**Otvoreno pismo IK Kominterne članovima KPJ** je bio apel iz travnja 1928. godine (druga, ispravljena verzija je štampana svibnja 1928) na prevazilaženje frakcijskih sukoba u KPJ.

Otvoreno pismo je pozivalo članove KPJ da učine kraj frakcijskim borbama i formiraju radničko rukovodstvo.

Pozadina
--------

*Glavni članci: Sukob leve i desne frakcije u KPJ i Osma zagrebačka mjesna konferencija KPJ*
I pored prividnog jedinstva ispoljenog na Trećem kongresu KPJ, frakcijska borba između levice i desnice je nastavljena. Na Osmoj konferenciji zagrebačke partijske organizacije februara 1928. godine dogovoreno je da se od Kominterne zatraži pomoć u borbi protiv frakcija u KPJ.

Kominterna je odlučila da interveniše i sazvala partijsku konferenciju u Moskvi. Međutim, veliki deo jugoslovenske delegacije je uhapšen u Gracu (Sima Marković, Miloš Marković, Andrija Hebrang, Matija Brezović, Vicko Jelaska, Milorad (ili Milija) Petrović, Dragomir Marjamović, Milan Delić, Đuro Salaj i Jakob Zorga) i svi zajedno su vraćeni jugoslovenskoj policiji.

Konferencija, zapravo savjetovanje, je ipak u krnjem sastavu održano.

Usvajanje pisma
---------------

Izvršni komitet Kominterne je u travnju 1928. godine sazvao savjetovanje rukovodećeg aktiva KPJ u Moskvi. Na savjetovanju su potvrđeni antifrakcijski zaključci Osme zagrebačke konferencije. Na tom sastanku, Filip Filipović je rekao:

> Gde je izlaz iz ove situacije? Razume se da mi ne treba da suviše dugo govorimo o svim učinjenim greškama. Svi su svesni tih grešaka i znaju da ih treba ispraviti. Naša Partija je dospela u ćorsokak i pokazala da sopstvenim snagama iz tog ćorsokaka ne može da izađe. Onda se obratila Kominterni za pomoć. Ja smatram da je u prvom redu nužno povesti oštriju borbu za likvidaciju frakcijske borbe, a u tu svrhu najveću pomoć pružit će pismo KI. Ovo pismo mora doći u ruke članovima KPJ, ono treba poslužiti kao baza za diskusiju u Partiji, ono mora da bude materijal za rušenje ’kinsekog zida’ između Kominterne i partijskog članstva.
> 
> – Filip Filipović

Savjetovanje u Moskvi je završilo usvajanjem »Otvorenog pisma« članovima KPJ.

Sadržaj pisma
-------------

> Partija koja je u posleratnim godinama od 1918. do 1920. vodila ogromnu većinu radničke klase Jugoslavije, Partija koja je imala u svojim redovima desetine hiljada svojih pristaša, koja je vodila jake masovne sindikate, koja je vodila velike mase srpskih, slovenačkih i makedonskih seljaka, koja je u Konstituanti predstavljala grupu od oko 60 poslanika, ta Partija je u posleratnim godinama pokazala zaprepašćujuće znakove gubitka svog uticaja u masama, izgubila je svoje veze sa velikim preduzećima, i smanjila brojčano stanje svog članstva na svega 3.000 članova. Ujedinjeni sindikati brojčano su opali i danas obuhvataju samo oko 2 odsto radničke klase Jugoslavije...
> 
> – Otvoreno pismo Kominterne članovima KPJ

Izvršni komitet Kominterne je 13. travnja 1928. uputio Otvoreno pismo članovima KPJ u kojem ih poziva da učine kraj frakcijskim borbama i formiraju radničko rukovodstvo partije. Otvorenim pismom Izvršnog komiteta Komunističke internacionale, međunarodni centar komunističkog pokreta neposredno se obratio jugoslavenskim komunistima pozivajući ih, u prvom redu radnike, u borbu protiv frakcionaštva i »koterijaštva« u KPJ, i s lijeve i s desne strane. Izvršni komitet KI je u »Otvorenom pismu« dao ocjenu situacije na Balkanu i u Jugoslaviji, iznio kratak historijat KPJ, potvrdio odluke II, III i IV plenuma CK KPJ u pogledu njihove analize privrednog i političkog stanja i kritike nedostataka, osudio neprincipijelnost obiju frakcija, njihove greške i postavio opću liniju za budući rad Partije. Za stanje u KPJ, Kominterna je ocijenila, da su podjednako bili krivi vodeći krugovi i desne frakcije i »ljevičara«. Obje grupe, u toku niza godina, »nisu učinile ništa da bi pokazale masama kako Partija postoji i njihovu borbu vodi«.

Jedina partijska organizacija kojoj je odano priznanje u »Otvorenom pismu« KI bila je Mjesna organizacija KPJ u Zagrebu koja je, po ocjeni Kominterne, pokazala da »KPJ ima zdravo članstvo, koje zna da čvrstom radničkom rukom zavede poredak u Partiji.«

Posledice
---------

Nakon savetovanja, IK Kominterne je postavio privremeno rukovodstvo KPJ, Biro Centralnog komiteta, iz kojeg su eliminirani "elementi frakcionaštva". U novom rukovodstvu je kao predstavnik Kominterne, najuticajnija ličnost bio Filip Filipović. Radi prihvatanja otvorenog pisma, Kominterna je iste godine uputila u Jugoslaviju desetak partijskih instruktora KPJ, među kojima su bili Milan Gorkić, Jovan Mališić i Đuro Đaković. Filip Filipović dolazi u Zagreb. Boravi oko tri mjeseca i rukovodi akcijom provođenja »Otvorenog pisma« u partijskim organizacijama.

Đuka Cvijić, vođa tzv. leve frakcije, je bio jedan od prvih koji se složio s Otvorenim pismom. Beogradska organizacija ga u početku ne prihvata.

Povezano
--------

* Komunistička partija Jugoslavije
* Sukob leve i desne frakcije u KPJ

Izvori
------

1. ↑  Petar Požar, *Jugosloveni žrtve staljinskih čistki* (str. 154-166), Beograd, 1989.
2. 1 2 3  Petar Požar, *Jugosloveni žrtve staljinskih čistki* (str. 145-151), Beograd, 1989.
3. ↑  Staljinski obračun s jugoslavenskim partijskim vodstvom u SSSR-u
4. 1 2 3 4  Petar Požar, *Jugosloveni žrtve staljinskih čistki* (str. 38-44), Beograd, 1989.
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑  „Cinkanjem i preko leševa do šefa KPJ". Arhivirano iz originala na datum 2013-09-30. Pristupljeno 2014-08-03.

| * p
* r
* u
Savez komunista Jugoslavije |
| --- |
| Republičke ipokrajinske organizacije | 
* Savez komunista Bosne i Hercegovine
* Savez komunista Makedonije
* Savez komunista Slovenije
* Savez komunista Srbije
	+ Savez komunista Vojvodine
	+ Savez komunista Kosova
* Savez komunista Hrvatske
* Savez komunista Crne Gore
* Organizacija SKJ u JNA

 | Amblem Saveza komunista Jugoslavije |
| Istorija SKJ (kongresi,konferencije, važni događaji) | 
* Kongres ujedinjenja (1919.)
* Vukovarski kongres (1920.)
* Obznana (1920.)
* Prva konferencija (1922.)
* Druga konferencija (1923.)
* Treća konferencija (1924.)
* Bečki kongres (1926.)
* Konferencija u Zagrebu (1928.)
* Drezdenski kongres (1928.)
* Četvrta konferencija (1934.)
* Aprilski plenum (1936.)
* Velika čistka (1937-39.)
* Peta konferencija (1940.)
* Majsko savetovanje (1941.)
* Sednica 4. jula (1941.)
* NOB (1941-45.)
* Informbiro (1948.)
* Peti kongres (1948.)
* Šesti kongres (1952.)
* Treći plenum CK (1954.)
* Sedmi kongres (1958.)
* Osmi kongres (1964.)
* Brionski plenum (1966.)
* Deveti kongres (1969.)
* 20. sednica Predsedništva (1971.)
* Deseti kongres (1974.)
* Jedanaesti kongres (1978.)
* Dvanaesti kongres (1982.)
* Trinaesti kongres (1986.)
* Četrnaesti (vanredni) kongres (1990.)

 |
| Vezane organizacije | 
* Socijalistička radnička partija Jugoslavije (komunista)
* Nezavisna radnička partija Jugoslavije
* Stranka radnog naroda
* Savez komunističke omladine Jugoslavije
* Savez socijalističke omladine Jugoslavije

 |