**Bačko-baranjska županija** je bila županija, odnosno upravna jedinica pokrajine Banat, Bačka i Baranja u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca 1921-1922. godine. Nekadašnji prostor ove županije danas je podeljen između severne Srbije (veći deo) i istočne Hrvatske (manji deo). Upravno sedište županije bio je grad Novi Sad (danas u sastavu Srbije i autonomne pokrajine Vojvodine). Prema popisu iz 1921. godine, županija je imala 784.569 stanovnika.

Geografski položaj
------------------

Bačko-baranjska županija bila je smeštena u severoistočnom delu Kraljevine SHS i obuhvatala je geografske regije Bačku i Baranju. Na istoku joj je granica bila reka Tisa, na jugu i jugozapadu Dunav, a na zapadu Drava. Severna granica nije bila prirodna, već je određena državnom granicom prema Mađarskoj.

Susedne administrativne jedinice bile su Torontalsko-tamiška županija na istoku (u Banatu, takođe deo pokrajine Banat, Bačka i Baranja), Sremska županija na jugu (u Sremu) i Virovitička županija na zapadu (u Slavoniji).

Istorija
--------

Bačko-baranjska županija formirana je od delova ranijih županija, Bačko-bodroške i Baranjske, koje su pre 1918. godine bile administrativne jedinice Kraljevine Ugarske u Austrougarskoj, a nakon 1918. administrativne jedinice pokrajine Banat, Bačka i Baranja u Kraljevstvu Srba, Hrvata i Slovenaca.

Trijanonskim sporazumom iz 1920. godine, bila je predviđena podela Bačko-bodroške i Baranjske županije između Kraljevstva SHS i Mađarske, a od delova ovih županija koji su ostali u sastavu Kraljevstva SHS formirana je nova Bačko-baranjska županija. Predaja severnih delova Bačke i Baranje Mađarskoj izvršena je tek 1921. godine i to ne direktno, već je u vreme povlačenja vojske Kraljevine SHS, na tim područjima formirana kratkotrajna Srpsko-mađarska republika Baranja-Baja, koju su mađarske trupe likvidirale.

Novom administrativnom podelom Kraljevine SHS 1922. godine, umesto dotadašnjih okruga i županija formirane su oblasti, a teritorija nekadašnje Bačko-baranjske županije je podeljena između Bačke i Beogradske oblasti.

Stanovništvo
------------

Govorni jezici u županiji po popisu iz 1921. godine (bez područja Baranje).
Prema popisu iz 1921. godine, županija je imala 784.569 stanovnika od čega:

* 277.636 Mađara
* 262.202 Srba i Hrvata
* 190.049 Nemaca
* 31.071 Čehoslovaka
* 11.040 Rusina
* 4.993 Slovenaca
* 3.116 Rusa
* 1.633 Rumuna i Cincara

Na lokalnom nivou, Srbi i Hrvati su činili dominantno stanovništvo u srezovima Žabalj i Titel, kao i u gradovima Novi Sad, Sombor i Subotica, Nemci su činili dominantno stanovništvo u srezovima Apatin, Darda, Kula, Odžaci, Sombor i Stara Palanka, Mađari su činili dominantno stanovništvo u srezovima Topola, Senta, Stari Bečej i Batina, kao i u gradu Senta, dok su Slovaci činili dominantno stanovništvo u srezu Novi Sad.

Po veroispovesti bilo je 1921. godine:

* 484.381 Rimokatolika
* 166.698 Pravoslavnih
* 105.524 Evangelista
* 14.427 Jevreja
* 12.218 Grkokatolika

Upravna podela
--------------

Upravna podela Bačko-baranjske županije bila je sledeća:

| Srezovi |
| --- |
| Srez | Sedište |
| Apatinski srez | Apatin |
| Batinski srez | Batina |
| Darda (srez) | Darda |
| Žabaljski srez | Žabalj |
| Kuljanski srez | Kula |
| Novosadski srez | Novi Sad |
| Odžački srez | Odžaci |
| Senćanski srez | Senta |
| Somborski srez | Sombor |
| Starobečejski srez | Stari Bečej |
| Staropalanački srez | Stara Palanka |
| Titelski srez | Titel |
| Topolski srez | Topola |
| Gradovi |
| Novi Sad |
| Senta |
| Sombor |
| Subotica |

Izvori
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Literatura
----------

* Istorijski atlas, Geokarta, Beograd, 1999.

Vidi još
--------

* Banat, Bačka i Baranja
* Bačka
* Baranja
* Bačko-bodroška županija
* Baranjska županija
* Torontalsko-tamiška županija
* Torontalska županija
* Tamiška županija