Ovo je članak o pozorišnoj predstavi.  Za istoimenu filmsku adaptaciju, vidi Enrico IV (film).  Za ostala značenja, vidi Henrik IV.  

*Enrico IV*
***Henrik IV*** (italijanski: ) je tragedija u 3 čina Luiđija Pirandella, napisana 1921. godine i premijerno prikazana u Pozorištu Mazzini u Milanu 24. februara 1922. Smatra se Pirandellijevim pozorišnim remek djelom zajedno sa Šest osoba traži autora. *Henrik IV* je studija o značaju ludila i o nerazrješivom odnosu lika i čovjeka, finkcije i istine.

Radnja
------

Početkom XIX stoljeća jedan plemić učestvuje na maskenbalu u kostimu Henrika IV; prisutni su Matilde Spina - žena u koju je zaljubljen, i njegov suparnik u ljubavi - Belkredi.
Kao posljedica pada s konja Henrik gubi svijest i budi se ubijedjen da je kralj Henrik IV. Kako bi mu olakšali patnju, stavljaju na raspolaganje sluge koje mu udovoljavaju u ludosti. Nakon 12 godina Henrik dolazi sebi shvativši da ga je Belkredi namjerno gurnuo kako bi mu ukrao ljubav Matilde te oženio se s njom. Počinje se pretvarati da je lud. Dvadeset godina nakon pada, Matilde u društvu Belkredija, njihove kćerke i psihijatra dolazi mu u posjetu. Psihijatar je čuo za njegov slučaj ludosti i vjeruje da je neophodno simulirati scenu njegova pada s konja kako bi se oporavio. Scena je simulirana ali ulogu Matilde recituje njena kćerka. Henrik se tako nalazi pred ženom istoj Matildi prije dvadeset godina, koju je tad volio, koju i dalje voli. Prilazi joj i iznenada je grli ali Belkredi -njegov suparnik- mu se suprostavlja. Henrik IV vadi mač i ubija Belkredija: kako bi konačno pobjegao "normalnoj" stvarnosti, donosi odluku da se pravi lud do posljednjeg dana.

Komentar na djelo
-----------------

Lik Henrika IV, čije realno ime se do kraja ne razotkriva je žrtva ne samo ludosti, prvo realne ma onda svjesne, nego i nemogućnosti prilagođavanja stvarnosti i konačnog oslobođenja od uloge luđaka koju su mu i ostali pripisali. 
Sama ambijentacija drame priziva otvorenu lažljivost situacije, na rubu između stvarnosti i finkcije: 
Oblik u kojem je Henrik IV zatočen ipak predstavlja spas za čovjeka; distancirajući se lucidno od realnog života kojim ostali njemu bliski žive distancira se i od osjećaja koji bi ga u suprotnom preplavili.

«Odlučio sam da ostanem lud i da živim lucidno i svjesno moju ludost .. ovo što je za mene samo karikatura, evidentna i dobrovoljna, ova druga maskarada, kontinuirana, koja je na snazi svake minute, čiji smo nesvjesni klovnovi svaki put kad se maskiramo u ono što nam se čini da jesmo... Ozdravio sam, gospodo: zato što sam savršeno svjestan da se pravim lud, ovdje! I pravim se, mirno! Problem je vaš što to doživljavate uzrujano, a pritom ne prepoznajete i ne vidite vašu ludost. Ovo je moj život! Nije vaš! - Vašim, s kojim ste ostarili, ja nisam živio!»
(Henrik IV, treći čin)

Pirandello pronalazi smisao u ludosti, koja postaje tačka loma između laži i stvarnosti: ako Henrik IV je otuđeni autsajder društva, koji traži utočište u drugim dimenzijama ostavši pritom svjestan sopstvene situacije, kao protagonista *Des Esseintes* Jorisa Karla Huysmansa ili Rosario Chiarchiaro u Pirandellievoj priči Dozvola. Henrik IV je čovjek svog vremena, metafora modernog čovjeka i njegovih problematničosti. Iako lud, on je medju pozitivnim likovima, destruktor fiktivne stvarnosti ali i počinitelj dobrovoljne represije, u smislu samoizazvanog odricanja.

Vanjske veze
------------

* Testo completo dell' *Enrico IV* Arhivirano 2012-07-01 na Wayback Machine-u ()
* Snimka televizijske adaptacije Westinghouse Studio One prikazane uživo na programu CBS u decembru 1949. ()

| * p
* r
* u
Književna djela čiji je autor Luigi Pirandello |
| --- |
| Dramska djela1 | 
*La morsa (L'epilogo)* •
*Lumìe di Sicilia* •
*Il dovere del medico* •
*La ragione degli altri (Se non è così)* •
*Cecè* •
*Pensaci, Giacomino* •
*Liolà* •
*Così è (se vi pare)* •
*Il berretto a sonagli* •
*La giara* •
*Il piacere dell'onestà* •
*La patente* •
*Ma non è una cosa seria* •
*Il giuoco delle parti* •
*L'innesto* •
*L'uomo, la bestia e la virtù* •
*Tutto per bene* •
*Come prima, meglio di prima* •
*La signora Morli, una e due* •
*Sei personaggi in cerca d'autore* •
*Enrico IV* •
*All'uscita* •
*L'imbecille* •
*Vestire gli ignudi* •
*L'uomo dal fiore in bocca* •
*La vita che ti diedi* •
*L'altro figlio* •
*Ciascuno a suo modo* •
*Sagra del Signore della Nave* •
*Diana e la tuda* •
*L'amica delle mogli* •
*Bellavita* •
*O di uno o di nessuno* •
*Come tu mi vuoi* •
*Questa sera si recita a soggetto* •
*Trovarsi* •
*Quando si è qualcuno* •
*La favola del figlio cambiato* •
*Non si sa come* •
*Sogno (ma forse no)* •
*Scamandro •*
*La nuova colonia* •
*Lazzaro* •
*I giganti della montagna*
 | Luigi Pirandello |
| Romani | 
*L'esclusa* (1901) •
*Il turno* (1902) •
*Il fu Mattia Pascal* (1904) •
*Suo marito* (1911) •
*I vecchi e i giovani* (1913) •
*Quaderni di Serafino Gubbio operatore* (1916, 1925) •
*Uno, nessuno e centomila* (1925)
 |
| Novele | "Novelle per un anno" |
| 1 Prema datumu praizvedbe |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* NKC: aun2006373304

 |