald Reagan nazvao "američkim zborom", je jedan od najuglednijih vokalnih sastava u SAD, te je često nastupao na mnogim svečanostima, bilo da je riječ o proslavi 200. godišnjice postojanja SAD (1976) i donošenja Ustava (1987), bilo da je riječ o predsjedničkim inauguracijam i pogrebima. Od 1893. godine, kada je nastupio na Svjetskoj izložbi u Chicagu, zbor je išao na turneje u SAD i širom svijeta.

Eksterni linkovi
----------------

***Mormon Tabernacle Choir*** na Wikimedijinoj ostavi

* Official website
* Opus 3 Artists Arhivirano 2011-07-16 na Wayback Machine-u
* Danish Tabernacle Choir Society
* *Music and the Spoken Word* official website
* Bonneville Communications, Producer of *Music and The Spoken Word*
* Information on the Mormon Tabernacle Choir at Utah.com Arhivirano 2012-05-12 na Wayback Machine-u
* Battle Hymn of the Republic and Mormon Tabernacle Choir
* "Come Thou Fount" recorded performance
* "Mormons on a Mission" article by Kirk Johnson, *New York Times*
* Mormon Tabernacle Choir performs at West Ridge Academy gala
**Elvis Ljajić** ( Sjenica, 20. marta 1983. ) je bosanskohercegovački pisac i kritičar.

Biografija
----------

Elvis Ljajić je rođen 20. marta 1983. godine u Sjenici. Osnovnu školu i srednju medicinsku školu završio je u Zenici. Magistrirao je na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Sarajevu, smjer komparativna književnost i bibliotekarstvo.

Jedan je od osnivača i urednika online časopisa za pozorišnu, književnu i filmsku kritiku Kritika. Bio je saradnik časopisa za književnost i kulturu Život, objavljivao u Sarajevskim sveskama, Oslobođenju, biltenima pozorišnih igara u Jajcu, Festivala bosanskohercegovačke drame Zenica i Susreta pozorišta Brčko distrikta BiH. 

Bio je član stručnog žirija 40. pozorišnih igara u Jajcu  i predsjednik žirija za izbor najboljeg monodramskog teksta na 2. festivalu monodrame "InBox". 

Član je uredništva online časopisa za poeziju i kratke književne forme Fragment.

Zajedno sa pjesnikom Goranom Vrhuncem, autor je i voditelj Književnog kornera. 

Član je PEN centra Bosne i Hercegovine .

Djela
-----

Istorijska drama "Zmaj od Bosne" nagrađena je bijenalnom Preporodovom nagradom "Alija Isaković" za najbolji dramski tekst na bosanskom jeziku za 2021. godinu.

Nagrade
-------

* **2019** WHF, treće mjesto za kratku priču, Široki Brijeg
* **2021** Nagrada "Alija Isaković", Sarajevo

Izvori
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑  Bajrovic, Adnan (2023-06-23). „E-volucija intervju: Književni korner sa Elvisom i Goranom - Cilj je stvaranje neke zdrave klime za književnost i mlade autore" (bs-BA). Web portal pop-kulture. Pristupljeno 2023-07-27.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
*Za ostale upotrebe, v. Samodreža.*

  
Koordinate: 42° 49′ 24" SGŠ, 21° 02′ 51" IGD

**Samodreža** (alb. ) je naselje u opštini Vučitrn na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Samodreža površine 1145 ha. Selo se nalazi na krajnjim južnim padinama Kopaonika, u dolini Laba. 

Po predanju i srpskoj narodnoj pesmi *„Uroš i Mrnjavčevići"*, uoči Kosovske bitke 1389. godine srpska vojska, na čelu sa knezom Lazarom, pričestila se u crkvi Samodreži. Isto predanje kaže da je u toj crkvi sahranjen Miloš Obilić. Na brdu iznad crkve je bio stari grad sa dvorcem Vuka Brankovića. U tom dvorcu je uoči Kosovske bitke knez Lazar održao večeru sa svojim vojskovođama i tom prilikom je izgovorio poznatu kosovsku kletvu: „Ko je Srbin i srpskoga roda i od srpske krvi i kolena, a ne doš'o u boj na Kosovo od ruke mu ništa ne rodilo rujno vino i 'šenica bela, ne imao roda ni poroda ni muškoga ni devojačkoga rđom kaps'o dok mu je koljena". (po rđi se spominjao dok mu je kolena). 

*Glavni članak: Crkva Samodreža*
Crkva u Samodreži bila je posvećena Sv. Jovanu Preteči. Početkom 20. veka, pre oslobođenja Srbije od Turaka, jedan Albanac iz sela je od kamena sa crkve napravio sebi vodenicu, dok je, po naredbi prištinskog paše, olovo sa crkve skinuto kako bi se njime pokrila džamija u susednom selu. Godine 1932. na temeljima stare crkve podignuta je nova Samodreža od belih mermernih tesanika. Iste godine je i živopisana. Međutim, albanski nacionalisti su je 1981. godine oskrnavili i oštetili njene freske.

Demografija
-----------

Naselje ima albansku etničku većinu, do 1999. godine u selu je živelo oko 70 Srba.
Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 842
* popis stanovništva 1953. godine: 927
* popis stanovništva 1961. godine: 979
* popis stanovništva 1971. godine: 1165
* popis stanovništva 1981. godine: 1396
* popis stanovništva 1991. godine: 1515

  


| * p
* r
* u
Opština Vučitrn |
| --- |
| Balince • Banjska • Benčuk • Bečić • Bivoljak • Bošljane • Brusnik • Bukoš • Velika Reka • Vesekovce • Viljance • Vrnica • **Vučitrn** • Galica • Glavotina • Gojbulja • Gornja Dubnica • Gornja Sudimlja • Gornje Stanovce • Gornji Svračak • Grace • Gumnište • Dobra Luka • Doljak • Donja Dubnica • Donja Sudimlja • Donje Stanovce • Donji Svračak • Drvare • Dubovac • Žilivode • Zagorje • Jezero • Karače • Kolo • Kunovik • Kurilovo • Lug Dubnica • Mavrić • Mijalić • Miroče • Nevoljane • Nedakovac • Novo Selo Begovo • Novo Selo Mađunsko • Okraštica • Ošljane • Pantina • Pasoma • Pestovo • Prilužje • Resnik • Ropica • Samodreža • Skočna • Skrovna • Slavkovce • Slatina • Smrekovnica • Strovce • Taradža • Trlabuć • Hercegovo • Cecelija • Šalce • Šljivovica • Štitarica | Grb opštine VučitrnGrb opštine Vučitrn |
Otočić Daksa na ulazu u dubrovačku luku Gruž
**Pokolj na Daksi**, rjeđe ***Daksa 1944/45.*** je naziv za masovno pogubljenje 53 građana Dubrovnika, koje su za vrijeme drugog svjetskog rata, u listopadu 1944. na otočiću Daksi počinili pripadnici Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije. Među streljanima, koji su optuženi zbog suradnje sa okupatorom, nalazio se i okupacioni gradonačelnik Dubrovnika Niko Koprivica.

Likvidacije su se dogodile nakon ulaska partizanskih jedinica u grad, nakon kojih je došlo do masovnog hapšenja osoba koje su nove vlasti smatrali kolaborantima. Pohvatane osobe su odvedene na Daksu gdje su se likvidacije dogodile između 25. i 27. listopada. Vijest o njima je objavljena preko letaka u gradu, u kojima se navode imena 35 osoba koje je "u ime naroda Jugoslavije" sudsko vijeće "Vojnog suda Komande Južnodalmatinskog područja" osudilo na smrt po optužbama za kolaboraciju s okupatorima i domaćim izdajnicima. Među pogubljenima je bio i poznati svećenik Padre Perica, autor pjesme *Zdravo Djevo Kraljice Hrvata*.

Pogubljenja na Daksi su, slično kao i drugi slični događaji koji se vezuju uz partizanske snage, bili tabu tema koja se nije smjela spominjati za vrijeme postojanja Druge Jugoslavije. Tek sa stvaranjem nezavisne Hrvatske početkom 1990-ih se o tim događajima počelo otvoreno govoriti. Godine 2009. je provedena ekshumacija posmrtnih ostataka ubijenih, nakon koje je utvrđeno da je na Daksi ubijeno 53, a ne 35 osoba kako se ranije pretpostavljalo. Naknadnom DNK analizom je utvrđen identitet 18 osoba, dok je 35 ostalo nepoznato. 19. lipnja 2010. godine žrtve sa otočića Dakse su svečano pokopane.

Izvori
------

1. ↑  Dubrovnik: Pokopani posmrtni ostatci nekadašnjeg gradonačelnika dr. Koprivice, *Glas Dalmacije*
2. ↑  „Dubrovački - Dostojno pokopani nakon 66 godina". Arhivirano iz originala na datum 2012-07-29. Pristupljeno 2011-04-24.

Vanjske veze
------------

* Slobodna Dalmacija: Zašto se šuti o zločinu na Daksi?
* Dubrovački ListArhivirano 2012-05-09 na Wayback Machine-u
**Rimska kurija** (lat. *Curia Romana*) je administrativni aparat Svete stolice i centralno tijelo preko kog papa upravlja poslovima katoličke crkve. Djeluje pod pokroviteljstvom njegova autoriteta i u njegovo ime za dobrobit svake pojedinačne crkve i osigurava potrebnu centralnu organizaciju za ispravno funkcioniranje crkve i postizanje njezinih ciljeva.

Pojednostavljeno rečeno Rimska kurija je ime za skup dikastera (ministarstava) i instituta koji pomažu papi u vršenju njegova pastoralnog rada za dobro crkve.

Od svih tijela najvažniji je *Državni sekretarijat*, a zatim su to brojne kongregacije kao što su Kongregacija za nauk vjere i Kongregacija za Istočne Crkve.

Struktura i organizacija odgovornosti u Kuriji trenutno su regulirani apostolskim ustavom - Pastor bonus, kog je papa Ivan Pavao II. objavio 28. juna 1988.

Izvori
------

1. 1 2  „*The Roman Curia*" (engleski). Gcatholic. Pristupljeno 14.3. 2018.

Vanjske veze
------------

***Rimska kurija*** na Wikimedijinoj ostavi

* *La Curia Romana* službene stranice ()

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Rimska kurija** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Kozlac** (kozalac, vino i rakija, zmijino grožđe, zmijin češalj, kalendar, zakoznik, majasil), lat. *Arum maculatum*, je višegodišnja zeljasta biljka iz porodice kozlaca (*Araceae*).

Poreklo imena:

* roda od gr. *aros* = koristan;
* vrste od lat. *maculatus* = pegav.

Sinonim: *Arum vulgare*.

Opis biljke
-----------

Podzemno stablo obrazuje loptaste ili cilindrične rizome. Nadzemna stabljika visoka do 40 cm i u njenoj osnovi se nalaze krupni listovi sa liskama kopljastog oblika i dugačkim drškama koje su obrazuju rukavce. Liske su sa lica tamnozelene sa tamnosmeđim pegama. Cvetovi obrazuju cvast klip obavijenu spatom, priperkom u obliku fišeka, koji je spolja zelen, a unutra žućkast i često pokriven ljubičastim pegama. Cvetovi su jednopolni i jednodomi. Mirišu na trulo meso što privlači određene insekte koji ulaze u donji, prošireni deo spate gde su smešteni ženski i muški cvetovi. Plod je bobica narandžastocrvene boje koja se razvija iz ženskih cvetova.

Hemijski sastav droge
---------------------

Od kozlaca se kao droga koristi rizom (*Arirhizoma*) koji se u rano proleće vadi iz zemlje i suši na suncu ili na promaji.

Hemijski sastav ove biljke je još nedovoljno proučen, no zna se da sadrži:

* skrob (do 70%) i još neke polisaharide;
* flavonoide;
* kumarine;
* etarsko ulje u malim količinama;
* alkaloide;
* saponine i dr.

Upotreba
--------

Rizom kozlaca se koristi uglavnom u narodnoj medicini kao tinktura (u rakiji ili vinu) i prašak pošto njegov hemijski sastav nije dovoljno proučen. Njime se u narodu leče hemoroidi, laringitis, faringitis, bronhitis, čir u želucu i dvanaestopalačnom crevu i crevni kolitis. Postoje podaci da se koristi čak i za lečenje psorijaze. A i kod lecenja od carcinoma

Treba biti oprezan pri korišćenju rizoma, odnosno, koristiti ga samo uz konsultaciju sa stručnim licem, jer je u svežem stanju otrovan.

Literatura
----------

* Gostuški, R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
* Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
* Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
* Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
* Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
* Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
* Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
* Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
* Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
* Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
* Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP Svjetlost, 1990
* Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
* Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.

Spoljašnje veze
---------------

* BioNet škola
Koordinate: 43° 10′ 37" SGŠ, 20° 43′ 24" IGD

**Beluće** je naselje u opštini Leposavić na Kosovu i Metohiji. Površina katastarske opštine Beluće gde je atar naselja iznosi 332 ha. Pripada mesnoj zajednici Lešak. Selo se nalazi 10 km severozapadno od Leposavića, na levoj obali reke Ibar, od Leška udaljeno dva kilometra, a nalazi se pored asfaltnog puta Lešak – Vračevo. Granična sela su Borova, Potkomlje i Ibarsko Postenje. Na istoku je prirodna granica reka Ibar. Sa zapadne strane sela nalazi se brdo Spasovica (614m), a severozapadno je Dobrava (792m). Selo ima srednju nadmorsku visinu 470 metara. Po položaju kuća i njihovoj međusobnoj udaljenosti naselje pripada selu polurazbijenog tipa. U nazivu sela reč bel (vrsta hrasta) koja se razlikuje od cera po tome što mu je mazna kora, pa je Beluće mesto gde raste belovina. I danas su Dubrave pod belovom šumom. Selo se uglavnom bavi poljoprivredom (obradiva zemlja je uglavnom zasejana pšenicom i kukuruzom). U najranijem sačuvanom, turskom popisu iz 1455. godine u Beluću je bilo 35 hrišćanskih kuća. U selu se nalaze ostaci crkve i staro groblje. U selu postoji osnovna četvororazredna škola, a postoje i trgovinske radnje.

Demografija
-----------

* popis stanovništva 1948: 189
* popis stanovništva 1953: 209
* popis stanovništva 1961: 233
* popis stanovništva 1971: 209
* popis stanovništva 1981: 210
* popis stanovništva 1991: 238

U naselju 2004. godine živi 241 stanovnik i broji 65 domaćinstava. Današnji rodovi su: Komatovići, Milosavljevići, Milovanovići, Fićovići, Danilovići, Boškovići, Pavlovići, Jezdimirovići, Stefanovići, Milići, Aksentijevići, Živkovići, Ristići. 

| * p
* r
* u
**Naseljena mesta** opštine Leposavić |
| --- |
| 
Bare •
Belo Brdo •
Beluće •
Berberište •
Bistrica •
Borova •
Borčane •
Brzance •
Vitanoviće •
Vračevo •
Vuča •
Gnježdane •
Gornji Krnjin •
Graničane •
Grkaje •
Guvnište •
Gulije •
Desetak •
Dobrava •
Donje Isevo •
Donji Krnjin •
Dren •
Duboka •
Zabrđe •
Zavrata •
Zemanica •
Zrnosek •
Ibarsko Postenje •
Jarinje •
Jelakce •
Jošanica •
Kajkovo •
Kamenica •
Kijevčiće •
Koporiće •
Kostin Potok •
Košutica •
Košutovo •
Kruševo •
Kruščica •
Kutnje •
Lazine •
**Leposavić** •
**Lešak** •
Lozno •
Majdevo •
Mekiniće •
Miokoviće •
Mioliće •
Mošnica •
Ostraće •
Plakaonica •
Planinica •
Popovce •
Potkomlje •
Pridvorica •
Rvatska •
Rodelj •
Rucmance •
Seoce •
Slatina •
Sočanica •
Tvrđan •
Trebiće •
Trikose •
Ćirkoviće •
Ulije •
Ceranja •
Crveni •
Crnatovo •
Šaljska Bistrica
 |
Standardni NATO-v simbol za pješadijsku brigadu.
**Brigada** je u mnogim vojskama najveća taktička jedinica kopnene vojske. Sastoji se od 3-6 bataljona (rjeđe 2 puka), a obično joj komandira oficir s činom brigadira ili brigadnog generala. Ima između 3000 i 7000 vojnika.

Može djelovati samostalno odnosno biti dio divizije ili korpusa.

Partizanska brigada
-------------------

Partizanska brigada je tipična pokretna partizanska formacija namenjena pre svega za ofanzivna dejstva protiv agresorovih snaga na privremeno okupiranoj teritoriji, kako u uslovima sadejstva sa svojim frontom, tako i u uslovima isključivo partizanskog oblika oružane borbe. To je tak­tička združena jedinica, s drugom istorijskom tradicijom. U NOR-u se u sastavu 253 brigade borilo se preko 500 hiljada parti­zana. Kao borbena formacija postojala je i u drugim par­tizanskim ratovima 20. veka veka.

Organizacijski sastav, naoružanje i oprema partizanske brigade prilagođeni su dejstvima u partizanskom obliku oružane borbe, u svim zemljišnim, vremenskim i taktičkim uslovima. S obzirom na znatnu vatrenu moć, veliku manevarsku sposobnost, kao i moguć­nost da u području dejstva koristi podršku teritorijalnih oružanih i neoružanih organizacija i raznih oblika otpora agresoru, brigada može da izvršava sve zadatke u oružanoj borbi.

Partizanske brigade kao jezgro služe u formiranju većih opera­tivnih združenih sastava.

V. također
----------

* Proleterske brigade
* Omladinske radne brigade

1. 1 2  Petar Kleut: PARTIZANSKA TAKTIKA
Koordinate: 42° 00′ 37" SGŠ, 20° 40′ 01" IGD

**Baćka** (alb. ) je naselje u opštini Gora na Kosovu i Metohiji. Po zakonima privremenih institucija Kosova ovo naselje je u sastavu opštine Dragaš. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Baćka površine 373.88 ha. Baćka je goransko selo udaljeno 6 do 7 kilometara od Dragaša, smešteno na maloj zaravni iznad strmih strana duboke doline Leve reke na čijoj je desnoj strani selo Dikance.

Znamenitost
-----------

Na severnoj strani sela postoji stablo graba starog nekoliko stotina godina koje seljani zovu *gabor* i kazuju da je to najstarije drvo u Gori, staro oko 400 godina.Drvo GABOR je unisteno od strane nesavesnog komsije koji je sipao vrelu vodu u koren drveta da se ne bi drvo vise razvijalo i tako ''spasio'' temelj svoje kuce.Ovo nedelo poznatog pocinioca nikada nije dokazano.

Demografija
-----------

Naselje ima goransku etničku većinu.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 222
* popis stanovništva 1953. godine:
* popis stanovništva 1961. godine: 259
* popis stanovništva 1971. godine: 311
* popis stanovništva 1981. godine: 381
* popis stanovništva 1991. godine: 210

| * p
* r
* u
Opština Gora |
| --- |
| Baćka • Brod • Vranište • Globočica • Gornja Rapča • Gornji Krstac • Dikance • Donja Rapča • Donji Krstac • **Dragaš** • Zli Potok • Kruševo • Kukuljane • Leštane • Ljubovište • Mlike • Orčuša • Radeša • Restelica |
Koordinate: 42° 22′ 17" SGŠ, 21° 22′ 28" IGD

**Banja Klokot** sa Klokotom su neodvojivi delovi naselja u opštini Vitina, Kosovo i Metohija, Republika Srbija. Od 1999. godine uglavnom prostor oko banje zauzeli su Albanci.

Geografija
----------

**Klokot banja** sa Klokotom su neodvojivi delovi naselja u opštini Vitina, Kosovo i Metohija, Republika Srbija. Klokot banja se nalazi na 15 kilometara jugozapadno od Gnjilana i isto koliko istočno od Uroševca. Od Vitine je 6 kilometara sever-severoistočno.

Termalni izvori
---------------

Ima nekoliko termalnih izvora čija se temperatura kreće od 16 do 32 °C, pa i do 50 °C. Stara banja je imala 200 kada i dva bazena za po 50 osoba u jednoj smeni, a sada su kapaciteti duplo veći, sa izgradnjom privatnog hotela sa stacionarom i bazenima. Voda iz banje se flašira i prodaje i ima više manjih privatnih pogona, pored većeg nekada društvenog pogona, kao što su Akvasana, vlasništvo Spasić Srećka, Jeta, Uje i mir, vlasnik privatnog preduzeća Šendi iz Kačanika sa pogonom u Klokotu.

***Banja Klokot*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale upotrebe, v. Rudare.*

  
Koordinate: 42° 55′ 03" SGŠ, 20° 50′ 35" IGD

**Veliko Rudare** arhaično **Donje Rudare** (alb. ) je naselje u opštini Zvečan na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Veliko Rudare površine 1059 ha, po opštinskim procenama 919 ha. Selo Veliko Rudare nalazi se na 2 kilometra istočno od Zvečana na polovini brda ispod najvišeg vrha brda Sokolica (914 m), a danas je najvećim delom koncentrisano pored magistralnog puta Priština – Kraljevo.

Pominje se u Svetostefanskoj povelji Kralja Milutina iz 1313. godine kao *Rudare*, i u turskom popisu iz 1455. godine kao *Rudarije* i najveće selo u Zvečanskoj nahiji sa popisanih 79 hrišćanskih kuća. U kasanijim popisima broj hrišćanskih kuća se smanjuje, a naročito posle velike seobe 1690. godine. Po narodnim predanjima u ovom selu povećanje broja srpskog stanovništva započinje krajem XVIII veka vraćanjem ljudi na svoja vekovna ognjišta. Iako je izgradnjom metalurških kapaciteta jedan deo kvalitene zemlje oduzet od meštana Velikog Rudara iz godine u godinu raste broj stanovnika ovog naselja. Selo nema školu, deca odlaze u osnovnu školu *Vuk Karadžić* u Zvečanu.
Selo je dobro povezano jer kroz selo prolazi magistralni put Priština – Kraljevo i put prema manastiru Sokolici, ali neke ulice u selu nisu asfaltirane. Selo je povezano na gradski vodovod, a delovi imaju seoski vodovod. Većina domaćinstava ima fiksne telefone.

Nakon 1999.godine seosko groblje Opštine Kosovska Mitrovica i Zvečan počinju da koriste kao gradsko, budući da se pravoslavno groblje nalazi u južnom, Albancima naseljenom delu Kosovske Mitrovice. NI nakon 20 godina Opštine nisu našle mogućnost da se nova lokacija odredi za groblje, tako da se otkupljuju kontinuirano imanja i groblje širi. Za više od 20 godina sahranjeno je na hilhade umrlih, i groblje se neviđenom brzinom širi ka naselju i kućama, dok je nekima već došlo do samog dvorišta, što uveliko zabrinjava meštane, jer rešenje još nije ni na vidiku, niti lokalna vlast to razmatra.

Demografija
-----------

Naselje ima srpsku etničku većinu.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 539
* popis stanovništva 1953. godine: 520
* popis stanovništva 1961. godine: 545
* popis stanovništva 1971. godine: 577
* popis stanovništva 1981. godine: 610
* popis stanovništva 1991. godine: 628
* opštinska procena 2011. godine: 882

| * p
* r
* u
Opština Zvečan |
| --- |
| Banov Do • Banjska • Banjska Reka • Banjski Suvi Do • Boljetin • Bresnica • Valač • Veliko Rudare • Vilište • Grabovac • Grižani • Doljane • Žaža • Žerovnica • Žitkovac • **Zvečan** • Izvori • Jankov Potok • Joševik • Kamenica • Korilje • Kula • Lipa • Lipovica • Lovac • Lozište • Lokva • Mali Zvečan • Malo Rudare • Matica • Meki Do • Oraovica • Rudine • Sendo • Srbovac |