**Groningen** (holandski: *Provincie Groningen*) je jedna od 12 nizozemskih provincija. Nalazi se na krajnjem sjeveru zemlje.

Geografija
----------

Provincija Groningen ima površinu od 2968 km² i 574.092 stanovnika (procjena 2009). Osma je po površini provincija u Nizozemskoj, a prostire se od Waddenskog mora na zapadu do estuarija rijeke Ems i njemačke granice na istoku. Unutar nje leži i zapadnofrizijski otok Rottumeroog, a glavni grad provincije je Groningen. Groningen na zapadu graniči s Frieslandom, a na jugu s Drentheom. Provinciju oplakuju brojne rijeke kratkog toka i kanali Ems, Hoen, Reit i Winschoten.

Pješčani greben Hondsrug proteže se od visoravni Drenthe do grada Groningena. Sjeverni dio provincije je ravan, a tlo se sastoji od morske pjeskovite ilovače, osobito kod estuarija koji su kultivirani još u srednjem vijeku i poldera koji su kasnije građeni uz sjevernu obalu. Zbog toga je Groningen bogata poljoprivredna regija u kojoj se proizvodi pšenica, ječam, zob, krumpir, šećerna repa, uljana repica i krmivo za stoku (naročito kod Ommelandena oko Groningena). Osim pješčanih otoka u regiji Westerwolde, jugoistočni dio provincije bio je sve do kraja 16. vijeka jedna velika vriština. Isušivanje i transformacija pješčanog podzemlja gnojenjem pretvorilo je i taj kraj u poljoprivrednu regiju znanu kao Groninger Veenkolonien. Baruštine duž njemačke granice dugo su se tretirale kao prirodna granica i tako je kraj ostao u svom prvobitnom stanju sve do druge polovice 19. vijeka, kada je i on kultiviran. Poljoprivreda u ovoj regiji je specijalizirana za raž, zob i krumpir za industriju škroba, a taj tip poljoprivrede usvojile su i susjedne regije Westerwolde i Woldstreek. Intenzivni uzgoj proizvodi velike količine slame koje se koriste u lokalnim tvornicama za izradu iverica. Jugozapadni dio provincije (južni Westerkwartier) ima uglavnom pjeskovito tlo koje omogućava mješovitu ratarsku proizvodnju i stočarstvo. Provincija Groningen poznata je po uzgoju konja i konjičkom sportu koji je omiljena aktivnost bogatijih stanovnika.

Historija
---------

Rana historija ove provincije je prije svega jedan niz neprekidnih sukoba između grada Groningena i okolnih komuna poznatih kao Ommelanden. Iako je Groningen vrlo rano stekao dominantnu poziciju u regiji, sukobi su se i nadalje nastavili. Ommelanden se pridružio Utrechtskoj uniji 1579. i pobuni protiv španjolske vlasti, dok je grad Groningen ostao vjeran španjolskoj kruni. Tek nakon 1594. su ta dva rivala ujedinjena u jedan entitet, ali je sve do francuske okupacije Ommelanden zadržao svoju vladu, ponekad i vlastitu vojsku, tako da su praktički tek 1795. ujedinjene u jednu provinciju.

Privreda i urbani centri
------------------------

Groningen je jedini veći urbani centar koji ima brojne industrijske pogone. Kako se najveće polje prirodnog plina u Nizozemskoj nalazi u sjevernom i centralnom dijelu provincije Veenkolonienu, on je i industrijski najrazvijeniji. Tu se nalaze brojni mlinovi krumpira brodogradilišta i tvornice kemikalija, elektronike, papira i kartonske ambalaže, metalnih konstrukcija, tekstila i čarapa. Na sjeveru provincije ima dosta razbacanih šećerana i tvornica za preradu mlijeka. Tu je i velika morska luka Delfzijl koja je kanalom Ems povezana s Groningenom. Delfzijl ima razvijenu kemijsku industriju (na bazi soli) i Aluminium Delfzijl, veliki pogon za preradu aluminija. Jedini veći urbani centar provincije kog još vrijedi spomenuti je Winschoten koji je trgovački centar za taj dio provincije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  „*Groningen*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 19. 1. 2014.

Vanjske veze
------------

***Groningen (provincija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice provincije (`nl`)
* *Groningen* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

| * p
* r
* u
Nizozemska Nizozemske provincije |
| --- |
| Provincije | 
* Drenthe
* Flevoland
* Friesland
* Gelderland
* Groningen
* Limburg
* Sjeverni Brabant
* Sjeverna Holandija
* Overijssel
* Južna Holandija
* Utrecht
* Zeeland

 | Map: Provinces of the NetherlandsMap: Provinces of the Netherlands |
| Javna tijela | 
* Bonaire
* Sveti Eustahije
* Saba

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 132460416
* LCCN: n79007755
* GND: 4022127-1
* BNF: cb119520320 (podaci)

 |