**Breda Kalef Simonović** (rođena: ***Rahel Kalef***) (Beograd, 7. 12. 1930 – Beograd, 13. 2. 2023), proslavljena jugoslavenska operska pevačica i primadona opere u Beogradu. Vrh karijere je dostigla između 1960-ih i 1990-ih godina, u periodu još znanom kao "zlatno doba beogradske opere".

Biografija
----------

Breda Kalef je rođena 7. 12. 1930 godine u jevrejskoj porodici Avrama i Done Kalef. Pored redovne osnovne škole, pohađala je časove veronauke, na kojima je učila hebrejsko pismo, istoriju jevrejskog naroda i jevrejske verske i nacionalne pesme. Nakon Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije 1941 godine, muški članovi njene porodice poslati su u "radne brigade" za Jevreje. Prvoformirana brigada, sa svim članovima Bredine porodice, streljana je. Njen otac, zato što je bio u invalidskim kolicima, i njena baba, zbog poznih godina, smešteni su u Jevrejsku bolnicu. Posle kraćeg boravka u bolnici, odvezeni su u dušegupke, nakon čega im se gubi svaki trag. Breda se sa sestrom najpre krila u Košutnjaku da bi ih kasnije prihvatile časne sestre katoličkog samostana na Banovom brdu. Pošto je pribavila lažna dokumenta, pod imenom Breda Ograjenšek, pohađala je osnovnu školu. Posle oslobođenja, sa majkom i sestrom vratila se u staru porodičnu kuću. Pevanjem se aktivno počela baviti 1947 godine.

Breda je studije pevanja završila 1961 godine na Muzičkoj akademiji u Beogradu, u klasi Zlate Đunđenac. Tokom studija nastupala je na brojnim priredbama, koncertima i festivalima u organizaciji Konzervatorijuma i na drugim manifestacijama. Pevala je i na festivalima studenata muzičkih akademija SFR Jugoslavije. Za vreme studija nastupala je kao solista u Engleskoj, Nemačkoj i Izraelu. Tokom 1962/63 bila je na usavršavanju na konzervatorijumu "Benedeto Marčelo" u Veneciji, u klasi Marije Karbone. Postala je solistkinja Beogradske opere 1962, a u sezoni 1963/64 nastupala je u Operi Tel Aviva. Ostvarila je ukupno pedeset i pet uloga u operama na repertoaru Narodnog pozorišta. Gostovala je u Austriji, Švajcarskoj, Italiji, Španiji, Belgiji, Francuskoj, Nemačkoj, Mađarskoj i Sovjetskom Savezu (SSSR). Sa operske scene povukla se 1995 godine.

Pored gostovanja u inostranstvu, Breda je pevala je u svim većim gradovima SFR Jugoslavije (Zagreb, Sarajevo, Ljubljana, Skoplje, Novi Sad, Split, Pula, Opatija, Vukovar, Slavonski Brod, Osijek, Dubrovnik). Osim stranih opera, pevala je i promovisala dela domaćih autora (*Otadžbina-uloga majke Jugovića i Ero s onoga svijeta*). Učestvovala je na svim značajnijim muzičkim festivalima među kojima se izdvaja uloga "Boga Sunca" u operi "Dafne", na Dubrovačkim letnjim igrama, pod dirigentskom palicom Lovra Matačića. U toku svoje operske karijere, Breda je učestvovala u brojnim koncertnim nastupima, samostalno, ili sa jugoslovenskih horovima u zemlji i inostranstvu (*Branko Krsmanović, Braća Baruh, Radio-hor*). Sa horom Braća Baruh imala je turneju u 29 gradova Sjedinjenih Američkih Država (SAD), uključujući i nastup u Karnegi Holu u Njujorku. Izdvajaju se i izvođenja Verdijevog i Mocartovog Rekvijema, Sinfonije Oriente i Betovenove Devete Simfonije. Za BBC je snimljeno njeno koncertno izvođenje Borisa Godunova, u Koncertnoj dvorani Vatroslav Lisinski u Zagrebu, 1975 godine. Budući da je sa Placidom Domingom nastupala više od 40 puta, jedina je jugoslovenska operska umetnica koja se slikom i pričom pominje u njegovoj autobiografskoj knjizi.

### Nagrade

Za svoj umetnički rad dobila je brojne nagrade među kojima Plakete Narodnog pozorišta i Republičke nagrade za najbolja godišnja izvođenja za Majku Jugovića u "Otadžbini", Čeku u "Đokondi", Lukreciju u istoimenoj operi Benjamina Brittena i Domu u operi "Ero s onog svijeta".

### Produkcija

Za muzičku kuću Filips snimila je operu "Don Kihot" i to je do skora bio jedini snimak ovog dela, na svetu. Ostali Bredini snimci su "Pikova dama". Za istu kuću snimila je ploču sa operskim arijama, a za Radioteleviziju Beograd (RTB), ploču iz serijala "U svetu Opere".

### Gostovanja

Gostovala je samostalno ili sa ansamblom beogradske opere u više od 30 operskih kuća širom sveta:

* Atina i Solun (Grčka)
* Barcelona i Madrid (Španija)
* Beč (Austrija)
* Bratislava, (Čehoslovačka)
* Budimpešta i Segedin , (Mađarska)
* Dablin (Irska)
* Lajpcig i Wiesbaden (Nemačka)
* Kairo (Egipat)
* Kopenhagen (Danska)
* Milano, Napulj, Palermo, Rim, Venecija (Italija)
* Moskva, Odesa, Erevan, Kazanj, Samarkand, Talin (Sovjetski Savez - Rusija)
* Njuark, Sijetl, Trenton (SAD)
* Oslo, (Norveška)
* Rim, ([Italija])
* Tel Aviv i Haifa (Izrael)

### Uloge

Pevala je u više od 50 vodećih mecosopranskih uloga među kojima se po uspehu izdvajaju

* Karmen (Žorž Bize)
* Don Kihot (Žil Masne)
* Dalila, Samson i Dalila (Kamij Sen-Sans)
* Azučena, Trubadur (Đuzepe Verdi)
* Končakovna, Knez Igor (Aleksandar Borodin)
* Marina, Boris Godunov (Modest Musorgski)
* Olga, Evgenije Onjegin (Petar Iljič Čajkovski)
* Lukrecija, Lukrecija (Bendžamin Britn)
* Čeka, Đokonda (Ponchieli)
* Šarlota, Verther (Masne)

### Ostale uloge

* Dafne, (Corsi & Jacopo Peri (1561-1633 - prva opera ikada izvođena-1598 na Karnevalu u Firenci); premijera- Dubrovačke letnje igre
* Polina, Grofica, Pikova Dama (Čajkovski)
* Madalena, Rigoleto (Verdi),
* Preciosila, Moć Sudbine ( Verdi)
* Ulrika, Bal pod Maskama (Verdi)
* Suzuki, Madam Baterflaj (Pučini)
* Lola, Cavaleria Rustikana (Maskanji)
* Rosina, Seviljski Berberin (Rosini)
* Mis Kvikli, Falstaf (Verdi)
* Madaleon, Andrea Chénier (Đordano)
* Adalđiza, Norma (Belini)
* Amneris, Aida (Verdi)
* Maria, Ivan Grozni (George Bizet)
* Hivrija, Soročinski Sajam (Musorgski)
* La Marchesa di Berckenfield, Kći puka (Doniceti)

### Operska imena

Slavna svetska operska imena sa kojima je pevala u zemlji i inostranstvu su:

* Placido Domingo
* Franko Koreli
* Đuzepe di Stefano
* Umberto Borso
* Michele Molese
* Michiko Sunahara
* Atsuko Azuma
* Boris Chrristoff
* Nikolaj Ghiaurov
* Nikolaj Gedda
* Luigii Otolini
* Miroslav Čangalović
* Vladimir Ružđak
* Antonietta Stella
* Seta del Grande

### Istaknuti dirigenti

Istaknuti dirigenti sa kojima je radila:

* Zubin Mehta
* Oskar Danon
* Bogdan Babić
* Borislav Pašćan
* Dušan Miladinović
* Lovro Matačić

Literatura
----------

* Nećak, Aleksandar (2011). *Znameniti Jevreji Srbije*, Beograd: Savez jevrejskih opština Srbije. ISBN 978-86-915145-0-1
* Domingo, Placido (2000). *My Operatic Roles*, Burlington, North Carolina, SAD: Carolina Biological Supply Company. ISBN 978-0751531596

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 48788027
* LCCN: no91000267
* ISNI: 0000 0000 5166 3243
* GND: 1170998089
* NSK: 000383790

 |