**Porto-Novo** je glavni grad afričke države Benin od 223 552 stanovnika. po popisu iz 2002. Porto-Novo je do 1960. bio glavni grad kolonije Francuski Dahomej.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Porto-Novo* leži pored obale Gvinejskog zaljeva uz lagunu (32 km²) preko koje je spojen sa Atlantskim oceanom na jugu udaljenom desetak kilometara.

*Porto-Novo* je udaljen 32 km od Cotonou i 30 km od granice sa Nigerijom.

Porto-Novo je bio poznat sa tri imena: najstarijem **Hogbonou** koje se pripisuje plemenu Aja koji su se naselili u tom kraju pri kraju 17. vijeka, **Ajacè** kako su ga zvali lokalni domoroci, zbog njegovih stanovnika i **Porto-Novo**, kako su ga nazvali Portugalci koji su se tu naselili u drugoj polovici 18. vijeka.

Historija
---------

Tržnica u gradu
*Porto-Novo* je jedan od najstarijih gradova u Beninu, koji je osnovan pri kraju 17. vijeku. Prema lokalnoj legendi, Porto-Novo osnovala su tri lovca iz plemena Joruba iz Nigerije - Obagadjou, Anata i Akakpo-Agbon.
U 18. vijeku pored njihova naselili su se pleme Aje i nazvali to naselje Hogbonou, uskoro su se sukobili sa Jorubama i preuzeli vlast nad gradom i čitavom okolicom osnovavši svoje kraljevstvo. 
U drugoj polovici 18. vijeka, željevši izbjeći lokalne vladare iz Kraljevstvo Dahomej koji su kontrolirali trgovina robljem u Ouidahu, Portugalci su se iskrcali u Hogbonou, njihov pomorac Eucharistus de Campos prezvao je Hogbonou u Porto-Novo - 1752. Od tad je Porto Novo cvjetao kao samostalno kraljevstvo (imali su 19 vladara) na trgovini robovima koje su organizirali Portugalci.

Kad je zabranjena trgovina robovima, trgovci iz Porto-Nova okrenuli su se proizvodnji poljoprivrednih proizvoda na plantažama u okolici grada.
Prvi ugovor s Francuskom o protektoratu nad Porto-Novom potpisan je 1863. za vrijeme vladavine kralja Sodjija, kad su Britanci bombardirali grad iz Nigerije i tako prisilili kraljeve da prihvate francuski protektorat nad gradom. Drugi put su Francuzi dobili protektorat nad cijelim Beninom 4. aprila 1882. za vladavine kralja Toffa iz Dahomeja, oni su tad osnovali koloniju Francuski Dahomej sa Porto Novom kao glavnim gradom, dekretom od 22. juna 1894.

Porto-Novo je nakon osamostaljenja zemlje 1960. ostao politički i administrativni centar države, ali sve više simbolički, jer je grad je lišen atributa glavnog grada 60-tih i 70-tih kad su se vlada i ministarstva preselila u obližnji Cotonou. Nakon demokratske obnove zemlje 1990, - Porto-Novo je ponovno potvrdio svoj status - glavnog grada Benina, pa je doživio preporod provedbom posebnih programa za revitalizaciju.

Portugalska katedrala iz 18. vijeka

Znamenitosti
------------

Fotografija Porta Nova iz 1887.
Najveća atrakcija grada je portugalska katedrala iz 18. vijeka, kao i sam historijski centar grada i kraljevska palača koji su 31. oktobra 1996. uvršteni na listu kandidata za budući lokalitet Svjetske baštine UNESCO-a.

Privreda, transport i školstvo
------------------------------

*Porto-Novo* je primarno grad u kom su većina zaposlenih državni služenici, uz to za privredu grada važna je tvornica cementa i najveća banka iz Benina - Banque International du Benin.
U neposrednoj okolici grada na obali oceana otkrivena je nafta 1990- tihkoja je već postala značajna stavka u izvozu.

Porto-Novo je povezan cestom i željeznicom sa najvećim beninskim gradom Cotonou, i cestom sa Lagosom u Nigeriji. Od kako su se pojavili parobrodi, luka u Porto-Novu je postala preplitka za njih, pa se sav promet postepeno preselio u Cotonou, od tad je počela stagnacija *Porto-Nova* jer ga je zaobišao razvoj.

Klimatske karakteristike
------------------------

*Porto-Novo* ima Ekvatorsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, sa dvije kišne sezone. Prva veća počinje u martu i traje do jula, a druga kraća, počinje u septembru i završava krajem novembra.
Tokom cijele godine ima sličnu temperaturu, prosječna temperatura je oko 28 °C, najtoplije je u martu - 32 °C, a najhladnije u augustu 24 °C.
*Porto-Novo* ima prosječno 1400 mm oborina godišnje.

| **Klimatološki medijani za Porto-Novo** |
| --- |
| Mjesec | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina |
| Srednji maksimum (°C) | 31 | 32 | 32 | 32 | 31 | 30 | 28 | 28 | 29 | 30 | 32 | 32 | **30,5** |
| Srednji minimum (°C) | 24 | 26 | 26 | 26 | 25 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 25 | 25 | **25** |
| Precipitacija (mm) | 17 | 18 | 70 | 135 | 185 | 278 | 108 | 36 | 106 | 754 | 37 | 20 | **1400** |
| *Izvor:*  |

Izvori
------

1. 1 2  „*Republic of Benin: Regions & Towns*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 24. 1. 2012.
2. 1 2 3 4  „*Géographie*" (francuski). Ville de Porto-Novo. Arhivirano iz originala na datum 2011-11-13. Pristupljeno 24. 01. 2012.
3. 1 2 3 4 5  „*Fondation de la ville*" (francuski). Ville de Porto-Novo. Arhivirano iz originala na datum 2011-11-13. Pristupljeno 24. 01. 2012.
4. ↑  „*La ville de Porto-Novo : quartiers anciens et Palais Royal (#*" (francuski). UNESCO. Pristupljeno 24. 01. 2012.
5. 1 2  „*Porto-Novo*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 01. 2012.
6. ↑  „*Monthly Averages for Porto-Novo* ". Weather2. Pristupljeno 24. 1. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Site officiel de la ville de Porto-Novo* Arhivirano 2012-07-28 na Wayback Machine-u ()
* *Porto-Novo* na portalu Encyclopædia Britannica ()

***Porto-Novo*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Glavni gradovi afričkih država |
| --- |
| 

Abidjan, *Obala Slonovače*  **•** 
Abuja, *Nigerija*  **•** 
Accra, *Gana*  **•** 
Adis Abeba, *Etiopija*  **•** 
Alžir, *Alžir*  **•** 
Antananarivo, *Madagaskar*  **•** 
Asmara, *Eritreja*  **•** 
Bamako, *Mali*  **•** 
Bangui, *Centralnoafrička Republika*  **•** 
Banjul, *Gambija*  **•** 
Bissau, *Gvineja Bisau*  **•** 
Bloemfontein (sjedište sudske vlasti), *Južnoafrička Republika*  **•** 
Brazzaville, *Republika Kongo*  **•** 
Bujumbura, *Burundi*  **•** 
Cape Town (sjedište zakonodavne vlasti), *Južnoafrička Republika*  **•** 
Conakry, *Gvineja*  **•** 
Cotonou (de facto), *Benin*  **•** 
Dakar, *Senegal*  **•** 
Dar es Salaam (administracija), *Tanzanija*  **•** 
Dodoma, *Tanzanija*  **•** 
Djibouti, *Džibuti*  **•** 
Džuba, *Južni Sudan*  **•** 
Freetown, *Sijera Leone*  **•** 
Gaborone, *Bocvana*  **•** 
Harare, *Zimbabve*  **•** 
Jamestown, *Sveta Helena*  **•** 
Kairo, *Egipat*  **•** 
Kampala, *Uganda*  **•** 
Kartum, *Sudan*  **•** 
Kigali, *Ruanda*  **•** 
Kinshasa, *Demokratska Republika Kongo*  **•** 
Libreville, *Gabon*  **•** 
Lilongwe, *Malavi*  **•** 
Lobamba (kraljevski i zakonodavni glavni grad), *Esvatini*  **•** 
Lomé, *Togo*  **•** 
Luanda, *Angola*  **•** 
Lusaka, *Zambija*  **•** 
Malabo, *Ekvatorijalna Gvineja*  **•** 
Mamoudzou, *Mayotte*  **•** 
Maputo, *Mozambik*  **•** 
Maseru, *Lesoto*  **•** 
Mbabane (upravni grad), *Esvatini*  **•** 
Mogadiš, *Somalija*  **•** 
Monrovia, *Liberija*  **•** 
Moroni, *Komori*  **•** 
Nairobi, *Kenija*  **•** 
N'Djamena, *Čad*  **•** 
Niamey, *Niger*  **•** 
Nouakchott, *Mauritanija*  **•** 
Ouagadougou, *Burkina Faso*  **•** 
Port Louis, *Mauricijus*  **•** 
Porto-Novo, *Benin*  **•** 
Praia, *Zelenortska Republika*  **•** 
Pretoria (službeni), *Južnoafrička Republika*  **•** 
Rabat, *Maroko*  **•** 
São Tomé, *Sao Tome i Principe*  **•** 
Tripoli, *Libija*  **•** 
Tunis, *Tunis*  **•** 
Victoria, *Sejšeli*  **•** 
Windhoek, *Namibija*  **•** 
Yamoussoukro (službeni), *Obala Slonovače*  **•** 
Yaoundé, *Kamerun*
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 139558868
* LCCN: n80165057
* GND: 4116069-1
* SUDOC: 027408566
* BNF: cb119456832 (podaci)
* NKC: ge631602

 |