**Dionisije Novaković** (1705, Boka kotorska — 8. decembar. 1767, Sentandreja, kod Budimpešte) je bio budimski episkop, propovednik i crkveni pisac.

Kao jerođakon manastira Savine, otišao je Novaković 1725. u Kijev, gde je završio gimnaziju i duhovnu akademiju. Na povratku iz Rusije 1737. došao je u Novi Sad i postao profesor filozofije i bogoslovije u duhovnoj akademiji, koju je u to vreme osnovao u Novom Sadu bački vladika Visarion Pavlović. Neko vreme bio je i propovednik u Hrvatskoj i u Budimu. Budimci su ga toliko rado imali, da su arhijerejski sinod gotovo prisilili da im da Novakovića za episkopa. Za episkopa je posvećen 1749. Godine 1761. dobio je na upravu i episkopiju erdeljskih Rumuna. Kao profesor duhovne akademije u Novom Sadu Novaković je bio neobično revan i savestan radnik, te je nastojao da svome narodu omili nauku i dokaže njezinu važnost za progres čovečanstva. U tom smislu sastavljeno je i jedno njegovo predavanje od 8/9. 1744. **O pohvalah i polzje nauk svobodnih**. Osim toga ostalo je nekoliko Novakovićevih dela, filozofsko-etičkog, dogmatskog, polemičkog i liturgičkog sadržaja, u rukopisima patrijaraške biblioteke manastira Grgetega i Orahovice.

Važniji radovi: 

* *Istorija naturalnaja filosofov, u pitanjima i odgovorima,*
* *O purgatoriji rimskoj, sije jest o ognju čistitelnomu,*
* *Osnovatelnoje pokazanije o ravnostjeh meždu vostočnoj i zapadneju cerkoviju,*
* *Sočinenije o proishoždeniji Sv. Duha,*
* *Privjetstvovanija različnaja vdni roždestva Hristova,*
* *Propedija blagočestija i dolžnostej hristijanskih*.

Njegov *Epitom* ili kratkaja skazanija svjaščenago hrama, riz jego i t. d, koji je napisao 1741, štampan je u tri maha posle njegove smrti (1768, 1783. i 1805).

Napomene
--------

1. ↑  O mestu rođenja Dionisija Novakovića postoje različiti podaci. Izvesno je da rođen u svešteničkoj porodici početkom XVIII veka, 1705. ili 1706. godine. Kao moguća mesta njegovog rođenja navode se Boka Kotorska ili okolina Knina, mada više autora govori u korist dalmatinskog porekla

Literatura
----------

* Narodna enciklopedija (1927. g.), članak R. Grujić, profesor Univerziteta Skoplje.
* Vukašinović, mr Vladimir; Čolović, Branko (2006). „Dionisije Novaković, episkop Budimski - Biografija" ((`sh`)). *Srpsko-dalmatinski magazin*. Zagreb: Prosvjeta. str. str. 147-160. ISSN 1846-3436.

Dionisije Novaković
-------------------

**Dionisije Novakovicć** (Kotor, Republic of Venice, 1705-Szentendre, Habsburg Monarchy, 8 December 1767) was a Serbian philosopher, theologian, professor and writer who introduced modern principles of astronomy in Serbian textbooks. He wrote among other a manuscript partly with astronomical content, which disappeared during World War II. It is important for containing the first treatment of post-Copernican astronomy by a Serbian scholar. Thanks to Dimitrije Ruvarac some of the basis of Novaković's work was published in 1924. He was also a bishop of the Serbian Orthodox Church. 

In 1724 he went to Russia where he studied theology, philosophy, natural science, mathemathics and astronomy at the prestigious Kyiv-Mohyla Academy (now the National University of Kyiv-Mohyla Academy). Upon graduating he returned home, in Novi Sad, where he was appointed professor at the newly-founded college, Latin-Slavic School of Our Lady led by its founder Bishop Visarion Pavlović. Novaković was a colleague of Zaharije Orfelin, Jovan Rajić, Manuil Kozačinski, Mojsej Putnik, and a contemporary of Simeon Končarević, Vasilije Jovanović Brkić, Roger Joseph Boscovich, and Theofan Prokopovich.

Main Works
----------

* *Istorija naturalnaja filosofov, u pitanjima i odgovorima,*
* *O purgatoriji rimskoj, sije jest o ognju čistitelnomu,*
* *Osnovatelnoje pokazanije o ravnostjeh meždu vostočnoj i zapadneju cerkoviju,*
* *Sočinenije o proishoždeniji Sv. Duha,*
* *Privjetstvovanija različnaja vdni roždestva Hristova,*
* *Propedija blagočestija i dolžnostej hristijanskih*