recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Detroit 1-8-7*** je američka policijska TV-serija koja se originalno prikazivala od 2010. do 2011. na programu mreže ABC. Radnja joj je smještena u Detroit, a protagonisti su pripadnici odjela za ubojstva lokalne policije. Snimana je na autentičnim lokacijama u Detroitu, i originalno je bila zamišljena kao lažni dokumentarac; producenti su od toga odustali, nakon što je detroitska policija zabranila pristup televizijskim ekipama nakon incidenta prilikom snimanja dokumentarne TV-serije *The First 48*. Broj *187* u naslovu se odnosi na žargonsku riječ za ubistvo, odnosno član Kalifornijskog krivičnog zakonika koji ga regulira; u stvarnosti, država Michigan u svom krivičnom zakoniku regulira ubistvo u članu 750. Iako su je kritičari hvalili zbog realizma, slaba gledanost je dovela do obustavljanja snimanja nakon 18 epizoda.

Na prostoru bivše Jugoslavije je prikazana na programu kablovskog kanala Fox Crime pod naslovom ***Policajci iz Detroita***.

Vanjske veze
------------

* *Detroit 1-8-7* na sajtu IMDb
* Detroit 1-8-7 at Biz X Magazine
* Profil na stranici Fox Crime Srbija Arhivirano 2012-08-19 na Wayback Machine-u
***American Bandstand*** je američka zabavno-muzička TV emisija koja se redovno i kontinuirano emitirala na različitim TV-stanicama i mrežama od 1952. do 1989. godine, i koja je tokom decenija uživala status neslužbene institucije u industriji američke pop muzike.

Nastala je u septembru 1952. u Philadelphiji pod imenom *Bandstand*, kao dio programa gradske televizije WFIL-TV. Sadržaj su joj na samom početku činili kratki muzički filmovi (preteče današnjih videospotova) da bi 7. oktobra dobila svoj stalni i prepoznatljivi format - pjesme Top 40 na koje u studiju plešu okupljeni tinejdžeri, s povremenim nastupima izvođača (u pravilu na play back). Godine 1956. je voditeljem postao Dick Clark, čija će popularnost potaknuti nacionalnu mrežu ABC da je pod naslovom *American Bandstand* preuzme kao dio svog programa. Zahvaljujući seriji je Dick Clark postao jedan od američkih medijskih mogula, a Bandstand je potaknuo snimanje sličnih emisija kao što su *Soul Train* i *Top of the Pops*. Popularnost *American Bandstanda* je tek 1980-ih nagrizao uspjeh novostvorenog kanala MTV i novi videospotovi koji su formulu TV-emisije u studiju učinili zastarjelom.

Vanjske veze
------------

***American Bandstand*** na Wikimedijinoj ostavi

* *American Bandstand* na sajtu IMDb
* *American Bandstand* na TV.com
* The Museum of Broadcast Communications – *American Bandstand* Arhivirano 2009-02-23 na Wayback Machine-u
***Howdy Doody*** je američka televizijska emisija za djecu koja se prikazivala od 1947. do 1960. godine na programu mreže NBC, poznata kao jedna od najpopularnijih i komercijalno najuspješnijih u prvim godinama američke televizije.

Seriju je osmislio njen voditelj Bob Smith na osnovu lika "Howdy Doodyja", koga je prije toga bio koristio u radio-emisijama. Naslovni lik je bio pjegavi dječak po imenu "Howdy Doody", koji je živio na američkom Zapadu i upadao u niz pustolovina karakterističnih za žanr vesterna. Njega je predstavljala lutka koju je dizajnirao lutkar po imenu Frank Paris. Smith je, pak, emisiju vodio odjeven u kauboja, te je zbog toga dobio nadimak "Buffalo" Bob Smith (a što je bila referenca na Buffalo Billa.

Serija je nedugo nakon emitiranja postigla tako veliki uspjeh da su se počele proizvoditi komercijalne lutke sa Howdy Doodyjevim likom. To je, pak, dovelo do spora oko autorskih prava i tantijema između Smitha i Parisa. Bijesni Paris je jednostavno odnio originalnu lutku iz studija i odbio sudjelovati u snimanju. N akon neuspjelih pokušaja da se spor izgladi (a u međuvremenu je Howdy Doodyjev izostanak gledateljima objašnjen službenim putovanjem), producenti su problem riješili tako da je novu verziju lutke dizajnirala lutkarica Velma Wayne Dawson. Njen novi izgled je objašnjen "plastičnom operacijom".

Emisija se nakon toga nesmetano prikazivala, a njen uspjeh je potakao NBC da je od 1955. godine, među prvima, emitira u boji nastojeći potaći prodaju televizora u boji. S vremenom se njen uspjeh pokušao iskoristiti i izvan američkih granica. Napravljena je verzija na španskom pod imenom *Chiltrin* namijenjena latinoameričkom tržištu, ali je prikazana tek na Kubi sve do 1959. godine. Od 1954. do 1959. se u Kanadi na programu CBC Television emitirala domaća verzija pod naslovom *The Canadian Howdy Doody Show*, poznata, između ostalog, i zato što su u njoj nakraktko nastupali i buduće zvijezde *Star Treka* James Doohan i William Shatner. Snimanje serije nije spriječio ni srčani udar koga je Smith doživio u septembru 1954. i zbog koga se neko vrijeme morao oporavljati kod kuće.

Iako je emitiranje konačno završeno 1960. godine, Howdy Doody je ostao zapamćen kao važan dio američke popularne kulture 1950-ih. To se odrazilo i na kasniju TV-seriju *Happy Days* čija je epizoda *The Howdy Doody Show*, emitirana 18. februara 1975. godine, posvećena upravo toj seriji i u kojoj se Smith pojavljuje tumačeći sam sebe.

Literatura
----------

* Davis, Stephen (1987). *Say Kids! What Time is It? Notes From the Peanut Gallery*. Boston: Little, Brown and Company. ISBN 0-316-17662-1.

Vanjske veze
------------

***Howdy Doody*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Howdy Doody* na sajtu IMDb
* *Howdy Doody* na TV.com
* *Howdy Doody and his Magic Hat* (Little Golden Books adaptation)
* *Howdy Doody and the Magic Lamp* (a Tell-a-Tale book)
* *Howdy Doody*- vezani video-intervjui na stranici Archive of American Television ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* MusicBrainz: 91fffbc3-928e-4bd1-b827-144a6fc2d888

 |
***McHale's Navy*** je američki televizijski sitcom koji se originalno prikazivao od 1962. do 1966. na programu mreže ABC. Zaplet je bio smješten u doba drugi svjetski rat|drugog svjetskog rata i pratio pustolovine posade torpednog čamca PT-73 pod komandom kapetana korvete Quintona McHalea, koga je tumačio Ernest Borgnine.

Serija je svoj početak imala kao *Seven Against the Sea*, TV-drama s radnjom smještenom na fiktivni pacifički otok Turatopa gdje kapetan korvete Quinton McHale vodi malobrojnu grupu pripadnika mornarice koji su preživjeli japansko bombardiranje tamošnje baze. Ostavši mjesecima bez veze sa svojim pretpostavljenim i nade u spas, McHale i njegovi ljudi provode mjesece skrivajući se od Japanaca te se sprijatelje s domorocima i počinju preuzimati njihov način života na rajskom otoku. Dolazak poručnika bojnog broda Durhama s novim naređenjima tjera McHalea na dilemu - da li da se ponovno uključi u rat ili ne.

TV-drama je imala veliki uspjeh, te su je producenti odlučili pretvoriti u TV-seriju, ali humorističnog tipa, koristeći motive slične onima koje je imao *Phil Silvers Show*. McHale i njegovi potčinjeni su tako koristili ratni kaos kako bi se preko raznih trikova i prevara obogatili ili dobro zabavili, užasavajući svojom nedisciplinom pretpostavljene.

Godine 1964. je snimljen spin-off pod nazivom, odnosno svojevrsna "ženska" varijanta serije pod nazivom *Broadside*. Godine 1964. i 1965. su snimljena dva igrana filma - *McHale's Navy* i *McHale's Navy Joins the Air Force*.

Godine 1997. je snimljen novi igrani film *McHale's Navy*, odnosno svojevrsni nastavak gdje je Tom Arnold tumačio McHaleovog sina.

Glumačka postava
----------------

Navedeni su glumci koji su nastupali tokom cijele serije, uz izuzetke koji su navedeni:

* Ernest Borgnine kao kapetan korvete Quinton McHale
* Tim Conway kao poručnik korvete Charles Parker
* Joe Flynn kao kapetan bojnog broda Wallace B. Binghamton
* Carl Ballantine kao Lester Gruber, torpednik
* Gary Vinson kao George "Christy" Christopher, kvartirmajstor
* Billy Sands kao Harrison "Tinker" Bell, strojar
* Edson Stroll kao Virgil Edwards, pomoćnik strijelca
* Gavin MacLeod kao Joseph "Happy" Haines, torpednmik (1962-1964)
* Yoshio Yoda kao Fuji Kobiaji, kuhar, mornar, japanski ratni zarobljenik
* John Wright kao Willy Moss, radist
* Bob Hastings kao poručnik bojnog broda Elroy Carpenter

Eksterni linkovi
----------------

* Hulu - McHale's Navy Arhivirano 2014-04-18 na Wayback Machine-u
* *Seven Against the Sea* na IMDb-u ()
* *McHale's Navy* na TV.com
* *McHale's Navy (Original TV series)* na IMDb-u ()
* *McHale's Navy (1964 film)* na IMDb-u ()
* *McHale's Navy Joins the Air Force* na IMDb-u ()
* *McHale's Navy (1997 film)* na IMDb-u ()
* History of the real PT-73
*Ovo je članak o američkoj TV-seriji 'Police Story'. Za film Jackieja Chana v. Police Story (film). Za TV-pilot Genea Roddenberryja v. Police Story (1967).*
***Police Story*** je američka policijska TV-antologija koja se originalno emitirala na programu NBC-a od 1973. do 1978. godine. Tvorac serije je bio pisac kriminalističkih romana i bivši policajac Joseph Wambaugh, a ostala je upamćena po uvođenju novih, realističkih standarda u prikazu nasilja i policijske svakodnevnice na TV-programu. Pod naslovom ***Policijska priča*** ju je krajem 1970-ih u okviru programa JRT-a emitirala Radiotelevizija Zagreb kao dio mozaične emisije *Nedjeljno popodne*.

Police Story je zamišljena kao antologija, a ne kao dramska serija u današnjem smislu, odnosno jedina veza među epizodama je bila Los Angeles kao mjesto radnje te protagonisti koji su pripadali losanđeleskoj policiji. Međutim, u različitim epizodama su se pojavljivali isti likovi. Scott Brady je tako tumačio lik Vinnieja, bivšeg policajca koji je, nakon umirovljenja, otvorio bar za svoje bivše kolege, te ponekad služio kao grčki zbor, komentirajući likove i zaplete. Tony Lo Bianco i Don Meredith su tumačili likove Tonyja Calabrese i Bert Jamesona, detektiva iz Odjela za pljačke i ubistva. Ostali povremeni likovi su bili stručnjak za praćenje Joe LaFrieda, koga je tumačio Vic Morrow, te Charlie Czonka, detektiv iz Odjela za poroke prebačen u Odjel za ubistva, a koga je tumačio James Farentino.

Antologijski format serije, je, s drughe strane, služio kao izvrsna podloga za testiranje likova od kojih bi se mogle napraviti "prave" serije, odnosno svaka epizoda je mogla poslužiti kao pilot za novu seriju. Tako je *Police Story* imala čak tri spin-offa. Epizoda "The Gamble" u kojoj se pojavila Angie Dickinson je tako bila pilot za kasnije vrlo uspješnu seriju *Police Woman*. Epizoida "The Return of Joe Forrester" iz druge sezone, u kojoj je glavnu ulogu tumačio Lloyd Bridges, postala je serija *Joe Forrester*. Epizoda "A Chance to Live" iz pete epizode, u kojoj je glavnu ulogu igrao David Cassidy, postala je serija *Man Undercover*.

Eksterni linkovi
----------------

* *Police Story* na sajtu IMDb
Struktura oksalatnog anjona
Model oksalata
**Oksalat** (IUPAC: *etandioat*), je dianjon sa formulom C2O42−. Zapisuje se i kao (COO)22−. Oksalatom se često skraćeno nazivaju njegove soli, npr. dinatrijum oksalat, (Na+)2C2O42−, i estri oksalne kiseline (kao što je dimetil oksalat, (CH3)2C2O4. Oksalat može da formira koordinaciona jedinjenja.

Mnogi metalni joni formiraju nerastvorne precipitate sa oksalatom. Prominentni primer je kalcijum oksalat, koji je primarni sastojak kamena na bubregu.

Odnos sa oksalnom kiselinom
---------------------------

Disocijacija protona oksalne kiseline se odvija u stepenastom maniru slično drugim poliprotičnim kiselinama. Gubitkom jednog protona proizvodi se monovalentni hidrogenoksalatni anjon HC2O4−. So ovog anjona se ponekad naziva *kiseli oksalat*, *monobazni oksalat*, ili *hidrogen oksalat*. Konstanta ravnoteže (*K*a) gubitka prvog protona je 5.37×10-2 (p*K*a = 1.27). Gubitak drugog protona, kojim se formira oksolatni jon ima konstantu disocijacije od 5.25×10-5 (p*K*a = 4.28). Iz ovih vrednosti sledi da u rastvorima sa neutralnim pH vrednostima nema oksalne kiseline, i da postoje samo tragovi hidrogen oksalata. U literature se često ne pravi razlika između H2C2O4, HC2O4- i C2O42-, i kolektivno se nazivaju oksalnom kiselinom.
**Igarassu** je grad od 110,200 i općina od 115,196 stanovnikana istoku Brazila u Saveznoj državi Pernambuco.

Geografske karakteristike
-------------------------

Igarassu se prostire u plimnom estuariju brojnih rječica, udaljen svega 28,5 km sjeverno od svog administrativnog centra grada Recifea.

Historija
---------

Grad je prema predaji, osnovan u septembru 1535. nakon pobjede Portugalaca nad Tupi Indijancima.
Negdje oko 1564. dobio je status vile.

Od 1594. je sjedište parohije *Santos Cosme i Damião* (Sveti Kuzma i Damjan).
Nizozemci su ga opljačkali u maju 1632. u to vrijeme bio je drugi po važnosti u tadašnjoj Kapetaniji Pernambuco.

Kad je Brazil postao republika - 1893. dobio je status općine, a dvije godine kasnije 1895. i status grada.
Zbog historijskog centra 1935 proglašen je državnim spomenikom.

Danas je grad prehrambene industrije koja prerađuje proizvode ratarsko-stočarske okolice i turistička destinacija zbog historijskog centra 
i plaža.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „Igarassu in Pernambuco" (engleski). City Population. Pristupljeno 02.02.2024.
2. 1 2 3  „Igarassu Municipality in Northeast Region" (engleski). City Population. Pristupljeno 02.02.2024.
3. 1 2 3  „Institucional" (portugalski). Prefeitura Municipal Igarassu. Pristupljeno 02.02.2024.

Vanjske veze
------------

***Igarassu*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Prefeitura Municipal Igarassu* (službene stranice) ()
Položaj džamija u Hrvatskoj
**Islam u Hrvatskoj** je došao preko Osmanskog Carstva. Prema podacima iz popisa stanovnišva 2011. u Hrvatskoj živi 9647 Hrvata islamske vjere.  Hrvati muslimani, muslimanski Hrvati ili Hrvati muslimanske vjere u najširem smislu označava osobe koje se u etničkom/nacionalnom smislu izjašnjavaju kao Hrvati, dok istovremeno kao vlastitu religiju prakticiraju islam. U užem smislu se pod time može smatrati i koncept prema kome cjelokupno ili najveći dio muslimanskog stanovništva na području današnje Hrvatske ili BiH potječe od Hrvata, odnosno prema kome se oni trebaju integrirati u hrvatski nacionalni korpus. Takve su tendencije bile posebno izražene u 19. i u prvoj polovici 20. stoljeća među hrvatskim nacionalistima, te predstavljale službenu politiku Nezavisne Države Hrvatske.

Islam danas
-----------

Glavni grad Hrvatske, Zagreb, ima jednu od većih džamija u Evropi, mada je za vrijeme Osmanlijskog carstva nije imao ni jednu (pošto ga Osmanlije nisu osvojile).
Zagrebački muftija je bošnjački imam Ševko Omerbašić, predsjednik islamske zajednice u Hrvatskoj. U maju 2013. otvorena je nova džamija u Rijeci.

Poznati hrvatski muslimani
--------------------------

* Džafer-beg Kulenović
* Ademaga Mešić

Izvori
------

1. ↑  www.dzs.hr, "4. STANOVNIŠTVO PREMA NARODNOSTI I VJERI, POPIS 2011.", pristupljeno 14. jula 2013.

Literatura
----------

***Islam u Hrvatskoj*** na Wikimedijinoj ostavi

* Banac, I.: Nacionalno pitanje u Jugoslaviji: porijeklo, povijest, politika, Globus, Zagreb, 1988.
**Turku** (švedski: *Åbo*) je lučki grad na jugozapadu Finske od 182,072 stanovnika 
(u užem centru kao općina) dok sa okolicom ima 257,158 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Turku leži na ušću rijeka Raisionjoki i Aurajoki u Baltičko more, udaljen 168 km sjeverozapadno od 
Helsinkija.

Historija
---------

Turku je najstariji finski grad, nastao za srednjeg vijeka kao trgovište, nekoliko kilometara sjeverno od današnjeg centra grada, na koje je preseljen početkom 13. vijeka.

Svoju prvu poznatu povelju o statusu grada dobio je 1525. od 1623. je sjedište apelacionog suda, a od 1640. i univerziteta, koji je 1828. prebačen u Helsinki.

Turku je bio administrativni centar Finske u vrijeme švedske vladavine, a i za vrijeme ruske sve do 1812. 

Grad je gotovo u potpunosti uništen u požaru 1827. nakon tog je
obnovljen prema nacrtima arhitekta Carla Ludwiga Engela, ali je opet teško razoren za Drugog svjetskog rata.

I pored toga Turku je ostao važan industrijski i kulturni centar, tako da je i danas peti po veličini finski grad i njena najveća zimska luka. 

Turku je poznat po velikoj švedskoj manjini, pa je i dvojezični grad, zbog tog ima univerzitet na švedskom osnovan 1918. koji od 1920. ima i studije na finskom.

Pored toga ima i nekoliko specijaliziranih ustanova visokog obrazovanja, brojne umjetničke galerije, biblioteke i muzeje. Turku je i sjedište nadbiskupije Finske luteranske crkve.

Znamenitosti
------------

Od historijskih građevina Turku ima katedralu posvećenu 1290. (radikalno restauriranu i dograđenu u 16. vijeku), srednjovjekovni dvorac, danas pretvoren u muzej, Švedski teatar iz 1838 i pravoslavnu crkvu iz 1846.

Privreda
--------

Turku je snažni industrijski centar, sa velikim brodogradilištem, šećeranom, čeličanom, mlinovima i tvornicama za obradu drva, elektronike, keramike i tekstila.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Švedska, Göteborg
* Danska, Aarhus
* Norveška, Bergen
* Rusija, Sankt Peterburg
* Poljska, Gdańsk
 | * Njemačka, Rostock
* Bugarska, Varna
* Rumunjska, Constanţa
* Njemačka, Köln
* Mađarska, Szeged
 | * Slovačka, Bratislava
* Italija, Firenca
* Kina, Tianjin
* Estonija, Tartu
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „Finland: Southwest Finland" (engleski). City population. Pristupljeno 13. 05. 2015.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Turku*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 13. 05. 2015.

Vanjske veze
------------

***Turku*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada* Arhivirano 2008-09-15 na Wayback Machine-u ()
* *Turku* na portalu Encyclopædia Britannica ()
`GotoXY` je programska funkcija koja je bila prisutna u programskim paketima Turbo Pascal, Turbo C i Turbo C++ tvrtke Borland. Služi za relociranje kursora na ekranu u tekstualnom modu.

Prototip procedure u *Turbo Pascal* verziji glasi:

```
procedure GotoXY(X,Y: Byte);

```

Parametri `X` i `Y` predstavljaju koordinate terminala.

Primjer u Pascalu koji crta dva okvira različite veličine u konzolnom programu:

```
uses crt;

procedure makewin(x1,y1,x2,y2 : byte);
var
 i,j : byte;
begin
 { top }
 gotoxy(x1,y1); write(#201);
 for i:=x1+1 to x2-1 do write(#205);
 write(#187);

 { middle }
 for i:=y1+1 to y2-1 do
 begin
 gotoxy(x1,i); write(#186);
 for j:=x1+1 to x2-1 do write(' ');
 write(#186);
 end;

 { bottom }
 gotoxy(x1,y2); write(#200);
 for i:=x1+1 to x2-1 do write(#205);
 write(#188);
end;

begin
 clrscr;
 makewin(1,1,30,8);
 makewin(10,10,60,18);
 readkey;
end.

```

Programski paketi Turbo C i Turbo C++ su imali funkciju `gotoxy()` definiranu unutar `conio.h`. Deklaracija glasi:

```
void gotoxy(int x, int y);

```

Primjer u C-u:

```
#include <stdio.h>
#include <conio.h>

int main()
{
 int x = 40, y = 20;
 clrscr();
 gotoxy(x, y);

 printf("gotoxy jumps to cursor position x%d y%d.", x, y);

 getch();
 return 0;
}

```
**Imaret** (osm. tur. عمارت‎) je jedan od termina koji se koristio za javnu narodnu kuhinju koje su se gradile širom Osmanskog Carstva, u periodu od 14. do 19. vijeka. Imaret, kao javna ustanova, uglavnom je služila za spremanje obroka koji su se besplatno dijelili siromašnima, putnicima, strancima ili garibima. Imareti su najčešće bili dijelom većeg kompleksa, uglavnom vakufa, koji su se osim imareta sastojali i od drugih objekata kao što su džamije, medrese, musafirhane i slično. Imarete nisu izmislili Osmanlije, ali institucija imareta je u pravom smislu razvijena upravo za vrijeme Osmanskog Carstva kao visoko strukturiran skup objekata. Samo postojanje imareta ukazuje na uvažavanje muslimanskih vjerskih učenja o velikoj važnosti dobrotvorstva i davanja od imetka siromašnima, što se spominje i u Kur'anu. U Bosni i Hercegovini, za vrijeme Osmanlijskog Carstva, imareti su građeni su u mnogim, uglavnom većim mjestima i većinom u blizini džamija. Od riječi imaret izvedene su riječi: „imaretska čorba", „imaretski hljeb", „imaretski pilav".

Historija
---------

Vakuf, trajno dobro koje se podari na korištenje i dobrobit ljudi, je važna asocijacija na imarete koji su se gradili u okviru Osmanskog Carstva. Vakuf je zalaganjem svoje imovine, na izvjestao način pomogao sultanu u pružanju osnovnih usluga građanima. Vakuf se koristio i za podupiranje ustanova kao što su narodne kuhinje i bolnice. Prvi imareti izgrađeni u Izniku i Bursi 1330-ih. Nakon prvih nekoliko vijekova, broj imareta u gradovima je rastao jer su se vakufski kompleksi širili. U 1530-im je na teritoriji Osmanskog Carstva već postojalo 83 imareta. Osim toga, imareti su bile urbane ustanove koje su se nalazile u glavnim gradovima Osmanskog carstva, kao što su Brusa, Odrin i Carigrad. Glavni gradovi su bili od izuzetne važnosti za sultana i velikodostojnike koji su zbog toga ulagali svoju imovinu u osnivanje imareta. Iako se Osmansko Carstvo prostiralo na tri kontinenta i velikoj površini, najviše imareta se nalazilo na području Anadolije i Rumelije.

Primjer imareta
---------------

Prva ustanova imareta je osnovana 1336. godine od strane sultana Orhana u gradu Izniku. Od tada, imareti su postali neizbježni dio urbanog pejzaža u većini muslimanskih gradova Osmanskog Carstva. Iako su osnovani mnogi imareti nakon 1336. godine, jedan od najpoznatijih imareta je imaret sultanije Hurem, supruge sultana Sulejmana Veličanstvenog. Osnovan krajem 16. vijeka u gradu Jerusalimu, ovaj imaret je dijelio oko 1.000 komada kruha dnevno. Ovaj imaret postaje jedan od najvećih i najpoznatijih imareta u cijelom carstvu, snabdjevajući sa obrocima hrane širok spektar ljudi, uključujući i ulemu, siromake, hodočasnike na hadždž kao i bogate i ugledne predstavnike Jerusalima.

Povezano
--------

* Vakuf
* Zekat

Bibliografija
-------------

* Singer, Amy (2005). „Serving up Charity: The Ottoman Public Kitchen". *Journal of Interdisciplinary History* **35** (3): 481–500. JSTOR 3657036.

|pages=841–898}}

* Peri, Oded (1992). „Waqf and Ottoman Welfare Policy. "The Poor Kitchen of Hasseki Sultan in Eighteenth- Century Jerusalem."". *Journal of the Economic and Social History of the Orient* **35** (2): 167–186.
Za ostale osobe s istim imenom, v. Frederick Muhlenberg.

**Frederick Augustus Conrad Muhlenberg** (1. januar 1750 – 4. jun 1801) bio je američki luteranski svećenik i političar, poznat po tome što je od 1789. do 1791. služio kao prvi predsjednik Predstavničkog doma Kongresa SAD. 

Muhlenberg se rodio u gradu Trappe u Pensilvaniji, tada dijelu Britanske Sjeverne Amerike, kao sin Anne Marie (rođ. Weiser) i Heinricha Melchiora Mühlenberga, njemačkog imigranta i svećenika koji se smatra osnivačem Luteranske crkve u današnjim SAD. 1763. godine je zajedno sa braćom Peterom (koji će kasnije postati poznat političar) i Gotthlifom Heinrichom Ernstom (koji će postati poznat kao botaničar) otišao u Njemačku gdje je studirao teologiju na Univerzitetu u Halleu. Zaredio se 1770. po povratku u Pensilavniju, a sljedeće godine oženio Catherine Schaeffer, kćer lokalnog industrijalca, a sa kojom će imati sedmoro djece.

Za vrijeme rata za nezavisnost se 1776. godine, iz New Yorka, gdje je bio propovijedao, po dolasku britanske vojske povukao u Pensilvaniju i odatle priključio patriotskoj frakciji, te 1779. i 1780. služio kao delegat u Kontinentalnom kongresu. Od 1780. do 1783. godine je služio kao član Predstavničkog doma Pensilvanije, a pred kraj mandata i kao njegov predsjednik. Godine 1787. je predsjedao ustavnom konvencijom Pensilvanije koja je ratificirala federalni Ustav.

Muhlenberg je godine 1788. izabran u prvi saziv federalnog Kongresa, u kome će služiti u još tri mandata - do 1797. godine. U prvom sazivu je služio kao predsjednik, da bi ponovno služio kao predsjednik Doma od 1793. do 1795. godine. U drugom mandatu se suzdržao prilikom glasanja za prijedlog zakona koji je propisivao da se dio federalnih zakona mora objaviti na njemačkom jeziku, a koji je odbačen sa jednim glasom razlike, a što je kasnije postalo temeljem urbane legende prema kojoj je upravo on zaslužan za to što je engleski umjesto njemačkog danas službeni jezik u SAD.

Vanjske veze
------------

* Ritchie, Donald A. (2006). „Muhlenberg, Frederick Augustus". *The Congress of the United States: A Student Companion*. Oxford University Press. str. 146.
* Peters, Ronald M. Jr. (1990). *The American Speakership: The Office in Historical Perspective*. Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press.
* Jenkins, Jeffery A.; Charles Stewart, III (2012). „Appendix 2: Election of House Speaker, First-112th Congresses". *Fighting for the Speakership: The House and the Rise of Party Government*. Princeton University Press. str. 332.
* „speakershouse.org/restoration". Arhivirano iz originala na datum 2019-05-20. Pristupljeno 2019-06-01.
**Aleksandar Flaker** (24.7. 1924. Bialystok, Poljska - 25.10. 2010. Zagreb) je bio autor značajnih stručnih i naučnih radova iz područja ruske i hrvatske književnosti, uporedne književnosti i teorije književnosti. 

U Zagreb, gde se školovao, dolazi 1931. godine. Maturirao je u Senju. Diplomirao je na Zagrebačkom univerzitetu slavistiku 1949. godine. Doktorom nauke postaje 1954. odbranom disertacije "Pravaštvo i ruska književnost". Proveo je godinu dana na specijalizaciji na Moskovskom državnom univerzitetu 1956/57. Bio je redovni profesor ruske književnosti na Odseku za jezike i književnosti Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Predavao je kao gost-profesor na mnogim evropskim univerzitetima (Amsterdam, Frajburg, Konstanc, Minhen, Beč, Grac), a 1973. i na univerzitetu Jejl u Nju Hejvenu, (SAD). Bio je član uredništva uticajnog časopisa "Umjetnost riječi" od njegovog osnivanja 1957. 

Najvažnija problemsko-tematska polja kojima se Flaker bavio jesu ruska i hrvatska književnost, komparatistika, avangardna književnost i kultura, intermedijalne i interkulturalne studije.

Knjige i studije
----------------

* Ruski klasici XX stoljeća (1965),
* Književne poredbe (1968),
* Stilske formacije,
* Heretici i sanjari,
* Književne vedute
* Pojmovnik ruske avangarde (u saradnji sa Dubravkom Ugrešić),
* Stilovi i razdoblja (u saradnji sa Zdenkom Škrebom) (1964).

Vanjske veze
------------

* Aleksandar Flaker Arhivirano 2012-01-19 na Wayback Machine-u
* Osamdeseti rođendan Aleksandra Flakera Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u
* Biografija Arhivirano 2004-01-17 na Wayback Machine-u
**Vlastimirovići** (negde ***Višeslavići*** i ***Vojislavići***) su prva srpska vladarska porodica o kojoj postoje istorijske beleške, i koja je, prema legendi, vladala Srbima i u njihovoj prapostojbini tzv. Beloj Srbiji.

Poreklo
-------

Car Konstantin Porfirogenit u svom delu *O upravljanju carstvom* posvećuje osam poglavlja doseljavanju Srba i Hrvata na Balkan. U podnaslovu jednog poglavlja stoji *O Srbima i zemlji u kojoj sada obitavaju* i govori o poreklu, postojbini i poznatim članovima vladarske porodice. Vrhovni poglavar Srba u Beloj Srbiji je imao dva sina od kojih je pola naroda uzeo jedan, a otišao je caru Irakliju tražeći od njega da mu podari zemlju na kojoj će se sa svojim narodom naseliti, dok je drugi sin ostao da nakon oca vlada Belom Srbijom. Srbima koji su došli na Balkan nastavili su da vladaju potomci njihovog vođe (*sin,potom unuk i tako redom*), a prvi vladar koga znamo po imenu je Višeslav za koga se smatra da je vladao oko 780. godine.

Naziv
-----

Naziv dinastije, *Vlastimirovići*, stvorili su istoričari prema prvom vladaru iz ove dinastije koji je stvorio nezavisnu državu (do tada je Srbija bila u sastavu Vizantije) knezu Vlastimiru, za razliku od Nemanjića, koji su tako nazivani još u svoje vreme.

Ponekad, mada dosta retko, ova se vladarska porodica naziva *Višeslavići* ili *Višeslavljevići*, prema prvom vladaru čije nam je ime poznato, knezu Višeslavu.

Značaj Vlastimirovića
---------------------

Značaj Vlastimirovića je u tome što su stvorili prvu srpsku državu na Balkanu i što je za vrijeme njihove vladavine postojala vrhovna vlast nad svim srpskim oblastima na Balkanu. Smrću Časlava Klonimirovića prekinuto je postojanje prve srpske države.

Svakako se u njihovu vladavinu datiraju i navodi iz *Anala samostana Lorš* iz početka 9. stoljeća, poznatijim kao *Veliki anali Franačkog kraljevstva*, o bijegu hrvatskoga panonskog kneza Ljudevita Posavskoga. U Analima se navodi da je Ljudevit pobjegao - *Srbima*. Hrvatska povjesničarka Nada Klaić dokazuje kako nisu u pitanju Srbi, već grad Srb u Hrvatskoj 

U istom izvoru se navodi:

> ..Srbi drže veliki dio Dalmacije..
> 
> – Anali samostana Lorš, prva polovica 9. st.

> Na prijevaru je ubio jednog njihovog vojvodu koji ga je bio prihvatio i njegov je grad doveo pod svoju vlast.
> 
> – Anali samostana Lorš, prva polovica 9. st.

Citat se odnosi na oblasti antičke Dalmacije, koja je obuhvatala velike prostore, sve do rijeke Save na sjeveru duboko u unutrašnjosti kontinenta i Ibra na istoku.

Vladari
-------

* Nepoznati knez (~610–641+),
* Višeslav (*Vojislav*), knez (oko 780)
* Radoslav, knez (8. vek i 9. vek)
* Prosigoj, knez (?822-?836), sin Radoslavov
* Vlastimir, knez (?836-862), sin Prosigojev
* Mutimir, knez (862-891), sin Vlastimirov
* Pribislav Mutimirović, knez (891-892), sin Mutimirov
* Petar Gojniković, knez (892-917), Mutimirovog brata Gojnika
* Pavle Branović, knez (917-923), unuk Mutimirov, od sina Brana
* Zaharija Pribislavljević, veliki župan (923-924), sin Pribislavov
* Časlav Klonimirović, knez (927-oko 950)

Vidi još
--------

* Pečat kneza Strojimira

Spoljašnje veze
---------------

* Istorijska biblioteka:Vlastimirovići
**João IV od Portugala** (Vila Viçosa, 18./19. mart 1604.-Lisabon, 6. novembar 1656.) znan kao *João Obnovitelj* (portugalski: João Restaurador) bio je Portugalski kralj od 1640. nakon ustanka, kojim je okončana 60 godišnja španjolska vladavina.

Za svoje vladavine uspio je odbiti sve španjolske pokušaje da ga se svrgne, zahvaljujući sklopljenim savezima i tako postao osnivač 
Dinastije Bragança koja je vladala Portugalom do kraja monarhije.

Biografija
----------

João je kao vojvoda od Bragançe, bio najbogatiji plemić u Portugalu, svoj položaj dodatno je učvrstio 1633 ženidbom sa Luisom de Guzmán, kćerkom moćnog španjolskog vojvode od Medine Sidonie. Njegovo Vojvodstvo Bragança, osnovano 1461. bilo je logičan nasljednik izumrle portugalske kraljevske Dinastije Aviz.
Zbog tog su mu ustanici koji su 1. januara 1640. istjerali španjolskog guvernera ponudili krunu. 
Uz odobrenje Cortesa (dijete) okrunjen je 15. januara kao João IV. 

Po stupanju na tron poslao je diplomate u Kraljevinu Francusku, Kralevinu Englesku i 
Nizozemsku Republiku.da ishode priznanje portugalske nezavisnosti.
Njegovo savezništvo sa engleskim Stuartima iz 1642.propalo je zbog Engleskog građanskog rata. 
Zbog tog je 1654. sklopio novo savezništvo sa Republikom Commonwealth, čime je dobio vojnu pomoć u zamjenu za 
trgovačke privilegije. 
U to su vrijeme Nizozemci uspjeli zauzeli Pernambuco na sjeveroistoku Brazila i Angolu, pa ih je João uspio istjerati, ali ne iz Istočne Indije u kojoj su zadržali vlast. 
Uspio je poraziti Španjolce u Bitci kod Montija (26. maj 1644.) i tako spriječiti daljnju invaziju.

João je zajedno sa krajicom Luisom vladao uz pumoć dvorskog savjeta i trostaležnog parlamenta (Cortesa).
Vještom diplomacijom uspio se othrvati španjolskim pokušajima u Vatikanu da se izolira portugalska crkva.
Kolonijama je vladao uz pomoć novoosnovanog Prekomorskog savjeta.

Ono što se manje zna da je bio dobar kompozitor, kao i to da je preživio nekoliko pokušaja atentata.

Kad je umro naslijedila ga je žena koja je kao regent vladala umjesto sina Afonsa VI (vladao 1656.-83). 
Njegova kći Catherine od Braganze udala se 1662. za Engleskog kralja Charlesa II

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*John IV king of Portugal*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 17.01.2024.

Vanjske veze
------------

***João IV od Portugala*** na Wikimedijinoj ostavi

* *John IV king of Portugal* ()
**Cesis** (njemački: *Wenden*, ruski: *Цесис*) je grad od 14,842 stanovnika na sjeveroistoku Latvije.

Geografske karakteristike
-------------------------

Cesis je drugi po veličini grad u regiji Vidzema i treći najstariji grad u Latviji
Prostire se duž obala rijeke Gauje, udaljen 90 km od glavnog grada Rige.

Historija
---------

Cēsis se prvi put spominje u dokumentima 1206. a njegov zamak *Wenden*, kog je podiglo Livonskog reda datira iz 1207.

Nekada je bio prosperitetni grad Hanzeatskog saveza, o čemu svjedoči njegova fina arhitektura, uključujući crkvu sv. Ivana iz 1283.
Historijski centar grada danas je proglašen nacionalnim spomenikom. 

Ruine starog zamka
Nakon dugog perioda propadanja- Cēsis je ponovno počeo rasti u 19. vijeku kad je izgrađena željeznička pruga Riga-Valka. 

Centar grada
Tad je izraslo industrijsko predgrađe na istoku sa pogonima koji proizvode prehrambene i metalne artikle i 
građevinski materijal.

Danas je u Letoniji poznat po brojnim festivalima, koji se održavaju od proljeća do ljeta.

Privreda
--------

Cēsis ima 1852 registriranih firmi i samo 5,1% nezaposlenih.

Pobratimski gradovi
-------------------

Cesis ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

|  |  |
| --- | --- |
| * Litvanija Rokiškis, Litvanija
* Estonija Rakvere, Estonija
 | * Njemačka Achim, Njemačka
* Švedska Tyresö, Švedska
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Latvia: Regions, Cities and Towns*" (engleski). City population. Pristupljeno 31.12. 2021.
2. 1 2 3 4 5  „*Cēsis!*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 31.12.2021.
3. 1 2 3  „*Cēsis - izcila vieta dzīvei!*" (latvijski). Cesis. Pristupljeno 31.12.2021.
4. ↑  „*Starptautiskā sadarbība*" (latvijski). Cesis. Pristupljeno 31.12.2021.

Vanjske veze
------------

***Cēsis*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cesis* ()
Posebna teritorija za Srbe, tražena od strane budimskih Srba na saboru u Krušedolu
**Krušedolski sabor** je održan 6. januara 1708. godine u manastiru Krušedol. To je bio prvi crkveno-narodni sabor Srba posle velike seobe na teritoriju Habzburške monarhije pod vođstvom patrijarha Arsenija III Crnojevića.

Na Krušedolskom crkveno-narodnom saboru pobedila je teza mitropolita Stefana Metohijca da se ne smeju prekidati veze sa Pećkom patrijaršijom. Naspram te teze bio je stav budućeg prvog mitropolita Krušedolskog Isaije Đakovića da se izabere novi patrijarh i organizuje posebna patrijaršija. No, 3. marta 1707. godine na sastanku bečke Dvorske kancelarije odlučeno je da se zabrani titula patrijarha i zavisnost od bilo koje patrijaršije. Tako da od tada duhovni poglavar srpskog naroda u Habzburškoj monarhiji nosi naziv mitropolita Krušedolskog.

Na ovom saboru odlučeno je da naziv mitropolije bude krušedolska, zbog tadašnjeg sedišta mitropolita u manastiru Krušedolu. Paljenjem ovog manastira tokom Austro-turskog rata 1716-1718. mitropolija je preneta u Sremske Karlovce i od tada nosi naziv Karlovačka mitropolija.

Na Krušedolskom saboru je ponovljen zahtev sa sabora u Baji iz 1694. da se Srbima dodeli posebna teritorija. Predstavnici budimskih Srba na Krušedolskom saboru zatražili su da ova teritorija obuhvata Bačku, Banat, Srem i Slavoniju.
**Palmas** je grad od 304,310 i općina od 313,349 stanovnika u sredini Brazila u Saveznoj državi Tocantins u kojoj je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Palmas se prostire duž istočne obale rijeke Tocantins. udaljen 808 km sjeverno od glavnog grada Brasilie.

Zapravo se od 2021. kad je izgrađena hidroelektrana Luis Eduardo Magalhães prostire duž velikog akumulacionog jezera (630 km²), dugog 170 i širokog do 8 km.

Historija
---------

Palmas je novi grad koji se počeo graditi tek od kraja 1980-ih kad je stvorena Država Tocantins sa ciljem da postane prijestolnica nove države. 

Aerodrom
Kad je država Tocantins stvorena 1989. njen privremeni glavni grad bio je Miracema do Tocantins, koji se nalazi 88 sjeverno od Palmasa na rijeci Tocantins.

U to se vrijeme Palmas intenzivno gradio po planovima glavnih arhitekata Luísa Fernanda Cruvinel Teixeira i Walfreda Antunesa de Oliveira Filha. 
Izgradnja novog grada još bila u toku kad je administracija prebačena u Palmas 1990.

Iako je novi grad od 2000. je sjedište Federalnog univerziteta Tocantins.

Kao i svi veći brazilski gradovi i on ima i *Aerodrom Brigadeiro Lysias Rodrigues* (IATA: **PMW**, ICAO: **SBPJ**), udaljen 
dvadesetak km južno od centra grada.

Izgradnja novog aerodroma započela je u septembru 1999. godine, a završena je za 2 godine.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „Palmas, Tocantins" (engleski). City Population. Pristupljeno 22.01.2024.
2. 1 2 3 4  „Municipality in Tocantins" (engleski). City Population. Pristupljeno 22.01.2024.
3. 1 2 3 4  „*Palmas Brazil*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22.01.2024.
4. ↑  „*A Usina*" (portugalski). Investco. Pristupljeno 22.01.2024.
5. ↑  „*Universidade Federal do Tocantins*" (portugalski). Universidade Federal do Tocantins. Pristupljeno 22.01.2024.
6. 1 2  „*Palmas CCR Aeropotos*" (engleski). CCR Aeroportos. Pristupljeno 22.01.2024.

Vanjske veze
------------

***Palmas, Tocantins*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Prefeitura de Palmas* (službene stranice) ()
Ova slika, sa simbolima života, smrti i vremena, primjer je umjetnosti *memento mori*. 
**Ljudsko stanje** čine karakteristike i ključni događaji ljudskog života, uključujući rođenje, učenje, emocije, težnje, moral, sukob i smrt. Ovo je vrlo široka tema o kojoj se razmišljalo i dalje se razmišlja i analizira iz mnogih perspektiva, uključujući umjetnost, biologiju, književnost, filozofiju, psihologiju i religiju.

Kao književni pojam, "ljudska situacija" obično se koristi u kontekstu dvosmislenih tema, kao što su smisao života ili moralna pitanja.

Neke perspektive
----------------

Svaka glavna religija ima konačna vjerovanja u vezi s ljudskim stanjem. Na primjer, budizam uči da je postojanje vječni ciklus patnje, smrti i ponovnog rađanja od kojih se ljudi mogu osloboditi putem plemenitog osmostrukog puta. Mnogi kršćani, pak, vjeruju da su ljudi rođeni u grešnom stanju i da su osuđeni na propast u zagrobnom životu osim ako ne zadobiju spasenje kroz Isusa Krista.

Filozofi su dali mnoge perspektive. Utjecajno drevno gledište bilo je ono o *Republici* u kojem je Platon istraživao pitanje "šta je pravda?" i postulirao da to nije prvenstveno nešto među pojedincima, već se tiče društva u cjelini, što ga je navelo da osmisli utopiju. Dvije hiljade godina kasnije René Descartes je izjavio: "Mislim, dakle jesam" jer je vjerovao da je ljudski um, posebno njegova sposobnost razuma, primarni odreditelj istine; zato se često smatra ocem moderne filozofije. Jedna takva moderna škola, egzistencijalizam, pokušava pomiriti osjećaj dezorijentacije i konfuzije pojedinca u svemiru za koji se vjeruje da je apsurdan .

Mnoga književna djela pružaju perspektivu o ljudskom stanju. Jedan od poznatih primjera je Šekspirov monolog "Sav svijet je pozornica "koji sažima promišljanje o sedam faza ljudskog života.

Psihologija ima mnogo teorija, uključujući Maslowljevu hijerarhiju potreba i pojmove krize identiteta i upravljanja strahom. Također koristi različite metode, npr. logoterapiju koju je razvio Viktor Frankl koji je preživio holokaust kako bi otkrio i potvrdio osjećaj smisla. Druga metoda, kognitivna bihejvioralna terapija, postala je široko rasprostranjena terapija za kliničku depresiju.

Još od 1859. godine, kada je Charles Darwin objavio *Porijeklo vrsta*, biološka teorija evolucije bila je značajna za promišljanje ljudske situacije. Teorija evolucija tvrdi da je ljudska vrsta povezana sa svim ostalim vrstama, živim i izumrlim, te da je prirodna selekcija primarni faktor preživljavanja. Ovo je pružilo osnovu za nova vjerovanja, kao što su socijalni darvinizam i teistička evolucija.

Vidi također
------------

* Ljudska priroda
* Autorefleksija
**Anton Macedo** (latinski: ; portugalski: )

* 1612 Coimbra, † 1695 Lisabon, je bio portugalski isusovački redovnik.

 Ne smijemo ga pomiješati sa tada živućim *António de Sousa de Macedo* (1606–1682); odnosno u 19. stoljeću živućim nadbiskupom: Antônio de Macedo Costa (1830-1891) nadbiskup u São Salvador da Bahia, prije pak biskup u Pará.

Životopis
---------

Obavljao je službu propovjednika u Portugalu i u marokansko-afričkom obalnom mjestu *Mazagão*, danas *El Jadida*, gdje su bili podzemni vodni sakupljači ili cisterne. Ovo strateški značajno mjesto se kroz povijest nazivalo različitim imenima: *Cap Soleis*, *Portus Rutilis*, *Rusibis*, *Mazighen* (arapski: *مازيغن*, berberski: *ⵎⴰⵣⵉⴳⴻⵏ*), *al-Breyja **(arapski:*** **البريجة*),* Mazagão *(arapski:* مازاگاو*, berberski:* ⵎⴰⵣⴰⴳⴰⵡ*),* al-Mahdouma *(arapski:* المهدومة*) i* Mazagan** (arapski: *مازاگان*, berberski: *ⵎⴰⵣⴰⴳⴰⵏ*).

Bio je dekan Sveučilišta u Évori (Universitas Eborensis) i predstojnik lisabonske crkve Svetoga Roka, gdje je vršio više značajnih službi. 

1650. godine su ga poglavari poslali u pratnji drugog isusovačkog subrata na portugalsku ambasadu u Stockholm na dvoru švedskoga kralja, gdje je obavljao kapelansku službu. Pridobio si je povjerenje švedske kraljice Kristine, koja se već od mladosti zanimala za katoličku vjeru. Kad je bila dovoljno poučena, ga je zamolila, neka ponese povjerljivo pismo u vezi njenog pristupa punom zajedništvu svom generalu u Rim. Kad se 1654 odrekla krune, je iste godine tajno, a naredne godine javno u Innsbrucku stupila u puno zajedništvo sa Katoličkom Crkvom. 

Kao zanimljivost spomenimo, da je Anton proučavao također ondašnje evropske grbove. U djelu *Divi tutelares* (1687) med drugim tumači, što znače tri brežuljka u ugarskom grbu, koji postoje također u slovačkom.

Djela
-----

* *Elogia Nonnulla et Descriptio Coronationis Christinae Reginae Sueciae* (1650)
* *Lusitania infulata et purpurata, seu pontificibus, et cardinalibus illustrata*. Parisiis : Sebast. Cramoisy , 1663
* *De Vita et moribus Joannis de Almeida Societatis Jesu Presbyteri* (1669)
* *Divi tutelares Orbis christiani : Opus singulare, in quo de Sanctis regnorum, provinciarum, urbium maximarum patronis agitur*. Ulyssipone : Mich. Deslandes, 1687

Literatura
----------

talijanski
* Cantù, Cesare (1844). *Enciclopedia storica Documenti Volume VI. Schiarimenti e note alla Storia universale. N⁰ 16, str. 615s:* Cristina di Svezia*.*. Giuseppe POMBA e c. Pridobljeno 29. januar 2021.
**Dževdet Mustagrudić** (Podgorica, Kraljevina Jugoslavija, 1923. – Pazarić, Nezavisna Država Hrvatska, 1944.) bio je nogometaš i član Narodnooslobodilačke borbe Jugoslavije Sahranjen je u jednom selu u Konjicu.

Savjet za davanje prijedloga naziva, ulica i trgova Podgorice je 8. juna 2017. donio odluku da dvije saobraćajnice zajednički nose imena po fudbalerima Ibrahimu Methadževiću i Dževdetu Mustagrudiću.

Igrački profil
--------------

Bio je brz igrač, sa jakim i preciznim udarcem, i izvanredan tehničar. Igrao je jednako dobro sa obje noge, i kretao se po čitavom terenu. Bio je odličan u primanju lopte.

Nogometna karijera
------------------

Sa 15 godina, karijeru je 1937. počeo u klubu GSK Balšić Podgorica. Igrao je za prvi tim sve utakmice Balšića. Padom Kraljevine Jugoslavije, Crna Gora se našla pod okupacijonom zonom fašističke Italije, kada će se on sa čitavom porodicom preseliti u Sarajevo 1941. godine. Tu je počeo igrati za Đerzelez koji se takmičio nogometnoj ligi NDH.

Bio je jedan od najboljih igrača Đerzeleza u to vrijeme, a drugi igrači su pričali da protiv boljeg nisu igrali. Dva puta je igrao za reprezentaciju tadašnje Crne Gore. Više puta je dobio ponudu hrvatskih klubova, koje je odbijao, smatrajući da će time izdati svoj klub i grad koji ga je lijepo primio Nedugo prije smrti novine su pisale da je prelazak u HŠK Građanski Zagreb bila već završena stvar.

Pristupanje partizanima
-----------------------

Iz Sarajeva je izašao posredstvom Nihada Kučukalića i Mirka Tošića koji su njega i nekolicinu drugih izveli na vrh Igmana, gdje su primljeni u SKOJ. Bio je u grupi učenika koji su bili predvođeni profesorima Resulovićem i Peljom. Mustagrudić je pristupio Konjičkom partizanskom odredu u septembru 1944. Poginuo je samo 7 dana kasnije, kod Pazarića, blizu Sarajeva, prilikom napada na njemački bunker kad ga je geler od minobacača smrtno pogodio u glavu. Bio je jedini poginuli od 80 učesnika te operacije.

Nekoliko dana nakon smrti stigla je poruka da se Mustagrudić uputi na jedan od aerodroma kako bi bio prebačen u Italiju gdje se trebao priključiti igračima Hajduka koji su nastupali kao tim NOV i POJ.
**Mihajlo Pjanović** (rođen 13. februara 1977. u Prijepolju) je nekadašnji srpski fudbaler, a igrao je na poziciji napadača.

Karijera
--------

Prve fudbalske korake je napravio u lokalnom Polimlju iz Prijepolja, da bi karijeru nastavio u Javoru iz Ivanjice (1994/95.). Prvoligaški debi imao je u dresu OFK Beograda (1995-1999) i za „romantičare" sa Karaburme odigrao 82 prvoligaška meča i postigao 19 golova. Kao golgeter se potpuno arfimisao u beogradskoj Crvenoj zvezdi (1999-2003) u kojoj je na 111 prvoligaških utakmica postigao čak 80 golova. Dva puta prvak Jugoslavije (2000, 2001.) i triput osvajač kupa Jugoslavije (1999, 2000 i 2002.).

Pjanović je posle obećavajućih partija OFK Beogradu i Crvenoj zvezdi otišao u Rusiju, ali tamo nije ostavio dublji trag. Nekoliko sezona proveo je u moskovskom Spartaku (2003-2006) i Rostovu (2007) u kome je i okačio kopačke o klin.

### Reprezentacija

Za reprezentaciju Jugoslavije je odigrao pet susreta. Debitovao je 13. decembra 2000. protiv Grčke (1-1) u Ksantiju, a poslednji put nastupio 19. maja 2002. protiv Rusije (1-1) u Moskvi.

Izvori
------

1. ↑  „Karijera Mihajla Pjanovića". Pristupljeno 4. 8. 2009. [*mrtav link*]

Spoljašnje veze
---------------

* Mihajlo Pjanović na sajtu totalfootball.ru[*mrtav link*] ()
**Albert od Rige** (negdje kod Bremena, oko 1165 - Riga 17. januar 1229.) bio je treći riški biskup, misionar i vođa križara koji su nasilno 
kristijanizirali istočni Baltik.

Biografija
----------

Albert je porijeklom bio iz bremenske svećeničke familije Buxhoeveden, i kao takav kanonik u Bremenu.

Njegov ujak bremenski nadbiskup Hartwig, 1199. postavio ga je za biskupa u Livoniji, uz uvjet da je zauzme i kristijanizira njene poganske stanovnike.

Nakon pomnih priprema uz podršku hohenstaufenskog njemačkog kralja Filipa Švapskog i blagoslov pape Inocenta III skupio je flotu od 23 broda i vojsku od preko 1500 križara.

Albert se u proljeće 1200. iskrcao na ušću Zapadne Dvine gdje se utvrdio.
Zajedno sa trgovcima sa otoka Gotland, - 1201. osnovao Rigu, u kojoj je mala kolonija hanzeatskih trgovaca iz Lübecka već imala logor.
Nakon tog je 1202. osnovao viteški red - Livonsko bratstvo mača uz čiju je pomoć podjarmio i kristijanizirao Livoniju.

Zbog tih zasluga ga je 1207. Filip Švapski proglasio princem Svetog Rimskog Carstva i dao mu Livoniju kao ličnu domenu. 
Albert je 1215. počeo graditi katedralu u Rigi.

Svetorimski car Heinrich VII proglasio je 1225. i njegova brata biskupa Hermanna princem i potvrdio njegovu ranije stečenu titulu.

U više od 27 godina Albert je uspio podjarmiti Livoniju i Estoniju. Svoju biskupiju proglasio je nezavisnom od Bremenske nadbiskupije (Riga je kasnije postala Riška nadbiskupija).

Albert je umro u Rigi 1229. u kojoj je poštovan kao katolički svetac sve do protestantske reformacije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Albert of Riga (c. 1165 – 1229)*" (engleski). Cultus. Pristupljeno 6. 01. 2022.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Albert von Buxhoeveden*" (engleski). Buxhoeveden. Pristupljeno 6. 01. 2022.

Vanjske veze
------------

***Albert od Rige*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Albert von Buxhoeveden* ()
**Vác** (njemački: *Waitzen*, slovački: *Vacov*) je grad na sjeveru Mađarske od 33,169 stanovnika, koji administrativno podpada pod Županiju Pest.

Geografske karakteristike
-------------------------

Vác leži udaljen 34 km sjeverno od Budimpešte, na lijevoj obali jednog od dva rukavca Dunava.

Vac je iako relativno mali vijekovima figurirao kao jedan od najvažnijih mađarskih gradova, - jer je bio biskupsko sjedište, a njegov biskup imao je izuzetno utjecajan položaj na ugarskom dvoru.

Historija
---------

Nakon što su ga Mongoli orobili 1241. grad je napušten, pa je ponovno naseljen njemačkim kolonistima.
Osmanlije su zauzele Vac 1541. nakon tog su u dva navrata 1597. i 1684. Austrijanci kod Váca pobjedili Osmanlije.

Privreda
--------

Vác se još tokom 19. vijeka razvio kao industrijsko predgrađe Budimpešte, sa tvornicom cementa, fotografskog pribora i manje pogone lake industrije.

Pobratimski gradovi
-------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Francuska, Deuil-la-Barre
* Njemačka, Donaueschingen
* Slovačka, Dubnjica na Vahu
* Izrael, Givatayim
* Finska, Järvenpää
 | * Češka, Otrokovice
* Rumunjska, Odorheiu Secuiesc
* Slovačka, Šahy
* Turska, Sarıyer
* Ukrajina, Tjačiv
* Japan, Yurihonjō
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Hungary: Pest" (engleski). City population. Pristupljeno 24. 04. 2016.
2. 1 2  „*Vác, Hungary*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 04. 2016.

Vanjske veze
------------

***Vác*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Váca* ()