**Univerzitet u Istanbulu** (turski:*İstanbul Üniversitesi*) ugledni je javni univerzitet koji se nalazi u najvećem gradu Turske, Istanbulu. Centralni kampus univerziteta nalazi se u centru starog Istanbula na Bejazidovom trgu na evropskoj strani grada.

Istorija
--------

Univerzitet u Istanbulu osnovao je još davne 1453. godine osmanski sultan Mehmed II Osvajač poznat po ovajanju glavnoga grada Vizantije, Konstantinopolja (slavenski Carigrad). Ipak, nemački istoričar prava Richard Honig smatra da se tradicija osmanskog i vizantijskog visokog obrazovanja može gledati zajedno pa bi u tom slučaju istorija institucije išla sve do 1. marta 1321. godine. Institucija je postala mesto visokog obrazovanja u savremenom smislu kada je 23. jula 1846. godine osnovana *Kuća za mnoge nauke* (turski: ; osmanlijski turski: دار الفنون), ali se za preteču ove institucije uzima medresa koju je osnovao Mehmed II. *Darülfünûn* je 1932. godine postala današnji Univerzitet u Istanbulu. Do XIX veka kadar obrazovan na instituciji postao je esencijalan za vođenje carstva i domene u kojima je izvođena nastava bile su medicina, matematika, astronomija, kartografija, geografija, istorija, filozofija, teologija, književnost, psihologija, pravo i druge.

1863. osnovana je i Osmanska kuća nauka (turski: ; osmanlijski turski: دار الفنون عثماني) ali je njezin rad obustavljen 1871. godine. Prvi rektor bio je Hasan Tahsini, albanski astronom, matematičar i filozof i jedan od najuglednijih osmanskih učenjaka svoga vremena. 1874. osnovan je Sultanov univerzitet (turski: ; osmanlijski turski: دار الفنون سلطاني) na kojemu su održavana predavanja u domeni prava na francuskom. I ova je institucija zatvorena 1881. godine.

Poseta Mustafe Kemala Atatürka 1933. godine.
Imperijalni univerzitet ili *Darülfünûn-u Şahâne* *(دار الفنون شهان)* ponovo je osnovan 31. avgusta 1900. godine odlukom sultana Abdul Hamida II, ovoga puta sa odeljenjima za studije teologije, umetnosti, matematike, prirodnih nauka i filologije. 21. aprila 1924. *Zakonom broj 493 Turske Republike* univerzitetu je priznat status pravnog subjekta i dodani su mu pravni, medicinski i humanističko-naučni fakulteti, a sama je institucija već bila široko poznata pod današnjim nazivom. 1925. godine Fakultet islamske teologije otvoren je u okviru univerziteta, ali je prilikom reorganizacije 1933. godine isključen iz sastava univerziteta. 1. avgusta 1933. godine naziv univerziteta je i formalno promenjen u Univerzitet u Istanbulu, a predavanja na reorganizovanom univerzitetu započela su 1. novembra 1933. godine.

Kampus
------

Univerzitet u Istanbulu organizovan je u 17 fakulteta na 5 kampusa, sa centralnim kampusom na Bejazidovom trgu u istorijskim delovima Istanbula pod zaštitom UNESCO-a. Centralni kampus, poznat po svojoj velikoj ulaznoj kapiji, bio je u istoriji korišćen kao sedište Ministarstva rata osmanlijskih vlasti. Rimski i vizantijski ostatci pronađeni su i izloženi na zemljištu centralnog kampusa. Pomenuta kapija glavnog kampusa nalazila se na stražnjoj strani novčanice od 500 turskih lira u periodu od 1971. do 1984. godine.

* Rektorat univerzitetaRektorat univerziteta
* Minijatura u kolekciji univerzitetaMinijatura u kolekciji univerziteta
* Fakultet političkih naukaFakultet političkih nauka
* Glavna kapijaGlavna kapija

Ugledni bivši studenti
----------------------

* Abdullah Gul: predsednik Turske
* Yitzhak Ben-Zvi: predsednik Izraela
* David Ben-Gurion: premijer Izraela
* Moshe Sharett: premijer Izraela
* Aziz Sancar: molekularni biolog i dobitnik Nobelove nagrade za kemiju za 2015. godinu
* Orhan Pamuk: pisac i dobitnik Nobelove nagrade za književnost za 2006. godinu
* Cansu Dere: glumica

Izvori
------

1. ↑  İstanbul Üniversitesi: Tarihçe
2. ↑  Istanbul University Business School: Our Brief History
3. ↑  „1933’den Günümüze Türk Yükseköğretiminde Niceliksel Gelişmeler". Arhivirano iz originala na datum 2016-03-11. Pristupljeno 2016-05-22.

Vidi još
--------

* Mreža univerziteta Balkana
* Carska biblioteka Konstantinopola

Vanjske veze
------------

***Univerzitet u Istanbulu*** na Wikimedijinoj ostavi

* Istanbul University website (`tr`) (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 137781900
* LCCN: n80032680
* ISNI: 0000 0001 2166 6619
* GND: 36056-9
* SUDOC: 028364260
* BNF: cb12021474r (podaci)
* NKC: uk2008396080

 |