recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Crkva sv. Marije na Dančama s pripadajućim grobljem
**Crkva sv. Marije na Dančama** je zavjetna dubrovačka crkva, u kojoj se nalaze vrijedna umjetnička djela. Puni naziv je **Crkva svete Marije od milosti**.

Nalazi se na Dančama, dijelu grada Dubrovnika, dvjestotinjak metara udaljenog od stare gradske jezgre. Početkom 15. stoljeća, na tom prostoru bila je prva karantena (lazareti) u svijetu. 

U crkvi sv. Marije, koja je sagrađena 1457. godine, nalaze se najljepše slike dubrovačkih starih majstora: "Poliptih" Lovre Dobričevića na glavnom oltaru i "Poliptih" Nikole Božidarevića. Kraj crkve je samostanski kompleks i ostaci lazareta. Prema starom običaju, časne sestre iz samostana pozdravljaju mahanjem i zvonjenjem, brodove koji prolaze. Godine 2007. u Dubrovniku, svečano je proslavljeno 550. godina postojanja crkve.

Vanjske veze
------------

***Crkva sv. Marije na Dančama*** na Wikimedijinoj ostavi

* Slika Lovre Dobričevića: "Poliptih" iz crkve sv. Marije na Dančama

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 305736133

 |
Koordinate: 41° 51′ 05" SGŠ, 22° 21′ 15" IGD

**Teranci** (mak. *Teranci*) su naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Teranci su u sastavu opštine Češinovo-Obleševo.

Prirodni uslovi
---------------

Teranci su smešteni u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kočana, naselje je udaljeno 10 kilometara jugozapadno.

Naselje Teranci se nalazi u istorijskoj oblasti Kočansko polje. Područje severno od naselja je dolinsko i uz reku Bregalnicu, pa je dobro obrađeno. Južno od naselja izdižu se najseverniji ogranci planine Plačkovice. Nadmorska visina naselja je približno 370 metara. 

Mesna klima je umereno kontinentalna.

Stanovništvo
------------

Teranci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 738 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.cesinovo-oblesevo.mk Zvanična stranica opštine Češinovo-Obleševo[*mrtav link*]

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Češinovo-Obleševo |
| --- |
| **Obleševo** • 
Banja •
Burilčevo •
Vrbica •
Žiganci •
Kučičino •
Lepopelci •
Novoseljani •
Sokolarci •
Spančevo •
Teranci •
Ularci •
Češinovo •
Čiflik |  |
***Europa Universalis*** (***EU***) je velika strateška video igra izdana 14. marta 2000 od strane švedskog studija Paradox. Temelji se na istoimenoj francuskoj igri na ploči čiji je autor Philippe Thibault. *Europa Universalis* igraču omogućava da preuzme kontrilu nad jednom od sedam evropskih država (ostale su moguće u drugim scenarijama) od 1492. do 1792. godine, pri čemu mu je zadatak povećati moć i prestiž te države kroz vojna osvajanja, diplomaciju i bogatstvo stečeno kolonizacijom. Pred igračem se nalazi karta svijeta podijeljenog na otprilike 1500 provincija. Igra se odvija u realnom vremenu uz mogućnost pauze. Glavni programer je bio Johan Andersson.

Igra je doživjela neočekivani uspjeh, a kritičari su posebno hvalili njenu "dubinu" i slobodu strateških opcija koje stoje na raspolaganju igračima. Već sljedeće godine je Paradox izdao njen nastavak *Europa Universalis II,* koji se pokazao još uspješnijim i popularnijim, te je potakao razvoj igara koje slične mehanizme i način igara primjenjuju na druge historijske epohe - *Hearts of Iron* (drugi svjetski rat), *Victoria* (19. vijek), *Crusader Kings* (srednji vijek) i *Europe Universalis: Rome* (antika).

Sama Europa Universalis je godine 2007. dobila još jedan popularni nastavak - *Europa Universalis III* - a treći kvartal *Europa Universalis IV* izašao je na tržište 2013. godine.

Povezano
--------

* *Europa Universalis II*
* *Europa Universalis III*
* *Europa Universalis: Rome*

Izvori
------

1. ↑  „MobyGames".
2. ↑  „Europa Universalis IV at Paradox Plaza". Arhivirano iz originala na datum 2014-05-13. Pristupljeno 2012-12-20.

Vanjske veze
------------

* Official home page
* Official forum
* *Europa Universalis* series na MobyGames

| * p
* r
* u
Video igre koje je razvio Paradox Development Studio |
| --- |
| *serija Crusader Kings* | 
* *Crusader Kings*
* *Crusader Kings II*

 |
| serija *Europa Universalis* | 
* *Europa Universalis*
* *Europa Universalis II*
* *Europa Universalis III*
* *Rome*
* *Europa Universalis IV*

 |
| serija *Hearts of Iron* | 
* *Hearts of Iron*
* *Hearts of Iron II*
* *Hearts of Iron III*
* *Hearts of Iron IV*

 |
| serija *Victoria* | 
* *Victoria*
* *Victoria II*

 |
| ostalo | 
* *Sengoku*
* *March of the Eagles*
* *Stellaris*
* *Runemaster* (otkazana)

 |
| Popis igara Paradox Interactive |
**Europski bizon** (lat. *Bison bonasus*) vrsta iz porodice šupljorožaca (*Bovidae*). Izvorno je bio rasprostranjen u šumama sjeverne Euroazije i sjeverne Afrike. 

Ima masivno 3,5 m dugo tijelo, visine do 2 m u ramenima i težine i do jedne tone. Dlaka je tamno smeđa, prednji dio tijela ima dužu dlaku, a stražnji kraću. Ima široku glavu i trokutastu bradu. Mužjaci i ženke imaju kratke, zakrivljene rogove. Žive u krdima, aktivan je danju i noću. 

Početkom 20. stoljeća, gotovo da je potpuno istrijebljen. Od primjeraka u zoološkim vrtovima, znanstvenici su napravili projekt oporavka brojčanog stanja vrste, što je uspjelo, tako da je sada oko 1000 primjeraka, neki su pušteni natrag u divljinu. Postoji i križanac europskog bizona i domaćeg goveda.

Danas europskih bizona ima u mnogim državama istočne i srednje Europe, a najviše u Bjelovjeskoj šumi, koja je većim dijelom u Bjelorusiji, a manjim u Poljskoj. Bizon je simbol Bjelorusije. Pojavljuje se na grbovim bjeloruskih gradova i u imenima udruga pod nazivom "zubr".
U Poljskoj se proizvodi votka "Żubrówka" u koju se dodaje bizonova trava (lat. *Hierochloe odorata*).Staništa su im šume i planine.

Podvrste
--------

Europski bizon na poštanskoj marki Bjelorusije.
Postoje tri podvrste europskog bizona: 

* Kavkaski europski bizon (lat. *Bison bonasus caucasicus*) manji je i lakši. Istrijebljen je do 1927. godine.
* Karpatski europski bizon (lat. *Bison bonasus hungarorum*) – slabo poznata podvrsta, upitno je da li i uopće je podvrsta.
* Nizinski europski bizon (lat. *Bison bonasus bonasus*) - od 1921. Opstao je samo u zoološkim vrtovima. Od 56 preostalih životinja podignuto je novo krdo.

Europski i američki bizoni usko su povezane vrste, koje potječu od izumrle vrste bizona (lat. *Bison sivalensis*). Fosilni ostaci postoje u sjevernoj Indiji. Prije ledenog doba, prešli su u Sjevernu Ameriku i evoluirali u današnjeg američkog bizona. 

***Europski bizon*** na Wikimedijinoj ostavi
**Рукавац** се може односити на:

* Рукавац, као мањи водоток који се одваја од већег

или:

* Рукавац (Вис), насеље у општини Вис, Хрватска
* Рукавац (Матуљи), насеље у општини Матуљи, Хрватска

или:

* Рукавац (машинство), машински елемент који је оптерећен на савијанје, а не преноси момент увијанја

Вишезначна одредница *Ова страница је **разврставање**. Користи се ради проналаска чланака који морају имати додатну одредницу јер би им у противном наслов био исти.  
Ако вас је на ову страницу довела викивеза, можда је потребно промијенити да преусмјерава на намијењени чланак.*
**Švedske pokrajine** (švedski: *Sveriges landskap*) su historijske administrativne jedinice na koje je Švedska sve do kraja 20. vijeka bila podjeljena.

Ukupno ih je bilo **25** - nakon reforme, zamjenjene su novim teritorijalnim jedinicima grofovijama (län), a njihov broj smanjen je na - **21**.

One danas nemaju nikakvu administrativu funkciju, ali se većina Šveđana još se i danas veže uz njih, jer su dio njihove tradicije, od posebnih dijalekata, folklora do iste kulture.

*Landskap* na švedskom znači pokrajina, regija, okrug, dio zemlje.

Historija
---------

Švedska je još od vremena prije Vikinga bila podjeljena na 25 - landskapa (okruga), koje su bile prilično samostalni entiteti, sa vlastitim zakonima, sucima i vijećima.

Svoj današnji oblik dobile su 1560. za vladavine kralja Gustava Vase kad su i službeno ozakonjene. 

Nakon tog su u nekoliko navrata reorganizirane, posljednji put 1810. kad je formiran Norrbotten, od dijelova Västerbottena.

Sve do rata s Carskom Rusijom - 1809. i Finska je bila dio Švedske, sa svojih šest pokrajina, ali su one nakon rata kao i Finska pripale Rusiji.

Lista švedskih pokrajina
------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Ångermanland (latinski: *Angermannia*)
* Blekinge (*Blechingia*)
* Bohuslän (*Bahusia*)
* Dalarna (*Dalecarlia*)
* Dalsland (*Dalia*)
* Gotland (*Gotlandia*)
* Gästrikland (*Gestricia*)
* Halland (*Hallandia*)
* Hälsingland (*Helsingia*)
 | * Härjedalen (*Herdalia*)
* Jämtland (*Jemtia*)
* Lappland (*Lapponia Suecana*)
* Medelpad (*Medelpadia*)
* Norrbotten (*Norbothnia*)
* Närke (*Nericia*)
* Öland (*Olandia*)
* Östergötland (*Ostrogothia*)
* Skåne (*Scania*)
 | * Småland (*Smolandia*)
* Södermanland (*Sudermannia*)
* Uppland (*Uplandia*)
* Värmland (*Wermlandia*)
* Västmanland (*Vestmannia*)
* Västerbotten (*Vestrobothnia*)
* Västergötland (*Westrogothia*)
 |

Izvori
------

1. 1 2  „*Landskap*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 09. 04. 2015.
2. ↑  „*Synonymer till landskap*" (švedski). Synonymer. Pristupljeno 09. 04. 2015.
3. ↑  „*Sveriges landskap*" (švedski). Tacitus. Pristupljeno 09. 04. 2015.

Vanjske veze
------------

***Švedske pokrajine*** na Wikimedijinoj ostavi

* Sveriges landskap (Historija švedskih pokrajina) (`sv`)
* *Landskap* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Cumaná** je lučki i glavni grad savezne države Sucre na sjeveroistoku Venecuele od 372,400 stanovnika.

Geografske i klimatske karakteristike
-------------------------------------

Cumaná leži na ušću rijeke Manzanares u Karipsko more
Na jeziku karipskih indijanaca Cumanagoto koji su živjeli u tom kraju do 17. vijeka - Cumaná je značila ušće.

Grad leži na nadmorskoj visini od 16 metara, ima tropsku klimu, prosječna najniža temperatura iznosi oko 28 °C.

Historija
---------

Grad su formalno osnovali Španjolski kolonisti kao **Novi Toledo** (Nueva Toledo) 1521. godine. Njih je u taj kraj privuklo more, neobično bogato ribom i biserima, od Cumaná do otok Cubagua. Oni su prisilili pleme lokalnih indijanaca Guaykeri, poznate kao vrsne ribare i ronioce da rade za njih. I pored toga što su ga nekoliko puta orobili pirati i razorilo nekoliko potresa, Cumaná je neprekidno rasla, zahvaljujući profitabilnoj trgovini sa susjednim naseljima i Španjolskom tokom većeg dijela kolonijalnog perioda.

Za Cumanu se tvrdi da je najstarije evropsko naselju na južnoameričkom tlu. Ona je rodno mjesto Antonia José de Sucre, važne ličnosti u pokretu za oslobođenje Latinske Amerike i prvog predsjednika Bolivije.

Privreda i transport
--------------------

Grad je danas izrastao u trgovačko - Industrijski centar poljoprivrednog zaleđa, u kom se uzgaja kava, kakao, šećerna trska, duhan, grah i razno voće. Pored grada leži najveća predionica pamuka, a u samom gradu nekoliko tvornica ribljih konzervi. Kampus Istočnog univerziteta (Universidad de Oriente) osnovan je u Cumanu 1958.

Grad je povezan autoputom sa Barcelonom, koja leži 90 km jugozapadno, a ima i internacionalni aerodrom *Antonio José de Sucre* (IATA: CUM, ICAO: SVCU).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Cumaná*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 24. 09. 2017.
2. 1 2 3  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 24. 09. 2017.

Vanjske veze
------------

***Cumaná*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cumaná* na portalu Encyclopedia Britannica (`en`)
* *Alcaldía de Cumaná* Arhivirano 2017-10-22 na Wayback Machine-u (`es`)
**Vojska spasa** (eng. *Salvation Army*), međunarodna vjerska (metodistička) organizacija; uređena na vojnički način. Osnovao ju je 1865. metodistički pastor William Booth.

Njeno međunarodno sjedište nalazi se na broju 101 ulice Kraljice Viktorije u East Endu.

Ne koriste sakramente, pa su u jednu ruku slični kvekerima. Sin Williama Bootha, William Bramwell Booth uspostavio je temeljna načela rada Vojske spasa na vojnim načelima, a svoga je oca proglasio generalom.

Vrhovni poglavar vojske je general. Dopušteno je ređenje žena kao pripadnika Vojske spasa.
Članovi Vojske spasa ne smiju piti alkohol, pušiti, kockati, koristiti pornografiju, baviti se okultnim, i još neke stvari. Veliki dio prihoda članovi daju vojsci, a posebno su aktivni nakon Drugog svjetskog rata.

Svoj nauk promiče masovnim okupljanjima na ulicama uz svirku, pjesmu i povorke, bavi se misionarstvom, karitativnim i socijalnim akcijama, organizira domove za beskućnike, sirotinjske kuhinje i drugo.

Izvori
------

1. ↑  *The Salvation Army was founded in London in 1865 by the Revd William Booth. First known as the East London Christian Mission (later the Christian Mission) it changed its name to the Salvation Army in 1878.*, nationalarchives.gov.uk, pristupljeno 23. kolovoza 2012.
**Vojta Braniš** (Bzenec, 1893. - Zagreb, 1983.), bio je hrvatski kipar i likovni pedagog češkog podrijetla.

Od 1932. je ravnatelj i nastavnik na tadašnjoj Obrtnoj školi u Zagrebu, na kojoj je odgojio je brojne likovne umjetnike u Hrvatskoj.
1948. odlazi u Beograd i tamo osniva *Akademiju za primenjenu umetnost*, zatim se vraća u Zagreb i radi na Školi primijenjene umjetnosti i dizajna do svog umirovljenja.

1937. *Braniš* je zajedno sa arhitektom *Branislav Kojićem* uredio Jugoslavenski paviljon na Svjetskoj izložbi u Parizu. Rad *Braniša* i *Kojića* zvao se *Bosanska brvnara*.
1939. Oblikovao je *Jugoslavensku školsku učionicu* za *Sveučilište u Pittsburghu*, u sklopu projekta 27 Nacionalnih Učionica (27 nacija koje su podigle Pittsburgh). Rad je izveo Braniš sa učenicima, više o tome na

Djela
-----

* Hrvatske jaslice, 1915. polikromni preparirani vosak (crkva sv. Blaža, Zagreb)
* Mati, 1920. skulptura u bronci (Gliptoteka, Zagreb)
* Glava, 1920. obojena skulptura (Gliptoteka, Zagreb)
**Tenea** (grčki:Τενέα) je drevni grad na sjeveroistoku Peloponeza u Grčkoj. Po njemu je 1990-ih prozvana nova općina Tenea čija teritorija pokriva njegovo području. Sjedište općine je naselje Chiliomodi. 

Drevna Tenea je osnovana oko 15 km jugoistočno od Korinta i oko 20 km sjeveroistočno od Mikene neposredno nakon trojanskog rata. Vjerovalo se da su prvi stanovnici bili trojanski zarobljenii kojima je Agamemnon dozvolio da sagrade vlastiti grad, pa Tenea imenom podsjeća na njihovo rodno mjesto Tenedos. Tenea se tako spominje i u Eneidi. Korinćani i Tenejci su godine 734. ili 733. pne. pod vodstvom Arhije osnovali zajedničku koloniju Sirakuza na Siciliji.

Danas se ruševine Tenee mogu pronaći kilometar južno od Chiliomodia. Na njima je otkriven Apolon od Teneee i Kouros od Tenee (cca. 550. pne.).

Galerija
--------

* Satelitski pogled na oblast.Satelitski pogled na oblast.
* Još jedan pogled na oblast.Još jedan pogled na oblast.
* Kouros iz Teneje s arhajskim osmjehomKouros iz Teneje s arhajskim osmjehom

Eksterni linkovi
----------------

***Tenea*** na Wikimedijinoj ostavi

* Kouros of Tenea Arhivirano 2007-01-07 na Wayback Machine-u
* Apollo of Tenea Arhivirano 2005-12-18 na Wayback Machine-u
* Municipality of Tenea Arhivirano 2005-04-05 na Wayback Machine-u
* Strabo, Book 8
Ilustracija na omotu romana *Fantômas*, 1911.
**Fantômas** (francuski izgovor: []) je izmišljeni lik vrhunskog kriminalca koji su stvorili francuski pisci Marcel Allain (1885–1969) i Pierre Souvestre (1874–1914), a koji se smatra jednim od najpopularnijih likova francuske kriminalističke proze i žanra uopće. Fantômas je stvoren 1911. godine i odmah je stekao ogromnu popularnost, pa su Allain i Souvestre u nekoliko godina o njemu napisali 32 romana, a potom 11 romana koje je Allain napisao nakon Souvestreove smrti. Za Fantomasa je bilo karakteristično da je od samog početka definiran kao negativac, koji ne preza od najokrutnijih i najmučkijih ubistava da bi stekao novac, ali i da je zahvaljujući savršenom smislu za prerušavanje uvijek sposoban izbjeći pravdi. Roman je poslužio kao inspiraciju za popularni film u nastavcima 1913-14. godine, koji se smatra jednim od klasika nijeme ere, ali i brojne druge ekranizacije, stripove i TV-seriju 1980. godine.

### Literatura

* Priestman, Martin (2003). *The Cambridge Companion to Crime Fiction*. Cambridge: Cambridge University Press. str. 71–72. ISBN 0-521-00871-9.
* Green, Martin (1991). *Seven Types of Adventure Tale: An Etiology of a Major Genre*. Penn State Press. str. 197–198. ISBN 0-271-02729-0.

Vanjske veze
------------

***Fantômas*** na Wikimedijinoj ostavi

* Fantômas works at Project Gutenberg
* Fantômas: l'Empéreur du Crime Arhivirano 2012-02-04 na Wayback Machine-u
* French Wold Newton Universe – Fantômas
* Picture of the Fantômas Citroën DS with retractable wings that converts to an airplane via the Internet Archive
* Centenary of the birth of the character of Fantômas: February 10, 2011 (`fr`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 302510315
* LCCN: sh2003006659
* GND: 124215688
* SUDOC: 185446507

 |
**Filip od Belgije** (15. april 1960) je kralj Belgije od 2013. godine. Do stupanja na presto nosio je titulu princa i vojvode od Brabanta. Filip je najstarije dete Alberta II i kraljice Paole. Njegov otac je abdicirao u njegovu korist 21. jul 2013. i time je Filip postao kralj Belgije.

Biografija
----------

U trenutku njegovog rođenja Belgijom je vladao kralj Boduen I, a njegovi roditelji su bili poznati kao princ i princeza od Liježa. Njegovo puno ime na francuskom je Philippe Léopold Louis Marie, a na holandskom Filip Leopold Lodewijk Maria. Studirao je u Belgiji, Ujedinjenom Kraljevstvu i Kaliforniji.

Filip je postao belgijski prestolonaslednik kada je 1993. godine umro Boduen I, koji nije imao dece s kraljicom Fabiolom, odnosno kada je belgijsku krunu nasledio njegov otac. Kao belgijski prestolonaslednik nosio je titulu vojvode od Brabanta.

Dana 4. decembra 1999. godine oženio je belgijsku groficu Matildu. Dve godine kasnije dobili su svoje prvo dete, princezu Elizabetu. Godine 2003. dobili su svog prvog sina, princa Gabrijela, a dve godine kasnije drugog sina, princa Emanuela. Najmlađe dete vojvode i vojvotkinje od Brabanta, princeza Eleonor, rođena je 2008. godine. Zbog promene zakona o nasleđivanju belgijske krune, koju su od osnivanja Kraljevine Belgije do 1991. godine mogli naslediti samo muški patrilinearni potomci kralja Leopolda I, belgijsku krunu danas nasleđuje najstarije dete bez obzira na pol i u naslednom nizu princeza Elizabet se nalazi odmah nakon svog oca.

Kralj Filip je takođe u nizu naslednika saskoburggotskog prestola, koje je upražnjeno od 1918. godine.

Spoljašnje veze
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Philippe of Belgium** |

* Zvanična biografija

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Albert II** | **kralj Belgijeod 2013.** | Nasljednik:' |
**Sint-Oedenrode** je grad od 10,895 stanovnika, na jugu Nizozemske u Proviciji Sjeverni Brabant.

Geografske karakteristike
-------------------------

Sint-Oedenrode se prostire duž rijeke Dommel, udaljen oko desetak km sjeverno od centra Eindhovena.

Historija
---------

Sve do 2017. Sint-Oedenrode bio je samostalna općina, tad se udružio sa općinama Erp, Schijndel i Veghel novu općinu Meierijstad koja ima 82,608 stanovnika.

Po legendi Sint-Oedenrode je osnovala Sveta Oda, slijepa škotska princeza, koju je njen otac, kad se izliječila od sljepoće u Liègeu na grobu sv. Lamberta silio da se uda. Zbog tog je ona pobjegla u tada šumom obrasli kraj i počela ga krčiti. Tako je mjesto dobilo i ime, koje je sintagma od svetica, Oda i krčenje (rode).

U stvarnosti je nastao u 5. vijeku iz dva sela,- *Rode*, na lijevoj obali Dommela i *Eerschota* na desnoj obali.

Mjesto je brzo raslo tako da je od 1231. Sint-Oedenrode postao prijestolnica Peellanda i dobio gradska prava od brabantskog vojvode Hendrika I.

Pravi rast doživio je u 20. vijeku, tako da je 1900. imao 4,402 stanovnika, a 1940. se to povećalo na 7,853.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Sint Oedenrode in Meierijstad (North Brabant)*" (engleski). City population. Pristupljeno 12.09.2022.
2. ↑  „*Geschiedenis Meierijstad*" (nizozemska). Meierijstad. Pristupljeno 12.09.2022.
3. ↑  „*Noord-Brabant, Province in Netherlands*" (engleski). City population. Pristupljeno 12.09.2022.
4. 1 2 3 4  „*Sint-Oedenrode*" (nizozemski). Henri Floor. Pristupljeno 12.09.2022.
5. ↑  „*De Oude Vrijheid*" (nizozemska). Canon van Nederland. Pristupljeno 12.09.2022.

Vanjske veze
------------

***Sint-Oedenrode*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Geschiedenis Meierijstad* (`nl`)
**Xinhai revolucija** ili **Hsinhajska revolucija**, ponekad navođena i kao **Revolucija 1911. godine** ili **Kineska revolucija** je naziv za kratkotrajni građanski rat u Kini koji se odigrao od kraja 1911. do početka 1912. godine i za posljedicu imao prestanak vladavine carskog režima pod dinastijom Qing i uspostavu Republike Kine. Uzroci su bili u više decenijama akumuliranom nezadovoljstvu vladavinom mandžurske dinastije Qing, koje je većinski kinesko stanovništvo smatralo strancima, ali i nizom ponižavajućih poraza u ratovima i spremnošću Qinga da pruža teritorijalne i brojne druge ustupke zapadnim silama; ti su se procesi odlikovali kroz stvaranje niza tajnih nacionalističkih, od koja su neka prihvatila zapadne koncepte republikanstva, liberalizma i demokracije. Povod za izbijanje sukoba je bilo nastojanje Qinga da silom uguši pokret za zaštitu željeznice, odnosno nacionalizira lokalnu privatnu željeznicu u provinciju Sečuan kako bi je prodala zapadnim bankama. 10. oktobra 1911. su se u Wuchangu pobunile carske trupe tzv. Nove vojske, originalno poslane da suzbiju demonstracije. Wuchangski ustanak je poslužio kao primjer brojnim drugim revolucionarnim grupama, ali i carskim generalima koji su u sljedećih mjesec-dva počeli centralnoj vlasti otkazali poslušnost i proglašavati nezavisnost svojih provincija. Komandant carskih trupa Yuan Shikai je u višetjednoj bitci kod Yangxije uspio poraziti dio revolucionarnih snaga, ali je 1. decembra pristao na primirje, odnosno početak pregovora o mirnom rješenju sukoba. Tokom njih je pristao na ponudu revolucionara da postane prvi predsjednik novoproglašene Republike Kine; revolucija je formalno završena abdikacijom posljednjeg kineskog cara Puyija u februaru 1912. Novi režim, poznat kao Beiyanška vlada, međutim, nije bila u stanju uspostaviti autoritet, pa su, između ostalih, revoluciju Vanjska Mongolija i Tibet iskoristili da se de facto otcijepe od Kine, a sama Kina bila izložena dugogodišnjem periodu nestabilnosti i vladavine gospodara rata koji neće biti okončan sve do pobjede komunista u građanskom ratu 1949. godine. Usprkos toga, i u NR Kini i u današnjem Tajvanu (koji se smatra nasljednikom Republike Kine) se Xinhai revolucija slavi kao jedan od najvažnijih događaja nacionalne historije.
**Vojvoda Huan od Qija** (齊桓公, Qí Huán Gōng, ? - 643. pne.) bio je najpoznatiji vladar drevne kineske države Qi u periodu Proljeća i Jeseni. Njegovo rodno ime je bilo Jiāng Xiǎobái (姜小白) i bio je brat vojvode Xianga. 

Nakon bratove smrti je 685. pne. preuzeo vlast i dao pogubiti svog suparnika, princa Jiua. Na nagovor svog vjernog sluge Bao Shuyaa je za premijera imenovao Guan Zhonga, iako ga je Guan, vjeran Jiuu, prije toga bio pokušao ubiti. Ta se odluka pokazala ispravnom, jer je Guan kao talentiran birokrat poduzeo cijeli niz reformi, a Qi doživjela svoj zenit kao najmoćnija kineska država tog perioda.

Pod parolom ‘štovanje kralja i obrana od barbara’(尊王攘夷, pinyin: zūnwáng rǎngyí), vojvoda Huan je stekao hegemoniju nad ostalim državama drevne Kine. Pomogao je državama Yan, Xing i Wei da se obrane od barbara. Također je vodio alijansu kineskih država protiv države Chu kako bi ‘obranio čast kralja’.

Huanov slogan 'Štovanje kralja i obrana od barbara' je kasnije od Japanaca preuzet kao Sonnō jōi u doba Meiji revolucije.

Kada je Guan Zhong bio na samrti, vojvoda Huan ga je pitao koga bi trebao imenovati novim premijerom. Guan Zhong mu je rekao da iz službe mora otpustiti Tang Wua, Yi Yaa, Shu Diaoa i Gongzi Kaifanga. Vojvoda Huan je poslušao, ali ih je vratio nakon nekoliko mjeseci. Ta četvorica su potom izvršila dvorski puč, zaključali vojvodu i njegovim odajama i počeli vladati tvrdeći da prenose njegove zapovijedi. Da nešto nije u redu je otkrila jedna od Huanovih žena, probivši rupu na zidu i otkrivši kako su vojvodu ministri izgladnjeli na smrt. Nije bio sahranjen jedanaest dana, te su se "crvi počeli probijati kroz vrata". (Guanzi, poglavlje Xiaocheng, prijevod Alana Ricketta, p. 428-32.)
Trenutak ulaska bikova u arenu. Ensijero u Pastrani, Španija
Ensijero u Segorbeu, Španija
Provociranje bika nije poželjno.
**Ensijero sa bikovima** (šp. *encierro de toros*) je španski tradicionalni običaj koji se održava u mnogim selima i nekoliko gradova u Španiji. 

Ensijero predstavlja trčanje pred bikovima, kravama ili juncima određenim ulicama grada ili sela čiji su prilazi zatvoreni. Trčanje se na kraju završava ulaskom u arenu za borbu s bikovima, koridu. Za razliku od koride, u kojoj učestvuju samo profesionalci, u ensijeru može da učestvuje bilo ko, i nema direktnog nasilja nad bikovima - čak je i vuča za rep nedozvoljena. Najbolji trkači su oni koji uspeju da trče veoma blizu bikova ali ih ne dodiruju. Povrede su uobičajene i česte, i trkača i bikova - trkačima se obično dešava da padnu i da ih masa i bikovi pregaze, ili da ih bikovi nabodu, a bikovima se dešava da klizaju i da padnu, ili da zaglave kopita na loše popločanim ulicama.

Ovaj običaj je nastao tako što su prilikom premeštanja bikova iz korala do klanica mladići uskakali među njih kako bi se pravili važni svojom hrabrošću. 

Na ensijerosima se obično odredi jedna ruta kroz grad kroz koju će trka proći, i okolne ulice se zatvore. Obično se koristi 6 bikova koji pre podne trče u ensijerosima a popodne se bore u koridama.

Dozvoljena starost za trčanje se razlikuje od grada do grada. Neki, kao na primer u San Sebastijan de los Rejes dozvoljavaju učestvovanje osobama od 16 godina pa na više, međutim, u najvećem broju slučajeva, dozvoljeno je samo punoletnim osobama da učestvuju u ensijerosima. 

Najpoznatiji ensijero je svakako Sanfermines koji se održava u Pamploni između 6. i 14. jula. Takođe je veoma poznat ensijero u San Sebastijanu de los Rejes, gradu koji je poznat kao "Mala Pamplona" (šp. *Pamplona chica*) koji se slavi 28. avgusta.

Vanjske veze
------------

***Encierro*** na Wikimedijinoj ostavi

* Guide, Fotografije i video filmovi sa ensijerosa u Pamploni Arhivirano 2007-07-08 na Wayback Machine-u
* Ensijero u Kampanaru, Valensija Arhivirano 2007-06-15 na Wayback Machine-u
* Slike sa Sanfermina 2006. godine u Pamploni Arhivirano 2007-06-29 na Wayback Machine-u
* Galerija slika
* Vodič i slike Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u
**Enciklopedika** ili **enciklopedistika** (njem. *Enzyklopädik* ili *Enzyklopädistik*), znanost koja se bavi proučavanjem enciklopedijskih djela, njihova razvoja, ustroja i zakonitosti izrade. Također i stručna djelatnost koja se bavi izradom tih djela.

Kao sinonim za enciklopediku koristi se i naziv *enciklopedistika*. Tako se, primjerice, u Pravilniku o utvrđivanju znanstvenih područja Ministarstva znanosti, obrazovanja i športa RH *leksikografija i enciklopedistika* navodi kao jedna od grana informacijskih znanosti unutar područja društvenih znanosti. S druge strane, naziv enciklopedika pojavljuje se u nazivu Katedre za leksikografiju i enciklopediku Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Leksikografija u širem smislu obuhvaća enciklopediku kao struku koja se bavi izradom jednog specifičnog tipa leksikografskih djela. Međutim, leksikografija i enciklopedika češće se upotrebljavaju kao sestrinski pojmovi koji objedinjuju područje izrade rječnika s područjem izrade enciklopedija. Među enciklopedijska djela, kojima se enciklopedika bavi, ubrajaju se enciklopedije, leksikoni, enciklopedijski rječnici, a ponekad i biografije, atlasi i dr. Enciklopedija, kao najvažnije enciklopedijsko djelo, daje sustavan pregled znanja (*opća enciklopedija*) ili iscrpan skup podataka o nekoj znanosti, umjetnosti ili području (*strukovna*, *posebna enciklopedija*) u abecednom ili kakvom drugom slijedu. Povijesni razvoj enciklopedike kao stručne djelatnosti poklapa se s povijesnim razvojem enciklopedijskih djela.

Izvori
------

1. ↑  Pravilnik o znanstvenim i umjetničkim područjima, poljima i granama
2. ↑  „Odsjek za informacijske znanosti Filozofskog fakulteta u Zagrebu, Katedra za leksikografiju i enciklopediku". Arhivirano iz originala na datum 2008-06-09. Pristupljeno 2009-11-04.

Vidi još
--------

* enciklopedija
* enciklopedijski rječnik
* leksikografija
* leksikon

Vanjske veze
------------

* *Enciklopedija*, članak D. Diderota iz Francuske enciklopedije
T-ravnalo, 8. iteracija
**T-ravnalo** je fraktal fraktalne dimenzije 2, a topološke 1. Ime je dobio po crtaćem priboru.

Konstrukcija
------------

Počnimo od kvadrata (zvat ćemo ga graničnim kvadratom), bijele boje na slici ispod, i od njega oduzmimo kvadrat upola kraće stranice smješten u sredinu graničnog kvadrata, crne boje (prva iteracija). Granični kvadrat podijelimo na četiri jednaka kvadrata i ponovimo postupak (druga iteracija). Svaki od ta četiri kvadrata podijelimo na još četiri itd. T-ravnalom zovemo **granicu** crne i bijele površine.

Svojstva
--------

T-ravnalo je beskonačno duga krivulja, ali ona okružuje konačnu površinu. Duljina krivulje nakon prve iteracije jest 4, ako uzmemo da granični kvadrat (vidi iznad) ima dimenzije 2 × 2, a površina 1. Nakon prve iteracije od prvog kvadrata ostaju 4 dužine duljine po {\displaystyle {\frac {1}{2}}} te se dodaju još 4 kvadrata s dvije stranice duljine {\displaystyle {\frac {1}{2}}} i dvije duljine {\displaystyle {\frac {1}{4}}}, pa je to {\displaystyle 2+6=8}. Površina se poveća za {\displaystyle {\frac {3}{4}}} (četiri dodatna kvadrata površine {\displaystyle {\frac {1}{4}}}, ali bez svoje jedne četvrtine). Nakon druge iteracije, duljina krivulje jest 2 od prvog kvadrata, 3 od kvadratâ iz prve iteracije (od svakog od četiri kvadrata ostaje {\displaystyle {\frac {3}{4}}}) te 9 od novih kvadrata (duljina granice svakog od 12 kvadrata jest {\displaystyle {\frac {3}{4}}}), dakle {\displaystyle 2+3+9=14}. Površina se povećava za {\displaystyle {\frac {9}{16}}} (svaki od 12 kvadrata ima površinu {\displaystyle {\frac {3}{64}}}). Prema tome, nakon beskonačnog broja iteracija, duljina krivulje je beskonačna, a površina, prema formuli za sumu geometrijskog reda, četiri puta veća od prvog kvadrata, odnosno jednaka površini graničnog kvadrata:

{\displaystyle 1+{\frac {3}{4}}+{\frac {9}{16}}+\cdots ={\frac {1}{1-{\frac {3}{4}}}}=4}.

Vidi još
--------

* Fraktali
* Beskonačno guste krivulje
Tenk T-44.
**T-44** je bio sovjetski tenk koji je ušao u proizvodnju tijekom posljednje godine drugog svjetskog rata.

### Nastanak

Još prije izbijanja drugog svjetskog rata po prvi put se pojavljuje tenkovski projekt koji treba naslijediti T-34. Zbog katastrofalnog početka sukoba te potrebe za ubrzanom proizvodnjom trenutno dovršenih modela tenkova projekt kasnijeg imena **T-44** je bio obustavljen do boljih dana. Ti dani napokon nastupaju poslije bitke kod Kurska kada dolazi do oslobađanja dijela Ukrajine u kojem započinje proizvodnja prvih primjeraka ovog tenka.

Iako je bilo proizvedeno do kraja rata 150 primjeraka **T-44** niti jedan od njih nije upotrebljen u borbama pošto su zapovjednici više preferirali stari pouzdani T-34, od ove novotarije.

### Oprema

**T-44** je bio u stvarnosti međugeneracijski tenk između ratno popularnog T-34 i budućeg svjetski najmasovnije građenog tenka T-55. Kao takav tenk on je u sebi imao neke osobine od oba druga tenka. Gusjenice su bile od T-34, ali sam sistem kretanja je bio od ranih modela T-55. Slično tome kupola je bila preuzeta od prethodnika, dok je motor bio od nasljednika.

Oklop **T-44** je bio debeo 120 mm, dok je kalibar topa ovisio o verziji tenka i kretao se između 85 i 122 mm.
Nakon proizvedenih 1800 primjeraka **T-44** 1947. godine se donosi odluka o obustavi proizvodnje kako bi se oslobodili industrijski kapaciteti za gradnju T-55.

***T-44*** na Wikimedijinoj ostavi
**Vojvoda Milan Obrenović** (Brusnica između 1767 i 1780 - †16. decembar 1810, Bukurešt), bio je rudnički vojvoda iz Prvog srpskog ustanka i polubrat kneza Miloša.

Biografija
----------

Milan Obrenović je rođen u Brusnici kao sin Obrena Martinovića i Višnje rođ. Gojković iz sela Gornje Gorjenice. Obren i Višnja su imali sinove Jakova (1767-1817), Milana (?-1810) i ćerku Stanku. Posle Obrenove smrti Višnja se preudala za Teodora Mihailovića iz Gornje Dobrinje. Sa njim je izrodila sinove Miloša (1780), Jovana (1787) i Jevrema (1790). Miloš je kasnije postao vladajući knez Srbije. 

Milan Obrenović je učestvovao na Ostružničkoj skupštini maja 1804. Istakao se kao junak u Prvom srpskom ustanku gde je dobio od Karađorđa titulu vojvode i upravu nad rudničkom nahijom. 

1810. je otišao u Bukurešt, pred polazak predao je osamsto rupšija Nikoli Milićeviću Lunjevicu na čuvanje. U Bukureštu je umro 16. decembra 1810, postoje tvrdnje da ga je Karađorđe otrovao. Bio je oženjen Stojom sa kojom je imao sina Hristofora (Ristu) koji je umro 1825. u Rusiji.

Po smrti vojvode Milana Obrenovića, njegov mlađi polubrat Miloš Teodorović menja prezime u Obrenović i preuzima upravu nad rudničkom nahijom 1810. godine.

Povezano
--------

* Obrenovići
* Spisak znamenitih ličnosti iz Prvog srpskog ustanka

Spoljašnje veze
---------------

* Obrenovići (tema na forumu)
* Priča o Obrenovićima
**Zuiderzee** [ˌzœy̯dərˈzeː], nekadašnji plitki zaljev Sjevernog mora na sjeveru Nizozemske, pretvoren tokom 20. vijeka u slatkovodno jezero IJsselmeer.

Historija
---------

Zuiderzee je imao površinu od nekih 5000 km², a od Sjevernog mora razvajao ga je luk nekadnašnjih pješčanih sprudova iz kojih su nastali današnji Zapadnofrizijski otoci. Negdje oko 400. taj nizinski kraj naselili su Frižani, kako je upravo tad počela rasti razina mora, oni su prvi počeli graditi visoke humke (terp ili werden), zapravo prava brda koja su im služila da se za visokih voda sklone od njih. Ona su po svojim dimenzijama spadala u ondašnja velika inženjerska djela čovječanstva.

Teritorij koji je tek kasnije postao zaljev Zuiderzee još je u 1. vijeku bio jedan konglomerat slatkovodnih jezera, od kojih su centralno i najveće Rimljani zvali Lacus Flevo. Ta jezera nisu bila izravno povezana s morem, već su njihove vode oticale putem rukavaca rijeke Rajne. U kasnijim vremenima, kad je porasla razina mora (250–600) odnosno riječnih korita, centralno jezero se značajno povećalo. Razina voda drastično se povećala u 13. vijeku, ponajviše tokom velikih poplava 1219. i 1282. kada je potopljen veliki teritorij. Tada se formirao i zaljev Zuiderzee.

Već negdje oko 1000. čitavo područje Zuiderzeea bilo je potpuno ograđeno pješčanim obalnim nasipima. Oni su omogućavali kontrolu vodostaja unutar tako zaštićenog terena, a izgradnjom kanala kojima je oticao višak voda omogućena je gradnja manjih poldera. Do 1667. tehnika gradnje poldera razvila se do te mjere da je već onda bilo zamisli da se izgradi brana na ulazu u Zuiderzee. Ipak, ništa se nije poduzelo sve do katastrofalne poplave 1916. koja je ubrzala usvajanje i razradu planova koje je osmislio Cornelis Lely. Nakon tog je u periodu od 1927. do 1932. na sjevernom ulazu u Zuiderzee podignuta brana Afsluitdijk ("Prilagodljiva brana"), duga 31 km. Na taj način je od zaljeva ponovno formirano jezero nazvano IJsselmeer, odvojeno od vanjskog Waddenskog mora (dio Sjevernog mora).

Do početka 1980-ih, melioracionim radovima stvorena su četiri ogromna poldera, uglavnom poljoprivrednog zemljišta. Oni su uključivali izgradnju detaljno razrađenog sistema pumpnih stanica, obrambenih nasipa i kanala sa ustavama. Nakon svih tih radova gotovo polovica zemljišta nekadašnjeg IJsselmeera, točnije 1620 km² od ukupno 3440 km², bila je isušena. Ograđivanje IJsselmeera i smanjenje njegove površine omogućilo je također da se nekadašnja boćata voda izmjeni u pitku, zahvaljujući stalnom pritjecanju voda Rajninog rukavca IJssela. Projekt Cornelisa Lelyja ipak nije završen u potpunosti jer se 1980-ih odustalo od izgradnje petog planiranog poldera Markerwaarda.

Vanjske veze
------------

***Zuiderzee*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Zuiderzee* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)}

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* NKC: ge1090444

 |
The Stooges & Iggy Pop, Poljska, Katowice Off Festval 2012-08-04
**The Stooges** nastaju 1967. u gradu Ann Arbor država Michigan. Prvo su se zvali Psychedelic Stooges. Sastav je osnovao James Osterberg poznatiji kao Iggy Pop nakon što je izbačen s University of Michigan. The Stooges su bili rock bend, ali ih mnogi svrstavaju pod protopunk i protometal jer su znatno utjecali na razvoj punk rocka i heavy metala.

Ime Iggy dobiva po svom prijašnjem sastavu "The Iguanas".

Članovi
-------

* Iggy Pop-pjevač
* Ron Asheton-gitara
* Scot Asheton-bubanj
* Dave Alexander-bas

Početak
-------

Počeli su djelovati pod utjecajem The Doorsa, da bi kasnije pali pod utjecaj «agresivnijeg» rock benda MC 5. The Stooges sviraju kao predgrupa MC 5-u koji ih drže za mali bratski bend, tako da na njihovu preporuku The Stooges, nakon samo šest mjeseci postojanja 1968. potpisuju ugovor s diskografskom kućom «Elektra».
Prvi album «The Stooges» je producirao John Cale član Velveta Undergrounda. Inače, oni su diskografskoj kući dostavili snimku s pet stvari ( 1969, We Will Fall, No Fun, Ann i Now I Wanna Be Your Dog) ali im je diskografska kuća rekla da je to nedovoljno materijala za cijeli album. Zato, da bi snimili album, su prevarili diskografsku kuću i rekli im da imaju još hrpu pjesama, a zapravo su ostale pjesme (Real Cool Time, Litle Doll, Not Right) napravili u jednu noć. Najpoznatija pjesma s tog albuma je «Now I Wanna BeYour Dog».

Album *Funhouse* i prvi raspad grupe
------------------------------------

Novi album «Funhouse» izdaju 1970. godine. Album je još agresivniji od prvog, rokerskiji s elementima free jazza i funka. Na albumu se nalazi skladba LA blues koja je jedna od najbučnijih i najdisonantnijih skladbi u povijesti rocka. Međutim album je bio ispred svoga vremena pa je «Electra» raskinula ugovor s njima.
U bend dolazi novi gitarista James Williamson, a stari gitarista prelazi na bas gitaru. Zvuk im postaje bliži klasičnom rocku, ali je Iggy Pop otišao na odvikavanje od heroina i Stooges se raspadaju.

Kraj
----

Obnavljaju se 1972. na nagovor Davida Bowieja. Mijenjaju ime u Iggy and the Stooges i pod tim imenom 1973. izdaju album «Raw Power» za diskografsku kuću CBS. Na albumu se nalazi pjesma «Search and destroy» koja je postala neka vrsta rock himne. Međutim zbog problema s drogom grupa se opet raspada, a Iggy Pop započinje solo karijeru.
Posljednji nastup Stoogesa je sačuvan na bootleg CD-u "Metallic K.O.". Uoči tog nastupa Iggy Pop je preko radio stanice izvrijeđao članove lokalne motociklističke bande, te ih pozvao da dođu na koncert i obračunaju se s njim. Oni su to učinili, a rezultat je vidljiv u imenu "Metallic K.O."

Vanjske poveznice
-----------------

* Kratki životopis grupe
* Iggy Pop neslužbene stranice Arhivirano 2005-12-31 na Wayback Machine-u

  


***The Stooges*** na Wikimedijinoj ostavi
Za ostale osobe s istim imenom, v. Farnak I.
**Farnak I.** (oko 565. pne. - ?) je bio perzijski plemić, sin Arsama, stric Darija I. Velikog, te ministar financija od 506. do 497. pne.

Historijski izvori
------------------

Farnak I. (elamski *Parnaka*) je bio sin Arsama koji je pripadao ogranku perzijske kraljevske dinastije Ahemenida, odnosno rođak Kira Velikog prema pradjedu Teispu. Prema zapisima na klinastom pismu pronađenim u Babiloniji, Farnakov nadređeni bio je Gobrias II. babilonski satrap. Godine 522. pne. na perzijski tron stupa uzurpator Gaumata koji je iste godine svrgnut, a nasljeđuje ga Darije I. Veliki, Farnakov nećak.

Politički život
---------------

Farnak I. je postao čovjek od velike važnosti na kraljevskom dvoru svog nećaka, vladara Darija I. Velikog. Prema glinenim zapisima pronađenim u Perzepolisu, Farnak se spominje kao perzijski ministar financija (perz. *ganzabara*) koji je obnašao tu dužnost od 506. do 497. pne. Također, Farnak je bio zadužen i za izdavanje putovnica, imenovanje sudaca, te za nadzor računovođa i trgovine. Porez u Perzijskoj Monarhiji prikupljao se uglavnom u zlatu i srebru, a čuvari riznice bili su vrlo dobro plaćeni budući da su bili osobe od velike odgovornosti. Farnak I. je imao sina Artabaza I. koji je 477. pne. imenovan satrapom Frigije, a njegovi potomci vladali su tom pokrajinom više od stoljeća pa se često nazivaju Farnakidskom dinastijom.

Veze
----

* Perzijska Monarhija
* Darije I. Veliki
* Histasp
* Arsam

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Farnak I. (Livius.org)". Arhivirano iz originala na datum 2009-04-18. Pristupljeno 2011-01-18.
2. ↑  „Farnak (*Pharnaces*), AncientLibrary.com". Arhivirano iz originala na datum 2011-04-20. Pristupljeno 2011-01-18.

Vanjske veze
------------

* Farnak (Livius.org) Arhivirano 2009-04-18 na Wayback Machine-u
* Farnak (*Pharnaces*), AncientLibrary.com Arhivirano 2011-04-20 na Wayback Machine-u
**Sus** (berberski: *Sus*, arapski: بلاد السوس / Bilād as-Sūs, francuski: *Souss*) je ime geografske, historijske i kulturne regije na jugozapadu Maroka.

Geografske karakteristike
-------------------------

Geološki to je aluvijalna dolina rijeke Sus koju od Sahare dijeli Masiv Anti Atlasa.
Administrativno podpada pod regije Souss-Massa i Guelmim-Oued Noun.

Dobar dio regije proglašen je 1998. - Rezervatom biosfere. Taj rezervat pokriva ogromnu ravnicu veću od 2.560.000 hektara, koja je omeđena planinama Visokog i Anti Atlasa, a sa zapada otvorena prema Atlantiku. Centralni dio parka je Nacionalni park Souss-Massa.

Od najvećeg interesa je očuvanje endemskog stabla argonije (*Argania spinosa*). 
Ta šumska vrsta - relikvija iz tercijara, je izuzetno dobro prilagođena suši i drugim teškim uvjetima okoline. Trenutno je pod prijetnjom pretjeranog ljudskog iskorištavanja. 
Arganija nije samo u fokusu zbog očuvanja, već i radi istraživanja i društveno-ekonomskog razvoja. Teme istraživanja su poboljšanje znanja o toj vrsti, njeno korištenje, kao i njen fizički i socio-ekonomski položaj. 
Raste uz granicu Sahare i djeluje kao zaštitni pojas protiv dezertifikacije.

*Regija Sus* je danas prva po proizvodnji agruma u Maroku (više od 40%) i ranog voća i povrća (više od 60%). Tome su doprinjele nove metode navodnjavanja arteškim bunarima uvedene nakon Drugog svjetskog rata.

U regiji živi 2.374.000 stanovnika velik dio njih su porijeklom Berberi, ali ima i dosta Arapa. Neformalna prijestolnica je grad Agadir sa svojih 899.000 stanovnika.

Historija
---------

*Regija Sus* je na svom vrhuncu u 17. vijeku bila samostalni emirat sa prijestolnicom u Taroudantu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Biosphere Reserve Information*" (engleski). Unesco MAB. Pristupljeno 20.6. 2020.
2. ↑  „*Water in the Souss basin*" (engleski). OpenEdition Journals. Pristupljeno 20.6. 2020.

Vanjske veze
------------

***Sus (regija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *La Région de Souss-Massa* (`fr`)
**Elena Džejn "Eli" Gulding** (engl. ; 30. decembar 1986) engleska je kantautorka, multiinstrumentalistkinja i glumica.

Njen prvi studijski album *Lights* objavljen je 2010. i dospeo je na 1. mesto liste najprodavanijih albuma u Ujedinjenom kraljevstvu. Hitovi sa albuma su *Under The Sheets*, *Starry Eyed*, i *Lights.*. 

Obrada pesme *Your Song* Eltona Džona dospela je na drugo mesto liste najprodavanijih singlova. Guldingova je 29. aprila 2011. izvela pesmu na venčanju princa Vilijama i Ketrin Midlton u Bakingemskoj palati.

Njen drugi album *Halcyon* izašao je u oktobru 2012. i dospeo je do 2. mesta na listi najprodavanijih singlova u Ujedinjenom kraljevstvu, da bi posle 65 nedelja izbio na 1. mesto. Sa albuma su se izdvojile pesme *Anything Could Happen* i *Figure 8.* .

Treći album *Delirium* izašao je u novembru 2015. i dospeo je do 3. mesta na listi najprodavanijih singlova u Ujedinjenom kraljevstvu. Album sadrži svetski hit *Love Me Like You Do* i *On My Mind.*

Diskografija
------------

### Studijski albumi

* *Lights* (2010)
* *Halcyon* (2012)
* *Delirium* (2015)

### Reizdanja

* *Bright Lights* (2010)
* *Halcyon Days* (2013)

### Singlovi

* *Under the Sheets* (2009)
* *Starry Eyed* (2010)
* *Guns and Horses* (2010)
* *The Writer* (2010)
* *Your Song* (2010)
* *Lights* (2011)
* *Anything Could Happen* (2012)
* *Figure 8* (2012)
* *Explosions* (2013)
* *Burn* (2013)
* *How Long Will I Love You* (2013)
* *Goodness Gracious* (2014)
* *Beating Heart* (2014)
* *Love Me Like You Do* (2015)
* *On My Mind* (2015)
* *Army* (2016)
* *Something in the Way You Move* (2016)
* *Still Falling For You* (2016)
* *First Time* (2017)

Spoljašnje veze
---------------

***Ellie Goulding*** na Wikimedijinoj ostavi

* Ellie Goulding
Типичан цртеж једног вилењака из Викторијанске ере.
**Вилењаци** или **Виловњаци** су митолошка бића која доносе срећу. Повезујемо их са срећом и детелином с четири листа. Верује се да је вилењак настао из змаја Хидре јер вилењаке повезујемо са водом и срећом, а вилењаци се роде сваки пут кад неко убере или поједе детелину с четири листа. Детелина је Хидрино јело јер јој то даје снагу.

Међутим много познатији вилењак је класични (германски) вилењак. Ови вилењаци се појављују у доста митова. Они су најлепша од свих бића. Људске су висине и изгледа, само што имају дуге шиљасте уши. Немају ни браде ни бркова. Бесмртни су и имају моћ над природом. Данас се појављују у компијутерским играма и романима.
**Suruí Paíter** (Suruí do Jiparaná, Suruí de Rondônia, Paiter, Paíter), skupina američkih Indijanaca iz porodice Mondé, velika porodica tupian, naseljeno u nekih desetak sela duž granice brazilskih država Rondônia-Mato Grosso. Populacija im iznosi 800 (1994 SIL), poglavito na rezervatu Aripuanã.

Sela (aldeas) kojih ima oko 15 su: Linha 8, Linha 9, Linha 10, Lob ó, Lapetanha, Joaquim, Amaral (uz linha 11), Linha 12-Gamep, Linha 12-Makor, Linha 14-Placa, Linha 14-Gamir, Pacarana, Apoena Mereilles. Surui su podijeljeni na 4 plemena ili klana: Gamep, Gamir, Makor i Kaban. Prvi puta su kontaktirani 1969..

Izvori
------

1. ↑  „Terra Indigena Sete de Setembro". Arhivirano iz originala na datum 2008-10-11. Pristupljeno 2014-08-06.
2. ↑  „Suruí de Rondônia". Arhivirano iz originala na datum 2009-04-17. Pristupljeno 2014-08-06.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| p • r • uTupian: Mondé |
| --- |
|  |
| Arara do Aripuanã • Aruá • Aruáshi • Cinta Larga • Gavião de Rondônia (Digüt) • Salamãi • Suruí de Rondônia • Zoró |

 |