**Johan Albreht fon Rajsvic** (nem. *Johann Albrecht Freiherr von Reiswitz*; Lugano, 1899. – Minhen, 25. jul 1962) je bio doktor nauka i nemački major.

Biografija
----------

Rođen je u Luganu 1899. godine. U Prvom svetskom ratu je ozbiljno ranjen. Nakon rata je studirao niz humanističkih nauka: filozofiju, biologiju, književnost, istoriju umetnosti, psihologiju i medicinu na Univerzitetu u Berlinu. Doktorirao je sa temom iz filozofije „Aistorijsko, istorijsko i antiisktorijsko u filozofiji Artura Šopenhauera" (1922).

Specijalizovao se za istoriju Balkana i u tom svojstvu je boravio u Jugoslaviji pre Drugog svetskog rata.

Godine 1931. je učestvovao u iskopavanjima na lokalitetu Gradište, iznad crkve Sv. Erazma u Ohridu, koja su vršili Nemački arheološki institut i Narodni muzej. U ekipi su se nalazili Miodrag Grbić, kao predstavnik Narodnog muzeja, a Rajsvic i Vilhelmom Unfercagtom, kao predstavnici Nemačkog arheološkog instituta. Cilj istraživanja je bilo utvrđivanje naselja vezanog za bogate grobove, pronađenih na Trebeništima.

Od 1941. je bio angažovan kao vojni savetnik u referatu za zaštitu umetničkih vrednosti, čiji je cilj bio da prikaže nemačku privrženost haškoj konvenciji o kulturnim dobrima iz 1907. godine. Odeljenje u Srbiji je počelo sa radom 3. jula 1941. U prvom izveštaju o radu ovog odeljenje Rajsvic je opisao zatečeno stanje, konstatovao broj muzeja u okupiranoj Srbiji i predložio njihovu delatnost:

* angažovanje domaćih stručnih saradnika, prijateljski nastrojenih prema Nemačkoj
* zaštita pokretnih objekata
* zaštita nepokretnih objekata;
* popisivanje do poznatih praistorijskih nalazišta i istorijskih spomenika

Nemci su, u nedostatku sredstava da organizuju sami aparat uprave, iskoristili već postojeći, i stavili ga pod strogu kontrolu. Mada su Muzej grada Beograda, Vojni muzej n Narodna biblioteka teško oštećeni tokom bombardovanja 6. i 7. aprila 1941, a u okupiranoj Srbiji se do početka 1942. oko 400 intelektualaca našlo u logoru na Banjici, odlukom vojnog zapovednika Srbije osnovano je Odeljenje za zaštitu spomenika kulture, za čijeg opunomoćenika je izabran Miodrag Grbić.

Tokom rata je u više prilika intervenisao kod drugih okupacionih funkcionera u korist srpskih kulturnih spomenika. Tako je aprila 1942. obezbedio dozvole, prevoz i lično pratio misiju prenosa moštiju srpskih svetitelja, kneza Lazara iz manastira Bešenovo, cara Uroša iz manastira Jazak i despota Stefana Štiljanovića iz manastira Šišatovac koji su se našli na teritoriji NDH, u okupirani Beograd, koju je predvodio Radoslav Grujić, profesor i dekan Teološkog fakulteta.

Za razliku od brojnih oficira iz nekadašnje austrougarske vojske koristili su okupaciju Srbije kako bi se svetili za poraze iz Prvog svetskog rata i zahteva da se prema Srbima postupa strogo, kao izdajnici i prevrtljivci, zbog puča 27. marta, bio je jedan od retkih ljudi koji su simpatisali Srbe i pokušavali da ih uzmu u zaštite.

Nakon rata se vratio u Nemačku, gde je do smrti radio na Univerzitetu u Minhenu. O srpskom etničkom prostoru pisao je u monografiji „Belgrad–Berlin. Berlin Belgrad 1866–1871" (1936), i u studiji „Politički razvoj Jugoslavije između dva rata" (nem. *Die politische Entwicklung Jugoslawiens zwischen den Weltkriegen*) (1954). Autor je nekoliko značajnih odrednica u enciklopedijskoj ediciji „Neue Deutche Biographie" (NDB), između ostalih, odrednice Karl Ludvig fon Brik i grof Leopold Berhtold.

Izvori
------

1. 1 2  Bandović 2014: str. 629
2. 1 2 3  Stojanović 2012: str. 73
3. 1 2 3  Bandović 2014: str. 630
4. ↑  Stojanović 2014: str. 62

Literatura
----------

* Bandović, Aleksandar (2014). Dragana Antonijević. ur. „Muzejski kurs i arheologija tokom II svetskog rata u Beogradu". *Etnoantropološki problemi - Odeljenje za etnologiju i antropologiju* (Etnološki fakultet Univerziteta u Beogradu) **9.3**. ISSN 2334-8801.
* Stojanović, Aleksandar (2012). Franko Ćorić. ur. „Radoslav Grujić o prenosu moštiju srpskih svetitelja aprila 1942. godine iz NDH u okupiranu Srbiju". *Tokovi istorije* (Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije) **1**. ISSN 0354-6497.
* Stojanović, Aleksandar; Dušan Bajagić (2014). *Istorija i geografija: susreti i prožimanja: Kolaboracija u okupiranoj Evropi 1939-1945 komparativna analiza francuskog, grčkog i srpskog iskustva*. Institut za noviju istoriju Srbije,Geografski institut "Jovan Cvijić" SANU, Institut za slavistku Ran. ISBN 9788670051256.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 37667142
* ISNI: 0000 0000 1384 2478
* GND: 116431954
* NKC: uk2015872382

 |