**Elche** (španjolski ili po valencijskom - **Elx**) je grad u Španjolskoj Provinciji Alicante i Autonomnj zajednici Valencija. Elche je sa svojih 228,675 stanovnika je treći grad po broju stanovnika u Valencijskoj Zajednici i dvadeseti u Španjolskoj, a stanovnici se nazivaju il-licitanci (španj. *ilicitanos*, valencijski: il-licitans).

Elche zajedno sa Alicanteom koji je udaljen svega dvadesetak km prema istoku, i okolnim satelitskim naseljima formira konurbaciju Alicante - Elche u kojoj živi 824.424 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Historijski centar grada i njegov najveći dio leži udaljen 11 km od Sredozemnog mora, ali se neki njegovi noviji dijelovi prostiru duž obale. Kroz grad teče riječica Vinalopó koja se ulijeva u more, a grad dijeli na dva dijela.

Panorama Elchea s Palmeralom općinskog parka, Dvorcem Altamira i Gospinom bazilikom (Basílica de Santa María).
Elche je poznat po kongresnom centru *Ciutat d'Elx*, ima međunarodni aerodrom *Aeropuerto de Alicante*, jedan javni univerzitet *Universidad Miguel Hernández* i jedan privatni *Universidad CEU Cardenal Herrera*. 
Plantaža palmi *Palmeral de Elche* je 2000. godine uvrštena na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi kao jedan od najstarijih (5. vijek pne.), ali i najvećih na svijetu.

Najveći sportski klub je nogometni klub Elche CF koji igra u španjolskoj drugoj ligi.

Historija
---------

Deset kilometara od današnjeg centra grada, na obali (današnja kvart *La Alcudia*), bilo je mjesto gdje su Grci iz grada *Helice* u Aheji osnovali koloniju **Helike** oko 600. pne. Koloniju su kasnije osvojili Iberi i nazvali ju **Ilici**. Za vrijeme Punskih ratova osvajali su je Kartažani i Rimljani, a kasnije je postala rimskom kolonijom. Nakon kratke vlasti Bizantskog Carstva, grad osvajaju Goti koji u njoj osnivaju biskupiju.

dama iz Elchea, Iberijska skulptura iz 4. st. pr. Kr.
Elche je izgubio važnost za vrijeme maurske okupacije, pa se centar grada premješta sjevernije, na današnju lokaciju. 
Polovicom u 13. vijeka za rekonkviste aragonski kralj Jaime II je osvojio grad, koji je odtad otpočeo rasti sve do 18. vijeka.

Dolaskom željeznice u 19. vijeku, Elche se razvio kao centar obućarske industrije.

Znamenitosti
------------

U Elcheu su pronađeni mnogi arheološki spomenici od kojih je najpoznatija "Dama iz Elchea" (*Dama de Elche/Dama d'Elx*), Iberijska kamena bista božice-majke iz 4. st. pr. Kr.

Najpoznatija znamenitost je plantaža palmi *Palmeral de Elche/Palmerar d'Elx* u kojemu se nalzi više od 200,000 palmi, a prostire se na više od 3,5 km² od kojih je 1,5 km² dio Općinskog parka u samom gradu Elcheu. Vjeruje se da su palme donijeli Kartažani iz Afrike u 5. stoljeću pr. Kr. a sustav navodnjavanja su izgradili Mauri za vladavine Abd ar-Rahmana I. (755.-788.), a nakon rekonkviste kršćanski vladari su donijeli set zakona kako bi zaštitili plantažu. God. 2000. Palmeral Elchea je postao UNESCO-va svjetska baština. Najpoznatija palma je "Carska palma" koja ima sedam ogranaka u obliku kandelabra.

Dvorac Altamira ili *Alcázar de la Señoría* nalazi se u Općinskom parku, a izgradili su ga Almohadi od 12.-13. stoljeća, a obnovili kršćanski vladari u 15. stoljeću. Ova bivša utvrda je 1913. godine pretvorena u tvornicu, a danas je Arheološki i povijesni muzej Elchea *(Museo Arqueológico y de Historia de Elche*).

U gradu se nalaze i:

* Arapske kupke (*Baños Arabes*) koje su zapravo rimske terme.
* Gospina bazilika (*Basilica Santa Maria*)
* Toranj Calahorra s kvadratičnom maurskom osnovom koji je bio dio gradskih zidina
* Gradska vijećnica
* Samostan *Convento de la Merced*

* Gospina bazilikaGospina bazilika
* Glavni oltarGlavni oltar
* Dvorac AltamiraDvorac Altamira
* Plantaža palmiPlantaža palmi
* Carska palmaCarska palma

Misterij Elxa (*Misteri d'Elx*) je lirsko-sakralna srednovjekovna drama iz 15. vijeka koja je UNESCO-va nematerijalna svjetska baština od 2002. godine. Izvodi se svake godine polovicom augusta u sklopu tjedna posvećenog Uznesenju Djevice Marije (Velika Gospa). Također u tom tjednu, 13. augusta, slavi se "Noć zore" (*Nit de l'Albà*) tijekom koje vatromet traje cjelu noć.

Privreda
--------

Privreda grada se bazira na proizvodnji obuće, jer Elche ima preko 1000 pogona koji proizvode cipele, pa je najveći evropski obućarski centar. Ostale privredne grane su: poljoprivreda (datulje, masline, žitarice i narovi), proizvodnja gume, trgovina koja zapošljava 20 % stanovništva, i turizam.

Gradovi prijetelji
------------------

***Elche*** na Wikimedijinoj ostavi

* Toulouse, Francuska (od 1981.)

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Spain: Comunitat Valenciana (Comunidad Valenciana)*" (engleski). City population. Pristupljeno 6. 11. 2018.
2. ↑  „*El Área urbana-metropolitana de Alicante-Elche*" (španjolski). Universidad de Alicante. Pristupljeno 06.10.2018.
3. ↑  UNESCO: Palmeral de Elche

Vanjske veze
------------

* Virtualni obilazak grada od 360º Arhivirano 2011-02-02 na Wayback Machine-u ()
* Gospodarske i društvene informacije o Elcheu iz 2007. Arhivirano 2017-09-07 na Wayback Machine-u (engl.)

| * p
* r
* u
Svjetska baština u Španiji |
| --- |
| Materijalna baština | Univerzitet i historijska župa Alcalá de Henares  • Alhambra, Generalife i Albayzin u Granadi  • Špilja Altamira i paleolitska umjetnost sjeverne Španije  • Mudéjar arhitektura u Aragonu  • Kulturni krajolik Aranjuez  • Arheološki lokalitet Atapuerca  • Stari grad Ávila s crkvama izvan zidina (extra muros)  • Palau de la Música Catalana i Hospital de Sant Pau u Barceloni  • Biskajski most  • Katedrala u Burgosu  • Stari grad Cáceres  • Historijski centar Cordobe  • Zidine historijskog grada Cuenca  • Doñana  • Zasad palmi (*Palmeral*) u Elcheu  • El Escorial  • Paleolitska umjetnost Foz Côa i Siega Verde 1)  • Nacionalni park Garajonay  • Djela Antonija Gaudíja  • Herkulesov toranj  • Ibiza (bioraznolikost i kultura)  • Las Médulas  • Llotja de la Seda (Postaja za razmjenu svile) u Valenciji  • Rimske zidine Luga  • Arheološki kompleks Mérida  • Pyrénées-Monte Perdido 2)  • Spomenici Kraljevine Asturije u Oviedu i okolici  • Put Svetog Jakova 2)  • Samostan Poblet  • Špiljska umjetnost iberijskog mediteranskog bazena  • Stari grad Salamanca  • San Cristóbal de La Laguna  • Samostani San Millán Yuso i Suso  • Kraljevski samostan Santa Maria de Guadalupe  • Stari grad Santiago de Compostela  • Stari grad Segovia s akveduktom  • Kulturni krajolik gorja Serra de Tramontana  • Katedrala, Alcázar i Archivo de Indias u Sevilli  • Arheološki kompleks Tàrraco  • Nacionalni park Teide  • Stari grad Toledo  • Renesansni spomenički kompleksi Úbeda i Baeza  • Katalonske romaničke crkve doline Vall de Boi
 | Španska zastava |
| **Nematerijalna baština** | 
Misterij Elxa  • Flamenko  • Katalonski ljudski tornjevi  • Festival la Mare de Déu de la Salut u Algemesí • Mediteranska prehrana3)  • Festival Petum u Bergi  • Sibilina pjesma na Majorci  • Zviždući jezik Silbo Gomero s kanarskog otoka La Gomera  • Sokolarstvo4)  • Sudovi za navodnjavanje sredozemne obale |
| 
1) Zajedno s Portugalom 
2) Zajedno s Francuskom 
3) Zajednička svjetska baština Italije, Grčke, Španije i Maroka 
4) Nematerijalna svjetska baština više zemalja   |

***Elche*** na Wikimedijinoj ostavi