Koordinate: 45° 53′ 35" SGŠ, 19° 26′ 18" IGD

Place-name sign, helynév jel, Pacir Ortstafel,
**Pačir** je naselje u Sjevernom bačkom okrugu Vojvodine u Srbiji. Prema podacima iz 2002. godine, u njemu živi 2.932 stanovnika, uglavnom Mađari.

Pačir se prostire na severnim padinama Telečke lesne zaravni, u dolini rečice koju meštani nazivaju Krivaja, između Bajmoka i Stare Moravice na udaljenosti od oko tridesetak kilometara jugozapadno od Subotice.

Nadmorska visina naselja kreće se između 103 i 112 metara. U ataru Pačira, površine 14 hiljada jutara,

Historija
---------

Naziv Pačir prvi put se spominje u jednoj overenoj tapiji o posedu iz 1409. godine, gde se javlja u obliku *Pacher*. Pola stoleća kasnije, tačnije 16.februara 1462. godine, pravedni kralj Matija Korvin svojoj majci Jelisaveti Silađi, uz sela Gywrge, Bajmok, Napfen, Chontafeyer, Bwdakwtha i drugih u okolini Subotice, poklanja u cilju uvećanja sjaja njenog dvora i selo Pachyr

Dve decenije kasnije - 9.jula 1481.godine - kralj daruje Pachyr Peteru Beliegi Markosu.Godine 1504. selo ponovo dobija novog vlasnika - Imrea Tereka - koji je u Pačiru kako se čini, nameravao da se skrasi, jer je sebi izgradio stanište, svojevrsnu kuriju.

I da 1541.godine nije usledio početak turskih osvajanja ovih krajeva, možda bi se sve drugačije odvijalo.Ovako su, pak povremene invazije turske osmanlijske armije, odnosno njeni haračko-pljačkaški pohodi doveli do opšteg razaranja i uništenja pačirske naseobine.Godine 1580.selo se još spominje kao naselje sa 16 poreskih obveznika, ali već 1680. nema ni jednog stanovnika i ostaje nenaseljeno sve do početka 18.veka.

Bili su potrebni ponovno osvajanje Budima (1686) i pobeda u oslobodilačkom ratu nakon toga, da bi tek 20-tih godina 18.veka započelo novo razdoblje, novo poglavlje u istoriji sela. Od 1726.godine, naime, pačirsku pustaru, koja se prostirala u plodnoj dolini Krivaje (18.537 katastarskih jutara), posedovali su Somborci, tačnije somborski graničari.Tu je prvo samo nekoliko njihovih pastirskih porodica napravilo privremene pastirske kolibe, da bi kasnije izgradili i kuće za stalno stanovanje.

Saobraćaj
---------

Kroz naseljeno mesto Pačir prolazi regionalni put R-108, koji u pravcu severozapada vodi ka naseljenom mestu Bajmok dok u pravcu jugoistoka vodi ka naseljenom mestu Stara Moravica.Od većih gradova koji su u okolini naselja je Subotica na oko 36 km i Bačka Topola na oko 23 km.Stanje kolovoza je prošle godine poboljšano zahvaljujući sanaciji istog.Tom prilikom je sanirana ukupna dužina puta od oko 4 km koji prolazi kroz naselje.

Privreda
--------

U Pačiru su se zadnjih godina degradirale uglavnom sve privredne grane i delatnosti kao i u svim sličnim Vojvođanskim selima.U selu postoji jedan mlin za preradu žita gde ima 6 zaposlenih.Takođe na izlazu iz Pačira, pored puta R-108 prema Bajmoku nalazi se firma "Gebi" sa sedištem u Čantaviru, gde trenutno ima oko 30-tak radnika,a koji se bave uglavnom sirovinom za prehranu životinja.Trgovinskih radnji ima 10, koje su redovno snabdevene.U Pačiru postoje dve pekare sa uvek svežim hlebom i pecivom.U Teledomu sela nalazi se sedište Televizije Pačir koja radi već više od 3.godine i koji pokriva signalom putem kablovske mreže naselja Stara Moravica i Pačir.

Turizam
-------

Pačirska banja, prekrasno uređeno kupalište s termalnom vodom jedinstveno u Vojvodini i uopće u ovom dijelu Europe.

Topla voda u Pačiru dolazi s dubine od 1400 metara i slana je, što čini odlazak u ovo lječilište jedinstvenim iskustvom. Na svom putu do površine voda prolazi kroz različite slojeve stijena, gdje se obogaćuje mineralima. Voda sadrži natrij, jod, sulfat, brom i mnoge druge minerale koji promiču zdravlje. Temperatura vode kada izađe na površinu je 72 stupnja, a kada se ohladi dostiže temperaturu od 30 do 35 stupnjeva.Voda ima miris joda i fenola, ali na
to se možete naviknuti za nekoliko minuta. Pačirska toplica ima jezero od 2000
četvornih metara, a otvorena su i dva zatvorena bazena koji rade i zimi. Imaju
oblik jezerca, a dubina vode raste prema sredini i doseže 1,70. Dno je
prekriveno zaobljenim kamenjem koje je izuzetno ugodno za stopala pri hodu u vodi.
Oko jezera ima mjesta
za oko 150 ljudi. Osiguran je besplatan parking i bežični internet, a u sklopu
spa centra možete kupiti poslasticu za mališane ili ručati.. U Pačiru se nalazi veoma lepo izgrađen Lovački Dom "Diana", u lepom ruralnom ambijentu, koji ima tri nameštene sobe spremne za smeštaj 10 osoba.Na oko 2,5 km od Pačira nalazi se tkz.Bagremar dok ga stanovnici Pačira zovu Šumica.Na ovom mestu postoji veštačko jezero izgrađeno 1974.godine gde se aktivno može baviti ribolovom.

Obrazovanje
-----------

Posle naseljavanja pačirske pustare (1786), doseljeni Mađari koji su doselili iz Kisújszállása su izgradili prvu školu a od 1796. predavanja su na srpskom jeziku. U 1960-im godima počele je gradnja nove škole, koja je završena 1970. godine. Nastavu su izvodili u moderno opremljenim kabinetima, i u kratkom roku su izgradili i prvu fiskulturnu salu u okolini. 1. 2. 2001. godine je počelo sa radom obdanište sa 25 dece starosti od 3-4 godine, gde su zaposleni 1 koordinator, 2 vaspitača i jednog čistačica. Radno vreme je svaki radni dan od 8 do 12 časova. Škola danas svoju delatnost obavlja u adaptiranoj zgradi na ukupnoj površini od 9450 metara kvadratnih, od čega je zatvorenog prostora 2534 metra kvadratna. Škola ima 16 odeljenja sa ukupno 274 učenika i 41 radnika. Zabavište se nalazi u centru sela. Inače, stara zgrada redovnim održavanjem i domaćinskim korišćenjem sačuvana je od propadanja i svake godine sve lepše i lepše izgleda. Obrazovanje se vrši dvojezično, na srpskom i mađarskom jeziku. Zabavište nosi naziv "Bambi" i po organizaciji pripada Predškolskoj ustanovi "Bambi" iz Bačke Topole.

Verske zajednice
----------------

**Reformatska crkva**
Reformatska zajednica u Pačiru osnovana je 1786.god. kada su preci današnjih stanovnika, iz Kišujsalaša naseljavali ovo područje. Zgrada crkve izgrađena je 1834.god. Zajednica danas broji 1170 članova. Sveštenik je Eržebet Čanji. Svake nedelje u 10 časova održavamo božiju službu i nedeljnu školu, a ponedeljkom popodne žene naše zajednice prave testo. Pored ovih aktivnosti postoje i zanimanja za omladinu i za najmlađe, leti se organizuju dečiji i omladinski kampovi.
A okviru zajednice radi i obdanište za decu uzrasta 3-5 god.

**Pravoslavna crkva**
Parohija je osnovana 1777. u početku je bila brvnara, a današnji oblik ima od 1891.god. Parohija nosi ime »Hram Svetih Apostola Petra i Pavla«. Objekat se konstantno obnavlja od 2001.god. u baroknom stilu. Parohija se nalazi u okviru Bačke eparhije. 

**Rimokatolička crkva**
Katolička crkva u Pačiru igrađena je 1824.god. i u to vreme pripadala je biskupiji Kaloča. Po preostaloj dokumentaciji, zajednica je tada imala 99 članova. Glavni oltar crkve krasi slika Isusa Hrista na krstu a sama crkva nosi ime" Uzvišenje Svetoga Krsta". U tornju crkve nalaze se tri zvona, trenutno se obnavlja treći, dok je prvo obnovljeno još 1974.god.

**Baptistička crkva-** Baptistički pokret nastaje u 19 veku u Evropi. U Bačkoj baptističke misije nastaje među stanovnicima Nemačke i Mađarske nacionalnosti sredinom 19 veka. Kao rezultat ove misije nastaju nove zajednice u Somboru, Bajmoku, Silađu, Čonoplji, Staroj Moravici,Malom Iđošu i Pačiru. 

Njihova je karakteristika da se uranjanjem krste samo punoljetne osobe koje su sposobne za obraćenje i ispovijedanje vere, krštenje na temelju osobne vjere u Isusa Krista. Tu je pokret dobio ime iz grčkog jezika Novog zavjeta: baptista = krstitelj.

Osnivač zajednice Baptističke crkve u Pačiru bio je Tot Šandor, rodjen je 1878 godine. Njegovo obarćenje i krštenje 1896 godina. Oženio se i preselio u Pačir 1919. godine. Odmah je osnovao baptističku crkvu u svom novom domu. Prvo uranjanje napravio je 1923. godine Jozef Kalmar. Ove godine utemeljena je i crkva

Članovi Pačirskog ogranka u početku su se sastajali u svojim domovima i kućama gde su pevali, molili se i slušali reč božju. Zajednica se vremenom proširivala i napredovala nasuprot raznoraznim teškoćama. Prva javna baptizacija održana je 1923.god. na lokalnom kupalištu.

Godine 1942. zajednica Pačir imala je 50 članova. Zajedničkom odlukom o izgradnji crkve, koji je također izgrađen sledeće godine. 1943. svečano je otvorena crkva u Pačiru..

Jozef Bertalan i njegova obitelj preselili su se u Pačir 1932. godine.

Godine 1963. Jozef Bertalan zaređen je za okružnog župnika. Prije II svjetskog rata bio je omladinski radnik, a od 1957. predsjednik kotara. Osim čelnika pačirske zajednice, desetljećima je bio i čelnik Vojvođanske baptističke crkve. Značajan je bio i njegov rad u međunarodnoj misiji za vrijeme komunizma Tijekom svojih putovanja skupljao je audio snimke za Radio Monte Carlo

Od 90-ih godina sveštenik je Njul Zoltan.

Demografija
-----------

U naselju Pačir živi 2397 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,9 godina (40,5 kod muškaraca i 45,1 kod žena). U naselju ima 1198 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,46.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 | 

| Demografija |
| --- |

| Godina | Stanovnika |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 4907 |  |
| **1953.** | 4806 |  |
| **1961.** | 4754 |  |
| **1971.** | 4189 |  |
| **1981.** | 3871 |  |
| **1991.** | 3309 | 3213 |
| **2002.** | 3004 | 2948 |

 |


| Etnički sastav prema popisu iz 2002. |
| --- |
|
| Mađari |    | 1766 | 59.90% |
| Srbi |    | 864 | 29.30% |
| Bunjevci |    | 68 | 2.30% |
| Jugosloveni |    | 55 | 1.86% |
| Hrvati |    | 45 | 1.52% |
| Romi |    | 29 | 0.98% |
| Nemci |    | 6 | 0.20% |
| Bošnjaci |    | 5 | 0.16% |
| Crnogorci |    | 4 | 0.13% |
| Muslimani |    | 4 | 0.13% |
| Slovenci |    | 3 | 0.10% |
| Rumuni |    | 3 | 0.10% |
| Slovaci |    | 2 | 0.06% |
| Rusini |    | 2 | 0.06% |
| Ukrajinci |    | 1 | 0.03% |
| Makedonci |    | 1 | 0.03% |
| Albanci |    | 1 | 0.03% |
| nepoznato |    | 6 | 0.20% |

**Stanovništvo prema polu i starosti** 

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 1 |    |    | 2 |
| 80+ | 42 |    |    | 68 |
| 75-79 | 35 |    |    | 93 |
| 70-74 | 67 |    |    | 109 |
| 65-69 | 95 |    |    | 114 |
| 60-64 | 91 |    |    | 116 |
| 55-59 | 87 |    |    | 109 |
| 50-54 | 113 |    |    | 85 |
| 45-49 | 108 |    |    | 103 |
| 40-44 | 89 |    |    | 98 |
| 35-39 | 110 |    |    | 80 |
| 30-34 | 87 |    |    | 75 |
| 25-29 | 93 |    |    | 83 |
| 20-24 | 96 |    |    | 83 |
| 15-19 | 80 |    |    | 80 |
| 10-14 | 79 |    |    | 83 |
| 5-9 | 82 |    |    | 74 |
| 0-4 | 77 |    |    | 61 |
| prosek | 40.5 |  |  | 45.1 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 1514 | 1629 | 1712 | 1483 | 1498 | 1334 | 1198 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 343 | 363 | 222 | 184 | 53 | 24 | 6 | 1 | 2 | - | 2.46 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 1194 | 342 | 721 | 70 | 61 | - | 1298 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 190 | 719 | 310 | 78 | 1 |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški | 628 | 343 | - | - | 147 | 7 | 43 | 20 | 9 | 15 |
| Ženski | 296 | 132 | - | - | 60 | - | 1 | 35 | 3 | 3 |
| Oba | 924 | 475 | - | - | 207 | 7 | 44 | 55 | 12 | 18 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški | 3 | 1 | 13 | 6 | 9 | 11 | 1 | - | - |
| Ženski | 1 | - | 5 | 18 | 26 | 10 | 2 | - | - |
| Oba | 4 | 1 | 18 | 24 | 35 | 21 | 3 | - | - |

Izvori
------

1. ↑  Knjiga 9, *Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima*, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
2. ↑  Knjiga 2, *Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima*, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Vanjske veze
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Srbija***  |


***Pačir*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična stranca Pačira
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)

* Youtube kanal  *TVPACIR*

| * p
* r
* u
Naseljena mesta opštine Bačka Topola |
| --- |
| 
Bagremovo •
Bajša •
**Bačka Topola** •
Bački Sokolac •
Bogaraš •
Gornja Rogatica •
Gunaroš •
Zobnatica •
Kavilo •
Karađorđevo •
Krivaja •
Mali Beograd •
Mićunovo •
Novo Orahovo •
Njegoševo •
Obornjača •
Panonija •
Pačir •
Pobeda •
Svetićevo •
Srednji Salaš •
Stara Moravica •
Tomislavci
 |