recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
The seal of the University of California, Los Angeles (UCLA)The seal of the University of California, Los Angeles (UCLA)

**Univerzitet u Kaliforniji, Los Angeles** (engl. , šp. *Universidad de California en Los Ángeles* UCLA) je javni univerzitet u američkoj saveznoj državi Kaliforniji koji je deo lanca javnih univerziteta Univerziteta u Kaliforniji. Glavno sedište se nalazi u naseljenom području naselja Vestvud. Univerzitet je osnovan 1919. godine i danas ga pohađa oko 40 000 studenata. Drugi je univerzitet po starosti i središte u sistemu Univerziteta Kalifornije sa najvećim brojem upisanih studenata u državi.

Većina programa ovog kalifornijskog univerziteta spada među dvadeset najkvalitetnijih u SAD. Septembarsko izdanje časopisa "Washington Monthly" 2006. godine proglasilo je ovaj univerzitet četvrtim najkvalitetnijim univerzitetom u SAD. U izdanju za 2007. godinu "U.S. News & World Reporta" dobilo je 26. mesto u poretku „Najboljih američkih univerziteta".

Takođe, UCLA je rangirala Međunarodna naučna fondacija (National Science Foundation) kao javno naučni univerzitet broj 1 u SAD (po iznosu istraživačkih troškova) i kao drugi najkvalitetniji univerzitet od svih javnih i privatnih univerziteta u SAD, odmah posle " ; univerziteta Džon Hopkins ".

Jedan je od najselektivnijih univerziteta u SAD. 2005. godine ga je upisalo 11.750 studenata, a prijavilo se više od 47 000. U tom semestru u UCLA je poslano više molbi za upis nego u bilo koji drugi univerzitet u zemlji. Sportski timovi ovog univerziteta koji se takmiče pod nazivom "The Bruins", pobedili su na 120 nacionalnih prvenstava i na 99 prvenstava u organizaciji NCAA do 2006. što je više od svih ostalih univerziteta. Takođe, u 2006-oj univerzitet je završio „UCLA kampanju" u koju je uloženo više od 3,05 milijardi dolara i to je trenutno najuspešnija kampanja prikupljanja sredstava u istoriji visokog obrazovanja. Studenti dolaze iz svih delova SAD i iz više od 100 stranih zemalja, a većina studenata diplomskog studija su iz Kalifornije.

Spoljašnje veze
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **University of California, Los Angeles** |

* Oficijalni sajt UCLA
* Sajt UCLA Bruinsa

Vidi još
--------

* Akreditacija institucija za visoko obrazovanje u SAD-u

| * p
* r
* u
Univerzitet u Kaliforniji |
| --- |
| Kampusi | 
* Berkley
* Davis
* Irvine
* Los Angeles
* Merced
* Riverside
* San Diego
* San Francisco
* Santa Barbara
* Santa Cruz

 |
| Ostale organizacijske jedinice | 
* University of California Press

 |
**Čedo Kapor** (1914 — 2004), učesnik španskog građanskog rata i Narodnooslobodilačke borbe i društveno-politički radnik SFR Jugoslavije.

Biografija
----------

Rođen je 7. aprila 1914. godine u Trebinju. Posle završene osnovne škole, izučio je grafički zanat u Beogradu.

Kao mladi radnik pristupio je radničkom pokretu, a 1936. godine je primljen u članstvo Komunističke partije Jugoslavije. Zbog revolucionarnog rada više puta je hapšen, a 1936. je odgovarao i pred Državnim sudom za zaštitu države.

Godine 1936. godine, otišao je u Španiju gde se u redovima Internacionalnih brigada borio za odbranu Španske republike i protiv fašizma. U Španskoj republikanskoj armiji je bio politički radnik u četi, bataljonu i brigadi. Godine 1939. posle pada Barselone i poraza Španske republike, zajedno sa drugim borcima Internacionalnih brigada, odlazi u Francusku. U Francuskoj se sve do kraja 1941. godine nalazio u koncentracionim logorima Sen Siprijen i Girs, gde su bili zatočeni borci Internacionalinh brigada.

Januara 1942. godine uspeo je da se preko Nemačke prebaci u okupiranu Jugoslaviju, gde se odmah uključio u Narodnooslobodilačku borbu. Tokom rata bio je na dužnostima:

* instruktora Operativnog štaba NOP odreda Hercegovine
* zamenika političkog komesara Južnohercegovačkog partizanskog odreda
* sekretar Okružnog komiteta KPJ za Hercegovinu
* političkog komesara Desete hercegovačke udarne brigade
* sekretar Oblasnog Narodnooslobodilakog odbora za Hercegovinu

Bio je član Zemaljskog antifašističkog veća narodnog oslobođenja Bosne i Hercegovine (ZAVNOBiH) i Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ).

Posle oslobođenja Jugoslavije, 1945. godine, nalazio se na raznim odgovornim društveno-političkim funkcijama. Bio je sekretar Oblasnog komiteta KPJ za Hercegovinu; ministar saobraćaja u Vladi Narodne Republike Bosne i Hercegovine; pomoćnik ministra saobraćaja u Vladi FNRJ; predsednik Saveta za lokalnu industriju i lokalne poslove Vlade NR BiH; direktor Direkcije mašinogradnje i metalne industrije BiH; predsednik Narodnog odbora Trebinjskog sreza; član Izvršnog veća NR BiH; sekretar za saobraćaj i puteve BiH i predsenik Odbora za industriju i saobraćaj Skupštine Bosne i Hercegovine.

Bio je član Centralnog komiteta Saveza komunista Bosne i Hercegovine i član Predsedništva CK SK BiH. Više puta je biran za poslanika skupštine BiH i poslanika Savezne skupštine SFRJ. Bio je predsednik Auto-moto saveza Jugoslavije, predsednik Matice iseljenika Bosne i Hercegovine i predsednik Saveznog odbora SUBNOR-a Jugoslavije (do 1974. godine kada ga je na ovoj funkciji nasledio Kosta Nađ).

Umro je 20. marta 2004. godine u Sarajevu. Sin njegovog rođenog brata Gojka, bio je književnik Momo Kapor.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su Orden narodnog oslobođenja i Orden bratstva i jedinstva.

Literatura
----------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* **Vojna enciklopedija** (knjiga četvrta). Beograd 1972. godina.
* **Jugoslovenski savremenici - Ko je ko u Jugoslaviji**. Hronometar, Beograd 1970. godina.
**Ukba ibn Nafi** (arapski: عقبة بن نا , ?- Biskra, 683.) bio je rašidunski general arapskog porijekla, centralna figura 
Muslimanskog osvajanja Sjeverne Afrike.

Biografija
----------

O Ukbi ima bezbroj legendi stvaranih vijekovima nakon njegove smrti, one su kombinacija činjenica i fantazije.
Ono što je pouzdano je da je negdje oko 660. postao je jedan od komandanata muslimanske vojske. Nakon tog je 667. zauzeo Gadames u libijskoj pustinji, iz njega se počeo pripremati za invaziju prema sjeveru i Tunisu.
Unutrašnjost Tunisa zauzeo je 670. tad je osnovao Kairuan kao svoju utvrdu.

Kairuan je kasnije izrastao u jedan od islamskih svetih gradova. Razlog za to je legenda koja govori da je Ukba pronašao zlatni pehar izgubljen u Svetom izvoru Zemzem u Meki. Taj fantastični događaj objašnjen je postojanjem podzemne vode od Meke do izvora u Kairuanu. I danas jedan od postojećih bunar u centru Kairuana služi građanima za opskrbu pitkom vodom, a vjernici vjeruju da je sveta 
(*baraka*).

Negdje oko 681. nakon 5000 km dugačkog marša Ukba je stigao do Maroka i tako proširio islam.
Ubijen je iz zasjede 683. negdje pored Biskre u današnjem istočnom Alžiru.

Ukba ibn Nafi je i danas duboko cijenjen među muslimanima kao jedan od Muhamedovih pratilaca ali i kao žestoki borac protiv neprijatelja, kojima je bez milosti odsjecao glave.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Uqba ibn Nafi*" (engleski). LookLex. Arhivirano iz originala na datum 2019-10-27. Pristupljeno 8. 11. 2019.
2. ↑  Rahmane Idrissa. „*The Politics of Islam in the Sahel*" (engleski). Pristupljeno 7. 11. 2019.

Vanjske veze
------------

* *Uqba ibn Nafi* Arhivirano 2019-10-27 na Wayback Machine-u (`en`)
|  |
| --- |
|  |
| **Ujedinjena bermudska partija** |
|  |
|  |
|  |
| **Vođa stranke** | Kim Swan (posljednji) |
|  |
| **Osnovana** | 10. februar 1963. |
| **Ugašena** | 30. juni 2011. |
| **Sjedište** | 3rd Floor Bermudiana Arcade, Queen Street, Hamilton, Bermudi |
|  |
| **Website** | Arhivirano 2005-04-03 na Wayback Machine-u |

**Ujedinjena bermudska partija** (*United Bermuda Party*, UBP) je bivša politička stranka na Bermudima. Sebe opisuje kao centrističku stranku.

Osnovana je godine 1964. godine, a njen prvi vođa je bio Sir Henry Tucker, koji je 1968. postao prvi premijer Bermuda. UBP je dobila prve izbore za parlament Bermuda nakon stjecanja autonomije 1968. godine, kao i sedam izbora nakon toga. Pod njenom vladavinom je godine 1995. proveden neuspio referendum o nezavisnosti od Ujedinjenog Kraljevstva. Godine 1998. je izgubila izbore od ljevičarske Progresivne laburističke partije (PLP) i otada se nalazi u opoziciji. Stranka je ugašena 2011. nakon što je većina članova prešla u novoosnovani savez Jedni Bermudi.

Eksterni linkovi
----------------

* Službeni website Arhivirano 2005-04-03 na Wayback Machine-u
Ovo je članak o piscu iz doba dinastije Han.  Za lik iz romana Rub vode, v. Yang Xiong (lik iz romana).  

|  |
| --- |
| Portrait of Yang Xiong in Sancai TuhuiPortrait of Yang Xiong in Sancai Tuhui |
| Ime |
| pojednostavljeni kineski: | 扬雄 |
| tradicionalni kineski: | 揚雄 |
| Pinyin: | Yáng Xióng |
| Wade-Giles: | Yang Hsiung |
| Zi: | Ziyun (子雲) |

**Yang Xiong** (53. pne. – 18. n.e.) bio je kineski taoistički pjesnik iz pisac rodom iz današnjeg Chengdua. Na kineskom se njegovo ime piše 揚雄, ali se često pogrešno navodi kao 楊雄 u historijskim dokumentima kao što je *Sancai Tuhui*.

Yang se kao filozof smatra materijalistom. Za razliku od Mencija (4. vijek pne.) nije pisao kako su ljudi po svojoj prirodi dibri, niti da su kao Xunzi (cca. 300–230. pne.) po svojoj prirodi zli, nego da nastaju kao mješavina i jednog i drugog. Među djelima mu se ističe molitvenik pod nazivom *Taixuan* (太玄, "Velika misterija"), antologija *Fayan* (法言, "Rijeli po kojima treba živjeti") i *Fangyan*, prvi rječnik kineskih dijalekata. Bio je bliski suradnik dvorskog funkcionara i filozofa Huan Tana.

V. također
----------

* Materijalizam

Eksterni linkovi
----------------

* Yang Xiong, Internet Encyclopedia of Philosophy biography
* Yang Xiong, *Qin Shi Bu* (琴史補; "Appended History of the Guqin") article
* Djela čiji je autor Xiong Yang na Projektu Gutenberg
**Tupí**, stara indijanska populacija sa sjeverne brazilske obale i donje Amazone. Jezično najsrodniji su Guaranima sa kojima čine porodicu Tupi-Guarani, i na kraju veliku porodicu Tupian, koja nosi ime po njima. Prema mitu Tupi i Guarani nekada su bili jedan narod, sve dok se jednog dana braća Tupi i Guarani nisu razišli. Guarani su se odcijepili i migrirali na jug, gdje im još potomci žive u južnom Brazilu i Paragvaju. Ratoborna Tupi plemena, neka su bili i lovci na glave i ljudožderi, nadvladali su i potisnuli plemena što su nastanjivala atlantsku obalu Brazila. Neki su pak, sudeći po jeziku, krenuli uz Amazonu prema zapadu, gdje im nalazimo najzapoadnije predstavnike, plemena Tupinambarana i Omagua u bazenu Amazone, i nešto južnije druge skupine koje nose tupi ime, to su Tupi-Kawahib iz Rondônije i njima srodni Mundurukú.

Kultura Tupi plemena pripada dijelom područjima kišne šume sa posijeci-i-spali zemljoradnjom, a uzgajivači su manioke, slatkoga krumpira, graha, kukuruza i drugog. Plemena uz obale rijeka služe se dubljenim kanuom iz kojega hvataju ribe i riječne sisare pomoću luka i strijela i harpunima, a bave se i sakupljanjem kornjačinih jaja i lovom na kornjače. Tupi-društvo je učestalo patrilinearno s organizacijom po klanovima. U području donje Amazone i uz obalu sela su im zaštićena palisadama i sastoje se, za razliku od drugih krajeva, od više kuća. Obalna plemena poznata su i zbog svog lova na glave i ljudožderskih obreda i mućenja zarobljenika.

Jezik tupija srodan je sa jezicima Indijanaca Cocama (Peru), Cocamilla (Peru), Omagua (Peru), Potiguára (Brazil), Tupinambá (Brazil) i Tupinikin (Brazil), Temiminó, Tabajara, Caeté, Amoipira, Tupiná i Aricobé i možda Viatan (?). Nekada se govorio u obalnom području države São Paulo. Iz njega se razvio tupí austral, ali i on je nesatao, a govorio se kao Lingua Geral u São Paulu. Tupi i drugi narodi na području donjeg Vaupés, Içana i Rio Negra govore jezikom nhengatu (yeral, geral, língua geral, nyengatú, nheengatu, nyengato, ñeegatú, waengatu, coastal tupian, moderni tupí), a raširen je i u Kolumbiji i Venezueli, i ima oko 8.000 govornika.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

| p • r • uTupian: Tupí-Guaraní |
| --- |
|  |
| Guaraní • Guarayu-Siriono-Jora • Kamayurá • Kawahib • Kayabi-Arawete • Oyampi • Pauserna • Tenetehara • Tupí |

 |
**Problem lisice, guske i vreće graha** je stara zagonetka i misaona vježba. Potječe najkasnije od 9. stoljeća te je u međuvremenu ušla u folklor nekoliko naroda. 

U priči, jedan je seljak otišao na tržnicu i kupio lisicu, gusku i vreću graha. Na povratku kući, stigao je do rijeke na kojoj je bio jedan ćamac u kojem je mogao uz sebe ponijeti jedino još dvoje putnika. Time se našao u dilemi: ako prijeđe rijeku u ćamcu sa lisicom, guska će ostati bez nadzora i pojesti grah. Ako pak uzme grah, lisica će pojesti gusku. 

Rješenje je da u prvom koraku seljak prijeđe rijeku sa guskom. Kada se vrati, uzima grah, ali se vrati drugi put i stavi gusku na početak. Onda uzme lisicu i prijeđe s njom, te ju ostavi pošto neće pojesti grah. Na kraju se vrati i pokupi gusku.

1. Prijeći sa guskom
2. Vratiti se
3. Uzeti lisicu ili grah sa sobom
4. Vratiti se sa guskom
5. Uzeti grah ili lisicu prijeko
6. Vratiti se
7. Prijeći na kraju sa guskom

Tako na kraju sedam puta prijeđe rijeku, četiri puta naprijed, tri puta natrag.

Vidi još
--------

* Zagonetke prijelaza rijeke

Izvori
------

1. ↑  Pressman, Ian; David Singmaster (June 1989). „"The Jealous Husbands" and "The Missionaries and Cannibals"". *The Mathematical Gazette* (The Mathematical Association) **73** (464): 73–81. DOI:10.2307/3619658. JSTOR 3619658. Pristupljeno 2009-06-08.
2. ↑  Ascher, Marcia (February 1990). „A River-Crossing Problem in Cross-Cultural Perspective". *Mathematics Magazine* (Mathematical Association of America) **63** (1): 26–29. DOI:10.2307/2691506. JSTOR 2691506. Pristupljeno 2009-06-08.
3. ↑  Gurdjieff, G. I. (1963). *Meetings with Remarkable Men* (1st English izd.). London: Routledge & Kegan Paul. str. 4-5.

Eksterni linkovi
----------------

* Guska, zelje i lisica Java prikaz
**Superkontinent** je kopnena masa koja obuhvaća više od jedne kontinentalne jezgre ili kratona. Skup kratona i sraštenih terena koji oblikuju Evroaziju označavaju se danas kao superkontinent.

Historija
---------

Paleogeografi koriste termin *superkontinent* za označavanje jedinstvene kopnene mase koja se sastoji od svih modernih kontinenata. Najraniji poznati kontinent Rodinia razlomio se prije otprilike 750 miliona godina. Jedan od fragmenata uključivao je velike dijelove kontinenata koji se danas nalaze na južnoj hemisferi. Pomicanje kontinenata je ponovo okupilo fragmente Rodinije zajedno, ali u različitoj konfiguraciji tokom paleozoika, stvorivši najpoznatiji superkontinent Pangeju. Pangea se na kraju razlomila na sjeverni i južni superkontinent, Lauraziju i Gondvanu.

Moderna proučavanja pokazuju da se superkontinenti formiraju u ciklusima tako da se okupljaju zajedno, pa ponovno lome kroz tektoniku ploča ugrubo svakih 250 miliona godina. Nedavno su dr. John J. Rogers i dr. M. Santosh predložili postojanje starijeg superkontinenta Kolumbije koji se oblikovao i razlomio tokom razdoblja od prije 1,8 do 1,5 milijardi godina (1.8-1.5 Ga).

Geologija
---------

Superkontinenti blokiraju tok topline iz Zemljine unutrašnjosti, te stoga uzrokuju pregrijavanje astenosfere. Pri tome se litosfera počinje izdizati i pucati, a magma koja se izdiže uzrokuje razmicanje fragmenata. Trenutno se raspravlja o načinu na koji se superkontinenti ponovno oblikuju, da li pomicanje kontinenata ponovno spaja kontinente nakon putovanja oko planeta ili se oni spajaju ponovo nazad nakon što su se razmaknuli. 

U ostalim nukama poput historije i geografije kopnene mase povezane prevlakom također se smatraju superkontinentima ili samo kontinentima poput Amerike. Neki historičari spojenu kopnenu masu Afrike i Evroazije nazivaju superkontinentom Afrika-Evroazija, ali on zapravo nije geološki superkontinent.

### Djelimični popis

Djelimični spisak glavnih superkontinenata tokom prošlosti:

* Evroamerika
* Gondvana
* Laurazija
* Nena
* Afroeuroazija

### Djelimični popis hronološkim redom

Djelimični *(nepotpuni)* popis superkontinenata obrnutim hronološkim redom *(stratolitičkim redom)* koji je obuhvaćao gotovo sve zemlje u vremenu:

* Pangaea Ultima ili Amazija *(prije ~250 – ~400 miliona godina od danas)*
* Evroazija *(današnji superkontinent)*
* Pangea *(prije ~300 – ~180 miliona godina)*
* Pannotia *(prije ~600 – ~540 miliona godina)*
* Rodinia *(prije ~1.1 – ~750 miliona godina)*
* Kolumbija *(prije ~1.8 – 1.5 Ga)*
* Kenorland *(prije ~2.45 – ~2.10 Ga)*
* Ur *(prije ~3 Ga, vjerovatno nije bio superkontinent; ali je do sada najraniji poznati kontinent. Ur je ipak bio najveći, možda čak jedini kontinent prije tri milijarde godina, pa neki tvrde da je Ur svojevremeno bio superkontinent, čak iako je bio manji nego što je danas Australija*

Povezano
--------

* Globalno zatopljenje
* Laurazija

Vanjske veze
------------

***Superkontinent*** na Wikimedijinoj ostavi

* Palaeos.com: Opća historija Zemlje
* Projekt Paleomap — Christopher R. Scotese
**Potkonje** je mjesto udaljeno 1 km od Knina. Smješteno je ispod brda Konj (357 m), kod ušća Kosovčice u Krku.

Jedno je od sela sa značajnom zajednicom Hrvata u okolici Knina. Pred velikosrpsku pobunu i velikosrpsku agresiju na Hrvatsku, bilo je jedno od rijetkih sela u kninskoj okolici s velikim brojem Hrvata.

Stanovništvo
------------

### Kretanje broja stanovnika za Potkonje

***Kretanje broja stanovnika od 1857. do 2011.***  

**Napomena**: U 1869. 1921. i 1931. podaci su sadržani u naselju Vrbnik, općina Biskupija.

Poznate osobe
-------------

* Hrvoje Požar, akademik

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Potkonje** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Grada Knina |
| --- |
| Golubić • Knin • Kninsko Polje • Kovačić • Ljubač • Oćestovo • Plavno • Polača • Potkonje • Radljevac • Strmica • Vrpolje • Žagrović |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Hrvatska***  |
**Problem trgovačkog putnika** je problem diskretne ili kombinatorne optimizacije. Ovaj problem ilustruje klasu problema iz oblasti teorije računske složenosti koji su teški za rešavanje.

Postavka problema
-----------------

Ako je dat određen broj gradova, cene putovanja od bilo kog grada do bilo kog grada, koja je najjeftinija ruta koja obilazi svaki grad tačno jednom, i vraća se u početni grad?

Ekvivalentan problem izražen u terminima teorije grafova bi glasio: Dat je kompletan težinski graf (čiji čvorovi predstavljaju gradove, grane predstavljaju puteve, a težine predstavljaju cenu putovanja, ili dužinu puta) - naći Hamiltonov ciklus najmanje težine.

Može se pokazati da zahtev da se vrati u početni grad ne menja računsku kompleksnost ovog problema.

Rešenje ovog problema je od velikog praktičnog značaja, ne samo u pitanju saobraćaja. Dobar primer u kome je bitno na efikasan način rešiti problem trgovačkog putnika bi mogla da bude organizacija teretne luke: Ako se u luci u svakom trenutku nalazi više hiljada kontejnera, naslaganih jedni na druge, i svakodnevno se stotine kontejnera iskrcavaju sa brodova, ili tovare na šlepere, koji je optimalan redosled kretanja kranova za utovar i istovar, i gde postaviti koji kontejner.

Računska kompleksnost
---------------------

Najdirektnije rešenje bi bilo da se isprobaju sve permutacije, i da se vidi koja je najjeftinija (korišćenje metoda grube sile), ali kako je broj permutacija za *n* gradova *n*!, ovakvo rešenje vrlo brzo postaje nepraktično.

Korišćenjem tehnika dinamičkog programiranja, ovaj problem se može rešiti u vremenu {\displaystyle O(2^{n})}. Mada je ovo vreme eksponencijalno, ipak je mnogo jeftinije od {\displaystyle O(n!)}. Vidi Veliko O.

U slučaju da se radi o *euklidskom* problemu trgovačkog putnika, postoje razni vrlo brzi približni algoritmi, koji pronalaze puteve čija dužina je sigurno manja od dvostruke dužine najkraćeg mogućeg puta.

Spoljašnje veze
---------------

***Problem trgovačkog putnika*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostala značenja, v. Potok (razvrstavanje).*
Potok
Potok zimi
**Potok** je kraći vodotok, čije korito tokom godine obiluje manjom ili većom količinom vode, u zavisnosti od padavina. Za razliku od rečice i reke, potok nema izvor. Voda se sakuplja sa obližnjih brda i sliva u zaravan, gde se nalazi potok, sa jasno izraženim koritom. 

Potoci su nastali radom prirode, da se nadošle vode posle zime ili jakih letnjih pljuskova kanališu i odvedu u reku.

Pre Drugog svetskog rata u srpskim selima seljaci su u okviru radnih akcija, koje su bile u narodu poznate kao *kuluk*, prokopavali potok, kroz naselje, ako se nalazilo u dolini, okruženoj brdima. Takvi potoci nazivaju se bujičnim potocima. Njihova namena je da u vreme letnjih jakih pljuskova prihvate nastalu vodenu bujicu i sprovedu je u reku. Jedan takav potok nalazi se u selu Burovac, u Opštini Petrovac u Braničevskom okrugu. Prokopan je 1936. godine.

Za prelazak zaprege preko potoka koriste se mali drveni mostovi, poznati u našem narodu kao drvene ćuprije. Obično je širina ćuprije takva da se ne mogu mimoići dve stočne zaprege. 

U selima se za pešački prelaz preko potoka ili rečice najčešće koristi brvno.

***Potok*** na Wikimedijinoj ostavi
Familija **ruža** (lat. *Rosaceae*) je jedna od vrstama najbogatijih i geografski najrasprostranjenijih biljnih familija. Postoji oko 3000 - 4000 biljnih vrsta koje spadaju o ovu porodicu. Usled velikog ekonomskog značaja biljaka ove familije, čovek je raširio njihove areale na celu planetu. Ovu familiju čine po mnogim karakteristikama veoma raznovrsne biljke. Njihovu raznolikost možemo uočiti počev od životne forme (prisutne su zeljaste jednogodišnje i višegodišnje biljke, žbunovi i drveće).

Pored velike raznolikosti, skoro je nemoguće definisati ovu familiju i njene razlike od drugih familija. Neke osnovne karakteristike koje je odvajaju su prisustvo zalistaka, često nazubljeni listovi, veliki broj prašnika, nektarije koje su dobro razvijene na hipantijumu i u osnovi tučka i prašnika, postojanje 1-2 krasinucelatna semena zametka po lokuli, prisustvo cijanogenih glikozida kod većeg broja predstavnika... Familija Rosaceae se pokazala kao jasno monofiletska grupa u istraživanjima varijabilnosti sekvenci DNK kod skrivenosemenica.

Klasifikacija familije
----------------------

Rosaceae su podeljene na četiri potfamilije: 

* *Rosoideae*,
* *Spiraeoideae*,
* *Amygdaloideae* i
* *Maloideae*.

Osnovni taksonomski kriterijum za ovu podelu je tip ploda. Tako, predstavnici potfamilije Rosoideae imaju plod orašicu (aheniju), u potfamiliji Spiraeoideae nalazi se mešak, u Amygdaloideae koštunica, a u Maloideae jabuka (pomum). Kod pojedinih autora nalaze se i dodatni kriterijumi za izdvajanje potfamilija (osnovni broj hromozoma, fitohemijski karakteri). Ovakva, tradicionalna, podela na potfamilije je pretrpela znatne izmene posle biohemijskih i molekularnih filogenetskih i sistematičarskih istraživanja.

Filogenetski odnosi unutar familije
-----------------------------------

U okviru familije Rosaceae danas se izdvaja 8 većih grupa (klada), od kojih neke odgovaraju prethodno opisanim potfamilijama. Te grupe su:

* Rosoideae *s. str.*
* Dryadeae
* Kerrieae
* Spiraeeae
* Amygdaloideae *s.l.*
* Adenostomeae
* Neillieae
* Maloideae *s.l.*

Filogenetski odnosi između ovih grupa su samo delimično razjašnjeni. Najprimitivnija grupa je potfamilija Rosoideae (u užem smislu), koja se od ostatka familije razlikuje osnovnim brojem hromozoma x=7, prisustvom tanina elagične kiseline (elagitanina) i odsustvom sorbitola. Jednu od takođe primitivnih grupa čine vrste iz grupe Dryadeae, koje stupaju u simbiozu sa aktinomicetom *Frankia* koja vrši azotofiksaciju. Najizvedenije grupe su Maloideae *s.l.*, Adenostomeae i Neillieae.

***Ruže (familija)*** na Wikimedijinoj ostavi
**Priscila i Akvila** su bili hrišćanski misionari iz 1. veka, koji su putovali sa apostolom Pavlom. Ubrajaju se među sedamdeset apostola.

Akila grč.  *Ακυλας*, je bio Jevrejin poreklom iz Ponta. Živeo je u Rimu sa svojom ženom Priskilom, odakle ga car Klaudija 52. godine protero i naselio u Korint. Tamo se susreo sa apostolom Pavlom, koji je je kristio njega i njegovu ženu i uveo ih u hrišćanstvo. 

Pavle u svojoj Poslanici Korinćanima, koju je pisao u Efesu, na kraju kaže: *pozdravljaju vas mnogo Akila i Priskila s domašnjom crkvom svojom* (Kor 16, 9). Po smrti cara Klaudija bi dozvoljeno Jevrejima da se vrate u Italiju, i Akila s Priskilom se vrati u Rim. Pišući po tom poslanicu Rimljanima iz Korinta apostol Pavle pozdravlja stare prijatelje i satrudnike svoje: *pozdravite Priskilu i Akilu, pomćnike moje u Hristu Isusu koji za dušu moju svoje vratove položiše, kojima ne ja jedan zahvaljujem nego i sve crkve neznabožačke, i domašnju crkvu njihovu* (Rim 16, 3–4). Docnije opet vidimo Akilu u Efesu, gde deluje zajedno sa svetim Timotejem. Okovan u Rimu piše Pavle Timoteju u Efes: *pozdravi Priskilu i Akilu* (Druga Timoteju 4, 19). 

Tokom progona cara Nerona i povukao se Efes gde je propovedao Jevanđelje zajedno sa svojom suprugom Prisilom, gde su oboje završili mučeničkom smrću.

| * p
* r
* u
Sedamdeset apostola |
| --- |
| Agav • Akila • Amplije • Ananija • Andronik • Apelije • Apolos • Aristarh • Aristovul • Artema • Arhip • Asinkrit • Ahaik • Varnava • Gaj • Evod • Epafras • Epafrodit • Epenet • Erast • Jerma • Ermin • Zina • Jakov • Jason • Isus-Just • Irodion • Karp • Kleopa • Kliment • Kodrat • Kriskent • Krisp • Kuart • Linije • Luka • Lukije • Marko • Marko-Jovan • Narkis • Nikanor • Nikola • Olimpasije • Onisim • Onisifor • Parmen • Patrov • Prohor • Pud • Ruf • Sila • Siluan • Simeon • Sosipater • Sosten • Stahije • Stefan • Tertije • Timon • Timotej • Tit • Tihik • Trofim • Urvan • Tadej • Filimon • Filip • Filolog • Flegont • Fortunat • Dionisije |  |
**Veruda** (**Fratarski otok**) je otok smješten u istoimenom zaljevu na jugu Pule. Nalazi se u neposrednoj blizini lučice (marine) Bunarina. Na otoku je u tijeku ljeta organiziran kamp, a s kopnom je povezan brodskom linijom (10 min). Boravak na otoku posebno je pogodan za grupe ronilaca, s obzirom na prekrasne lokacije za ronjenje u neposrednoj blizini otoka. Kamp je u međunarodnom programu skauta koji su stalni posjetitelji otoka. Do otoka je dovedena gradska vodovodna mreža i izgrađeno je više saniratnih čvorova. Automobila nema, kao ni električne energije, osim agregata za potrebe ugostiteljskih objekata. Na otoku ima više travnatih igrališta za odbojku i mali nogomet te stolova za stolni tenis. Kamp na otoku je još jedna od rijetkih oaza za ljubitelje odmora u prirodnom okruženju.

Na otoku je zadarska franjevačka provincija u 18. stoljeću osnovala samostan sv. Marije, koji je zatvoren 1806. godine za vrijeme Napoleonove vladavine. Od tada je otok Veruda poznat i pod nazivom Fratarski otok. Franjevci se u Pulu nisu vratili sve do 1920. godine kada ponovno dolaze u Pulu i pokreću ideju gradnje novog samostana, samostana sv. Antuna Padovanskog.
Simeon Stolpnik na stubu.
**Stolpnik** (stubnik; ili grčki **stilit**) je tip askete koji je u ranim hrišćanskim danima vizantijskog carstva obitavao na stubu (stolp na staroslovenskom, stylos na grčkom) i propovedao, postio i molio se. Ovi asketi su verovali da će umrtvljenje njihovih tela doneti spasenje njihovoj duši.

Život stolpnika
---------------

Podvig stolpnika se sastojao u tome da žive na stubu ili na vrhu stene, bez obzira na klimatske uslove, koji su neretko veoma otežavali ovaj način podvizivanja (kiša, vetar, niske ili visoke temperature). Kolevkom stolpika se smatra vizantijska provincija Sirija, jer se upravo tu najviše negovao ovakav vid podviga. Vrh stuba je lestvicama bio povezan sa tlom, a ponekada se na njemu nalazila nadstrešnica koju su podizali poštovaoci stolpnika kako bi makar malo olakšali patnje ovih asketa. Stolpnici su neretko u cilju povećanja sopstvenih patnji stavljali na sebe lance u obliku krsta. Cilj ovog podviga bio je odvajanje od materijalnog, grešnog sveta. Stolpnika je tokom istorije bio veliki broj, a među njima je bilo i nekoliko žena.

Prvi stilit je verovatno bio Simeon Stolpnik, koji se popeo na stup u Siriji 423. i nije sa njega silazio do svoje smrti 37 godina kasnije.

Društveni odnosi
----------------

Vrlo brzo su stolpnici stekli veliki broj pristalica, koje su verovale u isceliteljske i prorčanske moći ovih monaha. Poštovanje stolpnika je preraslo u pravo obožavanje. Na mestima gde su obitavali, cvetali su trgovina, zanatstvo i gostioničarstvo, jer ih je veliki broj ljudi posećivao. U 8. veku sa pojavom ikonoborstva, broj stolpnika se smanjio, a zabeleženi su i slučajevi progona. Na primer, car Konstantin V je izdao naredbu da se svirepo pogubi Petar Stolpnik. Osipanje stolpnika se beleži i u 9. veku, ali je od kraja tog veka ovaj način podviga ponovo zaživeo.

U umetnosti
-----------

Likovne predstave stolpnika sačuvane su u mnogobrojnim vizantijskim crkvama, kao i u srpskim crkvama i manastirima kao što su Dečani, Bogorodična crkva u Studenici, Manasija i Gračanica. Na nekim prikazima postoje imena stolpnika, ali na nekima i ne. Prikazivani su kao stari monasi sede brade, kako sede podignutih ruku na mermernim stubovima ukrašenog kapitela, vidljivi samo iznad ramena ili pojasa. Prikazivana je i metalna ograda koja ih je štitila od pada, a ponekada su slikana i mala vrata ili merdevine prislonjene uz stub.

Vidi još
--------

* Simeon Stolpnik Stariji
* Simeon Stolpnik Mlađi
* Alimpije Stolpnik
* Nikita Stolpnik
* Danilo Stolpnik
* Luka Stolpnik
***Postimees*** (srpskohrvatski: *Poštar*), estonske dnevne novine koje je 1857. godine uspostavio estonski preporoditelj Johann Voldemar Jannsen. Tadašnje *Perno Postimees ehk Näddalaleht* (danas regionalne novine *Pärnu Postimees*) nisu izlazile na dnevnoj bazi, ali su bile prva redovna tiskovina tiskana na estonskom jeziku. Godine 1891. *Postimees* postaju dnevne novine i tako postaju prve dnevne novine u Estoniji. *Postimees* neprekinuto izlazi na dnevnoj bazi od 1891. godine (iako je za vrijeme Sovjetskog Saveza preimenovana u *Edasi*), a online izdanje dostupno je od 1995. godine. Aktualni glavni urednik je Marti Aavik, a same novine broje oko 250 djelatnika. Vlasnik je multimedijska grupacija AS Postimees Grupp. 

*Postimees* trenutno izlazi šest dana u tjednu te ima najveću tiražu od svih estonskih novina - tiraža za radne dane je oko 55,000 brojeva, dok za vikende iznosti 72,000. Čak 97% tiraže *Postimeesa* otpada na redovne pretplatnike, dok samo 3% otpada na individualnu prodaju. Vikend izdanje, koje izlazi subotom, sadrži cijeli niz posebnih priloga kao i televizijski vodič. 

*Postimees* također ima važnu povijesnu ulogu jer je imao značajnu ulogu u buđenju nacionalne svijesti tokom Estonskog narodnog preporoda.

Vanjske veze
------------

* Službeni veb-sajt
* Postimees news in English
* Postimees 1926 and 1930s Arhivirano 2022-02-01 na Wayback Machine-u in Estonian
**Wolfram von Eschenbach** (rođen oko 1170.- umro oko 1220.) bio je njemački vitez i pjesnik, poznat kao autor epa; *Parzival*, jednog od najdubljih srednjovjekovnih književnih djela.

Biografija
----------

Za njega se zna da je kao osiromašeni bavarski vitez bio u službi čitavog niza franačkih feudalaca tadašnjih gospodara gradova Abensberga, Wildenberga i Wertheima. Također se zna da je često boravio na dvoru grofa Hermanna I od Tiringije, gdje se upoznao sa velikim srednjovjekovnim lirskim pjesnikom Walterom von der Vogelweideom. Po svemu sudeći izleda da je Wolfram bio samouk, ali je unatoč tome poprilično poznavao tadašnju njemačku i francusku književnost.

Od Wolframovog književnog opusa, koji nose pečat njegove orginalnosti, pored epskog *Parzival*a, preostalo je osam lirskih pjesama (tagelieder), koje pjevaju o razdvojenim ljubavnicima, nedovršeni ep *Willehalm*, koji je nešto kao biografija križara Guillauma akvitanskog i fragmenti još jednog epa zvanog *Titurel*, koji obrađuje tragičnu ljubavnu priču Sigune.

Wolfram je svog *Parzival*a vjerojatno napisao između 1200. - 1210. to je poema od 25.000 redaka u 16 knjiga, on je najvjerojatnije zasnovan na nedovršenom djelu Chrétien de Troyesa - *Perceval; ou, le conte du Graal*. Wolfram je njime uveo temu Svetog grala u njemačku književnost, ali su njegov *uvod* i *kraj* bili potpuno novi, rezultat njegove mašte, iako ih se pripisuje nekom neidentificiranom i vjerojatno nepostojećem provansalskom pjesniku Kyotu (Kiotu i Guiotu). To je priča o neukom i prostodušnom junaku, koji srlja u svoje avanture bez puno razmišljanja. Wolfram se koristio klasičnim bajkovitim motivom - *bezgrešne budale*, koji iako neuk svojom nevinošću ipak postiže svoj cilj, do kog i puno mudriji nemogu doći. Wolfram koristi dramatičan Parzivalov napredak od folklorne budale do mudrog i odgovornog čuvara Svetog grala kako bi ispričao suptilnu alegoriju čovjekovog duhovnog obrazovanja i razvoja. Složenost Wolframove teme korespondira sa njegovim ekscentričnim stilom, kog karakteriziraju retoričke bravure, dvosmislena sintaksa i slobodno korištenje dijalekta.

Wolframov utjecaj na kasnije pjesnike bio je velik, zbog tog ga se uz Hartmanna von Aua i Gottfrieda von Strassburga ubraja u trijumvirat srednjovjekovnih njemačkih pjesnika.

Njegov Parzival bio je inspiracija Richardu Wagneru za njegovu posljednju operu - **Parsifal** iz 1882.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7   „*Wolfram von Eschenbach*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 29. 11. 2017.

Vanjske veze
------------

***Wolfram von Eschenbach*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Wolfram von Eschenbach* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
Gustave Doré: Stiks, 1861.
**Stiks** ili **Stig** (grč. **Στύξ**, *Stýx* = mržnja) ime je rijeke koja tvori granicu između zemlje i podzemnog svijeta - Hada. Okružuje Had, ovisno o izvorima, devet ili dvadeset puta. Zajedno s Flegetonom, Aherontom i Kokitom, sreće se u središtu Hada na velikoj močvari.

Etimologija
-----------

Grčko ime rijeke Stiks dolazi od riječ στυγέω, *stygéô* = mržnja.

Mitologija
----------

### Rijeka

Joachim Patenier: Haron na rijeci Stiks, 16. stoljeće
Stiks čuva Flegije, koji prenosi duše sa jedne strane rijeke na drugu. U drugoj pak inačici mita, on je čuvao rijeku Flegeton. Također je spominjan i Haron da je prevozio duše preko ove rijeke, premda je češća inačica da je to činio preko rijeke Aheront.

Bogovi su jako poštovali rijeku Stiks, a zakletva njome nije se smjela prekršiti. Zeus se zakleo Semeli rijekom Stiks te je morao ispuniti njezinu molbu da ga vidi u pravom božanskom obličju, nakon čega je ona umrla. Helije je također sinu Faetontu obećao što je god poželio, zakunuvši se rijekom Stiks, a on je poželio voziti njegove Sunčeve kočije, naravno, to nije uspio te je umro. Bogovi koji bi prekršili zakletvu, morali su piti iz rijeke i tako izgubiti glas na devet godina.

Prema nekim inačicama mita, Stiks posjeduje čudesne moći te može nekog učiniti besmrtnim. Ahilej je u djetinjstvu bio uronjen u tu rijeku što je kod njega uzrokovalo neranjivost. Njegova ga je majka Tetida držala za petu koja je ostala jedino ranjivo mjesto na njegovu tijelu. Danas u modernom svijetu Ahilova peta ili tetiva označava izuzetno slabu točku nekog čovjeka.

Iako se Stiks primarno pojavljuje u grčkoj i rimskoj mitologiji spominje se i u Danteovoj Božanskoj komediji, negdje oko petog kruga u paklu.

U drevna vremena Stiks je bilo ime za područje rijeke između Ukrajine i Rusije. Ukrajina je predstavljala život, a Rusija je zauzimala mjesto smrti.

### Božica

Stiks je isto i ime božice, Oceanove i Tetijine kćeri, koja je predstavljala tu rijeku kao jedina ženska predstavnica. Tu je čast zaslužila kad je pomogla Zeusu tj. prva je stala na njegovu stranu u borbi protiv iskonskih bogova Titana u Titanomahiji.

### Nimfa

Stiks je također bilo ime Najade, vodene nimfe čija je rijeka bila sveta. Ona i božica često su smatrane istom osobom.

Vanjski linkovi
---------------

* Stiks u klasičnoj literaturi i umjetnosti

***Stiks*** na Wikimedijinoj ostavi
**Vikar** (od latinskog: *vicarius* - zamjenik, namjesnik) je generalno naziv (naročito u anglosaksonskom svijetu) za izaslanike, ljude koji zastupaju nekog funkcionera. Ipak se ta titula najčešće odnosi na funkcionere kršćanskih crkava za pomoćnike svećenika.

Historija
---------

U Rimskom Carstvu, nakon reorganizacije koju je proveo car Dioklecijan (vladao 284. - 305.), vikar je bio važan carski službenik, koji je upravljao nekom od dijeceza carstva. Nakon propasti carstva, titula je ostala u upotrebi za svjetovne funkciore i u srednjem vijeku.

U ranokršćanskoj crkvi, titula *vikar* (ili legat) korištena je za zastupnike pape na prvim koncilima održavanim po Bizantu. Od početka 4. vijeka počela se upotrebljavati titula **apostolski vikar** za one biskupe koji su imali jurisdikciju nad susjednim biskupijama.

### Vikari u Katoličkoj crkvi

U Katoličkoj crkvi naziv **Kristov vikar** (Kristov namjesnik) počeo se od početka 8. vijeka upotrebljavati kao posebna oznaka papa, ali je na kraju zamjenjen starijim *Vikar Svetog Petra* (Namjesnik sv.Petra).
Sve do 13. vijeka *vikar* je bio izaslanik poslan iz Rima da upravlja biskupijom koja je ostala bez biskupa, ili se našla u posebnim teškoćama. Rimokatolička crkva u Engleskoj, bila je od 1685. do 1850. upravljana od strane *apostolskih vikara*, sve dok papa Pio IX. nije ponovno uspostavio englesku hijerarhiju.

**Generalnog vikara** imenuje biskup, kao najvišeg administrativnog službenika biskupije, sa gotovo istim ovlastima koje sam ima. Rimski papa upravlja svojom biskupijom u Rimu posredstvom *kardinala vikara* i posebnog *generalnog vikara* za Vatikan. Titula *generalni vikar* se također koristi i za neke poglavare crkvenih redova.

U današnje vrijeme se titula *apostolski vikar* upotrebljava uglavnom za one biskupe koji su imenovani da upravljaju teritorijama koje još nisu organizirane u biskupije.

### Vikari u pravoslavlju

U pravoslavlju nije bilo ove institucije sve do 1698. kad je ruski car Petar Veliki dozvolio Kijevskom mitropolitu Varlaamu (Jasinskom) da zbog slabog zdravlja i podmakle dobi izabere sebi zamjenika tj. vikara. U novije doba ima puno Vikarnih arhijereja koji pomažu episkopima, mitropolitima, arhiepiskopima ili patrijarsima u upravljanju eparhijama, njih moraju potvrditi sinodi.

### Vikari u Engleskoj crkvi

U Engleskoj crkvi vikar (vicar forane / seoski dekan) je svećenik zadužen za rad podbiskupiji Englezi to zovu *forane vicariat*, on po kanonskom pravu to radi zajedno ili umjesto pastora, dakle on je pomoćni svećenik, kapelan. Kako radi u parohiji / župi čiji prihodi pripadaju nekoj drugoj, on radi samo za plaću kao službenik. Njegov dom i službeno mjesto, zove se *vicarage*.

U Engleskoj crkvi postoji i funkcija *generalnog vikara* on je uposlenik pojedinih biskupa, kojima pomože u posebnim dužnostima.

Izvori
------

1. ↑  „*vicar*" (engleski). Merriam Webster. Pristupljeno 24. 8. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Vicar*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 8. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Vicar* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Škocjanske jame** je sistem kraških jama uz tok ponornice - Reke, nekoliko kilometara jugoistočno od Divače, pored slovensko-talijanske granice. Reka koja skuplja vode iz područja eocenskog fliša oko Ilirske Bistrice i sa pobrđa Brkini, ponire na nadmorskoj visini od 327 metara prvo u Mohorčićevu jamu, a zatim se još dva puta pojavljuje u 165 m dubokim vrtačama (Mala i Velika dolina) da bi najzad prešla u podzemni kanjon čije su strane visoke gotovo 100 m. U kanjonu u kojem je provedeno električno osvetljenje izgrađen je i put z posetioce.

Škocjanske jame
U višim etažama jama koje je voda davno napustila nađeni su tragovi paleolitske (Roška špilja nad velikom dolinom) i neolitske (Tominčeva jama nad Velikom dolinom) kulture. Voda iz Škocijanskih jama ponovo izvire na udaljenosti od 39 km, uz samo more severozpadno od Trsta u izvorima reke Timave.

Već u paleolitu, a delomično u neolitu bile su nastanjene Tominčeva jama i Roška špilja. Vrlo jak je halštatski kulturni sloj u Svetinovoj dvorani (šlem italsko-etrurskog tipa) u Jami nad jezerom, u Tominičevoj jami, gde se prepoznaje prelaz u Latensko doba i gde je nađeno nekoliko skeletnih grobova. Tragova iz rane antike zasad nema, ali ima tragova kasne antike (III-IV vek) u Tominčevoj jami gde ima i ostatka iz ranog srednjeg veka - manje u Roškoj jami. Halštatsku nastanjenost špilja treba pripisati tome da se stanovništvo koje je živelo u okolini, pre svega u Škocjanu, sklonilo u njih pred opašnošću koja bi im zapretila. Na strmim stenama kanjona Reke i rasednih dolina dominira halštatska gradina. Na Ponikvama u neposrednoj blizini je latenska nekropola, odakle je postolje spomenika imperatora Avgusta, postavljenog 14 godina pne. (Inscriptiones Italicae, X, 4, 337).

Litertura
---------

***Škocjanske jame*** na Wikimedijinoj ostavi

* Enciklopedija Jugoslavije JLZ Zagreb 1971 godine.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 248771124
* LCCN: sh96000478
* GND: 4497931-9
* SUDOC: 14590752X
* NKC: ge1140133

 |
**Vapnenac**, **vapnenjak** ili **krečnjak** je taložna stijena sastavljena uglavnom od minerala kalcita; osim toga sadržava i male količine drugih minerala: gline, sporogelita, dijaspora, hidrargilita, limonita, hematita, kremena, cirkona, turmanlina i granita. Nastao je taloženjem vapnenih kućica i skeleta izumrlih morskih životinja, a donekle i bilja.

Sastav
------

Krečnjaci mogu nastati na više načina: 

* kao hemijski sedimenti,
* kao organogeni sedimenti, kada nastaju uz aktivno učešće živih organizama i najzad,
* kao rezultat mehaničkog raspadanja i pretaložavanja ranije stvorenih krečnjaka.

Kao hemijski talozi stvaraju se i tzv. litografski škriljci (kriptokristalasti jasno uslojeni krečnjaci), krečnjaci sonih ležišta i uz manje ili veće učešće organizama, sprudni alohtoni krečnjaci (direktno izlučivanje karbonata iz morske vode). Organogeni krečnjaci redovno sadrže ostatke fosila u čiju ljušturu je ugrađivan kalcijumkarbonat. Ime dobijaju prema karakterističnom fosilu: cefalopodski, brahiopodski, rudistni, litotamnijski itd.

Korišćenje
----------

Krečnjak se koristi za proizvodnju kreča koji se koristi kao građevinski materijal.

Povezano
--------

* Spisak minerala
* Spisak stena

Literatura
----------

***Vapnenac*** na Wikimedijinoj ostavi

* Đorđević V. Đorđević P. Milovanović D. 1991. *Osnovi petrologije*. Beograd: Nauka
* Taylor, P.D. and Wilson, M.A. 2003. Palaeoecology and evolution of marine hard substrate communities. Earth-Science Reviews 62: 1–103. Arhivirano 2009-03-25 na Wayback Machine-u
* Folk RL, (1974) Petrology of Sedimentary Rocks, Hemphill Publishing, Austin, Texas
* Dunham, R.J. 1962, *Classification of carbonate rocks according to depositional textures*, in Ham W.E. (ed.), Classification of carbonate rocks: Am. Assoc. Petroleum Geologists Mem. 1,p. 108–121
* Robert S. Boynton-Chemistry and technology of lime and limestone- Wiley (1980) – 578 pages – ISBN 0-471-02771-5
Koordinate: 41° 28′ 02" SGŠ, 21° 07′ 23" IGD

**Plasnica** (mak. *Plasnica*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Plasnica je sedište i najveće naselje istoimene opštine Plasnica.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Plasnica je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kičeva, naselje je udaljeno 20 km istočno.

**Reljef**: Plasnica se nalazi u Donjekičevskom kraju, koja obuhvata središnji deo slika reke Treske. Selo je položeno na desnoj obali reke Treske. Južno od sela izdiže se Buševa planina. Nadmorska visina naselja je približno 680 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Plasnica je imala 2.268 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Turci, tačnije Torbeši (99%). Ranije su etnički Makedonci imali primetnu manjinu u naselju.

Većinska veroispovest u naselju je islam.

Vidi još
--------

* Opština Plasnica

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Plasnica*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.plasnica.gov.mk Zvanična stranica opštine Plasnica

  

  


| p • r • uNaselja opštine Plasnica |
| --- |
| **Plasnica** • 
Dvorci •
Lisičani •
Preglovo |  |
***Wicked, Wicked*** (sh. *Opako, opako*) je američki triler film snimljen 1973. godine u režiji Richarda L. Barea. Radnja je smještena u jedan hotel gdje se same plavokose gošće nakon dolaska nikad ne odjave, odnosno nestaju. Protagonist, koga tumači David Bailey je hotelski detektiv kome tokom istrage tih događaja u hotel radi pjevačkog nastupa dođe bivša supruga (čiji lik tumači Tiffany Bolling) te, koristeći plavu periku postane predmetom zanimanja psihopatskog serijskog ubice. Iako je iza njega stajao veliki hollywoodski studio MGM te iako je bio namijenjen najširoj publici, *Wicked, Wicked* je u određenom aspektu predstavljao eksperimentalni film, s obzirom da se u njemu po prvi put primijenila tehnika snimanja i prikazivanja "Duo-Vision", odnosno radnja se u potpunosti prikazivala kroz podijeljeni ekran. Prilikom prikazivanja u kino-dvoranama se morao osigurati posebni zvuk za svaku od "polovica" filma, pa je zato *Wicked, Wicked* bio jedno od prvih filmskih ostvarenja u stereo tehnici. Kritičari su mu, međutim, bili neskloni, zamjerajući mu niz klišeja i "neozbiljnost" na razini camp estetike. Film je također loše prošao kod publike, a za što je Bare najviše krivio tadašnjeg MGM-ovog predsjednika Kirka Kerkoriana koji je, po njegovom mišljenju, novac koji se trebao koristiti za promociju filma distribuirao u MGM-ove kockarnice u Las Vegasu. Zbog neuspjeha *Wicked, Wicked* je MGM odustao od planiranog špijunskog trilera *October Incident*, koji se također trebao snimati "Duo-Vision" tehnikom.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *Wicked, Wicked* na IMDb-u (`en`)
* *Wicked, Wicked* na filmskoj bazi podataka TCM
Škola narodnog zdravlja »Andrija Štampar«
**Škola narodnog zdravlja »Andrija Štampar«**, središnja ustanova javnog zdravstva u Hrvatskoj, osnovana 1926. u Zagrebu.

Povijest
--------

Škola narodnog zdravlja osnovana je u Zagrebu 4. rujna 1926. kao ogranak Higijenskog zavoda, zajedničke ustanove nastale u okviru vizije Andrije Štampara o organizaciji higijenske službe u Kraljevini Jugoslaviji. Podignuta je darom Rockefellerove fondacije, a po zamisli svojeg osnivača Andrije Štampara osnovana je kao središnja socijalnomedicinska državna ustanova »za zdravstveni odgoj naroda, s osobitim osvrtom na higijenske potrebe sela u zemlji«. Škola je bila podređena Ministarstvu socijalne politike i narodnog zdravlja, a kao stručno tijelo imala je od 1930. nadležnost za cijelu državu. Podijeljena je bila u četiri odjeljenja: 1) Odjeljenje za proučavanje naroda, 2) Odjeljenje za poučavanje naroda, 3) Odjeljenje za sanitetsku tehniku i 4) Odjeljenje za biološke proizvode, dok je Administrativni otsjek, zadužen za sve administrativne i računske poslove, neposredno bio podređen direktoru škole.

Ravnatelji
----------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Berislav Borčić (1926–1930)
* Miroslav Kraljević (1930–1938)
* Berislav Borčić (1939)
* Miron Malojčić (1940–1941)
* Eugen Nežić (1941–1943)
 | * Andrija Štampar (1946–1958)
* Branko Kesić (1958–1970)
* Fedor Valić (1970–1978)
* Želimir Jakšić (1978–1980)
* Aleksandar Meniga (1980–1984)
 | * Silvije Vuletić (1984–1991)
* Antun Budak (1991–2000)
* Stjepan Orešković (2000–2004)
* Luka Kovačić (2004–2006)
* Zvonko Šošić (2006–2007)
 | * Jadranka Božikov (od 2007)
 |

Vidi još
--------

* Andrija Štampar
* Medicinski fakultet u Zagrebu

Izvori
------

1. 1 2  ARHiNET: Higijenski zavod sa Školom narodnog zdravlja "Andrija Štampar" (pristupljeno 5. veljače 2016.).
2. ↑  Zebec, M. Fotoarhiv Odjeljenja za sanitarnu tehniku Škole narodnog zdravlja "Andrija Štampar". Arhivski vjesnik, No. 37, studeni 1994. (pristupljeno 5. veljače 2016.).

Eksterni linkovi
----------------

* službeni website Škole narodnog zdravlja »Andrija Štampar«