**Mihailo Stošović** (Beograd, 1971) je srpski akademski vajar, poznat i pod pseudonimom **Vajar Beogradski**.

Život
-----

Rođen je 23. aprila 1971. godine u Beogradu, u porodici sa višedecenijskom tradicijom u obradi kamena. Vajarstvom se profesionalno bavi od 2007. godine. Diplomirao je na Fakultetu Primenjenih Umetnosti u Beogradu u klasi prof. Slobodana Savića na odseku za restauraciju i konzervaciju skulpture. Predsednik vajarske sekcije ULUPUDS je od 2014. godine. Profesor je vajanja u Centru za likovno obrazovanje „Šumatovačka". 

Imao je više samostalnih i učesnik je više desetina grupnih internacionalnih i domaćih izložbi i simpozijuma. Njegovi radovi krase javne prostore i privatne kolekcije u Srbiji, Rusiji, Izraelu, Švajcarskoj, Sloveniji, Crnoj Gori... 

Član je ULUS-a, ULUPUDS-a i UO Udruženja vajara Srbije u statusu samostalnog umetnika. Živi i radi u Beogradu.

Profesionalni rad
-----------------

### Javni radovi

* Spomen obeležje Dragane Marčić u Beogradu - „Talas večnosti", 2007
* Restauracija i konzervacija fasadne statue „Devojka sa violinom" na kući Milutina Milankovića, 2008
* Spomen obeležje slikara Dragana Kecmana u Kučevu – „Duh Homolja", 2009
* Polijelej u Hramu Sv. Đorđa na Banovom Brdu, 2009
* „Usnuli vitez" – Bela Voda kod Kruševca, 2009
* Restauracija i konzervacija rimskog sarkofaga iz 3. veka sa lokaliteta , 2010
* Restauracija i konzervacija rimskog sarkofaga sa lokaliteta Singidunum, 2010
* „Meda" – Beograd, 2012
* Spomen obeležje Miloša Radovanovića „Pogled", 2013
* Restauracija i konzervacija spomenika Ruskog Nekropolja u Beogradu, 2014

Značajnije izložbe i nagrade
----------------------------

* 2008.

9. Bijenale minijature u Gornjem Milanovcu
Bijenale minijature u Smederevu
* 2009.

Kolonija „Belovodska rozeta"
* 2010.

Izložba Konkursnih radova za spomenik Jevremu Obrenoviću Galerija biblioteke Šabačke (uži izbor)
„Prolećni salon", galerija "Stara Kapetanija"
* 2011.

„Prolećni salon", galerija "Stara Kapetanija"
Pet grupnih izložbi u kući Kralja Petra u organizaciji udruženja  tokom 2011. godine.
* 2012.

Izložba Uskršnjih jaja u organizaciji galerije „Pero", Beograd
11. Bijenale minijature u Gornjem Milanovcu
Gruna izložba u galeriji „Dunav", Beograd
Prva beogradska kolonija galerije „Pero"
Izložba „12 vajara jedan izlog" u Pančevu
„Godišnja izložba vajara Srbije" paviljon Cvijeta Zuzorić u Beogradu
* 2013.

Izložba Uskršnjih jaja u organizaciji galerije „Pero", Beograd
Izložba „12 +" u Kraljevu
Izložba „12 +" u Kruševcu
Izložba „12 +" u Paraćinu
„Prolećna izložba 2013", paviljon Cvijeta Zuzorić u Beogradu
„Godišnja izložba vajara Srbije" Muzej železnice u Beogradu
Samostalna izložba „Seme STVARANJA" u galeriji „Progres", Beograd 
„38. Sisevačka likovna kolonija", Grza,
Izložba vajarske sekcije ULUPUDS-a „Putevi i tragovi", Beograd
„29. Oktobarski likovni salon u Kovinu" ,Kovin, **Pohvala za skulpturu „Seme Templara"** 
Grupna izložba fotografija radova „", Njujork
Samostalna izložba „Seme STVARANJA", Galerija Kulturnog centra u Paraćinu 
„Zemunski salon 2013.", galerija „Stara Kapetanija" Beograd, **Velika nagrada za skulpturu „Seme ljubavi"** 
„Minijatura", galerija SULUJ, Beograd
Samostalna izložba „Seme STVARANJA" , muzej „" uĆupriji
Grupna izložba fotografija radova „ ", Majami
Izložba „12 +" u Pančevu
* 2014.

Izložba „12 +", Gradska galerija savremene umetnosti u Smederevu
Izložba „Kamen u arhitekturi i umetnosti", Umetnički centar Univerzitetske biblioteke „ Svetozar Marković", Beograd
Izložba „12 +",Galerija savremene umetnosti, Novi Sad
„Godišnja izložba vajara Srbije", Kuća Kralja Petra, Beograd
12. Bijenale minijature u Gornjem Milanovcu
Izložba „12 +", Dom Kulture Čačak, Čačak
Samostalna izložba „Seme", Dom Kulture Čačak, Čačak
„Godišnja izložba vajara Srbije", Galerija savremene umetnosti, Pančevo
„Jesenja izložba 2014", Paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd
**Godišnja nagrada ULUPUDS za 2013. godinu.**
* 2015.

47. Majska izložba ULUPUDS, Kuća Kralja Petra, Beograd
„Godišnja izložba vajara Srbije", Paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd
30. Oktobarski likovni salon u Kovinu" ,Kovin
„Jesenja izložba 2015", Paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd
* 2016.

Samostalna izložba „Na početku beše REČ" u galeriji „ULUS", Beograd 
„Prolećna izložba 2016", Paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd
„Godišnja izložba vajara Srbije",Kuća Kralja Petra, Beograd
* **2017.**

„Prolećna izložba 2017", Paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd

"ART to SCIENCE – SCIENCE to ART", grupna izložba u organizaciji TSF –Philadelphia, USA, u galeriji „Progres", Beograd

„Godišnja izložba vajara Srbije" paviljon Cvijeta Zuzorić u Beogradu

zložba „12 +", Kuća Kralja Petra, Beograd

* 2018

Samostalna zajednička izložba "NEDOVRŠENA POSLA" sa prof. Miroslavom Lazovićem, u galeriji „Progres", Beograd

* 2019

„Godišnja izložba vajara Srbije" paviljon Cvijeta Zuzorić u Beogradu

„Prolećna izložba 2019", Paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd

* 2022

„Jesenja izložba 2022", Paviljon Cvijeta Zuzorić, Beograd
* 2023

„Oktobarski krajiški salon", Konak Knjeginje Ljubice, Beograd

Kritike
-------

**Mr Balša Rajčević** - vajar, istoričar umetnosti, likovni kritičar:

> Može se reći da se Mihailo Stošović, vajar mlađe generacije, gotovo izdvaja iz naše tekuće vajarske produkcije svojim jedinstvenim i vrlo suženim vajarskim afinitetom. U tematsko predmetnom smislu njegovo opredeljenje poprima karakter fiksacije. Ta fiksacija dobija težinu iskrene emocije, gotovo zaljubljene vezanosti. Naime o čemu se radi...?   
> 
>   
> 
> Osnovno i bezmalo isključivo vajarsko polazište njegovih skulptura su sferoidne, elipsoidne i jajolike forme. Među nabrojanim osnovama oblik kugle ipak preovlađuje. On, pošavši od njih, daljim relativno slobodnim oblikovanjem stvara svoju transponovanu vajarsku, umetničku kreaciju. Posle svega rečenog shvatamo i da nije slučajno, već vrlo osmišljeno i razložno celu izložbu nazvao "Seme stvaranja„ i to u smislu uvek novog, neprekidnog rađanja. A mi verovatno svi znamo da su nabrojani oblici simboli plodnosti i rađanja.   
> 
>   
> 
> Kugla kao praoblik i kosmički oblik neodoljivo privlači Stošovićevu vajarsku pažnju, ne samo svojom potencijalnom vitalnošću, nego i savršenstvom i lepotom svog oblika. Od Rudolfa Arnhajma, preko Pavla Vasića i brojni drugi teoretičari forme slažu se po pitanju te savršenosti. Ako razmišljanje o umetnosti pored ostalog neminovno vodi i ka pronalaženju porodičnih srodnosti, onda nas navedeni Stošovićev afinitet vodi ka Dušanu Džamonji, France Rotaru, Ani Bešlić, donekle i Otu Logu ali uz podrazumevanje da vajarske forme navedenih vajara imaju različite problemske i oblikovne tretmane. Ali najdalju srodnost ili poreklo Stošovićevih formi možda treba videti u njegovom ranom periodu naglašenog afiniteta za temu ženskog tela. U traženju unutrašnjih veza, najlogičnije praishodište je u oblapornosti i vitalizmu žene. Pa zar nije, setimo se, samo žensko telo kroz istoriju umetnosti postajalo simbol rađanja i plodnosti zbog vizuelnih i erotskih svojstava žene: oblina sedalnih mišića i bokova, trbuha i dojki koji su u direktnoj asocijativnoj i reminiscentnoj vezi sa sferoidnim formama kao sibolima ploda i plodnosti. Setimo se samo u vezi ovog razmišljanja čuvene praistorijske skulpture „Vilendorfske Venere". Od simbola plodnosti ali i naglašene erotike česta tema Stošovićeve skulpture su ženske usmine. A ako se vratimo opet kosmičkim, simboličkim, ali i realnim konotacijama :   
> 
>   
> 
> Zar nije i samo sunce, kao izvor svog života jedna ogromna usijana kugla?!  
> 
>   
> 
> Prema podelama i formulacijama H. Velflina Mihailova skulptura pripada delima zatvorene a ne otvorene forme; njene forme su zaobljene, zgusnute, zatvorene u sebe, u unutrašnji prostor svoje mase i volumena, njene konture i profili nisu sasvim mirni, ali i ne iskoračuju mnogo u spoljašnji prostor. Njihova gibanja, talasanja, brazdanja, izvijanja, nabiranja, uvrtanja, nadimanja su uglavnom, osim nekoliko izuzetaka, blaga i površinska. Ne ugrožavaju već prate koherentnost sferoidnih, eliopsoidnih ili jajastih osnovnih masa, a glavne energetske silnice oblika uglavnom su konveksnog a ne konkavnog dejstva. Kanali, useci i žljebovi na površina manje više svojim oblicima i kretanjem prate taj oblik osnovne mase. Samo dve tri skulpture iskaču stilski iz „zatvorenog kruga" Stošovićevog afiniteta , kao : „Usnuli Vitez", „Seme Templara" i „Talas večnosti" koji je izveden po porudžbini u javnom prostoru. I u njima je autor ostvario nadprosečan umetničko izražajan domet.   
> 
>   
> 
> Zbog navedenih formalnih, oblikovno strukturalnih obeležja Mihailo Stošović radi uglavnom u kamenu, po svojoj prirodi najadekvatnijem i plemenitom, klasičnom materijalu. Pored svojstava prikladnih za obradu tih formi, odabrani materijali poseduju, uglavnom, veliku lepotu i po sebi. Na spisku materijala je čitav niz različitog, ali i srodnog kamena: karara statuario, maljat, venčac, sivac, ropočevo, visočica, kastaljan, tašmajdanski, prokupački peščar i drugi.   
> 
>   
> 
> Autor u radno stvaralačkom postupku uvek krene od crteža za koji se ne vezuje strogo; pusti da ga kamen i stvaralački instikt vode donekle i u drugom, izmenjenom pravcu. Uglavnom u kamenu izvodi brzo, ali, kad ne ide, ostavi komad da leži nedovršen, nekad i godinu dana, dok mu, gledajući ga, ne dođe nova inspiracija. Slično je i sa crtežom: prvo brzo skicira, pa pregledajući kasnije skice, prema odabranim radi razrađenije crteže, koji, kao što smo rekli, često nisu strogo poštovani predložci. Sve nam pokazuje da Stošovićev stvaralački postupak podrazumeva živ i dijalektički razvojni proces.   
> 
>   
> 
> U kontekstu prethodnog razmišljanja moramo da dodamo da je Stošović jedan od retkih primera vajara koji je prvo upoznao kompletnu prirodu razlčitih vrsta kamena kao i tehničke, praktične tajne zanata, jer je već od svoje trinaeste godine počeo da radi u dedinoj odnosno očevoj kamnorezačkoj radionici, da bi se kasnije dalje edukovao na beogradskoj Akademiji primenjenih umetnosti.   
> 
>   
> 
> Po njenim opštim formalnim karakteristikama i ekspresivnim svojstvima Stošovićevu skulpturu možemo svrstati u svetski ogranak vitalističke skulpture kako ga je prikladno nazvao Herbert Rid u svojoj Istoriji moderne skulpture. 
> 
> 

**Mr Balša Rajčević** - vajar, istoričar umetnosti, likovni kritičar:

>     
> 
>   U situaciji kad je već dugo vremena u opštoj vajarskoj radnoj, kreativnoj i izlagačkoj praksi prisutna dominacija, bolje reći prava ekspanzija, efemernih, jeftinih materija, mogu se gotovo, na prste prebrojati skulptori verni radu u klasičnim, plemenitim materijalima. Mihailo Stošović je jedan od tih retkih. On je dosledan i veran svom afinitetu prema omiljenom, voljenom materijalu – kamenu, koji dobro poznaje, oseća mu karakter, dušu i gotovo sva njegova svojstva.   
> 
> U potencijalnom umetničko izražajnom, smislu poznaje sve njegove vrline i nedostatke, stručno rečeno, sve njegove radne i kreativno izražajne mogućnosti.  
> 
>  Prethodna izložba ovog vajara mlađe generacije ostala nam je još uvek pamćenju zbog određenih, nesumnjivih umetničko izražajnih, kvaliteta. A to su vrednosti prisutne i na ovoj izložbi: tematsko idejna, stilska i problemska doslednost u stavu i pristupu, što i ovu zbirku radova čini izuzetno povezanom i homogenom. Takođe, komplementarno, izražajno jedinstvo sadržaja i forme nije jedina vrednost ovog novog vajarskog ciklusa već i njegova adekvatna, vrsna tehničko-zanatska egzekucija, potpuno primerena osnovnoj ideji i nameri autora.   
> 
>   Ova samostalna izložba nazvana „Na početku beše reč" logičan je i dosledan nastavak i razvoj prethodne koja se s osmišljenim razlogom zvala "Seme stvaranja".  
> 
>   Prethodna samostalna izložba održana u beogradskoj galeriji „Progres", 2013. godine, predstavljala je simboličan vajarski iskaz - izraz na temu „stvaranja", uvek novog obnavljajućeg rađanja. Zato su osnovna vajarska polazišta tih skulptura bile sferoidne, elipsoidne i jajolike forme. Među njima je, ipak, oblik kugle bio dominantan. Kugla je kao praoblik i kosmički oblik neodoljivo privlačila vajarevu pažnju, ne samo svojim potencijalnim vitalizmom nego i savršenstvom i lepotom svog oblika, ali prevashodno kao nosilac simboličkog značenja plodnosti i rađanja. Pošavši od osnovnog inspiracionog predloška kugle, on je isti u kreativno izražajnom smislu na svoj specifičan i slobodan način, transponovao.  
> 
>   Nove skulpture ove izložbe bliske su tematski sadržajno ranijim, ali su plastički rezultat daljeg razvoja vajareve misli i doživljaja: od simboličkog i apstrahovanog, sad do konkretnijeg, ali asocijativnog govora oblika.  
> 
> Ako su raniji oblici simbolizovali plod i plodnost, novi na sugestivan asocijativan način, takođe, apstrahovanim jezikom impliciraju sadržajna značenja na temu rođenog, već stvorenog, razvijenog života kroz asocijativne oblike koji nisu sa eksplicitno i do kraja definisanim morfološkim karakteristikama, oblike koji vrlo podsećaju na svet vode (pomalo čudnih riba) i nekih drugih vodenih bića. Pošto je voda takođe osnovni simbol postanka života - životnosti i rađanja - kontinuitet i spona vitalističke bliskosti prvog i novog ciklusa je ostvarena. Kao prethodni i ovi novi oblici su nabijeni svojevrsnim unutrašnjim vitalizmom, donekle bliskim ali i značajno različitim, u odnosu na vitalizam sferoidnih oblika iz prethodnog ciklusa „ Seme stvaranja".  
> 
>   U njima je sad došlo do ospoljavanja vitalizma unutrašnjeg naboja ili pokreta, koji je u plastičkom i oblikovnom smislu veći, izraženiji i ritmičniji.   
> 
>   
> 
>   Unutrašnji naboj napete forme, u aproksmativnom smislu „kugle" sad je donekle prostorno oslobođen i vidljiviji: kroz spoljašnje vidljivo vijuganje, izvijanje i talasanje pokrenutog "lebdećeg" oblika. U kontinuitetnom toku površine tela mase smenjuju se: obline sa oštrim ivicama i špicevima, obla forma sa geometriziranim segmentom koji je ponegde preseca i naglašava fascinantnu dinamiku u njenom samom prekidu.   
> 
> Pristup skulpturi M. Stošovića je u trostrukom znaku blizak shvatanju klasičnog modernizma: „Pravu skulpturu čini trijada konstitutivnih elemenata, materijala, mase, volumena i prostora." 
> 
>

Izvori
------

1. ↑  „Department/autori/Mihailo Stošović". Arhivirano iz originala na datum 2016-03-04. Pristupljeno 2015-10-20.
2. ↑  ULUPUDS - Vajarska sekcija
3. ↑  Šumatovačka/Mihailo Stošović
4. ↑  / Galerija "PROGRES", Samostalna izložba vajara Mihaila Stošovića
5. ↑  „/ Kulturni centar Kovin/29. Oktobarski likovni salon Kovin". Arhivirano iz originala na datum 2016-10-09. Pristupljeno 2021-10-04.
6. ↑  Kulturni centar Paraćin/Izložba skulptura Mihailo Stošović
7. ↑  „Zemunski salon 2013, Galerija "Stara kapetanija"". Arhivirano iz originala na datum 2016-03-04. Pristupljeno 2015-10-20.
8. ↑  Portal kulture Vojvodine/12 vajara-jedan izlog
9. ↑  „Blic/"Kamen u arhitekturi i umetnosti": Izložba koja ostavlja bez daha". Arhivirano iz originala na datum 2015-10-13. Pristupljeno 2015-10-20.
10. ↑  Dom kulture Čačak - Samostalna izložba vajara Mihaila Stošovića
11. ↑  / Galerija "ULUS", Samostalna izložba vajara Mihaila Stošovića

Spoljašnje veze
---------------

* ALO/Intervju Arhivirano 2016-03-05 na Wayback Machine-u
* depARTment profil Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u
* Izložba "Seme stvaranja", Galerija "PROGRES"
* SACHIART profil
* Bulevar u 5 do 5 TV Prva
* Srpska televizija Čikago Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u
* Vajarska radionica u "Šumatovačkoj" Moja TV
* Reportaža Moja TV
* Emisija "Ram" TV Studio B 1.
* Emisija "Ram" TV Studio B 2.
* Jutarnji program RTV Stara Pazova
* Samostalna izložba „Seme STVARANJA", Galerija Kulturnog centra u Paraćinu
* Samostalna izložba „Seme", Dom Kulture Čačak
* Izložba "Na početku beše REČ", Galerija "ULUS"
* "Izložba vajara Srbije", Kuća Kralja Petra, Beograd
* "Prolećna izložba ULUS 2016", Paviljon "Cvijeta Zuzorić", Beograd