recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vijećnica u Gračanici**, ili Konak, nalazi se u centru grada. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH.

Historija
---------

Pseudomaurski stil zauzima drugo mjesto po rasprostranjenosti u arhitekturi austro-ugarskog perioda u Bosni i Hercegovini. Po postanku i metodama primjene dekorativnih i sekundarnih arhitektonskih elemenata sa originalnih muslimanskih spomenika, građenih uglavnom na sjeveru Afrike i u Španiji, pseudomaurski manir je samo jedan od mnogobrojnih oblika eklekticizma. On predstavlja romantičarsko nastojanje da se uvažavanjem lokalne tradicije građenja stvori poseban arhitektonski izraz. 
Zgrada Konaka – Vijećnice u Gračanici, nepoznatog arhitekte, građena je 1887. godine, prvobitno kao Konak. Prema projektnoj dokumentaciji u Arhivu Bosne i Hercegovine, 1891. godine pretvorena je u zgradu Vijećnice. Pretpostavlja se da su je gradili isti majstori kao i zgradu Osman-kapetanove medrese u Gračanici.

Bila je vlasništvo Bosansko-hercegovačkog zemaljskog erara a potom Opšte narodne imovine FNRJ. U njoj je smještena Opčtina Gračanica.

Opis
----

Elementi pseudomaurskog manira zastupljeni su na fasadama: ulazni portal, prozori i reljefna dvoslojno bojena fasadna dekoracija, koju karakteriše alternacija crvenih i žutih vodoravnih traka.

Ulazni portal je najsnažniji arhitektonski elemenat sa odlikama pseudomurskog manira na fasadi. Ulazna vrata su dvokrilna, od drveta sa geometrijskom dekoracijom od letvica. Portal je oblikovan kao pravokutni profilirani kameni okvir, sa dva bočna pilastra sa kapitelima pravokutnog presjeka. U arhitravnom dijelu portala pojavljuje se reljefni friz sa apstarhiranim floralnim motivom. Ispod profiliranog vijenca portala nalazi se niz konzola u formi stalaktita, a vijenac je okrunjen motivom stepenastog grudobrana, karakterističnog za fatimidsko razdoblje. Sa desne i lijeve strane portala postavljeni su fenjeri od kovanog željeza koji su izvedeni u stilu secesije.

U osnovi objekat ima oblik slova „E". Zgrada je u dobrom stanju.

Literatura
----------

* Ibrahim Krzović -Arhitektura secesije u Bosni i Hercegovini", Kulturno naslijeđe, Sarajevo

Vanjski linkovi
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
**Béla Viktor János Bartók** (mađ. *Bartók Béla*, Nagyszentmiklós, 25. ožujka 1881. - New York, 26. rujna 1945.), mađarski skladatelj.

Mladost
-------

Prvu muzičku poduku iz klavira dobio je od majke, a već s deset godina prvi put je javno nastupio kao pijanista. Na Muzičkoj akademiji u Budimpešti studirao je skladanje i klavir, te se razvio u izvanrednog virtuoza na klaviru. Na koncertima je često svirao sa svojom suprugom, pijanisticom Dittom Paszthory. Prvi značajniji uspjeh doživio je izvođenjem baleta-pantomime *Drveni princ*, te izvedbom opere *Dvorac Modrobradog*.

Emigracija i djela
------------------

Godine 1940. emigrirao je u SAD. Uoči odlaska nastalo je djelo *Divertimento*. Zbog prizvuka mađarskih melodija i dirljive tuge središnjeg stavka mnogi ovo djelo smatraju Bartókovim oproštajem od domovine. Bartók je bio veliki protivnik nacizma, pa je prilikom emigracije u SAD putovao preko Sibira, kako bi izbjegao prolaz kroz nacističke zemlje.

U SAD-u mu je povjerena znanstvena obrada zbirke snimaka narodnih melodija. Skupljao je i proučavao narodnu muziku, posebno mađarsku, te zabilježio više od 10.000 izvornih narodnih melodija. Ubraja se među začetnike tzv. *nove muzike 20. stoljeća*.

Njegova ekspresionistička djela su u javnosti nailazila na priličan otpor. Tek je godinu dana prije Bartókove smrti izvedba *Koncerta za orkestar*, koju je komponovao u bolnici, postigla veliki uspjeh.
Umro je u New Yorku, 26. rujna 1945. godine, a veliku svjetsku slavu njegova su djela postigla tek nakon njegove smrti.

Ostala djela su mu: 

* *Sonata za solo violinu*;
* *Treći klavirski koncert*;
* *Rumunjski plesovi*

Zanimljivosti
-------------

Postoje informacije o možebitnom hrvatskom (bunjevačkom) podrijetlu Bélu Bartóka. Hrvatski korijeni, po tim tezama mu dolaze po baki, očevoj majci, rodom iz Subotice .

Izvori
------

1. ↑  Hrvatski glasnik br.10/2009. Arhivirano 2012-03-09 na Wayback Machine-u U čast 80. rođendana Antuna Kričkovića

***Béla Bartók*** na Wikimedijinoj ostavi
**Teorija koherencije** je filozofsko učenje o istini prema kojem se neki iskaz smatra istinitim ako se može izvesti na valjan način i ako sledi iz neprotivrečnog sistema iskaza.
Koherentnost jeste unutrašnji logički sklad mišljenja, nešto potpuno objektivno a ne subjektivno kao očiglednost. Po ovoj teoriji jedno tvrđenje je istinito kad se slaže sa svim ranije prihvaćenim tvrđenjima, dakle, kad pripada skladnom sistemu u kome nigde nema unutrašnje protivrečnosti.
Ovakva koherentnost celine kojoj pripada dati iskaz zaista je neophodni uslov istinitosti ali to nije dovoljan uslov istine. Moguće je da jedan celovit sistem iskaza bude koherentan, da odsustvo bilo kakvih protivrečnosti u njemu bude dokazano, ali da on u celini bude potpuno pogrešan. Najbolji primer je mišljenje paranoidnih osoba ( onih koji pate od manije gonjenja ). U njemu sve može biti dosledno i logički povezano. Ali ako je bar početna premisa pogrešna ( na primer da datoj osobi neka grupa ljudi ili organizacija radi o glavi ) sve će u toj naizgled impresivnoj logičkoj zgradi, biti pogrešno.
Znači, bar neki uslovi sistema moraju biti istiniti po nekom drugom osnovu a ne po osnovu sklada i logičke doslednosti ( konsistentnosti ). Kriterijum koherentnosti pretpostavlja važenje još nekog drugog kriterijuma.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **filozofiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Kupreško polje
**Kupreško polje** velika je kraška visoravan u jugozapadnom dijelu Bosne i Hercegovine, smještena istočno od dva susjedna kraška polja: Livanjskog i Glamočkog, te sjeverno od Duvanjskog. Pruža se od sjeverozapada prema jugoistoku, dugo je 24 km, široko 10 km i površine 93 km2. Prosječna nadmorska visina polja iznosi 1130 m. Geološki mu je sastav od verfenskih škriljevaca, u širini djelomično od pješčenjaka, krečnjaka, dolomita i slojeva melofira. U južnim krajevima pokriveno je neogenim jezerskim talozima, glinom i šljunkom. Središte polja jest mjesto Kupres, malo i visoko naselje i centar depopulacijske opštine.

Prostor Kupreškog polja sastoji se iz tri sekundarne i hidrografski dosta samostalne kotline: Bajramovačke na sjeveru, Mrtvičke u sredini i Milačke na jugu. Tlo je najneravnije u bajramovačkom dijelu, gdje su mnogobrojne kose, uvale i vrtače velikih razmjera, a tek je na zapadu prostrana ravan. Kroz ovaj kraj protječe rječica Mrtvaja, koja izvire kod sela Stražbenice, teče prema sjeverozapadu i ponire na kraju polja, blizu Šemenovaca. Mrtvičkom kotlinom teče rječica Mrtvica, u koju se ulijevaju potoci Smrdelj, Karićevac i Jazmak. Teče prema zapadu i sjeverozapadu i uvire pod Kurljanjem, odnosno pod Jarmom. Milačkom kotlinom teče Milač, vodom najobilatija kupreška ponornica.

Krševite planine oko polja apsorbuju goleme količine padavina koje se potom kroz propusnu stijenu cijede u podzemlje. Kad naiđu na nepropusnu stijenu, voda ponovno izbija na površinu, obično u jednom kraju polja u obliku jednog ili više raštrkanih izvora. Iz njih često teku rijeke, jer taloženjem lapora i gline nastaje nepropusna podloga, pa se održavaju na površini. U drugom, nižem kraju polja rijeke naiđu na propusnu krašku stijenu, pa voda ponovno ponire i nastavlja svoj put kroz kraško podzemlje.
U polju je utvrđeno postojanje: 1 vrsta ribe, 134 vrste ptica, 13 vrsta vilinih konjića, 146 floralnih vrsta. Plodna zemlja nastala je hiljadugodišnjim ispiranjima s okolnih brda kišom, bujicama kiše i otopljenog snijega ili ju je donijela rijeka.

Kraški fenomeni
---------------

Kraški fenomen Kupreškog polja su i vrtače, urušene ponikve. Ima ih pet i originalna su pojava u ovome kraju. Istraživanjem je utvrđeno da su oblikovan u tektonski razlomljenim karbonatnim naslagama gornjokredne starosti (krečnjaci i breče). Izgled vrtača je uglavnom tipičan, ljevkasto udubljeni i okruglasti oblik. Postanak ovih vrtača je najvjerovatnije vezan uz podzemni erozivno-korozijski uticaj vode pri čemu su se podzemni stropovi urušili. Dalje oblikovanje je uvjetovala oborinska voda koja je istim procesima odnosila postrani materijal prema dnu. Vjerojatno su vrtače Japage nastale zahvaljujući upravo tim procesima. Nalaze se na sjevernom dijelu Kupreškog polja u blizini sela Rastičevo.

Dani kosidbe
------------

Na Kupreškom polju svake prve nedjelje u julu, održavaju se *Dani kosidbe*, u narodu poznatija pod imenom „Strljanica". Ona datira još iz XIX vijeka i označava početak kosidbe trava, nekada najvažnijeg posla na ovoj visoravni.
**Себеш** је мочвара, канал и приградско насеље у Београду, које се налази на територији општине Палилула.

Поток
-----

Себеш или Морки Себеш је систем спорих канала на јужном мочварном подручју Панчевачког рита. Протиче јужно од Борче и тече на исток, ка северу насеља Котеж и даље тече ка мочвари Велико Блато, источном делу Крњаче и мочварама Себеш и Рева, пре него што се улива у Дунав као његова лева притока. Себеш међу београђанима важи за једно од најпопуларнијих места за риболов. Име је добио по мађарском спахији који је поседовао земљиште у тој области.

Мочвара
-------

Себеш је мочвара која се налази у јужном делу Панчевачког рита.

Насеље
------

Себеш Овчански, или само Себеш, је јужно под-насеље Овче, које се налази поред канала Морки Себеш, удаљено 9км североисточно од центра Београда и 4км од Овче. У насељу се налази и железничка станица Себеш, која се користи за услуге приградске железнице Беовоз.
**Branko Pleše**, nadimak *Isusek* (Delnice, 12. siječnja 1915. - Zagreb, 28. ožujka 1980.), hrvatski nogometaš, jugoslavenski i hrvatski reprezentativac. Svestrani nogometaš, velikog radijusa kretanja, uporan borac, neumoran, jednako koristan u obrani i napadu, uglavnom igrač sredine terena.

Klupska karijera
----------------

Kao 14-godišnjak počeo je igrati nogomet u zagrebačkoj Concordiji (do 1933. godine u momčadi mlađih uzrasta). Od 1935. godine do 1945. godine nastupa za zagrebački Građanski s kojim osvaja dva jugoslavenska prvenstva (1936./37. i 1939./40.) i hrvatsko prvenstvo (1943.). Od 1945. godine nastupa za zagrebački Dinamo u kojem je do 1950. godine odigrao 155 utakmica i postigao 9 pogodaka. S Dinamom je osvojio prvenstvo Jugoslavije u sezoni 1947./48.

Reprezentativna karijera
------------------------

Bio je zagrebački, hrvatski i jugoslavenski reprezentativac. Za jugoslavensku reprezentaciju prvi puta je nastupio 9. svibnja 1937. godine u Budimpešti protiv Mađarske (1:1). od 1937. do 1946. godine za jugoslavensku reprezentaciju je ukupno odigrao 6 utakmica i postigao 3 pogotka. Prvu utakmicu za hrvatsku reprezentaciju odigrao je 15. lipnja 1941. godine u Beču protiv Njemačke (5:1), a posljednju 9. travnja 1944. godine u Zagrebu protiv Slovačke (7:3). Ukupno je za hrvatsku reprezentaciju odigrao 13 utakmica i postigao 4 pogotka. Za zagrebačku reprezentaciju od 1935. godine do 1949. godine odigrao je 24 utakmice.

Trenerska karijera
------------------

Nakon igračke karijere bio je trener Slobode iz Tuzle, Dubrovnika, te zagrebačkih nižerazrednih klubova, Trnja i Dubrave. Bio je i trener ženskog nogometnog kluba Loto iz Zagreba.

Zanimljivo
----------

Bio je jedan od najsvestranijih vrhunskih nogometaša. Igrao je na svim pozicijama u momčadi, od vratara do lijevog krila. Na prvenstvenoj utakmici u Zagrebu 1947. godine, Dinamo - Crvena zvezda, uspješno je zamijenio ozljeđenog vratara Zvonka Dogana.

Izvori
------

* Fredi Kramer, *Sveto ime dinamo*, Zagreb, 2006. ISBN 953-99770-2-9, str. 219 i 220
* (engleski) RSSSF: Yugoslavia National Team List of Results 1930-1939
* (engleski) RSSSF: Croatia - International Matches 1940-1956
* (srpski) Branko Pleše - "Isusek" Arhivirano 2014-09-05 na Wayback Machine-u

Šablon:Sastav Hrvatska 1940-1944
Stara i nova crkva sv. Petra i Pavla u Kozarcu
**Crkva sv. Petra i Pavla u Kozarcu** nalazi se u Kozarcu, u opštini Prijedor, Bosna i Hercegovina. Pripada Srpskoj pravoslavnoj crkvi, i Eparhiji banjalučkoj.

Historija
---------

Crkva Svetih apostola Petra i Pavla u Kozarcu u potpunosti se podudara sa tipskim projektom za grkokatoličke crkve u Građevinskom odsjeku Zemaljske vlade u Sarajevu koji su izradili J. Kellner i Hans Niemeczek. Na projektu je zabilježen datum izrade – 12. juli 1884. Sagrađena je 1886, a osvećena 1887. godine. Dva zvonika na zapadnoj fasadi se u arhitekturi pravoslavnih crkava 1887–1914. godine u BiH sreću, osim u Kozarcu, samo na crkvi u Brodcu iz 1884. godine.

U staroj crkvi Svetog Petra i Pavla samo se jednom godišnje vrši bogosluženje, a 2006. godine je u porti izgrađena nova crkva posvećena istim svetiteljima.

Opis stare crkve
----------------

Crkva je sa trobrodnim konceptom prostora u unutrašnjosti i dimenzija 18 x 10 metara. Visina zidova je preko 5 metara, do sljemena krova crkva je visoka 10 metara, a u tom nivou se završava i zidani dio zvonika, na koji su postavljene izdužene barokne kape od pocinčanog lima. Zvonici tako dosežu do otprilike 20 metara.

Ikonostas je jednostavna drvena pregrada sa troje dveri, ukrašena profilisanim vijencem koji dijeli zonu sokla, nešto bogatije profilisanim završnim vijencem i stubićima koji ga raščlanjuju po vertikali. Carske dveri završene su jednostavnim lukom. Bočne dveri su pravougaona vrata sa apliciranim lukom nad kojim je jednostavan vijenac. Imaju skroman ukras od po dva pravougaona polja u donjoj zoni.

Ikone u crkvi u Kozarcu su pretežno serijski radovi, nabavljene iz novosadskih radionica koje su snabdijevale pravoslavne crkve na širokom prostoru Habzburške monarhije. Sve ikone su rađene u duhu akademskog slikarstva i uglavnom su nevelikih slikarskih vrijednosti. Nedavno je otkriveno da je jednu ikonu poklonio vladika Nikolaj Velimirović.

Literatura
----------

* Aleksandar Kadijević - Jedan vek traženja nacionalnog stila u srpskoj arhitekturi (sredina XIX – sredina XX veka), Građevinska knjiga Beograd, 1997.

Vanjske veze
------------

* Ikona poklon Nikolaja Velimirovića Arhivirano 2018-01-07 na Wayback Machine-u
* Crkva sv. Petra i Pavla[*mrtav link*]


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
**Preslavski narodni sabor** (bugarski: ) je naziv za veliku skupštinu Bugara održanu 893. na kojoj su donesene odluke koje su imale značajan uticaj na dalju historiju bugarske države, pokrštavanje Bugara i historiju Bugarske općenito.

Godine 889. se tadašnji bugarski knez (kan) Boris I Mihailo povukao u manastir i prepustio vlast svom sinu Vladimiru. On je, međutim, odlučio odbaciti očevo kršćanstvo te Bugare vratiti tengrizmu, tradicionalno religiji starih Bugara. Boris je izašao iz manastira kako bi svrgnuo sina te sazvao veliku skupštinu kako bi za taj potez dobio podršku naroda i plemstva. Umjesto Vladimira (koji je oslijepljen i stavljen u zatvor) za novog kneza je postavljen njegov brat Simeon I, koji se prije toga spremao, poput oca, zamonašiti. Time je prvi put u bugarskoj historiji ustanovljen princip da kneza osim sina može naslijediti brat. Također je odlučeno da se prijestolnica iz Pliske premjesti u Preslav. Također su tadašnji bizantski svećenici protjerani iz Bugarske, te je odlučeno da se ubuduće liturgija vrši na crkvenoslavenskom jeziku.

Sabor, o kome prvi zapis datira u djelu Reginoa, izazvao je sukob Bugarske s Bizantom.

Literatura
----------

* Николов, А. Факти и догадки за събора през 893 година. - В: България в световното културно наследство. Материали от Третата национална конференция по история, археология и културен туризъм "Пътуване към България" - Шумен, 17-19. 05. 2012 г. Съст. Т. Тодоров. Шумен, 2014, 229-237
**Trnovska Bugarska** ili **Trnovsko carstvo** (bug. *Tъrnovsko carstvo*) je država nastala raspadom Drugog bugarskog carstva posle smrti Jovana Aleksandra (1331—1371) i obuhvatala je veći deo današnje Bugarske sa sedištem u Trnovu. Njen prvi i jedini vladar bio je Aleksandrov sin Jovan Šišman (1371-1393/1395), koji je još za očeva života bio savladar i naslednik, dok je drugi Aleksandrov sin i Šišmanov polubrat Jovan Stracimir (1356—1397) od 1356. godine vladao tzv. *Vidinskom Bugarskom* koja je posle Aleksandrove smrti i *de fakto* postala samostalna. 

Srpska katastrofa na Marici (1371) otvorila je put napredovanju Osmanlija na Balkanskom poluostrvu pred kojim je Šišman priznao njihov suverenitet nad njegovom državom i 1373. godine je predao svoju sestru Tamaru u sultanov harem. Međutim Murat I (1362—1389) se tu nije zaustavio i nastavio je sa zauzimanjem Šišmanovih gradova (Ihtiman-1378, Sredec-1383) i ostalih oblasti na poluostrvu (Niš-1385). On je pokušao da iskoristi Muratovu zauzetost da povrati suverenitet nad kneževinom Vlaškom i despotovinom Dobrudžom tokom 1386. godine, ali u tome nije imao uspeha. Posle srpskih pobeda kod Pločnika (1386) i Bileće (1388), trnovski car je prekinuo vazalne odnose sa Muratom, ali su brz udar Osmanlija i opsada Nikopolja primorali Šišmana na pokorenje. On je pokušao da odugovlači sa ispunjenjem obaveza, ali ga je novi dolazak Osmanlija pod Nikopolj primorao na predaju Drastara i smeštanje otomanskih posada u njegove tvrđave. Posle Kosovskog boja (1389) i unutrašnjih borbi koje su usledile u Otomanskoj imperiji, novi sultan Bajazit I (1389—1402) je 1393. godine napao Trnovsku Bugarsku i opseo samo Trnovo koje je branio patrijarh Jeftimije, pošto se sam Šišman ponovo povukao u Nikopolj. Posle tromesečne opsade, grad je zauzet zahvaljujući izdaji 17. jula 1393. godine, čime je i praktično prestalo da postoji Drugo bugarsko carstvo. Jovan Šišman je posle toga nastavio da upravlja delom svojih oblasti kao otomanski vazal, ali ga je Bajazit 3. juna 1395. godine pogubio u Nikopolju, a preostale njegove oblasti je i *de fakto* pridodao Otomanskoj imperiji.
**Dromeosaurini** (lat. **Dromaeosaurinae**) su potporodica dromeosaurida. Većina ih je živjela u današnjoj Sjevernoj Americi (*Dromaeosaurus*, *Utahraptor*), kao i Mongoliji, (*Achillobator*, *Adasaurus*), a moguće i u Danskoj (*Dromaeosauroides*). U Etiopiji su također pronađeni izolirani zubi koji možda pripadaju nekom dromeosaurinu; u svakom slučaju, sigurno je da pripadaju nekoj životinji koja je živjela tijekom perioda kasne jure.

Osobine
-------

Svi sjevernoamerički i azijski dromeosaurini iz kasne krede bili su maleni, ne duži od 1,8 m (*Dromaeosaurus* i *Adasaurus*). Međutim, u dromeosaurine su spadali i najveći dromeosauridi: *Achillobator* je bio dug 6 metara, a *Utahraptor* 7,5 m.

Dromeosaurini se od ostalih dromeosaurida razlikuju po zdepastijim, kockastim lubanjama, dok pripadnici ostalih porodica obično imaju uže njuške. Također, dromeosaurini su obično teže građe, sa snažnim nogama, koje nisu toliko služile za brzinu već za napad.

Osim toga, dromeosaurine se od velociraptorina razlikuju po niskom DSDI omjeru; na primjer, njihovi zubi imaju nazubljenja jednake veličine i na prednjem i na zadnjem rubu. S druge strane, velociraptorini imaju veća nazubljenja na zadnjem rubu zuba, a na prednjem su ili maleni ili uopće nisu prisutni.

Rodovi
------

U ovu potporodicu spada pet rodova:

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dromaeosauroides*? |
|  |
|  | *Dromaeosaurus* |
|  |
|  | *Adasaurus*? |
|  |
|  | *Achillobator* |
|  |
|  | *Utahraptor* |
|  |

Izvori
------

1. ↑  Goodwin, Clemens, Hutchinson, Wood, Zavada, Kemp, Duffin and Schaff (1999). "Mesozoic continental vertebrates with associated palynostratigraphic dates from the northwestern Ethiopian Plateau." *Journal of Vertebrate Paleontology*, **19**(4): 728-741.

Vanjske veze
------------

* Arhivirano 2012-10-21 na Wayback Machine-u
**Šani Palaska** (alb. ; Đakovica, 1928 — Priština, 13. januar 1999) je bio kosovski pozorišni i filmski glumac.

Od dolaska u Pokrajinsko narodno pozorište u Prištini 1948. godine, celu svoju karijeru je proveo u njemu. U pozorište ga je, zajedno sa Abdurahmanom Šaljom, Istrefom Begolijem i Muharemom Ćenom, doveo Milutin Jasnić u nastojanju da stvori kvalitetnu Albansku dramu. Prvih godina igrao je podjednako i u Srpskoj i u Albanskoj drami.

Igrao je Jerotija Pantića u prvoj albanskoj predstavi, izvedenoj u Pokrajinskom narodnom pozorištu, u „Sumnjivom licu" Branislava Nušića, u režiji Dobrice Radenkovića, čija je premijera bila 7. juna 1949. u Kosovskoj Mitrovici. Za tu interpretaciju nagrađen je posebnom nagradom Ministarstva prosvete i kulture NR Srbije. Igrao je u više od 300 pozorišnih predstava, pa i u „Erveheji", najpoznatijoj albanskoj predstavi na sceni Pokrajinskog narodnog pozorišta, u režiji Muharema Ćene. I kad je otišao u penziju, rado je igrao u pozorišnim predstavama, do pred samu smrt. Njegova poslednja glumačka nagrada je na Susretima profesionalnih pozorišta Srbije 1996. godine u Leskovcu, za ulogu Sera u predstavi „Garderober" Harolda Pintera, u režiji Seljamija Tarakua. Bila mu je to šesta nagrada za glavnu ulogu na ovom festivalu.

Pored pozorišnih uloga, igrao je u 17 filmova i TV serija koji su snimani na Kosovu i Metohiji.

Sahranjen je u Prizrenu.

Vidi još
--------

* Pokrajinsko narodno pozorište

Spoljašnje veze
---------------

* Shani Pallaska na sajtu IMDb
Crnogorski krstaš-barjaci
Alaj-barjak: Crnogorska državna i glavna vojna zastava od sredine 19. stolječa i za vrijeme Kraljevine Crne Gore
Crnogorske pomorske zastave s konca 19. stoljeća i za doba Kraljevine Crne Gore
Službena zastava Crne Gore od 2004.g.
Zastava Crne Gore iz 1990-ih (SRJ)
**Crnogorske zastave** kroz povijest u biti su sadržavale crvenu boju, te Križ i dvoglavoga bijeloga orla.

Nije poznato kako je izgledala zastava o kojoj ima pomena u historijskim izvorima koju je papa Grgur VII. 1077. godine, skupa s drugi kraljevskim oznakama (*insigijama*), poslao dukljanskom knezu Mihailu davši mu dostojanstvo *Kralj Slavena* (latinski *Rex Sclavorum*).

Za starocrnogorske dinastije Balšića postojala je zastava koja je likovno obrađena u stilu srednjovjekovne spekulativne mistike. Na sredini polja nalazio se prikaz Uskrsnuća Kristova nad kojim lebdi golubica, simbol Duha Svetoga, a sasvim na vrhu je simbol Presvetoga Trojstva - trougao u kojem je ucrtano *Božje oko*. 

U doba dinastije Crnojevića pojavljuje se dvoglavi crnogorski orao, kako na grbovima, tako i na zastavi.

Koncem 18. stoljeća, za doba Šćepana Malog crnogorska je zastava Krstaš-barjak, državna i glavna vojna zastava koju su Crnogorci nazivali Alaj-barjak.

No, izgled alaj-barjaka se za knjaza Danila I. Petrovića mijenja crnogorskim orlom i inicijalom vladarevim na sredini.

Crna Gora je, nakon što je u ratovima od 1876. do 1878. osigurala teritorijalni izlaz na Jadransko more, počela izgrađivati svoju trgovačku mornaricu. Iz toga su perioda više varijanti crnogorskih pomorskih zastava.

U Ustavu Knjaževine Crne Gore iz 1905. (*čl.39.*) definira se: *"Narodne su boje: crvena, plavetna i bijela"*, no državna i glavna vojna zastava ostaje alaj-barjak.

Od 1946. do 1992. službena je zastava Crne Gore, kao socijalističke republike unutar druge Jugoslavije, bila trobojka *crveno-otvorenoplava-bijela* s petokrakom zvijezdom na sredini. Godine 1993. je novim zakonskim rejšenjima crnogorska zastava definirana kao trobojka istih boja bez petokrake zvijezde.

2004. su usvojeni novi crnogorski simboli, zastava i grb, koji su i danas u službenoj uporabi.

Povezani članici
----------------

* Zastava Crne Gore
* Crnogorski državni grbovi do 1921.
* Grb Crne Gore
* Crnogorska odličja do 1921.
* Alaj barjak

Vanjske veze
------------

***Crnogorske zastave*** na Wikimedijinoj ostavi

* Dr. Danilo Radojević o crnogorskim zastavama kroz historiju (iz knjige *"Crnogorci na limesu"*, Podgorica 1999.g.
**Guayas** (španjolski: *Rio Guayas*) je rijeka na zapadu Ekvadora duga 93 km.

Hidrologija
-----------

Guayas se formira 5 km uzvodno od grada Guayaquila, sutokom rijeka Daule i Babahoyo koje izviru na zapadnim obroncima Anda.
Od tamo teče prema jugu pored Guayaquila do ušća u Zaljev Guayaquil i do Pacifika.

Sliv rijeke ima površinu od 34,500 km², koja se prostire po Provinciji Guayas. Površina sliva odgovara 12,57% nacionalnog teritorija, a stanovništvo koje živi u ovom slivu procjenjuje se na 5,592,025 stanovnika, što predstavlja 39,37% ukupnog nacionalnog stanovništva.

Guayas je plovan i za najnižeg vodostaja za prekooceanske brodove gaza dubokog 7 metara sve do Guayaquila, gdje je širok oko 3 km. Manji riječni brodovi mogu rijekom Babahoya doploviti, za kišne sezone još 140 km uzvodno.

Sliv Guayasa jedno je od najprostranijih i najpristupačnijih plodnih područja Ekvadora, poznat po velikim plantažama banana, glavnog izvoznog proizvoda Ekvadora. 
Tropska klima omogućuje dvije žetve riže, pored tog u slivu se uzgaja i kava, kakaovac i tropsko voće.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  Tapia Aldas, Juan Carlos. „*Caracterizacion de la Cuenca del Rio Guayas*" (španjolski). Universidad Nacional de La Plata. Pristupljeno 10.04.2024.
2. 1 2  „*Guayas River*" (engleski). Universidade de Evora. Pristupljeno 10.04.2024.

Vanjske veze
------------

***Guayas (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Guayas River* (na portalu Mapcarta) ()
**Blažo Bošković** (1860 Orja Luka- 8. oktobar 1912 Dečići) je bio vojskovoća i sudija. Rođen je u brdskom plemenu Bjelopavlići. 

Učestvovao je kao dobrovoljac u crnogorsko-turskom ratu 1876-1878 god. Bio je jedan od istaknutijih boraca u bici na Vučjem dolu 1876. Po završetku rata imenovan je za potporučnika, a potom je kao ordonans oficira i komandir knjaževe garde boravio na Cetinju. Unapređen je u čin perjaničkog komandira, a kasnije je imenovan za komandanta Bjelopavlićke brigade ukazom knjaza Nikole. 1911. god. postao je komandant Druge divizije crnogorske vojske. Ratni savjet ga je 1912. god. imenovao za komandanta Zetskog odreda, ali je knjaz Nikola poništio ovu odluku i na to mjesto postavio svog sina. Poginio je pod nedovoljno razjašnjenim okolnostima, prvih dana po objavi rata Turskoj n frontu prema Skadru. 

Tokom svog života obavljao je i druge dužnosti kao što su: upravitelj Nikšićke oblasti, prvi sudija Velikog vojnog suda, član Ratnog savjeta i imenovani poslanik u Skupštini Crne Gore u dva saziva. Opjevan je u narodnim pjesmama.

Njegov otac je bio senator Bajo Bošković.

Vidi još
--------

* Boškovići iz Orje Luke

Literatura
----------

1. Srpska porodična enciklopedija, Narodna knjiga, 2006
*Za ostale upotrebe, v. Crmnica (razvrstavanje).*
Knjaževina Crna Gora 1862.
**Crmnička nahija** je bila jedna od deset nahija Knjaževine Crne Gore. Nahije se dele na plemena, a plemena na bratstva. Ovakva podela je važila do Prvog svetskog rata.

Ova nahija nalazila se južno od Riječke, a graničila se sa sjevera Riječkom nahijom, sa istoka Skadarskijem Blatom, sa juga Primorskom nahijom, a sa zapada Bokom kotorskom. U Crmničkoj nahiji su živela plemena: Podgor, Brčele, Sotonići, Dupilo, Gluhi Do, Boljevići, Limljani, Seoca, Šestani i Krajina.

Geografija
----------

Oblast Crmnice u XI vijeku.
Najveće planine u ovoj nahiji: Sutorman, Ostrik, Sozina, Trojica i Rasovatac. Sredinom ove nahije pruža se Crmničko polje. Ovoj nahiji, u koliko je dotiče, pripada Skadarsko jezero; a kroz Crmničko polje teku rijeke: Crmnica i Oraoštica, koje se sastaju u blizini varošice Vira i utiču u Skadarsko Blato pod imenom rijeka Virštica.

Kroz ovu nahiju načinjen je kolski put preko Sutormana, od Vira do Bara, koji se spaja s Primorskom nahijom i Jadranskijem morem, i vodeni put je spaja s Riječkom nahijom od Vira do Rijeke.

U ovoj nahiji podneblje je blago i umjereno, uspijeva svako voće, a osobito smokva, kao i rano povrće. Zemljište je vrlo plodno. Siju se poznati domaći usjevi, a ponajviše kukuruz i pšenica. Gore su obrasle: dubom, jasenom, cerom i drugijem drvećem. Od divljači se nalazi: lisica, zečeva, kunica i drugijeh. Od domaćih životinja gaje se: ovce, koze, goveda, konjčad i svinje.

### Poznata mjesta

Ostaci tvrđave Besac kod Virpazara, poprište bitke sa muslimanima tokom istrage poturica.
Jedina varošica u ovoj nahiji je bila Vir, koji se nalazi na utoku rijeke Virštice u Skadarsko Blato. Imala je svoj okružni sud, varošku upravu, telegraf, poštu i tvrđavu. U blizini varošice nalazi se brdašce sa ostacima utvrde Besac, na kome je, tokom istrage poturica 1702. god. na Badnje veče poginulo sedamdeset Srba iz Dupila i mnoštvo muslimana.

U ovoj nahiji još su znatna mjesta: Krnjice, gdje je crnogorska vojska u ratu 1862. god. zarobila šest stotina Turaka; Karuči, gdje je Ivan Crnojević, nekadašnji vladar Crne Gore, petnaest hiljada Turaka potukao; Boljevići, u njima se rodio vladika Ruvim, koji je pleme Kuče obratio u pravoslavnu vjeru; Brčeli, gdje su ponekad stanovali zetski vladari Balšići. U Brčelima je manastir, u kom je živio i umro „Lažni Car Šćepan Mali". Boljevići, Brčeli, Sotonići, Godinje i Krajina znatni su, što se tamo rađa dobro grožđe, od koga se dobiva čuveno crmničko vino. Čuveni su ribolovi: Modra Oka, Jasen, Raduš i Luka Krnjička.

Stanovništvo
------------

Najviše se narod u ovoj nahiji zanima zemljoradnjom i stočarstvom; trgovinom vina i ribolovom. Iz ove nahije većinom idu ljudi po svijetu, da štogod zarade. Narod je pobožan, radan, dobroga zdravlja, a čisto se nosi.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  Земљопис Књажевине Црне Горе

Literatura
----------

* Zemljopis Knjaževine Crne Gore - Đuro Popović i Jovan Roganović, Cetinje 1895.

Vanjske veze
------------

* Zemljopis Knjaževine Crne Gore
**Gemeri** (amharski: *Gemeri Hāyḳ*), starije ime *Odumi*, slano je jezero na sjeveoistoku Etiopije u Regiji Afar. Jezero Gemeri je prvo u nizu od 6 većih slanih jezera (i 20 manjih) kojima završava tok rijeke Avaš koja na svom kraju uvire u Jezero Abe u Danakilskoj pustinji na granici Etiopije i Džibutija.

Geografske karakteristike
-------------------------

Jezero je udaljeno oko 400 km sjeveroistočno od Adis Abebe i oko 240 km sjeverozapadno od regionalnog središta Harara. Najveći grad u njegovoj blizini je Asaita, upravno središte zone 1.

Jezero je dugo od 15 do 40 km i široko 5 do 28 km, a površina mu varira od 6000 do 72. 000 km² , ovisno o količini oborina.  Leži na visini 339, i ima maksimalnu dubinu od 0, 5 - 5 metara. Gemeri zajedno s nizvodnim jezerima; Afambo, Bario, Laitali, Gargori tvori močvaru koja se produžava do Jezera Aba.

Jezero napaja rijeka Avaš koja na nekih 26 km uzvodno od jezera kod mjesta Asaita ima deltu i razdvaja se u dva osnovna kanala, jedan kanal(sjeverni) teče ravno u smjeru istoka, te se potom ponovno razdvaja u dva kanala koja uviru na zapadne obale jezera. Jugoistočni kanal, teče u smjeru jugoistokaistoka do vulkana Dama Ali, tu mjenja smjer i teče na istok, nešto niže od jezera Bario ponovno se spaja sa sjevernim kanalom, zatim se kod mjesta Arissa razdvaja u deltu i uvire u jezero Jezero Abe.

Uz istočnu obalu jezera stere se poput zida stjenovita planina visoka 1.358 m.

Po jezeru reste šaš i tipično močvarno bilje, uz jezero žive krokodili, nilski konj i bradavičaste svinje, i ostale uobičajene vrste močvara; zmije, mali sisavci i puno vodenih ptica.

Izvori
------

1. ↑  Gemeri Lake/Swamp Complex ramsar.wetlands.org/Portals/15/ETHIOPIA
**Novopazarski sandžak** (kolokvijalno samo „Sandžak" nakon 1878. godine) je naziv za upravnu jedinicu Osmanskog carstva čije je središte bilo u Novom Pazaru, a koja je teritorijalno razdvajala Srbiju i Crnu Goru od 1865. do 1913. godine. Novopazarski sandžak je od 1878. do 1908. godine bio pod kontrolom Austrougarske (mada je suverenitet Osmanskog carstva i dalje bio na snazi), a od 1908. do 1913. godine Novopazarski sandžak je ponovo bio pod punom otomanskom upravom (nakon čega je podeljen između Srbije i Crne Gore). Danas se istorijske oblasti Novopazarskog sandžaka nalaze u Srbiji (jugozapadni deo Centralne Srbije i sever Kosmeta) i Crnoj Gori (sever Crne Gore).

Istorija
--------

Novopazarski sandžak osnovan je krajem 18. veka sa sedištem u Sjenici. Ukinut je 1817. i ponovo osnovan Vilajetskim zakonom 1865. Izdvojen je iz Bosanskog vilajeta 1877. i pripojen novoosnovanom Kosovskom vilajetu sa sedištem u Skoplju, u čijem će sastavu ostati do oslobođenja 1912. Obuhvatao je kaze: Sjenica, Novi Pazar, Mitrovica, Pljevlja, Bijelo Polje sa Bihorom, Prijepolje, Berane, Trgovište (Rožaje), Kolašin, Nova Varoš i Gusinje. Gusinjska kaza je odmah posle dve godine bila izdvojena iz Novopazarskog sandžaka i pripojena Prizrenskom sandžaku. U tom obimu Novopazarski sandžak je postojao 15 godina. Godine 1880. je osnovan Pljevaljski sandžak koji je obuhvatao kaze Pljevlja, Prijepolje i mudirluk Priboj. Početkom 20. veka iz Novopazarskog sandžaka izdvojene su kaze Novi Pazar i Mitrovica i pripojene Prištinskom sandžaku, a kaze Berane i Rožaje Pećkom sandžaku. Iako se grad po kojem se ovaj sandžak nazivao nije više nalazio u njemu, i dalje je upotrebljavano isto ime. Od ostatka Novopazarskog sandžaka formiran je i zvanično Sjenički sandžak 1902. sa kazama: Sjenica, Bijelo Polje, Nova Varoš i Vraneš (Donji Kolašin).

* Pljevaljski sandžak (1880—1912)Pljevaljski sandžak (1880—1912)
* Sjenički sandžak (1902—1912)Sjenički sandžak (1902—1912)

Vidi još
--------

* Sandžak (administrativna jedinica)
* Sandžak (oblast)
* Raška oblast

Literatura
----------

* Ćorović, Vladimir (1997). *Istorija srpskog naroda*.

Spoljašnje veze
---------------

***Novopazarski sandžak*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **historiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Perjanici** su organ policijske vlasti osnovan kad i Garda 1831. za doba crnogorskoga vladara Petra II. Petrovića Njegoša, najprije za potrebe njegove tjelesne zaštite.

U početku ih je bilo osmorica, no ubrzo je njihov broj povećan na 30 uz godišnju plaću od 80 fiorina. *Perjanicima* je zapovjedao perjanički kapetan koji je ima plaću od 140 fiorina, a prvi je bio *kapetan Nikola Kaluđerović*.

1837. su *Perjanici* uniformizirani a na crnogorskim kapama su nosili posebno uočljive grbove - dvoglavoga crnogorskog orla s jako raširenim i uzdignutim krilima.

Bili su i izvršioci kazni strijeljana počinitelja najtežih djela a egzekucije su obavljane kod *Vlaške crkve* na Cetinju.

U drugoj polovici 19. stoljeća, poput *Garde*, prestali su postojati kao posebna formacija.

Suvremena *Uprava policije Crne Gore*, odnosno njezina konjička postrojba, baštini tradiciju *Perjanika*.

Također su uniforme počasne garde rezidencije predsjednika Crne Gore na Cetinju skrojene po uzoru na perjaničke.

Vanjske poveznice
-----------------

* O perjaničkoj tradiciji Uprave policije Crne Gore[*mrtav link*]

* Historijat crnogorske policije
*Za ostale upotrebe, v. Prsten (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 18′ 59" SGŠ, 22° 39′ 37" IGD
**Prsten** (mak. *Прстен*, tur. *Pıristan*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Prsten je naselje u okviru opštine Valandovo.

Prirodni uslovi
---------------

Prsten je smešten u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Valandova, naselje je udaljeno 10 kilometara istočno.

Naselje Prsten se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Naselje je položeno u južnoj podgorini planine Belasice, na približno 250 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Kočulija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 68 stanovnika. Po popisu iz 1994. godine naselje je imalo 105 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su Turci, a pretežna veroispovest mesnog stanovništva islam.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.valandovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Valandovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Valandovo |
| --- |
| **Valandovo** • 
Ajranlija • 
Arazlija • 
Bajrambos • 
Balinci • 
Baraklija • 
Bašalija • 
Bašibos • 
Brajkovci • 
Buluntulija • 
Vejselija • 
Gradec • 
Grčište • 
Dedeli • 
Đulelija • 
Josifovo • 
Kazandol • 
Kočulija • 
Marvinci • 
Pirava • 
Plavuš • 
Prsten • 
Rabrovo • 
Sobrija • 
Tatarlija • 
Terzelija • 
Udovo • 
Čalaklija • 
Čestevo |  |
Lik Katarine Branković sa Esfigmenske povelje (1429)
**Katarina Branković** (1418./19 - 1492.) je bila celjska grofica ili kneginja, ćerka srpskog despota Đurđa Brankovića i Jerine.

Katarina se udala 20. aprila 1434. za celjskog grofa Ulriha II (1406-1456), veoma moćnog i bogatog, sa velikim posedima u Štajerskoj i Hrvatskoj. Sa njim je imala troje dece, sinove Hermana (†1451) i Georga (†1441) i ćerku Elizabetu (1441-1455).

Nakon muževljeve pogibije u Opsadi Beograda 1456, Katarina je kao celjska kneginja zavladala sama, ali je već 1457. godine izgubila podršku celjskog vojskovođe Vitovca i zbog toga sledećih godina izgubila veći dio posjeda. 1461. godine se odrekla svih svojih poseda u današnjoj Sloveniji i Hrvatskoj osim Krškog u zamenu za određenu godišnju rentu i pošla na put. Proputovala je Italiju, Krf, Dubrovnik, da bi se na kraju vratila u Staru Srbiju (današnju Makedoniju) kod svoje sestre Mare, udovice sultana Murata II.

Pre smrti otkazala je ostala imanja u današnoj Sloveniji (grad Krško) i rentu.

Katarina je umrla 1492. i sahranjena je u selu Konče, zapadno od Strumice u današnjoj jugoistočnoj Makedoniji.

---

Danas u Zagrebu postoji Srpska pravoslavna opća gimnazija ,,Kantakuzina Katarina Branković".

Vidi još
--------

* Brankovići

Eksterni linkovi
----------------

***Katarina Branković*** na Wikimedijinoj ostavi

* Rodoslov Ulriha II Arhivirano 2009-04-16 na Wayback Machine-u i Katarine  Arhivirano 2007-05-03 na Wayback Machine-u()
**Dimitrije "Firmilijan" Dražić** (20. avgust 1852 — 7. decembar 1903) bio je skopski vladika od 1902. do 1903. Prvi je Srbin na čelu Skopske eparhije nakon ukidanja Pećke patrijaršije.

Jedan od najučenijih sveštenika
-------------------------------

Rođen je u Šapcu 20. avgusta 1852. kao Dimitrije Dražić. U Šapcu je završio gimnaziju i četiri godine je bio trgovac. Zamonašio se 1869. Bogosloviju je pohađao u Beogradu. Teologiju je studirao prvo na ostrvu Halki u Mramornom moru, a onda u Atini. Filozofiju je studirao u Pragu. Od 1876. do 1878. administrirao je Vranjskom eparhijom. Tokom 1880. izabran je za profesora beogradske bogoslovije. Smatrali su ga jednim od najučenijih i najaktivnijih predstavnika crkve.

Rektor bogoslovije
------------------

Tokom 1883. nudili su mu tada upražnjen položaj mitropolita Srbije, ali Firmilijan je odbio tu čast. Nakon toga postao je arhimandrit. Bio je učitelj kraljevića Aleksandra Obrenovića.  Kada je izabran za rektora beogradske bogoslovije osnovao je fond siromašnih bogoslova i kao novinu uveo javna predavanja. Jedno vreme uređivao je Vesnik Srpske Crkve. Jedan je od osnivača Društva Sveti Sava tokom 1886. godine. Otišao je u Čikago 1891. na poziv američkih Srba i tu je jedno kraće vreme bio njihov paroh.

Borba za Skopsku eparhiju i izbor za mitropolita
------------------------------------------------

Nakon Amerike otišao je u Carigrad da odatle pomogne srpskoj crkvi. Bilo je to teško vreme za srpsku pravoslavnu crkvu unutar Osmanskoga carstva, jer su Carigradska patrijaršija i Bugarska egzarhija imale zvanične dozvole turskih vlasti za nesmetan rad, a srpska crkva je morala da radi ilegalno ili u okvirima Carigradske patrijaršije. Bugarski egzarhat je nastojao da spreči funkcionisanje Srpske pravoslavne crkve u delu Stare Srbije koji uglavnom obuhvata današnju Makedoniju. Rad Egzarhata bio je najpre usmeren na preotimanje patrijaršijskih crkava i proterivanje njihovih sveštenika, a zatim i na sve one koji su se opirali bugarizaciji. Na udaru su se ubrzo našli i srpski sveštenici, učitelji i narodni prvaci. Srpska crkva je imala pravo da djeluje samo u okviru Carigradske patrijaršije, koja je bila pod grčkom kontrolom. U Carigradu je Firmilijan blisko sarađivao sa Stojanom Novakovićem. Izabran je 1897. za administratora Skopske eparhije, a 1899. za mitropolita Skopske eparhije. Nakon ukidanja Pećke patrijaršije bio je prvi Srbin, koji je dobio taj položaj. Međutim zbog velikih otpora rukopoložen je tek 1902. Posle Ilindanskog ustanka u Makedoniji kao srpski skopski vladika napisao je srpskom konzulatu u Skoplju, na 12 avgusta 1903 g. sledeće: „U turskoj carevini sve su narodnosti podeljene na: 1. Muslimane, 2. Grke i 3. Bugare, a nema Srba nigde, i ako su ove zemlje Turci uzeli samo od Srba, koji su u njima živeli i imali svoju carevinu, a danas … kao da ih nikada nije bilo!"

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   Sava, episkop šumadijski, Srpski jerarsi od devetog do dvadesetog veka, Evrp Beograd (1996), str 498
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  Narodna enciklopedija srpsko-hrvatsko-slovenačka, Beograd 1929, knjiga 1, 560
Spomenik Milton Manakiju u Bitolju.
Braća **Janaki** ( Avdela 1878. - Solun 1954.) i **Milton** (Avdela 1882. - Bitolj 1964.) **Manaki** su poznati kao pioniri filma i fotografije u turskom delu Balkana. 

Rođeni su u vlaškoj porodici u grevenskom selu Avdela, u današnoj Grčkoj.

Porodica je bila ekonomski jaka, što je razlog u velikoj količini stoke, koju je porodica Manaki posedovala (ovce).

Sa vremenom počeli su se baviti i sa finansijskim poslovima - davanjem kredita, uz dobre kamate. To je Manakijima donelo još veće blagostanje.

Prvi fotografski atelje
-----------------------

Prvi atelje braća Manaki imali su u grčkom gradu Janjini (Ioannina) od 1884. do 1904. te iste godine su posetili Bitolj, gde su na Širok sokaku kupili neki dućan, koji su adaptirali u fotografski atelje.

1905. sele se u Bitolj gde su otvorili svoj atelje pod nazivom *Atelje za umetničku fotografiju*. Te godine u Londonu Milton je nabavio kameru tipa *Bioscope*.

Milton je slikao dosta poznatih ljudi (Sultana, srpskog kralja) prilikom njihove posete Bitolju.

Braća Manaki bili su zvanični fotografi srpskog, rumunskog i turskog dvora.

Prvi bioskop
------------

Prvi bioskop braća Manaki su otvorili u Bitolju 1921. sa prvim prikiazanim filmom 26. avgusta. Prvo je bio bioskop na otvorenom, a 15. septembra 1923. otvore bioskop u sali. 

Njima u počast danas se svake godine u Bitolju održava *Međunarodni filmski festival Braća Manaki*.

Arhiv
-----

Celopkuan, bogat, arhiv braće Manaki predat je 1955. jugoslovenskom državnom arhivu.

Eksterni linkovi
----------------

* Zvanična strana Međunarodnog filmskog festivala Braća Manaki
Budimski pašaluk 1572. godine
Budimski pašaluk 1683. godine
**Budimski pašaluk** (beglerbegluk, ejalet) naziv je za administrativno-teritorijalnu (vojno-upravnu) jedinicu u evropskom dijelu Osmanlijskog Carstva, u srednjem Podunavlju, sa središtem u Budimu nakon njegovog zauzeća 1541. godine. Pašaluk je postojao od 1541. do 1686. godine. Tom pašaluku pripadala je i Baranja.

Sredina 16. vijeka
------------------

Prvim budimskim beglerbegom imenovan je vezir Sulejman-paša, porijeklom Mađar. U toku daljih osvajanja u Mađarskoj, Turci su u važnije zauzete gradove smještali sjedišta sandžaka, pripajajući ih Budimskom pašaluku. Dželal-zabe Mustafa Čelebi (Evlija Čelebija, umro 1567) u svojoj historiji kaže da **Budimski ejalat** ima 18 sandžaka, među kojima su: Vučitrn, Kruševac, Smederevo, Zvornik, Srem, Mohač (Mohács), Požega, Segedin (Szeged) i Bečkerek (danas Zrenjanin). Godine 1573. Budimski pašaluk se sastojao od 21 sandžaka, a među njima su bili sandžaci: Smederevo, Zvornik, Srem (središte u Mitrovici), Segedin, Požega i Mohač.

Kraj 16. vijeka
---------------

Godine 1580, kada je osnovan Bosanski pašaluk, izdvojeni su iz Budimskog ejaleta sandžaci Zvornik i Požega te pripojeni novoosnovanom Bosanskom pašaluku. Nakon osvojenja Egera (Jegar, 1596) i Kaniže (Nagykanizsa, 1600), ti su gradovi u početku 17. stoljeća pretvoreni u središta novih pašaluka, pa su tada sandžaci Budimskog ejaleta u porječju Tise pripojeni Jegarskom, a sandžaci Budimskog pašaluka u Podravini Kaniškom pašaluku. Segedinski sandžak pripojen je Jegarskom pašaluku, a Požega i, navodno, Valpovo Kaniškom pašaluku. Na drugoj su strani neki sandžaci Budimskog pašaluka potkraj 16. stoljeća izgubljeni, pa je tako ovaj bio sveden samo na Podunavlje, od Smedereva do Ostrogona (Esztergom).

17. vijek
---------

Godine 1610. Budimski pašaluk obuhvatao je sandžake: Budimski, Sremski, Kovinski, Kopanjski, Stolnobiogradski i Mohački. U posljednje vrijeme svoga postojanja **Budimski pašaluk** je bio sastavljen od ovih sedam sandžaka: Budim, Srem, Smederevo, Seksard, Šimontornja (Simontornya), Stolni Biograd (Székesfehérvár) i Ostrogon. Karlovačkim mirom 1699. od Budimskog pašaluka ostao je u turskoj vlasti samo Smederevski sandžak i turski dio Srema, pa su oni priključeni Rumelijskom pašaluku, čime je Budimski pašaluk i formalno prestao postojati.

Izvori
------

***Budimski pašaluk*** na Wikimedijinoj ostavi

* Dr Hazim Šabanović: *Budimski pašaluk*, *Enciklopedija Jugoslavije (2 Bje-Crn)*, Zagreb, 1982.
* *EON*
**Proza u trapericama** ili **jeans proza** je izraz kojim se opisuje vrsta proze karakteristična za hrvatsku književnost 1960-ih i 1970-ih, odnosno svojevrsni hibrid modernog i suvremenog romana. To je posebna vrsta urbanog romana nastala prema romanu J.D.Salingera "*Lovac u žitu*". Nastaje kao opreka snažnom problemskom intelektualizmu modernog romana. Karakteriziraju ga mlađi glavni junak koji je netipičan, pasivan, bez ciljeva, gradski marginalac suprostavljen svijetu odraslih. On pripada određenoj manjoj skupini, zajedno izazivaju tradicionalne vrijednosti i stvaraju vlastitu kulturu (odijevanje, glazba, jezik). U ovakvim romanima, odrasli obično slušaju klasičnu glazbu, govore standardnim jezikom, i slično, kao suprotnost mladom junaku. Traperice više nisu samo odjevni predmet, one postaju svojevrstan svjetonazor. Okolina je obično urbana zagrebačka sredina, česti su žargonizmi, to više nije filozofski govor, već govor gradske mladeži.

Početke ovakvih romana nalazimo već kod Antuna Šoljana i njegovog romana *Kratki izlet*, a do pravog razvoja dolazi 1970ih kada nastaju romani Alojza Majetića (Čangi off' gotoff, 1970.), Zvonimira Majdaka (*Kužiš stari moj, 1970.*), Ivana Slamniga (*Bolja polovica hrabrosti, 1972.*), Branislava Glumca (*Zagrepčanka* 1975.)

Izvori
------

Bibliografija
-------------
Predvorje Predsjedničkih dvora.
Popločenje s južne strane objekta gdje se uobičajno vrši ceremonija svečanog dočeka.
Dvorana za audijencije, tepih
Glavni ulaz u kompleks Predsjedničkih dvora.
**Predsjednički dvori** službena je rezidencija predsjednika Republike Hrvatske od 1992. godine. Nalazi se u Zagrebu, Pantovčak 241.

Prva predsjednička rezidencija bila je smještena u Visokoj ulici na Gornjem gradu u Zagrebu, a nakon toga je preseljena u Banske dvore na Markovom trgu, današnju zgradu Vlade Republike Hrvatske. Nakon raketiranja Banskih dvora 7. listopada 1991. godine od strane JNA, rezidencija predsjednika Republike preseljena je na današnju lokaciju na Pantovčaku.

Rezidencija u kojoj su smješteni Predsjednički dvori bila je poznatija kao *Vila Zagorje*, koja je bila građena 1963.–1964. godine prema projektu arhitekta Vjenceslava Richtera u suradnji s Kazimirom Ostrogovićem za potrebe predsjednika SFRJ Josipa Broza Tita.

Vila je primjer sinteze urbanizma, arhitekture i suradnje s likovnim umjetnicima. Stropovi glavne i ostalih dvorana u prizemlju, popločenje u vrtu na južnoj strani objekta, glavna ulazna staklena vrata i strop nadstrešnice pred ulazom odgovaraju novom senziblitetu za plastično oblikovanje Novih tendencija. Objekt je okružen parkom koji se prostire na 100.000 tisuća četvornih metara. Na krajnjem sjeveru park-šume nalazi se i Vila Prekrižje (nekadašnja Vila Weiss).

Godine 1990. Vila Zagorje ulazi u razmatranje za smještaj Muzeja suvremene umjetnosti, što je stručno podržano od njezinih graditelja (Vjenceslav Richter). Sabor je bio spreman prihvatiti prijedlog, no kasnije je odlučeno da se njezina namjena prepusti odluci nove Vlade, koja ju je zadržala za svoje potrebe.

Za naziv *Predsjednički dvori* prema nekim izvorima zaslužan je Jure Radić, tadašnji predstojnik Ureda predsjednika Franje Tuđmana.

Izvori
------

1. ↑  „Vjenceslav Richter/Radovi/Arhitektura". Arhivirano iz originala na datum 2008-04-14. Pristupljeno 2014-07-26.
2. ↑  Marijan Susovski, "*Sjećanje: Vjenceslav Richter (8. IV. 1917–2. XII. 2002)*", Matica hrvatska
3. ↑  „Povijest nastojanja izgradnje Muzeja suvremene umjetnosti". Arhivirano iz originala na datum 2007-07-14. Pristupljeno 2014-07-26.

Povezano
--------

* Ured predsjednika Republike Hrvatske

Vanjske poveznice
-----------------

***Predsjednički dvori*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zgrada Ureda predsjednika Arhivirano 2013-12-16 na Wayback Machine-u

45°50′18″N 15°57′39″E﻿ / ﻿45.8382218300079°N 15.9608870744705°E﻿ / 45.8382218300079; 15.9608870744705