Najveće zvijezde Zlatnog doba Hollywooda  
*(Prvi red, s lijeva-na desno)* Greta Garbo, Humphrey Bogart, Lauren Bacall, Clark Gable, Katharine Hepburn, Fred Astaire, Ginger Rogers, Marlon Brando, Marx Brothers, Joan Crawford  
*(Drugi red, s lijeva - na desno)* John Wayne, James Stewart, Buster Keaton, Claudette Colbert, Gene Kelly, Burt Lancaster, Judy Garland, Gregory Peck, Elizabeth Taylor, Kirk Douglas  
*(Treći red, s lijeva - na desno)* Bette Davis, Audrey Hepburn, Jean Harlow, Alfred Hitchcock, John Ford, Howard Hawks, Grace Kelly, Laurence Olivier, Marlene Dietrich, James Cagney  
*(Četvrti red, s lijeva - na desno)* Ava Gardner, Cary Grant, Ingrid Bergman, Henry Fonda, Marilyn Monroe, James Dean, Orson Welles, Mae West, William Holden, Sophia Loren  
*(Peti red, s lijeva - na desno)* Vivien Leigh, Joan Fontaine i Gary Cooper, Spencer Tracy, Barbara Stanwyck, Lilian Gish, Tyrone Power, Shirley Temple, Janet Leigh i Charlton Heston, Rita Hayworth, Mary Pickford
**Zlatno doba Hollywooda** je pojam kojim se opisuje djelatnost hollywoodske kinematografije u periodu koji okvirno obuhvaća sredinu, odnosno drugu (i) treću četvrtinu 20. vijeka, a koji je karakterizirao razvoj specifičnih filmskih stilova, ali i metoda filmske produkcije i distribucije koji su rezultirali kako sa hegemonijom američke kinematografije nad ostatkom svijeta, tako i sa nizom raznovrsnih i uticajnih ostvarenja koji se često navode kao klasična u historiji filma. Za stil igranih filmova koji se tada razvio u Hollywoodu - a koji je karakterizirala linearnost radnje, čvrsta definiranost likova, ali i izuzetna briga o scenografiji, kostimima, rekvizitima i drugim detaljima - se često koristi izraz **klasična hollywoodska priča** (engl. ); za ostvarenja koja su tada napravljena ili prilike u Hollywoodu općenito se, pak, često koristi izraz **klasični Hollywood**. Ponekad se koristi i izraz **stari Hollywood**, mada se također koristi i za prilike u prve dvije decenije postojanja hollywoodske filmske industrije, odnosno Hollywood u nijemoj eri.

Kao početak Zlatnog doba se obično navodi godina 1927. kada je u Hollywoodu proizveden prvi poznatiji zvučni film *Pjevač jazza*. Međutim, kao pravi početak "zlatnog doba" bi se mogla navesti i 1934. godina, odnosno doba nakon što su vodeći hollywoodski studiji uspjeli riješiti većinu tehničkih problema vezanih tranziciju na zvučni film, prebroditi financijske poteškoće uzrokovane slomom njujorške burze, odnosno riješiti se političkih pritisaka i prijetnji iz strane konzervativnih krugova donošenjem vlastitog strogog cenzorskog kodeksa. 

Za klasični Hollywood je bio karakterističan tzv. studijski sistem, odnosno vertikalno organizirana poduzeća koja su u svojim rukama držala proizvodnju, distribuciju, ali i prikazivanje filmova kroz vlastite lance kino-dvorana. Proizvodnja se odvijala u velikim studijima koji su zapošljavali na hiljade ljudi i znali snimati desetke i stotine filmova godišnje; ti studiji su stekli nadimak "Velika osmorica" (engl. ), koju je činilo pet velikih (engl. ) studija - MGM, Warner Bros. 20th Century Fox, Paramount Pictures i RKO - uz tri manja (engl. ) - Universal, Columbia i United Artists. Svi ti studiji, kojima su čvrstom rukom upravljali pojedinačni direktori tzv. *moguli*, su imali običaj najbolje ili najperspektivnije glumce vezivati ugovorima o eksluzivnom angažmanu i sa strogim klauzulama, koja su ponekad kontrolirale čak i aspekte njihovih intimnih života; takva praksa je kasnije dobila naziv sistem zvijezda. Takve metode su se razvile dijelom i zbog toga što su mase gledatelja, osiromašene Velikom depresijom, u filmu pronašle najbolji bijeg od svakodnevnice, odnosno što je postojala ogromna potražnja za novim naslovima; Hollywood je zahvaljujući tome stvarao ogroman broj filmova. S vremenom su se pojedini studiji počeli specijalizirati za pojedine žanrove - MGM za raskošne mjuzikle, Warner Bros. za gangsterske filmove, Paramount za historijske spekatkle te Universal za horore. Opsežna proizvodnja je, pak, omogućavao daleko više kreativnosti, odnosno spremnosti za rizik od *flopa*, s obzirom da su se tako stvoreni gubici mogli lakše nadoknađivati.

Kao završetak Zlatnog doba se navode različiti datumi. Prema nekima se on može smjestiti u 1948. godinu kada je presuda američkog Vrhovnog suda u parnici United States v. Paramount Pictures, Inc. ukinula dosadašnju praksu tzv. *block bookinga*, odnosno uklonila kontrolu hollywoodskih studija nad lancima kino-dvorana. Ti su događaji koincidirali sa pojavom televizije, koja je istisnula film kao najpopularniji oblik zabave. Iako su hollywoodski studiji nastavili operirati po starom sistemu, sve veći broj nezavisnih sineasta i producenata, stranih filmova, ali i nestanak generacije mogula koju su zamijenili manje iskusni ili sposobni poduzetnici su do 1960-ih postepeno doveli do nestanka nekih od temelja klasičnog Hollywooda. Kao posljednji faktor koji je doveo do nestanka klasičnog Hollywooda se navodi odrastanje tzv. baby boom generacije čijem se svjetonazoru i načinu života hollywoodski studiji nisu znali najbolje prilagoditi, a što je 1968. dovelo do jedne od najvećih poslovnih kriza u hollywoodskoj historiji.

V. također
----------

* Predkodovski Hollywood
* Novi Hollywood
* Zlatno doba televizije (historijsko)

Izvori
------