|  |
| --- |
|  |

**Kraljevstvo Ausan** (starojužnoarapski jezik: , arapski: **أوسان**, engleski: **Awsan**) , bila je jedna od antičkih jemenskih kraljevina uz obale Arapskog mora istočno od Adena.

Historija
---------

Između 8. i 6. st. pne. nad Jemenom su 
dominirala šest tadašnjih kraljevstva; Minejsko, Kataban, Ausan, Hadramaut, Saba i Himjar koja su čas ratovala jedna protiv drugih, ili sklapala savezništva, a sve zbog kontrole nad karavanskim Putem tamjana i dominacije u lukrativnoj trgovini mirodijama.

O Kraljevstvu Ausan se najmanje zna od svih antičkih kraljevstva Južne Arabije. Centar ove kraljevine prostirao se sjeveroistočno od današnjeg Adena, južno od *Vadi Bajhana* u gorju Hadramaut, u kotlini *Vadi Markaha*. U svakom slučaju Ausan je graničio i dijelio teritorij sa Katabanom, s kojim je povremeno ratovao, ali i sklapao saveze i vladao zajedno. Njihovi rijetki natpisi pisani su na katabanskom, vjerovatno zbog toga grčki geograf Eratosten (276. pne. - 194. pne.) nije pravio razliku između Ausana i Katabana.
Pozicija njegove prijestolnice *Hagar Jahir* (ili Masvar ?) je još uvijek zagonetka. Negdje oko 7. st. pne. Kraljevstvo Ausan je zauzelo zemlje Katabana i zapadne dijelove Hadramauta i ovladao obalom centralnog Jemena s lukom Tafid, iz koje se kasnije razvio Aden. Time je Ausan stekao kontrolu nad pomorskom trgovinom, koja se tad odvijala uz obalu.

Negdje u vrijeme vladavine sabejskog vladara (mukariba) *Karib il Vatara I.* (oko 685. pne.) Ausan je došao u sukob sa Sabom i njihovim tadašnjim saveznicima; Katabanom, Hadramautom i gradovima državama Haramom i Kaminahom. Nakon nekoliko vojnih ofenziva Saba i Kataban zauzeli su Ausan i njegove vazalne zemlje Kahad, Dahas i Tubanaj.

Pred kraj 4. ili početkom 3. st. pne. Kataban se za vladavine kralja *Jada ib Jigala*, vjerojatno u savezništvu s susjednim *Minejskim kraljevstvom* i Hadramautom uspio osloboditi Sabejske hegemonije.

Od tada su Kraljevstvom Kataban vladala plemena zastupljena u *Vijeću Kataban*; Radman, Madaj, Almalik i Jahir, *Kraljevstvo Ausan* (ali kao vazalna država) i njegovi bivši vazali - gradovi države; Kahad, Dahas i Tubanaj.
Pred kraj 1. st. pne. Kataban je podpao pod vlast Himjarskog kraljevstva i od tad počinje kraj Kraljevstva Ausan, koje se sve manje spominje.

* U novije vrijeme, od sredine 1990-ih, pokušava se na temelju aero i satelitskih snimanja pronaći lokacija ausanske prijestolnice. Jemenski arheolog *Sajad Ajub* na temelju pronađene keramike kod mjesta Hagar Asfal, tvrdi da je pronašao asuansku prijestolnicu Hagar Jahir. Po njemu je to bio veliki grad na površini od 160.000 m², okružen zidinama sa hramovima izgrađenim pod helenističkim uticajem.

### Vladari Ausana

* Amkarib, 800. pne. otac Dakril Lhina
* Dakril Lhin, 7. st. pne. on je uzeo titulu „mukariba" (otac jednog od Murata)
* Murata (ili Martaj), sredina 7. st. pne. njega je pobijedio sabejski mukarib *Karib il Vatar I.*
* Maadil I.
* Jasdukil Fari' um I.
* Maadil II. Salhan
* Jasdukil Fari' um II. Šarahat
* Amijitha Ghajlan Gašmu

Povezano
--------

* Sabejsko kraljevstvo
* Hadramautsko Kraljevstvo
* Kataban

Izvori
------

1. ↑  *Awsan, Encyclopædia Britannica*
2. 1 2  „Ancient history of Yemen". Arhivirano iz originala na datum 2011-08-02. Pristupljeno 2011-02-13.
3. ↑  *O Ausanu na portalu Encyclopædia Britannica*

Literatura
----------

* Kenneth A. Kitchen: *The World of Ancient Arabia Series. Documents for Ancient Arabia. Part I. Chronological Framework & Historical Sources.* Liverpool, 1994.
* Andrej Korotajev: *Pre-Islamic Yemen*, Wiesbaden, Harrassowitz Verlag, 1996. ISBN 3-447-03679-6.

Eksterni linkovi
----------------

* *Télédetection archéologique dans la Wadi Markha* Arhivirano 2010-02-04 na Wayback Machine-u ()