recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Solent** je tjesnac La Mancha između Britanskog kopna (Grofovija Hampshire) i sjeverozapadne obale Otoka Wight.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tjesnac je dug nekih 24 km, proteže se od skupine kamenih hridi Needles koja leži zapadno od Otoka Wight do Estuarija Southampton na istoku. Solent je širok između 3 - 6 km 

Estuarij Southampton koristi se kao luka grada Southamptona 

Tjesnac je potopljena kotlina nekadašnjeg toka rijeke Frome, koja danas teče prema istoku u Poole Harbour.

Prije kraja posljednjeg Iedenog doba britansko kopno protezalo se je do Otoka Wight, pa je Frome, pokupljao sve veće rijeke u tom kraju od Stoura, Testa do Itchena i tekao sve do Otoka Wight gdje je imao ušće u La Manche.

Istočno od Solent leži dio tjesnaca - Spithead, to je potopljeni istočni dio iste kotline, koji pruža sigurniji pristup southamptonskoj luci većim brodovima. Jednoličnost niske obale kopna razbijaju je estuariji rijeka Beaulieu i Lym; dok puno strmije obale Otoka Wight, razbijaju estuariji rijeka Medine, Caul Bourne i Yar.

Nasuprot Needlesa duž kopna, proteže se u dužinu od nekih 3.2 km šljunčana obala, na čijem kraju stoji zamak Hurst iz 16. vijeka. Na samom ušću Estuarija Southampton leži tudorovska fortifikacija - Calshot. 

Tjesnac Solent je poprište brojnih jedriličarskih regata, koje najčešće kreću iz luke Cowes na Otoku Wight, a i Spithead je poznat po brojnim pomorskim smotrama brodova.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*The Solent*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 27. 11. 2016.

Vanjske veze
------------

***Solent*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Solentpedia* Arhivirano 2008-10-04 na Wayback Machine-u (`en`)
Nestor Ljetopisac, Ruski muzej, 1890.
Nestor Ljetopisac, 1661
**Nestor Ljetopisac** (1056.-1114.) je bio srednjovjekovni kijevski monah koji je napisao neke od najstarijih staroruskih spisa. Najpoznatije mu je djelo *Nestorov ljetopis* koji opisuje početke razvoja Kijevske Rus'i. Osim toga napisao je *Život svetog Teodozija* i *Čitanja o kneževima Borisu i Glebu*.

Iz njegovog je života poznato samo da je 1073. postao monahom u Kijevo-pečerskoj lavri, te da je, zajedno s drugom dvojicom monaha, uspješno ispunio zadatak pronalaska relikvija svetog Teodozija. Pretpostavlja se da je podržavao kneza Svjatopulka II. i njegovo snažnije oslanjanje na skandinavske vladare, te da se protivio bizantskom utjecaju na Kijev.

Jezik je njegovih spisa staroslavenski s mnogo rusizama. Etnološki detalji o raznim skupinama Slavena od osobitog su značenja. Ipak, u njegovo su djelo ušle i mnoge legende, a stil mu je ponekad toliko pjesnički da se misli kako je koristio narodne epove. Isti stil pisanja zadržao se kod ukrajinskog plemstva nakon propasti Kijevske Rus'i u 13. stoljeću.
Glavnooptuženi Grigorij Zinovjev na fotografiji koju je NKVD izradio prilikom hapšenja u kolovozu 1936.
**Prvi moskovski proces** (rus. *Первый московский процесс*), službeno **Proces "Antisovjetskom objedinjenom trockističko-zinovjevskom centru"** (rus. *Процесс "Антисоветского объединенного троцкистско-зиновьевского центра"*, ponekad poznat i kao **Proces 16-orici** (rus. *Процесс 16-ти*) je bilo javno suđenje održano u Moskvi od 19. do 24. augusta 1936. godine pred Vojnim kolegijem Vrhovnog suda SSSR, a na kome je grupa bivših vodećih funkcionara sovjetske države i Partije na čelu sa Grigorijem Zinovjevim i Levom Kamenenjevim bila optužena za navodni pokušaj nasilnog rušenja sovjetske vlasti. Predstavljao je prvi od tri Moskovska procesa, odnosno smatra se formalnim početkom Velike čistke. Optuženici, koji su se od 1920-ih kao članovi tzv. Lijeve opozicije bili sukobili sa sovjetskim vođom Staljinom su već duže vremena bili u nemilosti, a neki, kao Zinovjev, od 1934. godine u zatvoru, gdje su došli nakon ubistva Sergeja Kirova, događajem koji se tradicionalno smatra povodom, odnosno izgovorom za Veliku čistku. Na suđenju su optuženici priznali navode optužnice da su od 1932. godine bili u dosluhu sa prognanim bivšim partijskim vođom Lavom Trockim, te zajedno sa njime isplanirali seriju atentata protiv tadašnjih sovjetskih vođa na čelu sa Staljinom. Svi su proglašeni krivim, osuđeni na smrt i sljedeći dan pogubljeni. Nedugo nakon suđenja je šef sovjetske tajne službe Genrih Jagoda, koji je Staljinu izrazio nevoljkost da se istraga proširi protiv tzv. Desne opozicije, odnosno organiziraju novi procesi, je smijenjen sa Nikolajem Ježovim koji je pripremio teren za sljedeća dva moskovska procesa.

13. juna 1988. Vrhovni sud SSSR formalno poništio presudu i rehabilitirao sve osuđenike.

Vanjske veze
------------

* Газета «Правда» от 21 августа 1936 г. Arhivirano 2011-01-03 na Wayback Machine-u
* Газета «Коммунист» (Ереван) от 18 августа 1936 г. Arhivirano 2009-09-10 na Wayback Machine-u
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Skladište**. Za druga značenja, v. Skladište (razvrstavanje).* |

Zgrada skladišta u Sisku (18.-19. st.)
**Skladište** je prostor za uskladištenje robe u rasutom stanju ili u ambalaži s namjerom da poslije određenog vremena roba bude uključena u daljnji transport, proizvodnju, distribuciju ili potrošnju. 

Skladište može biti ograđeni ili neograđeni prostor, pokriveni ili nepokriveni prostor koji se koristi za čuvanje sirovina, poluproizvoda ili gotovih proizvoda. U njemu se roba preuzima i otprema, te čuva od raznih fizičkih, kemijskih i atmosferskih utjecaja. Skladišta su važan uvjet za nesmetani i racionalni kombinirani transport svih vrsta robe. Postoji više načina klasificiranja skladišta i podjela na razne vrste. Skladišta u lukama mogu biti – prometna, priručna, trgovačka, industrijska. U trgovačkim skladištima roba se dulje zadržava i u njima se roba oplemenjuje, sortira, pakira i priprema za daljnju namjenu. 

Prema načinu gradnje skladišta se dijele na otvorena (u njima se čuvaju materijali i robe koje su neosjetljive na kemijske utjecaje), zatvorena (roba osjetljiva na vremenske utjecaje), natkrivena (robe kojima je potrebno stalno provjetravanje). Postoji još podjela robe na klasična skladišta (u kojima razlikujemo niskomehanizirana i visokomehanizirana skladišta, ovisno na koji se način rukuje predajom i otpremom robe – ručno ili strojevima poput viličara i sl.). Automatizirana skladišta (poslovi se u pravilu obavljaju bez prisutnosti djelatnika), specijalizirana skladišta (ili namjenska skladišta sa točno definiranom robom ili materijalom poput silosa, hladnjača, tankova i sl.). Prema vlasništvu skladišta se mogu podijeliti na javna i vlastita.

Skladištenje robe - skladištenje robe je vrlo odgovoran zadatak jer nepravilnim skladištenjem se upropaštava roba. Za vrijeme uskladištenja može doći do različitih gubitaka. Uzroci gubitaka mogu biti u prirodi robe, uvjetima uskladištenja, nesavjesnom ili neispravnom manipuliranju robom i sl. Ako se roba pravilno uskladišti, čuva se od nepovoljnih utjecaja, gubitaka i kvarenja.

Skladištar je odgovoran za pravilno slaganje tereta u svom skladištu. Slagači trebaju pravilno postavljati podloge i obloge i da ekonomično iskoriste prostor za teret. Pravilno slaganje tereta je vrlo važno za brodara i to je i najvažnija dužnost svakog skladištara.

Izvori
------

1. ↑  Vrste opreme za skladište

***Skladište*** na Wikimedijinoj ostavi
Jezero Loch Ness u Škotskoj
**Čudovište iz Loch Nessa**, još zvano ***Nessie*** ili ***Ness*** (galski: *Niseag*), je stvorenje ili grupa stvorenja za koje se vjeruje da žive u jezeru Loch Ness, dubokom čistovodnom jezeru koje se nalazi blizu grada Inverness u sjevernoj Škotskoj. U kriptozoologiji, Nessie je kategorizirana kao kriptid iz kategorije tzv. jezerskih čudovišta. Među istraživačima, najpopularnija je pretpostavka da se radi o preživjeloj vrsti pleziosaura, odnosno populaciji pleziosaura koji obitavaju u dubinama jezera.

U zadnjih sedamdesetak godina uložena su velika sredstva i najmodernija tehnologija, uključujući sonare, ne bi li se otkrila neman iz jezera, ali bez konačnog rezultata.

Zajedno sa Bigfootom i Jetijem je jedna od najvećih misterija kriptozoologije. Mnogi znanstvenici i stručnjaci smatraju dosad predstavljene dokaze za Nessieno postojanje ili varkom ili krivom identifikacijom.

Opis čudovišta iz Loch Nessa
----------------------------

Umjetnički prikaz navodnog čudvišta iz Loch Nessa
Većina očevidaca opisuje *Nessie* kao veliku životinju sa dvije ili tri grbe što vire iz vode. Duljina joj se procjenjuje na 5 do 10 metara, iako postoje i tvrdnje o mnogo većim primjercima, ima dugi, tanki vrat, malu glavu te dugo tijelo s perajama i debelim repom.

Povijest
--------

Legenda o čudovištu iz Loch Nessa spominje se još u srednjem vijeku. Prema životopisu svetog Kolumbe s Ione (521.-597.), napisanom u 7. stoljeću, opisuje se kako je taj svetac protjerao čudovište što je upravo bilo ubilo nekog čovjeka.

Nadalje, u 16. stoljeću, Hector Boece u svojoj *Povijesti Škotske* piše kako je neman izjurila iz jezera, srušila okolno drveće, ubila trojicu ljudi i potom se vratila u jezero. O nemani se pisalo i tijekom 18. i 19. stoljeća, ali ne spominje se u kronikama dvorca Urquhart koji se nalazi uz jezero.

Suvremena priča o čudovištu iz Loch Nessa započela je u lipnju 1930. godine, kada su tri ribiča navodno spazila neman. Ispričali su da je vidljivi dio životinje bio dug preko šest metara.

Godine 1933. proširen je i osuvremenjen put uz sjevernu obalu jezera, što je imalo za posljedicu češće prijavljivana viđenja čudovišta iz jezera. Prvo viđenje dogodilo se 14. travnja iste godine kada je bračni par Mackay iz automobila vidio ogromnu životinju kako se prevrće u vodi. Nešto kasnije, 22. srpnja, bračni par Spicer, također je ispričao o viđenju životinje iz jezera o čemu su izvjestile i novine. Nakon toga, uslijedila je prva navala reportera i znatiželjnika na jezero u želji da snime navodnu neman.
2013. je u Irskoj snimljeno biće za koje kažu da je irsko čudovište iz Lock Nessa.

Izvori
------

1. ↑  McEwan, Karl S. str. 57.-58.
2. ↑  McEwan, Karl S. str. 36.
3. ↑  McEwan, Karl S. str. 38.
4. ↑  McEwan, Karl S. str. 38.-39.
5. ↑  McEwan, Karl S. str. 39.
6. ↑  McEwan, Karl S. str. 40.
7. ↑

Literatura
----------

* *McEwan, Karl S. Kriptozoologija: svijet zagonetnih životinja, Zagreb, 2004.* ISBN 953-6996-36-7

Eksterni linkovi
----------------

***Nessie*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice (`en`) Čudovište iz Loch Nessa
* Loch Ness monster information website (`en`)
**Santo Domingo Indijanci**, pleme Keresan Indijanaca sa istočne obale Rio Grande u Novom Meksiku, oko 30 milja jugozapadno od Santa Fea. 
Svoj puebhttp://hr.wikipedia.org/skins-1.5/common/images/button\_link.png
Unutarnja poveznicalo ovi Indijanci nazivaju Kiua, a lociran je u blizini tirkiznih rudnika, što je omogućilo da razviju fino juvelirstvo i  *'heishi'*  (vidi). Heishi znači 'školjka', i izvorno se radio od komadića školjaka, a kasnije i od drugog prirodnog materijala za proizvodnju ogrlica. Santo Domingo Indijance ova aktivnost je pretvorila u velike trgovce, a to su ostali i do dan danas. Oni su poznati i po lončariji i srebrarstvu, što im donosi lijepe prihode od turista. Isto vrijedi i za San Felipe Indijance.
Većina puebla Kiue izgrađena je nakon 1886, ali ono ovdje postoji najmanje od 1700.-tih godina, odnosno od dolaska prvih Španjolaca. Godišnju fiestu u Green Corn Dance godišnje održavaju 4. kolovoza.

Vanjske poveznice
-----------------

* Santo Domingo Pueblo Arhivirano 2007-05-27 na Wayback Machine-u
* Santo Domingo Pueblo Arhivirano 2007-08-17 na Wayback Machine-u
* 12. Santo Domingo Arhivirano 2007-10-28 na Wayback Machine-u
* Santo Domingo Pueblo Pottery
**Prvi sudanski građanski rat** je vojni sukob između severnog dela Sudana i južnog dela, poznatog kao Južni Sudan, koji je trajao između 1955. i 1972. godine. Pozadina sukoba povezana je sa mandatom Velike Britanije u Egiptu od 1946. godine. Britanci su upravljali Sudanom podelivši ga na jug i sever. U februaru 1953. Britanija i Egipat sklopili su dogovor prema kome je odlučeno da se Sudanu podari nezavisnost. Severni deo zemlje je bio moćniji i bogatiji, uglavnom naseljen stanovništvom islamske veroispovesti, dok je na jugu stanovništvo bilo siromašnije i većinski hrišćansko. Sukob je trajao 17 godina i za to vreme je nastradalo oko 500.000 ljudi. Rat je završen potpisivanjem mirovnog Sporazuma u Adis Abebi između sukobljenih strana, ali je to predstavljalo samo privremeno rešenje.

Vidi još
--------

* Drugi sudanski građanski rat
* Sporazum u Adis Abebi
* Sudan
* Južni Sudan

Spoljašnje veze
---------------

* Istorija Južnog Sudana Arhivirano 2015-12-25 na Wayback Machine-u (`en`)
**Santo Domingo** (španjolski: *Río Santo Domingo*) je rijeka na zapadu Venecuele, duga 220 km, jedna od lijevih pritoka Orinoca i najveća rijeka savezne države Barinas.

Karakteristike
--------------

Rijeka Santo Domingo izvire u nacionalnom parku Laguna de Mucubají u planinama Anda u državi Mérida. Od izvora rijeka teče prema jugoistoku, i spuštajući se sa planina utječe u Državu Barinas. Nakon što primi pritoku Aracay utječe u grad Barinas, gdje je podignuta hidrocentrala José Antonio Páez, koja daje znatnu količinu električne energije kojom se snabdjevaju savezne države Barinas i Mérida.

Nakon tog rijeka uz velike meandre protiče preko Llanosa do ušća u Orinoco kod naselja San Vicente u Državi Barinas.

Santo Domingo donosi Orinocu godišnje oko 18.000 miliona m³ vode, što je oko 17% od sve količine voda, koje mu donose lijeve pritoke.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Río Santo Domingo*" (španjolski). Facil Guia. Arhivirano iz originala na datum 2019-12-30. Pristupljeno 27. 09. 2017.

Vanjske veze
------------

***Santo Domingo (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Río Santo Domingo* na portalu Facil Guia Arhivirano 2019-12-30 na Wayback Machine-u (`es`)
* *Mapa de Río Santo Domingo, Barinas, Barinas* na portalu Mapas America (`es`)
**Pomona Sprout** je (rođena 15. maja) fiktivni lik iz serije romana o Harry Potteru autorice J. K. Rowling. Ona je profesorica Travarstva i predstojnica doma Hufflepuffa u Hogwartsu. Ona je zdepasta i vesela vještica koja nosi otrcanu pelerinu prekrivenu zemljom i pohabani šešir.

Profesoricu Sprout je glumila britanska glumica Miriam Margolyes.

Njezino najveće dostignuće u romanima o Harry Potteru je bila priprema soka od mandragore za 'oživljavanje' žrtava baziliska u Harry Potteru i Odaji tajni. Pojavila se i u Harry Potteru i Plamenom peharu kad je napravila veliku količinu sredstva protiv akni, a kasnije iste godine je bila izabrana da tješi Amosa Diggoryja i njegovu suprugu nakon što je njihov sin, pripadnik Hufflepuffa, Cedric Diggory poginuo.

U Harry Potteru i Redu feniksa je podržala priču Harry Pottera o Voldemortovom povratku u svoje tijelo. Kao i mnogi drugi profesori u Hogwartsu, nije podnosila Dolores Umbridge i trudila se ne obazirati se na njene zapovijedi i odredbe. To je potvrdila kad je Gryffindorima dodijelila dvadeset bodova zato što joj je Harry dodao kantu za zalijevanje.

Nakon bitke u Hogwartsu u Harry Potteru i Princu miješane krvi profesorica Sprout je poslala učenike natrag na spavanje i prisustvovala je sastanku s Minervom McGonagall, Filiusom Flitwickom, Horaceom Slughornom i Rubeusom Hagridom na kojem se govorilo o budućnosti Hogwartsa. Profesorica Sprout je jedna od zagovaratelja ideje da Hogwarts ostane otvoren nakon Dumbledoreove smrti. Podržavala je i prijedlog da Dumbledore bude pokopan na zemljištu škole.

Vanjske veze
------------

* Pomona Sprout na vanjskoj Harry Potter Wiki
Koordinate: 41° 27′ 28" SGŠ, 20° 32′ 55" IGD

**Pralenik** (mak. *Праленик*) je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Pralenik pripada opštini Centar Župa.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Pralenik je smešteno u krajnjem zapadnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Albanijom (4 km zapadno). Od najbližeg većeg grada, Debra, naselje je udaljeno 22 km južno.

**Reljef**: Pralenik se nalazi u oblasti Župa, na zapadnim padinama planine Stogovo. Istočno od naselja se nalazi glavno bilo planine, dok se zapadno tlo spušta u dolinu Crnog Drima, koja je u ovo delu pregrađena, pa je tu obrazovano veštačko Debarsko jezero. Nadmorska visina naselja je približno 690 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Pralenik je imao 177 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Turci (Torbeši) (99%).

Većinska veroispovest u naselju je islam.

Vidi još
--------

* Opština Centar Župa

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* Stranica „Moj Savetnik" - Opština Centar Župa Arhivirano 2013-09-27 na Wayback Machine-u

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Centar Župa |
| --- |
| **Centar Župa** • 
Bajramovci •
Balanci •
Breštani •
Broštica •
Vlasići •
Golem Papradnik •
Gorenci •
Gornji Melničani •
Dolgaš •
Donji Melničani •
Evla •
Elevci •
Žitineni •
Kočišta •
Kodžadžik •
Mali Papradnik •
Novak •
Osolnica •
Odžovci •
Pareši •
Pralenik •
Crno Boci |  |
**Bresal Bó-Díbad**, sin Rudraigea, bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, veliki kralj Irske. Na prijestolje je došao ubivši svog prethodnika Finnat Mára. Vladao je jedanaest godina tokom kojih je stoku pogodila kuga (staroirski *bó díbad*, "istrebljenje krava") koju su preživjeli samo jedan bik i telica. Ubio ga je Finnatov sin Lugaid Luaigne. *Lebor Gabála Érenn* navodi da je vladao u doba egipatskog kralja Ptolemeja X Aleksandra I (110-88. pne.). Kronologija Keatingove *Foras Feasa ar Éirinn* mu vladavinu smješta u period 151-140. pne. a *Annals of the Four Masters* u 210-199. pne.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Finnat Már**  |  **veliki kralj Irske** LGE 2-1. vijek pne.FFE 151-140. pne.AFM 210-199. pne. | Slijedi: **Lugaid Luaigne**  |

Izvori
------

1. ↑  *Dictionary of the Irish Language* Compact Edition, Royal Irish Academy, 1990, pp. 76-77, 208
2. ↑  R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V*, Irish Texts Society, 1956, p. 295
3. ↑  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éirinn* 1.30
4. ↑  *Annals of the Four Masters* M4990-5001
Nojnkirhen| Statistika |
| --- |
| Država: | Saarland |
| Prestonica: | Ottweiler |
| Površina: | 249,16 km² |
| Stanovništvo: | 148.069 *(2001.)* |
| gustina naseljenosti: | 594 stan./km² |
| Auto oznaka: | NK |
| Sajt: | landkreis-neunkirchen.de |
| Mapa |
| Mapa države Saarland sa podvučenom oblasti NojnkirhenMapa države Saarland sa podvučenom oblasti Nojnkirhen |

**Nojnkirhen** (nem. *Neunkirchen*) je oblast (*Kreis*) u sredini države Sar, u Nemačkoj. Susedne oblasti su Sankt Vendel, Kusel, Sarpfalc, Sarbriken, Sarluj.
NJeno ime Neunkirchen na nemačkom jeziku znači *devet crkava*.

Istorija
--------

Oblast Otvajler je stvorena 1814. Međutim, njena istorija se može pratiti od 1545, kada je osnovana kao Heršaft Otvajler (*Herrschaft Ottweiler*), a kasnije je bila Amt Otvajler (*Amt*) i Oberamt Otvajler (*Oberamt Ottweiler*), i tokom Napoleonskih ratova Kanton Otvajler (*Kanton Ottweiler*). Dve godine nakon što je osnovana, priznata je, 1816, odredbama Bečkog kongresa. 1866, je propao pokušaj da se glavni grad oblasti premesti u Nojnkirhen. 1974, oblasti su reorganizovane, ali je najveća promena bila promena glavnog grada, a samim tim i imena u Nojnkirhen. Neki delovi administracije su ostali u Otvajleru.

Geografija
----------

Cela oblast se nalazi u industrijskoj zoni, čiji je centar u Sarbrikenu. Nalazi se na obe strane reke Blis, glavne pritoke reke Sar.

Razno
-----

Od 1985, oblast se ponekad naziva *Oblast ruža*, zbog mnogo ružičnjaka koji se mogu videti u ovoj oblasti. Čak se svake godine proglašava *kraljica ruža*.

Grb
---

|  |  |
| --- | --- |
| Grb Nojnkirhena | Na gornjem delu grba se nalazi lav Nasaua, jer je oblašću vladala jedna grana kuće Nasau (Nasau-Sarbriken, kasnije Nasau-Otvajler). Na donjem delu se nalaze glavni simboli dva najveća grada u oblasti, ruža Otvajlera i točak Nojnkirhena. |

Gradovi i opštine
-----------------

| Gradovi | Opštine |
| --- | --- |
| 1. Nojnkirhen
2. Otvajler
 | 1. Epelborn
2. Ilingen
3. Merhvajler
4. Šifvajler
5. Špizen-Elferzberg
 |

Vidi još
--------

* Nemačka
* Nemačke države
* Nemački gradovi
* Nemački jezik
* Nemci
* Institucije Savezne Republike Nemačke

Vanjske veze
------------

***Nojnkirhen (okrug)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanični sajt (na nemačkom)

| * p
* r
* u
Flag of Saarland    Okruzi u Sarlandu, Nemačka    Flag of Germany |
| --- |
| Mercig-Vadern · Nojnkirhen · Sarbriken · Sarluis · Sarpfalc · Sankt Vendel |
Koordinate: 41° 46′ 41" SGŠ, 22° 53′ 51" IGD

**Negrevo** (mak. *Негрево*) je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Negrevo je u sastavu opštine Pehčevo.

Prirodni uslovi
---------------

Negrevo je smešteno u istočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Bugarskom - 5 km istočno od naselja. Od najbližeg grada, Berova, naselje je udaljeno 12 kilometara severno.

Naselje Negrevo se nalazi u istorijskoj oblasti Maleševo. U oblasti Maleševskih planina, na severoistočnom obodu Berovskog polja. Istočno od naselja teče reka Bregalnica gornjim delom svog toka. Nadmorska visina naselja je približno 1.080 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Negrevo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 97 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.pehcevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Pehčevo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Pehčevo |
| --- |
| **Pehčevo** • 
Negrevo •
Pančarevo •
Robovo •
Umljena •
Crnik •
Čiflik |
**Bocas del Toro** prevedeno **Bikova usta** (španjolski: *Provincia de Bocas del Toro*) je jedna od 10 provincija na koji je Panama administrativno podjeljena.

Karakteristike
--------------

Ta provincija se nalazi na krajnjem sjeverozapadu Panamske prevlake. Sa sjevera graniči sa Karipskim morem, sa juga sa Provincijom Chiriquí i sa istoka, jugoistoka i zapada sa domorodačkim regijama
Ngäbe-Buglé i Naso Tjër Di.
Sa zapada, sjeveroistoka i jugozapada graniči sa kostarikanskim provincijama Limón i Puntarenas.

Bocas del Toro ima površinu od 4,657 km², na kojoj je 2020. živilo 179,990 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 3 okruga (distrikta); Bocas del Toro, Changuinola i Chiriquí Grande. 
Administrativni centar provincije je grad Bocas del Toro.

Historija
---------

Provincija Bocas del Toro je osnovana tek kad je Panama postala nezavisna - 1903.

Njena historija seže do 1502. kad je Kristofor Kolumbo na svom trećem putovanju doplovio do njenih obala. 
Narednih vijekova ostala je netaknuta, posjećivana povremeno od engleskih, američkih i njemačkih misionara. 
Oko 1820. nešto se ribari iz Nikaragve i Kolumbije naselilo na otoku Bastimentos, a nakon izgradnje Panamske željeznice 1855. doselilo se dosta kolonista iz Antila.

Od 1880. počeo je intenzivni uzgoj banana u Laguni Chiriquí.
U to je vrijeme grad Bocas del Toro postao je jedno od sjedišta američke kompanije United Fruit.

Imeđu 1909. - 1915. opala je važnost grada Bocas del Toro, jer je izvoz banana preseljen u luku Almirante, ali je Bocas del Toro i nadalje ostao administrativni centar.

Izvori
------

1. 1 2  „*Panama: Administrative Division*" (engleski). City population. Pristupljeno 9.2.2023.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Historia*" (španjolski). Gobernación de Provincia de Bocas del Toro. Pristupljeno 9.2.2023.

Vanjske veze
------------

***Bocas del Toro*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobernación de Provincia de Bocas del Toro* (`es`)
**Porlamar** je lučki grad od 119,700 stanovnikau saveznoj državi Nueva Esparta na sjeveroistoku Venecuele.

Geografske karakteristike
-------------------------

Porlamar se nalazi na jugoistočnoj obali Margaritinog otoka u Karipskom moru, udaljen oko 16 km od glavnog grada La Asuncióna, koji leži u unutrašnost nešto sjevernije.

On je glavna luka i najveći urbani centar na otoku. Iako je glavni grad Države Nueva Esparta La Asunción, mnogi zbog njegove veličine i značaja misle da je to Porlamar.

Grad se sastoji od dva velika područja, s jedne strane je to historijski centar, sa uskim ulicama i trgovinama, Guevara, s druge strane je to novi dio grada prema sjeveroistoku (Los Robles, Pampatar, sa hotelima, apartmanima, noćnim klubovima i trgovačkim centrima.

Historija
---------

Najstarije naselje osnovano je pod imenom **Villa del Espíritu Santo** po nalogu tadašnjeg španjolskog guvernera Aldonza Manrique1528. To naselje razorio je i raselio - 1561. odmetnuti konkvistador Lope Agirre, Izbjegli stanovnici naselili su se u doliniSanta Lucía, na mjestu gdje se danas nalazi La Asunción.

Porlamar je obnovljen pod imenom **Pueblo de la Mar**, a njegovi malobrojni stanovnici živjeli su od ribarstva i šverca. Oni su 1757.podigli su samostan sv. Nikole. Prosperitet naselja počeo je krajem 18. vijeka lovom na bisere.

Tokom rata za nezavisnost Pueblo de la Mar bio je gotovo potpuno uništen, obnova grada započela je 1830. Odad je Porlamar stalno rastao, doseljavanjem ljudi iz drugih mjesta na otoku.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Meksiko Cancún, Meksiko
* Kolumbija Cartagena, Kolumbija
* Sjedinjene Američke Države Miami, Sjedinjene Američke Države

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 18. 10. 2017.
2. 1 2 3 4 5  „*Historia de la ciudad Porlamar*" (španjolski). Viajar Ven. Pristupljeno 18. 10. 2017. [*mrtav link*]
3. 1 2  „*Porlamar y sus alrededores...*" (španjolski). Venezuela tuya. Pristupljeno 18. 10. 2017.

Vanjske veze
------------

***Porlamar*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Porlamar* Arhivirano 2017-11-18 na Wayback Machine-u (`es`)
* *Porlamar y sus alrededores...* (`es`)
**Borivoje Mirković** (Valjevo, 10. septembar 1884. - London, 21. august 1969.) bio je brigadni general, načelnik štaba i zamjenik komandanta Jugoslovenskog kraljevskog ratnog vazduhoplovstva. On je bio glavni organizator puča 27. marta 1941. izvršenog uz britansku pomoć, kojim je srušena vlada kneza namjesnika Pavla Karađorđevića.

Biografija
----------

Nižu vojnu akademiju završio je 1911. i postao artiljerijski podporučnik. Sudjelovao je u balkanskim ratovima (1912. - 1913.) kao artiljerijski vodnik Dunavskog artiljerijskog puka. Za Prvog svjetskog rata nakon povlačanje Srpske vojske na Krf, poslan je u Francusku u Chartres i Le Havre 
na pilotsku obuku, nakon tog je sudjelovao u proboju Solunskog fronta kao pilot u srpsko-francuskoj eskadrili. 

Od 1928. je komandant 4. vazduhoplovnog puka, a od 1930. Prve vazduhoplovne brigade. Od 1939. radi u komandi kao načelnik štaba i zamjenik komandanta, a nakon puča kao komandant vazduhoplopstva Jugoslovenske vojske. Tokom kratkotrajnog aprilskog rata organizirao je evakuaciju nove vlade Dušana Simovića i maloljetnog kralja Petra Karađorđevića, posljednji je poletio sa pretrpanim avionom 14. aprila 1941. u kojem je bilo 8 sanduka zlata. Avion je srušila grčka protuavionska artiljerija, prilikom prinudnog slijetanja polomio si je obje noge. 

Preko Grčke odlazi u Egipat gdje radi i nadalje kao komandant vazduhoplovstva (zapravo male eskadrile prebjeglih pilota), sve do 16. februara 1942. kad je smjenjen zbog podrške Dušanu Simoviću. Nakon smjene proživio je neko vrijeme u Ugandi, po svršetku Drugog svjetskog rata prmljen je kao oficir u RAF-a, u kojem je dočekao penziju - 1948. Ostatak života proveo je Londonu gdje je i umro - 1969. 

Bilo je puno glasina da je dobio dobre novce da izvede puč, ali je on to do kraja svog života - odlučno demantirao, a kao razlog navodio je idealističke ideale - želju da spasi svoju državu i narode Jugoslavije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Боривоје Мирковић*" (srpski). Удружење пензионисаних војних летача и падобранацa. Arhivirano iz originala na datum 2013-12-03. Pristupljeno 03. 11. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Боривоје Мирковић* Arhivirano 2013-12-03 na Wayback Machine-u (`sh`)
**Porkuni** je jezero na sjeveroistoku Estonije, u Okrugu Lääne-Viru, 5,5 km sjeverozapadno od gradića Väike-Maarja, koje leži na nadmorskoj visini od 107 metara.

Karakteristike
--------------

Jezero ima površinu od 0,48 km², dugo je 2 km i široko do 0,43 km, duboko do 2,8 m. 
Dužina njegove obale iznosi 11,15 km.
Površina njegovog sliva iznosi 43.6 km².

Porkuni je protočno jezero čije se vode izmjene za jednu godinu.
Vodom ga pune izvori, a istječe na sjeveru iz Alumine järva (Donjeg jezera) rijekom Valgejõgi.

Porkuni se sastoji se od 4 dijela; Suurjärv (oko 36 ha), Aiajärv (1 ha), Iiri järv (0,1 ha) i Alumine / Donje jezero (4 ha), koji su međusobno razdvojeni sadrenim branama, pa im je i vodostaj različit.
S vremena na vrijeme jezero potpuno presuši, uglavnom iz prirodnih razloga, posljednji put 2003.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6   „Porkuni järv VEE2033500" (estonski). Keskkonnaportaal. Pristupljeno 11.10.2021.
2. 1 2 3 4 5   „Porkuni järv" (estonski). Eesti Entsüklopeedia. Pristupljeno 11.10.2021.

Vanjske veze
------------

***Porkuni*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Porkuni järv* (`et`)
**Praški mir** (njemački: ; češki: ) bio je mirovni sporazum skopljen 30. maja 1635. godine u Pragu između rimsko-njemačkog cara Ferdinanda II na jednoj, i saksonskog izbornog kneza Johanna Georga I kao predstavnika protestantskih država Carstva, a koji je za cilj imao okončanje Tridesetogodišnjeg rata. 

U vrijeme sklapanja sporazuma, rat, započet 1618. godine više nije imao jasnog pobjednika. Ferdinand i njegovi saveznici okupljeni u Katoličku ligu su prvih desetak godina zabilježili značajne uspjehe, te iskorijeniti ili protjerati protestante iz mnogih dijelova Carstva, odnosno osvojiti, anektirati ili neutralizirati brojne protestantske kneževine i gradove, ali je Ferdinandov pokušaj da 1629. godine svoj položaj cementira Restitucijskim ediktom usmjerenim na oduzimanju nekadašnjih crkvenih posjeda od strane protestantskih vladara natjerao protestante da nastave pružati otpor, a pokušaj stvaranja katoličkih baza na obalama Baltika izazvao reakciju Švedske čije su se trupe iskrcale na sjeveru Njemačke i protjerale katoličke trupe na jug. Poraz Šveđana u bitci kod Nördlingena je, pak, stvorio uvjete za početak pregovora, jer su brojni protestantski knezovi, prije svega Johann Georg I odlučili napustiti Šveđane, odnosno protestatnsku Heilbronnsku ligu. Ferdinand je to nastojao iskoristiti kao priliku za mirovni sporazum kojim bi ne samo završio rat, nego i uklonio izgovor Šveđanima da pod okupacijom drže sjevernu Njemačku.

U Sporazumu se Ferdinand obavezao kako se sporni Restitucijski edikt neće primjenjivati sljedećih 40 godina, te je proglasio amnestiju za sve protestanske vođe koji su se borili protiv Carstva osim onih koji su slijedili Friedricha V Falačkog, te su protestantskim kneževinama vraćene sve teritorije formalno oduzete nakon 1627. godine. Sporazum je, pak, zabranio državama-članicama Carstva da sklapaju sporazume sa stranim državama i međusobne saveze, što je, pak, u praksi značilo kraj ne samo Heilbronnske, nego i Katoličke lige. Kako bi olakšao prihvaćanje sporazuma, Ferdinand je bio čak i pojedinim vladarima predati dio teritorija, što je uključivalo Markgrofoviju Brandenburg koja će dobiti dio Pomeranije, kao i Saksoniju, te Bavarsku i njenog katoličkog vladara Maximiliana I.

Praški mir je, sa izuzetkom teritorijalnih promjena, značio povratak na predratni režim temeljen na Augsburškom miru, odnosno odustajanje od Ferdinandovih pokušaja da ojača centralnu vlast u Njemačkoj, odnosno silom iskorijeni protestantizam. Većina protestantskih knezova i skupština je prihvatila sporazum, ali su se neki, kao Wilhelm V, kalvinistički vladar Hessen-Kassela nastavili rat uz švedsku podršku. Daleko važniji je bio ulazak susjedne Francuske u rat na strani njemačkih protestanata, čime je počeo posljednji, švedsko-francuski period sukoba. On će biti okončan 1648. godine sklapanjem Vestfalskog mira kojim je Carstvo moralo dati još izdašnjije ustupke svojim protestantskim podanicima.

Vanjske veze
------------

* Chronology: Louis XIII (1610-1643)
* Scan of the Imperial-Saxon treaty at IEG Mainz, 81 pages

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85106062
* GND: 1256861324
* NKC: unn2012685573

 |
Struktura porfina, najjednostavnijeg porfirina
Hem grupa hemoglobina. Atom gvožđa (Fe) u sredini je u kompleksu sa četiri atoma azota
**Porfirini** su grupa organskih jedinjenja, mnoga od kojih se prirodno javljaju. Jedan od najbolje poznatih porfirina je hem, pigment crvenih krvnih ćelija. Hem je kofaktor proteina hemoglobina. Porfirini su heterociklični makrociklična jedinjenja koja se sastoje od četiri modifikovane pirolne podjedinice međusobno povezane na njihovim α ugljenicima putem metinskih mostova (=CH-). Porfirini su aromatični. Oni su visoko konjugovani sistemi, posledica čega je da oni tipično veoma intenzivno apsorbuju vidljivo zračenje, te stoga magu da budu obojeni. Termin **porfirin** potiče od grčke reči za *ljubičasto*. Ovaj makrociklus ima 26 pi elektrona. Osnovno jedinjenje je porfin, a supstituisani porfini su porfirini.

Kompleksi porfirina i srodnih molekula
--------------------------------------

Porfirini su konjugovane kiseline liganda koji vezuju metale i formiraju komplekse. Metalni jon obično ima naelektrisanje od 2+ ili 3+. Šematska jednačina za te sinteze je:

H2porfirin + [MLn]2+ → M(porfirinat) Ln-4 + 4 L + 2 H+, gde je M=metalni jon i L = ligand
Porfirin bez metala u svojoj šupljini je *slobodna baza*. Neki od porfirina koji sadrže gvožđe se nazivaju hemovima. Proteini koji sadrže hem, ili *hemoproteini*, su široko rasprostranjeni u prirodi. Hemoglobin i mioglobin su proteini koji vezuju O2 posredstvom porfiriniskog gvožđa. Razni citohromi su takođe hemoproteini. 

Nekoliko drugih heterocikličnih jedinjenja je srodno sa porfirinima. Među njima su korini, hlorini, bakteriohlorofili i korfini. Hlorini (2,3-dihidroporfirin) su u većoj meri redukovani, sadrže veći broj vodonika nego porfirini, i karakteristični su po pirolinskim podjedinicama. Te strukture su prisutne u molekulu hlorofila. Zamena dve od četiri pirolne podjedinice sa pirolinskim podjedicama proizvodi bilo bakteriohlorin (nađen u nekim fotosintetičkih bakterija) ili izobakteriohlorin, u zavisnosti od relativnih pozicija redukovanih prstena. Neki derivati porfirina slede Hikelovo pravilo, mada to nije slučaj kod većine derivata.

Vanjske veze
------------

* Journal of Porfirini i ftalocianini Arhivirano 2020-06-02 na Wayback Machine-u
* Porfirinski priručnik Arhivirano 2010-03-31 na Wayback Machine-u
Praška defenestracija
**Praška defenestracija** predstavlja dva različita događaja u istoriji Bohemije, tj. nekadašnje Češke. Prvi se desio 1419, a drugi 1618. godine. Defenestracija predstavlja izbacivanje nekoga kroz prozor.

Prva praška defenestracija 1419.
--------------------------------

Husiti su ubili sedam članova gradskog veća u Pragu 30. jula 1419. bacivši ih kroz prozor nove gradske većnice.

Husiti su u procesiji marširali ulicama Praga. Došli su do gradskog trga, gde su ih čekali ostali husiti, da se zajedno obrate gradskom veću da puste zatočene sledbenike Jana Husa. Članovi gradskog veća nisu hteli da puste zatvorene husite, a na okupljene husite su bacili kamenje sa gradske većnice. Razljućeni Jan Žiška zajedno sa drugovima pobacao je gradske većnike kroz prozor. Ubrzo posle toga izbili su Husitski ratovi.

Druga praška defenestracija 1618.
---------------------------------

Druga praška defenestracija predstavlja značajan događaj za izbijanje Tridesetogodišnjeg rata. Neki članovi bohemske aristokratije pobunili su se protiv izbora Ferdinanda II za kralja Bohemije 1617. Osim toga tokom 1617, katolički službenici naredili su da protestanti prestanu gradnju protestantskih crkvi na zemlji, za koju su katolici tvrdili da je njihova. Protestanti su tvrdili da je to bila carska, a ne katolička zemlja i smatrali su da je to narušavanje slobode veroispovesti, koju je garantovao 1609. posebnim pismom ukazom car Rudolf II. Protestanti su smatrali da će novi kralj kao vatreni katolik povući sva protestantska prava kada postane car.

U Hradčanima je protestantska skupština na takozvanom suđenju osudila 23. maja 1618. dvojicu carskih guvernera zbog kršenja Rudolfovog ukaza o slobodi veroispovesti.
Posle navodnog suđenja bacili su ih kroz prozore, a ovi su nakon pada ostali živi.

Izvori
------

1. ↑  Defenestration of Prague Facts, information, pictures | Encyclopedia.com articles about Defenestration of Prague
2. ↑  „New Town Hall - the venue of the First Prague Defenestration". Prague.net. Pristupljeno 16. 11. 2010.

***Praška defenestracija*** na Wikimedijinoj ostavi
Nacionalna koalicija
**Partija nacionalne koalicije** (finski: , skr. *Kok.*; švedski: , skr. *Saml.*) je liberalna konzervativna politička stranka u Finskoj osnovana 1918.

Do 2011. je Partija nacionalne koalicije bila jedna od tri najveće stranke u Finskoj, zajedno sa Partijom centra i Socijaldemokratskom partijom. Partija svoju političku platformu temelji na "slobodi i odgovornosti pojedinca, jednakosti, zapadnoj demokraciji i ekonomskom sistemu, humanim načelima i brizi." Stranka je poznata po proevropskom opredijeljenju te je članica Evropske narodne partije (EPP).

1990-ih i 2000-ih je na parlamentarnim izborima redovno dobivala oko 20% glasova. Nakon izbora 2011. je postala najjača stranka u finskom Parlamentu.

Izvori
------

1. ↑  Wolfram Nordsieck. „Parties and Elections in Europe". Parties-and-elections.de. Pristupljeno 18. IV 2011.
2. ↑  Official website (2007): *Tätä on Kokoomus*.

Eksterni linkovi
----------------

* National Coalition Party – Official site (`fi`)
* Youth Union of National Coalition (`fi`)
* Student Union of National Coalition (`fi`)
* National Coalition Party Women (`fi`)
* Party's news and announcement paper (`fi`)
* European People's Party official site

***Nacionalna koalicija (Finska)*** na Wikimedijinoj ostavi
**Namp'o** (korejski: 남포시) je grad i lučko središte u Sjevernoj Koreji, koje je ranije bio smješten u provinciji Južni Pyongan. Namp'o je važno prometno i trgovinsko središte Sjeverne Koreje, a sa svojih 366,815 stanovnika (2008.) je ujedno i četvrti grad po veličini u Sjevernoj Koreji. Grad se nalazi na sjevernoj obali rijeke Taedong, 15 km od ušća. Danas uživa status specijalnog grada, s tim da je od 1980. do 2004. imao status grada pod direktnom državnom upravom. 

Na samom početku, Nam'o je bio ribarsko selo koje je 1897. postala vanjskotrgovinska luka, a 1945. godine je pretvoren u modernu luku. Od 1910. do 1945. godine, grad je nosio ime **Namupo**. Danas je Namp'o važno industrijsko središte, a ujedno i centar brodogradnje u Sjevernoj Koreji. Ostale razvijene privredne grane su ribarstvo, staklarstvo, proizvodnja pomorske i ribarske opreme te proizvodnja morske soli. Grad ima zračnu luku, željeznicu i brzu cestu koje ga spajaju s obližnjim Pjongjangom.

Gradovi pobratimi
* Narodna Republika Kina Tianjin, Kina
* Meksiko Chiautempan, Meksiko
* Rusija Sankt Peterburg, Rusija
Nacionalni muzej Iraka
**Nacionalni muzej Iraka** je smješten u Bagdadu, glavnom gradu Iraka.

Osnivanje
---------

Osnovala ga je britanska putnica i spisateljica Gertrude Bell nedugo prije smrti 1926. godine. Ispočetka se zvao Bagdadski arheološki muzej.

Zbirka
------

Zbog bogatih arheoloških nalaza Mezopotomaije, njegove zbirke su među najvažnijima na svijetu; poznat je i po kvalitetnom istraživačkom radu kao i načinu prezentacije eksponata. S obzirom na povezanost s Britanijom (i Irakom) svi eksponati imaju dovojezične oznake (engleski i arapski). Sadrži važne artefakte iz 5.000 godina duge historije Mezopotamije u 28 galerija i sefova.

Nedavna historija
-----------------

Bio je zatvoren 1991. godine za vrijeme Zaljevskog rata zbog bojazni od američkih zračnih napada. Ponovno je otvoren 28.4. 2000. na rođendan bivšeg predsjednika Sadama Huseina. 

Muzej je ostao otvoren i na početku američke invazije na Irak 2003. godine, a britanske i američke vojne vlasti - iako nisu službeno ništa obećale - su se suzdržale od zračnih napada na obližnje lokacije. Posljednji službenici muzeja su svoja radna mjesta napustili 8.4. - dan prije ulaska američkih trupa u Bagdad. U slijedećih nekoliko dana su se muzejem kao svojim položajem koristile iračke snage. Američke snage su u Muzej ušle tek 16.4. i tada je otkriveno da je Muzej bio djelomično opljačkan.

Zbog toga što nisu spriječile pljačku muzeja, američka vlada je izložena žestokoj kritici. Nešto kasnije je uz pomoć FBI i UNESCO-a otpočelo lociranje ukradenih predmeta, tako da je do danas veliki dio njih vraćen u Muzej.

Eksterni linkovi
----------------

***Nacionalni muzej Iraka*** na Wikimedijinoj ostavi

* Lost Treasures from Iraq Arhivirano 2004-03-20 na Wayback Machine-u Illustrated site by University of Chicago
* The 2003- Iraq War & Archaeology Arhivirano 2016-03-28 na Wayback Machine-u
* Media blamed for exaggerating loss of antiquities Arhivirano 2008-04-10 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 127674555
* LCCN: n50077804
* ISNI: 0000 0001 2154 5796
* GND: 64387-7
* SELIBR: 108267
* SUDOC: 194276368
* BNF: cb12321652h (podaci)
* BIBSYS: 90771489
* ULAN: 500306573
* NLA: 36547494

 |
Slovenske općine u Prekmurju
**Prekmurje** (mađarski *Muravidék,* prekmurski *Prekmürsko,* hrvatski *Prekomurje,* nemački *Übermurgebiet,* češki *Zámuří*) je najistočnija regija Slovenije. Graniči s Mađarskom na sjeveroistoku, Austrijom na sjeverozapadu, Hrvatskom na jugu i slovenskim dijelom Štajerske na jugozapadu.

Ime
---

Ime je dobila po rijeci Muri koja je dijeli je od ostatka Slovenije (doslovan prijevod sa slovenskog bio bio *Prekomurje*). Na mađarskom se za tu regiju koristi izraz *Muravidék*.

Geografija
----------

Regija je ravna na jugu blizu rijeke Mure i njene male pritoke Ledava, a brdovit na sjeveru (Goričko).

Glavni grad regij je Murska Sobota. Ostali gradovi uključuju Lendavu, Dobrovnik, Turnišče, Beltnice i Črenšovce.

Stanovništvo
------------

Većina stanovništva regije se izjašnjavaju kao Slovenci. U regiji također postoji značajna mađarska manjina, kao i veliki broj Roma.

Historija
---------

Kroz historiju je ova regija pripadala mnogim državama: Rimskom Carstvu, Kraljevstvu Ostrogota, Kraljevstvo Langobarda, Kraljevstvu Avara, Franačkom carstvu, Balatonskoj kneževini (9. vijek), Kraljevini Mađarskoj (do 1526), Habsburškoj monarhiji (1526-1918), Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca (1918-1929), Jugoslaviji (1929-1991), a od 1991. je dio nezavisne Slovenije. 

U rimsko doba, regija je bila dio rimske provincije Panonije. Iako su i prije postojala rana slavenska naselja u regiji, preci današnjih Slovenaca su se iz istočnih Alpa naselili u Prekmurju tek nakon što su Franci porazili Avare za vrijeme vladavine Karla Velikog. U 9. vijeku je ovo područje bilo dio slavenske države poznate kao Balatonska kneževina. Središte države bio je grad Blatnograd u blizini jezera Balaton. U 10. vijeku područje su osvojili Mađari te ga uključili u svoju državu. Regija je bila dio županije Županija Vas unutar mađarskog kraljevstva od 11. vijeka do 1526.

Od 1526. Prekmurje je dio Habsburške monarhije. Godine 1687. je obnovljena Županija Vas, a s malim prekidom od 1849. do 1867, regija joj pripadala sve do 1918. Od 1918. Prekmurje je dio Kraljevine SHS, koja je promijenila ime u Jugoslaviju godine 1929. Od 1918. do 1922. regija je pripadala Mariborskoj županiji, od 1922. do 1929. Mariborskoj oblasti, a između 1929. i 1941. Dravskoj banovini. U drugom svjetskm ratu je okupirana od strane Mađarske između 1941. i 1944, da bi nakon završetka rata postala dio Slovenije, koja je danas jedna od bivših republika Jugoslavije.

Kuhinja
-------

Regionalni specijalitet prekmurska gibanica.

V. također
----------

* Geografija Slovenija
* Međimurje
* Prekmurski jezik
* Republika Prekmurje

| * p
* r
* u
Slovenske pokrajine |
| --- |
| Neslužbene pokrajine | Gorenjska • Štajerska • Prekmurje • Koruška • Notranjska • Primorska • Dolenjska | Zastava Slovenije |
| Statističke regije | Gorenjska • Goriška • Jugoistična Slovenija • Koruška • Notranjsko-kraška • Obalno-kraška • Središnja Slovenija • Podravska • Pomurska • Savinjska • Donjoposavska • Zasavlje |
| Historijske pokrajine | Goriška • Koruška • Kranjska • Štajerska • Istra • Trst |

***Prekmurje*** na Wikimedijinoj ostavi
**Praški simfonijski orkestar** (češ. *Symfonický orchestr hlavního města Prahy FOK*) je češki simfonijski orkestar iz grada Praga. Orkestar je poznat po pokrati "FOK" koji označava "Film-Opera-Koncert", označavajući time sva područja glazbe na kojima orkestar djeluje. Dirigent Rudolf Pekárek osnovao je orkestar 1934. Tijekom 1930-ih orkestar je sudjelovao u snimanju filmske glazbe za mnoge čehoslovačke filmove, a orkestar je svoje izvedbe često predstavljao i na Češkom radiju. Jedan od prvih popularizatora i promotora orkestra bio je češki skladatelj, dirigent i oboist Václav Smetáček, koji je bio umjetnički voditelj orkestra punih trideset godina (1942. - 1972.) Osim njega, na poziciji umjetničkog voditelja istaknuo se i Jiří Kout, koji je orkestrom ravnao od 2006. do 2013. godine. Sljedeće, 80. sezone, orkestrom je ravnao kineski dirigent Muhai Tang, koji je zbog srčanih problema orkestar vodio samo jednu sezonu. 2007. godine, Pietari Inkinen je kao gost dirignet prvi put ravnao orkestrom, a članovi orkestra su u listopadu 2014. odlučili da postaviti novim umjetničkim voditeljem (šefom dirigentom) orkestra.

Orkestar je putovao i održavao koncerte po Europi, Japanu i SAD-u, te je izdao i nekoliko zvučnih zapisa svojih izvedbi.

Umjetnički voditelji
--------------------

* Václav Smetáček  (1942. - 1972.)
* Ladislav Slovák (1972. - 1976.)
* Jindřich Rohan (1976. – 1977.)
* Jiří Bělohlávek (1977. – 1989.)
* Petr Altrichter (1990. - 1992.)
* Martin Turnovský (1992. - 1995.)
* Gaetano Delogu (1995. – 1998.)
* Serge Baudo (2001. - 2006.)
* Jiří Kout (2006. – 2013.)
* Muhai Tang (2013. - 2014.)
* Pietari Inkinen (2014. - )

Izvori
------

1. ↑  (`cz`) (`en`) Jan Velinger (1. 9. 2014). „Prague Symphony Orchestra begins 80th season". *Radio Prag*. Pristupljeno 23. 9. 2014.
2. ↑  (`cz`) Markéta Kaňková and Helena Petáková (11. 4. 2014). „Novým šéfdirigentem Symfonického orchestru FOK bude Pietari Inkinen". *Češki Radio Vltava*. Pristupljeno 23. 4. 2014.
3. ↑  "Pietari Inkinen – nový šéfdirigent Symfonického orchestru hl. m. Prahy FOK" (PDF) (Press release). Praški simfonijski orkestar. 24. 10. 2014. Pristupljeno 23. 4. 2015.

Vanjske veze
------------

***Praški simfonijski orkestar*** na Wikimedijinoj ostavi

* (`en`) Službena stranica

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 132559294
* LCCN: n82162662
* ISNI: 0000 0001 2286 2451
* GND: 1215150-6
* SUDOC: 085650072
* BNF: cb139068839 (podaci)
* BIBSYS: 3014749
* MusicBrainz: 4d512eea-1a28-478d-92c7-fd878d3786b3
* NLA: 35672888
* NKC: kn20010710320
* CiNii: DA08416636

 |