recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **računarstvu** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |

  

**Fleš memorija** ili ***fleš EEPROM*** je vrsta EEPROM (*Electrically-Erasable Programmable Read-Only Memory*) memorije. Fleš memorija predstavlja elektronski ne-nestabilnii računarski medijum za skladištenje, koji se može električno izbrisati i reprogramirati. Fleš memorija funkcioniše tako što su dva tranzistora međusobno odvojena tankim slojem oksida. Jedan od tranzistora je poznat kao plutajuća vrata (*floating-gate*), a drugi kao kontrolna kapija (*control-gate*). Jedina veza plutajuće kapije sa redom, ili linijom reči, je preko kontrolne kapije. Dokle god je ova veza na mestu, ćelija ima vrednost 1. Da biste promenili vrednost na 0, koristi se zanimljiv proces koji se zove Fovler-Nordheimov tunel.

Fleš memorija je predstavljena je od strane Toshiba-e 1984. fleš memorija je razvijena uz pomoć EEPROM-a (električno izbrisiva programabilna memorija samo za čitanje). Postoje dve glavne vrste fleš memorije, koja su imenovani po *NAND* i *NOR* logičkim kolima. Pojedinačne fleš memorijske ćelije pokazuju unutrašnje osobine slične onima kod odgovarajućih logičkih kola.

Dok EPROM-i moraju biti potpuno izbrisani pre nego što se prepišu, tip NAND fleš memorije može da se piše i čita u blokovima (ili stranama), koji su generalno mnogo manji nego ceo uređaj. NOR tip fleš memorije omogućava upis jedne mašinske reči (bajt) - na obrisanu lokaciju - ili nezavisno čitanje.

Tip NAND se prvenstveno koristi za memorijske kartice, USB fleš diskove, poluprovodničke (SSD) diskove (one proizvedene u 2009. ili kasnije) i slične proizvode, za opšte skladištenje i prenos podataka. NAND ili NOR fleš memorija se takođe često koriste za skladištenje podataka o konfiguraciji u brojnim digitalnim proizvodima, zadatak koji je prethodno omogućavao EEPROM ili statički RAM sa baterijama. Jedan značajan nedostatak fleš memorije je konačan broj čitanja / pisanja ciklusa u određenom bloku.

Primer primene obe vrste fleš memorije predstavljaju personalni računari, PDA, digitalni audio plejeri, digitalne kamere, mobilni telefoni, sintisajzeri, video igre, naučni instrumenti, industrijska robotika, medicinska elektronika i tako dalje. Pored toga što je ne-nestabilna, fleš memorija nudi brzi pristup čitanju, jednako brz kao i kod dinamičkog RAM-a, mada ne tako brz kao statički RAM ili ROM. Njegova mehanička otpornost na udarce pomaže da objasni svoju popularnost preko tvrdih diskova u prenosivim uređajima, kao i svoju visoku izdržljivost. U stanju je da izdrži visok pritisak, temperaturu, potapanje u vodu, itd.

Iako je fleš memorija tehnički tip EEPROM-a, termin "EEPROM" se uglavnom odnosi na ne-fleš EEPROM koji je obrisiv u malim blokovima, tipično bitovima. Pošto su ciklusi brisanja spori, brisanje velikih blokova odjednom joj daju značajnu prednost u odnosu na brzinu ne fleš EEPROM memorije prilikom pisanja velike količine podataka. Od 2013. godine, fleš memorija košta mnogo manje nego bajt-programiran EEPROM fleš memorija i to je postao dominantan tip memorije gde god sistem zahteva značajnu količinu ne-nestabilnog, poluprovodničkog skladištenja.
**Albireo** (β Cyg, β Cygni, Beta Cyg, Beta Cygni) je peta najsjajnija zvijezda u sazvježdu Labud (Cygnus). Iako je po Bayerovoj dezignaciji *beta*, slabijeg je sjaja od Gamma Cygni, Delta Cygni i Epsilon Cygni. Albireo golom oku predstavlja jednu zvijezdu magnitude 3, ali se korz teleskop, čak i na niskom povećanju, pretvara u dvostruku zvijezdu. Sjajnija žuta zvijezda (zapravo binarni sistem) čini veliki kontrast u boji sa svojom manje sjajnom plavom zvijezdom suputnicom.

Imenjaci
--------

USS Albireo (AK-90) je bio američki teretni brod klase Crater nazvan po zvijezdi.

Vanjske veze
------------

***Albireo*** na Wikimedijinoj ostavi

* Albireo as a Triple Star
* Photo by Richard Yandrick; August 30, 2005
* A picture of Albireo by Stefan Seip Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u
* NightSkyInfo.com - Albireo
* Albireo Arhivirano 2009-03-04 na Wayback Machine-u at Alcyone Software's Star Data Pages

1. ↑  Albireo Arhivirano 2008-12-19 na Wayback Machine-u, *Stars*, Jim Kaler. pristup 9. VII 2008.
**Vuk Kostić** (Beograd, 22. septembar 1979) je srpski glumac.

Otac mu je poznat pozorišni i filmski glumac i trendmaker-a 70-tih i 80-tih, Mihajlo Kostić Pljaka, a unuk Nestora-nege Kostića, jednog od osnivača i glumaca prvog pozorišta u Prokuplju, pre Drugog svetskog rata. Mlađi mu je brat profesionalni ronilac.

Odrastao je na Vračaru. Glumačku karijeru započeo je još kao dečak igrajući u nekoliko filmova i u televizijskoj seriji Otvorena vrata. Sa 6 godina igrao je i u Ateljeu 212 u komadu Dušana Kovačevića "Sveti Georgije ubiva aždahu" u režiji Ljubomira Mucija Draškića, uloga Vane siroče. Istovremeno igra glavnu ulogu u dečijem komadu Kristine Nestlinger "Konrad" u režiji Zorana Ratkovića sa Oljom Grašič. Na televiziji snima drame "Vrenje", "Dom Bergmanovih" i brojne dečije obrazovne emisije i serije za decu: "Knjiga je da se čita", "Jezički zabavnik", "Ogledi iz stila", "Strašna Priča", itd

Pohađao je 11. Beogradsku Gimnaziju na Lekinom Brdu. Posle 3. razreda gimnazije je započeo studije, glumu na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu. Bio je na klasi sa Nenadom Stojmenovićem, Sonjom Kolačarić, Bojanom Stefanović, Anom Maljević i Goranom Jevtićem. Diplomirao je juna 2001. godine predstavom "Mušica" (Rucante-a).

Pre završetka studija na 3. godini studija, Vuk počinje snimanje filma "Apsolutnih 100" iz 2001. godine. Srdana Golubovića, kojim hrabri režiser - kome je to prvi film i njegov glavni glumac kome je to takođe prvi igrani film postižu izuzetan uspeh u zemlji i inostranstvu. Vuk igra ulogu omladinskog šampiona u streljaštvu - Sašu Gordića. Pažnju na sebe je skrenuo ovom ulogom.

Po završenim studijama Vuk upisuje postdiplomske studije iz istorije filma.

Uloge
-----

|  |
| --- |
| **Filmografija glumca Vuka Kostića** |
| God. | Naziv | Uloga |
| 1980.-te |
| 1986. | Vrenje |  |
| 1986. | Razgovori stari |  |
| 1987. | Dom Bergmanovih | Ajaks |
| 1990.-te |
| 1995. | Otvorena vrata | Miličin prijatelj |
| 2000.-te |
| 2001. | Munje! |  |
| 2001. | Apsolutnih sto | Saša Gordić |
| 2002. | Mala noćna muzika | Spasoje |
| 2003. | M(j)ešoviti brak | Boriša |
| 2004. | Život je čudo | Miloš Đurić |
| 2005. | Stvar srca | Aleksa |
| 2006. | Život je čudo | Miloš Đukić |
| 2006. | IvoEva | Ivo |
| 2006. | Sinovci | Mihajlo Japundža |
| 2007. | Klopka | Ivkovićev brat |
| 2007. | S. O. S. - Spasite naše duše | Veselin |
| 2008. | Ljubav i drugi zločini | Stanislav |
| 2007-2008. | Ulica lipa | Ladni |
| 2008. | Gorki plodovi | Mirko Gagulić „Gagula" |
| 2010.-te |
| 2010. | Žena sa slomljenim nosem | Stefan |
| 2010. | Ma nije on takav | inspektor Gavrić |
| 2010. | Šišanje | Navijač |
| 2011. | Neprijatelj | Čaki |
| 2011. | Beli lavovi | Amonijak |

Vanjske veze
------------

* Vuk Kostić na sajtu IMDb
* Vuk Kostić na PORT.rs ()
* Volim što sam drugačiji („Večernje novosti", 12. jun 2010)[*mrtav link*]

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 49039673
* LCCN: no2008077310
* ISNI: 0000 0000 5429 1692
* GND: 1047017245
* CONOR.SI: 21573475

 |
**"Retko te viđam sa devojkama"** je druga pjesma koja je objavljenja na prvom singlu srbijanskog novovalnog sastava Idoli. U biti pjesma nije bila na B-strani, jer su obe pjesme bile na A-strani dok je na B-strani bila recitacija Slobodana Škerovića *Poklon*.

Povijest
--------

Singl sa pjesmama objavljen je u svibnju 1980. i besplatno se dijelio uz časopis Vidici. Ovo je jedna od prvih pjesama u SFR Jugoslaviji koja obrađuje gay-tematiku, mada je prva bila *Neki dječaci* od Prljavog kazališta.

> Retko te viđam sa devojkama  
> a viđam te svaki dan  
> retko te viđam sa devojkama  
> ipak nikad nisi sam
> 
> – VIS Idoli, 1980.

Popis pjesama
-------------

1. Idoli - "Pomoć, pomoć"
2. Idoli - "Retko te viđam sa devojkama"
3. Slobodan Škerović - Poklon

Članovi
-------

* Vlada Divljan (gitara, vokal)
* Srđan Šaper (gitara, vokal)
* Nebojša Krstić (udaraljke)
* Zdenko Kolar (bas-gitara)
* Boža Jovanović (bubnjevi)

Druga verzija pjesme
--------------------

*Retko te viđam sa devojkama* je snimljena još jednom u Zagrebu, a producirao ju je Goran Bregović, i bila je na B-strani singla Maljčiki. Ova inačica pjesme našla se i na kompilaciji *Svi marš na ples!*

Popis pjesama
-------------

1. *Maljčiki* (S. Šaper, V. Divljan)
2. *Retko te viđam sa devojkama* (V. Divljan)

Članovi
-------

* Vlada Divljan (gitara, vokal)
* Srđan Šaper (gitara, vokal)
* Nebojša Krstić (udaraljke)
* Zdenko Kolar (bas-gitara)
* Boža Jovanović (bubnjevi)

Cover inačice
-------------

Poljska inačica pjesme (naziva *Rzadko Widuje Cie Z Dziewczętami*) pojavljuje se na Jugotonovom albumu a izvode je Kasia Nosowska i Pawel Kukiz (2001).
Srbijanski hard core/punk sastav Lude Krawe snimio je verziju pjesme koja je objavljena na albumu *Sve Tuđe* (2007).

Vanjske poveznice
-----------------

* Pomoć, Pomoć / Poklon na Discogs
* Maljčiki / Retko Te Viđam Sa Devojkama na Discogs

Bilješke
--------

1. ↑  Prva pjesma je bila *Pomoć, pomoć*.

Izvori
------

1. ↑
2. ↑

| * p
* r
* u
VIS Idoli |
| --- |
| Vlada Divljan • Zdenko Kolar • Boža Jovanović • Srđan Šaper • Nebojša KrstićKokan Popović • Branko Isaković • Goran Vejvoda |
| Studijski albumi | 
* *Odbrana i poslednji dani*
* *Čokolada*

 |
| EP | 
* *VIS Idoli*

 |
| Kompilacije | 
* *Paket Aranžman*
* *VIS Idoli*

 |
| Soundtrack albumi | 
* *Šest dana juna*

 |
| Singlovi | 
* "Pomoć, pomoć" / "Retko te viđam sa devojkama"
* "Maljčiki" / "Retko te viđam sa devojkama"
* "Bambina" / "Stranac u noći"
* "Ona to zna" / "Ljubavi"

 |
Marijino jevanđelje
**Marijinsko** ili **Marijino jevanđelje** predstavlja najstariji sačuvani spomenik pisan staroslovenskim jezikom u kome se javljaju crte srpskog narodnog jezika pod čijim uticajem će se kasnije razviti i srpska redakcija staroslovenskog jezika. Pisano je glagoljicom na 174 listova, a na osnovu jezičkih crta, smatra se da je nastalo najkasnije početkom XI veka na štokavskom području. Pronađen je sredinom XIX veka u svetogorskom manastiru Svete Marije, po kome je i dobio ime, a danas se nalazi u Ruskoj nacionalnoj biblioteci u Sankt Peterburgu, zajedno sa Zografskim jevanđeljem, takođe pisanim glagoljicom.

Vidi još
--------

* Miroslavljevo jevanđelje
* Vukanovo jevanđelje
* Divoševo jevanđelje
* Nikoljsko jevanđelje

Literatura
----------

* Trifunović, Đorđe (1990). *Azbučnik srpskih srednjovekovnih književnih pojmova* (2. izd.). Beograd: Nolit.
* Trifunović, Đorđe (2001). *Ka počecima srpske pismenosti*. Beograd: Otkrovenje.
* Đorđe Sp. Radojičić: Razvojni luk stare srpske književnosti, Senta 1962.
* Đorđe Sp. Radojičić: Tvorci i dela stare srpske književnosti, Titograd 1963.
* Marijinsko jevanđelje na Uikiiztočnik
**Људмила Марковна Гурченко** (руски: Людмила Марковна Гурченко, украјински: Людмила Марківна Гурченко) била је совјетска и руска позоришна, биоскопска глумица, естрадна певачица и режисерка.

Од 1983. била је народна уметница Совјетског Савеза добитница Државне награде браће Васиљев Руске СССР за 1976. и Државне награде Руске Федерације 1994.

Биографија
----------

### Рани живот

Људмила Марковна Гурченко рођена је 12. новембра 1935. године у украјинском граду Харкову као ћерка Марка Гавриловича Гурченко (руски: Марко Гаврилович Гурченко) (1898-1973) и Јелене Александровне Симонович-Гурченко (руски: Елены Александровны Симоновой-Гурченко) (1917-1999). Према уметнициним речима, мајка јој је имала порекло у руском племству, а отац радничке фармерске породице. Од рођења до почетка другог светског рата, Гурченко је са родитељима живела у једној соби у пордумском стану у родном Харкову.

Пре почетка рата људмилини су родитељи радили у Харковској филхармонији. Након тога јој је отац наставио радити у руднику где је зарадио инвалидитет. Отац јој је иначе био професионални музичак који је свирао хармонику и пјевао на фастивалима гдје му је мајка помагала. Унаточ инвалидитету и зрелој доби, отац јој је отишао у рат.

Након ослобођења Харкова 23. августа 1943. године, Људмила је 1. септембра пошла у Шесту школу (данашњу градску гимназију), која се налазила у дворишту куће у којој је тада живела. 1944. уписала је Музичку школу Бетовен у Харкову.

1953. по завршетку десетљетке, отпутовала је у Москву и уписала је Герасимов сверуски државни институт за кинематографију на којем је дипломирала 1958. године.

Референце
---------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 79174106
* LCCN: n82090248
* ISNI: 0000 0001 2141 1480
* GND: 119421100
* SUDOC: 135213967
* BNF: cb140463402 (podaci)
* BIBSYS: 10104562
* MusicBrainz: 3729211b-ed61-429c-9017-c785aa4e1154
* NLA: 40415613
* NKC: xx0033887
* RSL: 000081170
* BNE: XX1135656
* CiNii: DA16140905

 |
**Guanabara** (portugalski: *Baía de Guanabara*) je zaljev Atlantskog oceana na jugoistoku Brazila u Saveznoj državi Rio de Janeiro.

Na ulazu u zaljev sa zapadne strane prostire se grad Rio de Janeiro, a sa istočne Niterói. Upravo na tom dijelu premošten je mostom, tako da povezuje ta dva grada.

Zaljev je otkriven 1502. isprva je zvan **Zaljev Januarske rijeke** (Baía de Rio de Janeiro)
.

Karakteristike
--------------

Zaljev ima površinu od 384 km², dug je oko 31 i maksimalno širok 28 km.

Prosječna dubina vode u zaljevu je 5,7 metara, a najdublji je u centralnom kanalu - 30 m.
Plima i oseka ima ocilacije od 0,7 m unutar zaljeva i 1,6 m m pored ulaza u zaljev.

Ulaz u zaljev širok je 1.5 km, sa istoka ga je branila utvrda Santa Cruz, a na zapadu utvrda São João i brda Glava šećera i Papagaio. 
Dublje na ulazu je otočna utvrda Laje, na tom su otoku Hugenoti 1555. imali privremeno utočište. 
U zaljevu postoje brojni otoci;, a veći su: Governador, Paqueta, Fundão, Villegagnon. 

Otočić *Cobras* pored Rio de Janeira je utvda sa mornaričkim skladištima, bolnicom i suhim dokovima.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Guanabara Bay*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 06.02.2024.
2. 1 2 3  „*Oceanographic characteristics of an impacted coastal bay: Baía de Guanabara*" (engleski). ScienceDirect. Pristupljeno 06.02.2024.

Vanjske veze
------------

***Guanabara*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Guanabara Bay* ()
**Lois Weber** (13. jun 1879 — 13. novembar 1939) je bila američka kazališna i filmska glumica, režiserka, scenaristica i producentica, koja se smatra jednom od najznačajnih žena-sineasta iz doba američkog nijemog filma. Filmovi su joj se isticali eksplicitnim socijalnim angažmanom i kontroverznim temama, kao što je kontrola rađanja. Vrhunac karijere joj je koincidirao s prvim brakom sa glumcem i režiserom Phillipsom Smalleyem, čiji je doprinos njenoj filmografiji predmet spora među historičarima. 1920-ih je bila odbačena od Hollywooda i nakon toga dugo vremena zaboravljena, da bi je tek decenijama kasnije bila priznata kao jedna od značajnih filmskih pionira.

Vanjske veze
------------

***Lois Weber*** na Wikimedijinoj ostavi

* Lois Weber na sajtu IMDb
* Literature on Lois Weber
* The Films of Lois Weber

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 45112689
* LCCN: n85376836
* ISNI: 0000 0001 1632 4948
* GND: 119472961
* SUDOC: 132990652
* BNF: cb155841505 (podaci)
* NKC: mub20241213393
* BNE: XX5210755

 |
**Flavije Stilihon** (lat. *Flavius Stilicho*, umro 22. avgusta 408. godine) bio je rimski vojskovođa vandalskog porekla. Istakao se kao staratelj maloletnog cara Honorija u čije ime je sve do svoje smrti upravljao Zapadnim rimskim carstvom.

**Stilihon (desno) i njegova porodica** na diptihu od slonovače izrezbarenom oko 395. godine.
Stilihon je po ocu bio Vandal, ali mu je majka bila Rimljanka. Smatra se da je sebe smatrao pravim Rimljaninom, mada su njegovi protivnici stalno isticali njegovo poluvarvarsko poreklo. Car Teodosije I ga je oko 384. oženio svojom bratičinom Serenom sa kojom je Stilihon dobio suna Euherija. Docnije je bio jedan od istočnorimskoh vojskovođa u bici na Frigidu 394. koja je okončana Teodosijevim trijumfom i porazom zapadnog uzurpatora Evgenija. Teodosije je svog mlađeg sina Honorija postavio za cara Zapadnorimskog carstva ali je ubrzo umro 395. godine. Stilihon je sada zavladao Zapadom u ime mladog cara tvrdeći da mu je Teodosije poverio na staranje i starijeg sina Arkadija, vladara Istočnorimskog carstva. Time je otpočela borba između Stilihona i niza Arkadijevih carigradskih savetnika. Prilike su se iskomplikovale kada su se, nakon Teodosijeve smrti, Goti naseljeni u Trakiji su se izjasnili da nemaju više da poštuju savez koji im je garantovao preminuli car. Stilihon je 401. i 402. porazio Alariha i njegove Vizigote i proterao ih na Balkan, a 405. je kod Firence pogubio gotskog kralja Radagajsta. Ipak, da bi odbio varvare od Italije, Stilihon je morao da povuče dobar deo vojske iz Britanije i sa Rajne. Time je rimska Britanija izgubljena 407, a u 31. decembra 406. plemena Vandala, Alana i Sveva su prešla Rajnu i počela da pljačkaju Galiju. Posle čitavog niza nesreća, rimska vojska u Paviji se pobunila 13. avgusta 408. na podstrek Stilihonovog rivala Olimpija. Oficiri verni Stilihonu su pobijeni a on je nateran da se povuče u Ravenu. Tu je i pogubljen 22. avgusta nakon što je odbio da upotrebi svoje germanske gardiste protiv carske vojske koja je došla da izvrši smrtnu presudu zbog veleizdaje. Njegova smrt je izazvala ogorčenu borbu oko vlasti i dovela je do rasula u zapadnorimskoj vojsci koja će olakšati vizigotsku pljačku Rima 410. godine.

***Stilihon*** na Wikimedijinoj ostavi
Koordinate: 41° 17′ 03" SGŠ, 22° 36′ 17" IGD
**Dedeli** (mak. *Дедели*, tur. *Dedeli*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Dedeli je naselje u okviru opštine Valandovo.

Prirodni uslovi
---------------

Dedeli je smešteno u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Valandova, naselje je udaljeno 6 kilometara južno.

Naselje Dedeli se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Naselje je položeno u na prvim brdima južno od doline Anske reke, na približno 190 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Selo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 220 stanovnika. Po popisu iz 1994. godine naselje je imalo 251 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su Turci.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je islam.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Vanjske veze
------------

* www.valandovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Valandovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Valandovo |
| --- |
| **Valandovo** • 
Ajranlija • 
Arazlija • 
Bajrambos • 
Balinci • 
Baraklija • 
Bašalija • 
Bašibos • 
Brajkovci • 
Buluntulija • 
Vejselija • 
Gradec • 
Grčište • 
Dedeli • 
Đulelija • 
Josifovo • 
Kazandol • 
Kočulija • 
Marvinci • 
Pirava • 
Plavuš • 
Prsten • 
Rabrovo • 
Sobrija • 
Tatarlija • 
Terzelija • 
Udovo • 
Čalaklija • 
Čestevo |  |


***Dedeli*** na Wikimedijinoj ostavi
**Lorenzo Ghiberti** (pravog imena **Lorenzo di Cione di Ser Buonaccorso**), talijanski kipar, zlatar, graditelj, slikar i pisac (Firenca, 1375. – Firenca, 1. prosinca 1455.). Značajan majstor firentinske brončane plastike u prvoj polovici 15. st. te sinteze gotike i renesanse inspirirane antikom.

Biografija i djela
------------------

*Rajska vrata*, istočna vrata firentinske krstionice, 1424.-1452. bronca, visine oko 5,18 m.
Za krstionicu u Firenci realističkom modelacijom izveo *Sjeverna vrata* (28 reljefa s temama iz života Krista i evanđelista). Na vratnicama istočnih vrata (Michelangelo ih je prozvao *Porta del Paradiso* – *Rajska vrata*, 1424.-1452.) mekom modelacijom i harmoničnim rasporedom figura oblikovao 10 velikih reljefa. To je prvo veliko djelo talijanskog kiparstva *quattrocenta* (rane renesanse) uz koje je povezano ime mladog Ghibertijevog šegrta za kojeg se vjeruje da je uradio i sam nacrt za ova vrata – Donatella.

Za crkve u Firenci i Sieni izveo niz brončanih kipova i reljefa. Slikarska i zlatarska djela nisu očuvana.

Kao svestran umjetnik, skupljač antičke mramorne plastike, pisac traktata (*Commentarii*) o arhitekturi, optici i proporcijama, jedan je od prvih predstavnika univerzalnog čovjeka renesanse.

* Sastanak Solomona i Bat Šebe s Rajskih vrata, bronca, 80 x 80 cm.*Sastanak Solomona i Bat Šebe* s Rajskih vrata, bronca, 80 x 80 cm.

Eksterni linkovi
----------------

***Lorenzo Ghiberti*** na Wikimedijinoj ostavi

* Članak katoličke enciklopedije

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 54188431
* LCCN: n78096136
* ISNI: 0000 0001 1644 873X
* GND: 118539086
* SUDOC: 030194598
* BNF: cb14974694h (podaci)
* BIBSYS: 90356203
* ULAN: 500006531
* NLA: 35121504
* NKC: jcu2010569774
* BNE: XX1283871
* CiNii: DA04095778
* KulturNav: id
* RKD: 129486

 |
|  |
| --- |
|  |
| Atari 2600 |
| Avcs2600 set |
| Proizvođač | Atari |
| Generacija | druga |
| Prvo dostupan |  |
| Mediji | ROM kartica, kaseta |
| Upravljač  |  |
| Online service | GameLine |
| Prodanih primjeraka | 30 milijuna |
| Najprodavanija igra | Pac-Man, 7 milijuna |

**Atari 2600** ili **VCS 2600** (Video Computer System 2600) je naziv igraće konzole, koju je razvila tvrtka Atari i predstavila na američkom tržištu u listopadu 1977. godine. Ova konzola je postala uzor mnogim drugim konzolama koje su se kasnije pojavile, te je njezin dizajn i koncept i danas prisutan u konzolama kao što su PlayStation i Xbox. 

Prodano je 30 milijuna primjeraka Atarija 2600.

Ime
---

Kada je Atari 2600 bio u fazi dizajna, kompanija mu je dodijelila kodno ime Stella, a kad je 1977. izašao prozvan je Video Computer System (VCS). 1982. godine, kada na tržište dolazi Atari 5200, konzola VCS 2600 preimenovana je u Atari 2600.

Specifikacije
-------------

Atari 2600 je imao dva joysticka, te ladice u koje su se mogle ubaciti ili se iz njih uzeti kasete sa igrama. U to vrijeme to je bila posve nova ideja, jer su prije pojave ove konzole korisnici morali kupovati više sistema za svaku igru koju su htjeli igrati.

Za Atari 2600 je u vrijeme pojavljivanja bilo dostupno 8 igara: *Combat* (koja je dolazila sa konzolom), Air-Sea Battle, Basic Math, Blackjack, Indy 500, Star Ship, Street Racer, Surround, i Video Olympics. 

Cijena konzole prvotno je bila 199 dolara. 1986. godine predstavljena je jeftinija verzija Atarija 2600 kod nekih poznata kao Atari 2600 Junior. Bila je manja te je koštala svega 50 dolara.

### Boja i grafika

Konzola je imala drukčiji set boja ovisno o televizoru koji bi se koristio za nju. U Sjevernoj Americi sa NTSC formatom, to je bilo 128 boja, u većem dijelu Europe - PAL format - 104, a u Francuskoj gdje se nekad koristio treći format SECAM, to je bilo tek 8 boja.

Emulatori
---------

Korisnici koji danas požele zaigrati kakvu igru dizajniranu za Atari 2600 ne trebaju za to imati originalnu konzolu te ladicu, već samo poseban kompjuterski program koji će emulirati Atari 2600. a jedan od takvih je Stella, koja je otvorenog koda. Općenito su programi za emulaciju ove konzole dostupni za većinu operativnih sistema te su veoma precizni.

Vanjske poveznice
-----------------

* Besplatni program Stella za emulaciju Atarija 2600

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **računarstvu** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


***Atari 2600*** na Wikimedijinoj ostavi
**Sidonie-Gabrielle Colette** (28. januar 1873 – 3. august 1954), poznatija po tome što je kao umjetnički pseudonim koristila svoje prezime **Colette**, je francuska književnica, najpoznatija po romanima u kojima je opisivala polusvijet, odnosno živote francuskih kurtizana. Mnogi od tih romana su svojim realističkim prikazom seksualnosti skandalizirali tamošnju javnost, isto kao i privatni život same Colette koja je otvoreno održavala ljubavne veze sa mnogim osobama oba spola. Njeno najpoznatije i najpopularnije djelo je kratki roman *Gigi* iz 1944. godine, koji je mnogo puta adaptiran, među čime se ističe Oscarom nagrađen filmski mjuzikl iz 1958. godine.

Izvori
------

Eksterni linkovi
----------------

* () Centre d'études Colette
* Djela čiji je autor Colette na Projektu Gutenberg
* Source for some material used in this article Arhivirano 2012-09-03 na Archive.is-u
* Image of Colette
* Portrait of Colette Arhivirano 2017-07-11 na Wayback Machine-u, by Irving Penn (commentary on portrait)
* () Short Profile of Colette Arhivirano 2006-09-03 na Wayback Machine-u

***Colette*** na Wikimedijinoj ostavi
**Dolanci** (ili *Gorenja Branica*) - **Dolanzi** (tal. i *Bregnizza*) je selo na Tršćanskom Krasu jugozapadne Slovenije u sastavu općine Komen

Geografija
----------

Mjesto, koje se nalazi na 166,4 m n/v i 15,3 kilometra istočno od općinskog središta Komen i 19,4 kilometara od talijanske granice, smješteno je na brežuljcima (*Vrhe*) koji nadvisuju desnu stranu visoke doline potoka *Gornja Branica*, nešto sjevernije od utoka Branice u potok (Rassa). Najviša uzvisina je Goli breg (251 m).

Povijest
--------

Gornja Vas u Dolancima
Nakon 1.svj. rata sav Kras kao dio Julije je bio anektiran Kraljevini Italiji i Dolanci su priključeni Goričkoj provinciji. 

Nakon ukdanja te provincije 1923. ovaj kraj postaje dio provincije Friuli kao Gorički okrug, a 1927. opet se obnavlja provincia Gorizia čiji je sastavni dio..

Između oktobra 1943. i maja 1945. dio je Operacione zone Jadranske obale 3. Reicha, a od juna 1945. do 1947. nalazi se istočno Morganove linije, kao dio Okupacione zone B Juliske krajine pod kontrolom JA (u blizini zone A STT pod vojnom upravom Britanije i SAD); kada je anektirana Sloveniji unutar jugoslavenske federacije.

Stanovništvo
------------

Prema popisu stanovništva 2002. g. Dolanci su imali 18 stanovnika, a prema podacima Statističkog ureda RS u Dolancima su 2020. živjela 24 stanovnika.

Izvori
------

* 
* 

1. ↑  Šablon:Cita web
**Erzelj** je naziv za skupnu od 5 kraških zaselaka: Mesesneli, Miški, Vovki, Tabor i Lenivec u sastavu općine Vipava.

Geografija
----------

Zaselci Erzelja leže jugozapadno od Vipave u kraškim Vipavskim brdima. Kroz sela prolazi vipavska vinska cesta. 

Kraj ima više izvora vode koji nikad ne presušuju.

Erzelj je bilo do 2017. jedino naselje u Sloveniji, koje započinje s fonemom **e**, kada je slovenizirano selo Jelarji u općini Kopar vraćeno na prvobitni, autohoni naziv Elerji.

Povijest
--------

Erzelj je prvi put spominje 1275 kao kaštel San Michele, vlasništvo akvilejskog patriarha. 

Tabor, kuće ispod utvrde Erzelj (1958.)
U XV. st. je bio pretvoren u protutursku utvrdu (tabor). Erzelj se spominje pod imenima: *Arsell*, *Ersell,* *Erssel*, *Rosel*, a pod Austro-ugarskom monarhijom je nazivan *Hersell*.

U drugom svjetskom ratu su sva sela sudjelovala u partizanima pa su talijanski fašisti 08.03.1943 sve stanovnike prognali. Muškarce su deportirali u njemačke konclogore, žene u talijanske, a djecu je uzela rodbina..Po kapitulaciji Italije 8. septembra 1943. su se sve žene vratile doma. Iz njemaćkih logora veći dio se nije vratio. Nakon aneksije Sloveniji sela su nazadovala, stanovništvo se iseljavalo. Kada je dovedena električna struja i voda, ljudi niso više napuštali sela.

Znamenitosti
------------

* Sačuvane kuće su uglavnom iz XVIII. i XIX. stoljeća, a zanimljivo je stepenasto zidano zdanje na raskršću puta pred zaselkom Lenivec s uklesanom godinom 1893.

* Nad selom Tabor, na nadmorskoj visini od 423 m, stoji utvrda, s 600 godina starom crkvom Sv. Mihaela. Utvrda je kasnije čuvala okolne stanovnike pred turskimi upadima.

* U blizini se nalaze ostaci partizanske bolnice Vera.

Zaselci Miški, Volki i Mesesneli po Vipavskim brdima

Stanovništvo
------------

Prema popisu iz 2002. zaselci su imali 74 stanovnika, a prema podacima Statističkog ureda RS u 2020. je ovdje živjelo 85 stanovnika te spada među demografski neugrožena sela.

Izvori
------

1. ↑  Jelarji so končno postali Elerji[*mrtav link*], Ekoper.si, pridobljeno 12. december 2018.
**Zemono** je naselje na Krasu u sastavu općine Vipava, a najpoznatije je po obližnjem kaštelu Zemono ili Belvedere.

Geografija
----------

Naselje se nalazi oko 2 km zapadno od Vipave, na rubu kraške doline Vipave (115 m n/v), iznad kojega se nedaleko, na brežuljku (139 m n/v) okružen vinogradima nalazi kaštel Zemono, nazvan i Belvedere.

### Kaštel Zemono

Kaštel Zemono 1954.
Izgrađen je u renesansnom stilu po uzoru na španjolske hacijende okružen vanjskim arkadama te oslikan baroknim freskama nepoznatog autora.

U njemu se često odvijaju razne priredbe: koncerti klasične muzike, likovne izložbe, a u vinskim podrumskim prostorijama (kantina) nalazi se restoran.

Naselje Zemono

Povijest
--------

Kaštel je izgrađen 1689. g. kao ljetnikovac ili lovački kaštel. Dokumenti o najznačajnijim trenucima kaštela Zemono nisu sačuvani, prije svega zbog uništenja u prvom svjetskom ratu radi vojnih funkcija koje je imao. Kaštel nije bio sjedište feudalnog posjeda.

Kašel nije nikad bio stalno naseljen. U njemu su se vjerojatno održavale zabave feudalaca i patricija za vrijeme berbe jer je tu bila i vinska kantina. Njegov prvi vlasnik je bio vipavski feudalac Francesco Antonio Lanthieri. Prodao ga je barunu Levetzovu, koji ga je 1918. prodao Eugenu Maieru, zatim je bio u vlasti obitelji Pregelj i Kalc. Za vrijeme Jugoslavije je u njemu imala svoj prodajno-iložbeni salon Tvornica namještaja Lipa.

Izvori
------

1. ↑  Seražin, 2006, str. 83
2. ↑  Seražin, 2006, str. 84
**Stefan Heberling** (1903-1939) je bio vojvođanski komunista i revolucionar. 

Stefan Heberling je rođen 23. avgusta 1903. u Bačkoj Palanci, kao najmlađe, sedmo dete Johanna Heberlinga i Annamarie Kleiner. Poreklom je bio Nemac (vojvođanski folksdojčer). Po zanimanju je bio šofer.

Član KPJ je od 1925. godine. Bio je član partijskog Komiteta za Vojvodinu u Novom Sadu. Iz Jugoslavije je izbegao u Sovjetski Savez. Studirao je na KUNMZ-u Moskvi od 1926. godine. Živeo je pod ruskom imenom Vasilij Pavlovič Suslov. Na KUNMZ-u je postao prijatelj sa Antom Ciligom, koji se u to vreme javno izjasnio kao pristalica  Trockog, koji je 1929. proteran iz Sovjetskog Saveza.

Heberling, Ciliga i dva njihova druga, koji su zbog svog stava kvalificirani kao trockisti, bili su isključeni ne samo iz SKP(b) nego i iz KUNMZ-a i poslani na rad u Lenjingrad. Nezadovoljni takvim stanjem, oko 1929. godine su u SSSR-u formirali opozicionu trockističku grupu, u čijem centralnom telu su bili četvorica Jugoslovena i dva Rusa. Grupa je ilegalno distribuirala tekstove Trockog i imala bliske veze sa fabričkim radnicima. Grupa je imala jak uticaj među jugoslovenskom političkom emigracijom. Ovoj grupi je pripadala i Pelagija Belusova, Titova žena.

Jedan od logora Gulag
Svibnja mjeseca 1930. godine GPU je u Lenjingradu i Moskvi uhitio ovu grupu jugoslavenskih komunista zbog veza s trockističkom opozicijom. Stefan Heberling je kao trockista, sa grupom Jugoslovena opozicionara koju su činili dr Ante Ciliga, Stanko Dragić i Mustafa Dedić, bio osuđen na 3 godine robije.

Nakon tri godine zatočeništva, na koliko su bili osuđeni, 1933. godine Heberling i drugovi su štrajkom glađu tražili od sovjetskih vlasti da ih puste da se vrate u Jugoslaviju. Međutim, sovjetski organi ne samo da ih nisu pustili, već su im produžili zatvor za dvije godine, bez nove optužnice niti suđenja (sovjetski zakoni su davali pravo GPU-u da bez suđenja produži rok zatočeništva i progonstva). Nakon ovog štrajka Jugoslovene su razdvojili na razne strane. Stefana Heberlinga su premještali od mjesta do mjesta sve do Urala. Na Ural je deportiran na tri godine. Poslat je u Kurgan, gde je radio kao nastavnik nemačkog jezika u kurganskoj školi br. 14.

Od njihove grupe, jedino je Ciliga uspeo da se izvuče. Po izlasku iz SSSR-a, on je u Francuskoj i Jugoslaviji vodio kampanju za oslobađanje svojih drugova, ali bez uspeha.

Uhapšen je ponovo 10. ožujka 1936. godine, a 21. svibnja iste godine je u Čeljabinsku osuđen na sedam godina robije zbog "antisovjetske agitacije." Veruje se da je Heberling streljan oko 1939. godine.

Rehabilitovan je u Kurganu svibnja 1992. godine.

Vidi još
--------

* Ante Ciliga
* Stanko Dragić
* Mustafa Dedić
* Pelagija Belousova
* KPJ tokom Velike čistke
SS vođa Odilo Globocnik obilazi trupe u Trstu.
**Operacija Kraj zime** (nem. *Winterende*, Vinterende) je bila poslednja ofanziva Vermahta i četnika protiv 9. korpusa Jugoslovenske armije u Sloveniji. Vođena je od 18. marta – 6. aprila 1945. godine.

Preduzeta je nakon prethodnog neuspelog pokušaja da se unište snage 9. korpusa u operaciji »Ribecal«.

Nemačka ofanziva je izvođena u dva rejona: u prvom — "Početak proljeća" — trebalo je očistiti zapadni deo Gorenjskog i područje Cerkna, a u drugom — "Kraj zime" centralni deo Slovenačkog primorja (sektor Vojsko, Čepovanska dolina, Banjška visoravan i Trnovska šuma).

Pozadina
--------

Partizanska straža nad Loškom Dolinom u Sloveniji, koja je tokom rata bila poprište teških borbi. Januar 1945.
U proleće 1945. godine bilo je očigledno da se nemačke snage u severnoj Italiji, jugozapadnoj Mađarskoj i Dalmaciji neće moći duže vreme odupirati pritisku sovjetske, jugoslovenske i anglo-američke armije. Nemačka komanda je očekivala i savezničko iskrcavanje u Istru i Tršćanski zaliv, pa bi odbrana jadranske obale bila veoma teška ako bi se u neposrednoj pozadini nemačkih položaja nalazile jače partizanske snage. Zato su policijske vođe na Jadranskom primorju i u 18. vojnom okrugu Odilo Globočnik i Erwin Rösener, preduzele poslednju ofanzivu protiv snaga 9. korpusa NOVJ. Za izvršenje ovog zadatka bile su privučene veoma jake snage.

Angažovane snage
----------------

Partizanska patrola u kočevskih hribih.
Angažovane jedinice su bile heterogenog sastava — tu su bile zastupljene razne srpske formacije, slovenački belogardisti, italijanske fašističke snage, grčke kvislinške jedinice, kao i snage SS policije, "sastavljene iz pripadnika međunarodnog evropskog ološa."

Tok operacije
-------------

Pošto su uspele da obrazuju širi obruč oko Trnovskog gozda, nemačke, fašističke italijanske i četničke snage su 28. marta 1945. otpočele napad na jedinice 9. korpusa. Pod pritiskom nadmoćnijeg neprijatelja, jedinice korpusa su, posle trodnevnih borbi, bile prisiljene na povlačenje. 31. divizija, da bi izbegla dalju borbu u okruženju, izvukla je svoje snage u rejon Pivke, talijanska partizanska divizija »Garibaldi Natizone« (Natisone) povukla se na Banjsku planotu, dok se 30. divizija Drobila na Sentivišku planotu.

Izvori
------

1. 1 2  POSLEDNJA NEPRIJATELJSKA OFANZIVA
2. ↑  ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI - knjiga 19 - 1.mart-15.maj 1945.
3. ↑  Obaveštenje Štaba Dinarske četničke divizije od 30. marta 1945. komandantima korpusa o planu napada na snage Jugoslovenske armije

Vidi još
--------

* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Povlačenje kolaboracionista sa Nemcima 1944-1945

Vanjske veze
------------

* Operation "Winterende"
* Obaveštenje Štaba Dinarske četničke divizije od 30. marta 1945. komandantima korpusa o planu napada na snage Jugoslovenske armije
**Operacija Južni vetar** (njem. *Föhn*, Fen) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH, uz pomoć lokalnih četnika, protiv partizana u zapadnoj Bosni. Vođena je radi otvaranja komunikacije Prijedor — Banja Luka, od 20. do 25. marta 1944. godine. Na komunikaciji Prijedor — Banja Luka i zapadno od Banje Luke dejstvovala je Četvrta krajiška divizija NOVJ.

Ovu operaciju planirala je Komanda 15. brdskog armijskog korpusa u prvoj polovini marta, u okviru opšte operacije »Hasenjagd« (»Lov na zečeve«).

Pozadina
--------

*Glavni članak: Diverzije u Narodnooslobodilačkoj borbi*
16. marta dijelovi 2. bataljona 11. krajiške brigade između Blagaja i Martin Brda potrgale su 2.500 metara pruge i pokupile 2.000 metara telefonske žice.

17. marta dijelovi 1. brdske njemačke divizije pokušali su popraviti prugu između Blagaja i Svodne. Dočekale su ih jedinice 2. bataljona i ubile 8, a ranile nepoznat broj njemačkih vojnika.

20. marta 1944. 2. i 3. bataljon 11. krajiške brigade su kod Svjetljeva na pruzi Volinja—Dobrljin u 12.50 časova digli u vazduh voz sa 40 vagona. Tom prilikom u borbi oko voza ubijeno je 37, a zarobljeno 7 Nijemaca. Svih 40 vagona su zapaljeni.

Istog dana, 20. marta, radi otvaranja prolaza komunikacijom Banjaluka — Prijedor — Bosanski Novi koju je potpuno zapriječila 11. brigada i izbacila iz upotrebe, komanda 15. brdskog korpusa naredila je štabu puka za naročitu upotrebu da ponovo uspostavi saobraćaj i otvori put Bosanski Novi — Prijedor — Banjaluka.

Angažovane snage
----------------

Za izvođenje operacije šifrovano nazvane »Föhn« stavljene su štabu puka na raspolaganje slijedeće snage: 

* oklopni grenadirski jurišni bataljon 2. oklopne njemačke armije sa nastavnom artiljerijskom baterijom;
* 1. bataljon 383. puka 373. njemačke »Tigar« divizije;
* 1. bojna 13. lovačke domobranske pukovnije i
* 71 četnik.

Tok operacije
-------------

Borbena grupa »Rudno« jačine 3.000 ljudi sa teškim topovima krenula je 20. marta ujutru u 4.30 časova iz Bosanskog Novog prema Prijedoru.

Noću 21/22. marta 1944. dijelovi 2. i 3. bataljona minirali su prugu između Prijedora i Bosanskog Novog. Naišao je voz koji je uništen. Neprijatelj je imao oko 40 poginulih vojnika. Zarobljeno je 6 neprijateljskih vojnika. Gubici bataljona: 3 poginula i 2 ranjena borca.

24. marta 1. i 4. bataljon su dočekali njemačku borbenu grupu »Rudno« koja se u povratku iz reona Bronzanog Majdana kretala preko Ivanjske i Verića za Prijedor. U borbi kod sela Verići Nijemci su imali preko 50 mrtvih i ranjenih, dok su bataljoni 11. brigade imali 3 poginula i 5 ranjenih boraca.

Izvori
------

1. ↑  Nemački izveštaj o toku operacije »Fen«
2. 1 2  Đuro Milinović, Drago Karasijević: JEDANAESTA KRAJIŠKA NOU BRIGADA
3. ↑  AVII NAV-N-T-314 Roll 562/474—9.

Vidi još
--------

* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji

Vanjske veze
------------

* Operation "Föhn"
* Nemački izveštaj o toku operacije »Fen«

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **bitkama i ratovima** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Diego de Almagro** (Almagro (Ciudad Real), 1475. - Cusco, 1538.) bio je španjolski konkvistador jedna od najvažnijih figura koje su omogućile Španjolskoj da zauzme Peru.

Biografija
----------

Diego je rođen kao vanbračno dijete Juana Montenegra i Elvira Gutierrez, koji nisu htjeli preuzeti brigu o djetetu, već su ga dali da ga othrani majčin ujak Hernán Gutiérrez. Zbog tog nije uzeo ni očevo ni majčino prezime, već mjesta u kom je rođen. Ujak je bio toliko strog da je poprilično nestašni četrnaestogodišnjak Diego jedva čekao priliku da pobjegne od njega. U Toledu je dobio posao na dvoru, ali je nakon jedne tuče u kojoj je izbo svog protivnika, morao pobjeći. Dokopao se Seville i kao vojnik ukrcao na brod Pedrariasa Dávile na put u Novi svijet.

U Južnu Ameriku je stigao 1524. gdje se pokazao kao odličan vojnik. Zajedno sa Franciscom Pizarrom krenuo u vojnu kampanju na Carstvo Inka u današnjem Peruu. Kad su ga zauzeli dobili su položaj Kapetan generala, Pizarro da vlada 
kolonijom Nova Kastilja (sjeverno Cusca), a Almagro da vlada Novim Toledom (južno od Cusca).
Ubrzo su planule velike svađe i nastalo neprijateljstvo između dojučerašnjih drugova Almagra i Pizarra, što je dovelo do političke nestabilnosti u novoj koloniji.

  

Španjolski kralj Karlo V naredio je 1534. Almagru da krene u vojnu kampanju na Čile, u kojoj se Almagro poprilično izmučio.

U vrijeme dok je on ratovao po Čileu, izbila je velika pobuna Inka, koji su čak uspjeli opsjedati španjolsku utvrdu u Cuscu. 
Almagro se hitno vratio u Peru, i uspio djelomično ugušiti pobunu, a zatim je zatvorio dva Pizarrova brata Hernanda i Alonsa, jer su odbili izvršiti njegove naredbe u vrijeme borbi. 
Zbog tog je Francisco Pizarro krenuo sa svojim jedinicama na Cusco i porazio Almagrovu vojsku, a njega zarobio i ubio.

To je bio početak međusobnih borbi između španjolskih kapetana u novoj koloniji.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Diego de Almagro*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 25.12.2020.
2. 1 2 3  „*Diego de Montenegro Gutiérrez*" (španjolski). Real Academia de la Historia. Pristupljeno 25.12.2020.

Vanjske veze
------------

***Diego de Almagro*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Diego de Montenegro Gutiérrez* na portalu Real Academia de la Historia ()

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **osobi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Godič
**Godič** je mjesto u slovenskoj pokrajini Gorenjskoj, u sastavu je općine Kamnik.

Geografija
----------

Godič je naselje na lijevem bregu Kamniške Bistrice na lokalnoj cesti Mekinje - Stahovica udaljeno oko 3 km od Kamnika. Stariji dio naselja leži iznad riječne terase, noviji dio se razteže prema Mekinjama.

Historija
---------

Ime mjesta se prvi put spominje 1426. i zatim više puta u XV. st, u vezi lovačkog posjeda u tom kraju. Njen vlasnik je upravljao i opskrbljivao lovište državnog kneza, pa je taj u svojin obilascima Kranjskom imao uspješen lov. 1444. je tim lovskim imanjem upravljao neki Benedikt iz Kamnika. Pored posjeda je bio u tom kraju i manji dvorac, kojega je 1447. dobio u feud Matevž Zellenberger.

1993. su arheolozi Narodnog muzeja Slovenije iz Ljubljane pri iskapanjima nad naseljem u kratkoj vodoravnoj jami pod stijenom imenovanom *Pod gričo* otkrili rimsko jamsko svetište. Jama je duga 8 m i pri ulazu isto toliko i široka, a unutra se konično sužuje. Pod debelim ilovastim nanosom je otkriven žrtvenik i pod njim ostaci 1,2 m širokog hodnika, učvršćenog s manjimi kamenima i omeđenoga zidovoma, koji je vodio u unutrašnjost jame. Iskopani su i dijelovi srebrnih pločica s posvetnimi napisima, dijelovi lucerna (uljanica), željezni nož, brojne kovanice između IV. i V. st. i mnogo životinjskih kosti.

Porijeklo imena
---------------

Izvorno ime *Gódiči* je množinski oblik patronimika *Godič*, koji se u jezičnom razvoju razvio iz slavenskog hipokoristika *Godъ*, koji je skraćen oblik slavenskih osobnih imena *Godislavъ, Godimirъ, Godemyslъ*. Ime naselja je prvotno označavalo naseobinu nekog Godiča, tj. Godovog sina i njegovih ljudi. u arhivskih zapisima se spominje 1426. *Goditsch,* a 1447. *Godicz*.

Stanovništvo
------------

Prema popisu stanovnika iz 2002. Godič je imao 669 stanovnika.
**Movran** je vodopad na južnim padinama planine Čvrsnice, između naselja Gornja Drežnica i Gornja Drežnica, malim mjestima tridesetak kilometara sjeverno od Mostara, Bosna i Hercegovina. Naselja su smještena u kanjonu Drežanke, desne pritoke Neretve, između dvije velike planine, Čabulje i Čvrsnice.

Pogled na Čvrsnicu preko kanjona Drežanke
Sigurno je najviši vodopad u Bosni i Hercegovini, a među najvišim u Evropi. Po mnogima je visok 584 metra, njegova polazna tačka se nalazi na 1.383 metra nadomrske visine, a završna na 799. Izvori navode da je vodopad visok 395 metara, ali sve zavisi od načina računanja i kategorije u koju se ova prirodna atrakcija svrstava.

Movran nije vodopad stalnog karaktera, nego je sezonski vodopad koji se pojavljuje jednom ili dva puta godišnje, i nestaje veoma brzo, poslije dan ili dva. To je ogroman sifon u kojem se voda skuplja cijele godine, da bi onda za vrijeme najvećih kiša, kada se planinski procijep potpuno ispuni, eksplodirao i ispraznio. Zato ga je moguće vidjeti samo poslije velikih kiša.

Izvori
------

1. ↑  Bosna i Hercegovina - Vodopad Veliki Movran - **Video** - 24.01.2024
2. ↑  Prirodni fenomen u Bosni i Hercegovini: Znate li za vodopad koji se pojavljuje samo jednom godišnje? - **tekst i fotografije** - 24.01.2024
3. ↑  - Veliki Movran jedan je od najvećih vodopada u Evropi i pojavljuje se samo poslije obilne kiše, 2018. **tekst i fotografije**- 24.01.2024
**Apendicitis** je naziv za zapalenje slepog creva. može biti akutno i hronično.

Akutno zapaljenje slepog creva nastaje delovanjem zaraznih klica na sluzokoži slepog creva. Od sluzokože, gnojenje se širi dalje, dok ne dođe do spoljne opne creva; nju gnoj nagrize i stvori otvor, kroz koji se gnoj iz šupljine slepog creva izlije u slobodnu trbušnu šupljinu. Izlivanjem gnoja u slobodnu šupljinu trbuha nastaje akutno zapaljenje trbušne maramice.

Dugo se verovalo da razna strana tela, kao koštice od voća i povrća itd. ulaskom u slepo crevo izazivaju njegovo zapaljenje. Sem toga, u slepom crevu se često stvaraju kamenčići od stvrdnutog crevnog sadržaja, pa se i za njih verovalo da izazivaju zapaljenje slepog creva. Ali to izgleda nije tačno, jer u ogromnom broju slučajeva imamo zapaljenje slepog creva bez ikakvih stranih tela ili kamenčića. Uzrok zapaljenju su bakterije kojih ima u crevima, ali nije poznato zašto te bakterije kod pojedinih osoba izazivaju zapaljenje slepog creva, a kod drugih ne.

Zapaljenje slepog creva pojavljuje se najčešće u doba od 10. do 30. godine ali akutno zapaljenje slepog creva mogu dobiti i sasvim mala deca a i ljudi u dubokoj starosti.

Kod zapaljenja slepog creva bolovi su uvek praćeni gađenjem i povraćanjem. Stolica je uglavnom zadržana. Ima slučajeva, ali retko, da pri prvim bolovima dođe do naglog proliva.

Tok bolesti može biti različit. Napad se može stišati, bol postepeno prestaje, temperatura padne i bolesnik počinje da se oporavlja; napad je prošao bez loših posledica. Sledeći napad zapaljenja slepog creva može uskoro doći, sa ponovnim bolovima i ponavljanjem svih pomenutih znakova oboljenja. Ponekad se napad ne ponavlja po nekoliko meseci.

U drugim slučajevima, bolovi su od početka jaki i ne prestaju. U toku nekoliko sati, ili posle jednog do dva dana, dolazi do prskanja slepog creva i do zagnojavanja cele trbušne šupljine, što je po život bolesnika najopasnije. Momenat kad prsne slepo crevo praćen je najjačim bolom i osećanjem kao da je nož zaboden u trbuh.

Znaci hroničnog zapaljenja slepog creva su teškoće u probavi, koje se javljaju povremeno a izražene su u zadržanoj stolici, osećanju punoće u želucu posle jela, gubljenju apetita, odrigivanju i nadražaju na povraćanje.

Vanjske veze
------------

* Appendicitis and Appendectomy author Dennis Lee, M.D. editor Jay Marks, M.D. - MedicineNet.com, Doctor Produced information plus Patient Discussions provided by MedicineNet.com
* Appendicitis - MayoClinic.com, from the Web site of the Mayo Clinic
* Surgeons Net Education: Appendicitis, history, diagnosis and treatment
* Appendicitis Research Latest research from the literature on appendicitis
* Appendicitis Information
* Acute and Suppurative Appendicitis from the Spring 1998 issue of The Permanente Medical Journal
* History of Appendicitis Vermiformis: Its diseases and treatment.By Arthur C. McCarty, M.D.