recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Grbavi labud** (*Cygnus olor*), zvan i **crvenokljuni labud**, je česta ptica iz roda pravih labudova (*Cygnus*) rasprostranjena u cijeloj Euraziji.

Osobine
-------

Odrasli labudovi su između 125 do 170 cm dugački, a raspon krila je 200-240 cm. Visina na tlu može biti preko 1,2 m. Mužjaci su veći od ženki.

Grbavi labudovi su među najtežim letećim pticama, mužjaci teže oko 12 kg, a ženke više od 9 kg; zabilježen je mužjak od skoro 23 kg.

Mladi ptići nisu sasvim bijele boje kao odrasli, kljun im je crn, a ne narančast u prvoj godini života.

Gnijezde se na hrpama granja i lišća koja grade u plitkoj vodi uz rub ili na sredini jezera. Grbavi labudovi su monogamni i koriste ponovo isto gnijezdo svake godine, popravljajući ga po potrebi. Mužjak i ženka se zajednički brinu za gnijezdo. Iz jajeta, koja polažu 3-8, ptići se izliježu nakon 35 dana.

Hrane se podvodnim raslinjem, koje dohvaćaju dugim vratovima. Ptice se često nalaze u kolonijama od preko 100 jedinki.

Rasprostranjenost
-----------------

Nalaze se u cijeloj Europi, u Rusiji na istok sve do Kamčatke, u Africi, a uvezeni su u Sjevernu Ameriku.

U Hrvatskoj su česti na jezerima u unutrašnjosti, a pojavljuju se na rijeci Krki i još nekim mjestima uz obalu Jadrana.

Ljeti u Hrvatskoj živi između 1 000 i 2 000 labudova, a zimi i nekoliko tisuća više. Grbavi labud je u Hrvatskoj zaštićen i njegovo ubijanje, oštećivanje gnijezda, uništavanje jaja, ozljeđivanje i sl. su novčano kažnjivi.

Galerija
--------

* PtićiPtići
* Mladi labudMladi labud
* Grbavi labud s raširenim krilimaGrbavi labud s raširenim krilima
* U gnijezduU gnijezdu
* 
* Museum specimen - DenmarkMuseum specimen - Denmark

Projekti Wikimedije
-------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **grbavi labud** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **grbavom labudu** |

Vanjske poveznice
-----------------

* O labudovima Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u
***Homo*** (na latinskom, "osoba" ili "čovjek") je u naučnoj klasifikaciji biološki rod (*genus*), koji uključuje modernog čovjeka kao biološku vrstu i njegove bliske srodnike; riječ "human" potiče iz riječi *humanus*, što je pridjevska izvedenica iz riječi *homo*.

Kao riječ i izraz, "čovjek" je istorijski, vjerski i kulturno uvriježena riječ koja se koristi u smislu označavanja ljudske vrste općenito, tj. pokrivajući sve rodove i polove: muškarce, žene, djecu, transseksualne osobe, itd. U nedostatku boljeg neutralnog izraza, riječ čovjek se koristi kao prevod latinske riječi *homo* koja označava "osobu." Slično stanje je i u mnogim drugim jezicima, kao na primjer, u engleskom, gdje se riječ *man*, doslovno "muškarac," često, mada ne uvijek, koristi u smislu ljudskog bića, pa prema tome uključuje i seksualne polove koji nisu muški, kao na primjer žene.

Procijenjeno je da je ovaj rod star 1,5 do 2,5 miliona godina. Sve njegove vrste, osim *homo sapiens* su izumrle; posljednji živi srodnik, *homo neanderthalensis* ("neandertalski čovjek"), izumro je prije 30.000 godina, mada najnoviji podaci sugerišu da je *homo floresiensis* ("floreski čovjek"), živio sve do prije 12.000 godina.

Manjina zoologa smatra da bi vrste čimpanzi (za koje se obično drži da pripadaju rodu *pan*), a moža i gorile (koje se smatraju da pripadaju rodu *gorilla*), zasnivajući se na genetskim sličnostima, trebalo biti uključene u ovaj rod. No, većina naučnika tvrdi da se čimpanze i gorile prilično anatomski razlikuju između sebe i ljudi da bi mogle pripadati ovom rodu. Rod *homo* je najbliže povezan s vrstom *kenyanthropus platyops* ("kenijskim čovjekom"), koja je jedna od vrsti iz koje je on najvjerovatnije potekao. Kroz tu vrstu, drugi najbliži srodnik *homo* vrste je grupa vrsta iz rodova *paranthropus* i *australopithecus*, čija se evoluciona grana odvojila of proto-*homo* razvojne linije prije nekih 5 miliona godina.

***Homo*** na Wikimedijinoj ostavi
**Manastir Šudikova** je manastir Eparhije budimljansko nikšićke, Srpske pravoslavne crkve, nalazi se na desnoj obali Lima, na početku Tifranske klisure kod Berana. Manastir je posvećen Vavedenju Presvete Bogorodice.

Manastir Šudikova
Manastir se prvi put pominje u 16. vijeku, ali se ne zna kada je tačno manastir osnovan. Stari zapisi pominju igumane Vasilija, Grigorija i Teodora. U manastiru Šudikova nastalo je nekoliko pisanih spomenika.*Svetootački zbornik* je jedan od najstarijih i danas se nalazi se u manastiru Svete Trojice u Pljevljima. mitropolit budimljanski Gerasim napisao je 1573. godine poznati Minej koji se danas čuva u Narodnoj biblioteci u Beogradu. Jeromonah Danilo napisao je 1592. godine. Psaltir koji se danas nalazi u Beču. Đakon Mihailo je 1600. godine pisao Molebnik koji se nalazi i čuva u biblioteci grofa Uvarova u Moskvi.

Šudikova je imala fresko-ikonopisačku školu, čiji izdanak je jedan od naših najpoznatijih slikara sa kraja 16. i početka 17. vijeka, zograf Strahinja Budimnjanin. Turci su spalili manastir 1738. god.

Prva arheološka istraživanja počinju 1923. godine, a Polimski muzej u Beranama je započeo detaljnija sondažna ispitivanja, oktobra 2002. godine. Manastir je počeo da se obnavlja 2005. godine donacijama ktitora-obnovitenja Mila Đuraškovića.

Novi ikonostas i ikone na polijeleju ikonopisao je Vojislav Luković iz Beograda, 2007. godine.

Literatura
----------

* Predrag Vukić: *Pravoslavlje u Crnoj Gori*, Mitropolija Crnogorsko primorska, Cetinje 2006. god.

Spoljašnje veze
---------------

* Zvanična prezentacija
Veliki grb Švedske
Mali grb Švedske
**Grb Švedske** ima dvije varijante: velikom nacionalnom grbu (*stora riksvapnet*) i malom nacionalnom grbu (*lilla riksvapnet*).

Veliki grb
----------

Štit se sastoji od četiri polja i malog štita u sredini. Prvo i četvrto polje prikazuju tri kraljevske krune Švedske koje su nacionalni simbol još od vremena kralja Alberta od Mecklenburga. Drugo i treće polje prikazuju tradicionalne lavove dinastije Folkunga. Mali štit prikazuje dinastijski grb.

Iznad štita nalazi se kraljevska kruna Švedske.

Štit drže dva lava, koja se tradicionalno smatraju "švedskim" - sa dvostrukim repovima i ovjenčani kraljevskim krunama. Lav je već četiri stoljeća značajan element švedske heraldike, posebno državne.

Štit je također okružen ogrlicom Reda Serafima poznatog i kao Red Njegovog Kraljevskog Veličanstva. Ovo je najznačajniji red u Švedskoj i ova ogrlica najveće je priznanje koje pojedinac može dobiti.

Veliki grb također je i grb monarha koji specijalnim dekretom može njegovu upotrebu odobriti pojedinim članovima kraljevske obitelji uz određene izmjene.

Mali grb
--------

Mali grb uglavnom koristi švedska vlada i njene agencije. Mogu mu biti pridruženi dodatni elementi koji simboliziraju aktivnost određene agencije, uz odobrenje Državnog vijeća za heraldiku.

Mali grb se sastoji od plavog štita na kojem se nalaze tri kraljevske krune, dvije iznad jedne, sa kraljevskom krunom štita. Oko grba može biti ogrlica Reda Serafima.

Reguliranje upotrebe
--------------------

Upotreba grba regulirana je švedskim zakonom - *Act 1970:498*.

Svaki prikaz tri krune, u rasporedu dvije iznad jedne smatra se malim grbom i njegova upotreba regulirana je zakonom *1970:498*.

| * p
* r
* u
Grbovi država i teritorija Evrope |
| --- |
| Afrika • Azija • Južna Amerika • Oceanija • Sjeverna Amerika |
| Samostalne države | 
* Albanija
* Andora
* Armenija2
* Austrija
* Azerbejdžan1
* Belgija
* Belorusija
* Bosna i Hercegovina
* Bugarska
* Crna Gora
* Češka
* Danska3
* Estonija
* Finska
* Francuska3
* Gruzija1
* Grčka
* Hrvatska
* Irska
* Island
* Italija
* Kazahstan1
* Kipar2
* Latvija
* Lihtenštajn
* Litvanija
* Luksemburg
* Mađarska
* Malta
* Moldavija
* Monako
* Nizozemska3
* Norveška3
* Njemačka
* Poljska
* Portugal3
* Rumunija
* Rusija1
* San Marino
* Severna Makedonija
* Slovačka
* Slovenija
* Srbija
* Španija3
* Švedska
* Švicarska
* Turska1
* Ujedinjeno Kraljevstvo3
	+ Engleska
	+ Sjeverna Irska
	+ Škotska
	+ Wales
* Ukrajina
* Vatikan

 |
| Nepriznate ilidjelomično priznate države | 
* Abhazija
* Južna Osetija
* Kosovo
* Pridnjestrovlje
* Republika Arcah2
* Sjeverni Kipar2

 |
| Zavisni teritoriji | 

|  |  |
| --- | --- |
| Danska | Farski otoci |
| Finska | Åland |
| Ujedinjeno Kraljevstvo | 
* Gibraltar
* Guernsey
	+ Alderney
	+ Herm
	+ Sark
* Jersey
* otok Man

 |

 |
| 1 Značajan dio teritorija se nalazi u Aziji. • 2 U potpunosti u Aziji, ali ima društvene i političke veze s Evropom. • 3 Posjeduje zavisne ili slične teritorije izvan Evrope. |

***Grb Švedske*** na Wikimedijinoj ostavi
**Marija Antiohijska** (1145-1182) bila je vizantijska carica, žena Manojla Komnina. Starija je ćerka Konstance Antiohijske i Rajmunda od Poatjea.

Biografija
----------

Manojlova žena Berta od Zulcbaha umire 1159. godine te se on obraća jerusalimskom kralju Balduinu III. Da mu pomogne u izboru nove žene. Balduin je imao dve kandidatkinje: Melisandu (sestru grofa od Tripolija) i Mariju. U jednome momentu je izgledalo da će Manojlo odabrati Melisandu, a oduševljeni Rajmund III je čak pripremio dvanaest galija princezinog miraza i pratnje. Manojlo se iznenada odlučio za Mariju. To je uplašilo Balduina III budući da je to bio još jedan razlog da car Manojlo zatraži Antiohiju za sebe.

Razočarani Rajmund je svoje galije naoružao i uputio ka vizantijskom Kipru koga je opljačkao ne bi li se osvetio Manojlu. Nakon smrti cara Manojla (1180. godina), Marija je preuzela regentstvo nad njenim sinom Aleksijem II. Međutim, sukobi oko vizantijskog prestola bili su strahoviti i uskoro je Marija oborena, a njenu smrtnu presudu je potpisao niko drugi do njen sin Aleksije II. Ni on se dugo neće zadržati na prestolu. Već sledeće, 1183. godine, ovaj dečak je udavljen, a njegov leš je bačen u more.

Vidi još
--------

* Pokolj Latina

Izvori
------

* Istorija krstaških ratova - dr Željko Fajfrić

***Marija Antiohijska*** na Wikimedijinoj ostavi
**Lučelnica** je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u Zagrebačkoj županiji.

Zemljopis
---------

Administrativno je u sastavu općine Pisarovina. Naselje se proteže na površini od 15,54 km².

Lučelnica se proteže kroz masiv uravnjenog niskog gorja Vukomeričkih gorica između čijih brijegova teku brojni potoci.

Mjesto Lučelnica smješteno je na sjevernom dijelu općine Pisarovina i na svojoj sjeverozapadnoj i zapadnoj strani graniči s područjem općine Novi Zagreb koje administrativno pripada gradu Zagrebu dok sa sjeveroistočne i istočne strane graniči s područjem koje administrativno pripada gradu Velika Gorica.

Kultura
-------

U Lučelnici se nalazi kapela sv. Trojstva iz 1935. godine s prelijepim šindrom pokrivenim crkvenim tornjem i iznutra obložena hrastovim kockama velikih dimenzija.

Stanovništvo
------------

Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine u Lučelnici žive 332 stanovnika i to u 96 kućanstava. Gustoća naseljenosti iznosi 21,36 st./km².

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.***  

  

**Napomena**:Od 1890. do 1948. sadrži podatke za bivša naselja Donja Lučelnica, Gornja Lučelnica i Srednja Lučelnica.

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Lučelnica** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Pisarovina |
| --- |
| Bratina • Bregana Pisarovinska • Donja Kupčina • Dvoranci • Gorica Jamnička • Gradec Pokupski • Jamnica Pisarovinska • Lijevo Sredičko • Lučelnica • Pisarovina • Podgorje Jamničko • Selsko Brdo • Topolovec Pisarovinski • Velika Jamnička |
**Ljuba Didić** (Sokobanja, 19. mart 1849. — Kraljevica, 7. novembar 1883) bio je srpski političar.

Politički se formirao pod uticajem Svetozara Markovića i Vase Pelagića. Gotovo istovremeno je s Adamom Bogosavljevićem stupio u Radikalnu stranku i svojim agitatorskim sposobnostima ubrzo izbio u njene prve redove. Već 1877. izabran je za opštinskog kmeta u Sokobanji, a na skupštinskim izborima 1878. prvi put za narodnog poslanika.

U Narodnoj skupštini istakao se opozicionim stavom protiv režima Jovana Ristića i Liberalne stranke. Posle pada liberalme vlade, aktivno učestvovao u borbama protiv režima Milana Piroćanca i Naprednjačke stranke. Razvio je široku delatnost u narodu protiv reakcionarnog režima Nikole Hristića, koji je raspustio Skupštinu i počeo ukidati osnovna građanska prava.

U vreme timočke bune Didić je bio vrlo politički aktivan kao vođa pobunjenika, organizator i rukovodilac ustaničke vojske svog kraja. Posle ozbiljnih poraza ustaničke vojske, želeći da izdejstvuje opštu amnestiju, pregovarao je sa jednim od komantdanata kraljevske vojske, potpukovnikom Aleksandrom Protićem, ali je ovaj tražio bezuslovnu predaju, tako da je borba nastavljena.

Posle raspada ustaničke vojske Didić je uhvaćen i preki sud u Zaječaru, osudio ga je na smrt. Streljan je s većom grupom pobunjeničkih vođa.

U fikciji
---------

Ljuba Didić se pojavljuje kao jedan od glavnih likova jugoslovenskog istorijskog filma *Timočka buna*, a u njemu ga je tumačio Dragomir Bojanić Gidra.

Literatura
----------

* Ilić, D. (1909). *Zaječarska buna I—II*. Beograd.
* Milošević, P. (1923). *Timočka buna 1883. godine*. Beograd.
* Građa Državne arhive NRS (1954). IV, I.
* Radenić, A. (1883). *Timočka buna*.
* *Iz istorije Srbije i Vojvodine 1834—1914* (1973). Novi Sad i Beograd. str. 439—556.
**Marija Lompar** (1915 — 1985), lekarka, učesnica Narodnooslobodilačke borbe i sanitetski pukovnik JNA.

Biografija
----------

Rođena je 17. decembra 1915. godine u Ljubljani.

Pred početka rata bila student medicine na Medicinskom fakultetu u Beogradu. U članstvo Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) primljena je 1941. godine.

Posle okupacije Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine učestvovala je u pripremama za oružani ustanak. Zajedno sa suprugom Dušanom, od starne Mesnog komiteta KPJ za Beograd, bila je upućena avgusta 1941. godine u Čačanski partizanski odred.

Posle oslobođenja Čačaka, 1. oktobra 1941. godine radila je u čačanskoj bolnici kao politički komesar bolnice. Tada je organizovala bolničko osoblje i održavala kurseve prve pomoći za omladinke koje su trebale da postanu bolničarke. Krajem novembra 1941. godine, tokom Prve neprijateljske ofanzive, rukovodila je evakuacijom ranjenika iz Čačka i Užica na Zlatibor.

Kasnije tokom rata radila je u sanitetskoj službi Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije. Bila je referent saniteta Četvrte crnogorske udarne brigade, glavna bolničarka u hiruškoj ekipi Druge proleterske divizije i politički komesar bolnice Drugog udarnog korpusa NOVJ. Početkom 1945. godine postavljena je za političkog komesara Hiruškog odeljenja Vojne bolnice u Beogradu.

Posle oslobođenja Jugoslavije, završila je studije medicine i radila kao lekar Vojnomedicinske akademije. Imala je čin sanitetskog pukovnika JNA.

Bila je udata za Dušana Lompara (1913 — 2008), učesnika Narodnooslobodilačkog rata i društveno-političkog radnika. Umrla je 26. januara 1985. godine u Beogradu i sahranjena je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja.

Literatura
----------

* *Žene Srbije u NOB*. „Nolit" Beograd, 1975. godina.
* *Jugoslovenski savremenici - Ko je ko u Jugoslaviji*. Hronometar, Beograd 1970. godina.
* Viktor Kučan: *Borci Sutjeske*. „Zavod za udžbenike i nastavna sredstva", Beograd 1996. godina.
**Malaysia Airlines** (mal. Penerbangan Malaysia) je nacionalna avio-kompanija Malezije u vlasništvu države. Obavljaju letove iz svog matičnog čvorišta na Aerodrom Kuala Lumpur, i sa svog sekundarnog čvorišta u Kota Kinabalu. Sedište avio-kompanije se nalazi na Aerodromu Sultan Abdul Aziz Šah u Subangu, Selangor.

Malaysia Airlines ima dve filijale: Firefly i MASwings. Fajrflaj obavlja redovne letove sa svog matičnog čvorišta na Aerodromu Penang, fokusiran je na tercijarne gradove, a MASwings se fokusira na letove po Borneu. Malaysia Airlines ima teretnu flotu kojom upravlja MAScargo, koja obavlja teretne letove. MASčarter je još jedna filijala Malaysia Airlinesa, koja obavlja čarter letove koristeći avione Malaysia Airlinesa.

Od osnivanja 1963. godine, nakon što je Malajan ervejz odvojena u dva dela, Malaysia Airlines je izgradila snažno brend ime u avio-industriji za uslugu i bezbednosti, zajedno sa velikim brojem nagrada od međunarodnih tela kao što su Skytreks. Malaysia Airlines je akreditovan od strane Međunarodnog udruženja za vazdušni saobraćaj sa IOSA (IATA-Operativna bezbednost revizija) za svoje operativne sigurnosne prakse.

Avio-kompanija je među samo šest avio-kompanija koje su nagrađene sa statusom avio-kompanije 5-zvezdica sa strane Skytreksa (ostali su Asiana Airlines, Qatar Airways, Cathay Pacific, Kingfisher Airlines i Singapore Airlines).

Spoljašnje veze
---------------

* Malaysia Airlines - zvanična stranica

***Malaysia Airlines*** na Wikimedijinoj ostavi
**Keszthely** čita se *Kesthelj* (hrvatski: *Kestel* ili *Monoštor*, njemački: *Kesthell*) je grad na 
zapadu Mađarske od 20,116 stanovnika

Keszthely administrativno podpada pod Županiju Zala i poznato je turističko mjesto.

Geografske karakteristike
-------------------------

Keszthely leži duž jugozapadne obale Jezera Balaton.

Historija
---------

Taj kraj uz jezero bio je naseljen još za Antike, za rimskih vremena tu se razvila - Keszthely kultura.

Današnji Keszthely je prvi put dokumentiran 1247. od 1421. ima status trgovišta, ali su mu je daljnji razvoj spriječili 
Austrijsko-turski ratovi pa nije dobio status grada, iako ga Osmanlije nikad nisu zauzele.

Ponovni razvoj mjesta počeo je u 18. vijeku, kad je izrastao u regionalni vjerski i obrazovni centar. U to vrijeme 
veliki utjecaj na razvoj mjesta imali su grofovi Feštetić koji su imali veliki feud. Njihov član Juraj Feštetić (mađarski: György Festetic) 
( 1755.- 1819.) osnovao je agronomsku školu - *Georgikon* 1797. koja je vremenom izrasla u fakultet. 
On je značajno doprinjeo buđenju nacionalne svijesti u Mađarskoj u 19. vijeku. Danas je dio Univerziteta u Veszprému.

Keszthely se od početka 19. vijeka počeo transformirati u ladanjsko turističko mjesto, tako da je i prvi parobrod na jezeru 
nabavljen 1846. 

Keszthely je 1954. dobio status grada.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Rumunjska, Odorheiu Secuiesc
* Njemačka, Boppard
* Nizozemska, Hof van Twente
* Poljska, Piwniczna-Zdrój
* Češka, Litomyšl
* Slovačka, Levoča
* Slovenija, Piran
* Poljska, Łańcut
* Turska, Alanya

Slavni sugrađani
----------------

* David Schwarz, graditelj prvog aluminijskog cepelina

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Hungary: Zala" (engleski). City population. Pristupljeno 8. 06. 2016.

Vanjske veze
------------

***Keszthely*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Keszthelya* (`hu`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
*Za ostale upotrebe, v. Marigot (razvrstavanje).*

**Marigot** je glavni i najveći grad francuske strane karipskog ostrva Saint Martin. Po podacima iz 2006. imao je 5.700 stanovnika.

Prvobitno ribarsko selo uz močvaru po kojoj je i dobio ime, Marigot je postao glavni grad tokom vladavine Kralja Luja (Louis) XVI, koji je sagradio tvrđavu St. Louis, na brdu blizu zaliva Marigot. Danas, taj objekat je najvažniji u Marigotu.

Marigot je tipični karipski grad, sa "gingerbread" kućama (medenjak začinjen đumbirom) i usputnim bistroima.

Tržišni dani su svaka srijeda i subota ujutro, kada je moguće kupiti sve, od kokosa, avokadoa, slatkog krompira i mnoštva drugog tropskog voća i povrća, pa do svih vrsta začina i svježe ribe, batik ogrtača, lokalnih umjetnina, zanatskih proizvoda i slika.

Geografske koordinate gradića su: 18°04′23″S (sjever) 63°04′56″Z (zapad)﻿ / ﻿18.0731°S 63.0822°S﻿ / 18.0731; -63.0822

Vanjske veze
------------

***Marigot*** na Wikimedijinoj ostavi

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 131671836
* LCCN: no99009699

 |
**Minho** (portugalski) **Miño** (španjolski i galicijski) je najveća rijeka u Galiciji Španjolska duga 300 km. 

Rijeka je ime dobila od svog antičkog rimskog naziva **Minius**. *Minho* je granična rijeka između Španjolske i Portugala, čije se vode u gornjem toku koriste za rad brojnih hidrocentrala, a u donjem za navodnjavanje poloprivrednih površina.

Geografske karakteristike
-------------------------

Karta sliva rijeke Minho
Rijeka *Minho* ima površinu porječja od 16 250 km² od toga je 799 km² (5%) u Portugalu, a ostatak u Španjolskoj. Rijeka je ukupno duga oko 300 km od toga 70 km u Portugalu. 

Izvor rijeke *Minho* leži oko 50 km sjeverno od Luga u Galiciji, kod mjesta Pedregal de Irimia. Rijeka teče južno od zidina ovog starog rimskog grada i teče južno kroz kanjone sve do doline sjeverno od grada Ourense. Na tom dijelu njena sliva sagrađena su akomulaciona jezera od Portomarína do Frieire; Belesar 654 m ³, Peares sa 182 m ³, Velle sa 17 m ³, Castrelo sa 60 m ³ i Frieira sa 44 m ³.

Dvadeset kilometara sjeverno od Ourensea kod mjesta Os Peares, Minho prima vode svoje glavne pritoke rijeke Sil. Prolazeći Ourense, rijeka teče u smjeru jugozapada dok ne dosegne portugalsku granicu kod mjesta Melgaço. Tu je izgrađena brana kod mjesta Frieira u blizini grada Ribadavia, koji je poznat po svom vinu Ribeiro.

U svom portugalskom toku *Minho* dijeli dvije zemlje u duljini od oko 80 km. Kotlina rijeke je bujna, zelena dolina puna obrađenih polja, gdje je svaki kvadratni metar zemljišta koristi se za proizvodnju kukuruza, krumpira, kupusa, ili nečeg drugog - ovisno o godišnjem dobu.

Zatim *Minho* protječe kroz srednjovjekovne gradiće Melgaço i Monção, zatim razdvaja španjolski Tui i portugalsku Valença do Minho, u kojima su važni cestovni i željeznički mostovi, nakon tog utječe u Atlantik u blizini grada Caminha.

Pritoke
-------

* Desne pritoke *Minha* u španjolskoj Proviciji Pontevedra su; Río Tamuxe (zvana i Carballas, Carballo ili Carvallo), Pego, Cereixo da Brinha, Furnia (zvana i Forcadela), Louro, Caselas, Tea, Deva, Ribadil i Cea. U Provinciji Ourense; Avia, Barbantiño i Bubal, u Provinciji Lugo; Asma, Narón, Ferreira, Mera, Narla, Ladra, Támoga i Anllo.
* Lijeve pritoke *Minha* u Portugalu su; Rio Mouro, Rio Gadanha, Rio Coura u Provinciji Ourense, Deva, Arnoia, Barbaña, Lonia, Sil, Sardiñeira, Loio, Neira, Chamoso, Robra (zvana i Santa Marta), Lea i Azúmar

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „PHB do Rio Minho". Instituto da Agua. 10. 02. 2000. Arhivirano iz originala na datum 2007-06-10. Pristupljeno 01. 12. 2011.

Eksterni linkovi
----------------

***Minho*** na Wikimedijinoj ostavi

* Plano de Bacia Hidrografica do Minho Arhivirano 2009-05-08 na Wayback Machine-u (`pt`)
* Esturio do Minho (`pt`)
Marijin privjesak, danas izložen u Louvreu. Na njemu su imena Marijinih roditelja i supruga ispisana tako da čine znak Hi-ro. Na privjesku piše (u smjeru kazaljke na satu):  

HONORI  

MARIA  

SERINA  

VIVATIS  

STELICHO.
**Marija** (*Maria*, ? -407) je bila prva supruga zapadnorimskog cara Honorija. Roditelji su joj bili vojskovođa Stilihon i njegova supruga Serena. Za Honorija se udala u februaru 398. u vrijeme kada se pretpostavlja da su oboje bili malodobni. Prema Zosimu, Serena se protivila braku, držeći svoju kćer premladom; kada joj to nije uspjela, koristeći se "uslugama neke žene" je uredila da brak ne bude u mogućnosti biti konzumiran. Marija je tako umrla kao djevica, a Serena je tada, zaželjevši se unučadi, uredila Honorijev brak sa svojom drugom kćeri Termancijom.

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Gala*Prva nakon podjele na Zapadno i Istočno Rimsko Carstvo*** | **Zapadnorimska carica**398–407 | Slijedi:**Termancija** |

Izvori
------

Izvori
------

* Profile of Stilicho in the Prosopography of the Later Roman Empire
* Profile of her sister Thermantia in the Prosopography of the Later Roman Empire
* Zosimus, New History. London: Green and Chaplin (1814). Book 5.
Manastir Pantelejmon
**Manastir Svetog Pantelejmona** (rus. *Монастырь Святого Пантелеймона*, grč. *Μονή Αγίου Παντελεήμονος* [*Moní Agíou Panteleímonos*]), takođe poznat kao **Rusikon** (rus. *Россикон*, grč. *Ρωσσικόν* [*Rossikón*]) ili **Novi Rusik** (rus. *Новый Руссик*), je jedan od 20 "glavnih" manastira na Svetoj Gori. Tradicionalno se smatra „ruskim", iako sastav monaha je postao pretežno ruski tek u poslednjem kvartalu XIX veka, kada je stavljen pod upravu Ruske crkve i ruskog cara što je trajalo do početka Prvog svetskog rata. 

Pantalejmon je rangiran kao 19-ti manastir u hijerarhiji Svete gore.

Istorija
--------

Prvobitno rusko monaški naselje na Svetoj Gori u XI veku je bilo priznato kao poseban manastir. 

U vreme Tatarsko-mongolskog ropstva Rusije većina monaha bili su Grci i Srbi. 

Krajem XV i početkom XVI veka u manastiru su živeli uglavnom Srba, što svedoči prepiska uprave manastira sa vlastima u Moskvi iz tog vremena. 

U XVIII veku manastir je pao u tako tešlko stanje da je 1726. godine u njemu ostalo samo dva ruska i dva bugarska monaha. 

1735. godien manastir je proglašen grčkim. 

Manastir je obnovljen i ponovo postao ruski 1830. godine dolaskom jeromonaha Anikite.

Manastir je bio pod pokroviteljstvom Ruske carske porodice Romanovih tokom druge polovine XIX veka kada je doživeo značajan napredak. 

Do kraja XIX veka postao je najveći manastir na Svetoj Gori po posedu i broju bratstva. 1903. godine je bilo 1.446 monaha, a 1913. - oko 2000. Manastir je više puta paljen, najpoznatiji slučajevisu : 1307. kada je manastir spaljen od strane katalonskih, pirata, i 1968. godine. 

Prvi od lidera Rusije koji je posetitio Rusikon je bio Vladimir Putin (9. septembar 2005).

Podvižnici, relikvije i blago
-----------------------------

Manastir je ovenčan podvizima mnogobrojnih ruskih podvižnika od kojih je najpoznatiji starac Siluan, koji je umro i sahranjen u manastiru 1938. godine. 

Ponos manastira je biblioteka, koja je bila teško oštećena tokom požara 1959. i nekoliko neprocenjivih relikvija, uključujući mošti Svetog Pantelejmona.

Trenutni status
---------------

Godine 2006. bratstvo manastira je brojalo oko 50 monaha i iskušenika.

Spoljašnje veze
---------------

* Manastir Pantelejmon - orthodoxwiki
* Rusikon - Sveta Gora
* Skit Svetog Pantalejmona
* Manastir Pantelejmon na sajtu Svete Gore Arhivirano 2016-03-11 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Manastiri Svete gore |
| --- |
| 

Velika Lavra **•** 
Vatoped **•** 
Iviron **•** 
Hilandar **•** 
Dionisijat **•** 
Kutlumuš **•** 
Pantokrator **•** 
Ksiropotam **•** 
Zograf **•** 
Dohijar **•** 
Karakal **•** 
Filotej **•** 
Simonopetra **•** 
Svetog Pavla **•** 
Stavronikita **•** 
Ksenofont **•** 
Grigorijat **•** 
Esfigmen **•** 
Pantelejmon **•** 
Konstamonit
 | Mapa prikazuje svetogorske manastire |
**Malatesta** je značajna talijanska porodična dinastija koja je vladala Riminijem od 1295. do 16. vijeka.

Historija
---------

Malateste su za srednjeg vijeka bili lideri Gvelfa (papinske partije) u Riminiu i široj okolici. 
Porodica je postala moćna u Riminiju u 13. vijeku, kad je Malatesta da Verucchio (umro 1312) 1295. istjerao iz grada lidere Gibelina (carska partija) i zagospodario Riminijem. Vjerojatno najpoznatija epizoda iz historije porodice vezana uz njegova sina Gianciotta (umro 1304) koji je zbog preljuba ubio svoju ženu Francescu da Polenta i njenog brata Paola. Ovaj događaj opisao je i Dante u svojoj Božanstvenoj komediji. U vrijeme kad je u Rimini 1353. došao papin legat kardinal Albornoz, Malateste su proširile svoju vlast sve do Ascolija, udaljenog 160 km južnije. Albornoz ih je prisilio da se povuku iz dobrog dijela osvojenih teritorija, ali im je 1355. dopustio da i nadalje budu papini vikari u Riminiju i okolici.

Malateste su uzeli aktivno učešće u ratovima vođenim tokom 14 i 15. vijeka sa milanskom porodicom Visconti. Kondotjer Carlo Malatesta (umro 1429) čak je i vladao Milanskim Vojvodstvom neko vrijeme nakon smrti Gian Galeazza Viscontija, dok je njegov brat Pandolfo (umro 1427) uspio zauzeti Bresciu (1404) i Bergamo (1408), ali ih je morao napustiti 1421. Carlo je bio u odličnim odnosima sa papom Grgurom XII krajem Velike zapadne šizme, čak je bio i prisutan kad se Grgur XII i formalno odrekao od papinskog trona na Koncilu u Konstanzu 1416. Carloovog nećaka Sigismonda Pandolfa Malatestu (1417–1468) se često uzima za prototip talijanskog renesansnog princa, iako je u osnovi bio samo ratnik koji je usput stekao reputaciju mecene pisaca i umjetnika.

Moć porodice Malateste počela je kopniti krajem Velike zapadne šizme 1417. i sve većeg utjecaja papa. Stanje je postalo još gore 1461. kad je papa Pio II pokrenuo križarski rat protiv Sigismonda i zaplijenio većinu Malatestinih domena. Nakon smrti Sigismunda njegov sin Roberto Malatesta (Roberto il Magnifico, umro 1482) preoteo je Rimini (1469) od svog polubrata Sallustia, uz cijenu vazalnog odnosa prema Mletačkoj Republici. U međuvremenu su Malateste izgubili podršku građana Riminija, pa su bili prisiljeni pobjeći iz grada 1500. kad je Cesare Borgia sa vojskom krenuo na grad. Nakon tog su triput pokušali da se vrate na vlast u Riminiju (1503, 1522. i 1527-1528), ali u tom nisu uspjeli.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Malatesta Family*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 12. 2018.

Vanjske veze
------------

***Malatesta*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Malatesta Family* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 84359499
* NKC: jx20060403057

 |
*Za ostale upotrebe, v. Rakovac.*

|  |
| --- |
|  '**Manastir Rakovac** |
| *Manastir Rakovac, 1885* |
| *Koordinate* | 45° 11′ 05" SGŠ, 19° 46′ 27" IGD |
| *Država* |  Srbija |
| *Godina osnivanja* | 1546 |
| *Ktitor* | izvesni Raka |
| *Lokacija* | Rakovac |
| *Jurisdikcija* | SPC |

  
Koordinate: 45° 11′ 05" SGŠ, 19° 46′ 27" IGD
**Manastir Rakovac** nalazi se na severnoj strani Fruške gore u Rakovcu, 10 km od Novog Sada. Manastirska crkva posvećena je sv. Kozmi i Damjanu.

Legenda kaže da je manastir Rakovac podigao izvesni Raka, koji je na tom mestu ubio jelena. Kako se jelen u hrišćanstvu smatra simbolom samoće i čistote monaškog poziva, Raka je obećao da će svoj greh iskupiti, tako što će na tom mestu izgraditi manastir. Međutim prvi zvanični dokument o manastiru Rakovac datira iz 1546. godine kada su Turci izvršili popis Srema, radi ubiranja poreza. Tokom svog postojanja manastir je nekoliko puta bio manje ili više oštećen, međutim najveću štetu pretrpeo je u I svetskom ratu kada je opljačkan, i u II svetskom ratu. Ratu kada je minirana crkva i zvonik jer je u njemu otkrivena partizanska štamparija. Crkva Manastira je tokom 90-ih godina većim delom obnovljena, a 2003. godine, zahvaljujući donacijama, započeta je izgradnja i obnova konaka.

U zidu kapele manastira Rakovca 1893. su pohranjene kosti mitropolita beogradsko-karlovačkog Vićentija Jovanovića, zaslugom tadašnjeg mitropolita karlovačkog i patrijarha srpskog Georgija Brankovića.

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Srbija***  |


***Manastir Rakovac*** na Wikimedijinoj ostavi

* O manastiru na sajtu Manastiri-crkve

| * p
* r
* u
**Fruškogorski manastiri** |
| --- |
| Beočin • Bešenovo • Velika Remeta • Vrdnik (Mala Ravanica) • Grgeteg • Divša (Đipša) • Jazak • Krušedol • Kuveždin • Mala Remeta • Novo Hopovo • Petkovica • Privina Glava • Rakovac • Staro Hopovo • Šišatovac |


| * p
* r
* u
Nepokretna kulturna dobra Republike Srbije Zastava Srbije |
| --- |
| Arheološka nalazišta | Arheološka nalazišta od izuzetnog značaja • Arheološka nalazišta od velikog značaja • Zaštićeno arheološko nalazište | Kulturna dobra |
| Spomenici kulture | Spomenici kulture od izuzetnog značaja • Spomenici kulture od velikog značaja • Zaštićeni spomenici kulture |
| Znamenita mesta | Znamenita mesta od izuzetnog značaja • Znamenita mesta od velikog značaja • Zaštićena znamenita mesta |
| Prostorno kulturno-istorijske celine | Prostorno kulturno istorijske celine od izuzetnog značaja • Prostorno kulturno istorijske celine od velikog značaja • Zaštićene prostorno kulturno istorijske celine |
Za ostale osobe s istim imenom, v. Lucius Aemilius Paullus.
**Lucije Emilije Paul** (*Lucius Aemilius Paullus*, cca. 37. pne. - 14. n.e.) bio je rimski aristokrat i velikodostojnik iz doba cara Augusta. Bio je sin Emilija Lepida Paula (suffect konzula za 34. pne. i kasnijeg cenzora) te Kornelije, starije kćeri Skribonije. Preko nje je bio povezan sa Augustom, a kasnije se oženio za Vipsaniju Juliju, najstariju Augustovu unuku. Sa njom je imao kćer po imenu Emilija Lepida (4/3. pne. - 53. n.e.).

Paul je godine 1. postao rimski konzul. Oko godine 8. supruga Julija mu je protjerana zbog preljuba s rimskim senatorom. S vremenom je i sam Paul pao nemilost te oko 14. uhapšen i pogubljen zbog sudjelovanja u zavjeri za svrgavanje cara.

Emilija Lepida, koja je bila zaručena za budućeg cara Klaudija, se umjesto toga udala za Marka Junija Silana (konzula za 19. godinu), s kojim je imala nekoliko djece .

Fusnote
-------

1. ↑  Syme, R. *Augustan Aristocracy* (1989), pp. 123f.

Izvori
------

* Syme, Ronald; *Augustan Aristocracy* (Oxford University Press, 1989)
* Suetonius, *Život Augusta*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Cossus Cornelius Lentulus i Lucius Calpurnius Piso**  |  **Konzul Rimskog Carstva zajedno sa Gajem Cezarom** 1 | Slijedi: **Publius Vinicius i Publius Alfenus Varus**  |
Ovo je članak o udžbeniku iz anatomije. Za televizijsku seriju v. Grey's Anatomy
Henry Gray
**Anatomija ljudskog tijela Henryja Graya** (***Gray's Anatomy***) je udžbenik iz anatomije na engleskom jeziku i općeprihvaćeni znanstveni klasik. Knjiga je prvi puta izdana u Ujedinjenom Kraljevstvu 1858. pod naslovom **Opisna i kirurška anatomija po Grayu**.

Henry Gray (1827. – 1861.), britanski anatom, 1853. je imenovan redovnim predavačem na Katedri za anatomiju Medicinskog fakulteta bolnice St. George u Londonu. Ideju o pisanju udžbenika Gray je prvi puta iznio kolegi dr. Henryju Vandyke Carteru 1855. Prvo je izdanje namijenio studentskoj i liječničkoj (a posebno kirurškoj) publici. Proučavajući anatomske posljedice zaraznih bolesti Gray se zarazio malim boginjama i umro nedugo nakon objave drugog izdanja.

Rad na njegovom djelu su nastavili drugi autori. U nastojanju da sačuvaju utjecaj djela u engleskom govornom području izvornik je sa svakim sukcesivnim izdanjem proširivan anatomskim i medicinskim znanjem svoga vremena. Posljednje, 39. izdanje je objavljeno u studenom 2004.

Izvori i vanjske poveznice
--------------------------

***Gray's Anatomy*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Medicine and Surgery*, 39. izdanje (2004.), 1600 str. Churchill-Livingstone, ISBN 0-443-07168-3 — britansko izdanje
* — kompletno 20. američko izdanje Grayove *Anatomije ljudskog tijela* iz 1918. pripada javnom vlasništvu (eng.)
* — opširna povijest britanskog izdanja (eng.)
**Konstantin Gongil** (grčki: ; Konstantinos Gongyles}; oko 913–949fl. oko 913–949) bio je bizantski dvorski eunuh i velikodostojnik poznat po katastrofalnom pohodu protiv Kretskog Emirata 949.

O njegovom ranom životu ima malo podataka. Zna se jedino da je poticao iz Paflagonije, te da su on i brat Aleksandar bili rođaci eunuha Konstantina Paflagonca, koji je uživao visoki položaj pod vladavinom cara Lava VI Mudrog. Braća su, pak, postali osobni savjetnici carice Zoe Karbonopsine. Bili su dovoljno uticajni da spriječe osljepljenje budućeg cara Romana I Lakapina kao kaznu za katastrofalni poraz Aheloja 917. ali su kasnije podržavali pobunu Lava Foke Starijeg. Zbog toga su smijenjeni, da bi nakon Romanove smrti 944. Konstantin postao komandant mornarice. Kroničari upravo njegovom neiskustvu pripisuju poraz flote koju je iznenada napala i razbila slabija arapska flota. Što se sa Konstantinom dogodilo, nije poznato. Neki izvori kasnije govore da su braća 960-ih bila živa i trošila svoje bogatstvo u filantropske svrhe.

Izvori
------

* Guilland, Rodolphe (1967) (French). *Recherches sur les Institutions Byzantines, Tome II*. Berlin, Germany: Akademie-Verlag.
* McGeer, Eric (2008). *Sowing the Dragon's Teeth: Byzantine Warfare in the Tenth Century*. Washington, District of Columbia: Dumbarton Oaks Studies. ISBN 978-0884022244.
* Pryor, John H.; Jeffreys, Elizabeth M. (2006). *The Age of the ΔΡΟΜΩΝ: The Byzantine Navy ca. 500–1204*. Leiden, The Netherlands and Boston, Massachusetts: Brill Academic Publishers. ISBN 978-90-04-15197-0.
* Ringrose, Kathryn M. (2003). *The Perfect Servant: Eunuchs and the Social Construction of Gender in Byzantium*. Chicago, Illinois: The University of Chicago Press. ISBN 978-0226720159.
Manastir Mileševa
Beli Anđeo,freska iz manastira Mileševa
**Manastir Mileševa** je srpski srednjevekovni manastir.

Nalazi se na šestom kilometru od Prijepolja na reci Mileševci. 
Raški po stilu, podigao ga je kralj Stefan Vladislav (1234-1243) u prvoj polovini XIII veka kao svoju zadužbinu, a u njoj je i sam sahranjen.

U priprati, koju je kralj Vladislav dogradio 1235. godine, položio je mošti svog strica svetog Save.
Njih su Turci 1594. godine prilikom osvajanja preneli na Vračar (Beograd) i spalili, u pokušaju da slome srpski duh.

Manastir je nastao u vreme Latinskog carstva, kada i nastaje takozvani "plastični stil" koji se odlikuje monumentalnošću, izbegava dekorativnost i naginje formama klasične antike.
U manastirskoj crkvi se 1377. godine za kralja *Srbljem i primorjem* krunisan je Tvrtko I Kotromanić, sestrić Cara Dušana. Stefan Vukčić Kosača se u njoj 1446. godine proglasio *„hercegom od svetog Save"*, po čemu je Hercegovina dobila ime.

Manastir je danas sedište episkopije Srpske pravoslavne crkve na čijem je čelu episkop Filaret Mićević, pod čijim su rukovodstvom okruženje manastira i manastrski konaci dobili izuzetno sređen izgled.

Freske
------

*Glavni članak: Beli Anđeo*
Freske Mileševe se ubrajaju među najbolja evropska ostvarenja 13. veka, a od njih najpoznatiji je Beli Anđeo, koja je u sklopu freske ( Mironosnice na Hristovom grobu.)
Pored Belog Anđela druga remek dela su Bogorodica iz Blagovesti i Ktitorska kompozicija sa portretom kralja Vladimira.
Ova dela takođe predstavljaju i najveće domete slikarstva tog doba u Evropi.
Istorijski portreti: Ikonografija Nemanjića, na južnom zidu kraljević Vladislav, a na severoistočnom likovi Nemanje, Svetog Save, Stefana Prvovenčanog, Radoslava i Dragoslava i Tihomira Tihog.

Vanjske veze
------------

***Manastir Mileševa*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična internet prezentacija Arhivirano 2008-01-08 na Wayback Machine-u
* Manastir Mileševa- virtuelna tura i foto kolekcija Fonda Blago
* Manastir Mileševa

Galerija
--------

* Zapadna strana crkveZapadna strana crkve
* Crkva sa severozapadne strane Crkva sa severozapadne strane
* Crkva sa južne strane Crkva sa južne strane
* sa mostića nad Mileševkomsa mostića nad Mileševkom
* Crkva i zvonik s južne straneCrkva i zvonik s južne strane
* KonaciKonaci
* KonaciKonaci
* KonaciKonaci


  
Koordinate: 43° 22‘ SGŠ. 19° 42‘ IGD.
Manastir Krka
**Manastir Krka** je manastir Srpske pravoslavne crkve u Hrvatskoj, smešten između Knina i Šibenika (tri i po kilometra istočno od Kistanja, u kanjonu reke Krke). Prema predanju je podignut sa crkvom Svetog Arhanđela Mihaila u vreme kralja Milutina na mestu gde je apostol Pavle držao propoved. U novije vreme se pretpostavlja da je manastir sagradila Jelena Šubić, sestra cara Dušana (pominje se 1350. godine), a dograđivan je 1402.

Crkva je pravougaone osnove s kubetom i dugom pripratom nepravilnog oblika. Oltarski deo je proširivan i ostao je bez polukružne apside. Ispod oltara otkrivena je pećina sa izduženim prostorom i grobovima u podu. Na nju se ispod južnog dela današnje velike crkve oslanja starija jednobrodna crkva podignuta svakako pored isposnice koja svedoči da su se tu već u XIV veku podvizavali pravoslavni monasi. Crkva je više puta obnavljana.

Manastir Krka je za sve vreme svoga postojanja bio najznačajniji duhovni i kulturni centar pravoslavlja u Dalmaciji. Početkom XVII veka, 1615. godine, u manastiru je osnovana škola za obrazovanje sveštenika. Današnja Bogoslovija Sv. Tri Jerarha osnovana je 1966. godine (sa radom kao dvogodišnja škola počela je 1964) zauzimanjem tada dalmatinskog, a kasnije žičkog episkopa Stefana.

U manastiru se pored bogate rukopisne zbirke kao velika dragocenost čuva poznati epitrahilj sa 33 svetiteljska lika, rađen, po predanju, u vreme Svetog Save.

Eksterni linkovi
----------------

***Manastir Krka*** na Wikimedijinoj ostavi

* 
* Duhovna obnova manastira Krke („Pravoslavlje", br. 934, 15. februar 2005.)[*mrtav link*]



  
Koordinate: 43° 57‘ SGŠ. 15° 59‘ IGD.
Za ostale osobe s istim imenom, v. Lucius Gellius Publicola (konzul 36. pne.).
**Lucije Gelije Piblikola** (lat. *Lucius Gellius Publicola*) je bio jedan od dva konzula koje je Rimska republika poslala 72. godine pre nove ere zajedno sa Gnejem Kornelijem Lentulom Klodijanom protiv robova pobunjenika u Trećem ustanku robova, poznatijem kao Spartakov ustanak.

Gelije je pobedio jednog od vođa robova, Kriksa, i njegovih 3.000 pristalica kod Apulije, zatim je krenuo ka severu u poteru za Spartakovim jedinicama koje su se takođe kretale ka severu. Publikola i Lentul su se nadali da uhvate Spartaka i opkole ga sa dvema vojskama, međutim, Spartak je uništio Lentulove legije, a onda se okrenuo i isto učinio sa Gelijevim snagama.

Ubrzo su Gelije i Lentul povučeni sa komandujućih mesta i komanda je data Marku Liciniju Krasu.

Godine 70. pne. Gelije i Lentul su služili kao cenzori.

I njegov istoimeni sin je godine 36. pne. služio kao konzul.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Gaius Cassius Longinus i Marcus Terentius Varro Lucullus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno sa Gnejem Kornelijem Lentulom Klodijanom* 72. pne. | Slijedi: **Publius Cornelius Lentulus Sura i Gnaeus Aufidius Orestes**  |
**Lucije Kornelije Scipion Azijatik** (*Lucius Cornelius Scipio Asiaticus*, kraj 2. i početak 1. vijeka pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba kasne Republike.

Bio je praunuk istoimenog rimskog vojskovođe i državnika s početka 2. vijeka pne. Prvi put se spominje godine 100. pne. kada je zajedno s ostalim senatorima likvidirao popularskog vođu Saturnina. Kasnije je sudjelovao u Savezničkom ratu, gdje je pred nadmoćnim neprijateljem bježao preodjeven u robu. Za vrijeme građanskih ratova se priključio Marijevim popularima. Godine 83. pne. je zajedno s Gajem Norbanom izabran za konzula. Sula mu je prilikom druge invazije na Italiju vojsku nagovorio da prijeđe na njegovu stranu, a Azijatik je zarobljen. Sula je ispočetka s njim dobro postupao, ali se po ulasku u Rim Azijatikovo ime našlo na proskripcijama. Azijatik je zbog toga pobjegao u Masiliju gdje je proveo ostatak života.


| Političke funkcije
 |
| --- |
| Prethodi:**Lucius Cornelius Cinna i Gnaeus Papirius Carbo** | **Konzul Rimske Republike**83. pne.*Gaius Norbanus*  *(83. pne.)* | Slijedi:**Gnaeus Papirius Carbo i Gaj Marije Mlađi** |

Izvori
------

* v. 3, p. 746 Arhivirano 2011-06-06 na Wayback Machine-u
Mesic
**Mesić** je ženski manastir Srpske pravoslavne crkve u banatskoj eparhiji.

Jedan je od najznačajnijih manastira u jugoistočnom Banatu, nastao najverovatnije u XV veku, mada ga po lokalnoj legendi osniva 1225. godine Arsenije Bogdanović Hilandarac koga je lično Sv. Sava postavio za igumana manastira. Druga verzija ima najviše verovatnoće, naime po njoj je manastir Mesić osnovao Jovan Branković, poslednji iz loze Brankovića, krajem XV veka. Prvi pisani dokumenat koji pominje manastir Mesić je katastig Pećke patrijaršije iz 1660. i 1666. godine. To je vreme osnivanja prvih srpskih manastira na teritoriji južne Ugarske tokom XV i XVI veka, u vreme velikih migracija srpskog naroda u ove krajeve. Takođe, iz ovog dokumenta se saznaje da je Mesić bio rezidencija vršačkih episkopa u vreme odmah nakon velike seobe, kada je privilegijama austrijskog cara Leopolda I potvrđeno postavljanje Spiridona Štibice za vršačkog vladiku. Manastir je rušen u nekoliko navrata 1716. i 1788. od strane Turaka ali i ubrzo obnavljan, drugi put trudom vršačkog episkopa Josifa Jovanovića Šakabente, kao i u zemljotresu 1892. godine kada je najviše oštećenja u manastirskom kompleksu imala sama crkva. U crkvi posvećenoj Sv. Jovanu Preteči, nalaze se ostaci ranijih fresaka iz XVII veka (detalji u naosu), kao i freske koje su nastale u XVIII veku i koje karakteriše izvesna konzervativnost i oslanjanje na ranije srednjevekovno iskustvo i veliki otpor ka nastupajućoj baroknoj umetnosti. Crkva je, kao i većina crkava u Vojvodini, pretrpela intervenciju u vidu dodavanja baroknih zvonika, koji kasnije menja svoj prvobitni oblik nastao po planu majstora Antona Blobergera. Manastir u svojoj riznici čuva više vrednih rukopisnih i štampanih knjiga, kao i niz slika poznatih slikara kao što su Jovan Popović iz Opova ("Portret J. J. Šakabente"), Johan Tobias Kaergling, Arsenije Petrović, Pavel Đurković i drugih manje poznatih autora.

V. također
----------

* Mesić (Vršac)
* Manastir Mesić

***Manastir Mesić*** na Wikimedijinoj ostavi

* О манастиру на сајту Манастири-цркве
Pojam **Kontinent** (od lat.: *(terra) continens*) označava "međusobno povezanu zemlju", od ostrva različito kopno.

Svi kontinenti zajedno čine samo 29 % površine zemaljske kugle.

Definicije
----------

**Geografski** je jedan kontinent pretežno jedna velika međusobno povezana zemaljska površina, potpuno ili skoro potpuno omeđena vodom ili nekom drugom prirodnom granicom. Tako recimo velike kopnene površine koje su povezane samo uskim prijelazima (kao npr. Afrika i Azija) bivaju posmatrani kao različiti kontinenti.

Pored ovog postiji i **historIjsko-politička** definicija. Po istoj je jedan kontinent jedan veći geografski prostor koji je iz raznoraznih uticaja različit od drugih prostora na zemlji. Značenje ove historijsko-političen perspektive pokazuje se na primjeru Evrope koja na osnovu prve definicije ni u kakvom slučaju ne čini zaseban kontinent.

Broj kontinenata
----------------

Herodot je prvobitno podijelio svijet na tri kontinenta: Evropu, Aziju i Libiju. Njegova podjela je uzimana kao osnova kroz cijelo staro doba. Od tada postoji razilaženje oko brojanja kontinenata:

Nesporno je da Afrika, Antarktika i Australija predstavljaju kontinente. Sporne su podjele Amerike, Evrope i Azije. Zbog relativno uske kopnene veze veoma često Amerika biva dijeljena na Sjevenu- i Južnu-Ameriku. 

Iz **historijskih**  razloga pravi se razlika između Evrope i Azije. U mnogim djelovima svijeta pak Evropa i Azija bivaju posmatrani kao jedan kontinent za nazivom Eurazija.

Time se broj kontinenata na zemlji kreće, zavisno od načina brojanja, između pet i sedam.

Davanje naziva
--------------

Pod Afrikom se u prošlosti podrazumijevala samo današnji Tunis, koji je od strane Rimljana tako prozvana po plemenu Afri iz okoline Kartage.

Amerika je po prijedlogu Martina Waldseemüllera dobila ime po Amerigu Vespućiju, koji je kratko nakon Kristofa Kolumba plovio istočnom obalom Južne Amerike.

Australija vodi svoje ime od latinskog izraza *Terra Australis* = Južna zemlja.

Eksterni linkovi
----------------

***Kontinent*** na Wikimedijinoj ostavi
**Lucije Kornelije Lentul** (*Lucius Cornelius Lentulus*, ? - 48. pne.), poznat i po nadimcima **Krus** (*Crus*) i **Kruscelo** (*Cruscello*) bio je rimski političar iz doba kasne Republike. Pripadao je optimatskoj stranci. Godine 61. pne. je bio među tužiocima koji su progonili Klodija zbog skrnavljenja svetkovine Bona Dee.

Godine 49. pne. je preuzeo dužnost konzula, upravo u vrijeme eskalacije sukoba optimatskog Senata sa prokonzulom Galije Cezarom. Krus se protivio bilo kakvom kompromisu te zalagao da se Cezaru komanda nad legijama oduzme oružanom silom, tvrdeći da će u tu svrhu sam podići vojsku ako to ne učini Senat. Međutim, kada je u januaru iste godine Cezar prešao Rubikon započevši tako građanski rat, Krus je bio među prvim optimatskim vođama koji su pobjegli iz Italije. Kasnije se priključio Pompejevoj vojsci u Grčkoj, a nakon bitke kod Farsala se, isto kao i Pompej, pokušao skloniti u Egiptu. Iskrcao se u Peluziju dan nakon Pompeja, ne znajući za njegovo ubistvo. Tamo je po nalogu kralja Ptolemeja uhapšen i pogubljen.


| Političke funkcije
 |
| --- |
| Prethodi: **Lucius Aemilius Paullus i Gaius Claudius Marcellus Minor**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno sa Gajem Klaudijem Marcelom Starijim*49. pne. | Slijedi: **Gaius Julius Caesar i Publius Servilius Vatia Isauricus**  |

Izvori
------