**Alba Iulia** (njemački: *Karlsburg* ili *Carlsburg*, nekad *Weißenburg*, mađarski: *Gyulafehérvár*, turski: *Erdel Belgradı* ili
*Belgrad-ı Erdel)*, od slavenskog: *Belgrad*) je jedan od najstarijih gradova u Rumunjskoj od 63,536 stanovnika, svega par dekada prije 1992. grad je imao - 71,168 stanovnika.

Alba Iulia je administrativni centar istoimenog okruga (judet) Alba.

Geografske karakteristike
-------------------------

Alba Iulia leži u centru Rumunjske, duž obala rijeke Moriš, udaljena oko 270 km od Bukurešta.

Historija
---------

Alba Iuliu izabrali su Rimljani koji su 10 km od današnjeg centra grada izgradili svoj kastrum - Apulum (koji je kasnije prezvan u
Alba Iulia). Njegovi ostatci vidljivi su još i danas, a dobar dio vrednijih artefakata čuva se u regionalnom muzeju.
Da je Apulum bio važan grad u Daciji navodi i Ptolomej u 2. vijeku.
Od 9. do 11. vijeka grad je nosio slavensko ime Belgrad. Njegovo staro rimsko ime prvi put je
dokumentirano 1097. ali se upotreba imena - Alba Iulia nastavila u latinskim dokumentima i tako osigurala opstanak tog imena.

Između 1542. - 1690. Alba Iulia bila je prijestolnica Kneževine Transilvanije.
Upravo se u Alba Iuliji - 1599. tadašnji vlaški knez Mihaj Hrabri (Mihai Viteazul) proglasio vladarom Vlaške, Transilvanije i Moldavije i tako po prvi put u historiji ujedinio tri velike rumunjske provincije.

Zbog tog je Alba Iulia dobila mitsko mjesto u rumunjskom
nacionalizmu, ali je odigrala i važnu ulogu u formiranju rumunjskog jezika jer su tu proradile prve štamparije. Zbog svega toga je upravo Alba Iulia odabrana za mjesto u kom je 1. decembra 1918. proglašeno ujedinjenje Kneževine Transilvanije i Kraljevine Rumunjske.

Katolička katedrala
Konačno i rumunjski kralj Ferdinand I i kraljica Marija bili su okrunjeni u pravoslavnoj sabornoj crkvi - 1922.

Znamenitosti
------------

Od historijskih znamenitosti Alba Iulia ima romaničku katoličku katedralu iz 13. vijeka,
utvrdu iz 18. vijeka i Biblioteku Batthyáneum, koju je 1784. osnovao katolički biskup
Ignatius Batthyány.

U njoj se čuvaju brojne inkunabule i stari rukopisi velike vrijednosti, od kojih je najvredniji - *Codex Aureus* iz 8. vijeka.

Privreda
--------

Od industrije Alba Iulia ima tvornicu prehrambenih proizvoda, obuće, kože, građevinskog materijala i vinariju.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Grčka, Aigio
* Španjolska, Alcalá de Henares
* Italija, Alessandria
* Njemačka, Arnsberg
* Turska, Düzce
* Hrvatska, Biograd na Moru
 | * Izrael, Nazareth Illit
* Italija, San Benedetto del Tronto
* Bugarska, Sliven
* Mađarska, Székesfehérvár
* Italija, Varese
* Moldavija, Kišinjev
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „Alba Iulia" (engleski). City population. Pristupljeno 23. 02. 2015.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Alba Iulia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22. 02. 2015.

Literatura
----------

* *The Ancient History of Herodotus* (Translated by William Beloe) (1859). Derby & Jackson.
* *Eutropius, Abridgment of Roman History* (Translated by John Selby Watson) (1886). George Bell and Sons.
* Hitchins, Keith (2014). *A Concise History of Romania*. Cambridge University Press. ISBN 9780521872386.
* Pohl, Walter (2013). „*National origin narratives in the Austro-Hungarian Monarchy*". u: Geary, Patrick J.; Klaniczay, Gábor. *Manufacturing Middle Ages: Entangled History of Medievalism in Nineteenth-Century Europe*. BRILL. str. 13–50. ISBN 9789004244870.

Vanjske veze
------------

***Alba Iulia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada* Arhivirano 2003-12-03 na Wayback Machine-u ()
* *Alba Iulia* na portalu Encyclopædia Britannica ()

| * p
* r
* u
Glavni gradovi rumunjskih okruga |
| --- |
| Alba Iulia • Alexandria • Arad • Bacău • Baia Mare • Bistrița • Botoșani • Brașov • Brăila • Buftea • Bukurešt (glavni grad) • Buzău • Călărași • Cluj-Napoca • Constanța • Craiova • Deva • Drobeta-Turnu Severin • Focșani • Galați • Giurgiu • Iași • Miercurea-Ciuc • Oradea • Piatra Neamț • Pitești • Ploiești • Râmnicu Vâlcea • Reșița • Satu Mare • Sfântu Gheorghe • Sibiu • Slatina • Slobozia • Suceava • Târgoviște • Târgu Jiu • Târgu Mureș • Temišvar • Tulcea • Vaslui • Zalău |  |