|  |
| --- |
|  |

**Minejsko kraljevstvo** (starojužnoarapski jezik: , arapski: **مملكة معين**, Mamlakat Maʿīn, engleski: **Kingdom of Ma'in**), bilo je jedno od antičkih plemenskih jemenskih kraljevina uz ; Kataban, Hadramaut i Sabu. To malo kraljevstvo prostiralo se na sjeveru Jemena.

Historija
---------

O ranoj historiji tog sjevernojemenskog kraljevstva ne zna se gotovo ništa, po nekim historičarima ono se pojavljuje već u 13. st. pne. a po nekima tek pri kraju 4. st. pne.. O njihovu kraljevstvu prvi je pisao Eratosten grčki geograf (276. pne. - 194. pne.) koji naveo da Jemenom dominiraju četiri plemena; Minejci, Sabejci, Hadrami i Katabani.

Područje kasnijeg Minejskog kraljevstva Sajhad, prvi put se spominje za vrijeme vladavine sabejskog vladara (mukariba) *Karibil Vatara*, tad je tu egzistiralo nekoliko malih gradskih država uz *Vadi al Džauf*, koje su bile pod jakim utjecajem Sabe.

Iz tog razdoblja su natpisi iz grada države Haram, koji pokazuju jasan uticaj sabejskog jezika na minejski jezik. U 6. st. pne. spominje se Minejsko kraljevstvo kao vazalna država Sabejskog kraljevstva. Oko 400. st. pne. Minejci su se u savezu sa Hadramautskim Kraljevstvom uspjeli osloboditi vladavine Sabejskog kraljevstva i postati potpuno nezavisni.

U 4. st. pne. ista vladarska dinastija vlada u Minejskom kraljevstvu i Hadramautu, to savezništvo se raspalo vjerojatno u drugoj polovici tog stoljeća. Isprva je minejska prijestolnica bila **Jathil** (današnji Barakiš), a kasnije **Karna** (današnja Sada u Muhafazi Al Džauf. Minejski zenit bio je tokom 3. st. pne. kad su Minejci uspjeli zadobiti kontrolu na velikim dijelom karavanskog Puta tamjana, proširivši svoju vlast i na saudijske gradove u Nadžranu, Asiru i Hidžazu.

Panorama današnje Sade, nekadašnje minejske prijestolnice Karne
Za vladavine Vakahila Sadika I. (po Hermannu von Wissmannu on je vladao oko 360. pne. a po Kennethu A. Kitchenu oko 190. - 175. pne.) Minejci su uspjeli proširiti svoju vlast duboko na sjever, sve do grada Dedana (pored Meke). Tad su njihovi trgovci plovili i trgovali po Crvenom moru i Egejskom moru.

Pri kraju 2. st. pne. Minejsko kraljevstvo podpalo je pod vlast Katabana, svega nekoliko desetljeća kasnije propao je Kataban. U vrijeme vojne ekspedicije rimskog prefekta Egipta Aeliusa Gallusa na Jemen 25. - 24. pne. Minejski teritorij ponovno je bio pod vlašću Sabe.

### Minejski vladari

Redoslijed i datiranje minejskih vladara vrlo je problematično, donja tablica jedna je moguća rekonstrukcija. Ona je rezultat proučavanja eksperta za jemensku historiju *Kennetha Kitchena*, jako se razlikuje od sličnog rada *Hermanna von Wissmanna* (i njegov rad je jednako vjerojatan).

| Ime | Vrijeme (vjerojatno) | Bilješke |
| --- | --- | --- |
| Amjitha Nabat |  | Osnivač i prvi poznati vladar Minejskog kraljevstva, za kog postoji pisani zapis |
| Abjada I. |  |  |
| Hufn Sadik |  |  |
| Iljafa Jafuš |
| Abjada II. Jitha | oko 343. pne. |  |
| Vakahil Rijam |  |  |
| Hufn |
| Abkarib II. Sadik |  |  |
| Jithail Rijam |  | sabejski vazal |
| Tubakarib |
| Haju |  |  |
| Abjada III. Rijam |  |  |
| Iljafa Jitha |  |  |
| Abjada IV. |
| Čalkarib Sadik |  | on je izgradio hram *Rasf* u Karni |
| Hufn Jitha |  |  |
| Iljafa Rijam |  | Prvi dokaz o kontroli Puta tamjana |
| Haufiathat |
| Iljafa Vakah |  |  |
| Vakahil Sadik I. |  | Prvi kralj s natpisom iz Dedana |
| Abkarib III. Jitha |  | u početku suvladar uz oca |
| Vakahil Sadik II. |  | u početku suvladar uz oca |
| Iljafa Jašur |  |  |
| Vakahil Nabat |  | Zadnji kralj s natpisom u Dedanu |
| Hufn Rijam |
| Jithail Sadik |  |  |
| Vakahil Jitha | prije 25. pne. | Vazal katabanskog kralja Šahr Jigala Juhargiba II. |
| Iljafa Jašur |
|

Povezano
--------

* Sabejsko kraljevstvo
* Hadramautsko Kraljevstvo
* Kataban

Izvori
------

1. 1 2  Ma'in na portalu Encyclopædia Britannica
2. 1 2  WHKMLA : Arabia Felix : Yemen prior to Islam
3. ↑  „La città di Baraqish". Arhivirano iz originala na datum 2011-07-17. Pristupljeno 2011-02-12.

Literatura
----------

* Mounir Arbach: *Le madhabien: lexique, onomastique et grammaire d'une langue de l'Arabie méridionale préislamique. Tome 4: Réexamen de la chronologie des rois de Ma'in d'après les nouvelles donnéées*. Aix-en-Provence, 1993
* K. A. Kitchen: *The World of Ancient Arabia Series. Documents for Ancient Arabia. Part I. Chronological Framework & Historical Sources.* Liverpool, 1994
* Jacqueline Pirenne: *Paléographie des Inscriptions sud-arabes, Tome I.* (*Verhandelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van Belgie. Klasse der Letteren. Verhandeling Nr. 26*) Brüssel, 1956
* Hermann von Wissmann: *Die Geschichte des Sabäerreiches und der Feldzug des Aelius Gallus*, u knjizi Hildegard Temporini: *Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt. II. Principat. Neunter Band, Erster Halbband*, De Gruyter, Berlin, New York 1976 ISBN 3-11-006876-1, S. 308–544

Eksterni linkovi
----------------

* Minaei in *Smith's Dictionary of Greek and Roman Geography* (1854) ()