**Montana** (bugarski: Монтана) je grad na sjeverozapadu Bugarske, upravno je središte Oblasti Montana. Montana se nalazi 50 km južno od Dunava, 40 km sjeverozapadno od Vrace i oko 30 km istočno od granice sa Srbije.

Ime grada
---------

Kad su se Slaveni naselili u tom kraju nazvali su postojeće bizantsko naselje - **Kutlovica**. Za otomanske vlasti grad su Turci nazvali po slavenskom izvorniku - **Kutlofça**. 
1890 godine, grad je prezvan u **Ferdinand** u čast bugarskog kneza Ferdinanda. 1945 godine komunističke vlasti promjenile su ime grada u **Hristo Mihajlov** (Mihajlovgrad) u spomen na komunističkog lidera Hrista Popmihajlova (umro 1944), inače vođu Septembarskog ustanaka iz 1923 koji je rođen u tom gradu. Međutim 1993 godine, predsjedničkim dekretom (novih demokratskih vlasti) grad je prezvan u *Montana*, najviše zbog blizine starijeg rimskog naselja tog imena u blizini grada..

Geografske karakteristike
-------------------------

Montana se nalazi na obalama rijeke Ogoste, sjeverno od Planine Balkan, okružen brdima sa juga i istoka.
Klima u Montani je kontinenatalna, sa hladnim zimama i vrućim ljetima. Prosječna temperatura u januaru je -2 °C i 25 °C u julu.

Historija
---------

### Za rimskih vremena

Kraj oko Montane, 29. godine. pne. postao je dio rimske provincije Gornje Mezije. Oko 160. godine, osnovan je rimski vojnički logor na mjestu starijeg Tračkog naselja. Ovo naselje dobilo je status grada pod imenom *Municipio Montanensium*. Najstariji dio grada nalazio se na obroncime planine Montana. Grad se za rimljana razvio u drugo po veličini naselje u cijeloj provinciji, odmah iza Raciarie (današnjeg naselja Arčara). To je bio tipični, pravilno isplaniran i izgrađen rimski grad sa utvrdom na brdu Montana, sa puno javnih zgrada; hramova, kupališta i kazališta.
Montana je bio grad mješanog stanovništva, u kojem su živjeli latinizirano donmaće stanovništvo, sa italskim i anadolijskim naseljenicima.
Privreda se zasnivala na lokalinim veleposjedima, koje su uglavnom posjedovali građani italskog porijekla, i na iskopavanju zlata iz korita rijeke Ogoste. U tom razdolju zaštitnici grada bili su bili rimski bogovi Dijana i Apolon.

### Srednji vijek

Između 440 i 490 godine, sjeverozapad Bugarske poharan je provalama vojske Huna, Gota, Slavena i Avara, na kraju je to dovelo do konačnog sloma dotašnje grčko-rimske tradicije i kulture. U kraj su se naselili Slaveni, koji su grad nazvali - *Kutlovica*. Za vrijeme Prvog i Drugog Bugarskog carstva, grad je obnovljen i postao je sjedište eparhije.

### Otomanska vlast

Nakon osvajanja Kutlovice od strane Turaka, Kutlovica je razorena a stanovništvo pobijeno i raseljeno, a krajina je opustjela.
Između 1450. i 1688 godine Turci su nanovo naselili grad, zbog njegova strateškog položaja i nazvali ga po slavenskom izvorniku "Kutlofça". Kutlofça se razvila u tipično orijentalno naselje, sa džamijama, fontanama i karavan sarajima.
Nakon gušenja Čiprovačkog ustanka protiv Turaka iz 1688 godine, narasla je strategijska uloga Kutlovice u držanju Bugarske, tako da je grad bio naseljen etičkim Turcima, koji su bili većina tokom cijelog 18. i 19. st. Interesantno je da je rimsko kupalište nastavilo raditi dobar dio srednjeg vijeka, i za vrijeme Turaka.

### Za novih vremena

Fontane u središtu grada
Nakon oslobođenja grada od Turske vlasti pokrenut je val velike migracije stanovnika, muslimansko stanovništvo stalo je napuštati grad i regiju, a na njihovo mjesto dolazilo je bugarsko stanovništvo. Grad se stao ubrzano modernizirati, dobio je električnu centralu, željezničku stanicu, poštu, bolnicu i brojne upravne zgrade.

Gradovi prijatelji
------------------

* Slovačka Banská Bystrica
* Ukrajina Zhytomyr
* Njemačka Schmalkalden
* Srbija Pirot
* Španjolska Salvatierra/Agurain
* Rusija Dzeržinski
* Njemačka Kassel

Izvori
------

1. ↑  Rough Guide to Bulgaria (2008) ISBN 978-1-85828-068-4 p.182
2. ↑  „Дзержинский О городе". Arhivirano iz originala na datum 2018-10-09. Pristupljeno 2019-06-04.

Eksterni linkovi
----------------

***Montana (Bugarska)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice
* Montana Dnes - Novosti
* Oblast Montana
* Povijesni muzej Montana Arhivirano 2009-08-03 na Wayback Machine-u

  


| Gradovi u Bugarskoj The flag of Bulgaria |
| --- |
| Ajtos | Asenovgrad | Blagoevgrad | Botevgrad | Burgas | Ćustendil | Dimitrovgrad | Dobrič | Dupnica | Gabrovo | Gorna Orjahovica | Goce Delčev | Harmanli | Haskovo | Jambol | Karlovo | Karnobat | Kazanlak | Krdžali | Lom | Loveč | Montana | Nova Zagora | Panađurište | Pazardžik | Pernik | Petrič | Pleven | Plovdiv | Razgrad | Ruse | Samokov | Sandanski | Sevlijevo | Silistra | Sliven | Smoljan | Sofija | Stara Zagora | Svištov | Šumen | Trgovište | Trojan | Varna | Veliko Trnovo | Velingrad | Vidin | Vraca |