Zdanje crkvene opštine pored crkve
**Srpska saborna crkva u Temišvaru** je najvažnije crkveno zdanje srpske zajednice u Rumuniji. To je i prestona crkva Temišvarske eparhije.

Crkva nalazi u samom "srcu" Temišvara. Sa okolnim eparhijskim zdanjima ona čini čitav gradski blok duž zapadne strane Trga ujedinjenja, najstarijeg trga u gradu.

Istorijat
---------

U Temišvaru, kao vekovima najvećem gradu Banata, je od davnina postojala srpska zajednica i pravoslavna i srpska crkva Svetog velikomučenika Georgija. Data crkva prikazana je i na starim vedutama Grada, kao i na grbu Temišvarske eparhije. Zgrada je uništena u požaru 1737. godine. 

Sadašnja Saborna crkva, hrama Vaznesenja Gospodnjeg, podignuta je desetak godina kasnije. Izgradnja sadašnje Saborne crkve, započeta 1745. godine, a okončana je 1748. godine. Temelji i zgrada do krova izvedeni su od samog početka u današnjem obliku, a 1791. godine nadzidani su visinski delovi tornjeva, što 1748. godine verovatno nije bilo moguće zbog vojnih strateških razloga: da ne bi ometali osmatranje iz tvrđave. U suštini crkva je zadržala svoj prvobitni izgled.

Prvi ikonostas, rad slikara Stefana Teneckog (rezbar je nepoznat) zamenjen je 1843. godine. Novi (sadašnji) ikonostas, rad je rezbara Mihaila Janića i slikara Konstantina Danila. Od tada su na njemu obavljeni isključivo restauratorski i konzervatorski radovi. Bilo je to najpre 1903. godine, kada je u hramu radio tim stručnjaka, među njima i Stevan Aleksić, poznati banatski slikar, i u razdoblju 1993-1997. kada je u hramu radio tim Pokrajinskog zavoda Vojvodine za zaštitu spomenika kulture iz Novog Sada, o trošku Crkvene opštine i uz novčanu pomoć Ministarstva za kulturu u Vladi Srbije.

Katedralni hram vekovne (i namučene) Eparhije temišvarske bio je zajednički za Srbe i Rumune do Jerarhijske podele u Mitropoliji Karlovačkoj 1864. godine.

1964. godine crkva je dobila status spomenika kulture rumunske države.

Crkva danas
-----------

Crkva je danas u dobrom stanju. Pravoslavna srpska saborna crkva je 1998. godine svečano proslavila svoju 250. godišnjicu. Crkvena opština ima u vidu dalju doradu i obnovu crkve i porte.

Zbirka slika
------------

* Unutrašnjost saborne crkveUnutrašnjost saborne crkve

Vidi još
--------

* Temišvar
* Srbi u Rumuniji
* Rumunska saborna crkva u Temišvaru

Vanjske veze
------------

* Srbi u Rumuniji od ranog srednjeg veka do današnjeg vremena Arhivirano 2013-06-14 na Wayback Machine-u
* Zvanična prezentacija grada Temišvara
* Istorijat crkve[*mrtav link*]

***Srpska saborna crkva u Temišvaru*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
 Saborni hramovi Srpske pravoslavne crkve |
| --- |
| Podignuti u 18. veku | **Temišvar** (1745—1748)  •  **Sremski Karlovci** (1758—1762)  •  **Sentandreja** (1756—1763)  •  **Pakrac** (1743—1768)  •  **Vršac** (1728—1785)  •  **Dalj** (1799) |  |
| Podignuti u 19. veku | **Karlovac** (1785—1803, 2001—2007)  •  **Požarevac** (1819—1823)  •  **Šibenik** (1810—1827)  •  **Šabac** (1826—1831)  •  **Zaječar** (1834)  •  **Kraljevo** (1824—1839)  •  **Beograd** (1837—1845)  •  **Novi Sad** (1851)  •  **Vranje** (1858—1860)  •  **Zagreb** (1866)  •  **Niš** (1856—1872)  •  **Mostar** (1863—1873)  •  **Sarajevo** (1859—1874)  •  **Nikšić** (1875—1880)  •  **Kragujevac** (1869—1884)  •  **Prizren** (1856—1887)  •  **Bosanski Petrovac** (1890) |
| Podignuti u 20. veku | **Kruševac** (1885—1904)  •  **Banja Luka** (1925—1929, 1993—2004)  •  **Nova Gračanica** (1977—1984)  •  **Podgorica** (1993-1999)  •  **Toronto** (1986—2000) |
| Podignuti u 21. veku | **Valjevo** (1992—)  •  **Zvornik** (2011—) |