**Niko Anđus** (Tudorovići, 15. 12. 1912 — Mrčevac, 9. 7. 1944), učesnik Narodnooslobodilačke borbe (NOB) i narodni heroj Jugoslavije.

Biografija
----------

Niko Anđus je rođen 12. 12. 1912 godine u selu Tudorovići, kod Budve. Pre Drugog svetskog rata bavio se zemljoradnjom. Član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) postao je u avgustu 1940 godine.

NOB se priključio 1941 godine. Bio je učesnik Trinaestojulskog ustanka, a posle njegovoh sloma je kao ilegalac radio na jačanju Narodnooslobodilačkog pokreta (NOP). Početkom 1942 godine postao je politički komesar novoformirane Paštrovske čete Primorskog partizanskog bataljona, koji se nalazio u sastavu Lovćenskog partizanskog odreda.

U proleće 1942, deo boraca Lovćenskog odreda, među kojima i Niko je stupio u Četvrtu crnogorsku proletersku udarnu brigadu. U ovoj jedinici Niko je primio dužnost političkog komesara Treće čete Drugog bataljona. Kasnije je postavljen za političkog komesara Drugog bataljona, a krajem 1942 godine je prešao u Drugu dalmatinsku udarnu brigadu gde je takođe obavljao dužnost političkog komesara bataljona. Učestvovao je u mnogim borbama vođenim tokom pohoda u Bosansku krajinu, posebno se istakao u borbama kod Bugojna, Kupresa, Livna i Kladnja, kao i borbama vođenim tokom Četvrte i Pete neprijateljske ofanzive.

Posle kapitulacije Italije, u septembru 1943 godine, odlukom rukovodstva Narodnooslobodilačkog pokreta Crne Gore, povučen je iz jedinice i prebačen na teren Kotora, gde je politički radio na oživljavanju NOP-a i jačanju NOB-a. Od Okružnog komiteta KPJ za Cetinje bio je izabran za člana novoformiranog Sreskog komiteta KPJ za Kotor. U novembru 1943 godine, kada je formiran Okružni komitet KPJ za Boku kotorsku, postavljen je za sekretara SK KPJ za Kotor.

Aktivno je radio na organizovanju NOB-a na području Kotora i okoline, a često je i sam učestvovao u oružanim akcijama. Januara 1944 godine bio je među osam boraca, koji su pod samim zidinama Kotora, zapalila električnu centralu i garažu. Ubijen je od strane četnika 9. 7. 1944 godine u selu Mrčevac, kod Tivta.

Ukazom predsednika Federativne Narodne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita, 27. 11. 1953 godine, proglašen je za narodnog heroja Jugoslavije.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* „Narodni heroji Jugoslavije". Beograd: Mladost. 1975.

| * p
* r
* u
Flag of Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija Narodni heroji iz Crnogorskog primorja Flag of Crna Gora |
| --- |
| Narodni heroji Jugoslavije rođeni na teritoriji Crnogorskog primorja, kao i oni koji su politički ili vojno delovali na ovom području: |
| Boka kotorska | 
 Mato Brguljan Mašo  **•**  Nikola Đurković  **•**  Savo Ilić  **•**  Gligorije Mandić Gligo  **•**  Mirko Matković  **•**  *Sergej Mašera*  **•**  *Milan Spasić*  |
| Budva | 
 Niko Anđus  **•**  Branko Kovačević Žika  **•**  Vukica Mitrović  **•**  Marko Stanišić  |
| Bar i Ulcinj | 
 Milo Bošković  **•**  Miloš Vučković  **•**  Branko Đonović  **•**  Vojislav Lakčević  **•**  Risto Lekić  **•**  Blažo Joka Orlandić  **•**  Blažo Joša Orlandić  **•**  Vladimir Popović  **•**  Niko Rolović  **•**  Vladimir Rolović  **•**  Jovan Stojanović  |