recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Satelitska snimka Kuvajta
**Kuvajt** se nalazi u Jugozapadnoj Aziji, između Perzijskog zaljeva na zapadu i Iraka i Saudijske Arabije na istoku. Kroz brojne vjekove, Kuvajt je bio trgovačko središte. Do veće međunarodne važnosti dolazi nakon Drugog svjetskog rata, uglavnom zbog svog strateškog položaja na sjeveru Perzijskog zaljeva i prihoda od nafte.

Kuvajt ima 195 km dugu obalu u Perzijskom zaljevu. Unutar svog teritorija ima devet otoka, od kojih su dva, Bubijan (najveći) i Varbah naseljeni, dok su ostali uglavnom nenaseljeni ali su strateški važni. Zbog Zaljevskog rata, mnogi su ljudi napustili svoje domove na otocima, kao što je Failaka i od se tada nisu se vratili nazad.

Najznačajnija geografska značajka Kuvajta je Kuvajtski zaljev. Zaljev ima obalu dugu oko četrdeset milja, što pruža prirodnu zaštitu luci i čini gotovo pola obale zemlje.

Na jugu i zapadu, Kuvajt dijeli dugu granicu od 250 km sa Saudijskom Arabijom. Ugovorom iz Al Ukaira 1922. osnovana je Saudijsko-Kuvajtska neutralna zona veličine 5700 četvornih kilometara. Godine 1966. Kuvajt i Saudijska Arabija pristali su podijeliti neutralnu zonu. Granica između Kuvajta i Iraka je dugo sporna. Pod vodstvom Ujedinjenih naroda i temeljem Rezolucijom Vijeća sigurnosti (UN) 687, nakon obnove kuvajtskog suvereniteta 1991. Komisija UN-a preuzela je definiranje granice na temelju onih koje su dogovorene 1963. Granica je konačno usvojena 1992. ali Irak odbija prihvatiti zaključke Povjerenstva.

Kuvajt ima polupustinjsku klimu, te veliku razliku između temperatura zimi i ljeti.  Kiša u državi varira od 75 do 150 milimetara godišnje. Stvarna količina oborina je u rasponu od 120 milimetara godišnje do čak 600 milimetara. U ljetnim mjesecima prosječne dnevne temperature su jako visoke i kreću se od 42 do 48°C. Najveća ikad zabilježena temperatura u Kuvajtu je 53,8°C u Sulaibiji 31. 7. 2012. a najniža temperatura ikad zabilježena je -6.1°C iz januara 1964.

Površina i granice
------------------

Kuvajtska pustinja tokom pješčane oluje
Površina
\* Ukupno: 17.818 km²
\* Zemljište: 17.818 km²
\* Voda: 0 km²
Površina-usporedba
Nešto manje od Slovenije
Kopnene granice
\* Ukupno: 462 km
\* Granične države: Irak 240 km, Saudijska Arabija 222 km
Obala
499 km
Visinska razlika
\* Najniža točka: Perzijski zaljev 0 m
\* Najviša točka: Mutla 306 m

Resursi i korištenje zemljišta
------------------------------

prirodni resursi
nafta, ribe, škampi, plin
korištenja zemljišta
\* oranice: 0,62%
\* trajni nasadi: 0,28%
\* ostalo: 99,10% (2011.)
Navodnjavano zemljište
88 km² (2011)
Ukupni obnovljivi izvori vode
0,02 km 3 (2011.)
**Dalibor Jevtić** (Priština, 31. mart 1978.) srpski je političar, bivši zamenik predsednika opštine Štrpce, kao i bivši i aktuelni Ministar za zajednice i povratak i Zamenik predsednika Vlade  u Vladi Kosova.

Biografija
----------

Dalibor Jevtić rođen je u Prištini 31. marta 1978. godine. Do imenovanja na pozicije potpredsednika Vlade i ministra za zajednice i povratak Vladi Kosova obavljao je dužnost ministra za zajednice i povratak od aprila 2015. godine do septembra 2017. godine. Prethodno je u opštini Štrpce bio na poziciji zamenika gradonačelnika i to u periodu mart-april 2015. godine. Na poziciji ministra za zajednice i povratak bio je i u periodu od marta 2013. do decembra 2014. godine. Pre svoje političke karijere od 2001. do 2009. godine radio je za američku kompaniju KBR na Kosovu i u Iraku gde je radio kao menadžer. Nekoliko puta je nagrađivan od strane Vlade i Vojske SAD-a za izuzetan rad i doprinos i bio proglašen za menadžera godine 2009. u vreme kada je radio kao menadžer na projektu logističke podrške u mirovnim misijama u Iraku. Od Srpske pravoslavne crkve (SPC) dobio je posebno priznanje Eparhije Raško-prizrenske "Gramata" za veliki doprionos u obnovi pravoslavnih svetinja na Kosovu. Po zanimanju je master pravnik, govori srpski, engleski i služi se albanskim jezikom.

Politička karijera
------------------

Političku karijeru započeo je u Samostalnoj liberalnoj stranci (SLS) gde je najpre učestvovao na lokalnim izborima u Štrpcu, kada je ta stranka prvi put učestvovala i odmah osvojila zapažene rezultate, kao i lokalnu vlast u Štrpcu. U opštini Štrpce oktobra 2009. godine počeo je da radi kao savetnik i šef Kabineta predsednika opštine u Opštini. Februara 2010. godine postao je visoki funkcioner u Samostalnoj liberalnoj stranci kada je izabran za direktora Stranke i od tada je preuzeo u nadležnost organizaciju stranke i svih narednih izbora. U opštini Štrpce marta 2010. godine zauzeo je poziciju izvršnog direktora i direktora za odnose sa javnošću, da bi marta 2013. godine preuzeo dužnost ministra za zajednice i povratak u Vladi Kosova. Kao ministar bavio se problemima povratnika ali posebno je radio na pitanju opstanka srpskog naroda na Kosovu i za vreme njegovog mandata izgrađeno je više od 400 kuća i realizovano više projekata u okviru podrške procesu povratka i opstanka. Nakon izbora 2014. godine i završetka mandata Vlade Kosova ponovo se vraća u lokalnu samoupravu gde je marta 2015. godine postao zamenik predsednika opštine Štrpce, da bi se već aprila iste godine na predlog Liste Srpska vratio na čelo Ministarstva za zajednice i povratak. Prethodno je usled neslaganja sa politikom SLS-a u leto 2014. godine napustio ovu političku partiju i zajedno sa svojim saradnicima i političkim saborcima septembra 2015. godine priključio se Srpskoj naprednoj stranci (SNS).

Priznanja
---------

* Gramata Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve (septembar 2014.)
* Menadžer godine 2008. KBR
* Više desetina priznanja i plaketa zahvalnosti (2000.-2016.)
Grb Osječko-baranjske županije
**Grb Osječko-baranjske županije** je grb koji ima oblik ovalnog i u podnožju zašiljenog štita crvene boje. Omjer visine i širine mu je 3:2. Na crvenom štitu se nalaze dvije srebrne grede koje simboliziraju dvije rijeke: Dravu i Dunav. U sredini štita je plavo polje na kojem se nalazi most na tri luka i lučni otvor za vrata. U gornjem dijelu grba slijeva nadesna su zlatni križ, zlatna šestokraka zvijezda i zlatno sidro. Na dnu grba se nalazi kuna zlatica okrenuta prema lijevo. Grb je obrubljen zlatnom bojom.

Grb Osječko-baranjske županije nalazi se na zastavi Osječko-baranjske županije.

Simbolika
---------

Na crvenoj podlozi grba, koja simbolizira silu i neustrašivost države, nalaze se: 

* **kuna zlatica** (dno grba) - simbolizira Slavoniju,
* **križ**, **sidro** i **Marsova zvijezda** (vrh grba) - simboliziraju vjeru, nadu i bitku za samobitnost.

Na plavoj podozi, koja predstavlja mudrost, pravičnost, slavu i dobar glas Županije, nalaze se:

* **most** i **kula** koji predstavljajući Osijek i Baranju simboliziraju jedinstvo Županije. Srebrne su boje, kao i dvije grede koje predstavljaju Dunav i Dravu. Srebrna boja mosta i rijeka predstavljaju pošteno srce, čistoću i vjernost.

Zlatna boja obruba grba predstavlja sretno doba Slavonije i Baranje.

Vanjske poveznice i i zvori
---------------------------

* Odluka o uporabi grba, zastave i imena Osječko-baranjske županije
* Službena web-stranica OBŽ: Znamenja
**Fernsehsender Paris** ili, rjeđe **Paris-Télévision** (sh. *Televizija Pariz*) bila je televizijska stanica koja je djelovala u Parizu pod njemačkom okupacijom od 1942. do 1944. godine. Originalno je bila namijenjena pripadnicima njemačkih oružanih snaga smještenih u gradu i okolici, ali je s vremenom u počela emitirati i program na francuskom namijenjen domaćem stanovništvu. Koristila je odašiljač na Eiffelovom tornju, ali ne i drugu opremu predratne francuske televizije; umjesto toga su se koristila tehnologija i standard slike od 441 linija koju je koristila berlinska Fernsehsender Paul Nipkow. Tehnika i studiji su ostali netaknuti tokom oslobođenja Pariza, ali rad nije obnovljen sve do 1945. kada američka vojska nije Francuzima vratila nadzor nad Eiffelovim tornjem.

Vanjske veze
------------

* (`fr`) La télévision à Paris pendant l'occupation, 819 lignes
* (`fr`) Fernsehsender Paris : Petites histoires de la Télévision française Arhivirano 2016-03-03 na Wayback Machine-u
* (`fr`) *Télé-Paris*[*mrtav link*] : reportage multimédia sur le site de Arte

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 149366113
* BNF: cb121881908 (podaci)

 |
**Daleko je Sunce** je prvi roman srpskog i jugoslovenskog pisca Dobrice Ćosića, objavljen 1951. godine. "Daleko je Sunce" se smatra prvim jugoslovenskim romanom koji je komplesnije prikazao likove i događaje narodnooslobodilačke borbe, za razliku od dotašnjeg crno-belog načina prikazivanja. Osim kompleksnog prikaza određenih likova, roman prikazuje i seljake u Srbiji tokom revolucije.

Radnja
------

Roman prikazuje Rasinski partizanski odred tokom 1943. i sukobe među članovima štaba koji nastaju nakon neslaganja oko daljih akcija, nakon što odred postane demoralisan i nađe se bez veze sa višim partijskim i vojnim rukovodstvom. Nakon što dođe do nemačkih i bugarskih odmazdi nad seljacima nakon borbe između partizana i Nemaca, pojedini članovi odreda postaju ozbiljno demoralisani, i počinju da predlažu privremeno rasformiranje odreda.

Uticaji
-------

Roman "Daleko je Sunce" je u socijalističkoj Jugoslaviji bio školska lektira.

Ekranizacija
------------

Roman je doživeo ekranizaciju 1953. kada je po njemu snimljen istoimeni film u režiji Radoša Novakovića.

Zanimljivosti
-------------

Dobrica Ćosić je tokom Drugog svetskog rata bio politički komesar u Rasinskom partizanskom odredu, koji je prikazao u romanu.

Izvori
------

1. 1 2  „Dobrica Ćosić Biografija" (sr-RS). Biografija.org. 2017-02-04. Arhivirano iz originala na datum 23.9.2020.. Pristupljeno 2021-05-31.
2. 1 2 3  „KNjIGA ZA DANAS: Daleko je sunce, Dobrica Ćosić" (sr). VRANJSKE. 2017-05-03. Arhivirano iz originala na datum 2021-05-31. Pristupljeno 2021-05-31.
3. ↑  „Uporedili smo kako su naše lektire nekada izgledale i šta deca danas čitaju" (sr). Telegraf.rs. Arhivirano iz originala na datum 31.5.2021.. Pristupljeno 2021-05-31.
4. ↑  Serbia, RTS, Radio televizija Srbije, Radio Television of. „Daleko je sunce". www.rts.rs. Arhivirano iz originala na datum 31.5.2021.. Pristupljeno 2021-05-31.
**Dušan Đukić** (Kožuhe kod Doboja, 16. IV. 1947), enigmat. Po zanimanju je diplomirani mašinski inženjer. Radio je na mjestu šefa Odjeljenja za razvoj tehnologije u Radnoj organizaciji (preduzeću) "Trudbenik" iz Doboja.

Rješavanjem enigmatskih sastava bavi se od 1960. godine. U Zagonetačko društvo "Čvor" učlanio se 3. IV. 1981. To društvo dodijelilo mu je titulu odgonetačkog majstora. Učestvovao je na susretima zagonetača i odgonetača (SZJ) u Varaždinu (1981), Zvorniku (1982) i Bjelovaru (1983). Zagonetke je počeo sastavljati 1981. godine. Prvi rad (kriptogram) štampao je 14. II. 1981. u Čvor-razbibrizi. Objavio je nekoliko stotina radova u enigmatskim (Ara, Čvor-razbibriga, Eureka, Eureka (mala), Miničvor, Minirubikon, Orbis, Skandi-čvor i dr.) i neenigmatskim listovima (Derventski list, Omladinski list /RO "Trudbenik", Doboj/ i dr.). Uglavnom sastavlja skandinavke i klasične križaljke), a specijalnost mu je rješavanje i sastavljanje veoma teških kriptograma.

```
Dušan Đukić: *"Kvadrat 7x7"*, 
Ara, I, 4, 4 - Novi Sad, XII. 1996.

D L A K A S T
L A P O N K A
A P E R K A T
K O R D E L A
A N K E T A R
S K A L A R I
T A T A R I N

**kordela** (tal. *cordella*) *pokr.*
**1.** traka, pantljika, vrpca; 
**2.** metalna pantljika za merenje dužine, metalni metar. *(RSANU)*
```

Izvor
-----

* Dokumentacija Komisije za sastavljače Zagonetačkog društva "Čvor" (14. VII. 1984).
**Traditori** (latinski: ), doslovno "izdajnici) je izraz kojim se u doba ranog kršćanstva označavalo pripadnike Crkve koji su, u nastojanju da izbjegnu smrt, zatvaranje i druge neugodnosti u vrijeme progona od rimskih vlasti, tim istim vlastima predavali svete knjige i druge relikvije i/li potkazivali (denuncirali) druge kršćane. Izraz se koristio prije svega u kontekstu Dioklecijanovih progona kršćana početkom 4. vijeka, odnosno Milanskog edikta 313. godine nakon koga su progoni prestali, a pripadnici i vodstvo sada legalne Crkve suočilo s pitanjem kako se postaviti prema *traditorima* prilikom njihovih pokušaja da se vrate u njihovo okrilje. Među njima su se iskristalizirala dva stava; prema prvom je takvo ponašanje, usmjereno prije svega nastojanjem da se sačuva vlastiti i život vlastitih porodica, bilo opravdano, a još više kada bi traditori pri tome koristili trikove te davali lažne, ili što se još više cijenilo, heretičke spise. Drugi stav, čiji je glavni pobornik bio kartaški biskup Donat Veliki je takvo ponašanje smatrao nedostojnim pravih kršćana. Iako su Donatovi stavovi osuđeni na Saboru u Arlesu 314. godine, njegove pristaše, koji su kasnije postali poznati kao donatisti, su se u Sjevernoj Africi održali do kraja 4. vijeka.
Ne poistovijećivati sa Velika turneja.
Ruta Grand Toura koju je 1780. prošao britanski aristokrat i pisac William Thomas Beckford.
**Grand Tour** (sh. *veliki obilazak, velika turneja* ili *veliko putovanje*) je tradicionalni naziv za putovanje koji su od 17. do 19. vijeka poduzimali mladi pripadnici više klase iz zemalja Sjeverne ili Zapadne Evrope u nastojanju da se upoznaju sa civilizacijskim i kulturnim dostignućima drugih dijelova evropskog kontinenta, prije svega Italije. Grand Tour je predstavljao kombinaciju svojevrsne obrazovne institucije i rituala zrelosti, odnosno proći Grand Tour se smatralo esencijalnim za dobijanje statusa pripadnika društvene elite, isto kao što se Grand Tour smatrao ključnim za obrazovanje likovnih umjetnika. Grand Tour, koji je potakao razvoj institucija posebnih vodiča za pokazivanje i tumačenje lokalnih znamenitosti, kao i prenoćišta i drugih objekata nužnih za smještaj pripadnika putnika na Grand Touru i njihove svite, smatra se važnom institucijom u razvoju modernog turizma.

Vidi još
--------

* Hippie trail

Vanjske veze
------------

***Grand Tour*** na Wikimedijinoj ostavi

* The Grand Tour Arhivirano 2020-07-23 na Wayback Machine-u page for English course taught at the University of Michigan
* Grand Tour online at the Getty Museum
* In Our Time: The Grand Tour: Jeremy Black, Edward Chaney and Chloe Chard
* "Grand Tour" an exhibition project of the Swedish artist Matts Leiderstam Arhivirano 2018-08-25 na Wayback Machine-u
* Voyagers and Voyeurs – Travellers in 19th-century France, an anthology
* Contemporary Grand Tour in Italy, Pictures and quotes
* *Wanderings in the Land of Ham* by a daughter of Japhet, London : Longman, Brown, Green, Longmans, & Roberts, 1858. A description of an Oriental Grand Tour at the Internet Archive Digital Library.
**Stromness** (škotski: *Strumnis*) je drugi po veličini grad Arhipelaga Orkney od 1,758 stanovnika i njegova najveća na luka.

Administrativno podpada pod područno vijeće (council area) - Orkney.

Geografske karakteristike
-------------------------

Stromness leži na zapadnom dijelu (West Mainland) najvećeg otoka tog arhipelaga Mainland, i to u manjoj uvali 
Hamnavoe koja se nalazi na jugu i gleda na veliko unutrašnje more okrnejskih otoka Scapa Flow. Do administrativnog 
centra Kirkwall ima 14 km.

Stromness je pitoreskni gradić uskih kamenom popločenih uličica, sa nekoliko starih dobro očuvanih kamenih građevina.

Historija
---------

Stromness je počeo nicati krajem 16. vijeka, kao sigurna luka za prihvat brodova u nemirnom Sjevernom moru.

Oko 1627. izrastao je u naselje od petstotinjak stanovnika, od kojih se većina bavila poslovima vezanim uz more.

Pravi razvoj Stromnessa počeo je zajedno sa ratovima između Britanije i Francuske, između 1688. - 1815. kad je plovidba La Mancheom postala suviše riskantna, pa su zbog sigurnosti radije plovili oko sjeverne Škotske.

Početkom 18. vijeka pojavila se Hudson's Bay Company i počela regrutirati ljude iz Stromnessa za rad u Novome svijetu, ona je od 1791. imala i svog agenta u gradu. U to vrijeme izbio je i sukob sa susjednim rivalskim i kraljevskim Kirkwallom, u koji se slivala većina prihoda od poreza i carina, jer su po tadašnjim škotskim zakonima - jedino kraljevski gradovi imali pravo poslovati sa inozemstvom. Lokalni trgovci su se dugo borili protiv tog, čak su to potegli do Doma lordova, na kraju su uspjeli srušiti taj zakon.

Od kraja 18. vijeka Stromness je počeo biti polazna luka za kitolovce, gradić od nekih 3000 stanovnika.
Stromness je 1817. dobio status baronskog grada, i pravo da organizira sajmove. Broj stanovnika mu je opao, 1841. imao je 2,785 stanovnika, ali puno više kuća, vijećnicu, poštu, tri škole, muzej, biblioteku i 3 banke. Krajem 18. vijeka postao je unosan ribolov na haringe, pa je Stromness pretekao po veličini svog rivala Kirkwall.

Za Prvog svjetskog rata - Scapa Flow postao je baza Britanske kraljevske ratne mornarice, a Stromness njen glavni štab. Nakon rata došla je velika depresija pa je bankrotiralo jedino brodogradilište - Stanger

Stromness je ponovno postao vojnički grad za Drugog svjetskog rata, jer je mornarica ponovno odabrala Scapa Flow za svoju glavnu bazu, pa je lokalni hotel postao štab za Orkney i Shetland.

Nakon rata počeo je polako, ali konstantno opadati broj stanovnika.

Privreda i transport
--------------------

Stromness je prije svega glavna trajektna luka - Arhipelaga Orkney i trgovački centar tog dijela otoka. Iz njega
dnevno plovi trajekt preko tjesnaca Pentland Firth, do škotske luke Scrabster.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Stromness (Orkney Islands)" (engleski). City population. Pristupljeno 10. 12. 2014.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9   „*Stromness - The Haven Bay*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 09. 12. 2014.
3. ↑   „*Orkney Islands*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 09. 12. 2014.

Vanjske veze
------------

***Stromness*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Stromness - The Haven Bay* na portalu Orkneyjar (`en`)
*Ne poistovećivati sa voditeljkom Radio-televizije Srbije.*

**Dušica Spasić** (1951 — 1972) bila je srpska medicinska sestra, poznata po tome što je umrla od variole vere, zarazivši se prilikom epidemije te bolesti. Radila je na traumatološkom odeljenju *Prve hirurške klinike*, a zarazila se negujući hadžiju obolelog od ove opasne bolesti.

Biografija
----------

Dušica Spasić nije bila vakcinisana te se smatra kako je fatalni ishod nakon zaraze je neminovan. Variola vera se tada smatrala iskorenjenom bolešću i samo zahvaljujći akademiku Kosti Todoroviću koji je u I svetskom ratu video boginje -iste su tek posle više dana prepoznate.

Umrla je 24. marta, a sahranjena je tajno, na kraju resničkog groblja, u beogradskom predgrađu u kojem je živela. Na ovu medicinsku sestru danas podseća ulica sa njenim imenom u Resniku i bista u holu klinike u kojoj je radila.

Goran Marković, je 1982. godine, sa mnogo umetničke slobode, snimio film *Variola vera*. U filmu se pojavljuje lik sestre Slavice (koga glumi Vladica Milosavljević) koji je kasnije postao predmetom kritika s obzirom da navodno blati uspomenu na lik stvarne bolničarke.

Nagrada
-------

Mnogo godina kasnije, 2004. godine, udruženje medicinskih sestara i tehničara *Sestrinstvo* i časopis *Viva* ustanovili su nagradu *Dušica Spasić*, kojom se pohvaljuje rad medicinskih sestara sa bolesnicima. Prema njihovim rečima, nagrada je ustanovljena i zbog toga što je film koji je kasnije snimljen, uprljao njenu ličnost i naneo još veću tugu njenim najbližima zbog toga što je ne prikazuje onakvu kakva znaju da je bila, pa se ovom nagradom i rehabilituje lik ove požrtvovane i humane žene.

### Dobitnice nagrade

Statueta Dušice Spasić, veličine 20 cm urađena u bronzi, dodeljuje se uvek 24. marta.

* 2008. godine: Ljubica Guzjan iz Beograda i Miladinka Jovanović iz Niša.
* 2009. godine: Violeta Lapadatović, Zdravstveni centar Petrovac na Mlavi i Milena Marić, institut za plućne bolesti i TBC, Klinički centar Beograd.
**Kralj Constantine** od Dumnonije je jedan od likova iz legende o Kralju Arthuru.

Constantine je vjerojatno negdje početkom 6. vijeka naslijedio svog oca Cadora, kao kralj nad kraljevima u tadašnjoj Britaniji. Prema pisanim izvorima to bi mogla biti 537. nakon Bitke kod Camlanna iz koje je (po nekima) izašao kao jedini preživjeli. On je vjerojatno negdje u to vrijeme prepustio tron Britanskog kraljevstva, svom rođaku Kralju Arthuru.

I pored svih počasti i visokih dužnosti koje je zauzimao, Constantina je njegov suvremenik Gildas opisao kao *prljavog kukavicu iz lavlje Dumnonije*. I to zato jer je počinio svetogrđe, kad je kao biskup u svetosti crkve ubio svoja dva nećaka. Prema Geoffreyu od Monmoutha, to su zapravo bili izdajnički sinovi podlog zavjerenika Mordreda, koji su ubijeni u Winchesteru i Londonu.

Kako je u to vrijeme bilo mnogo plemića koji su se zvali Constantine, danas ga je teško identificirati i razdvojiti od drugih. Izgleda da se pod starost, jako promijenio ožalošćen smrću svoje voljene žene. On se po legendi preobratio na kršćanstvo, nakon lova na jelena, koji mu je pobjegao i sakrio se u pustinjački dom svetog Petroca. Svečeva moć toliko je impresionirala Constantina da se odmah preobratio na kršćanstvo. Petrocu je poklonio svoj lovački rog od slonovače da time obilježi taj događaj. On se dugo nakon tog čuvao, zajedno sa ostalim svečevim relikvijama u crkvi u Bodminu.

Kralj Constantine je nakon tog postao suosnivač čuvenog cornwallskog samostana, a uskoro je napustio i tron Dumnonije u korist svoga sina - **Bledrica**, kako bi se posvetio vjeri. Ostatak života proveo je među svojim sunarodnjacima, osnivajući crkve po cornwallskim parohijama Padstow, Illogan i u gradu Falmouthu, te u Devonskim selima Milton Abbot i Dunsford.

Izvori
------

1. 1 2 3 4   „*Constantine*" (engleski). King Arthur's Knights. Pristupljeno 26. 09. 2017.

Vanjske veze
------------

* *Constantine* na portalu King Arthur's Knights (`en`)

| * p
* r
* u
Legende o Kralju Arthuru |
| --- |
| Ključne osobe | Kralj Arthur • Constantine • Sir Ector • Vojvoda od Cornwalla • Guinevere • Igraine • Izolda • Gospa od jezera • Kralj Lot • Kralj Mark • Merlin • Mordred • Morgana le Fay • Morgause • Uther Pendragon |
| Vitezovi Okruglog stola | Aglovale • Agravain • Bagdemagus • Bedivere • Bors • Breunor • Calogrenant • Caradoc • Dagonet • Dinadan • Gaheris • Galahad • Gareth • Gawain • Geraint • Griflet • Hector de Maris • Kay • Lamorak • Lancelot • Leodegrance • Lionel • Lucan • Maleagant • Marhaus • Palamedes • Pelleas • Pellinore • Percival • Safir • Sagramore • Segwarides • Tor • Tristan • Urien • Ywain • Ywain Kopile • Elyan Bijeli • Sir Ector |
| Predmeti | Excalibur • Sveti gral • Okrugli stol • Opasna stolica |
| Mjesta | Avalon • Brocéliande • Caerleon • Camelot • Corbenic • Cornwall • Logres • Lyonesse • Sarras • Tintagel |
**Diefenbaker** je veliko umjetno jezero i bifurkacija na jugu kanadske provincije Saskatchewan.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Jezero Diefenbaker* nalazi se pored naselja Elbow, 100 km južno od grada Saskatoon. Ono je nastalo izgradnjom dviju brana; veće **Gardiner** (5 km duge, 64 m visoke) kojom je pregrađena rijeka Južni Saskatchewan, i manje **Appelle** (široke 3.1 km, visoke 27 m) na rijeci Qu'Appelle. Radovi na izgradnji brana počeli su 1959. a dovršeni su 1967.  Tako je nastalo *akumulaciono jezero* dugo 225 km, široko do 6 km podignuto prije svega zbog regulacije Južnog Saskatchewana koji je u proljeće i jesen često plavio, ali i za opskrbu hidoelektrane Coteau Creek i opskrbu vodom naselja u porječju Qu'Appella koji ljeti često presuši. Dio voda iz jezera ispušta se u manju rijeku Qu'Appelle i tako nastaje bifurkacija jer dio voda odlazi u drugo porječje prema Winnipegu.

Pogledate i ove stanice
-----------------------

* Brana Gardiner
* Brana Appelle
* Rijeka Južni Saskatchewan
* Rijeka Qu'Appelle

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   „*Diefenbaker Lake*" (engleski). Water Security Agency. Pristupljeno 24. 10. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Lake Diefenbaker* (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Silogizam čija je bar jedna premisa hipotetički stav. Druga premisa može biti kategorički ili hipotetički stav. Posmatrajmo sledeće primere:

Ako kiša pada onda trava raste.

Kiša pada.

Dakle, trava raste.

---

Ako završim tehnički fakultet, naći ću dobro plaćen posao.

Ako se nađem dobro plaćen posao, bogato ću se oženiti.

Dakle, ako završim tehnički fakultet bogato ću se oženiti.

Ili shematski:

Ako P onda Q 

P

Dakle, Q

---

Ako P onda Q

Ako Q onda R

Ako P onda R

---

Ili upotrebom simbola iskaznog računa:

p→q, p ├ q

p→q, q→r ├ p→r

Prvi oblik hipotetičkog silogima naziva se *modus ponendo ponens*, ili kraće *modus ponens*. Drugi oblik je *čisti hipotetički silogizam*. Pored ova dva modusa, čest oblik zaključka je *modus tollendo tollens* ili prosto *modus tollens*:

„Kad bi Dunav bio vreo (onda) svak bi riblje čorbe jeo"

Ali,(avaj!) svak’ ne jede riblje čorbe.

Dakle, Dunav nije vreo.

Ili simbolički:

p→q, ┐q├┐p

Tipične greške u ovakvoj vrsti zaključivanja ilustruju sledeći primeri:

Ako kiša pada, ulice su mokre.

Kiša ne pada.

Dakle, ulice nisu mokre.

Simbolički:

p→q, ┐p├┐q

ili:

Ako kiša pada onda su ulice mokre.

Ulice su mokre.

Dakle, kiša pada (ili : kiša je padala):

p→q, q├p

U prvom slučaju imamo *neispravan oblik modusa tollens* a u drugom *neispravan modus ponens.*
***The Wednesday Play*** je naziv za britansku televizijsku antologiju, odnosno seriju TV-drama koja se emitirala na programu BBC One od 1964. do 1970. Drame su predstavljale ili adaptacije književnih djela, ili su predstavljale originalan materijal, a svima im je bila zajedničke socijalno-realističke teme, odnosno nastojanje da britansku publiku upoznaju s nekim od gorućih društvenih pitanja 1960-ih. Na tome je inzistirao njen tvorac Sydney Newman, koji je prije toga stvorio sličnu antologiju *Armchair Theatre* na ITV-u.

Među dramama stvorenim za *The Wednesday Play* se ističu adaptacije tekstova Dennisa Pottera, kao i *Up the Junction* i *Cathy Come Home*. Najpoznatija epizoda - *The War Game* - međutim, nije bila prikazana, jer ju je BBC skinuo s programa pod pritiskom vlade, zabrinute zbog efekta koju bi hiperrealistički prikaz posljedica eventualnog nuklearnog napada imao na moral nacije.

Godine 1970. je zamijenjena s antologijom *The Play for Today*. Danas se smatra jednom od najuticajnijih emisija u historiji britanske televizije.

Eksterni linkovi
----------------

* 
* Encyclopedia of Television Arhivirano 2009-07-07 na Wayback Machine-u
* Page on the series at the TV Cream website Arhivirano 2009-04-12 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Antologija *The Wednesday Play* |
| --- |
| 
* *Fable* (1965)
* *Up the Junction* (1965)
* *The End of Arthur's Marriage* (1965)
* *Stand Up, Nigel Barton* (1965)
* *Vote, Vote, Vote for Nigel Barton* (1965)
* *Cathy Come Home* (1966)
* *Pity About the Abbey* ([repriza] 1966)
* *In Two Minds* (1967)
* *A Beast With Two Backs* (1968)
* *Spoiled* (1968)
* *The Big Flame* (1969)
* *Son of Man* (1969)
* *No Trams to Lime Street* (1970)
* *The Year of the Sex Olympics* ([repriza] 1970)
* *The War Game* (1985, dovršena 1965)

 |
**Hipotetični tipovi biohemije** su forme biohemije za koje se pretpostavlja da su naučno održive, ali čije postojanje nije do sad bilo dokazano. Dok vrste živih bića na Zemlji koriste ugljenik za osnovne strukturne ili metaboličke funkcije, vodu kao rastvarač i DNK ili RNK za definisanje i kontrolisanje oblika, moguće je da neotkrivene životne forme mogu da postoje koje se radikalno razlikuju u njihovoj osnovnoj strukturi i biohemiji od toga što je poznato nauci.

Mogućnost vanzemaljskog života baziranog na tim „alternativnim" biohemijama je česta tema naučne fantastike, ali se ona isto tako razmatra i u naučnom kontekstu. Nedavni primer takve diskusije je izveštaj iz 2007. o ograničavajućim uslovima života koji je pripremio komitet sastavljen od naučnika u Nacionalnom istraživačkom savetu Sjedinjenih Država. Ovaj komitet kojim je predsedavao Džon A. Baros, je razmatrao „hipotetične alternativne hemije života", uključujući niz rastvarača koji bi bili moguća alternativa vodi. Jedna od napomena komiteta je da svemirska agencija može da sprovede potragu za životom na drugim svetovim "a da ga ne prepozna i ako naiđe na njega".

Literatura
----------

* W. Bains (2004). „Many Chemistries Could Be Used to Build Living Systems". *Astrobiology* **4** (2): 137–167. Bibcode 2004AsBio...4..137B. DOI:10.1089/153110704323175124. PMID 15253836.

Spoljašnje veze
---------------

* Život baziran na amonijaku
* Život baziran na silicijumu
**Glavoč Steinitzov**  (lat. *Gammogobius steinitzi*) riba je iz porodice glavoča. Ovo je mala i nedovoljno ispitana riba, koja je kod nas pronađena 16.10.1998 u jednoj podmorskoj špilji nedaleko od Vrbnika na Krku. Smeđkaste je boje, a na tijelu ima 5 ili 6 tamnih poprečnih pruga koji se izmjenjuju s užim blijedim pojasevima. Uz baze leđnih peraja ima i male tamne točke. Cijelo tijelo, osim glave je prekriveno malim ljuskama. Ovaj glavoč naraste do 3,8 cm duljine. Živi uz samu obalu, na dubinama do 15 m, najčešće u špiljama i zaklonjenim mjestima .

Rasprostranjenost
-----------------

Steinitzov glavoč živi samo u Mediteranu, i to na samo nekim lokacijama, osim kod nas je pronađen i u Lionskom zaljevu .

Izvori
------

1. ↑  (`sh`) Nove vrste riba u Jadranu Arhivirano 2009-01-02 na Wayback Machine-u (medas.izor.hr)
2. ↑  (`en`) Steinitz's goby (fishbase.org)

Linkovi
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Glavoč Steinitzov** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Glavoč Steinitzov** |
**Glavoč norveški** (lat. *Pomatoschistus norvegicus*) riba je iz porodice glavoča (laz. Gobiidae). Naraste do 8 cm duljine, a živi na muljevitom dnu, dalje od obale, na dubinama od 18 – 325 m. Ima zaobljenu repnu peraju, boja tijela mu je žuto smeđa, prozirna, na tijelu ima točkice narančaste ili crvenkaste boje. Odrasli mužjaci imaju tamne 10-12 okomitih bočnih crta. ženke općenito imaju blijeđe boje od mužjaka. Hrani se manjim životinjicama, tj. račičima, crvićima,...

Zanimljivosti
-------------

Norveški glavoč se u prirodi (u Irskom moru) zna križati s Lozanovim glavočem (lat. Pomatoschistus lozanoi).

Rasprostranjenost
-----------------

Norveški glavoč živi u Atlantiku, od juga Norveške do juga Sjevernog mora, oko obala Britanije i Irske, kao i u Mediteranu .

Izvori
------

1. ↑  (`sh`) Glavoči[*mrtav link*] (riblje-oko.hr)
2. ↑  (`en`) Pomatoschistus norvegicus (Norway goby) (fishbase.org)

Linkovi
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Glavoč norveški** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Glavoč norveški** |

***Glavoč norveški*** na Wikimedijinoj ostavi
*Vidi takođe: Upravni centar*
**Glavni grad** (koji se ponekad naziva i **metropola**) određuje se na sledeće načine:

* Obično je glavni grad države ili političkog subjekta onaj grad u kojem je vlada.
* Obično se glavni grad navodi u zakonu.
* Obično je glavni grad središte važnih delatnosti.
* U kraljevini, glavni grad je obično mesto kraljevskog dvora (koji se može premeštati).

Država može imati više od jednog službenog glavnog grada. Glavni grad ne mora biti sedište vlade. Može se čak seliti zavisno od doba godine. 

Na primer, Južna Afrika ima izvršni glavni grad (Pretorija), zakonodavni glavni grad (Kejp Taun) i sudski glavni grad (Blumfontejn). Do toga je došlo zbog kompromisa između različitih pokrajina koje su se ujedinile u Južnu Afriku 1910. godine.

U Čileu, državni Kongres se preselio iz glavnog grada Santijaga u grad Valparaiso.

***Glavni grad*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85019972
* GND: 4127960-8
* BNF: cb119523842 (podaci)
* NDL: 00572463
* NKC: ph114673

 |
Pas glavonja
**Glavonja** (lat. *Hexanchus griseus*) vrsta je morskog psa, kojeg kod nas nazivaju i pas glavonja šestoškrgaš, pas volonja sivac, sivi morski pas, pas volonja šestoškrgaš. Ova vrsta je jedna od većih vrsta, naime, najveći uhvaćeni primjerak imao je 482 cm. Tijelo mu je vrlo snažne građe, a njuška opravdava njegovo englesko ime (bluntnose=tuponosni). Njuška mu je tupo zaobljena sa šest škržnih otvora sa svake strane, a ne pet kao što je to uobičajeno kod morskih pasa. Ima fluorescentno zelene oči, a tijelo mu je sivo-crne do čokoladno smeđe boje, koja ide ka svijetlijoj prema trbuhu. Na stranama ima vidljivu svijetliju crtu, a krajevi peraja su skoro bijeli. Donji dio repne peraje je malen, ali to ne umanjuje sposobnost oe vrste da bude brz i izdržljiv plivač. Na donjoj vilici ima 6 redova zubiju, što govori o njegovoj vrsti prehrane, naime, glavonja je predator, hrani se isključivo onim što ulovi, a to su druge vrste morskih pasa, raže, druge vrste riba, lignje, rakovi, kozice, pa čak i morski sisavci poput tuljana. Ženke narastu nešto veće od mužjaka, a rađaju do 100 mladih, koji žive u plićim predjelima od odraslih, tražeći tamo sklonište i hranu. Odrasli se mogu naći i na dubinama do 2500 m, u svim toplim i umjerenim morima. Glavonja se ne lovi radi ishrane, već isključivo samo usputno pri ribolovu na druge vrste. Tada se prerađuje u riblje brašno.

Upozorenje
----------

Ova vrsta ribe je otrovna i s njom treba biti vrlo pažljiv. Naime jetra glavonje je jako otrovna, a meso mnogo manje. Prilikom konzumacije jetre glavonje mogu se javiti ozbiljni problemi kao što su crijevne smetnje, glavobolja, parestezije oko ustiju, a kasnije mišićna slabost, grčevi i problemi disanja. Kod najozbiljnijih trovanja može nastupiti i smrt.

Rasprostranjenost
-----------------

Glavonja je rasprostranjen po cijelom svijetu, a kako živi i uz obalu i na otvorenom moru, riječ cijelom treba doslovno shvatiti. .

Izvori
------

1. ↑  (`en`) Bluntnose sixgill shark (fishbase.org)

Eksterni linkovi
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Glavonja** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Glavonja** |

***Glavonja*** na Wikimedijinoj ostavi
**Doncaster** je grad od 111,782 stanovnika u sredini Engleske u Grofoviji South Yorkshire.

Doncaster koji leži u srcu Metropolitanskog borougha Doncaster je i administrativni centar tog borougha.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad leži na rijeci Don, udaljen oko 30 km od Sheffielda.

Historija
---------

Doncaster je izrastao na mjestu gdje se nekad nalazila rimska utvrda - **Danum**.

Tokom srednjeg vijeka Doncaster je postao trgovište bogatog poljoprivrednog kraja. 
Prvu kraljevsku povelju o statusu grada dobio je 1194.

Od kraja 18. vijeka počeo se iskapati ugljen pa se grad počeo industrijalizirati. 
U 19. vijeku postao je veliko željezničko čvorište sa radionicama za popravak lokomotiva. Iskapanje ugljena je zamrlo u drugoj polovici 20. vijeka, pa se Doncaster preorjentirao na nove industrije i usluge, a zadržao je važnost i kao trgovački centar poljoprivrednog kraja. 

Vila u gradu iz 1748 je jedna od tri orginalne građevine koja su ostala u Engleskoj. 

Grad je poznat po jednoj od pet klasičnih engleskih konjičkih utrka - Saint Leger koja se održava na lokalnom hipodromu svake godine u septembru.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Francuska Avion, Francuska
* Njemačka Herten, Njemačka

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: Yorkshire and the Humber" (engleski). City population. Pristupljeno 02. 05. 2017.
2. 1 2 3 4 5  „*Doncaster*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 03. 05. 2017.

Vanjske veze
------------

***Doncaster*** na Wikimedijinoj ostavi

* Doncaster Council Arhivirano 1999-11-26 na Wayback Machine-u (`en`)
**Glavoč blatar** (lat. *Gobius niger*) riba je iz porodice glavoča - (Gobiidae). Kod nas se još naziva i crni glavoč/glamac ili glavoč od fanga. Smatra se da je ovo najrasprostranjeniji i najbrojniji glamac na našoj obali. Naraste prilično velik, do 18 cm duljine, Tamne je boje, skoro crne, ponekad i ljubičasto-sive. Svaka bočna peraja pri korjenu ima crnu mrlju. Živi u pjesku ili mulju, na dubinama do 30 m, na samom dnu, gdje ili pronađe zaklon ili ga izradi. Često skrovište traži i u raznim otpacima kojima čovjek zagađuje okolinu. Voli i bočatu vodu, pa je prilično čest na ušćima rijeka i oko raznih vrulja. Hrani se malim životinjicama koje hvata pri dnu (račići, kozice, crvići, larve,..). Ima vrlo ukusno meso i prava je gastronomska poslastica, za mnoge je jedna od najukusnijih riba kod nas.

Rasprostranjenost
-----------------

Glavoč blatar živi u Mediteranu, Crnom moru, te u Atlantiku od Mauritanije do juga Norveške, te u Baltičkom moru .

Izvori
------

1. ↑  (`sh`) Glavoči[*mrtav link*] (riblje-oko.hr)
2. ↑  (`en`) Black goby (fishbase.org)

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Glavoč blatar** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Glavoč blatar** |
**Grigorij Aleksandrovič Tokajev** (ruski: ; osetski: Токаты Ахмæты фырт Гогки‎; također poznat kao **Grigory Totakty** (13. oktobar 1909 - 23. novembar 2003) bio je britanski avio-inženjer rodom iz današnje Rusije. Karijeru je započeo u SSSR-u, gdje se i obrazovao, a za vrijeme Drugog svjetskog rata radio na razvoju raketne tehnologije, odnosno sovjetskih balističkih projektila. Nakon rata je zbog toga je poslan u sovjetsku okupacionu zonu u Njemačku gdje je bio neposredno podređen maršalu Žukovu i nadgledao potragu za nacističkom raketnom tehnologijom. Odatle je 23. oktobra 1947. službeno opozvan u Moskvu; doznavši da mu je supruga uhapšena od strane službe sigurnosti, iskoristio je priliku da prebjegne u britansku okupacionu zonu. Karijeru je nastavio u Britaniji, te je između ostalog, surađivao sa NASA-om na projektima Mercury i Apollo.

Vanjske veze
------------

* Фильм Акима Салбиева «Англия. Лондон. Токати.»
* Григорий Токати. Дневниковые записи
* Игорь Петров - побег подполковника токаева

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 162690611
* LCCN: n94018502
* ISNI: 0000 0001 1067 7670
* GND: 1051693683
* SUDOC: 077920686
* BNF: cb14569892p (podaci)
* BIBSYS: 2001652
* NLA: 35073301
* NDL: 00526794
* CiNii: DA11478697

 |
**Državni udar** od **18. listopada 1945.** godine bio je državni udar u **Venezueli** u kojem je diktator Isaías Medina Angarita svrgnut od strane vojske i naroda, kojega je predvodila prodemokratska stranka Demokratska akcija. U domaćoj historiografiji, puč je znan i kao **Oktobarska revolucija** (španjolski: *Revolución de Octubre*). 

Direktan povod za pokretanje puča bilo je kršenje ranijeg političkog dogovora između Medine i oporbe, prema kojemu je trebalo doći do skore uspostave demokratske vlasti u zemlji. Kada je Medina prekršio dogovor, vojska i narod, kojega je Rómulo Betancourt pozvao na ustanak, podigli su bunu u Caracasu i ubrzo svrgnuli Medinu. Nakon državnog udara, Venezuela je ušla u trogodišnji demokratski period znan kao *El Trienio Adeco*, tokom kojega je privremenu huntu predvodio Rómulo Betancourt. Cilj te hunte bio je pripremiti scenu za slobodne, demokratske izbore, koji su se i dogodili 1947. godine, s tim da je tadašnja demokratski izabrana vlast izdržala samo nekoliko mjeseci, prije nego ju je vojska oborila. Venezuela je tada ušla u novi period vojne diktature, koji je trajao sve do puča iz 1958. godine.
**Državni udar** od **22. travnja 1975.** godine doveo je do svrgavanja vojne diktature Oswalda Lópeza Arellana od strane njegovog kolege, generala Juana Alberta Melgara Castra. Za razliku od puča iz 1963. godine, kada je vojska svrgnula demokratsku vlast, ovdje nije došlo do smjene vlasti u tom smislu, već je vojska zadržala kontrolu, ali s promjenom na čelnoj poziciji. 

Direktan povod za puč bila je afera znana kao "Bananagate", u sklopu koje su američki poduzetnici dali predsjedniku Arellanu $1,250,000 mita (uz obećanih dodatnih $1,250,000) da snizi državni porez na izvoz banana s 50¢ na 25¢, čime je United Fruit Company uštedjela $7,500,000 na porezima. Iako američki zakoni tada nisu inkriminirali mito stranih dužnosnika, bilo je ilegalno tajiti te podatke od dioničara. S obzirom da su ovi Arellanovi potezi nanijeli enormne gubitke honduraškom gospodarstvu, kada se saznalo za mito, Arellano je svrgnut s vlasti, a ubrzo je došlo do nacionalizacije američkih željeznica u Hondurasu te značajnog oduzimanja zemljišta američkim kompanijama.
**Grčki državni udar 1967. godine** desio se 21. aprila, samo nekoliko nedelja pre parlamentarnih izbora, kada je grupa desno orijentisanih oficira pod vođstvom brigadnog generala Stilijanosa Patakosa i pukovnika Georgiosa Papadopulosa i Nikolaosa Makarezosa preuzela vlast u Grčkoj.

Pozadina
--------

Nakon poraza komunista u Grčkom građanskom ratu 1949. godine, među grčkom desnicom je vladalo raspoloženja da treba suzbijati svaki rast popularnosti levice kako bi se izbegao potencijalni dolazak komunista na vlast ili novi građanski rat. Tako se većina političara iz desnog Nacionalnog radikalnog saveza pobojala da bi pobeda na izborima 28. juna 1967. levih centrista na čelu s Georgiosom Papadopulosom dovela do ustavne krize. Kralju Konstantinu II su predložili da u slučaju takve *anomalije* proglasi vanredno stanje, mogućnost koju mu je osiguravao monarhistički ustav.

Puč
---

Dana 21. aprila 1967. godine, nekoliko nedelja pred parlamentarne izbore, grupa desno orijentisanih oficira pod vođstvom brigadnog generala Stilijanosa Patakosa i pukovnika Georgiosa Papadopulosa i Nikolaosa Makarezosa izvršila je državni udar i preuzela vlast u Grčkoj. Preuzimanje vlasti izvedeno je brzo, zahvaljujući opštoj pomutnji i faktoru iznenađenja.

Vođe puča razmestili su tenkove na ključne strateške pozicije po Atini, stekavši potpunu kontrolu nad gradom. U isto su vreme manje vojne jedinice uhapsile vodeće političare, civilne vođe i ostale civile koji su bili simpatizeri levice. Prema spiskovima Grčkog ministarstva odbrane, bilo je uhapšeno preko 10.000 ljudi.

Istog jutra, cela je Grčka bila pod kontrolom grupe pukovnika. Suspendovano je 11 članaka grčkog ustava, zahvaljujući čemu je svako mogao da bude izveden pred vojni sud bez prethodnog iznošenja sudskog naloga.

Tadašnji američki senator Li Metkelf kritikovao je Džonsonovu administraciju što je pružila potporu „vojnom režimu kolaboracionista i nacističkih simpatizera". Američki ambasador u Atini, Filips Talbot, osudio je puč rečima da je to „silovanje demokratije".

Posledice
---------

Iako se isprva nije suprotstavio puču, kralj Konstantin II je pokušao naredne godine da izvede kontra-puč, što mu nije pošlo za rukom. Zato je bio prinuđen da napusti zemlju. Hunta je 1973. organizovala referendum nakon kojeg je ukinuta monarhija i proglašena republika. Vladavina vojne hunte potrajala je do 1974. godine, kada je predala vlast u ruke civilne vlade. Naknadno otkriveni dokumenti pokazali su umešanost CIA-e u organizaciji puča, zbog čega se američki predsednik Bil Klinton izvinio grčkoj vladi 1994. godine.

Vidi još
--------

* Diktatura pukovnika
* Operacija Gladio
* Državni udar u Turskoj 1960.

Izvori
------

1. ↑  Historycentral.com
2. 1 2 3 4  „Časopis *Hrvatski vojnik*: Grčka 1967.". Arhivirano iz originala na datum 2012-10-17. Pristupljeno 2015-12-18.
Koordinate: 41° 14′ 26" SGŠ, 20° 35′ 36" IGD

**Vevčani** (mak. *Vevčani*) su naselje u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Vevčani su sedište i jedino naseljeno mesto opštine Vevčani.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Vevčani je smešteno u krajnje zapadnom delu Republike Makedonije, na svega 6 km od državne granice sa Albanijom. Od najbližeg grada, Struge, naselje je udaljeno 12 km severozapadno.

Vevčani se nalaze u istorijskoj oblasti Drimkol, koja obuhvata priobalno područje Ohridskog jezera oko Struge, na mestu istoka reke Crni Drim (poreklo imena). Naselje je smešteno u zapadnom delu oblasti, gde se od Struškog polja na istoku uzdiže planina Jablanica ka zapadu. Planina je istovremeno i granica ka susednoj Albaniji. Nadmorska visina naselja je približno 870 metara.

Klima u naselju, i pored znatne nadmorske visine, ima župne odlike, pa je pre umereno kontinentalna nego planinska.

Istorija
--------

Po statistici sekretara Bugarske egzarhije, 1905. godine Vevčani su bugarsko mesto sa 2.590 stanovnika, vernika Bugarske egzarhije. U međuvremenu je formirana i Srpska crkvena opština Carigradske patrijaršije kojoj je 1910. godine pripadalo stanovništvo 17 domova. Od 1868. godine u selu je postojala bugarska muška škola „Sveti Spas", a od 1890. godine i ženska škola.

Najvažniji događaj u savremenoj istoriji Vevčana se dogodio 1987. godine kada su meštani, nezadovoljni time da se voda namenjena lokalnom življu skreće u novosagrađeno elitno naselje namenjeno tadašnjim moćnicima, počeli protestovati protiv vlasti. To je dovelo do demonstracija i sukoba sa tadašnjom republičkom milicijom koji je izazvao veliku pažnju u tadašnjoj Jugoslaviji, te postao poznat kao tzv. "Vevčanski slučaj".

Stanovništvo
------------

Vevčani su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 2.433 stanovnika. 

Većinu stanovništva čine etnički Makedonci (99,6%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Vevčani

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

1. ↑  Brancoff, D.M. "La Macedoine et sa Population Chretienne". Paris, 1905, r.118-119.

Spoljašnje veze
---------------

***Vevčani*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.vevcani.gov.mk Zvanična stranica opštine Vevčani

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Vevčani |
| --- |
| **Vevčani** |  |
Koordinate: 41° 52′ 05" SGŠ, 21° 25′ 43" IGD

**Umovo** (mak. *Umovo*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Umovo pripada opštini Studeničani, koja okuplja južna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Umovo je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 30 km južno.

Naselje Umovo je u okviru istorijske oblasti Torbešija, koja se obuhvata južni obod Skopskog polja. Naselje je smešteno na zapadnim visovima planine Kitka. Zapadno od naselja izdiže se planina Karadžica. Nadmorska visina naselja je približno 630 metara.

Mesna klima je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Umovo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine bilo bez stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju bili su Albanci.

Većinska veroispovest bio je islam.

Vidi još
--------

* Opština Studeničani

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.studenicani.gov.mk Zvanična stranica opštine Studeničani
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Studeničani |
| --- |
| **Studeničani** •
Aldinci •
Batinci •
Vrtekica •
Gornji Količani •
Donji Količani •
Dračevica •
Elovo •
Kaldirec •
Malčište •
Markova Sušica •
Morani •
Osinčani •
Pagaruša •
Ramni Gaber •
Umovo •
Cvetovo •
‎Crvena Voda •
Crni Vrh |  |
**Vrh** je naselje na otoku Krku, danas je to sjeverno predgrađe grada Krka i jedan od njegovih Mjesnih odbora.

Zemljopisne odlike
------------------

Vrh se nalazi sjevero zapadno od grada Krka - udaljen je oko 4,6 km od centra grada.

Povijest
--------

Današnji Vrh je zapravo predgrađe grada grada Krka, njega tvore sljedeća naselja: *Vrh*, *Kosići* i *Salatići*. Navedena mjesta imaju ukupno 769 stanovnika. Tek u 15. st. počelo je napučavanje zaleđa grada Krka, prvo naselje za koje se zna bile su *Brajde*, nakon toga nastaju *Vrh*, *Kosići*, *Salatići* i *Bučul*. Vremenom su se ta naselja spojila i nastale su današnje tri zasebne skupine kuća; *Vrh*, *Salatići* i *Kosići*.

### Kapela sv. Anastazije

Od nje danas postaje samo ruševine, njeno propadanje počelo je polovicom 17. stoljeća, a posve je propala za napoleonske vlasti, jer se više nitko nije brinio za nju.
Ova kapela, je bila iz ranokršćanskih vremena, spominje se prvi put 1338. godine u Vatikanskom arhivu u kontekstu plaćanja nekih poreza.

Vanjske poveznice
-----------------

* Grad Krk, Mjesni odbor Vrh Arhivirano 2007-10-19 na Wayback Machine-u