recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bjesnilo** ili **bjesnoća** (ijek.), odn. **besnilo** ili **besnoća** (ek.), teška zarazna bolest od koje može oboleti svaki sisar. Između ostalog i čovek. No od besnila najčešće obolevaju psi, vukovi, mačke i lisice. Pošto se uzročnik besnila nalazi u balama (pljuvačci) zaražene životinje, zaraza se lako širi ujedima zaraženih životinja.

Znatno ređe, usled ujeda besnih pasa ili vukova, oboleva i krupna stoka koja uključuje konje, svinje i koze. One međusobno gotovo nikad ne prenose besnilo. Do Pasterovog pronalaska vakcine protiv besnila i ljudi su prilično često obolevali od besnila, i to samo posle ujeda besnog psa ili besnog vuka. Prenošenje besnila sa čoveka na čoveka je vrlo retko. Posle Pasterovog pronalaska, među ljudima se sve ređe sreće besnilo.

Ova se bolest javlja u dva različita oblika, oba objašnjiva činjenicom da virus napada nervni sistem. Javlja se u vidu jednog jako razdraženog stanja, po kome je bolest i dobila svoje ime, i u vidu takozvanog tihog besnila, koje i ne zaslužuje ime besnila. Oba oblika se javljaju manje-više kod svih životinja koje obolevaju od besnila.

Prvi znaci besnila kod čoveka javljaju se obično pošto su rane od ujeda već zarasle. Ako je rana bila na licu, znaci besnila mogu se javiti već 14-og dana posle ujeda, ali ako su rane na prstima noge, do pojave prvih znakova besnila može proći i dva meseca. Za to vreme rana zaraste kao i svaka druga rana. Ponekad se oko ožiljka javljaju bolovi, mravci, peckanja, a sama rana je neosetljiva.

U cilju suzbijanja besnila sprovodi se zaštitno vakcinisanje pasa i mačaka i tu meru ne treba nikako napustiti.

Uzročnik besnila pripada grupi RNK virusa,a svrstan je u Rhabdoviruse. Nalazi se u mozgu i produženoj kičmenoj moždini obolelih. Virus besnila ima Varion koji po obliku podseća na puščano zrno. Virus besnila obrazuje inkluzije u nervnim ćelijama u mozgu, najviše ih ima u amonovom rogu. U laboratorijskim uslovima virus se može razmnožavati na mišu, pacovu i zecu.

Vanjske veze
------------

***Bjesnilo*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **medicini** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Vasilij Ivanovič Čapajev** (rus. *Василий Иванович Чапаев*; Budajka, 9. februar 1887 — , 5. septembar 1919) je bio ruski vojnik i komandant Crvene armije za vreme Ruskog građanskog rata.

Čapajev je rođen u siromašnoj seljačkoj porodici u selu Budajka, danas deo grada Čeboksari. Za vreme Prvog svetskog rata tri puta je nagrađivan ordenom Svetog Đorđa. U septembru 1917. godine priključuje se boljševičkoj partiji, a u decembru iste godine biva izabran za komandanta 138. pešadijske regimente glasovima vojnika. Kasnije je komandovao drugom Nikolajevskom divizijom i 25 streljačkom divizijom.

Petog septembra 1919. godine sedište divizije blizu Lbiščenska (danas Čapajeva) biva napadnuto od strane beloarmejaca, Čapajev je tada pokušao da pobegne preplivavanjem Urala, ali je nestao. Telo mu nikad nije bilo nađeno.

Nakon što je osnovan SSSR, Čapajev je proglašen za heroja Oktobarske revolucije.

Godine 1926. je njegov saborac Dmitrij Furmanov o njemu napisao roman *Čapajev*, koji je 1934. adaptiran u *Čapajev*, jedan od najpopularnijih filmova u istoriji sovjetske kinematografije, u kome je lik Čapajeva glumio Boris Babočkin.

Spoljašnje veze
---------------

***Vasilij Čapajev*** na Wikimedijinoj ostavi

* Biografija na ruskom
Ustanički vođa Uroš Kostić Rudinac.
**Uroš Kostić Rudinac** (ubijen 1917.) je bio jedan od vođa Topličkog ustanka u okupiranoj Srbiji.

Biografija
----------

Uroš Kostić Rudinac je živeo i četovao na području Leposavića. Kostić je bio iskusan borac, jer je učestvovao u četničkim akcijama 1903-1912. godine.

Prvi svetski rat
----------------

*Glavni članak: Toplički ustanak*
U Prvom svetskom ratu, kada je Austrougarska zavela okupacionu upravu krajem 1915. godine, Kostić se odmetnuo. On je bio tajanstveni čovek koga su austrougarski obaveštajni oficiri u svojim izveštajima u proleće 1916. godine nazivali Uroš Belaković i Uroš Bečanović i vezivali ga za područje oko Gornjeg Milanovca i Kragujevca. Guvernman je za tom osobom uputio poternicu. U leto 1916. godine obaveštajci su povezali tu ličnost sa aktivnostima četnika u kraju oko Kosovske Mitrovice. U drugoj polovini novembra 1916. godine, kada se taj čovek pojavio u selu Sočanica, neko je dojavio okupacionoj vlasti da je on iz tih krajeva. Vojna vlast je složila kockice i utvrdila da je rodom sa Kosova, iz sela Rudine pod planinom Rogoznom. Rudinac je do pojave Koste Vojinovića odigrao značajnu ulogu. Stvorio je prvu pouzdanu mrežu jataka i poverenika, podsticao četovanje i pripremio borbenu akciju. Prva prava gerilska četa je, osim Vojinovića i Rudinca, brojala još četiri borca: Aleksandra Pipera iz Kosovske Mitrovice, Vlajka Vladisavljevića iz Leposavića, Proku Planića iz Zemanice i Radomira Gašića s Kopaonika.

Kada su se uskoro pojavile i druge ustaničke vođe, Uroš Kostić je donekle pao u senku, ali je uvek ostao u krugu najvažnijih. On je nesporno bio tvorac organizacije u novopazarskom okrugu, a Kosta Vojinović i on zajedno u kosovskomitrovačkom okrugu. Njegova porodica je bila uhapšena i potom internirana.

Na početku 1917. godine učestale su potere za Kostićem. Neprijateljski vojnici su detaljno pretraživali planinu Rogoznu. Tada je Rudinac rasturio četu na nekoliko manjih grupa, da bi se mogli neopaženo prebaciti u novopazarsku oblast. I u ovom kraju su, takođe, bile brojne potere, kojima je Kostić u početku uspešno uzmicao. Jedna potera stigla ga je u Banjskoj Reci. Razvila se borba u kojoj je Kostić poginuo početkom februara. Kosta Vojinović je desetak dana kasnije zapisao u dnevnik: „Poginuo je Uroš Kostić izdajom".

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  Mladenović B. Toplički ustanak 1917. godine - (ne)istraženost teme i mogućnost daljeg istraživanja. Baština 2006;(20-2):313-322.

Povezano
--------

* Toplički ustanak
* Srbija u Prvom svetskom ratu

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **osobi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Koordinate: 41° 20′ 03" SGŠ, 22° 31′ 57" IGD

**Vejselija** (mak. *Vejseli*, tur.  *Veyselli*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Vejselija je naselje u okviru opštine Valandovo.

Prirodni uslovi
---------------

Vejselija je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Valandova, naselje je udaljeno 5 kilometara severozapadno.

Naselje Vejselija se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Naselje je položeno u južnoj podgorini planine Plavuš, na približno 205 metara nadmorske visine. Južno od naselja pruža se Đevđelijsko-Valandovsko polje, koje stvara reka Vardar.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Vejselija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine bila bez stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju bili su Turci, a pretežna veroispovest mesnog stanovništva islam.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.valandovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Valandovo

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Valandovo |
| --- |
| **Valandovo** • 
Ajranlija • 
Arazlija • 
Bajrambos • 
Balinci • 
Baraklija • 
Bašalija • 
Bašibos • 
Brajkovci • 
Buluntulija • 
Vejselija • 
Gradec • 
Grčište • 
Dedeli • 
Đulelija • 
Josifovo • 
Kazandol • 
Kočulija • 
Marvinci • 
Pirava • 
Plavuš • 
Prsten • 
Rabrovo • 
Sobrija • 
Tatarlija • 
Terzelija • 
Udovo • 
Čalaklija • 
Čestevo |  |
**Zvonimir Baletić** (Kljenak, općina Vrgorac, 26. siječnja 1936 -) je hrvatski ekonomist.

Kao dijete je za vrijeme Drugog svjetskog rata za vrijeme njemačke ofenzive sa obitelji prebjegao u Izbjeglički logor El Shatt u Egiptu, gdje je započeo školovanje. Po povratku u zemlju završio je gimnaziju u Splitu te 1959. diplomirao na Pravnom fakultetu u Zagrebu. 1964. je doktoriroa ekonomiju, a 1965. je pohađao post-doktorske studije na Čikaškom univerzitetu. God. 1968. postao je izvanredni profesor na Fakultetu političkih nauka. Sudjelovao je u Hrvatskom proljeću, a zbog čega je početkom 1970-ih izbačen sa Sveučilišta. 1974. se zaposlio u Ekonomskom institutu u Zagrebu.

Za vrijeme demokratskih promjena 1990. se priključio Socijaldemokratskoj stranci Hrvatske (SDSH), koja je na prvim izborima sudjelovala kao dio Koalicije narodnog sporazuma. Nakon što je za vrijeme rata u ljeto 1991. osnovana Vlada nacionalnog jedinstva, Baletić je izabran za njenog člana kao predstavnik SDSH. Tijekom mandata je SDSH napustio kako bi se priključio vladajućem HDZ-u. U vladi je ostao do veljače 1993. godine.

Izabran je za člana HAZU.

Vanjske veze
------------

* Biografija na portalu HAZU

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 256637652
* GND: 17010981X
* SUDOC: 243574711

 |
**Zaljev Guayaquil** (španjolski: *Golfo de Guayaquil*) je veliki zaljev Tihog oceana, južno od ekvatora između Ekvadora sjeveru i
Perua na jugu.

Karakteristike
--------------

Zaljev ima površinu od oko 12,000 km². Ime je dobio po Guayaquilu, najvećem i najmnogoljudnijem gradu Ekvadora i njegovoj glavnoj luci.

Ekvadorski grad Santa Elena označava sjevernu granicu zaljeva, a ribarsko selo Cabo Blanco u Peruu južnu. Zaljev služi kao ulaz u Tihi ocean.

Ispod zaljeva nalaze se mnogi geološki rasjedi koji mogu izazvati neke od najopasnijih potresa na svijetu. Velik broj ekvadorskih i peruanskih rijeka otječe u ovaj zaljev. 
Najveće su; Guayas, Jubones, Tumbes i Zarumilla. 
Slatke vode tih rijeka mješaju se sa slanom morskom vodom i tako stvaraju jedinstveni ekosistem Zaljeva Guayaquil. 
Područje zaljeva karakteriziraju prostrane šume mangrove, koje su staništa za niz ptica i drugih životinja.

Unutar zaljeva postoje brojni otoci, najveći je Puná površine 919 km², slijede ga Santay, Mondragón, Escalante, Chupadores Grande, Chupadores Chico, Verde i Esperanza

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Gulf Of Guayaquil*" (engleski). World Atlas. Pristupljeno 12.06.2023.
2. ↑  „*Las islas del Golfo de Guayaquil llaman la atención de turistas*" (španjolski). El Comercio. Pristupljeno 12.06.2023.

***Guayaquil (zaljev)*** na Wikimedijinoj ostavi

Vanjske veze
------------

* *Gulf Of Guayaquil* (na portalu Mapcarta) ()

Golfo de Guayaquil
**Zvonko Iveković** (Bjelovar, 1935.) - hrvatski atletski trener i bivši atletičar

Djetinjstvo je proveo u rodnom Bjelovaru. Zaljubio se u atletiku nakon posjeta atletskog natjecanja na stadionu Kantrida u Rijeci, 1952. godine. Od tada se bavi atletikom. U Zagrebu je završio školu za trenera 1954. godine. Na Fakultetu za fizičku kulturu u Zagrebu specijalizirao je rekreaciju. Studirao je i na Pedagoškoj akademiji.

Natjecao se dvadeset godina u atletskoj disciplini 110 m prepone. Pobijedio je na Hanžekovićevom memorijalu u Osijeku 1963. godine. To je bio jedini Hanžekovićev memorijal izvan Zagreba. O njegovoj pobjedi se puno pisalo, bio je na naslovnici Sportskih novina. Jedan od njegovih trenera bio je Ivan Gubijan, osvajač srebrne medalje na Olimpijskim igrama u Londonu 1948. godine. Nastupao je za državnu reprezentaciju. Dao je velik doprinos u razvoju sporta i rekreacije u Bjelovaru, organizirao je sa suradnicima raznovrsna prvenstva sportaša rekreativaca. Devet godina predavao je tjelesni odgoj i promicao atletiku u Medicinskoj školi u Bjelovaru.

Radi kao atletski trener od osnutka atletskog kluba u Bjelovaru, koji se u početku zvao AK Partizan, a kasnije AK Bjelovar. Postigao je vrlo zapažane rezultate kao atletski trener. Pod njegovim vodstvom klub je dao tridesetak reprezentativaca i 12 državnih rekordera usprkos nedostatku pravog atletskog stadiona. Vodio je državnu atletsku reprezentaciju na tri europska prvenstva. Desetak puta je vodio reprezentaciju na nastupima u inozemstvu. Predsjednik je atletskih trenera Hrvatske, član komisije za natjecanje i delegat na prvenstvima države.

Izvori
------

1. ↑  Novi Bjelovarac, gradski list, 17. studenoga 2005. Bjelovar
**Maksim Planud** (oko 1260-1330) bio je vizantijski književnik, gramatičar i teolog, koji je stvarao tokom vladavine careva Mihajla VIII Paleologa i Andronika II Paleologa. Rođen je u Nikomediji, u maloazijskoj Bitiniji, ali je veći deo života proveo u Carigradu, gde se kao monah posvetio poučavanju i književnosti. Kada se zamonašio promenio je svoje ime "Manojlo" u "Maksim".

Za vizantijsku književnost Planud je značajan kao autor jedne idile u heksametru, kanona sv. Dimitriju i drugih dela, a bavio se i teologijom i istorijom, te sačinio jednu dragocenu antologiju epigrama i čuveni zbornik vizantijskih poslovica. Takođe je ostavio i nekoliko dragocenih spisa iz gramatike (naročito belešku o poreklu političkog stiha), sholije i pisma.

Poznavanje latinskog jezika i rimske književnosti, skoro izgubljeno u dugovekovnoj i samonametnutoj kulturnoj izolaciji i samopretpostavljenoj superiornosti grčke Vizantije, omogućilo je Planudu da svoju humanističku orijentaciju učini još stvarnijom nego što je to moglo biti kod drugih njegovih savremenika ili prethodnika. Preveo je veliki broj spisa sa latinskog jezika i približio Vizantiji rimske klasike (Katona, Ovidija, Cicerona, Cezara, Makrobija, Donata, Aurelija Avgustina). U njegovoj ličnosti i njegovom književnom delu oseća se već vrlo snažno duh novog doba.

Eksterni linkovi
----------------

* Planudes Arhivirano 2005-12-18 na Wayback Machine-u from Charles Smith's *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology* (1867), v. 3, str. 384–390
* *Select Epigrams from the Greek Anthology* by J. W. Mackail (Project Gutenberg)
* The Greek Anthology, books 1-6, translated by W. R. Patton, with facing Greek text (Loeb Classical Library, 1916)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Maksim Planud** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Gradilište *Kuće svjetskog grada P&C* u Kelnu (Njemačka); Arhitekta: Renco Pijano (ital. *Renzo Piano*); Završeno u septembru 2005. godine
**Visokogradnja** je dio građevinarstva koji se bavi planiranjem i izgradnjom objekata koji se nalaze iznad i na površini zemlje. (npr. kuća, soliter ili spomenik)

Planiranje takvih objekata spada u nadležnost arhitekata koji obično na sebe preuzimaju odgovornost izvršavanja građevinskih poslova, koordinacije svih subjekata na gradilištu kao i nadgledanje i upoređivanje izvršenih radova sa projektnom dokumentacijom. Za te poslove su pored arhitekata, ovlašteni i građevinski inženjeri.

Pri izvođenju radova iz specijalnih oblasti (npr. pri rastauraciji objekata, radovima na spomenicima, radovima na trustnim terenima, izgradnji nebodera, zgrada na vodi i sl.), uključeni su inženjeri i savjetnici iz struka u vezi (npr. geolozi, umjetnici, inženjeri zaštite na radu, inženjeri građevinskih materijala i sl.).

Građevinski inženjeri su pored izrade statičkog proračuna građevinskog objekta, obično zaduženi i za proračun, održavanje i kontrolu 
protivpožarnih i izolacionih standarda.

Posebnu inženjersku grupu na jednom gradilištu čine i inženjeri zaduženi za unutrašnje uređenje (namještaj, izbor materijala, akustika i sl.), opremu (grijanje, struja, sanitarije i sl.) i spoljašnje uređenje građevinskog objekta (fasade, vrata, prozori, okoliš i sl.). Inženjeri iz oblasti geostatike objekata, planiranja svjetla, klima uređaja kao i održavanja urbanističkih, protivpožarnih i drugih zahtjeva, na gradilištu imaju obično savjetodavni i kasnije kontrolni karakter.

Vidi još
--------

* Arhitektura, Građevinarstvo, Inženjerstvo, Građevinsko inženjerstvo
**Karl Konan** (Cocody, 3. lipnja 1995.), francuski rukometaš i reprezentativac porijeklom iz Obale Bjelokosti, koji igra na poziciji pivota, ali uglavnom kao obrambeni igrač. Konana je u svijet rukometa uveo Daouda Karaboué, bivši francuski reprezentativni golman također porijeklom iz Obale Bjelokosti, koji je njegov talent uočio tijekom jednog trening kampa te ga je doveo u Francusku. Igrao je u nekoliko klubova prije nego je 2015. godine postao profesionalac kao igrač Pays d'Aixa. Tamo se zadržao do 2022. godine, kada prelazi u Montpellier HB. 

Iako je mogao igrati i za matičnu zemlju, Konan je 2021. godine debitirao za reprezentaciju Francuske, postavši važan igrač u obrani. Godine 2024. s Francuskom je postao prvak Europe. 

| * p
* r
* u
Sastav Francuske  na  EHF Euru 2024. – 1. mjesto |
| --- |
| 
* 1 Bellahcene
* 2 Lenne
* 5 Remili
* 8 Prandi
* 9 Richardson
* 10 Mem
* 11 Tournat
* 13 N. Karabatić
* 14 Mahé
* 16 Bolzinger
* 17 N'Guessan
* 22 L. Karabatić
* 23 Fabregas
* 25 Descat
* 28 Porte
* 29 Kounkoud
* 31 Nahi
* 34 Konan
* 92 Desbonnet
* Izbornik: Gille

 | Francuska |
**Marie Adelaide Elizabeth Rayner Lowndes**, rođ. **Belloc** (5. august 1868 – 14. novembar 1947) je bila engleska spisateljica, poznata po izuzetnom plodnom opusu, od kojih je najpoznatiji roman *The Lodger*, inspiriran ubistvima Jacka Trbosjeka, a kasnije adaptiran u istoimeni rani film Alfreda Hitchcocka.

Rodila se u izuzetno uglednoj porodici; djed s očeve strane joj je bio francuski slikar Jean-Hilaire Belloc, a s majčine strane britanski naučnik Joseph Priestly. Otac joj je bio francuski advokat Louis Belloc, a majka Bessie Parkes je bila britanska feministička aktivistica. Mlađi brat Hillaire Belloc je kasnije postao poznat kao političar i katolički filozof.

Bibliografija
-------------

2

Vanjske veze
------------

* Djela čiji je autor Belloc Lowndes na Projektu Gutenberg
* Marie Belloc Lowndes na sajtu IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 24729680
* LCCN: n50043535
* ISNI: 0000 0000 8103 5651
* GND: 119233444
* SUDOC: 060732083
* BNF: cb128190722 (podaci)
* BIBSYS: 2118465
* MusicBrainz: db943ce2-8097-4cdd-9779-3717bb825d27
* NLA: 35354013
* NDL: 00523964
* NKC: jx20060216003
* BNE: XX1168089
* CiNii: DA02212542
* CONOR.SI: 163597155

 |
**Sintaksa** ili **Skladnja turskog jezika** je ogranak turske gramatike koji proučava red riječi u rečenici, odnos između riječi, način sastavljanja rečenice, logične odnose između rečenica i njihovi mogući oblici izražaja.

Druga značajna osobina turskog jezika je način na koji sastavlja rečenice. Za rečenicu «ja sam sretan», na španjolskom i na njemačkom reći će se:

*šp.* yo estoy feliz;
*nj.* Ich bin zufrieden;
dok će na ruskom i na turskom nedostajati glagol «biti» (*kopula*):

*rus.* я счастлив;
*tur.* ben mutluyum.
Osnovna kopulativna rečenica na turskom se sastavlja ovako: subjekt + imenski predikativ (ili priloški predikativ), pa se imenskom predikativu dodaje nastavak kako bi on bio usklađen sa subjektom. Na primjer,

ben doktorum (ja sam doktor);
ben güzelim (ja sam lijep/lijepa);
ben babayım (ja sam otac).
Da bi se sastavila negativna kopulativna rečenica, red je isti ali poslije imenskog predikativa ide riječ *değil* (tj. negacija «ne») kojoj se dodaje nastavak. Dakle:

ben doktor değilim (ja nisam doktor);
ben güzel değilim (ja nisam lijep/lijepa);
ben baba değilim (ja nisam otac).
Za upitne rečenice važi isto pravilo, ali nastavak se dodaje rječju *mi*, na primjer:

ben doktor muyum? (jesam li ja doktor?);
ben güzel miyim? (jesam li ja lijep/lijepa?);
ben baba mıyım? (jesam li ja otac?).
Kada je upitna rečenica negativa, dodaje se *değil* ispred *mi*:

ben doktor değil miyim? (nisam li ja doktor?).
Naravno glasovne promjene u nastavnicima prate isključivo gore navedeni princip harmonije samoglasnika. Kada je riječ o strukturi rečenice (sintaksa), turski jezik prati red subjekt–objekt–glagol (SOV).

Osnovni logični veznici:

* i (sastavna kopulativna rečenica) – ve
* ili (rastavna) – veya
* i... i... niti... niti... (korelativna) – hem... hem... ne... ne...
* zato što (uzročna) – için
* tako da (posljedična) – diye
* radi, kako bi, da bi (namjerna) – için, amacıyla
* ako, ukoliko, ako... onda... (uslovna) – şartıyla, kadar; eve... su...; eğer o zaman...;
* iako, premda, mada (dopusna) – olsa bile, yine, fakat

Fusnote
-------

1. ↑  Neki jezici SOV su: japanski, burmanski, baskijski, latinski, perzijski, turski, korejski, paštunski.

Izvori
------



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **lingvistici** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Marija Jambrišak** (Karlovac, 5. rujna 1847. - Zagreb, 23. siječnja 1937.), hrvatska prosvjetiteljica, književnica, domoljub i borkinja za prava i školovanje žena. Bila je istaknuta članica Hrvatskog pedagoško-književnog zbora i istaknuta članica Udruge učiteljica .

Životopis
---------

Marija se Jambrišak sa šest godina s obitelji iz Karlovca doselila u Zagreb. Završila je dvogodišnju učiteljsku školu kod Sestara milosrdnica sv. Vinka Paulskoga u Zagrebu 1863. a učiteljsku praksu u samostanu uršulinki 1864.-1865. u Varaždinu. Nakon položenog učiteljskog ispita 1866. u Krapini je 1867. počela raditi kao učiteljica.

Na prvoj općoj učiteljskoj skupštini 25. kolovoza 1871. u staroj kazališnoj zgradi na trgu svetog Marka u Zagrebu. Bilo je to prvi put u Hrvatskoj da je žena javno istupila tražeći izjednačavanje plaća i radnih uvjeta za učitelje i učiteljice.

Marija je Jambrešak zaslužna za izgradnju prve državne ženske škole u Austrougarskoj Monarhiji, te za brojne prosvjetiteljske poduhvate na dobrobit hrvatskog naroda.

Bila je urednica časopisa Domaće ognjište.

Na Gornjem gradu u Opatičkoj ulici u blizini Kamenitih vrata nalazi se Učenički dom "Marija Jambrišak", a osnovan je na njezin prijedlog sredstvima prikupljenim u spomen tragično preminule Elizabete Austrijske.

Nagrade i priznanja
-------------------

* Nagrada Matice hrvatske za Znamenite žene
* odlikovana je Zlatnim križem za zasluge (1906.)
* odlikovana je križem *Pro Ecclesia et Pontifice* (1908.)

Djela
-----

* O pristojnom vladanju
* Znamenite žene

Izvori
------

1. ↑   Arhivirano 2012-06-24 na Wayback Machine-u Hrvatski školski muzej (pristupljeno 19. kolovoza 2012.)
2. ↑   Arhivirano 2010-05-21 na Wayback Machine-u Učenički dom Marije Jambrišak (pristupljeno 19. kolovoza 2012.)
3. ↑   Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u Hrvatski školski muzej (pristupljeno 19. kolovoza 2012.)

* Ana Batinić ; Plemkinje duha : Marija Jambrišak - Jagoda Truhelka - Zdenka Marković[*mrtav link*] (pristupljeno 19. kolovoza 2012.)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 171331734
* LCCN: no2016025666
* ISNI: 0000 0001 2042 7958
* GND: 1012676250

 |
praćka
praćka
**Praćka** je vrsta oružja, koje svoj napad bazira na bacanju projektila, na neprijatelja.Ono što je tipično za praćku je, to što za razliku od raznih lukova koriste projektile koji su tupi ( npr. kamen ). Praćka je opšte poznata kao pastirsko oružje.

Praćka se sastoji od male torbice koja se nalazi između dva dugačka užeta.Kada se projektil ( kamen ) stavi u torbicu dva kanapa se uhvate jednom rukom i snažni zamahuju oko glave, i u određenom trenutku jedan kanap se pusti, ovo omogućava projektilu da leti pravom linijom.

Praćka je vrvo jeftino i jednostavno oružje za izradu.Koristi se u lovu ali i u borbama.Otkriće gume omogućilo je izradu praćke sa rašljama.Dvuje elastične trake vežu se jednim krajem za krakove rašlji,a drugim za kesicu projektila.Ovakvu savremenu praćku[*mrtav link*] koriste ribolovci ili lovci za lov na ptice.
I danas je interesantna sportistima, dok ima i dosta improvizacija ovog oružja.

Dok su projektili za praćku uobičajeni na arheolškim nalazištima, praćke su veoma retke, zbog samog materijala od koga su pravljene praćke se brzo degradiraju.

David i Golijat
---------------

Praćka se spominje i u Bibliji što predstavlja najstariji zapis o ovom oružju.Ovaj deo Biblije je napisan oko 1000 godina pre nove ere, ali opisuje događaj od nekoliko vekova ranije.

U Bibliji borba se odvija između Davida i Golijata, gde je David pastir bez oklopa na sebi i naoružan samo praćkom.Protivnik mu je Golijat borac šampion sa teškim oklopom na sebi, njihova borba predstavlja rat između Palestine i Izraela.Posle samo jednog preciznog hica David uspeva da savlada Golijata.

Priča naglašava da praćka jeste oužje niskog ranga, međutim u veštim rukama može biti veoma efikasno.

Praćka u srednjevekovnom periodu
--------------------------------

### Evropa

U srednjevekovnom periodu praćka je bila u izumiranju, korišćena je samo Praćka na štapu,a praćka je opstala samo u obliku velikih opsednih sprava. Mada je i dalje u lovu nalazila primenu.

Vidi još
--------

* Spisak oružja u srednjem veku

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **vojnoj temi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


***Praćka*** na Wikimedijinoj ostavi
Kip Šime Budinića u Zadru
**Šime Budinić** (Zadar, između 1530. i 1535. - Zadar, 13. prosinca 1600), hrvatski književnik i prevoditelj. Pisao je pjesme psalmističke intonacije, ljubavne pjesme i katekizme. Autor je jedne latinske satire.

Rani stihovi obilježeni su mu utjecajem pastoralne i petrarkističke poezije. Smatra se da je opjevao pobjedu u bitci kod Lepanta. Godine 1581. odlazi u Rim, gdje je kao poznavatelj glagoljice i ćirilice (Summa nauka krstjanskoga ) radio na prilagođavanju domaćih crkvenih knjiga prema odredbama Tridentskog sabora. U Rimu objavljuje djela na čakavskom *Pokorni i mnozi ini psalami Davidovi* (1582.) i *Izpravnik za erei izpovidnici i za pokornici* (1582.), te na vlastitom književnom jeziku temeljenom na crkveno-slavenskom s mnoštvom poljskih i čeških leksema. Prvi je upotrijebio dijakritičke znakove za slova **č** i **ž**.

Izvori
------

* Skripte FFZG Arhivirano 2007-06-12 na Wayback Machine-u Starija hrvatska književnost - renesansa

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 43701202
* LCCN: n2005000190
* ISNI: 0000 0001 2279 0160
* GND: 1013287371
* SUDOC: 135496268
* CONOR.SI: 107370595

 |
Koordinate: 41° 19′ 54" SGŠ, 22° 28′ 31" IGD
**Josifovo** (mak. *Јосифово*, tur. *Kavuskova*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Josifovo je naselje u okviru opštine Valandovo.

Josifovo ima veliki značaj za srpsku zajednicu u Republici Makedoniji, pošto Srbi čine manjinu u naselju.

Ime
---

Josifovo 1931. godine
Do Balkanskih ratova, Josifovo je bilo tursko selo *Kavuskova*. Posle ratova, Turci su se iselili u Tursku, a na mestu sela formirano je novo srpsko kolonističko naselje *Karađorđevo*. U toku Drugog svetskog rata bugarski okupator je stanovništvo proterao u Srbiju, a ime selu promenio u *Krumovo*. Posle rata, u socijalističkom periodu selo dobija današnje ime po komunističkom narodnom heroju Josifu Josifovskom. Uz manji broj srpskih povratnika, veći deo sela naselili su Makedonci iz okoline.

Prirodni uslovi
---------------

Josifovo je smešteno u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Valandova, selo je udaljeno 10 kilometara zapadno.

Selo Josifovo se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Selo je položeno u dolini Vardara, na približno 70 metara nadmorske visine. Okolina naselja je na ravničarska i plodno poljoprivredno područje, 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Josifovo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 1.730 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (73%), a manjina su Srbi (10%) i Turci (16%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje, a manjinska islam.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Josifovo*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.valandovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Valandovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Valandovo |
| --- |
| **Valandovo** • 
Ajranlija • 
Arazlija • 
Bajrambos • 
Balinci • 
Baraklija • 
Bašalija • 
Bašibos • 
Brajkovci • 
Buluntulija • 
Vejselija • 
Gradec • 
Grčište • 
Dedeli • 
Đulelija • 
Josifovo • 
Kazandol • 
Kočulija • 
Marvinci • 
Pirava • 
Plavuš • 
Prsten • 
Rabrovo • 
Sobrija • 
Tatarlija • 
Terzelija • 
Udovo • 
Čalaklija • 
Čestevo |  |
**Melvyn Richardson** (Marseille, 31. siječnja  1997.) je francuski rukometaš i reprezentativac koji igra za Barcelonu kao desni vanjski. Melvyn Richardson je sin slavnog francuskog rukometaša Jacksona Richardsona, a rukomet je počeo igrati s osam godina. Nakon deset godina u amaterskim sekcijama, godine 2015. potpisao je profesionalni ugovor za Chambéry Savoie, gdje je igrao dvije godine, prije nego je potpisao za Montpellier početkom 2017. godine. S Montpellierom je 2018. godine osvojio Ligu prvaka. Nakon četiri godine u klubu, godine 2021. prelazi u Barcelonu.

Za reprezentaciju je debitirao 17. lipnja 2017. godine u posljednjoj kvalifikacijskoj utakmici za EHF Euro 2018. zajedno sa Julienom Meyerom; na istoj utakmici postigao je i svoj prvi gol. Debi na velikom natjecanju imao je 17. siječnja 2019. godine na Svjetskom prvenstvu u Njemačkoj i Danskoj te je bio najbolji strijelac u pobjedi nad Rusijom (23:22) sa četiri postignuta gola. Bio je dio reprezentacije koja je osvojila olimpijski turnir 2020. godine u Tokyu.

***Melvyn Richardson*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Sastav Francuske  na  Olimpijskim igrama 2020. – 1. mjesto |
| --- |
| 
* 5 Remili
* 9 Richardson
* 10 Mem
* 11 Tournat
* 12 Gérard
* 13 N. Karabatić
* 14 Mahé
* 16 Genty
* 17 N'Guessan (Lagarde)
* 19 Abalo
* 21 Guigou (c)
* 22 L. Karabatić
* 23 Fabregas
* 25 Descat
* 28 Porte
* Izbornik Gille

 | Francuska |
**Лука Ромањоли** (ит.: *Luca Romagnoli*; рођен 12. 9. 1961. у Риму) је талијански политичар и вођа Социјалног покрета Пламен тробојке.

Након завршене основне школе и гимназије уписао је Географски факулет у Риму, где је дипломирао 1989. 

Од 1989-90 радио је у компанији  а 1991. је почео да ради на Универзитету Мапуто у Мозамбику и Тринити колеџу у Даблину. 

Докторирао је географију 1994, а за редовног професора на Римском универзитету изабран је 2000. 

На место генералног секретара МСФТ изабран је 2002. да би након расцепа у странци постао њен председник. 

Посланик је у Европском парламенту, био је члан Савета за саобраћај и туризам и Савета за спољне послове у Европском парламенту до 2009. године.
**Mark Lazarevič Levi** (ruski Марк Лазаревич Леви; pseudonim **Mihail Agejev**, Михаил Агеев) \* (Moskva, Rusko Carstvo, 27.7. 1898. - † Erevan, Armenija, SSSR, 5. 8. 1973.) je bio ruski pisac.

Rodio se u bogatoj židovskoj porodici. Postao je kozmopolit, čiji je životni moto bio da se mora iskusiti sve. Kao pisac je za sobom ostavio jedno djelo: *Roman s kokainom* (1934), objavljen pod pseudonimom *Mihail Agejev*. Roman je prvi put objavljen u jednoj pariškoj reviji.

Kada je godine 1989. objavljen u riški reviji *Vrelec* (ruski: Родник), postalo je aktualno pitanje identiteta autora. Dugo vremena je prevladvala teorija da je autor romana Vladimir Nabokov. Na "trag" pravom autoru se došlo kada se ustanovilo da je najvjerojatnije riječ o autobiografsko djelo, te da autora treba tražiti među maturantima posebne gimnazije P. F. Krejmana u Moskvi. Tamo su našli kandidate među profesorima i kandidatima. Junak romana se, kao i autor, upisao na Moskovsi pravni fakultet. Tajanstveni autor je potom otkriven kada su u arhivi Moskovskog univerziteta pronašli kartoteku iz 1952. godine u kojoj je zapisano da je izvjesni Mark Levi predvavao na Erevanskom pedagoškom fakultetu.

Izvori
------

* Peterburški knjižni vestnik ( Arhivirano 2005-03-02 na Wayback Machine-u)

V. također
----------

* Popis ruskih pisaca

Eksterni linkovi
----------------

* Роман с кокаином - *Roman s kokainom* na originalu

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 61540706
* LCCN: n84035484
* ISNI: 0000 0001 1065 3492
* GND: 172576520
* SELIBR: 31975
* SUDOC: 026678659
* BNF: cb118881712 (podaci)
* BIBSYS: 90564840
* NKC: xx0003827
* BNE: XX841179

 |
**Branka Prpa** (Split, 1953.), istoričarka, publicistkinja i bivša direktorka Istorijskog arhiva Beograda (sr).

Biografija
----------

Branka Prpa rođena je u Splitu 5. aprila 1953, u tadašnjoj Narodnoj Republici Hrvatskoj (Federativna Narodna Republika Jugoslavija).

Godine 1972, protivno željama sopstvene porodice, napustila je rodni grad i otišla studirati u Beograd. Studije je započela na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu.

Nedugo poslije, udala se (Jovanović) i rodila je sina Ivana. Zajedno sa porodicom nastavila je živjeti u glavnom gradu i nakon završetka studija. Magistrirala je i doktorirala istorijske nauke.

Godine 1988. izdana je njena knjiga o Srbima u Dalmaciji naslovljena *Srbsko-dalmatinski magazin 1836-1848: preporodne ideje Srba u Dalmaciji*. Prpa je poznatija javnosti kao partnerka ubijenog beogradskog žurnaliste i vlasnika novina Slavka Ćuruvije, s kim je živjela u izvanbračnoj zajednici. Bila je uz svoga nevjenčanog supruga na dan njegova ubistva u aprilu 1999, kad je na njih izvršen prepad ispred ulaznih vrata u njihovu stambenu zgradu, kom je prilikom Prpa bila onesviještena.

Lični život
-----------

Njen je sin dramaturg Ivan Jovanović, iz prvoga braka. U braku sa Slavkom Ćuruvijom nije imala djece.

Djela
-----

### Knjige

*spisak nepotpun*
* *Srpski intelektualci i Jugoslavija: 1918-1929.*, Beograd : Clio, 2018, ISBN 978-86-7102-599-7, 410 str.

*uredila*
* *Živeti u Beogradu. Dokumenta uprave grada Beograda*, vol. 3, Beograd: Istorijski arhiv Beograda, 2005.

### Radovi

*spisak nepotpun*
* »Ilirska ideja kod Srba u Dalmaciji«, *Zbornik radova o povijesti i kulturi srpskog naroda u Socijalističkoj Republici Hrvatskoj*, 1, 1988, 137-152.
* »Između Istoka i Zapada. Kulturni identitet i kulturno-civilizacijska uporišta«, *Tokovi istorije*, 3—4 (Beograd), 1997.
* »Procesi modernizacije i položaj žene u Srbiji tokom XIX i prve polovine XX vijeka«, u: *Srbija u modernizacijskim procesima 20. veka*, Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije, 1994, 361-66.
* »Milan Grol — književnik i političar« u: *Liberalna misao u Srbiji: prilozi istoriji liberalizma od kraja XVIII do sredine XX veka*, 2001, 373-383.
**Željko Pantelić** (Beograd, 16. april 1973) je srpsko-italijanski novinar i radio-televizijski voditelj.

Život
-----

Karijeru je započeo na Radio-televiziji Beograd 1994. godine gde je sve do 1999. radio u Informativno-sportskoj redakciji. Vodio je emisiju „24 časa u svetu", „Svet sporta", „Sportska subota" i „Sportski pregled". Za vreme NATO bombardovanja Savezne Republike Jugoslavije, tokom proleća 1999. godine, prebačen je iz sportske u informativnu redakciju i raspoređen na radno mesto voditelja noćnih vesti. Radio je u noći između 22. i 23. aprila 1999. godine kada je bombardovana zgrada Radio-televizije Srbije. Pošto je preživeo bombardovanje zgrade RTS, odlučio je da napusti Srbiju.

Radio je kratko vreme, po napuštanju Beograda, na banjalučkoj Alternativnoj televiziji, da bi u proleće 2000. otišao u Rim, gde je završio Pravni fakultet na rimskom Univerzitetu „La Sapienza".

2001. godine počinje da piše za „Politiku" i da radi na rimskoj radio stanici „Radio Radio", na kojoj uređuje vesti u programu „Un Giorno Speciale" (Poseban dan). Tokom 2002. godine počinje da piše za „Blic", sa kojim sarađuje sve do 2004. godine, kada prelazi u „Večernje Novosti" na poziv glavnog i odgovornog urednika Manojla Vukotića.

Krajem 2005. godine „Večernje Novosti" ga šalju na mesto stalnog dopisnika u Brisel. U proleće 2008. godine na poziv generalnog direktora „Dnevnika" Dušana Vlaovića i direktora kancelarije „WAZ" u Briselu Knuta Prisa, prelazi u novosadski list i kancelariju nemačkog medijskog koncerna. Od 2008. do 2010. piše, osim za „Dnevnik", za WAZ-ova izdanja u Nemačkoj i za internet portal „WAZ EUobserver", takođe sarađuje sa italijanskom novinskom agencijom APCOM i internet portalom „Balcanicaucaso".

U jesen 2010. godine, vraća se u Rim na radio stanicu „Radio Radio", gde uređuje i vodi sportski dnevnik „Sport Sera" (Sportsko veče), kao i političko-sportske magazine „Un Giorno Speciale Weekend" (Poseban dan vikendom) i „Viva la Domenica" (Živela nedelja).

Izvori
------

* 
* 
* Zeljko Pantelic (2010-05-27). "/ Montenegro: A surprise regional champion". Waz.euobserver.com. Retrieved 2010-12-22.
* 
* 
* Arhivirano 2012-01-05 na Wayback Machine-u
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

]
Mauzolej podignut u čast Momine Hatun, prve žene ildiguzidskog atabega Džahana Pahlavana
**Ildiguzidi** (perz. ایلدگزیان - *Ildegozidi*; azer. *Eldəgəzlər*), poznati i kao atabegovi Azarbajdžana (perz. اتابکان آذربایجان - *Atābakān-e Āḏarbāyjān*; azer. *Azərbaycan Atabəylər Dövləti*), bili su pripadnici lokalne dinastije kumanskog (turkijskog) podrijetla. Kao seldžučki vazali od 1135. do 1225. godine vladali su područjima koja obuhvaćaju današnji sjeverozapad Irana (regija Azarbajdžana), gotovo čitav Azerbajdžan i Armeniju, te manje dijelove Turske i Iraka. Njihova dinastija imenovana je prema osnivaču Šamsudinu Ildiguzu čija je moć rasla proporcionalno s decentralizacijom odnosno opadanjem snage Seldžuka. Godine 1209. Ildiguzidi šire politički utjecaj i na ahmadilsku Maragu čime dosežu svoj vrhunac, no petnaestak godina kasnije dinastija se gasi pod navalom Gruza i Horezmijca.

Povezano
--------

* Seldžuci
* Atabegovi

Literatura
----------

* () Bosworth, Clifford Edmund (1996). *The New Islamic Dynasties: A Chronological and Genealogical Manual*. New York: Columbia University Press. ISBN 0231107145.
* () Luther, K. A. (15. 12. 1987). „Atābakān-e Āḏarbāyjān". Encyclopedia Iranica. New York: Columbia University. Arhivirano iz originala na datum 2011-10-30. Pristupljeno 2013-06-16.
* () Madelung, Wilferd; Frye, Richard Nelson (1975). *The Period From the Arab Invasion to the Saljuqs: Minor Dynasties of Northern Iran*. The Cambridge History of Iran. **4**. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-20093-8.
* () Minorsky, Vladimir (1953). *Studies in Caucasian history*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0521057353.
**Marko Vidojković** (rođen 1. oktobra 1975. u Beogradu) je srpski pisac.

Svoju prvu priču je objavio 2000. godine u časopisu Zbilja. U maju 2000, objavio je priču u časopisu Duga, u ediciji „BG bluz", i do juna 2001. u toj ediciji objavljeno je još 20 njegovih priča. Pripovetke je objavljivao i u „Balkanskom književnom glasniku". Pisao kolumne za časopise „Duga", „Praktika", „Balkan", „Marka", „Belgrade Life" i „Plejboj". Bio je izvršni urednik srpskog izdanja „Plejboja", potom glavni i odgovorni urednik časopisa „Maksim", a trenutno ponovo radi kao zamenik urednika „Plejboja".

Njegov roman „Kandže" je od oktobra 2004. do maja 2005. doživeo pet izdanja, i dobitnik je nagrade „Zlatni bestseler" kao jedna od najtraženijih knjiga u srpskim knjižarama i najprodavanija je knjiga domaćeg autora. Za isti roman je u martu 2006. dobio nagradu „Kočićevo pero".

Široj je javnosti poznat i po dokumentarnom TV-filmu *Dugo putovanje kroz istoriju, historiju i povijest* gdje je zajedno s hrvatskim piscem Miljenkom Jergovićem obišao najpoznatija mjesta iz bliže historije bivše Jugoslavije.

Pevač je pank sastava „On the Run".

Romani su mu prevođeni na engleski, nemački, makedonski i slovenački jezik.

Biografija
----------

Završio je tri godine Pravni fakultet Univerziteta u Beogradu, ali nije nikad diplomirao. Počeo je sa pisanjem 1998. godine, i mnoge njegove kratke priče bile su objavljene u časopisima Duga, Treći trg, Ekspres i Blic njuz, kao i u zbirkama priča „Projekat Bukovski" i „Podgoričke priče". Godine 2001. je izdao svoj prvi roman „Ples sitnih demona" u kome opisuje odrastanje šesnaestogodišnjeg pankera. Iste godine je izdao i nastavak romana pod nazivom „Đavo je moj drug", oba za izdavačku kuću Narodna knjiga.

Proslavio se romanom „Kandže" (2004). Najnoviji roman je izdat 2006. godine pod nazivom „Sve crvenkape su iste".

Bibliografija
-------------

* „Ples sitnih demona", Narodna knjiga, 2001.
* „Đavo je moj drug", Narodna knjiga, 2002.
* „Pikavci na plaži", Narodna knjiga, 2003.
* „Kandže", Samizdat B92, 2004.
* „Sve crvenkape su iste", Samizdat B92,

Vanjske veze
------------

* Arhivirano 2011-11-28 na Wayback Machine-u Zvaničan sajt Marka Vidojkovića.
* Profil Marka Vidojkovića na MySpace
* Arhivirano 2006-10-24 na Wayback Machine-u Biografija Marka Vidojkovića.
* i  Arhivirano 2007-04-03 na Wayback Machine-u Markov blog na B92.

Izvori
------

1. 1 2  „Biografije učesnika projekta „Na trećem trgu"". Arhivirano iz originala na datum 2007-08-20. Pristupljeno 2011-11-12.



|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 42932477
* LCCN: no2002116040
* ISNI: 0000 0000 7849 5139
* GND: 129978914
* SUDOC: 088841626
* BNF: cb15650943p (podaci)
* BIBSYS: 7027733
* NLA: 40508929
* NKC: js20080125002
* CONOR.SI: 72258659

 |
**José Cristóbal Hurtado de Mendoza y Montilla** (Trujillo, 23. lipnja 1772. – Caracas, 8. veljače 1829.) bio je venezuelanski advokat, pisac, političar i akademik, najpoznatiji po tome što je od 1811. do 1812. godine obnašao dužnost prvog predsjednika Venezuele, mada je to bilo u periodu nepriznate Prve Republike. Nakon što je stekao magisterij iz filozofije u Caracasu te doktorat iz kanonskog i kontinentalnog prava na Dominikanskoj Republici, Mendoza je na početku svoje pravničke karijere radio u nekoliko ureda u Trujillu, Méridi i Caracasu. Godine 1796. godine preselio se u Barinas kako bi radio kao advokat; tu je 1807. godine izabran za gradonačelnika. Tri godine kasnije, pridružio se ustaničkom pokretu bogatih stanovnika Caracasa protiv španjolske uprave, a 1811. godine je izabran kao predstavnik provincije Barinas na konstitutivnom Kongresu Venezuele. Nekoliko dana kasnije, Mendoza je izabran u vladajući trijumvirat novoproglašene Prve Venezuelanske Republike, u sklopu kojega je obnašao dužnost prvog predsjednika zemlje. Njegov mandat je trajao do ožujka 1812. godine, a u tom je periodu započeo rat protiv onih dijelova Venezuele koji su još uvijek podržavali španjolsku vlast, sastavio je Deklaraciju nezavisnosti Venezuele te je sudjelovao u izradi prvog ustava Venezuele.

Godine 1813. Mendoza je pobjegao od rojalista i otišao na Grenadu, samo da bi se ubrzo pridružio Bolívarovom pokretu za oslobođenje Južne Amerike. Bolívar je Mendozu u svibnju 1813. godine imenovao guvernerom Méride, a nekoliko mjeseci kasnije i guvernerom Caracasa. Kada je José Tomás Boves osvojio Caracas tokom 1814. godine, Mendoza je ponovo napustio zemlju te pobjegao na otok Trinidad, gdje je od 1819. do 1820. godine bio aktivan pisac za novine *Correo del Orinoco*. Godine 1826. Francisco de Paula Santander je Mendozu imenovao na čelno mjesto departmana Venezuele u sklopu Velike Kolumbije. Nakon što je za vrijeme ustanka Joséa Antonja Páeza kratko bio u egzilu, Mendoza je 1827. godine ponovo vraćen an svoju poziciju, koji će držati sve do ostavke sredinom 1828. godine. Njegova ostavka bila je posljedica slabog zdravlja, a nakon iste se povukao u predgrađe Caracasa, gdje je i umro 8. veljače 1829. godine.

Godine 1972. Venezuela je 23. lipnja, Mendozin rođendan, proglasila Nacionalnim danom advokata.

Vanjske veze
------------

***Cristóbal Mendoza*** na Wikimedijinoj ostavi

* Cristobal de Mendoza biography - www.venezuelatuya.com

| Političke funkcije
 |
| --- |
| Prethodi: ***Inauguracijski nositelj***  |  **Predsjednik Venezuele(nepriznat)** 5. ožujka 1811. – 21. ožujka 1812. | Slijedi: **Francisco Espejo**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 23522606
* LCCN: n83187335
* ISNI: 0000 0000 2645 1687
* SUDOC: 151284385
* BNE: XX1364135

 |
Nina Ditmajer (2018.)
**Nina Ditmajer** (rođena 26. mart 1988, Maribor, Slovenija) slovenska historičarka književnosti, istraživačica i urednica.

Rođena je u Mariboru, no odrasla u Slovenskoj Bistrici, gde je završila osnovnu i srednju školu. Nakon mature se je upisala na Filozofski fakultet Univerziteta u Mariboru, gde je studirala slovenski jezik i književnost do 2012. godine.

2012.-2015. godine je studirala na Bogoslovskom Fakultetu Univerziteta u Ljubljani. Od 2016. godine je nastavila svoje studije na doktoratu Slovenske akademije znanosti i umetnosti. Tema je njezinog doktorskog rada bila pjesništvo u slovenskoj Štajerskoj u drugoj polovini 18. i prvoj polovini 19. veka. 2019. godine je doktorirala na Filozofskom fakultetu u Mariboru.

Delatnost Nine Ditmajer obima povest slovenskog književnog jezika i istočno-štajerske slovenske književne inačice, slovensko propovedništvo, historiju prevoda Bilije na slovenski, crkveno i svjetovno pesništvo u slovenskoj Štajerskoj u drugoj polovini 18. i prvoj polovini 19. veka te dijelom i povest prekmurskog jezika.

U studijskim godinama je bila urednica nekojih književnih revija u Mariboru i Ljubljani, nek *Liter jezika* (2010.-2013.) ili *Colloquia* (2014.-2016.). Danas je urednica revije *Tretji dan.*

Vanjske veze
------------

* Inštitut za slovensko literaturo in literarne vede – Sodelavci: Nina Ditmajer
* Nina Ditmajer (ludliteratura.si)
**Малешево** може бити:

* Малешево (Голубац), насеље у општини Голубац, Србија
* Малешево (Рековац), насеље у општини Рековац, Србија
* Малешево (област)[mk], област која носи име по Малешевској планини

Види још
--------

* Малишево
* Милешево, разврставање
* Милошево, разврставање

Вишезначна одредницаВишезначна одредница *Ова страница је **разврставање**. Користи се ради проналаска чланака који морају имати додатну одредницу јер би им у противном наслов био исти.  
Ако вас је на ову страницу довела викивеза, можда је потребно промијенити да преусмјерава на намијењени чланак.*
**(I Can't Get No) Satisfaction** je rock pjesma koju su godine 1965. napisali Mick Jagger i Keith Richards te je potom iste godine snimili na ploči svoje grupe *Rolling Stones*. Pjesma je stvorena za vrijeme turneje u Americi, a tekst govori o otuđenju mladog čovjeka, odnosno razočaranošću tadašnjom konzumerističkom kulturom. Tadašnjim komentatorima je, međutim, daleko više u oči pao tekst pao pun seksualnih aluzija - naslov koji govori o nepostizanju zadovoljstva, te eufemističke reference na žensku menstruaciju. Zbog toga je pjesma često bila predmetom cenzure, pogotovo za vrijeme izvođenja na televiziji.

Usprkos toga je postala ogroman hit i, prema riječima samog Jaggera, "stvorila *Rolling Stonese*". Britanski bend je upravo zahvaljujući njoj stekao reputaciju antiestablišmentske institucije sa čijim su se stavovima i načinom života počele identificirati buntovne generacije. Mnogi kritičari drže da je upravo ona bila trenutak kada je rock prestao biti pomodni omladinski fenomen i postao izraz društvenih promjena u drugoj polovici 20. vijeka. Često se navodi da je *(I Can't Get No) Satisfaction* "pjesma za sva vremena".

Izvori
------

1. ↑  Murray, Micheal (2010). „'(I Can't Get No) Satisfaction,' 45 Years Later". *ABC*. Pristupljeno 6. II 2012.
2. ↑  „The Top Hard Rock Songs". Allmusic. Arhivirano iz originala na datum 2011-11-08. Pristupljeno 2012-05-16.
3. ↑  Unterberger, Richie. „Garage Rock". Allmusic. Arhivirano iz originala na datum 2011-09-12. Pristupljeno 2012-05-16.

Vanjske veze
------------

* "The Greatest Songs Ever! Satisfaction" at *Blender*
**Matea Ferk** (Rijeka, 8. lipnja 1987.), hrvatska alpska skijašica.

Športska karijera
-----------------

Počela je skijati s 3 godine. Članica je hrvatske skijaške reprezentacije od 10. godine. U mlađim kategorijama, postizala je dobre rezultate. Osvojila je 3. mjesto na natjecanju "Toppolino", a 2. mjesto u veleslalomu na natjecanju "Trofeo Pinocchio". Više puta bila je prvakinja i vice-prvakinja Hrvatskog skijaškog kupa. Debitirala je u Svjetskom skijaškom kupu u Aspenu, 27. studenog 2004. Nastupila je na Svjetskom skijaškom prvenstvu u Bormiju 2005. Sudjelovala je na Zimskim olimpijskim igrama u Torinu 2006. u slalomu, ali nije završila utrku.

U travnju 2010. čelnici hrvatskog alpskog skijanja isključili su Mateu Ferk iz A reprezentacije zajedno s Nikom Fleiss, Ivanom Ratkićem, Dankom Marinellijem i Sofijom Novoselić. Nakon te odluke Matea Ferk odlučila je pokušati nastaviti sijašku karijeru uz pomoć klubova i sponzora.

### Najzapaženiji rezultati u karijeri

(kraj sezone 2008./09):

* najbolji slalomski FIS bodovi karijere:

4. ožujka 2006. - Mt. St. Anne (QC, CAN) - FIS Junior World Ski Champ. - 5. mjesto (16.17 FIS bodova)

* najbolji veleslalomski FIS bodovi karijere:

28. ožujka 2006. - Innerkrems (AUT) - National Championships - 12th place (24.85 FIS bodova)

Izvori
------

1. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2010-06-27. Pristupljeno 2014-07-26.
2. ↑

Vanjske poveznice
-----------------

* Matea Ferk na stranicama *croski.hr*