Vasa Simic

**Vasilije Vasa M. Simić** (Beograd, Kneževina Srbija, 10. jul/22. jul 1866 — Beograd, Kraljevina Jugoslavija, 4. septembar 1931) bio je srpski pravnik, istražni sudija, kraljevski tužilac, sudija i advokat. Ekspert na Konferenciji mira u Parizu 1919.

Biografija
----------

Rođen je 22. jula 1866 g. u Beogradu, od oca Mijaila S. Simića (1837-1901), člana Glavne Kontrole Kneževine Srbije i Uprave beogradske te predsednika ("Starešine") nekoliko beogradskih opština (Varoškog, Terazijskog i Palilulskog kvarta), i majke Mileve, rođ. Stojković, domaćice (1843-1910), Cincarkom iz Šapca, poreklom iz Kruševa, Makedonija. Od 1860. g. Simići (Spisak istaknutih porodica u Kneževini i Kraljevini Srbiji) su stanovali u svojoj porodičnoj kući na Obilićevom vencu broj 28 (danas br. 22). Već 1878. g. Vasa polazi u Prvu beogradsku gimnaziju, tada sedmorazrednu i smeštenu u levom krilu Kapetan-Mišinog zdanja. Godine 1885. završio je Prvu mušku gimnaziju u Beogrady. Posle boravka u Briselu (1885. g.) i Londonu, od 1886 g. do 1890. g. studirao je i završio prava u Parizu i Ženevi kao državni stipendista Kraljevine Srbije. Potom je studije nastavio 1891. godine na Slobodnoj školi političkih nauka u Parizu. Godine 1892. g. vraća se u Srbiju gde dobija prvu državnu službu, kao sudija u beogradskom prvostepenom Varoškom sudu, a potom 1897. g. Simić je postavljen za predsednika prvostepenog šabačkog suda, da bi kraljevskim ukazom 1898. g. bio imenovan za predsednika prvostepenog beogradskog Varoškog Suda. 1900. g. postavljen je za sudiju Apelacionog suda u Beogradu a ubrzo nakon toga je bio imenovan za zamenika predsednika pri istom sudu. 1898. g. ženi se sa Dragom, ćerkom Krste M. Tomanovića, gvožđarskog veletrgovca i vlasnika najskuplje prodatog placa u istoriji Beograda (1936. g.), na mestu nekadašnje Kafane "Albanije", a današnje istoimene palate Trgovačkog fonda ("Politika", 28. novembar 1936, str. 9, "Najskuplji plac u Beogradu", članak o prodaji zemljišta na kome su se nalazile, do njihovog rušenja, kafane "Albanija" i "Mala Kasina"). Neokonzervativac po političkom ubeđenju, Vasa je kao i njegov otac bio aktivni član Napredne stranke. Preko porodice Simić (Jovan Simić Bobovac) veoma blizak dinastiji Obrenovića, a posebno kralju Milanu i političkom krugu oko Milutina Garašanina (1843-1898).

Simićeva uloga u procesu povodom "Ivanjdanskog atentata" na Kralja Milana
-------------------------------------------------------------------------

1898. g. Vasilije M. Simić je kao sudija beogradskog prvostepenog Varoškog suda sudio u jednom predmetu koji se vodio protiv Nikole Pašića a po osnovu tužbe podnete od strane beogradske policije zasnovane na tzv. "uvredi vladaoca" (na fr.: "Lèse-majesté", v. ) koju je Pašić naneo kralju Milanu u jednom članku štampanom u časopisu "Odjek" od iste godine. I pored velikog poštovanja prema Dinastiji Obrenović uopšte a posebno kao lični prijatelj kralja Milana, Simić je doneo oslobađajuću presudu za Nikolu Pašića. Odmah nakon toga, V.M. Simić je 1899. g. imenovan za istražnog sudiju i kraljevskog tužioca u aferi Ivanjdanskog atentata, pri Prekom sudu u procesu protiv atentatora Kneževića na kralja Milana kao i njegovih saučesnika/podstrekača. Optužnica koju je podneo Prekom Sudu iznosila je šezdeset strana. Njegovi savremenici, u prvom redu kolega Živojin M. Perić (1868—1953) i školski drug, Slobodan Jovanović (1869—1958) smatrali su da je tekst optužnice odgovarao materijalnoj istini ali i nepogrešivoj Simićevoj proceni o ulogama određenih ličnosti u njoj okvalifikovanih kao neosporni saučesnici atentatora Kneževića. Predmetne Simićeve kvalifikacije donošene su ne na osnovu njegovih subjektivnih osećaja prema tadašnjim političkim prilikama, "a još manje prema Srpskom radikalizmu" nego iz činjenica hijerarhijski sistematizovanih i koncizno pobrojanih u aktu optužbe (v. Perić, Živojin "Beleške o Vasiliju M. Simiću", Arhiv za Pravne Nauke, Beograd, 1931, str. 478—483 i Jovanović, Slobodan "Vlada Aleksandra Obrenovića", druga knjiga, 1931, str: 107—132).

Prekid sudijske karijere usled pada dinastije Obrenović
-------------------------------------------------------

Ipak je i V. Simića pristigla sudbina onih koji su imali udela u "izuzetnim sudovima": nakon političkog prevrata od 29. maja 1903. g. nije dugo ostao pri Apelacionom sudu, niti u državnoj službi.

Decembra 1903. g. Simić je razrešen svih dužnosti i stavljen kao sudija Apelacionog suda definitivno u penziju, i to, kada je imao tek 38 godina života. Time je ondašnje srpsko sudstvo bilo nesumnjivo lišeno jednoga od svojih najboljih predstavnika. "Tragičnost sudbine pojedinih ljudi dovodi vrlo često do rezultata najštetnijih po društvo...". (v. Perić, Živojin "Beleške o Vasiliju M. Simiću", Arhiv za Pravne Nauke, Beograd, 1931, stp. 482.).

Kao sudija, iako neumitan, V. Simić je bio ipak blag i umeren; on je imao, prema kazivanjima svojih savremenika i kolega (Živojin Perić i Slobodan Jovanović), puno samilosti prema okrivljenima, nezavisno od njihovog socijalnog porekla ili političke orijentacije. 

Od decembra 1903. g. pa sve do kraja svog životnog veka, Simić je neprekidno radio kao advokat u svojoj advokatskoj kancelariji na Obilićevom vencu a pri kraju života se udružio u ortačku advokatsku kancelariju sa zetom Svetolikom Grebencem na istoj adresi. Ostao je poznat njegov aganžman u vezi sa rasprodajom imovine kraljice Natalije Obrenović (1859-1941) kojoj je bio preko 20 godina pravni zastupnik za imovinska i pravna pitanja u Srbiji i Francuskoj.

Vasa M. Simić je iz braka sa Dragom, rođ. Tomanović imao dvoje dece, ćerku Danicu (1901-1902) i sina Mišu V. Simića (1903-1976).

Kao rezervni kapetan pri Vrhovnoj komandi u periodu 1912—1918
-------------------------------------------------------------

Simić je kao rezervni pešački oficir uzeo, kao borac, udela u oba balkanska ratova kao i u Velikom ratu. Tokom Prvog i Drugog balkanskog rata Simić je bio u svojstvu rezervnog kapetana pri Vrhovnoj komandi Srpske vojske. Posle pobede Srpske vojske u Kumanovskoj bici prelazi sa Vrhovnom komandom u Skoplje. 1914. g. izbija Prvi svetski rat a Vasilije Simić je ponovo upućen na službu pri Vrhovnoj komandi Srpske vojske. Od jeseni 1915. g. srpska vojska sa izbeglim narodom nalazila se u bezizlaznoj situaciji na Kosovu i Metohiji. Tada Vrhovna komanda odlučuje da se krene u povlačenje preko Albanije i Crne Gore na jadransku obalu u susret savezničkim snagama. Posle albanske golgote Vasilije M. Simić se našao na ostrvu Krf, gde su bile smeštene srpska vojska, izbeglice, narodna skupština, vlada i druge ustanove. Probija sa srpskom vojskom Solunski front te učestvuje u bici kod Kajmakčalana 1918. g. Učesnik je oslobođenja Beograda, Zagreba i Ljubljane.

Kraj života i potomci
---------------------

Koliko je pak Simić pretrpeo u ratnim nevoljama ilustruje njegova prerana smrt koja je nastupila u noći 4. septembra1931. g. u porodičnoj kući na Obilićevom vencu br. 22. Do smrti je neumorno sarađivao u humanitarnim, filantropskim i patriotskim ustanovama i za to bio odlikovan Takovskim Krstom o vratu, Ordenom Sv. Save (IV. stepena) i Albanskom Spomenicom. A Francuska Republika ga je odlikovala ordenom : Officier de l'Instruction publique.

Sahranjen je u porodičnoj grobnici Simića na beogradskom Novom groblju, (parcela br. 11, grobnica br. 37). Njegovi direktni potomci žive u Francuskoj, Belgiji i Beogradu (porodice Krsmanović-Simić i Gillès de Pélichy) , (v. D'hoore, Baudouin "Iconographie de la famille Gillès de Pélichy et des principales familles ascendantes", Office Généalogique et Héraldique de Belgique (OGHB), Bruxelles, Belgique, 2012, u vezi srodstva familija baronata Gillès de Pélichy i Simić, v. str. 140.).

Literatura
----------

* Perić, Živojin "Beleške o Vasiliju M. Simiću", Arhiv za Pravne Nauke, Beograd, 1931, stp. 478-483.
* Jovanović, Slobodan "Vlada Aleksandra Obrenovića", druga knjiga, 1931, stp. 107-132.
* Simić, Vasilije "Islednik po delu atentata na Nj. V. Kralja Milana i veleizdaje Prekom sudu / V. M. Simić", Državna štamparija Kraljevine Srbije, 1899.
* Ristić, Prof. dr Milan et al. "Živeti u Beogradu 1879-1889", Istorijski Arhiv grada Beograda, u vezi Simićevog oca - Mijaila Simića, v. str. 56,75,81,87,91,95,96,173,203-204,221,230,291,300,318,413,421,459,460 i 475.
* "Politika", 28. novembar 1936, str. 9, "Najskuplji plac u Beogradu", članak o prodaji zemljišta na kome su se nalazile, do njihovog rušenja, kafane "Albanija" i "Mala Kasina".
* D'hoore, Baudouin "Iconographie de la famille Gillès de Pélichy et des principales familles ascendantes", Office Généalogique et Héraldique de Belgique (OGHB), Bruxelles, Belgique, 2012, u vezi srodstva familija Gillès de Pélichy i Simić, v. str. 140.

Izvori
------

1. ↑  The Gillès family()


|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 50581125
* BNF: cb115375674 (podaci)

 |