recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Koronarne arterije**, nazivaju se još i srčane arterije (lat. ), su krvni sudovi koji snabdevaju krvlju srčani mišić. Postoje dve koronarne arterije, leva i desna, i obe su grane ushodnog dela aorte. Nastaju iz početnog, proširenog dela aorte koji se naziva bulbus, i koji sa odgovarajućim levim i desnim polumesečastim zaliskom aorte, u vidu džepa formira odgovarajući Valsalveov aortični sinus. Obe arterije su pokrivenem tankim listom srčane maramice, i nalaze se u prostoru ispod njega, u takozvanim koronarnim žlebovima.

Koronarne arterije spadaju u grupu funkcionalno terminalnih krvnih sudova, odnosno onu grupu krvnih sudova čije su spojnice malog kalibra, tako da u slučaju opstrukcije šupljine krvnog suda najčešće dolazi do smanjene oksigenacije srčanog mišića, i samim tim razvoja akutnog infarkta miokarda različitog stepena.

Trivia
------

U vreme vladavine komunizma, u Srbiji je bilo zabranjeno javno koristiti termin koronarne arterije zbog asocijacije na krunu i monarhizam, već se morao koristiti izraz *venačne arterije*.

Vidi još
--------

* Srce
* Arterija
* Ateroskleroza
* Koronarna bolest srca
**Martin Frobisher** (Yorkshire oko 1535. - Plymouth, 22. novembar 1594.), bio je istraživač, gusar i pomorac, prvi veliki engleski moreplovac 16. vijeka, koji je nakon Johna Cabota (Giovanni Caboto), tri puta otplovio do Sjeverene Amerike traživši Sjeverozapadni prolaz prema Indiji što je tad bila glavna Engleska preokupacija.

Biografija
----------

*Martin Frobisher* je rano ostao bez oca, pa ga je majka dala bratu da ga odgoji i odhrani, pa je vrlo rano napustio školovanje i otisnuo se na more, u potrazi za bogatskom i uspjehom. Već se 1553. i 1554. otisnuo u plovidbu do obala Gvineje u Africi, a od 1560. se bavio gusarenjem po kanalu La Manche robivši francuske brodove (uz privolu i dozvolu engleskog dvora) zbog tog je nekoliko puta hapšen pod optužbama za piratsvo, ali nikad nije osuđen. 

### Istraživanja Amerike i Sjeverozapadnog prolaza

Tad se zainteresirao za mogućnost pronalaženja Sjeverozapadnog prolaza do Tihog oceana, pa se 1576. uputio kao komandant flote od tri mala broda, na plovidbu preko Atlantika, sa jednim od njih uspio je doploviti iste te godine do Labradora i Baffinovog otoka i otkriti zaljev koji danas nosi njegovo ime - *Frobisher Bay*. Po povratku u Englesku, izvjestio je svoje investitore o mogućim rudnicima zlata, pa je na osnovu tog dobio podršku dvora za još dvije ekspedicije u isto područje, koje je poduzeo 1577. i 1578. Na posljednjoj ekspediciji, doplovio je do Hudsonovog kanala, ali se onda okrenuo i usidrio na poznato mjesto u Zaljev Frobisher na Baffinovu otoku, gdje je neuspješno pokušao uspostaviti koloniju. Vratio se u Englesku financijski slomljen i iscrpljen, a kako nije pronašao ni srebro ni zlato, njegovi investitori su mu okrenuli leđa, pa je morao potražiti drugi posao. 

### Posljednje plovidbe i pogibija

Na more se vratio 1585. kad mu je Francis Drake dodjelio položaj viceadmirala u svojoj floti koja je krenula na u gusarenje po Karibima. Tri godine kasnije proslavio se u borbama protiv španjolske Armade, za što je dobio titulu viteza 1588. Tokom idućih šest godina Frobisher je bio komandant nekoliko engleskih pomorskih eskadrila upućenih u gusarenje, uključujući i jednu upućenu na Azore - 1591), koja je neuspješno nastojala robiti španjolske brodove. U svom posljednjem gusarskom podhvatu 1594 na španjolski brod koji je plovio uz zapadnu obalu Francuske - smrtno je ranjen - 1594. 

Frobisher je nesumnjivo bio jedan od najsposobnijih pomoraca svog vremena, ali mu je kao istraživaču nedostajalo strpljenja i upornosti za otkrivanje svih činjenica novootkrivenih krajeva.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Martin Frobisher*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 11. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Martin Frobisher* na portalu Dictionary of Canadian Biography Online (`en`)
* *Martin Frobisher* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Lucije Licinije Sura** (*Lucius Licinius Sura*, Hispania Citerior, cca. 40 - 110/113) bio je rimski političar i velikodostojnik iz doba cara Trajana. Političku karijeru je započeo pod Flavijevcima - pod Vespazijanom je prikupljao poreze u Ahaji, a pod Domicijanom se istakao kao pravnik, a potom i legat u belgijskoj Galiji. Sura je posebno napredovao pod carem Trajanom, kada je sudjelovao u Dačkim ratovima. Godine 102. je služio kao konzul, a potom i 107. Pod Trajanom ga se smatralo drugim najmoćnijim čovjekom Carstva, a svojim je uticajem značajano doprinio kasnijem dolasku Hadrijana na vlast.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Lucius Ceionius Commodus Verus i Sextus Vettulenus Civica Cerialis**  |  **Konzul Rimskog Carstva sa Lucijem Julijem Ursom Servijanom** 102 | Slijedi: **Trajan i Marcus Laberius Maximus**  |
| Prethodi: **Trajan i Quintus Articuleius Paetus**  |  **Konzul Rimskog Carstva sa Kvintom Sosijem Senecionom** 107 | Slijedi: **Appius Annius Trebonius Gallus i Marcus Appius Bradua**  |
*Za ostale upotrebe, v. German (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 42° 16′ 41" SGŠ, 22° 06′ 12" IGD

**German** (mak. *Герман*) je naselje u Republici Makedoniji, u severoistočnom delu države. German je u okviru opštine Rankovce.

Prirodni uslovi
---------------

German je smešten u severoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Srbijom (2 km). Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno 40 kilometara istočno.

Selo German se nalazi u istorijskoj oblasti Slavište. Naselje je položeno visoko, na visovima planine German, na preko 1.300 metara nadmorske visine.

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

German je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 311 stanovnika. Od toga ogromnu većinu čine etnički Makedonci (97%), a manjina su Srbi.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Makedonija***  |

* rankovce.gov.mk Zvanična stranica opštine Rankovce Arhivirano 2012-01-07 na Wayback Machine-u

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Rankovce |
| --- |
| **Rankovce** • 
Baratlija • 
Vetunica • 
Vržogrnci • 
German • 
Ginovci • 
Gulinci • 
Krivi Kamen • 
Ljubinci • 
Milutince • 
Odreno • 
Opila • 
Otošnica • 
Piklište • 
Petralica • 
Psača • 
Radibuš • 
Stanča |  |
**Kolektivizam** u najširem smislu opisuje teoretski i praktični pristup koji najveći značaj daje grupi, a ne pojedincu. 

Kolektivizam se prevashodno interesuje za ostvarivanje zajedničkih, opštih, društvenih ciljeva. To znači da je opšte dobro uvek ispred interesa pojedinca, te da pojedinac mora da podredi svoje interese grupi. Ovakvo mišljenje najverovatnije potiče od verovanja da u borbi za opstanak grupa ima više šansi od pojedinca.

**Kolektivizam** je i kulturološki društveni obrazac koji je duboko usađen u nekim društvima u Latinskoj Americi, Africi i Aziji a podrazumeva visoku međuzavisnost individua i porodica. Stoga se za te kulture može reći da su **kolektivističke**.

Danas se pod kolektivizom još i smatraju:

* Boljševizam kao sovjetski oblik komunizma
* Druga komunistička uređenja, pre svega kinesko
* Kibucizam, dobrovoljne zajednice u kojima ljudi zajedno obrađuju zemlju i dele imovinu (pre svega u Izraelu)
* Političke teorije koje podrazumevaju zajedničku kontrolu nad sredstvima za proizvodnju

Danas je mnogo balasta na pojmu kolektivizma. Mnoga nedela su učinjena u ime "opštih društvenih interesa". Iako se većina osoba ponaša u nekim situacijama individualistički a u drugim kolektivistički, često se kolektivizmu daje negativna konotacija.

Anti-kolektivisti
-----------------

Pojam "kolektivizam" zapravo najčešće koriste njegovi protivnici. Oni se slažu da je borba za opstanak i napredak najizglednija u grupi, ali smatraju da su pojedinci najvažniji element grupe, te da njihov individualni napredak doprinosi napretku grupe. Najglasniji anti-kolektivisti su pobornici individualizma i objektivizma. Oni tvrde da je kolektivizam "faličan u teoriji" a "nemoralan u praksi".
A. Dürer, *Melankolija I* (1514.), detalj.
**Magični kvadrat**, u enigmatici, vrsta zagonetke u kojoj se polja kvadratnog dijagrama ispunjavaju slovima, slogovima ili brojkama tako da redovito u pojedinim horizontalnim, vertikalnim ili dijagonalnim nizovima nastaju iste riječi, odnosno jednak zbroj. U rekreativnoj matematici, polja se obično ispunjavaju različitim, u pravilu cijelim, brojevima, tj. svaki se broj upotrebljava jednom, tako da brojevi u svakom retku, stupcu te glavnim i sekundarnim dijagonalama kvadratne mreže zbrajanjem daju isti broj. Magični kvadrat ima isti broj redaka i stupaca, a u konvencionalnoj matematičkoj notaciji *n* označava broj redaka (i stupaca) u kvadratu. Stoga magični kvadrat uvijek sadrži *n*2 brojeva, a njegova veličina, odnosno broj redaka i stupaca u njemu, opisuje se kao »magični kvadrat *n*-tog reda«. Magični kvadrat koji sadrži cijele brojeve od 1 do *n*2 naziva se normalni magični kvadrat.

Normalni magični kvadrati svih veličina osim 2 × 2, tj. za koji je n = 2, mogu se konstruirati. Magični kvadrat 1 × 1, sa samo jednom ćelijom koja sadrži broj 1, trivijalan je. Najmanji (i jedinstveni s obzirom na rotaciju i refleksiju) netrivijalni slučaj magičnog kvadrata, 3 × 3, prikazan je dolje.

Vidi još
--------

* aritmetički niz
* kombinatorni dizajn
* Freudenthalov magični kvadrat
* latinski kvadrat
* magični krug
* magični red
* najsavršeniji magični kvadrat
* nasička magična hiperkocka
* magični kvadrat s recipročnim primbrojevima
* Roomov kvadrat
* kvadratne matrice
* sriramačakra
* sudoku
* neriješeni problemi u matematici
* vedski kvadrat
**Sveti German** ili **German od Pariza** (francuski: , također poznat i kao Germanus; cca. 496 – 28. maj 576) bio je biskup Pariza, kanoniziran 754. Poznat je po *viti* (hagiografiji) u kojoj se opusuje kao *pater et pastor populi*, što znači "otac i pastir naroda", ali se u novije doba prevodi kao "Otac siromašnih".

Rodio se u galorimskoj porodici u današnjem Autunu. Studirao je kod svog rođaka, svećenika Skapiliona, a potom ga je sv. Agripin zaredio. Postao je opat u samostanu Saint-Symphorien kraj Autuna, gdje se pokazao toliko velikodušnim prema okolnom narodu, da su se redovnici protiv njega pobunili, držeći da će sami ostati bez hrane. Godine 555. je došao u Pariz baš u trenutku kada je umro tadašnji biskup Euzebije. Tada ga je uhapsio tadašnji franački kralj Hildebert I i proglasio biskupom.

Prema navodima historičara, Hildebert, koji je kao i većina merovinških vladara, bio sklon nemoralu i razvrata, je pod uticajem Germaina nastojao popraviti svoje ponašanje. Godine 558. je Hildebert podigao crkvu u Parizu, koju je posvetio Germain, a koja će kasnije postati Opatija Saint-Germaine-des-Prés, koja je upravo po Germainu dobila ime. Hildeberta je naslijedio kralj Haribert, koji je bio toliko nemoralan da ga je 580. Germain ekskomunicirao. Posljednje godine života je proveo nastojeći zaustaviti građanski rat između neustrijskog kralja Hilperika I i njegovog brata, austrazijskog kralja Sigeberta I.

Pjesnik Venancije Fortunat je napisao njegovu biografiju u kojom mu pripisuje cijeli niz čuda.

Napomene
--------

1. ↑  Jones, Terry. „Germanus of Paris". *Patron Saints Index*. Arhivirano iz originala na datum 2006-12-31. Pristupljeno 16. I 2007.

Eksterni linkovi
----------------

***Germain od Pariza*** na Wikimedijinoj ostavi

* St. Germain at Catholic Encyclopedia
Grb Južne Džordžije i Južnih Sendvičkih Ostrva
**Grb Južne Džordžije i Južnih Sendvičkih Ostrva** je usvojen 1985. Do 1985 ova ostrva su bila u sastavu Falklandskih ostrva i koristili su njihov grb, a do 1962 su bila u sastavu Britanskog Antarktičkog teritorija. Grb se sastoji od štita na kojem se nalazi lav s bakljom. Oko štita su postavljeni tuljan i pingvin, a na vrhu štita šljem i jelen. Ispod štita je traka s motom "*Leo Terram Propriam Protegat*" (Lav štiti svoju zemlju).

Povezano
--------

* Zastava Južne Džordžije i Južnih Sendvičkih Ostrva

***Grb Južne Georgije i arhipelaga Južni Sandwich*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Grbovi država i teritorija Južne Amerike |
| --- |
| Afrika • Azija • Evropa • Oceanija • Sjeverna Amerika |
| Samostalne države | 
* Argentina
* Bolivija
* Brazil
* Čile
* Ekvador
* Gvajana
* Kolumbija
* Paragvaj
* Peru
* Surinam
* Urugvaj
* Venezuela

 |
| Zavisni teritoriji | 

|  |  |
| --- | --- |
| Francuska | Francuska Gvajana |
| Nizozemska | 
* Bonaire
* Curaçao

 |
| Ujedinjeno Kraljevstvo | 
* Falklandski otoci
* Južna Georgia i arhipelag Južni Sandwich

 |

 |
**Mandićevac** je naselje u Hrvatskoj, regiji Slavoniji u Osječko-baranjskoj županiji i nalazi se u sastavu općine Drenje.

Zemljopisni položaj
-------------------

Mandićevac se nalazi na 220 metara nadmorske visine (središte sela) na jugoistočnim obroncima Krndije, a poznati su po vinogradima i proizvodnji vina. Selo se nalazi na županijskoj cesti ŽC 4118. Susjedna naselja: sjeveroistočno se nalazi općinsko središte Drenje, istočno je Pridvorje, te zapadno je naselje Borovik i jezero Borovik i sjeverno se nalazi Slatinik Drenjski. Pripadajući poštanski broj je 31418 Drenje, telefonski pozivni 031 i registarska pločica vozila DJ (Đakovo). Površina katastarske jedinice naselja Mandićevac je 4,85 km2.

Povijest
--------

Stanovništvo
------------

Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 284 stanovnika.

  

***Kretanje broja stanovnika od 1857. do 2011.***  

  

Od 1857. do 1880. podaci su sadržani u naseljima Drenje, Pridvorje i Slatnik Drenjski.

Crkva
-----

U selu se nalazi rimokatolička crkva Sv. Vinka, đakona i mučenika koja pripada katoličkoj župi Sv. Mihaela arkanđela u Drenju i đakovačkom dekanatu Đakovačko-osječke nadbiskupije. Crkveni god (proštenje) ili kirvaj slavi se u 22. siječnja.

Obrazovanje i školstvo
----------------------

* Područna škola do 4. razreda koja radi u sklopu Osnovne škole Drenje.

Šport
-----

* NK Mladost Mandićevac trenutačno u stanju mirovanja.

Ostalo
------

* Dobrovoljno vatrogasno društvo Mandićevac,
* Športsko ribolovna udruga "Mandićevac".

Izvori
------

1. ↑  Stanovništvo prema starosti i spolu po naseljima, popis 2011.
2. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

Vanjske poveznice
-----------------

* Arhivirano 2019-07-20 na Wayback Machine-u
* ARKOD preglednik

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Mandićevac** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Drenje |
| --- |
| Borovik • Bračevci • Bučje Gorjansko • Drenje • Kućanci Đakovački • Mandićevac • Paljevina • Podgorje Bračevačko • Potnjani • Preslatinci • Pridvorje • Slatinik Drenjski |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Hrvatska***  |
**Kuća Nurije Pozderca** (kuća porodice Pozderac) je bosanski tip kuće sa prepustom, i pripadala je porodici Pozderac. Nalazi se u Cazinu, Bosna i Hercegovina. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH.

Historija
---------

Sagradio ju je Ahmet-aga Pozderac, jedan od vođa otpora odlukama Berlinskog kongresa. Arhitektura objekta, raspored prostorija kao i vrsta materijala potvrđuje tvrdnju da je objekat podignut u prvoj polovini XIX vijeka. U toku drugog svjetskog kuća je oštećena od italijanskih i ustaških vojnih formacija. U vlasništvu porodice Pozderac kuća se nalazila sve do 1985. godine kada je prodata Zajednici za kulturu opštine Cazin.

Opis
----

Ovaj tip stambenog objekta rasprostranjen je na teritoriji od Bosanske Krajine pa sve do Sarajeva, ali se njegov karakter mijenja, ovisno o području u kome je sagrađen. U područjima Bosanske Krajine to je tipična odbrambena kuća, dok je u Sarajevu ili nekim drugim krajevima u centralnim i istočnim dijelovima BiH to nešto komforniji objekat, bez izrazito naglašene odbrambene funkcije. 

Spratna etaža urađena je od lakih materijala, a podrum i prizemlje, urađeni su od lomljenog kamena sa krečnim malterom kao vezivnim sredstvom. Dio objekta iznad prepusta služi za stanovanje i uzdignut je visoko iznad zemlje. Cijeli sprat kuće je za oko 50 cm. smaknut prema vani. Kuća je podignuta na strmom terenu (razlika nivoa – prizemlje – podrum iznosi oko 2,70 metara), tako da je podrum izveden samo djelimično.

Stanje
------

Godine 1998. i 1999. sredstvima opštine Cazin vršeni su radovi na pokrivanju kestenovom šimlom, zamijenjena vanjska stolarija i izvršeno krečenje fasade objekta. Tokom 2006. – uređen je enterijer i revitalizacija sredstvima Federalnog ministarstva obrazovanja, nauke, kulture i sporta i Ministarstva kulture Unsko sanskog kantona.

Literatura
----------

* Milan Karanović, O tipovima kuća u Bosni, -GZM, Sveska za historiju i etnografiju, Sarajevo,1927.
* Dušan Grabrijan i Juraj Najdhart - Arhitektura Bosne i Hercegovine i put u savremeno, Ljudska pravica, Ljubljana, 1957.
|  |
| --- |
|  |

**Kraljevina Holandija** (nizozemski: *Koninkrijk Holland*; francuski: *Royaume de Hollande*) je bilo marionetsko kraljevstvo koje je 1806. godine utemeljio francuski car Napoleon I na području tadašnje Batavijske Republike. Napoleon je na čelo novoformirane kraljevine postavio brata Louisa, a sve kako bi imao veću kontrolu nad navedenim teritorijom. Država je naziv dobila po istoimenoj pokrajini. Tokom 1807. godine, pruske pokrajine Ostfriesland i Jever pripojene su Holandiji, no nakon britanske invazije 1809. godine, Louis je sve teritorije južno od rijeke Rajne morao predati Francuskoj. 

Godine 1809. Holandija je poslala trupe u pomoć Francuskoj kako bi ugušila antinapoleonsku njemačku bunu koju je predvodio Ferdinand von Schill u bitci kod Stralsunda. 

Kralj Lodewijk I (kako je bilo Louisovo službeno ime) ubrzo se zamjerio Napoleonu jer je interese svoje zemlje stavljao ispred onih svoga brata. Posljedica toga bila je kraljeva abdikacija te aneksija Holandije 1810. koja je trajala sve do 1813. godine. Kraljevina Holandija obuhvaćala je, u suštini, teritorij današnje Nizozemske, uz iznimke Limburga i Zeelanda, koji su bili dio Prvog Carstva. Ostfriesland, koja danas pripada Njemačkoj, također je bila dio Kraljevine.
**Mandat** (od latinskog *mandatum*, od sintagme – *manus* + *dere* – "dati iz ruke") je termin iz prava. To je ugovor o nalogu (mandatu), kojim se nalogoprimatelj (mandatar) obavezuje da će za nalogodavatelja (mandanta) obaviti određene poslove.

Mandatar (nalogoprimatelj) se tim ugovorom ovlašćuje da te poslove obavi. Ugovor nastaje kada mandatar prihvati nalog, a sve do tada je nalog samo jednostrana izjava. Ugovor o mandatu je neformalan pravni posao. Ako ličnost koja se drugomu ponudi da obavlja njegove naloge ili ličnost kojoj je djelatnost obavljanje naloga ne želi prihvatiti nalog, mora o tome odmah obavijestiti 
mandanta, inače se smatra da je ugovor sklopljen. Ugovor o nalogu u pravilu je naplatan pravni posao, pa mandatar ima pravo na naknadu za svoj rad, osim ako je drugačije ugovoreno ili tako proizlazi iz odnosa mandatara i mandanta (rodbina, prijatelji). Obaveza mandatara da obavi nalog i da mandantu podnese izvještaj. Mandant je dužan mandataru platiti predujam i sve troškove nakon obavljenog naloga, i preuzeti sve obaveze koje je za račun mandanta, a u svoje ime preuzeo mandatar te mu nadoknaditi svu 
štetu koju je on bez svoje krivnje pretrpio obavljajući poslove po nalogu mandatara. Poslovi koje mandatar obavlja na bazi naloga mogu biti pravni i faktični.

Mandat u politici
-----------------

**Mandat u politici** znači slijedeće; u ustavnom pravu, prema koncepciji predstavničke demokracije izvedene iz principa narodnog suvereniteta, mandat je punomoć koji birači daju na izborima svom poslaniku u parlamentu. 
Tu se razlikuju **slobodni** i **imperativni mandat**, slobodni ili predstavnički mandat znači da narodni predstavnik – poslanik, bez obzira u kojoj je izbornoj jedinici izabran, djeluje kao predstavnik naroda, kao nositelj kolektivnog mandata stečenog izborom. Kod imperativnog (obavezujućeg) mandata poslanik je odgovoran biračima koji su ga izabrali, pa je dužan slijediti njihove upute, a oni ga mogu i smjeniti.

Mandatom se naziva i ustavni autoritet šefa države da lideru koja ima povjerenje većine poslanika u parlamentu povjeri mandat za sastavljanje vlade. 
Mandatar sastavlja vladu, predstavlja ministre parlamentu, i iznosi vladin program tražeći da joj se izglasa povjerenje.

Mandatom se zove i ovlaštenje koje je Lige naroda davala državama članicima da upravljaju bivšim njemačkom ili osmanskim kolonijama. 
Teritorij se zvao mandatni teritorij, odnosno mandat.

Vanjske veze
------------

***Mandat*** na Wikimedijinoj ostavi

* *mandate* (`en`)
* *mandat* (`sh`)
**Majka Zemlja** ili **Majka Priroda** je drevno pogansko božanstvo, personifikacija plodnosti i Zemlje. Štovale su ju mnoge religije, dok su Egipćani štovali muškog boga Zemlje, Geba.

Povijest
--------

Kult Majke Zemlje potječe iz prapovijesti kad su ljudi u špiljama crtali životinje kojima su se hranili. To su radili u podzemlju, u utrobi Zemlje. Budući da iz Zemlje rastu biljke te ona drži na sebi živo i neživo, ona je uporište za život. Mnogo je religija vjerovalo da je plodna Zemlja iz koje se razvija život žena koja odgaja čovječanstvo. Budući da je Zemlja ženski element koji rađa, nebo je bilo muški element. Egipćani tu čine iznimku: prema njihovom mišljenju, Zemlja je Geb, a nebo je Nut, žensko božanstvo. U kršćanstvu i judaizmu Zemlja se ne spominje kao božanstvo, te se ne govori o njoj kao o nečemu božanskom, već se ističe nebeski Bog Otac. Zemlja je u poganstvu zauzimala srednje mjesto - između neba i podzemlja (koje je njezina utroba).

Majka Zemlja u mitologiji
-------------------------

### Grčka mitologija

Grčka Majka Zemlja je Geja ili Gaja, čije ime jednostavno znači "Zemlja". Ona je nastala iz Kaosa, stanja bez reda i poretka. Rodila je Urana, Nebo, koji je bio jednak njoj da ju pokrije, te Ponta, jalovu dubinu Mora i Planine. Udala se za Urana i rodila mu lijepu djecu Titane, potom ružne jednooke Kiklope i storuke Hekatonhire. Brinula se za malog Zeusa u jednom mitu, a poslije je povela rat protiv njega zbog. Druga majčinska božica je Demetra, čije ime znči "Majka Zemlja". Tako je Geja samo personifikacija Zemlje, dok je Demetra još nešto više (mrtvaci pokapani u Zemlju nazvani su Demetrinim ljudima). Demetra je živjela na Olimpu, ali je pohodila Zemlju kao božica žita i žetve. Sa Zeusom ima kćer Perzefonu. Perzefonu je oteo Had, te je tako nastala smjena godišnjih doba. Kad su Demetra i Perzefona zajedno, vladaju proljeće i ljeto, a kad su odvojene jesen i zima. Demetra ima lik Zemlje koja je majčinska i osvetoljubiva. 

### Rimska mitologija

Rimska božica Zemlja je Terra ili Tellus Mater. Njezin je muž Cel, a djeca su joj 4 godišnja doba. Tako se i u rimskoj mitologiji pojava godišnjih doba pojavljuje zajedno s božicom Zemljom. Rimski Demetrin pandan je Cerera. Ona je majka Prozerpine, koju je oteo Pluton (u Grčkoj je to Had).
Koordinate: 41° 33′ 15" SGŠ, 21° 25′ 51" IGD

**Gostiražni** (mak. *Gostiražni*) su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Gostiražni pripadaju opštini Doljneni.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Gostiražni je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 35 km severozapadno.

**Reljef**: Gostiražni se nalaze u krajnje severnom delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je mahom ravničarski, bez većih vodotoka. Zapadno od naselja izdiže se planina Dautica, dok se ka istoku izdiže planina Babuna. Nadmorska visina naselja je približno 720 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Gostiražni su imali 108 stanovnika.

Nekada su jedino stanovništvo u naselju bili etnički Makedonci. Danas je selo etnički mešovito i podeljeno između Albanaca (58%) i Makedonaca (42%).

Prisutne veroispovesti u naselju su islam i pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Doljneni

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.opstinadolneni.gov.mk Zvanična stranica opštine Dolneni

  


| * p
* r
* u
Naselja opštine Dolneni |
| --- |
| **Dolneni** • Belo Polje • Brajilovo • Vranče • Gornje Selo • Gostiražni • Dabljani • Debrešte • Desovo • Dolgaec •Drenovci • Dupljačani • Žabjani • Žitoše • Zabrčani • Zapolžani • Zrze • Kostinci • Košino • Kutleševo • Lažani • Lokveni • Mali Mramorani • Margari • Nebregovo • Novoseljani • Peštaljevo • Rilevo • Ropotovo • Sarandinovo • Sekirci • Senokos • Slepče • Slivje • Sredorek • Strovija • Crnilište |  |
**Mamry** (njemački: *Mauersee*) je morensko jezero na sjeveroistoku Poljske, u Varminsko-mazurskom vojvodstvu. 
Ono je nakon Jezera Śniardwy najveće jezero u Regiji Mazurska jezera.

Karakteristike
--------------

Jezero Mamry leži na nadmorskoj visini od 116 metara, u slivu rijeke Angrape.
Površina mu iznosi 104 km², a duboko je do 43,8 metara. 
Prostire se u dužinu od nekih dvadesetak km u smjeru sjever- jug, od Węgorzewa do Giżycka, a široko je do dvanaestak km.

Na jezeru se nalazi 33 otoka ukupne površine 213 hektara, neki od njih su ornitološki rezervati

Mamry obuhvaća 6 međusobno povezanih jezera. Mamry je najsjevernije, istočno od njega Święcajty, jugozapadno Dobskie, a južno se nižu Kirsajty, Dargin i Kisajno.

### Mamry

Površina najsjevernijeg Mamrya iznosi 25,59 km², dubina 43,8 m, a najveći otok na njemu je Upałty.

### Święcajty

Istočni Święcajty ima površinu od 8,17 km², maksimalno je dubok 28 m.

### Dobskie

Jugozapadni Dobski ima površinu od 17,98 km², maksimalno je dubok 22,5 m, a najveći otok je Wysoki Ostrów.

### Kirsajty

Najmanji je Kirsajty - 2,11 km², maksimalno dubok 5,8 m, a najveći otok na njemu je Wyspa Sidorkowa.

### Dargin

Ima površinu od 30,33 km², maksimalno je dubok 37,6 m.

### Kisajno

Najjužniji Kisajno ima površinu od 20,18 km², maksimalno je dubok 25 m, a najveći otoci su; Duży Ostrów, Górny Ostrów, Sosnowy Ostrów i Wielka Kiermuza.

Mamry je popularna turistička destinacija za sportove na vodi i ribolov.

Kompleks jezera Mamry je sa juga povezan sistemom kanala i jezera sa Jezerom Niegocin i Jezerom Śniardwy, pa je dio kružne brodske rute Węgorzewo-Giżycko-Ruciane-Nida.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13   „Mamry" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 18.04. 2021.

Vanjske veze
------------

***Mamry*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Mamry* (`pl`)
**Metalni poluprovodni tranzistor sa efektom polja** (en. *metal–semiconductor field-effect transistor*, skraćeno **MESFET**) je podvrsta spojnih JFET tranzistora gde se umesto običnog PN spoja na mestu gejta (G) nalazi Šotki dioda.

Konstrukcija
------------

MESFET tranzistori se izrađuju kompleksnim poluprovodničkim tehnologijama. Materijali od kojih mogu da se izrađuju su GaAs, InP, SiC s tim da je najčešće korišćen materijal GaAs. Ovi tranzistori su mnogo brži ali i mnogo skuplji od silicijumskih JFET ili MOSFET tranzistora a povećana cena dolazi usled tehnologije neophodnosti eliminisanja nečistoća. MESFET tranzistori se koriste za frekvencije do 45MHz i obično su u upotrebi u mikrotalasima za potrebe komunikacionih uređaja i radara. Prvi MESFET je napravljen 1966 godine i nakon godinu dana su predstavljene njegove karakteristike na vrlo viskim frekvencijama

Funkcionalnost
--------------

MESFET je u suštini spojni JFET tranzistor. Razlika između MOSFET i MESFET tranzistora je u tome što MESFET tranzistor nema dodat izolator ispod gejta nego metal sa poluprovodnikom generiše Šotki diodu. U tranzistorskom modu rada ova dioda je inverzno polarisana za razliku od pozitivno polarisanog Gejta kod MOSFET tranzistora.

Pri dizajnu uređaja sa MESFET-ovima treba strogo voditi računa o ograničenjima koja nastaju usled negativne polarizacije gejta (G) i nikad se ne sme dozvoliti da naponi polarizacije izađu iz određenih granica. Ukoliko su svi ovi uslovi ispoštovani uređaji sa ovim tipom tranzistora vrlo lepo rade. Najkritičniji deo dizajna je izbor dimenzija gejta koji će omogućiti rad u željenom frekventnom opsegu. Generalno, uži gejt daje bolje mogućnosti upravljanja kanalom na izabranoj frekvenciji. Razmak između sorsa (S) i drejna (D) kao u bočne dimenzije Gejta su takođe bitni za neke manje kritične parametre tranzistora.

Strujni kapacitet MESFET tranzistora je poboljšan jer je gejt bočno produžen ali je i ograničen zbog pomeranja faze duž gejta zbog efekta propagacije. Kao posledica ovog efekta dobija se da kod većine proizvedenih MESFET-ova gejt ima oblik pečurke u poprečnom preseku.

Korišćenje
----------

Brojne mogućnosti proizvodnje MESFET tranzistora dale su mogućnost izrade trantistora za različite sisteme. Neke od glavnih oblasti korišćenja MESFET tranzistora su vojne komunikacije kao niskošumni pretpojačavači mikrotalasnih prijemnika, vojni i civilni radarski sistemi, komercijalna optoelektronika, satelitske komunikacije u delu izlaznih pojačavača u mikrotalasnim linkovima kao i u oscilatorima.

* Polarizacija MESFET tranzistoraPolarizacija MESFET tranzistora
* Opis fizičke strukture MESFET tranzistoraOpis fizičke strukture MESFET tranzistora
* Fizička struktura sa polarizacijomFizička struktura sa polarizacijom

Spoljašnje veze
---------------

*
*Ukoliko ste tražili drugu osobu, v. Kosta Todorović (razvrstavanje).*

**Kosta Todorović** (Beograd, 22. jun (po st. kal.)/4. jul 1887 — Beograd, 19. septembar 1975) je bio srpski lekar infektolog, profesor Medicinskog fakulteta u Beogradu i akademik SANU.

Biografija
----------

Objavio je oko 150 naučnih radova. Među značajnija dela spadaju knjige: Udžbenik „Akutne i infektivne bolesti" i „Priručnik za lečenje tuberkuloznog meningitisa" 

On je prvi i jedini prepoznao bolest tokom epidemije variole vere u Jugoslaviji, 1972. godine, jer je se s tim već sreo tokom Prvog svetskog rata.

Za dopisnog člana Srpske akademije nauka izabran je 1947. a za redovnog 1948. godine. Bio je član Nacionalne akademije za medicinu u Parizu.

Izvori
------

1. ↑  RTS: „Vremeplov (4. jul 2012)", 4.7.2012, pristup 4.5.2013
2. ↑  Miroslav Ž. Simić: „Akademik profesor dr Kosta Todorović" Arhivirano 2014-05-11 na Wayback Machine-u, pristup 4.5.2013

Spoljašnje veze
---------------

* Biografija na sajtu SANU[*mrtav link*]
* Vremeplov - rođen Kosta Todorović
* Istorijat razvoja zdravstva u Zaječaru Arhivirano 2009-09-29 na Wayback Machine-u
Viseći luster sa svećama
**Luster** je vrsta lampe koja se kači na plafonu, pa se često može naći i pod nazivom plafonska lampa. Osnovna namena lustera je sabiranje većeg broja svetslosnih izvora.

Istorija
--------

U početku su to bile sveće pa se i danas u crkvama mogu pronaći lusteri na kojima se nalazi veliki broj sveća. Ovakvi lusteri su bile osnovne karkateristike balskih dvorana u svim poznatim palatama širom Evrope. To su bili najčešće viseći lusteri za izuzetno bogatom dekoracijom. Ukrašavani su pre svega raznim vrstama kristala pa čak i dragim kamenjem. Osnova lustera je često pozlaćivana.
Međutim, prelaskom na električne sijalice nije bio neophodan veliki broj sijalica pa je osnovna namena izgubljena, ali je ostao kao veoma važan detalj enterijera. Sa pronalaskom električne sijalice često se oko same sijalice stavljaju kugle od obojenog stakla kako bi povećao disperziju svetlosti ali i umanjio sam osvetljaj sijalice. Koriste se i kugle u boji kako bi se postizali odgovarajući dekorativni efekti. Pored visećih lustera sve češće su u upotrebi tzv. plafonjerke. Kod njih je svetlosni izvor za razliku od visećih lustera neposredno uz sam plafon. I one često imaju omotač od belog ili blago obojenog stakla ili plastike.

Zanimljivost
------------

Najveći luster na svetu nalazi se u novoj džamiji u Abu Dabiju, i ukrašen je Svarovski kristalima  .

Galerija
--------

* Luster u jednoj od soba Bele kućeLuster u jednoj od soba Bele kuće
* Moderni lusterModerni luster
* Klasičniji lusterKlasičniji luster
* Luster u muzeju u LondonuLuster u muzeju u Londonu

Navodi
------

1. ↑  „Art Light :: Dekorativna rasveta :: Izrada plafonjera | Lustera | Zidnih | Podnih | Stonih | Lampi | Murano staklo | Vitrazi | Beograd |". Arhivirano iz originala na datum 2013-08-11. Pristupljeno 2014-07-14.
2. ↑  Putovanja - Destinacije - Abu Dabi – sve u superlativu - B92 Putovanja
3. ↑  Biljana Tipsarević vas slikom vodi u džamiju Šeik Zajed
**Konstantin Petrovič Pobjedonoscev** (rus. *Konstantin Petrovič Pobedonoscev*, Moskva, 2. jun 1827 — Sankt Peterburg, 23. mart 1907) bio je pravnik i političar, profesor univerziteta, senator i ober-prokuror Svetog praviteljstvujuščeg sinoda Ruske pravoslavne crkve u Petrogradu.

Biografija
----------

Bio je sin profesora moskovskog univerziteta. Prava je završio 1846, a zatim je bio činovnik u senatu. U periodu 1860-1865. bio je profesor građanskog prava na moskovskom univerzitetu. Godine 1863. pratio je carevića Nikolaja Aleksandroviča u njegovim putovanjima po Rusiji, koja je opisao u svom delu „Письма о путешествии наследника-цесаревича по России от Петербурга до Крыма" (1864).

Od 1868. bio je senator, od 1872. član Državnog saveta, a 1880-1895. ober-prokuror Sinoda RPC. Predavao je i pravo i budućim carevima Aleksandru III i Nikolaju II i imao je veliki uticaj na njih.

Po kasnijim sovjetskim izvorima smatrao se za "predstavnika krajnje reakcije". Bio je protivnik zapadnoevropske kulture i buržoaskog načina života. Svoje poglede izložio je u delu „Московский сборник" (1896). Glavni poroci su, po njegovom mišljenju, racionalizam i vera u dobru prirodu čoveka.

Na mestu ober-prokurora je vršio progone raskolnika i sekti. Radio je na širenju crkvenog obrazovanja nasuprot građanskog. Godine 1905. je za vreme Prve ruske revolucije dao je ostavku.

Počasni je član Srpskog učenog društva od 1881. Počasni je član Srpske kraljevske akademije od novembra 1892. Bio je član i Francuske akademije.

Literatura
----------

* Encyclopaedia Britanica 18 (Anonim)
* Энциклопедически словарь. С. Петербург, Брокгаузъ и Єфронъ, 1890–1904. 23 (1898) 951–954 (Anonim)
* Grande Encyclopédie, Paris 26, 1157–1158 (L. Legras)
* Большая советская энциклопедия, Moskva 203 (1975) 193 (P. A. Zaйončkovskiй)

Spoljašnje veze
---------------

***Konstantin Pobjedonoscev*** na Wikimedijinoj ostavi

* Biografija na sajtu SANU
**Lustenau** je naselje sa statusom trgovišta na krajnjem zapadu Austrije od 21.897 stanovnika.

Lustenau administrativno podpada pod Okrug Dornbirn u Saveznoj zemlji Vorarlberg, i praktički je spojen u konurbaciju sa Hardom i Bregenzom.
.

Geografske karakteristike
-------------------------

Lustenau leži duž desne obale rijeke Rajne, udaljen 4 km južno od njena ušća u Bodensko jezero.
On je pogranični grad prema Švicarskoj od koje ga dijeli samo Rajna.

Historija
---------

Lustenau je prvi put je dokumentiran 887. pod imenom - **Lustenouua**, kao mjesto u kom je car
Svetog Rimskog Carstva - Charles III proveo dva mjeseca. 
Od 1395. do 1526. bio je slobodni carski grad, a tad su ga kupili grofovi od Emsa. Dotad jedinstvena komuna podjelila se 
1593. pa su dijelovi na lijevoj obali Rajne pripali Švicarskoj (takvo stanje ostalo je do danas).

Nakon kratke bavarske vladavine (1806. -1814) za vrijeme napoleonskih ratova i Lustenau 
je od 1830, kao posljednji dio Vorarlberga pripao Austrijskom Carstvu. 

Veliki napredak za grad bila je izgradnja prvog mosta preko Rajne 1867. to je bio i prvi most preko Rajne u Vorarlbergu. 
Tad su izvedeni i prvi radovi na regulaciji Rajne, koja odtad više nije plavila, pa se Lustnau počeo snažnije razvijati.
To je bio jedan od razloga zašto je car Franjo Josip I dodjelio mjestu
13. juna 1902 status trgovišta.

Privreda
--------

Lustenau je industrijski grad poznat po tekstilnoj industriji naročito po vezenju.
Pored toga ima i pogone metalne industrije koji proizvode strojeve za bušenje.
Najnovija podrška industriji je novoizgrađeni tehnološki - Millennium Park.

Lustenau je i trgovačko- servisni centar svoje ruralne okolice.

Sport
-----

U Lustenau djeluju čak dva nogometna kluba SC Austria Lustenau i FC Lustenau, jedan hokejaški EHC Lustenau, a u njemu je rođen i živio poznati skijaš Marc Girardelli.

Izvori
------

1. 1 2  „Ein Blick auf die Gemeinde Lustenau" (njemački). Statistik Austria. Pristupljeno 21. 01. 2016.
2. 1 2 3 4  „*Geschichte*" (njemački). Marktgemeinde Lustenau. Pristupljeno 21. 01. 2016.
3. 1 2  „*Lustenau*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 01. 2016.

Vanjske veze
------------

***Lustenau*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Lustenaua* (`de`)
**Konstantin Dimitrijevič Perski** (ruski: ; 2. jun 1854 - 5. april 1906) bio je ruski naučnik najpoznatiji kao tvorac izraza "televizija". Perski je bio profesor elektrike na Artiljerijskoj akademiji u Sankt Petersburgu. U ljeto 1900. je došao u Pariz na Međunarodni električni kongres, koji je koincidirao sa Svjetskom izložbom. Na obje manifestacije je objavio rad, u kojem je iznio teoretski koncept prijenosa slika na daljinu temeljen na Nipkowljevog disku. Perski je njemački izraz *Fernsehen* preveo na ruski kao *телевидение*, a potom na francuski kao *télévision*. Odatle se proširio u veliki broj jezika, zamijenivši dotadašnji izraz telektroskop.

Literatura
----------

* Constantin Perskyi, "Television by means of electricity", from the International World Fair of 1900, International Congress of Electricity (Paris, 18-25 August 1900), reported under the authority of Mr. E. Hospitalier, General Reporter, Gauthier-Villars, printer and publisher, Paris, 1901. (French) text
* *The Electrician*, London, 21 September 1900
* Perskyi coins word "television" (25 August 1900) Arhivirano 2022-10-10 na Wayback Machine-u
**Ludwig Boltzmann**
**Ludwig Boltzmann** (Beč, 20. februar 1844. - Duino kod Trsta, 5. septembar 1906.) bio je austrijski fizičar. 

Jedan je od najvažnijih osnivača statističke mehanike. Bio je odlučni pristaša atomistike. Potaknut mišlju i uvjerenjem da se zakoni ponašanja termodinamičkih, makroskopskih, sustava mogu izvesti iz predpostavke o postojanju atoma, od kojih je sustav sastavljen i koji se gibaju po zakonima Newtonove mehanike. Svoj
teorijski rad na području fizike Boltzmann je uobličio spajanjem mehaničkih zakona i teorije vjerojatnosti. Rezultat toga je Boltzmannova razdioba koja opisuje razdiobu atoma po energijama u ovisnosti o temperaturi sustava. 

Vjerojatnost da ćemo u sustavu temperature ***T*** naći određen broj atoma energije ***E*** razmjerna je s funkcijom

{\displaystyle e^{-{\frac {E}{kT}}}}

gdje je ***k*** Boltzmannova konstanta. 

Boltzmann je unaprijedio kinetičku teoriju plinova, a njegov krunski rezultat je statističko tumačenje entropije, po kojem je entropija mjera neuređenosti sustava i proporcionalna je logaritmu broja sviju mogućih mikroskopskih stanja koja su u skladu s jednim jedinim makroskopskim stanjem sustava. Na taj način entropija je, osim svoje fenomenoložke termodinamičke zasnovanosti, dobila i mikroskopsko statističko tumačenje, a time je otvoren put za proučavanje Drugog zakona termodinamike u sklopu statističke fizike i Newtonove mehanike. Svojim pokusima i teorijskim razmatranjima Boltzmann je podupro i Maxwellovu teoriju elektromagnetizma.

***Ludwig Boltzmann*** na Wikimedijinoj ostavi
Gigantomahija: Dioniz napada Giganta, atička vaza, 5. stoljeće pne.
**Giganti** (grč. Γίγαντες [*Gígantes*]) rasa je divova nastala kada je Geja (Zemlja) oplođena krvlju kastriranog Urana. Urana je kastrirao sin Kron, Zeusov otac. Imena Giganata: Alkionej, Atos, Enkelad, Ehion, Klitije i Palant.

Gigantomahija
-------------

**Gigantomahija** (γῐγαντομᾰχία) - primordijalni Giganti, mitološka bića velike snage, željeli su svrgnuti bogove, pa su poveli poznati "Rat Giganata" ili Gigantomahiju. Nagovorila ih je sama Geja jer nije mogla oprostiti sinu Zeusu svrgavanje vlastita oca. Željeli su "osvetiti Titane" i doći navrh Olimpa slažući planine Tesalije, Peliona i Ose jednu navrh druge. Olimpski su bogovi pozvali Herakla jer im je proročanstvo reklo da će ih on pobijediti. Atena je otišla po Herakla koji im je pomogao. Geja je, čuvši to, nastojala sinovima pronaći biljku koja bi ih štitila od ljudskoga oružja, ali je nije uspjela pronaći jer je Zeus zabranio Heliju i božici Mjeseca Seleni da svijet obasjaju svojim svjetlom, a sam je počupao i uništio svaku takvu biljku. Heraklo je prvo ranio najjačeg Giganta Alkioneja otrovnom strijelom, a smrtni mu je udarac zadao bacivši ga preko granice Palene, jer Heraklo je znao da je u rodnoj zemlji taj Gigant besmrtan. Potom je na Klitija bacio planinu užarenog željeza; ti su uspjesi motivirali ostale bogove. Atena je na Enkelada bacila otok Siciliju, a Posejdon je velikim komadom zemlje koji je otkinuo od otoka Koza sravnio u more Polibota (koji se također spominje uz prvih šest giganta) te je tako nastao otok Nizir. Ostale je Gigante Zeus oborio munjama, a potom ih je Heraklo pobio dok su bili ošamućeni. Giganti su, kao i Titani, izgubili bitku, jer bogovi su već bili na vlasti kad je rat pokrenut. Prema jednoj inačici, zatočeni su u Nigdjesvijetu, a prema drugoj bogovi su ih pokopali ispod zemlje gdje njihova komešanja uzrokuju erupcije vulkana i termalne aktivnosti.
Čest su motiv na oslikanim vazama iz petog stoljeća.

Enkelad, zlatna stauta u Francuskoj

Eksterni linkovi
----------------

***Giganti*** na Wikimedijinoj ostavi

* Giganti u klasičnoj literaturi i umjetnosti
* Hekagiganti u klasičnoj literaturi i umjetnosti Arhivirano 2006-12-12 na Wayback Machine-u
**Konstantin Aleksejevič Vasiljev** (rus. *Константи́н Алексе́евич Васи́льев*; Majkop, Krasnodarska Pokrajina, 3. septembar 1942 — Vasiljevo, Zelenodoljsk, Tatarska ASSR, 29. oktobar 1976) je bio ruski slikar poznat po svojim slikama inspirisanim motivima ruskih bajki, slovenske religije i germanske mitologije.

Biografija
----------

Rođen je u Majkopu za vreme okupacije od strane Trećeg rajha. Posle rata, sa porodicom se 1949. godine seli u selo Vasiljevo kod Kazanja. Od 1957. do 1961. pohađa Kazanjsku likovnu školu. Tokom srednje škole radi kao učitelj crtanja i slikanja i kao grafički dizajner. Umetničko nasleđe Vasiljeva je opsežno: crteži, slike, grafike, skice za ikonopis crkve u Omsku.

Učesnik je republičke izložbe „Umetnici satiričari Kazanja" (rus. *«Hudožniki-satiriki Kazani»* ), održanoj u Moskvi 1963. godine, kao i izložbi u Zelenodoljsku i Kazanju od 1968. do 1976. godine. 

Prema zvaničnoj verziji Konstantin Vasiljev je poginuo 29. oktobra 1976. godine kada ga je na železničkom prelazu udario voz. Porodica i prijatelji nisu prihvatili ovo objašnjenje zbog mnogih nerazjašnjenih okolnosti u vezi ove tragedije. Konstantin Vasiljev je sahranjen u Vasiljevu, u brezovoj šumi koju je mnogo voleo.

Tokom osamdesetih godina XX veka održan je čitav niz izložbi slika K. Vasiljeva u mnogim gradovima Rusije, ali i u Bugarskoj, Jugoslaviji i Španiji. Tokom 1996. godine u čast obeležavanja 20 godina od smrti slikara otvoreni su Memorijalni muzej u Vasiljevu, galerija slika u Kazanju, a 1998. godine i Muzej Konstantina Vasiljeva (rus. *«Muzeй Konstantina Vasilьeva»* ) u Moskvi. Posthumno je nagrađen nagradom Tatarstana za ciklus slika o Drugom svetskom ratu 1998. godine.

Po slikaru je nazvana mala planeta 3930 Vasiljev, koju je 1982. godine otkrila sovjetski astronom Ljudmila Žuravljova.

Stil
----

Konstantin Vasiljev 1954.
U ranoj fazi bio je pod uticajem slikara kao što su Pablo Pikaso, Henri Mur i Salvador Dali, ali kasnije, krajem šezdesetih, prevazilazi apstrakciju i nadrealizam, vraćajući se realizmu i formirajući osobeni *vasiljevski* stil. Često se izražavao kroz slike pejzaža, posvećujući veliku pažnju detaljima. 
Vasiljev nalazi inspiraciju u narodnom predanju: ruskim bajkama i legendama, irskim i skandinavskim sagama i edama. Osim mitološkim temema Vasiljev se bavi i temom ruskih heroja Drugog svetskog rata.

Radovi
------

* „Svetovid"
* „Odin"
* „Valkira nad poginulim vojnikom"
* „Dostojevski, Fjodor Mihajlovič"
* „Maršal Žukov" (1974)
* „Čovek sa sokolom" (1976)
* „Rusalka"
* „Šumska gotika"
* „Aljoša Popovič i lepa devica"
* „Knez Igor"

Literatura
----------

* Schmadel, Lutz D. (2003). *Dictionary of Minor Planet Names* (5th izd.). New York: Springer Verlag. str. 335. ISBN 978-3-540-00238-3.

Spoljašnje veze
---------------

* Varvarskaя galereя / Vasilьev Konstantin Alekseevič (1942—1976) Arhivirano 2008-12-18 na Wayback Machine-u (`ru`)
* Arhivirano 2019-04-05 na Wayback Machine-u
* 
* 
*
**Konobar** ili **kelner**, je osoba u ugostiteljskom objektu koji poslužuje goste hranom i pićem.

Obadvije riječi potječu od njemačkog - *kellner*, a ona pak od latinske - *cellenārius* = podrumar.
Konobar je doslovni prijevod nastao krajem 19. vijeka, da zamjeni dotad rasprostanjeni izraz - kelner.

Termin je prihvaćen, jer se u to vrijeme vino čuvalo po podrumina, pa se kelner - često morao spuštati u podrum po novo vino, iako konoba baš i nije podrum, jer nije toliko 
ukopana.
Konobar od gostiju prima narudžbu, te je prenese osoblju u kuhinji ili na šanku i vodi računa o tome da gosti naručeno dobiju brzo i kvalitetno. Konobarsko zanimanje uključuje i druge poslove vezane uz posluživanje gostiju, kao što su postavljanje stolova i njihovo pospremanje nakon upotrebe te ispostavljanje računa i naplata usluga.

Bez obzira da li rade u restoranima koji pripremaju jela po narudžbi, u restoranima koji nude hranu pripremljenu brzo ili u točionicama (kafićima), od konobara se očekuje da budu ljubazni, točni, brzi i komunikativni. Budući da su konobari u stalnom i neposrednom kontaktu s gostima i kako reputacija ugostiteljskog objekta u kojem rade uvelike ovisi o njima, od njih se ne očekuje samo korektna usluga nego i to da gostu boravak učine što ugodnijim.

Upravo iz toga proizlaze razlike u obavljanju konobarskog posla. U nekim ugostiteljskim objektima to ovisi o njihovoj vrsti i kategoriji - od konobara se zahtjeva i obavljanje posebnih poslova, kao što su dočekivanje gostiju na ulazu u lokal, pratnja do stola, pridržavanje stolca pri sjedenju, pomoć pri odlaganju garderobe te savjetovanje pri odabiru jela (specijaliteta kuće).

Izvori
------

1. ↑  „*Kellner*" (njemački). Kurzes deutsches Wörterbuch für Etymologie. Pristupljeno 28. 04. 2016.
2. ↑  „*Podrum i konoba*" (hrvatski). Matica hrvatska - Vijenac. Pristupljeno 28. 04. 2016.

Vanjske veze
------------

***Konobar*** na Wikimedijinoj ostavi
**Križevačko veliko spravišče** je kulturno-povijesno-turistička manifestacija i tradicionalna pučka svečanost koja se održava u Križevcima od 1968. godine prvog vikenda u mjesecu lipnju.

Manifestacija se temelji na Križevačkim štatutima i legendi iz 14. stoljeća o pomirbi kalničkih šljivara i križevačkih purgera. Prema legendi ponos i netrpeljivost vladali su između križevačkih obrtnika, koji su bili ponosni na gradsko porijeklo i kalničkih seljaka, koji su dobili plemićke titule od kralja Bele IV. jer su mu pomogli hraneći njega i njegovu pratnju šljivama, dok je bio u nevolji na Starom gradu Kalniku. Nakon ljubavi mladog Kalničana i mlade Križevčanke, Kalničani i Križevčani odlučili su se pomiriti te su napravili gozbu, koja je trajala tri dana i noći. Kalničani su dovezli vino, a Križevčani dali dva vola.

U cijelom ceremonijalu postoje i glavne uloge: križevački notarijuš, kalnički kaštelan, varoški sudac, "fiškuš", "vunbacitelj" i dr. Organizira se i Viteški turnir kralja Bele IV.

Današnja manifesticija nastala je na temelju te legende i promovira tradiciju, stare obrte i zanate, promiče razvoj turizma, očuvanja starih običaja, folklora, domaćih jela i vina i sl.

Izvori
------

1. ↑  Žulj, Nikola: Križevci i Kalničko prigorje, umjetnost, arhitektura, krajolici, Veda Križevci 2006.
2. ↑   Preuzeto 21. srpnja 2011.
3. ↑   Preuzeto 21. srpnja 2011.
4. ↑   Arhivirano 2011-06-14 na Wayback Machine-u Preuzeto 21. srpnja 2011.