|  |
| --- |
| Serija članaka na temu: |
| Islam |
|  |
|  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Vjerovanja |  |
| 
Jedinstvo Boga **•** 
Poslanici **•** 
Svete knjige **•** 
Anđeli **•** 
Predestinacija **•** 
Sudnji dan |

|  |  |
| --- | --- |
| Praksa |  |
| 
Ispovijedanje vjere **•** 
Molitva **•** 
Post **•** 
Hodočašće **•** 
Dobročinstvo |

|  |  |
| --- | --- |
| Ličnosti i historija |  |
| 
Muhamed (porodica • drugovi) **•** 
Ali **•** 
Abu Bakr **•** 
Umar **•** 
Rašidun **•** 
Kalifat **•** 
Islamizacija **•** 
Imamat |

|  |  |
| --- | --- |
| Tekstovi i zakoni |  |
| 
Kuran **•** 
Hadis **•** 
Suna **•** 
Pravo **•** 
Teologija **•** 
Biografije Muhameda |

|  |  |
| --- | --- |
| Grane islama |  |
| 
Sunizam **•** 
Šijitizam **•** 
Ibadizam |

|  |  |
| --- | --- |
| Kultura i društvo |  |
| 
Škole **•** 
Teologija **•** 
Filozofija **•** 
Nauka **•** 
Umjetnost **•** 
Arhitektura **•** 
Gradovi **•** 
Džamija **•** 
Kalendar **•** 
Blagdani **•** 
Žene **•** 
Djeca **•** 
Vođe **•** 
Politika **•** 
Islamizam **•** 
Liberalizam **•** 
Sufizam,Tarikat,Tesavuf |

|  |  |
| --- | --- |
| Srodne teme |  |
| 
Islamistika **•** 
Islamski rječnik **•** 
Kritika islama **•** 
Islamofobija |

 |
| v  • r  • u |

**Tefsir** (Arapski تفسير‎) je Islamska nauka koja se bavi tumačenjem Kur'ana. Sama riječ je arapskog porijekla i sinonim za tu riječ je **Te'vil**.
Kur'an je po vjerovanju muslimana Božanskog porijekla (direktne Božije riječi) i zbog njegovog visokog stila izražavanja, javlja se potreba za tumačenjem pojedinih poruka Ku'rana.
Za razumijevanje Kur'ana u cjelini je potrebno određeno predznanje. Jedan dio Kur'ana čine poruke koje su jasne, drugi dio Kur'ana mogu shvatiti samo ljudi koji posjeduju znanje prošlih objava i veće opšte znanje. Tumačenje trećeg dijela ajeta ne zna niko do Allah, Kur'an o tome kaže:

* "*On je Onaj Koji ti objavljuje Knjigu u kojoj su ajeti jasni; oni su većina Knjige; drugi su nejasni (Mutešabih). Oni u čijim je srcima zastrana slijede nejasne ajete u težnji za smutnjom i svojim tumačenjem. A tumačenje njihovo zna samo Allah! Oni koji su u znanost upućeni govore: 'Mi u njih vjerujemo; sve je to od našeg Gospodara*.'" (Kur'an Ali Imran, 7).

Ljudi koji se bave tumačenjem Kur'ana se zovu "**Mufesiri**" (arapski: مُفسر).

Tumačenje Kur'ana u vrijeme Muhameda s.a.v.s.
---------------------------------------------

Česti su primjeri iz Hadisa u kome se govori o tome da su Ashabi pitali Muhameda s.a.v.s. za značenje pojedinih Kur'anskih ajeta. Poslanik im je tumačio Kur'an samim Kur'anom, tj. drugim Kur'anskim ajetima. Zabilježeno je da je na upit ashaba o određenim ajetima također objavljivan drugi ajet.
Ibn Abas, Poslanikov prijatelj i jedan od najpoznatijih mufesira je Kur'anske ajete, po značenju, podijelio na četiri dijela, i to:

* 1) Značenje za koje niko nema opravdanje da ne poznaje.
* 2) Značenje koje Arapi poznaju iz svog jezika.
* 3) Značenje koje poznaju samo oni koji su dobro u nauku upućeni.
* 4) Značenje koje poznaje samo Allah.

### Opreznost prvih muslimana pri tumačenju

Prenosi se u jednom Hadisu da je Muhamed s.a.v.s. rekao:

* "من قال في القرآن برأيه فأصاب فقد أخطأ "

*"Ko protumači Kur'an na osnovu svoga nahođenja-pogriješio je, pa makar rekao istinu"*.
Ebu Bekr, Poslanikov prijatelj je rekao :

* "أي أرض تقلني وأي سماء تظلني إذا قلت في القرآن ما لا أعلم "

*"Koja zemlja bi me nosila, koje nebo bi me pokrivalo kada bi rekao o Kur'anu ono što ne znam"*.

### Tabi'ini

Generacija muslimana nakon Ashaba se zvala Tabi'ini. Među njima je bilo dosta učenjaka koji su se bavili tumačenjem Kur'ana. Neki od njih su : Mudžahid, Ata ibn Ebi Rebah, Ikrime, Seid ibn Džubejr, Tavus, Dahak ibn Muzahim, Hasan el Basri, Zejd ibn Eslem, itd.
Mišljenja gore navedenih tabiina su sabrana u dosta islamskih djela a posebno u tefsiru ibn Džerir Taberija.

Izvori tumačenja Kur'ana
------------------------

* 1.Najviši nivo tumačenja Kur'ana je tumačenje samim Kur'anom
* 2.Tumačenje Hadisom, je tumačenje koje je izrekao Poslanik.
* 3.Tumačenje Ashaba, je tumačenje koje je do nas došlo od prijatelja Poslanika s.a.v.s.
* 4.Tumačenje "Tabi'ina". Tabi'ini su generacija muslimana poslije Ashaba.

Uvjeti za tumačenje Kur'ana
---------------------------

Mufesir mora odlično poznavati arapski jezik, gramatiku, sintaksu i etimologiju arapskog jezika, stilistiku i sve tri njene grane (Meani, Bejan i Bedi'), nauku o Kiraetu, Akaid, Fikh, povode objave određenih ajeta, derogirane i derogirajuće ajete.

Vrste Tefsira
-------------

O Tefsiru su pisali ljudi koji su se istakli u raznim vjerskim i svim drugim naukama. Svaki od njih je davao veću prednost nauci kojom se bavio i koju je više volio. Zbog toga je nastalo mnogo vrsta tefsira. Tako u tefsirima **Taberija**, **Ibn Kesira** i **Sujutija** prevladava hadiska nauka i tradicija. Takvi tefsiri se nazivaju "'*Tradicionalni tefsiri*". Islamski učenjak **Kurtubi** je najveću pažnju posvetio fikhskim pitanjima, takva djela se nazivaju "Ahkamul-Kur'an". Fahrudin Razikoji je mnogo volio "Ilmul Kelam" (Filozofija) unio je dosta iz tog područja u svoj čuveni tefsir. Zamahšeri se istakao u tumačenju Kur'ana gdje je veliki značaj dao stilistici Kur'ana te se u svome djelu "Kešaf" bavi tumačenjem Kur'ana sa osnove arapskog jezika. Neki učenjaci su opet tumačili Kur'an redom sa sintaktičke strane i spomenuli padež svake riječi i koje mjesto zauzima u rečenici. Takvi tefsiri se nazivaju "I'rabul Kur'an".

Poznati Mufesiri
----------------

### Tradicionalni Mufesiri

### Moderni Mufesiri

Povezano
--------

* Tefsir ibn Kesira

Izvori
------

* Uvod u tefsirsku i hadisku nauku -Mehmed Handžić 1972 Sarajevo
* "U okrilju Kur'ana" Sejid Kutb (Uvod)
* Tefsir i mufessiri u savremenom dobu -Abdulkadir Muhammed Salih