recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Aleksandar V**, rođen u Kandiji kao *Petros Filargos*, kog Italijani zovu *Pietro di Candia* bio je kratkotrajni antipapa katoličke crkve, od 26. juna 1409. do 3. maja 1410. u vrijeme Velike zapadne šizme (1378.- 1417.) kad je crkva bila razjedinjena borbama nacionalnih rivala koji su zahtjevali papinski tron.

Historija
---------

Aleksandar je bio odličan učenik, pa je poslan na najbolje univerzitete te je postao ugledan franjevački teolog. Nakon što je bio biskup u nekoliko gradova Sjeverne Italije - 1402. postavljen je za Milanskog nadbiskupa. Nakon tog ga je papa Inocent VII. 1405. proglasio kardinalom i papinskim legatom za Lombardiju. Jednoglasno je izabran za papu na kontraverznom (i ilegalnom) Koncilu u Pisi 1409. kada je imao 70 godina.

Aleksandrov pontifikat trajao je samo 10 mjeseci, jer je brzo umro, pa su se nade da će njegovim izborom dokinuti Velika zapadna šizma, vrlo brzo izjalovile, tim više što koncil nije uspio uvjeriti rivale Grgura XII. i Benedikta XIII da podnesu ostavke i abdiciraju, pa je 1410. bilo čak tri pape (umjesto dva).

Aleksandar je ostao zapamćen po tom što je praškom nadbiskupu Zbyneku poslao bulu kojom je naredio spaljivanje heretičkih djela Johna Wycliffea. Kako je Aleksandar pomalo misteriozno umro, vrlo brzo proširile su glasine, iako bez dokaza - da je otrovan od svog nasljednika antipape Ivana XXIII.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Alexander (V)*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 15. 3. 2018.

Vanjske veze
------------

* *Alexander (V)* (`en`)

| * p
* r
* u
Antipape u Katoličkoj Crkvi |
| --- |
| 
sv. Hipolit •
Novacijan •
Feliks II. •
Ursin •
Elulalije •
Laurencije •
Dioskur •
Teodor II. •
Paskal I. •
Konstantin II. •
Filip •
Ivan VIII. •
Anastazije III. •
Kristofor •
Bonifacije VII. •
Ivan XVI. •
Grgur VI. •
Benedikt X. •
Honorije II. •
Klement III. •
Teodorik •
Albert •
Silvestar IV. •
Grgur VIII. •
Celestin II. •
Anaklet II. •
Viktor IV. •
Viktor IV. •
Paskal III. •
Kalist III. •
Inocent III. •
Nikola V. •
Klement VII. •
Benedikt XIII. •
Aleksandar V. •
Ivan XXIII. •
Klement VIII. •
Benedikt XIV. •
Feliks V.
 | Vatikanski grb |
**Antioh IV Epifan** ("**Objava (boga)**", "**Glasoviti**"; grčki: Ἀντίοχος Ἐπιφανὴς, fonetski: ænˈtɑi̯əkəs ɛˈpɪfəniːz; cca. 215. pne. - 164. pne.) bio je vladar Seleukidskog Carstva od 175. pne. do svoje smrti 164. pne. Bio je sin kralja Antioha III Velikog i brat Seleuka IV Filopatora. Pravo ime mu je bilo Mitridat; ime "Antioh" je preuzeo po dolasku na prijestolje.

Važni događaji za njegove vladavine su bili rat s Egiptom, koji je umalo doveo do osvajanja te zemlje i od koga potiče metaforički izraz "linija u pijesku" te ustanak židovskih Makabejaca.

Antioh je, kao nijedan drugi helenistički vladar, imao sklonost koristiti božanske epitete kao *Theos Epiphanes* (grčki: *ΘΕΟΣ ΕΠΙΦΑΝΗΣ* što znači "Božja objava") a nakon pobjede nad Egiptom se nazvao, *Nikephoros* (grčki: *ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ* što znači "Pobjedonosni"). Njegovo ekscentrično ponašanje, kapriciozni potezi i ludilo su mu, pak, od strane suvremenika donijeli nadimak *Epimanes* ("Ludi"), odnosno igru riječi s njegovom titulom *Epiphanes*.

Eksterni lionkovi
-----------------

* Antiochus IV Ephiphanes entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith
* Jewish Encyclopedia: Antiochus IV Epiphanes
* Antiochus IV Epiphanes at *livius.org*

Fusnote
-------

1. 1 2  Encyclopædia Britannica Online: Antiochus IV Epiphanes
2. ↑  Rome and the Mediterranean to 133 B.C. By A. E. Astin, F. W. Walbank, M. W. Frederiksen, p. 341
3. ↑  Polybius 26.10

|  |
| --- |
| Antioh IV Epifan **Seleukidska dinastija****Rođen/a:** 215. pne.  **Umro/la:** 164. pne. |
| Prethodi:**Seleuk IV Filopator** | **Seleukidski kralj**175–164. pne. | Slijedi:**Antioh V Eupator** |

  



***Antioh IV Epifan*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostala značenja, v. Lewes (razvrstavanje).*

**Lewes** je grad od 17,783 stanovnika na jugoistoku Engleske u Grofoviji East Sussex.

Lewes je administrativni centar Grofovije East Sussex i vlastitog Distrikta Lewes.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grad se prostire u kotlini vapnenačkog grebena South Downs, duž obale Rijeke Ouse nedaleko od njena ušća, tako da se osjeća utjecaj plime.

Historija
---------

Lewes je izrastao oko zamka koji je podignut u 11. vijeku, njegovi ostaci i danas dominiraju nad gradom. 
Za srednjeg vijeka postao je značajna luka i za trgovište. Vremenom kako je obala postala sigurnija i brodovi veći, opao je značaj njegove luke na račun nedalekog Newhavena.

Lewes je poznat po Bitci kod Lewesa koja se odigrala 1264. u kojoj je Simon de Munford Earl od Leicestera pobjedio vojsku kralja Henrya III.

Grad je u 16. vijeku bio poprište progona protestanata od kojih je 17 pobijeno pa su proglašeni mučenicima, uspomena na njih slavi se u svečanosti - Guy Fawkes Day. Na taj dan šest udruženja, čiji su članovi rodbinski povezani sa mučenicima, paradiraju po uskim uličicama grada noseći baklje, svečanost ima kulminaciju u velikom vatrometu.

Tokom historije bio je mjesto u kom je zasjedao regionalni sud, pa je nakon tog bilo prirodno da je postao administrativni centar.
Pored turizma koji je značajan za privredu, grad ima i nešto pogona lake industrije.

Znamenitosti
------------

Najveće znamenitosti grada su dvije građevine iz 16. vijeka, to su; kuća Barbican u kojoj je živjela Ana Klevska četvrta žena kralja Henrya VIII i Hotel Shelley.

Pet km Istočno od centra grada, leži dvorac Glyndebourne, poznat po Festivalu opere.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Njemačka Waldshut-Tiengen, Njemačka
* Francuska Blois, Francuska

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: South East England" (engleski). City population. Pristupljeno 3. 04. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Lewes*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 03. 03. 2017.

Vanjske veze
------------

***Lewes*** na Wikimedijinoj ostavi

* Lewes Town Council (`en`)
**Kvint Flavije Mezije Egnacije Lolijan Mavorcije** (*Quintus Flavius Maesius Egnatius Lollianus signo Mavortius*, sredina 4. vijeka) bio je rimski velikodostojnik i političar iz doba kasnog Carstva. Iako je bio pagan, vršio je niz važnih dužnosti pod kršćanskim carevima Konstantinom i Konstancijem II. Od 328. do 335. je bio guverner Kampanije, od 330. do 336. *comes Orientis*, 342. je bio gradski prefekt Rima, 355. je služio kao konzul a od 355. do 356. je bio pretorijanski prefekt Italije. Tada je zabilježeno da je dao pogubiti nekoliko nedužnih ljudi. Poznat je i po tome što je potakao Julija Firmika Materna da napiše astrološki esej Matheseos libri VIII, koji mu je osobno posvećen. U 18. vijeku je u današnjem Pozzuoliju pronađena njegova obezglavljena statua koju su nakon obnove lokalni žitelji nazvali *Sveti Mamozio*.

Literatura
----------

* Kenney, Edward John, *The Cambridge History of Classical Literature*, Cambridge University Press, 1983, ISBN 0-521-27371-4, p. 88.

| Političke funkcije
 |
| --- |
| Prethodi:**Konstancije II, Konstancije Gal** | **Konzul Rimskog Carstva**355*Arbitio* | Slijedi:**Konstancije II, Julijan Apostata** |
| Prethodi:**Aurelije Celzin (I)** | ***Praefectus urbi* Rima**april – jul 342 | Slijedi:**Fabius Aconius Catullinus Philomathius** |
**Amanirenas** (u nekim izvorima **Amanirena**) bila je kandake ili kraljica nubijske Kraljevine Kuš, koja je vladala od oko 40. pne. do oko 10. pne. Njeno puno ime je bilo *Amnirense qore li kdwe li* (Ameniras, qore i kandake).

Vjeruje se kako je naslijedila svog muža Teritegasa.Godine 23. pne. pokrenula je rat protiv Rimskog Carstva te je na čelu nubijske vojske prodrla u Egipat i zauzela Elefantinu. Sljedeće godine ju je porazio u bitci i iz Egipta protjerao guverner Petronije. Njegove trupe su prodrle na jug te zapalile kušitsku tradicionalnu prijestolnicu Napatu. Godine 21. pne. je sklopila mir s Rimljanima, koji su svoju teritoriju proširili na jug.

Apokrifni izvori opisuju kako je bila slijepa na jedno oko.

V. također
----------

* Kuš
* Nubija
* Kandake
* Popis monarha Kuša

Literatura
----------

* László Török, in: *Fontes Historiae Nubiorum* Vol. II, p. 723-725 (Bergen, 1996). ISBN 82-91626-01-4

Vanjske veze
------------

***Amanirenas*** na Wikimedijinoj ostavi

* Snowden, Frank M. Jr. "Blacks in Antiquity: Ethiopians in the Greco-Roman Experience". The Belknap Press of Harvard University Press. Cambridge, Massachusetts and London England. 1970
* "Women in power 500-B.C. 1" at Guide2womenleaders.com
* The treasure of the queen (English)
* Stela found in Naqa
* Chicago Oriental Institute Archive: picture of her destroyed pyramid
Kovanica koju je izdao Antioh VI. Glava pokazuje Kastora i Poluksa na konju. The Grčki natpis je ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ (kralj Antioh). Datum ΘΞΡ je godina 169. seleukidske ere, što odgovara godini 144–143. pne.
**Antioh VI Dioniz** (cca. 148–138. pne.) bio je kralj Seleukidskog Carstva od 145. pne. do 142. pne. Bio je sin svrgnutog kralja Aleksandra Balasa i kraljice Kleopatre Tee. Koristeći nezadovoljstvo vladavinom novog kralja Demetrija II, vojskovođa Diodot Trifon je digao ustanak, postavivši Antioha - koji je tada bio dijete - kao kralja, a sebe proglasivši regentom. Godine 142. pne. je Diodot i formalno preuzeo prijestolje. Četiri godine kasnije je Antioh, koji se nalazio u Diodotovom skrbništvu, umro, što je Diodot objasnio prirodnim uzrocima. Antički izvori sugeriraju da je bio otrovan.

Vanjske veze
------------

***Antioh VI Dioniz*** na Wikimedijinoj ostavi

* Antiochus VI entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Aleksandar Balas** | **Seleukidski kralj**145–142. pne.*Demetrije II Nikator*  *(145–138. pne.)* | Slijedi:**Diodot Trifon** |
**Grgur VIII** (pravim imenom **Maurice Bourdin**; latinski: ; ? - 1137) bio je katolički antipapa koji je stolovao od 1118. do 1121. godine. 

Bio je rodom iz francuske pokrajine Limousin, a obrazovao se u Opatiji Cluny. Od 1099. je biskup u portugalskoj Coimbri, a od 1111. je nadbiskup Brage. Blisko je surađivao sa svojim zemljakom, grofom Henriqueom od Burgundije koji je Portugalom upravljao kao lenom stečenim od svojih leonskih sizerena. Sukob sa Bernardom de Sediracom, nadbiskupom Toleda i Primasom Španjolske je doveo do njegovog opozivanja u Rim gdje je morao odgovarati na razne optužbe pred papom Paskalom II. Međutim, brzo je stekao naklonost pape koji ga je učinio svojim bliskim suradnikom.

Godine 1117. je rimsko-njemački vladar Heinrich V, u jednoj od posljednjih eskalacija Borbe za investituru sa vojskom došao u Italiju kako bi izvršio pritisak na Paskala II. Papa i kurija su pobjegli u Benevento, a u Maurice Bourdin je ostao, prešao na Heinrichovu stranu i 23. marta 1117. ga okrunio za cara. Paskal je na to reagirao ekskomunikacijom Heinricha i Mauricea.

Paskal je umro u januaru sljedeće godine, te je za njegovog nasljednika izabran Gelazije II. Heinrich je ponovno došao u Rim, ali ga je Gelazije odbio sresti i pobjegao u Gaetu. U znak odmazde zbog takvog javnog poniženja, Heinrich je preko svojih pristaša među kardinalima dao izabrati Mauricea kao novog papu 10. marta 1118. Gelazije je na to odgovorio odlaskom u Kapuu gdje je 7. aprila ponovio ukaz ekskomunikaciji Heinricha i Mauricea.

Grgur je ostao stolovati u Rimu, ali je odlazak njegovog carskog zaštitnika na sjever oslabio njegov položaj, a još više Heinrichova spremnost na kompromis s novim papom Kalistom II. Kalist je uz podršku lokalnog stanovništva i normanskih vitezova natjerao Grgura da se povuče u Sutri gdje je u aprilu 1121. zarobljen. Odatle je premještan iz samostana u samostan sve dok nije umro u Opatiji Trinità della Cava kraj Salerna 1137. U međuvremenu je Kalist Konkordatom iz Wormsa 1122. okončao borbe za investituru.

| * p
* r
* u
Antipape u Katoličkoj Crkvi |
| --- |
| 
sv. Hipolit •
Novacijan •
Feliks II. •
Ursin •
Elulalije •
Laurencije •
Dioskur •
Teodor II. •
Paskal I. •
Konstantin II. •
Filip •
Ivan VIII. •
Anastazije III. •
Kristofor •
Bonifacije VII. •
Ivan XVI. •
Grgur VI. •
Benedikt X. •
Honorije II. •
Klement III. •
Teodorik •
Albert •
Silvestar IV. •
Grgur VIII. •
Celestin II. •
Anaklet II. •
Viktor IV. •
Viktor IV. •
Paskal III. •
Kalist III. •
Inocent III. •
Nikola V. •
Klement VII. •
Benedikt XIII. •
Aleksandar V. •
Ivan XXIII. •
Klement VIII. •
Benedikt XIV. •
Feliks V.
 | Vatikanski grb |
*Za ostale upotrebe, v. Nacionalni park Prokletije (Srbija).*

**Nacionalni park Prokletije** je peti nacionalni park u Crnoj Gori, proglašen 2009. godine. Zahvata površinu od 16.630 ha i u okviru njega su dva rezervata prirode — Hridsko jezero i Volušnica. Zona zaštite oko parka je 6.252 ha[*nedostaje referenca*]. Prokletije se odlikuju karakterističnim krečnjačkim reljefom i lepotama koji su uticali na proglašenje za zaštićeno područje od nacionalnog značaja.

Položaj
-------

Nacionalni park Prokletije ograničen je sa juga visokim grebenima planine i albanskom granicom, na zapadu je reka Grnčar, na severu Gusinjsko-plavska dolina i najzad na istoku planina Bogićevica. Ukupna površina je oko 16.600 ha sa okolnom zaštitnom zonom od približno 6200 ha.

Odlike
------

Nacionalni park Prokletije odlikuje se krečnjačkim i dolomitskim sastavom stena, koje su se formirale u oligo-miocenu. Predeo je izuzetno neprisupačan sa brojnim visokim vrhovima i kraškim oblicima (jame, pećine, uvale i dr). Vrhovi su najčešće oštri i nazubljeni, a padine izuzetno strme. Najviše tačke su Zli Kolac (2534 m), Dobri Kolac (2528 m) i Rosni vrh (2524 m).
.

Galerija
--------

* Snežne krpeSnežne krpe
* Vrelo Savino okoVrelo Savino oko
* Ponor SkakavacPonor Skakavac
* Nazupčeni vrh ProkletijaNazupčeni vrh Prokletija

Vidi još
--------

* Prokletije
* Plavsko jezero
* Zli Kolac
* Zaštićena područja u Crnoj Gori
* Nacionalni parkovi Crne Gore

Izvori
------

1. ↑  „Proglašenje NP Prokletije" (PDF). Arhivirano iz originala na datum 2018-08-17. Pristupljeno 31. 10. 2011.
2. ↑  „Prostiranje i granice NP Prokletije" (PDF). Arhivirano iz originala na datum 2018-08-17. Pristupljeno 31. 10. 2011.
3. ↑  {{}
4. ↑  „Reljef i geologija NP Prokletije" (PDF). Arhivirano iz originala na datum 2018-08-17. Pristupljeno 31. 10. 2011.

Spoljašnje veze
---------------

* NP Prokletije Arhivirano 2018-08-17 na Wayback Machine-u
* Prokletije
**Lola Pagnani** (3. april 1972. – ) je talijanska glumica koja ponekad koristi i imena Lola Stavros i Anna Lola Pagnani.

Rođena je u Rimu kao Anna Lola Pagnani Stavros, kći pisca i scenarista Enza Pagnanija. U dobi od 17 godina je diplomirala suvremeni ples u Parizu, te je bila prva plesačica na svjetskoj turneji Momix te sudjelovala u koreografiji Circe du Soleila u Montréalu. Bila je prva plesačica Opere u Münchenu pod redateljstvom Line Wertmuller i dirigenta Giuseppea Sinopolija. Nakon toga je diplomirala suvremeni ples u Američkom plesnom teatru Alvina Aileya u New Yorku. Kasnije je studirala glumu u njujorškom HB Studios, te se potom vratila u Italiji. 

U Italiji je radila s renomiranim imenima svjetskog filma i teatra kao što su Ettore Scola, Giulio Base, Lina Wertmuller; također je glumila u filmovima Spike Leeja, Johna Turturra, Abela Ferrare i u reklamama za Lavazzu zajedno s Tullijem Solenghijem i Riccardom Garroneom te dvije godine sudjeluje u emisiji *Maurizio Costanzo Show*. Surađivala je s Enricom Montesanom, Marcom Columbrom, Barbarom De Rossi, Blasom Roca Reyem, Enricom Brignanom, Ninom Manfredijem, Vittorijem Gassmanom i Shelley Winter, koja ju je pozvala u Los Angeles da studira u Actor's studio. Također je primala poduku kod Teddeya Shermana u Los Angelesu.

Nastupala je u nekoliko emisija Rai International u New Yorku te bila voditelj *PoP Italia*. Surađivala je s Giannijem Battistonijem pišući tekstove o svojim poznanicima Muhamedu Aliju, Shelley Winters i Steven Seagalu.

Odnedavno s američkom producenticom i redateljicom Melissom Balin radi na dokumentarcu vezanom uz slučaj camorre. Projekt se zove *Women Seeking Justice*  te će za temu imati nepravdu u svijetu. 

Pagnani tečno govori italijanski, francuski, španski i engleski jezik.

Filmografija
------------

### Kino

* *Trafitti da un raggio di sole* (1995) - Fabiola
* *Polvere di Napoli* (1996) - Rosita
* *Ninfa plebea* (1996) - Lucia
* *Ferdinando e Carolina* (1999) - Sara Goudar
* *La bomba* (1999) - Daisy
* *Il pranzo della domenica* (2002)
* *Gente di Roma* (2003)
* *Women Seeking Justice* (2007)

### Televizija

* *Pazza famiglia* (1995)
* *Commissario Raimondi* (1998) - Esmeralda
* *Anni 50 (1998)*
* *La squadra* (2000)
* *Un posto al sole* (2001) - Roberta Cantone
* *Francesca e Nunziata* (2001)
* *Carabinieri 5* (2005)
* *Un ciclone in famiglia 2* (2005)
* *Donne sbagliate* (2006)
* *Capri* (2006) - Maria Rosaria

### Teatar

* *Vergine Regina* (1996)
* *Anatra all'arancia* (1997)
* *Carmen* (1987)

Eksterni linkovi
----------------

* Lola Pagnani na IMDb-u (`en`)
* Službena stranica Arhivirano 2008-07-24 na Wayback Machine-u
* Studio Morea-Lo Cascio, Lola's Press in Rome Arhivirano 2008-12-05 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 233084760
* ISNI: 0000 0003 6780 1913
* GND: 1229880836

 |
**Nacionalni park Lençóis Maranhenses**  (Parque Nacional dos Lençóis Maranhenses) je nacionalni park koji se nalazi u saveznoj državi Maranhão na sjeveroistoku Brazila, istočno od zaljeva Baía de São José. To je ravno, nisko područje koje je povremeno poplavljeno, a prekriveno je velikom pješčanim dinama. Obuhvaća oko 1500 km2. Usprkos obilatim kišama, gotovo da i nema vegetacije na tom području. Brazil ga je proglasio nacionalnim parkom 2. juna 1981.

Kiše uzrokuju neobičan fenomen: voda se skuplja u dolini između pješčanih dina te ju kamenje ispod pijeska spriječava da potone ispod površine. Time nastaju plave, zelene i crne "lagune" i estuariji okovani pijeskom. Zbog toga je postao turistička atrakcija.

U popularnoj kulturi
--------------------

Park je zabilježen u brazilskom filmu *The House of Sand* iz 2005.

Galerija
--------

* Pogled na jednu lagunuPogled na jednu lagunu
* PanoramaPanorama
* JezeroJezero
* LagunaLaguna
* Dine i lagunaDine i laguna

Eksterni linkovi
----------------

***Nacionalni park Lençóis Maranhenses*** na Wikimedijinoj ostavi

* Lençóis Maranhenses National Park's Official site
* Photo of Lençóis Maranhenses by Marcio Machado
* Miranda J, Costa J, de Rocha C, *Reptiles from Lençóis Maranhenses National Park, Maranhão, northeastern Brazil,* Zookeys. 2012; (246): 51–68. Significant study of the fauna of the Lençóis Maranhenses.
Alarik II.
**Alarik II.** *(lat. Alaricus )*, bio je vizigotski kralj od 485. do 507. godine. Alarikovo kraljevstvo je obuhvaćalo cijelu Hispaniju (osim sjeverozapadnog dijela), cijelu Akvitansku Galiju i veliki dio tada još uvijek nepodijeljene Narbonske Galije. Bio je oženjen Tindigotom, nezakonitom kćeri Teodorika Velikog, ostrogotskog kralja.

Godine 486. Alarik II. je uskratio utočište Sijagriju, bivšem soasonskom vladaru, koga je potukao franački kralj Klodvig I. u Soasonskoj bitci (486.) Alarik je uhvatio Sijagrija i predao ga Klodvigu koji ga je potom pogubio.

Alarik II. je bio arijanac, kao i svi drugi vizigotski plemići, ali je dosta ublažio politiku proganjanja katolika koju je prakticirao njegov otac Eurik, čak im je odobrio i održavanje sabora 506. godine u Agdu. Bio je u zategnutim odnosima s biskupima iz Arla. Cezarije, biskup od Arla, bio je osumnjičen da kuje urotu kako bi predao Arl Burgundima čiji je kralj bio oženjen sestrom franačkog kralja Klodviga. Alarik je protjerao Cezarija u Bordeaux u Akvitaniji, a potom mu dozvolio i povrakat nakon što je prošla kriza.

Poznat je i po tome što je naredio pravljenje rekompilacije rimskih zakona i proglasa za svoje "rimske" podanike. Ovaj zakonik je poznat kao Alarikov zakonik ili Alarikov brevijar *(lat. Breviarium Alaricianum)*.

Poginuo je u bitci kod Vouilléa 507. godine u kojoj su Vizigoti izgubili od Franaka predvođenih Klodvigom. Ova bitka je označila kraj vizigotskog kraljevstva u Toulouseu i povlačenje Vizigota dublje u Hispaniju, kao i kasnije premještanje vizigotske prijestolnice iz Toulousea u Toledo. Od galskih posjeda, Vizgoti su još jedino zadržali Septimaniju, zapadni dio Narbonske Galije, koja otprilike odgovara današnjem fracuskoj regiji Languedoc-Roussillon.

Alarika je naslijedio njegov izvanbračni sin Gesalek jer je njegov zakoniti sin, Amalarik, tada bio maloljetan.

Literatura
----------

* Edward Gibbon, *History of the Decline and Fall of the Roman Empire* Poglavlje 38.

Vanjske veze
------------

***Alarih II*** na Wikimedijinoj ostavi

* Istorijska biblioteka:Alarihov brevijar

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Eurih** | **Vizigotski kralj (485—507)** | Nasljednik:**Gesalih** |
Koordinate: 05°45′00″N 07°07′00″E﻿ / ﻿5.75000°N 7.11667°E﻿ / 5.75000; 7.11667

**Nacionalni park Taï** je nacionalni park u jugozapadnom dijelu Obale Bjelokosti, u općinama Guiglo i Sassandra, između rijeka Sassandra na istoku i Cavalla na zapadu kojom Obala Bjelokosti graniči s Liberijom.

Šumski rezervat Taï je osnovan 1926. godine, a unaprijeđen je u nacionalni park 28. kolovoza 1972. godine i ima površinu od 3.300 km². On je zbog bogatstva tropske kišne šume i bioraznolikosti životinja postao UNESCO-v rezervat biosfere 1978. a upisan na popis mjesta svjetske baštine u Africi još 1982. godine. Naime, ovo područje je, pored 11 vrsta primata, obitavalište i pet jako ugroženih sisavaca: patuljasti vodenkonj, maslinasti kolumbus (*Procolobus verus*), leopard, čimpanze i Jentinkova dujker antilopa (*Cephalophus jentinki*).

Sveukupno, u parku se može naći oko 1.300 vrsta viših biljaka (od kojih 54% pripadaju biljakama gvinejske zone), te više od 1.000 kralježnjaka od kojih 140 vrsta sisavaca (uključujući 47 od 54 vrste velikih sisavaca gvinejskog područja) od kojih 11 vrsta primata, 40 vrsta reptila, 53 vrsta vodozemaca i 250 vrsta ptica (od kojih je 28 endema).

No, park je poznat kao jedno od prirodnih izvorišta virusa ebole i Svjetska zdravstvena organizacija je izrazila zabrinutost zbog njegove blizine internacionalnoj zračnoj luci u Abidjanu.

Izvori
------

1. ↑  William Scott McGraw, Klaus Zuberbühler i Ronald Noë, *Monkeys of the Tai Forest: An African Primate Community*, 2007. Cambridge University Press, str. 14.–16. ISBN 0-521-81633-5
2. ↑  „Howard W. French, Hunt for the Creature That Ebola Calls Home". The New York Times. Pristupljeno 14. ožujka 2008.

Vanjske veze
------------

***Nacionalni park Taï*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica Nacionalnog parka Tai (`fr`) Posjećeno 18. listopada 2011.
* WWF-West Africa aids Côte d'Ivoire's Taï National Park (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 264008360
* LCCN: sh97004727
* GND: 4409330-5
* SUDOC: 078614643

 |
*Za ostale upotrebe, v. Rataje.*

  
Koordinate: 42° 02′ 07" SGŠ, 21° 02′ 15" IGD

**Rataje** (mak. *Ratae*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Rataje pripada opštini Jegunovce.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Rataje je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 12 km istočno.

Rataje se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na severnom delu Pološkog polja. Oko naselja se pruža polje, a dalje ka istoku se izdiže Žeden planina. Vardar protiče istočno od naselja. Nadmorska visina naselja je približno 440 metara.

**Klima** u naselju je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Rataje je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 411 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%), a ostalo su mahom Srbi.

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Jegunovce

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.opstinajegunovce.gov.mk Zvanična stranica opštine Jegunovce

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Jegunovce |
| --- |
| **Jegunovce** • 
Belovište •
Vratnica •
Žilče •
Jažince •
Jančište •
Kopance •
Orašje •
Podbređe •
Preljubište •
Raotince •
Rataje •
Rogačevo •
Siričino •
Staro Selo •
Tudence •
Šemševo |  |
**Protupapa Honorije II.**, rođen kao Pietro Cadalus, bio je katolički protupapa od 1061. do 1064. godine. Prije nego što je postao protupapa, služio je kao biskup Parme. Protupapom je postao nakon smrti reformski nastrojenog pape Nikole II u srpnju 1061. Sljedbenici reforme, okupljeni od Hildebranda (budući papa Grgur VII), su 30. rujna papu izabrali u skladu Nikolinom bulom *In nomine Domini*, prema kojoj se papa birao od kolegija kardinala. Novi je papa postao biskup Anselm od Lucce i sljedeći dan uzeo ime Aleksandar II. Hildebrandovi protivnici, uglavnom rimsko plemstvo i lombardijski biskupi, su se okupili oko Guibera, kraljevskog kancelara Italije, te je 28. listopada u Baselu sazvan crkveni sinod. Na njemu je Cadalus izabran za papu i uzeo ime Honorije II. 

Zajedno sa svojim sljedbenicima je otpočeo marš na Rim, te je, nakon kraće borbe s Aleksandrovim pristašama uspio 14. travnja 1062. prodrijeti do bazilike sv. Petra. Dalje krvoproliće je zaustavio vojvoda Gottfried III od Donje Lotaringije, nagovorivši i Honorija i Aleksandra da se vrate u svoje matične biskupije i čekaju pravorijek rimsko-njemačke carice majke Agnes od Poitoua. Nekoliko mjeseci kasnije je došlo do puča kojim je de facto vlast nad Carstvom preuzeo nadbiskup Anno II od Kölna; on je u Rim kao svog izaslanika poslao biskupa Burcharda II od Halberstadta, koji je presudio u korist Aleksandra. 

Honorije je sljedeće godine bio eksokuminiciran. Međutim, brzo je organizirao kontra-sinod u Parmi gdje je "potvrđen" za papu te sa pristašama ponovno marširao na Rim i zauzeo Castel Sant'Angelo. Borbe su se nastavile godinu dana prije nego što je formalno protjeran natrag u Parmu. Šizma je formalno okončana 30. maja 1064. kada je na koncilu u Mantovi anatemiziran. Honorije je, međutim, sebe nastavio smatrati papom sve do smrti.

| * p
* r
* u
Antipape u Katoličkoj Crkvi |
| --- |
| 
sv. Hipolit •
Novacijan •
Feliks II. •
Ursin •
Elulalije •
Laurencije •
Dioskur •
Teodor II. •
Paskal I. •
Konstantin II. •
Filip •
Ivan VIII. •
Anastazije III. •
Kristofor •
Bonifacije VII. •
Ivan XVI. •
Grgur VI. •
Benedikt X. •
Honorije II. •
Klement III. •
Teodorik •
Albert •
Silvestar IV. •
Grgur VIII. •
Celestin II. •
Anaklet II. •
Viktor IV. •
Viktor IV. •
Paskal III. •
Kalist III. •
Inocent III. •
Nikola V. •
Klement VII. •
Benedikt XIII. •
Aleksandar V. •
Ivan XXIII. •
Klement VIII. •
Benedikt XIV. •
Feliks V.
 | Vatikanski grb |
***Naš avto*** (sh. *Naš auto*) je jugoslavenska crno-bijela filmska komedija snimljena na slovenskom jeziku 1962. godine u režiji Františeka Čapa. Protagonist, koga tumači Janez Čuk, je mladi piranski fotograf koji pobjeđuje na jedom natječaju i, nadajući se novčanoj nagradi, svima kaže kako će nabaviti novi automobil. Radnja prikazuje kako se ispostavi da je nagrada tek obična diploma te kako njegova porodica, nastojeći izbjeći poniženje kod susjeda, kupuje stari automobil čiji će ih stalni kvarovi dovesti na rub propasti. *Naš avto* je bio snimljen u stilu italijanskih filmova tzv. "ruzičastog neorelizma". Iako danas uživa dobru reputaciju među kritičarima, prilikom premijere je doživio neuspjeh, te je označio početak kraja dotada uspješne karijere Františeka Čapa u Jugoslaviji.

Uloge
-----

* Ruša Bojc ... ga. Vrabec
* Metka Bučar ... babica
* Janez Čuk ... Pici
* Milan Srdoč ... Vrabec
* Dušan Stefanović ... dedek
* Sonja Krajšek ... Maca
* Olga Bedjanič ... Jelka
* Dušan Puh ... Karli
* Janez Albreht ... natakar Frane
* Slavko Belak ... poštar
* Štefka Drolc ... Lučkina mati
* Manja Golec ... frizerka
* Julij Gustin ... nagi moški

Vanjske veze
------------

* *Naš avto* na IMDb-u (`en`)
* *Naš avto*  na stranici Slovenskoga filmskog centra (`sl`)
Vulkan Rincón de la Vieja u sklopu istoimenog nacionalnog parka.
**Rincón de la Vieja** (špa. *Parque Nacional Volcan Rincon de la Vieja*) je nacionalni park u Kostariki i dio zaštićenog područja Guanacastea, koje je upisano na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Amerikama 1999. godine kao mjesto važnih ekoloških procesa kopnenih i primorskih ekosustava. 

U Nacionalnom parku nalaze se vulkani Rincón de la Vieja i Santa María. Posljednja erupcija vulkana Rincon de la Vieja bila je 1998. godine. Među glavnim atrakcijama su i gejziri, jezera, slapovi, vrući izvori vode i sl.

Najbliži grad je Liberia na jugu. U Parku postoje dva informativna centra za posjetitelje.

Ima raznih vrsta divljih životinja, uključujući više od 300 vrsta ptica, te brojnih sisavaca kao što su: pume, jaguari, majmuni i još mnogi drugi. U vulkanskim otvorima i gejzirima žive mikroorganizmi, koji mogu podnijeti ekstremno visoke temperature.

Izvori
------

1. ↑  UNESCO-v upis novih lokaliteta 2. prosinca 1999. god. (`en`) Preuzeto 5. siječnja 2012.
2. ↑  C.Michael Hogan: Extremophile. eds. E.Monosson iC.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment, Washington DC, SAD 2010.
Koordinate: 41° 40′ 34" SGŠ, 22° 51′ 03" IGD

**Ratevo** (mak. *Ратево*) je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Ratevo je u sastavu opštine Berovo.

Prirodni uslovi
---------------

Ratevo je smešteno u istočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Bugarskom - 10 km istočno od naselja.

Od najbližeg grada, Berova, naselje je udaljeno 5 kilometara južno.

Naselje Ratevo se nalazi u istorijskoj oblasti Maleševo. U oblasti Maleševskih planina, na južnom obodu Berovskog polja. 

Zapadno od naselja teče reka Bregalnica gornjim delom svog toka.

Nadmorska visina naselja je približno 860 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Ratevo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 844 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.berovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Berovo
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)[*mrtav link*]

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Berovo |
| --- |
| **Berovo** • 
Budinarci •
Vladimirovo •
Dvorište •
Mačevo •
Mitrašinci •
Ratevo •
Rusinovo •
Smojmirovo |  |
Koordinate: 45°19′41″N 14°26′17″E﻿ / ﻿45.3280282679095°N 14.4380307197571°E﻿ / 45.3280282679095; 14.4380307197571

Istočno pročellje Riječkog nebodera
**Riječki neboder** je neboder u središtu Rijeke na Jadranskom trgu. Nazvan je tako kako bi se razlikovao o Sušačkog nebodera, oba izgrađena imeđu 2 rata.

Neboder spada u jedan od mnogih vrijednih arhiektonskih zdanja u Rijeci između dva rata, a sagrađen je 1939. godine prema projektu tršćanskog arhitekta Umberta Nordija, koji je u Rijeci angažiran zahvaljujući privatnoj inicijativi.

U vrijeme izgradnje neboder se nazivao i **palača Àrbori**. Naime, investitor je bio Marco Àrbori, povratnik iz Amerike, koji je želio podići poslovno-stambenu građevinu sa svom infrastrukturom, po uzoru na američke standarde.[*nedostaje referenca*] Tako je u skladu s propisima pod zemljom uređeno protuavionsko sklonište, ložionica za centralno grijanje i skladišta.[*nedostaje referenca*]

Riječki neboder - zaštitni znak Rijeke
Prizemna zona bila je namijenjena trgovačkom magazinu iz Milana, međukat njegovim poslovnicama, dok su na ostalim katovima stanovi. Stanovi su većih kvadratura, kuhinje s ugrađenim ormarima, a šesti kat smatrao se elitnim (na primjer, jedan stan je imao dva ulaza). Na krovu je zajednička praonica i sušionica rublja.

Sjeverna strana palače Àrbori
Urbanistički položaj zgrade strogo je određen prethodnom regulacijom koja je omogućila izgradnju visokih vertikala u strogom centru Rijeke, a već tada prometni Jadranski trg bio je zamišljen po uzoru na Piazzu Oberdan u Trstu.[*nedostaje referenca*]

Izgled Pjace Reggina Elena (danas Jadranski trg) priije izgradnje nebodera

Literatura
----------

* Julija Lozzi Barković, „Riječki i Sušački neboder", *Sušačka revija* br. 54/55, 2006.
* Jasna Rotim Malvić, et al.: *Moderna arhitektura Rijeke: arhitektura i urbanizam međuratne Rijeke 1918.-1945. = L’Architettura e urbanistica a Fiume nel periodo fra le due guerre 1918-1945*, Moderna galerija, Rijeka, 1996. (ISBN 953-6501-00-7)

Vanjske veze
------------

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Riječki neboder** |
*Za ostale upotrebe, v. Novak (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 26′ 12" SGŠ, 20° 37′ 04" IGD

**Novak** (mak. *Новак*) je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Novak pripada opštini Centar Župa.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Novak je smešteno u krajnjem zapadnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Albanijom (6 km zapadno). Od najbližeg većeg grada, Debra, naselje je udaljeno 25 km južno.

**Reljef**: Novak se nalazi u oblasti Župa, na zapadnim padinama planine Stogovo. Naselje je položeno visoko, na zapadnim visovima planine Stogovo, dok se dalje ka zapadu tlo strmo spušta u dolinu Crnog Drima, koja je u ovo delu pregrađena, pa je tu obrazovano veštačko Debarsko jezero. Nadmorska visina naselja je približno 1.280 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Novak je imao 1.006 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Turci (100%).

Većinska veroispovest u naselju je islam.

Vidi još
--------

* Opština Centar Župa

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* Stranica „Moj Savetnik" - Opština Centar Župa Arhivirano 2013-09-27 na Wayback Machine-u

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Centar Župa |
| --- |
| **Centar Župa** • 
Bajramovci •
Balanci •
Breštani •
Broštica •
Vlasići •
Golem Papradnik •
Gorenci •
Gornji Melničani •
Dolgaš •
Donji Melničani •
Evla •
Elevci •
Žitineni •
Kočišta •
Kodžadžik •
Mali Papradnik •
Novak •
Osolnica •
Odžovci •
Pareši •
Pralenik •
Crno Boci |  |
**Lopo Fortunato Ferreira do Nascimento** (Luanda, 10. lipnja 1942.) je angolski političar i prvi premijer Angole od 1975. do 1978. godine. Uz to, Lopo do Nascimento je bio i generalni sekretar Narodnog pokreta za oslobođenje Angole (MPLA).

Nakon što je premijerska pozicija ukinuta 1978. godine, Nascimento je ostao u politici te je kasnije bio ministar teritorijalne uprave. Ostavku je podnio 9. travnja 1992. kada ga je zamijenio Paulo Kassoma. Sljedeće godine je na stranačkom kongresu izabran za generalnog sekretara MPLA. 

Na parlamentarnim izborima 2008. je bio 66. na listi vladajuće MPLA te je izborio skupštinski mandat nakon uvjerljive pobjede MPLA. Dana 27. siječnja 2013. godine se povukao iz aktivne politike. 

| * p
* r
* u
Angola Premijeri Angole |
| --- |
| NR Angola(1975–1992) | 
* Lopo do Nascimento (1975–1978)
* *Pozicija ukinuta* (1978–1991)
* Fernando José de França Dias Van-Dúnem (1991–1992)

 |  |
| Republika Angola(1992–*danas*) | 
* Fernando José de França Dias Van-Dúnem (1992)
* Marcolino Moco (1992–1996)
* Fernando José de França Dias Van-Dúnem (1996–1999)
* *Upražnjeno* (1999–2002)
* Fernando da Piedade Dias dos Santos (2002–2008)
* Paulo Kassoma (2008–2010)
* *Pozicija ukinuta* (2010–)

 |
**Arnold von Harff** (Castell Harff, 1471 – januar 1505) je bio njemački putnik iz 15. vijeka, iz okolice Kölna. Krenuo je na hodočašće u mnoge zemlje, prikupljajući brojne informacije o jezicima i kulturama. Tokom svojih putovanja (1496–1499) opisao je nekoliko jezika: bretonski, hrvatski, turski, baskijski, hebrejski, arapski, albanski, mađarski, sirijski, amharski jezik i jermenski jezik.

Biografija
----------

Arnold von Harff je bio sin viteza Adama von Harffa i njegove supruge Rikarde von Hoemen. 1504. godine oženio je Margarethu von dem Bongart.

7. novembra 1496. je započeo hodočašće na Orijent iz Kölna, putovao je kroz Njemačku, sišao u Italiju do Rima i u februaru 1497. krenuo u Veneciju za Aleksandriju.

Posjetio je Kairo i samostan svete Katarine na Sinajskom poluotoku. Odatle je nastavio putovanje u Obećanu zemlju i u crkvu Svetog groba u Jeruzalemu, gdje je proglašen Vitezom Svetoga groba. Odatle je krenuo preko Damaska ​​i Alepa do Antiohije, zatim čitavom dužinom Male Azije do Bruse preko Balkana, Italije, Francuske do groba sv. Jakova u španjolskom Santiagu de Composteli. Ovdje je se vratio kući preko Pariza i Bruxellesa. 10. oktobra 1499. je stigao u Heinsberg kod Vojvode (*Herzoga*) von Jülich.

1499. dobio je dvorac u Erkelenzu od svog ujaka Godarta von Harffa. Dvorac više ne postoji. Kažu da je tu svoja putnička izvješća zabilježio u jednom *Pilgerbuchu* (knjiga hodočasnika). Izvještaji su ilustrirani u benediktinskoj opatiji Marije Laach. Kasnije je postao blagajnik u vojvodstvu (*herzogtum*) Geldern, ali je umro u januaru 1505. godine, vjerojatno u svom dvorcu u Lövenichu.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 25028845
* LCCN: nr88002130
* ISNI: 0000 0000 8104 3045
* GND: 104074787
* SUDOC: 087974304
* BNF: cb16128870w (podaci)
* NKC: jo2013761547
* BNE: XX4725431

 |
**Nokia** je grad u Finskoj od 32,690 stanovnika, dio konurbacije Veliki Tampere u kojoj su pored njega gradovi i općine; Ylöjärvi, Kangasala, Lempäälä i Pirkkala u kojoj živi 321,481 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Nokia leži u jugozapadnoj Finskoj, na rijeci Näsijärvi pritoci Kokemäenjokija, udaljena petnaestak km zapadno od Tamperea.

Historija
---------

Nokia se prvi put spominje 1505. kao selo istoimenog feuda u parohiji Pirkkalan. Sve do 19. vijeka bilo selo ali pod 
imenom - Pohjois Pirkkalan (Sjeverni Pirkkalan). Starije ime Nokia izgleda da je imalo veze sa dabrom, i njegovim krznom, čijom su se trgovinom stanovnici u davnini bavili.

Industrijski razvoj Nokije započeo je 1868. kada je rudarski inženjer Knut Fredrik Idestam podigao tvornicu
celuloze, iz nje je izrastao današnji telekomunikacijska div Nokia. Drugi veliki pogon u 
gradu bila je tvornica gume (Suomen Gummitehdas Oy) podignut 1904. Te dvije kompanije su se 1967. udružile (zajedno 
sa kompanijom Suomen kaapelitehdas Oy) i osnovale Nokiju.

Okrug Pirkkalan je 1922. podijeljen na Etelä (Južni) i Pohjois (Sjeverni) Pirkkalan, koji su od 1937. postali prigradske 
općine Tamperea.

Od 1938. Pohjois Pirkkalan preimenovan je u Nokiu, dok je Etelä Pirkkalan skratio svoje ime na Pirkkalan,

Općina Nokia se znatno proširila 1970, kad su joj pridodane općine Suoniemi i Tottijärvi, pa je 1977. dobila 
status grada.

Privreda
--------

U Nokiji i danas rade tvornica celuloze pod imenom - Georgia-Pacific Finland Oy i tvornica gume kao 
Nokian Renkaat. 

Ali od 2008. telekomunikacijska kompanija Nokia više ne posluje u Nokiji, već je upravu preselila u Espoo. a 
glavnu tvornicu u 200 km udaljeni Salo.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Island, Blönduós
* Norveška, Moss
* Švedska, Karlstad
* Danska, Horsens
 | * Rusija, Orel
* Estonija, Sillamäe
* Mađarska, Sárospatak
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Finland: Pirkanmaa" (engleski). City population. Pristupljeno 20. 09. 2015.
2. 1 2 3 4 5  „*Historia*" (engleski). Nokiankaupunki. Arhivirano iz originala na datum 2012-08-17. Pristupljeno 19. 09. 2015.

Vanjske veze
------------

***Nokia (Finska)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada* (`fi`)
**Nekropola stećaka Trnovo 1** nalazi se u općini Šekovići, Bosna i Hercegovina. Nekropola je i nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. 
 Na području opštine Šekovići registrovan je 31 lokalitet, sa ukupno 929 stećaka.

Područje Šekovića još od najstarijih vremena bilo je naseljeno i kulturno i komunikacijski vrlo aktivno. U srednjem vijeku područje bilo je u sastavu Usore u koju se od vremena bana Tvrtka ubraja i bosansko srednje Podrinje. 

Selo Trnovo je od Šekovića udaljeno 7,16 km u pravcu jugozapada.Lokalitet nazvan Trnovo 1. smješten je na nadmorskoj visini od 718 m, i koordinatama N 4900098. 630 i E 6564898.16. Na udaljenosti do 20 m od stećaka nalazi se novosagrađen pravoslavni jednobrodni hram posvećen caru Konstantinu i carici Jeleni.

Na lokalitetu Trnovo 1, evidentirano je 28 stećaka i to; 5 sanduka – dva sanduka su sa postoljem i 23 sljemenjaka – dvanaest sljemenjaka je sa
postoljem. Stećci su fino klesani sa relativno velikim dimenzijama, dijelom su utonuli, i oštećeni, a na pojedinim stećcima se nalaze grafiti novijeg datuma. Orijentirani su u pravcu zapad – istok. Od ukupnog broja evidentiranih stećaka, ukrašena su četiri. Na njima su zastupljeni motivi – mač, plastična rebra, rozeta sa drškom i traka. Na osnovi zastupljenih formi stećaka i njihovih ukrasa, nadgrobnici se mogu datirati u kasni srednji vijek (XIV stoljeće).

Literatura
----------

* Šefik Bešlagić, Sarajevo: "Veselin Masleša", 1982. STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST
**Nino Raspudić** (Mostar, 3. novembar 1975) je hrvatski talijanist, aktivist i publicist koji radi kao docent za talijansku književnost na Odsjeku za talijanistiku Filozofskog fakulteta Sveučilišta u Zagrebu. Široj je javnosti poznat kao jedan od inicijatora podizanja spomenika Bruce Leeju u rodnom Mostaru, kao i po polemikama koje na temu položaja bosanskohercegovačkih Hrvata vodi s hrvatskim intelektualcima lijeve i liberalne orijentacije.

Život i rad
===========

Osnovnu školu završio je u rodnom Mostaru. Maturirao u Italiji (Treviso). Na Filozofskom fakultetu u Zagrebu 1999. godine diplomirao filozofiju i talijanski jezik i književnost, 2004. magistrirao s radnjom «'Slaba misao' i postmodernistička poetika u suvremenoj talijanskoj prozi», a 2008. doktorirao s radnjom «Prekojadranski (polu)orijentalizam: dominantni modeli konstruiranja slike Hrvata u talijanskoj književnosti od prosvjetiteljstva do danas» (mentor prof. dr Mladen Machiedo).

Od 2000. radi kao znanstveni novak na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Otada je saradnik u naučno-istraživačkim projektima Katedre za talijansku književnost: «Preobrazba tradicije u modernoj i suvremenoj recepciji» (2000—2002) i «Subjekt, identitet i drugotnost» (2002—2006), koje je vodio prof. dr. Mladen Machiedo.

Od izrade doktorske disertacije, bavio se i objavljivao o recepciji Slovena i Hrvata u Italiji, o prikazivanju dalmatinske žene u delima Carla Goldinija i Carla Gozzija.

Čest je gost televizijskih emisija i debata. Sudelovao je u serijalu emisija «Peti dan» Hrvatske radiotelevizije 2011—2012. godine.

Bibliografija
=============

Knjige

* *Slaba misao, jaki pisci: postmoderna i talijanska književnost*, Naklada Jurčić, Zagreb, 2006. (verzija magistarske teze)
* *Jadranski (polu)orijentalizam: prikazi Hrvata u talijanskoj književnosti*, Naklada Jurčić, Zagreb, 2010. (verzija doktorske teze)

Prevodi

* Niccolò Ammaniti, *Blato*, AGM, Zagreb, 2005.
* Umberto Eco, *Otprilike isto: iskustva prevođenja*, Algoritam, Zagreb, 2006.
* Gianni Vattimo, *Transparentno društvo*, Algoritam, Zagreb, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 173139572
* LCCN: no2011100240
* ISNI: 0000 0001 2338 0657
* GND: 1081294663
* NKC: js20201097161

 |
**Nekropole stećaka u Jajcu** datiraju se u period XIV. ili XV. stoljeća. Po najnovijoj evidenciji, broj stećaka na cijeloj jajačkoj opštini iznosi više od 357, na 31 nekropoli.

Kraljev grob
------------

*Glavni članak: Historijski spomenik zvani Kraljev grob u Zastinju*
Usamljeni stećak pod imenom Kraljev grob, nalazi se u Zastinju kod Jajca i u njemu je prema predanju sahranjen posljednji bosanski kralj 1463. godine. Zajedno sa kosturom iskopanom ispod stećka, a koji se nalazi u Franjevačkom samostanu u Jajcu proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Nekropola sa stećcima u Vincu
-----------------------------

O naselju Vinac nema mnogo historijskih podataka. Prvi put se spominje u historijskim izvorima 1453. godine. Nalazi se oko 13 km južno od Jajca. U Vincu se nalazi stari grad smješten na stijeni nadmorske visine oko 500 m, koja se strmo ruši grebenima u dolinu, uz desnu obalu rijeke Vrbas. Zbog tih stjenovitih grebena Vrbas u velikom meandru okružuje grad sa tri strane. U okolini naselja nalaze se tri manje nekropole sa stećcima. Na lokalitetu Kamenica smještena je nekropola sa vidljivih 38 stećaka (sanduci, sljemenjaci i stećci amorfnog oblika). Nekropola je smještena na kosini, te stećci klize. Slabo su obrađeni i očuvani, postavljeni su po oba glavna pravca. Ukrasi na stećcima nisu evidentirani. Nekropola je Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Nekropola Potkriž u mjestu Divičani
-----------------------------------

Na lokalitetu Potkriž u mjestu Divičani 2015. god. obavljena su arheološka istraživanja pod vodstvom Dubravka Lovrenovića i Edin Bujaka. Ova nekropola broji preko 50 stećaka. Prosječna dužina stećaka je 1,7 metara, a širina 1,5. Najveći stećak u ovoj nekropoli je 2,1 metara dužine. Pronađeno je sedam grobova i jedan od najljepših srednjovjekovnih sarkofaga.

Nekropola stećaka Katica
------------------------

Nalazi se pored katoličke crkve u naselju Bistrica, jedni su od najljepših stećaka u Jajcu. Na lokalitetu je evidentirano 27 stećaka. Od toga je prisutno 13 sljemenjaka, 12 sanduka i 2 ploče. Na jednom stećku nalazi se ukras u vidu polumjeseca, a na nekoliko stećaka vidljivi su ukrasi pravougaonih i polukružnih niša. Obično su ukrašeni srednjovjekovnim simbolima koji su uklesani kao plitki ili rjeđe ulegnuti reljef. Nekropola je Nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine i ujedno 30. spomenik u Jajcu.

Ostale nekropole
----------------

* Nekropola Križevci u Lupnici na Greblju
* Nekropola u Kuprešanima
* Nekropola na Gornjem Bešpelju
* Nekropola na Donjem Bešpelju
* Nekropola u Podlipcima
* Stećci u Zdaljevcu
* Stećci u Prudima

Literatura
----------

* Pavao Anđelić, Svjetlost, Sarajevo, 1982 – STUDIJE O TERITORIJALNOPOLITIČKOJ ORGANIZACIJI SREDNJOVJEKOVNE BOSNE

Vanjski linkovi
---------------

* U Jajcu nađeno sedam grobova i jedan od najljepših srednjovjekovnih sarkofaga
* LEGENDA O STEĆCIMA U SELU BISTRICA KOD JAJCA
* Zvanična stranica općine Jajce - Na području Jajca pronađen jedan od najljepših srednjovjekovnih sarkofaga


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
Ovo je članak o kancelaru.  Za vojskovođu, v. Li Sheng.  
**Li Cheng** (李程) (761?-837?), kurtoazno ime **Biaochen** (表臣), formalno **Vojvoda Miao od Pengyuana** (彭原繆公), bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang, koji je kao kancelar služio cara Jingzonga.

Bio je daleki potomak Li Shenfua (李神符), princa od Xiangyija, rođaka cara Gaozua, osnivača dinastije. U carsku službu je godine 796. a potom služio kao *jiedushi* (vojni guverner) u nekoliko provincija, prije nego što je 804. došao u prijestolnicu Chang'an. Za vrijeme vladavine cara Xianzonga je služio pod generalom Han Hongom u borbi protiv gospodara rata Wu Juanjija. Mjesto kancelara je dobio godine 824. nedugo nakon Jingzongovog stupanja na prijestolje. Na tom mjestu je nadzirao obnovu grobnica. Smijenjen je 826. nakon čega je služio bio kao provincijski guverner, bilo kao jedan od ministara u prijestolnici.

Izvori i napomene
-----------------

1. ↑  Ni biografije Li Chenga ni službene historije dinastije Tang u *Knjizi Tanga* i *Novoj knjizi Tanga* izričito ne navode godinu Li Chengove smrti, ali navode da je 837. posljednji put dobio službeni čin i neposredno nakon toga umro u dobi od 76 godina. V. *Knjiga Tanga*, vol. 167 and *New Book of Tang*, vol. 131.

* *Knjiga Tanga*, vol. 167.
* *Nova knjiga Tanga*, vol. 131.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 243, 244.