recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Um el Buagi** (arapski: أم البواقي) znan kao **Canrobert** za Francuske kolonijalne uprave je grad od 67,201 stanovnika na sjeveroistoku Alžira u Pokrajini Um el Buagi u kojoj je i administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Um el Buagi leži na visoravni južnog Masiva Tel Atlasa, smješten je u centru trokuta kog formiraju tri velike metropole istočnog Alžira; Constantina, Batne i Annabe, u ratarsko-stočarskom kraju.

Južno od grada leži područje velikih sabki (Tarf, Guellif, Merhssel, Zemoul, Tinsilt, Djendli), močvarni kraj koji je kao vlažno područje zaštićen Ramsarskom konvencijom.

Od mediteranskih luka Skikde i Annabe je udaljen 150 km južno.

Historija
---------

Historija Um el Buagija seže do Numidijskog kraljevstva kad je nastao pod imenom **Makomades**.

Za Francuske kolonijalne uprave odlukom generalnog guvernera dotadašnjem arapsko-berberskom naselju Um el Buagiju je 1893. promjenjeno je ime u *Canrobert*, to je formalizirano dekretom 1915. *Canrobert* je već 1902. postao administrativni centar, a status punopravne općine dobio dekretom 1957.

Današnji Um el Buagi od 2009. ima i Univerzitet *Larbi Ben M’hidi* sa šest fakulteta i tri instituta.

Grad je i velik garnizon sa vojnim aerodromom (IATA: QMH, ICAO: DABO) u kom je smještena 121 eskadrila alžirske ratne avijacije sa sa lovačkim avionima Suhoj Su-30MKA i helikopterima Mil Mi-171.

Privreda
--------

Um el Buagi je administrativno- trgovački centar poljoprivredno-stočarskog kraja poznatog po proizvodnji pšenice, ječma, smokvi i maslina.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Algeria, People's Democratic Republic of Algeria*" (engleski). City population. Pristupljeno 16.2. 2020.
2. 1 2  „*Ville de Oum El Bouaghi*" (francuski). Université Larbi Ben M'hidi. Arhivirano iz originala na datum 2020-02-18. Pristupljeno 16.2. 2020.
3. 1 2 3  „*Une ville, une histoire…*" (francuski). Lemidi. Pristupljeno 16.2. 2020.
4. ↑  „*Canrobert (Algérie)*" (francuski). Archives nationales d'outre-mer. Pristupljeno 16.2. 2020.
5. ↑  „*Presentation of University*" (engleski). University of Larbi Ben M'hidi. Pristupljeno 16.2. 2020.
6. ↑  „*Oum el Bouaghi (Algérie)*" (francuski). AviationsMilitaires. Pristupljeno 16.2. 2020.

Vanjske veze
------------

***Um el Buagi*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ville de Oum El Bouaghi* Arhivirano 2020-02-18 na Wayback Machine-u (`fr`)
**Anglikanstvo** (od francuskog *Angles* – Engleski) je narod i Crkva koji poštuju religijske tradicije Engleske hrišćanske Crkve (en: *Church of England*). U svetu ih ima oko 70 miliona, najviše u Engleskoj (26 miliona), Nigeriji (17,5), Ugandi (8), Sudanu (5), Australiji (3,8). 
Počasno sedište Crkve je u Kanterberiju u Engleskoj. Biskup Kanterberija se smatra za "prvog među jednakima". Britanska kraljevska kuća je ceremonijalni "vrhovni guverner" i ima ingerencije u administraciji crkve, ali samo u Britaniji. 

Dok mnogi članovi ove Crkve sebe smatraju Protestantima, ona sebe smatra katoličkom, t.j. sveopštom, naglašavajuđi svoj kontinuitet sa prošlošću. Crkvena služba je slična Rimo-katoličkoj, ali je kroz istoriju ova Crkva bila blisko povezana sa Protestantskom reformacijom. 
Za razliku od drugih protestantskih crkava, a slično Rimo-katoličkoj i Pravoslavnoj, Anglikanci smatraju da njihov crkveni autoritet potiče nasleđem od prvih sledbenika Isusa Hrista. 

Istorijski, Anglikanska crkva je nastala kada je Henri VIII, u potrazi za muškim naslednikom, odlučio da se razvede od Katarine Aragonske i i oženi Anne Boleyn. Pri tome prekinuo sve veze sa Rimom. On se proglasio glavom Engleske Crkve 1534, raspustio je sve manastire i konfiskovao njihovu imovinu. 
Kasniji vladari dinastija Tjudor i Stjuart su pokušavali da uspostave slobodu veroispovesti, tako da verskih sukoba nije bilo mnogo. Puritanci su predstavljali ekstremno krilo protestantizma u Engleskoj, dok su se na drugom kraju spektra nalazili Rimo-katolici. Anglikanstvo je bilo negde između. 

U Škotskoj i SAD-u ova Crkva je poznata kao Episkopska ili Episkopalna (od latinskog: *Episcopus* – biskup, vladika). Postoje tri vrste sveštenika: propovednik, sveštenik i biskup. Celibat se ne zahteva od sveštenika, a žene u principu mogu da obavljaju sve crkvene funkcije, što opet zavisi od stava lokalne Crkve. U 19. veku su se pojavili monasi i monahinje u Anglikanskoj Crkvi. Oni se uglavnom bave humanitarnim radom. Danas ih ima najviše u Melaneziji. 

Kao izvor crkvrnog autoriteta Anglikanci priznaju Bibliju, neke crkvene spise, crkvenu tradiciju i zdrav rezon. Među ova 3 izvora, primat se daje Bibliji. Do spasenja se po njima stiže kroz Božiju milost, a ona je dostižna za one koji veruju.

Anglikanska crkva se posljednjih godina našla pod prijetnjom raskola, zbog toga što su u Britaniji i SAD za biskupe postavljeni homoseksualci, čemu se žestoko protive konzervativne anglikanske zajednice u Africi i drugim dijelovima svijeta.

Vanjske veze
------------

***Anglikanska zajednica*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična prezentacija
**Humbert I.** (oko 980.–1047./1048.) bio je prvi grof Savoje od 1032. kad je grofovija Vienne, koja je prodana nadbiskupu Vienne, podijeljena između grofovije Albon i Maurienne. Humbert je bio plemenitog podrijetla, moguće iz Saksonije, Italije, Burgundije ili Provanse. On osobno je rođen u Maurienne.

Isto je bio nazivan Bjeloruki zbog njegove velikodušnosti, ali ova titula možda je pogreška u prijevodu s ranog latinskoga. Vjerojatno se odnosi na boju zidova u dvorcu, a ne na ruke.

Za vrijeme rata između brugundskoga kralja Rudolfa III. i car Henrika II, Humbert je podržavao potonjeg sa životnim namirnicama i vojnicima, zato što je bio povezan sa carskom obitelji vjenčanjem. Stoga 1003. car ga je postavio za grofa Aoste, planinske regije tada u sastavu Burgundije, a danas u sastavu Italije i darovao mu sjevernu Viennu kao nagradu. Humbert je zauzvrat štitio desno krilo Henrikove vojske za vrijeme invazije na Italiju 1004. 

Humbertova zemlja je u osnovi bila samostalna nakon smrti Henrika. Njihova nepristupačnost i manja važnost dovela je ih do toga da su bili zanemarivi u borbi za vlast koja je izbila nakon smrti cara. Humbert je 1032. dobio Maurienne od cara Konrada II. kojemu je pomogao u talijanskoj kampanji protiv Aiberta, nadbiskupa Milana. Umro je u Hermillonu.

Humbert je bio oženjen sa Ancillom od Lenzbourga i imao najmanje četiri sina:

* Amadeus I. nasljednik
* Aimone (umro 1054. ili 1055.), biskup Siona
* Burchard (umro 1068. ili 1069.), nadbiskup Lyona
* Otto, naslijedio brata.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 172692129
* GND: 139581480

 |
**Anglo-Normani** (engleski: ) je izraz kojim se opisuju Normani koji su došli u Englesku u 11. vijeku za vrijeme invazije Williama Osvajača, kao i njihovi potomci koji su kao feudalci gospodarili Kraljevinom Engleskom u sljedećih nekoliko vijekova. Iz Engleske su se Normani tokom sljedećih decenija proširili na susjedni Wales gdje su bili poznati kao Kambro-Normani, Škotsku gdje su bili poznati kao Škoto-Normani i u Irsku gdje su bili poznati kao Hiberno-Normani. Dolazak Normana u Englesku se tradicionalno smatra završetkom ranog srednjeg vijeka (i tzv. Mračnog doba), odnosno početkom razvijenog srednjeg vijeka, te jednim od najvažnijih događaja u historiji Engleske. Normani su relativno brzo zavladali nad tadašnjim anglosaksonskim domorocima, zamijenili njihovu elitu i kroz proces kastelizacije se nametnuli kao ne samo kao novi vladari, nego su sa sobom donijeli razvijene institucije feudalizma i kulturu koja se odražavala kroz normansku arhitekturu, a s vremenom i zasebni anglo-normanski jezik temeljen na starofrancuskom. Odnos pobjedničkih Normana i pokorenih Anglosaksonaca je dugo vremena predmet debate među historičarima, ali je do 15. vijeka došlo do njihovog spajanja u modernu englesku naciju i zajednički engleski jezik.

Vanjske veze
------------

***Anglo-Normani*** na Wikimedijinoj ostavi

* Index of Tenants-in-Chief and the Families Holding of Them in England, The Origins of Some Anglo-Norman Families, Lewis Christopher Loyd, Charles Travis Clay, David Charles Douglas, The Harleian Society, Leeds, 1951
**Um al-Kuvain** (arap. ) je grad od 32,800 stanovnika u Ujedinjenim Arapskim Emiratima i prijestolnica istoimenog Emirata Um al-Kuvain.

Geografija
----------

Um al-Kuvain leži između gradova Adžman i Ras al-Kajma na poluotoku između Perzijskog zaljeva i zaljeva Beida. Udaljen je svega 16 kilometara od Adžmana, pa je zapravo samo dio konurbacije Dubai-Šardža-Adžman u kojoj živi pet miliona ljudi, koja se rastegla duž zaljeva u dužinu od stotinjak km.
historijski centar grada leži na sjeveru, a nešto južnije podignut je novi dio grada. U historijskom centru nalazi se većina zgrada državne administracije i vladarskih palača, kao i utvrda u kojoj je danas smješten muzej.

Duž 5 km pješčanih plaža podignuto je dosta hotela, a pored aerodroma zabavni park - Dreamland, na površini od 250.000 m². Danas je to najveća turistička atrakcija grada, sa puno bazena, najveći vodeni park u Emiratima.

Historija
---------

*Glavni članak: Um al-Kuvain (emirat)*
Sve do kraja 19. vijeka luka Um al-Kuvaina, bila je jedna od najprometnijih u Perzijskom zaljevu, poznata kao piratska baza, zbog čeg je Velika Britanija vojno intervenirala i prisilila emirate Perzijskog Zaljeva, uključujući i Um al-Kuvain, da potpišu opći ugovor o miru 1820.

Privreda i transport
--------------------

Siromašni emirat koji nema nafte, posljednjih dekada puno nade polaže u industriju i turizam. Zbog tog je nedaleko od grada 2006. počela izgradnja industrijske zone EmiratesU njoj danas djeluju tvornica cementa *Al Jabri Readymix*, kemijska industrija *Henkel Polybit*, tvornica namještaja *Rattan House* i tvornica kartonske ambalaže *Unipack Containers & Carton Products LLC*.

Grad je povezan autoputom sa susjednim emiratima, a ima i međunarodni aerodrom (IATA: **QIW**, ICAO: **OMUQ**).

Izvori
------

1. 1 2  „*United Arab Emirates*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 02. 07. 2017.
2. 1 2 3  „*Umm Al Quwain*" (engleski). Umm Al Quwain Chamber. Pristupljeno 02. 07. 2017.
3. ↑  „*What is the True Size of Dubai?*" (engleski). Euromonitor. Arhivirano iz originala na datum 2017-04-20. Pristupljeno 02. 07. 2017.
4. ↑  „*Places to Visit in Umm Al Quwain*" (engleski). Guide2Dubai. Pristupljeno 02. 07. 2017.
5. ↑  „*Umm al-Quwain*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 02. 07. 2017.
6. ↑  „*Emirates Modern Industrial Area*" (engleski). The Emirates Network. Arhivirano iz originala na datum 2017-06-18. Pristupljeno 02. 07. 2017.

Vanjske veze
------------

***Um al-Kuvain*** na Wikimedijinoj ostavi

* Places to Visit in Umm Al Quwain (`en`)
**Tenino** (Warm Springs Indijanci) su pleme ili grupa plemena Shahaptian Indijanaca u području uz rijeku Columbia, napose sa ušća Deschutesa i sa rijeke John Day, Oregon. Ime označava nekoliko srodnih plemena, viz.:

* Kowasayee, na sjevernoj obali rijeke Columbia a nasuprot ušća Umatilla Rivera.
* Ochechote ili Uchichol, sjeverna obala Columbie, točna lokacija nije poznata ,a ime im je nastalo po stijeni blizu ušća Deschutes Rivera.
* Skinpah, na sjevewrnoj obali Columbia Rivera blizu ušća Deschutesa.
* Tapanash, sjeverna obala rijeke Columbia River, blizu Celila, ime se kasnije koristi i za oznaku susjednih bandi.
* Tilkuni, između White i Warm Springsa.
* Tukspush ili *John Day*, na rijeci John Day River, čersto su nazivani John Day Indians.
* Wahopum, sjeverna obala Columbie, blizu ušća Olive Creeka.
* Deschutes ili Waiam (Wyam), blizu ušća Deschutes Rivera.

Ime
---

Značenje imena Tenino nije poznato. Sami sebe nazivaju *Meli'-lema*, a poularan naziv za njih je *Warm Springs Indijanci*.

Povijest
--------

Za Tenine se prvi puta čuje u ranom 19. stoljeću, a rvi ih 1805 susreće ekspedicija Lewisa i Clarka. Njihovu ranu populaciju Mooney (1928) procjenjuje na 3,600 (1780) uključujući i skupinu Yakima koja je poznata pod imenom Atanum. Ugovorom iz 1855. zajedno sa drugim Shahaptian plemenima naseljavaju se na rezervat Yakima u Washingtonu ,gdje se dugo vremena posebno ne popisuju. Gradić u okrugu Thurston u Washingtonu sačuvao je njihovo ime.

Kultura
-------

Tenino Indijanci pripadaju kulturi Platoa koju karakterizira ribolov i kopanje korijenja. Većinu vremena provode u potrazi za izvorima hrane. Poglavištvo kod njih nije nasljedno, a autoritet mu ovisi o vlastitom utjecaju koji ima među suplemenicima. Sela, točnije lokalne skupine su autonomne.

Vanjske veze
------------

* *Kathyrn Lee*, Indians of Eastern Oregon
**Ricardo Jerome "Ricky" Bordallo** (Hagatna, 11. decembar 1927 – 31. januar 1990) je bio američki demokratski političar s Guama, poznat po tome što je služio kao guverner Guama od 1975. do 1979. godine i od 1983. do 1987.

Bordallo je svoju političku karijeru započeo u Zakonodavna skupština Guama|Zakonodavnoj skupštini kao član Narodne stranke koja će se poslije transformirati u Demokratsku stranku Guama. Za guvernera se natjecao 1970. godine, a potom 1974. kada je i prvi put izabran. Mandat su tada obilježile oštre rasprave oko statusa Guama, koje su podijelile i samu Bordallovu porodicu, tako da se njegov brat Paul zalagao za nezavisnost. Referendumom je, međutim, određeno da Guam ostane prekomorska teritorija SAD. Nakon što je poražen na izborima 1978. godine, ponovno je dobio izbore 1982. godine. Njegov drugi mandat su obilježile optužbe za korupciju, zbog kojih je u februaru 1987. proglašen krivim. Presuda je po žalbi djelomično ukinuta godine 1988. godine, ali je ipak bio osuđen na četiri godine zatvora. Dan prije odlaska u zatvor, Bordallo je počinio samoubistvo ispalivši u centru Hagatne hitac iz revolvera u glavu obmotan guamskom zastavom.

Njegova udovica Madeleine Bordallo trenutno služi kao delegat Guama u američkom Kongresu.

| Političke funkcije
 |
| --- |
| Prethodi: **Carlos Camacho**  |  **Guverner Guama** 1975-1979 | Slijedi: **Paul McDonald Calvo**  |
| Prethodi: **Paul McDonald Calvo**  |  **Guverner Guama** 1983-1987 | Slijedi: **Joseph F. Ada**  |

Vanjske veze
------------

* Ricardo Bordallo Bio[*mrtav link*] at Guampedia
**Teozofija** (grč. *Teosophie*) pojam je koji novoplatoničari koriste za označavanje znanja o božanskom pomoću neposrednog saznanja - γνοσις, putem doživljavanja božanskog i mističnog objedinjavanja sa njim - ekstaza (*unio mistica*). Mnogi mističari su se nazivali teozofima. Pojam je bio protegnut na sve religije kod kojih je saznanje Boga, znanje, a ne vera.

Božanska mudrost, saznanje, tobože, Boga putem neposrednog duhovnog opažanja i udubljivanja u sebe i u natčulni svet (sistem religiozne mistike, sastavljen od prastarih praznovernih hrišćansko-magijskih predstava, veruje u seobu duša i reinkarnaciju). 

U užem smislu teozofijom se naziva moderno učenje koje je razvila Helena Blavacki (Raskrivena Izida, 1877; i Tajno učenje, 1888) u kojem se mešaju okultizam, indijska i zapadnjačka mistika, i treba da se prikaže zajedničko jezgro velikih svetskih religija i filozofskih sistema svih vremena.

1875. u Njujorku je osnovano Teozofsko društvo čije je glavno sedište, prema Adijaru bilo premešteno u Indiju i koje se raširilo po celom svetu, a naročito preko A. Bezantove (Drevna mudrost, 1897.), koja je 1907-1933 bila predsednica društva, koje se višestruko pocepalo. Od jednog dela je nastalo Antropozofsko društvo, koje je osnovao Rudolf Štajner, koji je kod nas dosta prevođen, čak i između dva rata (Tajna nauka itd.)

***Teozofija*** na Wikimedijinoj ostavi
**Car Wen od Suija** (21. jul 541–13. august 604), osobno ime **Yang Jian** (楊堅), Xianbei ime **Puliuru Jian** (普六茹堅), nadimak **Naluoyan** (那羅延), bio je kineski car i osnivač dinastije Sui, poznat i po tome što je godine 589. ponovno ujedinio Kinu nakon četvrt milenijuma razjedinjenosti izazvane kolapsom Zapadne dinastije Jin. 

Prije dolaska na prijestolje je Yang Jian služio sjevernokineskoj dinastiji Sjeverni Zhou, istakavši se svojom sposobnošću u službi careva [[Car Wu od Sjevernog Zhoua|Wua] i Xuana. Potonjem je dao ruku svoje kćeri, a nakon njegove smrti godine 580. preuzeo vlast kao regent. Sljedeće godine je porazio pobunjenog generala Yuchi Jionga i formalno preuzeo vlast u svoje ruke. Osam godina kasnije je, pak, pokorio južnokinesku dinastiju Chen, čime je cijela Kina došla pod njegovu vlast. 

Nakon što je ujedinio Kinu, car Wen se mogao posvetiti čuvanju vanjskih kineskih granica, otklonivši prijetnje koje su predstavljali kaganati Tujue na sjeveru, tibetanska plemena na zapadu, kraljevstvo Champa na jugu te država Goguryeo na istoku, koja je postala kineski vazal. Istovremeno se posvetio i unutrašnjim reformama, pokazavši zavidnu sposobnost, zbog čega se govorilo da su sva javna skladišta hrane puna "za sljedećih pedeset godina", a njegova vladavina ostala upamćena kao jedno od perioda sveopćeg blagostanja. Car Wen je također otpočeo izgradnju Velikog kineskog kanala, koji se smatra najvažnijim dostignućem njegove dinastija. Iako ga dinastija nije dugo nadživjela, car Wen se smatra jednom od najuspješnijih i najvažnijih vladara u kineskoj historiji.

Izvori
------

1. ↑  Hramsko ime: Taizu (太祖)  
Posthumno ime: Wu Yuan (武元)

|  |
| --- |
| Car Wen od Suija**Kuća Yang****Rođen/a:** 541  **Umro/la:** 604 |
| Kraljevske titule |
| Prethodi:**Car Jing od Sjevernog Zhoua** | **car Kine**581–604 | Slijedi:**Car Yang od Suija** |
| Kineska carska porodica |
| Prethodi:**sam** | **Princ od Suija**581 | **spojeno u krunu** |
| Kinesko plemstvo |
| **Uspražnjen/na** | **Vojvoda od Chengjika**555–557 | **Uspražnjen/na** |
| **Uspražnjen/na** | **Vojvoda Daxinga**557–568 | **Uspražnjen/na** |
| Prethodi:**Yang Zhong** | **Vojvoda od Suija**568–581 | Slijedi:**sam** |
**Car Wenxuan od (Sjevernog) Qija** ((北)齊文宣帝) (526–559), osobno ime **Gao Yang** (高洋), kurtoazno ime **Zijin** (子進), bio je car i osnivač kineske dinastije Sjeverni Qi. Bio je drugi sin Gao Huana, vrhovnog komandanta vojske i de facto vladara države Istočni Wei. Nakon što mu je godine 549. umro stariji brat i Gao Huanov nasljednik Gao Cheng, postao je regent države Istočni Wei. Godine 550. je natjerao cara Xiaojinga da abdicira i sam preuzeo prijestolje, osnovavši tako dinastiju Sjeverni Qi.

Na samom početku vladavine se istakao brigom za vojna pitanja, te se država Sjeverni Qi nalazila na vrhuncu vojne moći. Također je nastojao ujednačiti poreza davanja svojih podanika, te izdašnim plaćama činovnika suzbiti korupciji. Većinu upravnih poslova je prepustio sposobnom Yang Yinu. Međutim, s vremenom se car Wenxuan razbahatio, postao okrutan i sklon alkoholu, a njegovo hirovito ponašanje državu bacilo u kaos.

Izvori
------

1. 1 2  *Knjiga Sjevernog Qija*, vol. 4.
2. 1 2 3  Academia Sinica Chinese-Western Calendar Converter.
3. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 163.
4. ↑  *Zizhi Tongjian*, vol. 168.

* *Knjiga Sjevernog Qija*, vol. 4.
* *Historija Sjevernih dinastija*, vol. 7.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 157, 158, 159, 160, 162, 163, 164, 165, 166, 167.

| Kineska carska porodica |
| --- |
| **Nova dinastija** | **car Sjevernog Qija**550–559 | Slijedi:**Car Fei od Sjevernog Qija** |
| Prethodi:**Car Xiaojing od Istočnog Weija** | **car Kine (Sjeverna/Centralna)**550–559 |
Anja Pärson u Semmering 2008.
**Anja Sofia Tess Pärson** (rođena 25. 4. 1981. u Umeåi u Švedskoj) je švedska alpska skijašica koja je pobijedila na sedam svjetskih prvenstava i dva Svjetska kupa. Ona je također postala olimpijski prvak u slalomu, nakon što je pobijedila na Zimskoj Olimpijadi 2006. u Torinu.

Pärson u profesionalno skijanje uveo njen otac Anders. Osvojila je brončanu medalju u ženskom slalomu i srebrnu medalju u veleslalomu na Zimskoj Olimpijadi 2002. Pärsonov matični klub je Fjällvinden u Tärnabyju, isti onaj u kome su bili Ingemar Stenmark i Stig Strand. 

Pärson je osvojio Svjetski kup u alpskom skijanju godine 2004. i 2005. Posljednja pobjeda je bila obilježena rekordno malenom razlikom od samo 3 boda ispred njene poznate suparnice Janice Kostelić. Njen prvi rezultat na podiju je bio na utrci za veleslaom u Crans-Montani (15. 3. 1998). U decembru iste godine osvojila je prvu pobjedu u slalomu na Mammoth Mountainu: nakon toga je slijedilo ukupno još 17 pobjeda u svjetskom kupu. Ispočetka je bila specijalist samo za tehničke discipline, ali je osvojila svoj prvi superveleslalom u martu 2005. i prvi spust u januaru 2006. Pärson je pobijedila u 34 utrke u Svjetskom kupu u alpskom skijanju.

Pärson je dosada osvojila sedam medalja na svjetskim prvenstvima u alpskom skijanju: godine 2001. (slalom), 2003. (veleslaom), 2005. (veleslalom, superveleslalom) i 2007. (superveleslalom, komninacija, spust). Uz to ima i srebrne i brončane medalje iz 2005. i 2001. godjne. S njenom pobjedom u spustu 2007. godine, postala je prva skijašica u historiji koja je osvojila zlato u svim disciplinama na Svjetskim prvenstvima.

Nakon što je osvojila broncu u kombinaciji na Zimskoj Olimpijadi 2006, Pärson nije krila razočaranje. Glavna suparnica Janica Kostelić je, komentirajući Pärsonino ponašanje rekla: "Sa ovakvim stavom je trebala biti sretna što ima broncu."

Godine 2006. je osvojila Zlatnu medalju Svenska Dagbladet.

Pärson živi u Monaku. Visoka je 172 cm (5 ft 8 in) i teži 70 kg (178 lb).

Vanjske veze
------------

***Anja Pärson*** na Wikimedijinoj ostavi

* Anja Pärson Arhivirano 2006-02-19 na Wayback Machine-u - Official site
* FIS-Ski.com Arhivirano 2007-03-12 na Wayback Machine-u - FIS site

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 84262842
* GND: 1169097669
* NKC: js20070608006

 |
Ne poistovijećivati sa Elije Donat.
*Interpretationes Vergilianae*
**Tiberije Klaudije Donat** (lat. *Tiberius Claudius Donatus*) bio je poznoantički rimski gramatičar s kraja 4. i početka 5. veka, koji je napisao *Interpretaciju Vergilija* *(Interpretationes Vergilianae)*, koju je posvetio svom sinu i u kojem, stih po stih, objašnjava, komentariše i interpretira Vergilijevu *Eneidu*.

O samom Donatu ne zna se ništa, osim toga da se nije slagao s metodama koje su se primenjivale u savremenim školama, pa je njegovo delo uglavnom nezavisno od dotadašnje tradicije interpretiranja Vergilija. Iz Donatovog komentara vidi se da o istorijskoj pozadini *Eneide* nije znao ništa, ali i da je bio naročito zainteresovan za isticanje uspelih mesta u spevu i psihološku karakterizaciju likova, te da je bio sasvim uveren u to da je cela pesma pisana s ciljem veličanja Eneje i Avgusta.

Donatov komentar ponovo je otkriven 1438. Pokazao se popularnim početkom novog veka, pa je doživeo 55 izdanja u periodu između 1488 and 1599. godine.
*Ovo je članak o kubansko-američkom poslovnom čovjeku **Carlos M. Gutiérrezu**. V. Carlos Gutiérrez za ostale ličnosti s istim imenom.*

**Carlos M. Gutierrez** (originalno **Gutiérrez**) (4.11. 1953.-) je 35. američki sekretar za trgovinu, koji je naslijedio Donalda Evansa. Gutierrez je poznat kao bivši predsjednik odbora i glavni direktor kompanije Kellogg.

Gutierrez se rodio u Havani, glavnog gradu Kube, u familiji vlasnika plantaže ananasa. Kada su pobjednički Castrovi revolucionari plantažu eksproprirali, Gutierrez je zajedno s porodicom emigrirao u Miami na Floridi. 

Familija se kasnije preselila u Meksiko, gdje se Gutierrez školovao i 1975. godine zaposlio u *Kellogu*. Postepeno je napredovao u korporaciji da bi se početkom 1990-ih preselio u SAD i postao potpredsjednikom kompanije. Godine 1999. je postao njen glavni direktor.

Na to mjesto podnio ostavku kada ga je 9.11. 2004. predsjendik Bush imenovao za sekretara za trgovinu u svojoj administraciji. Od Senata je potvrđen 24.1. 2005. a na dužnost stupio 7.2. 2005.

Carlos M. Gutierrez ima suprugu, sina i dvije kćeri.

Vanjske veze
------------

***Carlos M. Gutierrez*** na Wikimedijinoj ostavi

* Gutierrez Sworn In Arhivirano 2005-07-15 na Wayback Machine-u
* Official biography on Kellogg's site[*mrtav link*]
* Official White House announcement
* Carlos Gutierrez's political donations Arhivirano 2007-10-07 na Wayback Machine-u
**Plomin** je malo staro naselje u općini Kršan, na jugoistočnoj obali Istre, nadomak grada Labina. 

Utvrđeni gradić smješten je na brežuljku, koji se 80 metara gotovo okomito spušta u Plominski zaljev, broji oko 125 stanovnika, a bio je naseljen još u rimsko doba. Antika mu je kao municipalnom središtu ostavila u naslijeđe ostake rimskih građevina, na čijim su temeljima tijekom srednjovjekovlja niknule crkve i kapele, a lijepa priroda i mir privlače posjetitelje. Spoj ilirske i hrvatske kulture predstavlja Plominski natpis. S plominskog Vidikovca pruža se pogled na cijeli Kvarnerski zaljev te otoke Cres i Lošinj, pa je Plomin prikladno turističko odredište kao dugovječni grad, na čijim su ulicama još živi tragovi prošlosti.

Plominski zaljev.

Šport
-----

* NK Plomin, 3. ŽNL Istarska (2008./09.)

Vanjske poveznice
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Plomin** |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Plomin** |

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Plomin** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Kršan |
| --- |
| Blaškovići • Boljevići • Čambarelići • Jesenovik • Kostrčani • Kožljak • Kršan • Lanišće • Lazarići • Letaj • Nova Vas • Plomin • Plomin Luka • Polje Čepić • Potpićan • Purgarija Čepić • Stepčići • Šušnjevica • Veljaki • Vozilići • Zagorje • Zankovci • Zatka Čepić |
Baštenske vile
**Vile** su višenamjenska poljoprivredna i hortikulturna alatka. Koriste se u vrtu, na njivi, u polju. Njima se kopa zemlja, podižu sitni ostaci pri čišćenju vrta ili se koriste u polju pri radu sa sijenom. U srednjem vijeku su korištenje kao oružje u seljačkim ustancima. Sastoje se od držala koje je dužine oko 150 cm na koje je nasađen nastavak sa nekoliko zubaca. Držalo je obično od bukve ili hrasta, dok broj zubaca zavisi od vrste vila.

Baštenske vile
--------------

Vile za kopanje ili baštenske vile imaju kraću dršku i na njoj je nastavak sa obično četiri ravna i čvrsta zubca širina nekoliko centimetara i dužine oko 30cm koji omogućavaju lakši ulazak u tlo. Na vrhu drške se često nalazi T dodatak. Koriste se u sličnim prilikama kao i ašov, s tim što imaju prednsot da zbog razmaka između zubaca lakše savladavaju prepreke (kamenje i veće grumenje).

Poljske vile
------------

Vile za uređivanje vrta
Drvene i metalne vile za sijeno
Vile koje se koriste za rad u polju ili pri čišćenju vrta imaju dužu dršku i manji razmak između zakrivljenih zubaca kojih je obično 3 (vile za sijeno), 4 ili 5 (vile za čišćenje vrta ili razbacivanje gnojiva) ili čak i 10-12 (vile za utovaranje krompira ili uglja). Manji razmak omogućava podizanje sitnijih ostataka.

Vile za sijeno imaju najčešće tri zupca i njihova struktura treba da omogući podizanje što veće količine sijena što u polju ili pri hranjenju stoke u štali. Pri radu sa sijenom često se koriste i vile sa drvenim nastavkom pri čemu srednji nastavak (rog), koji se naziva parežak, pridržava sijeno jer nije u istoj ravni sa ostala dva.

U novija vremena upotreba vila u polju i na njivi je smanjena zbog sve većeg korištenja traktorskih dodatka kojim se mnogo brže obavljaju poslovi.

Vile u mitologiji i simbolici
-----------------------------

Grčki bog mora Posejdon je predstavljan sa ribarskim trozupcem u rukama. Zbog sličnosti trozupca i vila u hrišćanskoj mitologiji đavo je često predstavljen s vilama kojima muči grešnike u paklu. Stoga je i viljuška bila proglašena đavoljom alatkom od strane Rimokatoličke crkve.

Vile su čest simbol seljačkih udruženja i političkih partija, kao i čest motiv umjetničkih djela.

Staro narodno vjerovanje kaže da onoga ko sanja vile za sijeno čeka važan posao.

Vidi još
--------

* Viljuška
* Trozubac
* Grabulje

Spoljašnje veze
---------------

***Vile)*** na Wikimedijinoj ostavi
**Pljočkanje** ili pločkanje je tradicionalna narodna igra na otvorenom prostoru nastala kao običaj prilikom čuvanja stoke. Danas se pljočkanje razvilo u organizovano sportsko takmičenje sa pisanim pravilima.

Igru mogu igrati najmanje dvije osobe, a broj učesnika nije ograničen. Za igru je potrebno imati okrugli pljosnati kamen veličine dlana, pljočku, i jedan veći kamen, grotu, koji se postavi na tlo. Od grote se povuče linija na udaljenosti oko 5 metara. Zatim svaki igrač svojom pljočkom gađa cilj. Pobjednik je onaj ko baci najbliže groti.

U savremenom dobu igra je prerasla u sport, sa statutom i pravilnicima usklađenim sa državnim zakonima, osnovnim dokumentima o sportu, kao što je to Olimpijska povelja, pravilnicima o antidoping mjerama, pravilnicama o fer pleju, suzbijanju nepoštenog klađenja i korupciji u sportu. Registrovano je na hiljade igrača i volontera, još veći broj obožavalaca, a mediji prate takmičenja. Igre se održavaju na ulicama urbanizovanih i turističkih naselja.

Nematerijalna kulturna baština
------------------------------

Pljočkanje
Pljočkanje je na UNESCO-voj Reprezentativnoj listi nematerijalnog svjetskog naslijeđa čovječanstva kao zajednički element nematerijalnog kulturnog naslijeđa u Belgiji, Francuskoj, Hrvatskoj, Italiji i Kipru. Odluku o upisu donio je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog naslijeđa na zasjedanju koje je održano od 28. novembra do 3. decembra 2022. god. u Rabatu, u Maroku.
Kružni paraboloid.
Hiperbolički paraboloid.
**Paraboloid** je u matematici ploha drugog reda ili kvadrika. Postoje dvije vrste paraboloida: eliptički i hiperbolički paraboloid. **Eliptički paraboloid** ima oblik kao ovalna čaša i može imati maksimalnu i minimalnu vrijednost. U pravokutnom koordinatnom sustavu s tri osi x, y i z, eliptički paraboloid se može opisati kao: 

{\displaystyle {\frac {z}{c}}={\frac {x^{2}}{a^{2}}}+{\frac {y^{2}}{b^{2}}}.}
gdje su *a* i *b* konstante koje određuju zakrivljenost plohe. Specijalni slučaj eliptičkog paraboloida je **kružni paraboloid**, kada su konstante *a* i *b* jednake. 

**Hiperbolički paraboloid** (ne treba ga miješati s hiperboloidom) ima dvostruku zakrivljenu plohu, oblika kao sedlo. U pravokutnom koordinatnom sustavu s tri osi x, y i z, hiperbolički paraboloid se može opisati kao: 

{\displaystyle {\frac {z}{c}}={\frac {y^{2}}{b^{2}}}-{\frac {x^{2}}{a^{2}}}.}

Izvori
------

1. ↑   "Thomas' Calculus 11th ed.", Thomas George B. Maurice D. Weir, Joel Hass, Frank R. Giordiano, 2005. publisher= Pearson Education, Inc.
Premantura

**Premantura** - **Promontore** (tal.) najjužnije mjesto istarskog poluotoka, u sastavu općine Medulin, nalazi se na poluotoku Premantura (Promontore) po kome je i naselje dobilo ime, oko 10 km južno od Pule. Premantura je izrazito turističko mjesto s oko 850 stanovnika koje za turističke sezone, zahvaljujući kampovima i blizini parku prirode "Kamenjak-Capo Promontore", postaje jedno od glavnih odredišta turista.

Poluotok Premantura je dug 3,4 km, a širok 500-1200 m, završava s Puntom Premantura (*Kamenjak* ) -*Capo Promontore*, park prirode jedinstvene ljepote sa 30-ak posebnih vrsta kao što su endemska orhideja, leptiri, mediteranska medvjedica, rakovi...

Povijest
--------

U rimsko vrijeme se zove *Promontorium Polaticum*Uda da bi u srednjem vijeku promijenilo u *Promontore d'Istria*. Nakon pogubnog haranja kuge u XVI. i XVII. st. kada je pomrlo autohtono romansko stanovništvo Mlečani u XVII.st. doseljavaju slavensko stanovnižtvo iz zaleđa Dalmacije (navodno iz kurjakovićevske utvrde Zvonigrada koji su izbjegli za mletačko-turskih ratova ili iz Nadina).

Poznate osobe
-------------

* punta Kamenjak - Capo PromontoreIvan Pauletta, osnivač IDS-DDI
* Ante Iveša, istar. pisac, novinar,
* Ive Mihovilović - Spectator, novinar, pjesnik, publicist
* Tone Peruško, istar. književnik, pedagog
* Antun Bogetić, porečko-pulski biskup

Izvori
------

* + Hrvatski leksikon L-Ž, natuknica Zvonigrad

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Premantura** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Medulin |
| --- |
| Banjole • Medulin • Pješčana Uvala • Pomer • Premantura • Valbonaša • Vinkuran • Vintijan |
Raspored Paracelskih ostrva
Ostrvo Dunkan, jedno od najljepših ostrva Paracelskog arhipelaga
**Paracelska ostrva** (kin. , vijetnamski: ) nenaseljeni su arhipelag u Južnom kineskom moru koji se sastoji od malih ostrva i grebena. Smešten je 230 km južno od kineskog ostrva Hajnan i 200 km istočno od vijetnamskog ostrva Lishon.

Celi arhipelag ima preko 130 različitih morskih grebena, ali svega oko trideset njih su prava ostrva. Ostrva se nalaze na teritoriji od oko 15.000 km² površine teritorijalnog mora. Najveća Paracelska ostrva su Patl, Trajton, Kresent i Linkoln.

Politički spor
--------------

Oko ove teritorije vodi se međunarodni spor između sledećih zemalja: 

* Vijetnam
* Kina
* Tajvan

Arhipelah je decenijama predmet spora između Kine i Vijetnama. Godine 1974. nakon kratkotrajnog okršaja sa snagama tadašnjeg Južnog Vijetnama, arhipelag su okupirale vojne snage NR Kine, ali i Vijetnam i Republika Kina (Tajvan) ističu i dalje svoje pravo na ovu teritoriju.

Kao i ostrva Sparli, i ovaj arhipelag nema veliki ekonomski značaj i predstavlja značajnu geopolitčku poziciju u Južnom kineskom moru.

Vidi još
--------

* Ostrva Spretli
**Univerzitet u Addis Abebi** (amharski: *?) je javni univerzitet koji se nalazi u glavnom gradu Etiopije, Addis Abebi. Univerzitet je osnovan 1950. Od 1962. univerzitet je nosio naziv etiopskog cara* Univerzitet Haile Selassija*, a od 1975. godine naziv nosi današnji naziv. Kanadski isusovac Dr. Lucien Matte, S.J. osnovao je univerzitet kao dvogodišnji koledž. Kroz naredne dvije godine razvijena je suradnja sa Univerzitetom u Londonu. 4. marta 1975. u jeku društvenih i političkih promjena, Derg-vojna hunta koja je preuzela vlast u zemlji, zatvorio je privremeno univerzitet i poslao 50,000 na selo kako bi pomogli izgraditi podršku za novi režim. Prvi magisteriji na univerzitetu počeli su da se dodjeljuju 1979. godine, a prvi doktorati 1987. Vrh univerzitetske administracije odstupio je 2002. godine sa čela institucije zbog pritisaka i uplitanja politike i rušenja akademske neoisnosti. Vlada je tada pokušala nametnuti novi model evaluacije studenata.*

Izvori
------

Vanjske veze
------------

***Univerzitet u Addis Abebi*** na Wikimedijinoj ostavi

* Univerzitet u Addis Abebi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 138983253
* LCCN: n80125878
* ISNI: 0000 0001 2169 3326
* GND: 120141-4
* SUDOC: 030382459
* BNF: cb12180809k (podaci)
* NLA: 36183094

 |
**Univerzitet u Firenci** (italijanski: ; latinski: ) je javni istraživački univerzitet u talijanskom gradu Fizenci. Sačinjava ga 12 škola i pohađa ga oko 60,000 studenata. Instituciju je kao *studium generale* (lat.) osnovala još Republika Firenca davne 1321. godine. Studium je papa Klement VI priznao 1349. i omogućio mu dodjeljivanje akademskih zvanja. Papa je također donio i odluku da se prvi teološki fakultet na području današnje Italije ima osnovati u Firenci. Studium je postao imperijalni univerzitet 1364. godine, ali je 1473. preseljen u Pisu, nakon što je kontrolu nad gradom stekao Lorenzo de' Medici, te je njegovu tradiciju nastavio tamošnji lokalni univerzitet. Charles VIII od Francuske vratio je instituciju u Firencu u periodu od 1497. do 1515. godine, ali je ona nakon toga ponovno preseljena u Pisu kada se porodica Medici vratila na vlast. Moderna istorija univerziteta seže do 1859. godine kada je njegov rad obnovila grupa studenata koji je godinu dana kasnije priznala vlada ujedinjene Italije, a 1923. talijanski parlament mu je formalno dodijelio titulu univerziteta.

Galerija
--------

* Univerzitetska bolnica CareggiUniverzitetska bolnica Careggi
* OpservatorijaOpservatorija
* Biblioteka društvenih naukaBiblioteka društvenih nauka
* Villa Il GioielloVilla Il Gioiello

Vidi još
--------

* Lista univerziteta u Italiji
* Firenca

Vanjske veze
------------

***Univerzitet u Firenci*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.unifi.it

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 126686014
* LCCN: n80126239
* ISNI: 0000 0004 1757 2304
* GND: 41068-8
* SUDOC: 026430584
* BNF: cb11867944q (podaci)
* BIBSYS: 95006069
* ULAN: 500244896
* NLA: 36515933
* NKC: ko2004236380
* BNE: XX128074
* CiNii: DA03074160

 |
**Palanka** ili **Hrvatska Palanka** je naselje u Hrvatskoj u Zadarskoj županiji, Općina Gračac, smješteno pri dnu doline gornje Zrmanje ispod starohrvatskog obrambenog grada "Zvonigrada". Sa župnom crkvom i župom Male Gospe Palanka je Rimokatoličko vjersko središte tog najjužnijeg Ličkog kraja smještenog jugoistočno od Gračaca i sjeverozapadno od Knina. U ranijoj povijesti Palanka je sa svojom kulom (Zvonigrad) bila vojno uporište hrvatskih kraljeva na važnom prometnom smjeru od Bihaća prema hrvatskome kraljevskom gradu Knin (u to vrijeme stolnom gradu hrvatskih kraljeva).

Iz sela puca pogled na dolinu smještenu između Velebitskog, Dinarskog i Plješivičkog masiva. Kroz ovaj Dinarski krš protječe rijeka Zrmanja. Sjeverno od Palanke nalazi se poznati vrh Poštak i podno njega izvor rijeke Zrmanje.

Povijest Hrvatske Palanke
-------------------------

Područje Palanke i čitave doline gornje Zrmanje poznato još od Rimljana, kroz tu dolinu je prolazila i stara Rimska cesta (vija militare). U vrijeme seoba naroda taj prostor su naselili Hrvati i tu podigli starohrvatski grad pod imenom Zvonigrad koji je opstao do Turske okupacije ovih krajeva. Turci su Zvonigrad osvojili 1522/7 i držali ga pod okupacijom sve do oslobođenja 1683/5. godine kada je oslobođena i cijela dolina gornje Zrmanje. Nakon oslobođenja dio Hrvata vrača se na ovaj prostor te podižu prvotnu Rimokatoličku crkvu koja dobiva status župe 1807. godine. pod imenom Župa Zrmanja-Palanka. Nova katolička crkva je sagrađena 1830. godine. Titular crkve i župe je: Rođenje Blažene Djevice Marije a crkvu je sazidao župnik Marko Ivanović koji je tamo boravio punih 50 godina. 
U tijeku drugoga svijetskog rata Hrvati ove župe bili su protjerani ili ubijeni od strane četnika, župa je obnovljena u najnovije vrijeme.

* Katolička crkva **Hrvatska Palanka** Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Gračac |
| --- |
| Begluci • Brotnja • Bruvno • Cerovac • Dabašnica • Deringaj • Donja Suvaja • Drenovac Osredački • Duboki Dol • Dugopolje • Glogovo • Gornja Suvaja • Grab • Gračac • Gubavčevo Polje • Kaldrma • Kijani • Kom • Kunovac Kupirovački • Kupirovo • Mazin • Nadvrelo • Neteka • Omsica • Osredci • Otrić • Palanka • Pribudić • Prljevo • Rastičevo •
Rudopolje Bruvanjsko • Srb • Tiškovac Lički • Tomingaj • Velika Popina • Vučipolje • Zaklopac • Zrmanja • Zrmanja Vrelo |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Hrvatska***  |
| Antiapenini |
| --- |
| Dio Apenina |
| Pogled na vrh planine AmiataPogled na vrh planine AmiataPogled na vrh planine Amiata |
| Dužina masiva: | km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Monte Amiata (1.738 m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  Italija |

**Antiapenini** (talijanski: *Antiappennino* ili *Preappennino*) je ime za niz planinskih masiva Italiji, koji se uzdižu i sa tirenske i 
jadranske strane, na rubu Apenina, ali su izolirani od njega i razlikuju se formom.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tirenski Antiapenini se dijele na Tirenske, Lacijske, Kampanijske i Apulijsko-Garganske Apenine.

### Tirenski Apenini

U Tirenske Antiapenine spadaju Colline Metallifere i drugi obalni masivi južne Toskane; Monti Uccellini i ostatci ugaslih vulkana 
kao što su Monte Amiata (1734 m), Monti Volsini i Monti Cimini.

### Lacijski Apenini

Taj lanac ugaslih vulkana niže se dalje na lacijske; Sabatine, Tolfe i Lacijski vulkan.

### Kampanijski Apenini

U Kampaniji su to; Vulkan Roccamonfina, Vezuv i Flegrejska polja.

### Apulijsko-Garganski (jadranski) Apenini

Sa jadranske strane su to; Gargano, Visoravan Murge i brdašca Serre salentine u Salentu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Antiappennino*" (talijanski). Enciclopedia Italiana Treccani. Pristupljeno 12.2.2022.

Vanjske veze
------------

* *Antiappennino* (`it`)
Pogled na Perl Harbor
**Perl Harbor** (engl. ) je luka na ostrvu Oahu, u Havajskom arhipelagu, zapadno od Honolulua. Veći deo luke i okolnog zemljišta je u sastavu dubokovodne pomorske baze Mornarice Sjedinjenih Američkih Država. Perl Harbor je sedište američke Pacifičke flote. Napad Japana na Perl Harbor, 7. decembra 1941, doveo je do ulaska Sjedinjenih Američkih Država u Drugi svetski rat.

Pomorska baza je 29. januara 1964. proglašena za *Nacionalno istorijsko mesto*. U okviru svojih granica, ona sadrži nekoliko drugih istorijskih spomenika povezanih sa napadom na Perl Harbor, uključujući i olupine brodova *Arizona*, *Bovfin* i *Juta*. S obzirom da se radi o aktivnoj pomorskoj bazi, mnogi istorijski objekti su u opasnosti od rušenja.

Vidi još
--------

* Napad na Perl Harbor
* Perl Harbor (film)

Spoljašnje veze
---------------

***Perl Harbor*** na Wikimedijinoj ostavi

* (`en`) Zvanični sajt
* (`en`) British Pathé Arhivirano 2011-06-11 na Wayback Machine-u, istorija Perl Harbora, i fotografije
**Univerzitet u Edinburghu** (engleski: ; gelski: *Oilthigh Dhùn Èideann*; škotski: *Varsity o Edinburgh* latinski: ), koji je osnovan 1583. godine , je javni univerzitet koji se nalazi u starom delu glavnog gradu Škotske, Edinburghu koji se nalazi na listi svetske materijalne baštine UNESCO-a. Svake godine na adresu univerziteta u proseku stigne oko 47 000 aplikacija potencijalnih studenata što ga čini trećim najpopularnijim univerzitetom u Ujedinjenom Kraljevstvu prema broju zaprimljenih aplikacija. Univerzitet je četvrti najstariji osnovani u Škotskoj i šesti na teritoriji celoga Ujedinjenog Kraljevstva, a smatra se i jednim od najprestižnijih univerziteta na celome svetu. Tako je 2011. univerzitet proglašen za najbolji u Škotskoj, i 6./7. u Evropi prema *QS and Times Higher Education Ranking* te kao 36 na svetu za 2011. i 2012. akademsku godinu. Neki od najistaknutijih bivših studenata ovoga univerziteta su biolog Charles Darwin, fizičar James Clerk Maxwell, filozof David Hume, matematičar Thomas Bayes, političar Gordon Brown, sudac Baron Hope of Craighead, kirurg i pionir u razvoju sterilizacije Joseph Lister, naučnik Alexander Graham Bell i mnogi drugi. Univerzitet je izravno povezan i sa devetoricom primaoca Nobelove nagrade.

* 
* 
* 
*

Povezano
--------

* Lista univerziteta u Škotskoj

Vanjske veze
------------

***Univerzitet u Edinburghu*** na Wikimedijinoj ostavi

*
**Teon iz Smirne** (*Theon*), oko 70. – oko 135. n.e. grčki filozof i matematičar, čija su dela bila pod jakim uticajem pitagorejske škole.

Osoba
-----

O ranom životu Teona iz Smirne malo se zna. Ptolomej citira jedno njegovo delo u nekoliko navrata između 127. i 132. godine, ali malo je drugih datuma koji su sigurnije poznati. Vreme njegove smrti se može datirati tek u određenu deceniju, na osnovu stila biste urađene o njegovoj smrti - tako se obično daje 135. godina, kao srednja vrednost između mogućih godina 130. i 140.

Delo
----

Teon je napisao nekoliko komentara na dela matematičara i filozofa svog vremena. Autor je tri rada o Platonovoj filozofiji, od kojih su dva izgubljena. 

Sačuvano je *O matematici korisnoj za razumevanje Platona*. Teonov cilj nije bio neko novo istraživanje, već da čitaocu dâ neophodne informacije za razumevanje Platonovih zapisa. Ipak, "Rečnik naučne biografije" ga kritikuje jer nije uspeo da bude koristan Platonovim proučavaocima, nego je samo uopšteni priručnik studentima matematike. Ovo delo takođe kritikuju zbog nedostatka originalnosti, kao referentno delo o idejama koje su već bile poznate. Ipak, "O matematici..." je vredno kao zbirka ustanovljenog znanja u kojoj su prilježno citirani raniji izvori. 

Prvo poglavlje knjige je podeljeno u dva dela. Prvi se bavi matematikom i to onim što bi se danas nazvalo teorija brojeva - neparni brojevi, parni brojevi, prosti brojevi, savršeni brojevi, obilni brojevi itsl.

Drugi deo, o muzici i harmoniji, podeljen je u tri odeljka: muzika brojeva (*hē en arithmois mousikē*), instrumentalna muzika (*hē en organois mousikē*) i muzika sfera (*hē en kosmō harmonia kai hē en toutō harmonia*; inače poznata i kao *Musica universalis* i harmonija sfera). "Muzika brojeva" tretira temperament i harmoniju upotrebom srazmera (omjera), proporcija i srednjih vrednosti. Odeljak o instrumentalnoj muzici se bavi ne melodijom, već intervalima i konsonancama u maniru Pitagorinog dela. Teon razmatra intervale po njihovom stepenu konsonance, tj. po tome koliko su jednostavni njihovi odnosi (npr. oktava je na prvom mestu s jednostavnim odnosom 2:1). Takođe ih razmatra po njihovoj međusobnoj udaljenosti. 

Treći odeljak, o muzici kosmosa, smatrao je za najznačajnini pa ga je postavio tako da dolazi posle neophodnog uvoda datog u ranijim delovima. Teon citira pesmu Aleksandra Efeskog koja svakoj planeti pripisuje visinu tona u hromatskoj skali; ta ideja će ostati popularna sledećih hiljadu godina.

Drugo poglavlje je o astronomiji. Teon ovde afirmiše sferični oblik i ogromnu veličinu Zemlje; takođe opisuje okultaciju, tranzite, konjunkcije i pomračenja. Međutim, zbog kvaliteta dela Otto Neugebauer ga kritikuje da nije sasvim razumeo materijal koji je pokušavao da predstavi.

Misli se da je Ptolomej bio Teonov đak, zna se da je on koristio nekoliko Teonovih astronomskih osmatranja u svom radu. 

Jedan udarni krater na Mesecu je nazvan Theon Senior po Teonu iz Smirne.
**Tomáš Garrigue Masaryk**
**Tomáš Garrigue Masaryk** [ˈtomaːʃ ˈɡarɪk ˈmasarɪk] (Hodonín, 7. ožujka 1850. – Lány kraj Praga, 14. rujna 1937.), čehoslovački političar, filozof i sociolog.

Profesor filozofije na Praškom sveučilištu. Godine 1889. s Kramarom je osnovao liberalnu političku grupu *Realisti*, koja se povezala s *Mladočeškom strankom*. Osnivač je i ideolog liberalne *Češke narodne stranke* koja se borila za autonomiju Češke u sklopu Austrougarske.

Godine 1909. pomaže obrani u Veleizdajničkom procesu, u Beču. Godine 1914. odlazi u emigraciju, gdje razvija intenzivniju političku djelatnost za stvaranje samostalne čehoslovačke države. Pred kraj rata na čelu je privremne čehoslovačke vlade. U Washingtonu je 16. listopada 1918. godine izdao *Deklaraciju o nezavisnosti Čehoslovačke*. Bio je predsjednik Češkoslovačke. Na tu dužnost ga se izabralo 14. studenog 1918. godine, a birači su ga poslije još tri puta izabrali na tu funkciju. Dao je ostavku 1935. godine. Kao "*otac domovine*" smirivao je zategnute odnose čeških i slovačkih stranaka.

**Djela:**

* "Socijalno pitanje - Filozofske i sociološke osnove marksizma"
* "Samoubojstvo kao socijalna masovna pojava moderne civilizacije"
* "Osnove konkretne logike"
* "Ideali humaniteta"

Hrvatski akademik Stjepan Musulin je preveo neka njegova djela sa češkog na hrvatski jezik.

| * p
* r
* u
Predsjednici Čehoslovačke |
| --- |
| Prva Republika (1918–1938) | 
* Tomáš Garrigue Masaryk
* Edvard Beneš

 |
| Druga Republika (1938–1939) | 
* Emil Hácha

 |
| Okupacija (1938–1945) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Protektorat (1939–1945) | 
* Emil Hácha

 |
| Vlada u egzilu (1939–1945) | 
* Edvard Beneš

 |

 |
| Treća Republika (1945–1948) | 
* Edvard Beneš

 |
| Socijalistička Republika (1948–1990) | 
* Klement Gottwald
* Antonín Zápotocký
* Antonín Novotný
* Ludvík Svoboda
* Gustáv Husák

 |
| Federativna Republika (1948–1990) | 
* Václav Havel

 |
| *Italik* iznačava vršitelja dužnosti funkcije premijera |


***Tomáš Garrigue Masaryk*** na Wikimedijinoj ostavi



1. ↑  Preclík, Vratislav. Masaryk a legie (Masaryk and legions), váz. kniha, 219 pages, first issue vydalo nakladatelství Paris Karviná, Žižkova 2379 (734 01 Karvina, Czech Republic) ve spolupráci s Masarykovým demokratickým hnutím (Masaryk Democratic Movement, Prague), 2019, ISBN 978-80-87173-47-3, pages 8 - 34, 36 - 39, 41 - 42, 106 - 107, 111-112, 124–125, 128, 129, 132, 140–148, 184–215.