**RADOVANOVIĆ, Vladan** (Beograd, 5. IX. 1932 - 2023), multimedijski **umjetnik**.

Rukovodilac Elektronskog studija Radio-Beograda, avangardna je ličnost na području muzike, slikarstva i književnosti. Sphaeroon i Sonora su među njegovim muzičkim opusima.

Kompoziciju je diplomirao na beogradskoj Muzičkoj akademiji, u klasi profesora Milenka Živkovića. Od 1957. do 1971. radi u muzičkoj školi *Stanković* kao profesor teorijskih predmeta. S još troje umjetnika osnovao je 1958. grupu *Mediala*, a 1969. je jedan od urednika avangardnog časopisa *Rok*. Učestvovao je u osnivanju Elektronskog studija Radio-Beograda, kojim rukovodi od 1972. Inicirao je nastanak neformalne grupe *Yummbel* 1982. Godinu dana имао је пуно деце и жена јебао је све редом

```
kasnije predlaže projekt *SINTUM* i osniva grupu pod istim imenom. S muzikom za traku počinje da eksperimentiše 1961, s elektronskom 1966. i s kompjuterskom 1976. Radio je u eksperimentalnim studijima u Varšavi (1966), Parizu (1969), Utrehtu (1976) i Budimpešti (1987).
```

Stvara na području muzike, plastičkih umjetnosti, višemedijske sinteze i novih medija. Nezavisno od avangardnih zbivanja u umjetnosti pedesetih godina u svijetu, istraživao je u sličnim smjerovima i različitim medijima (vokovizuel i projekti 1954, polimedij i taktilna umjetnost 1957....). Centralno mjesto u njegovoj umjetnosti zauzima **sintezijska umjetnost** i u okviru nje vokovizuel. Naporedo sa stvaranjem u umjetnosti, piše i teorijske tekstove o muzici i novim tendencijama u umjetnosti. Preko 150 studija, kritika, intervjua o muzici i drugim umjetnostima objavljeno je (*Delo*, *Flash Art*, *Gradina*, *Interface*, *Kultura*, *Problemi*, *Razgledi*, *Treći program*, *Vidici*, *Zvuk*...) ili emitovano. Održao je 12 samostalnih izložbi i performansa (Beograd, Niš, Novi Sad, Zagreb, Amsterdam, Gent), a učestvovao je i na brojnim kolektivnim izložbama vizuelne umjetnosti, poezije i mejl-arta u zemlji i inostranstvu.

Vokovizuelni radovi su mu uvršteni u svjetske antologije, kataloge, ploče i kasete. Kompozicije su mu izvođene na BEMUS-u, Muzičkom bijenalu u Zagrebu, u Zapadnoj Evropi, SAD i tri puta su predstavljale Jugoslaviju (1969, 1976. i 1988) na festivalima Društva za savremenu muziku (SIMC). Dobio je 9 nagrada za muziku (među kojima 3 prve nagrade na festivalima Jugoslovenska muzika na radiju, *Oktobarsku* 1971, *Petar Konjović* za najbolje vokalno-instrumentalno djelo 1982, međunarodnu nagradu u Burzu za elektroakustičku muziku 1978, nagradu *Gianfranco Zafrani* na *Prix Italia* 1984), dvije za literaturu (među njima *Nolitovu* 1968) i dvije za vizuelne umjetnosti (nagrada Ministarstva kulture za najbolju multimedijalnu izložbu 1992. i prva nagrada za video na *One Minute World Festival* u Sao Paolu).

Objavio je 7 publikacija i 1 mapu (*"Pustolina"*, Nolit, 1968; *"Poliedar"*, *Rok* 2, 1969; *"Noćnik"*, *Nolit*, 1972; *"Vokovizuel"*, *Nolit*, 1984; *"Story of 'o'"*, *K. Ruha und Z. Schmidt*, 1986; *"Samopredstavljanje umetnika"*, SKC i *Naissus records*, Niš, 1990; *"Tragovi/Traces"*, *Zoran Bozović*, 1993; *"Mena"*, samostalno izdanje), 6 partitura (*"Evolucija"*, UKS, 1971; *"Sonora"*, *UKS*, 1974; *"Malo večno jezero"*, *UKS*, 1984; *"Varijacije za TV"*, *TV Beograd*, 1985), dvije autorske ploče (*"Vladan Radovanović"*, PGP, LP 2550, 1978; *"Glas iz zvučnika"*, *SKC'*, Beograd, 1975) i dvije kasete (*"Becoming Distinct/Indistinct"*, *G. Schaenen*, Antwerpen, 1977; *"The Eternal Lake"*, *K. Groh*, 1985).

Značenja kompozicije: *"Korali"* i *"Fuga"* (1957), 8 polifonija (1959), *"Sferon"* (1962-66), *"Evolucija"* (1970), *"Electra"* (1974), *"Vokalinstra"* (1976), *"Audiuspacijal"* (1978), *"Malo večno jezero"* (1984), *"Fluks"* (1989), *"Miks"* (1993), *"Glasovi zemljana"* (1994). Radio-drame: *"Odlazak"* (1966-73), *"Snevač"* (1984).
Vokovizuelni radovi i unikatne knjige: *"Pustolina"* (1956-62), *"Poliedar"* (1968), *"Kugla s tekstom"* (1971-74), *"Okreni"* (1983), *"Mena"* (1989-90), *"Vokovizuelni omaži"* (1994-97). Polimedijski projekti: *"Veliki zvučni taktizon*" (1957), *"Polim"* 3 (1971), *"Varijacije za TV"* (1977), *"Sazvežđa"* (1992).

---

**Izvor:**

* Vladan Radovanović

**Spoljašnje veze:**

* Biografija na muzickacentrala.com Arhivirano 2010-05-21 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 268123957
* LCCN: n83127209
* ISNI: 0000 0003 8319 5618
* GND: 119404850
* NKC: jo2002139545

 |