recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dongola** (arapski: دنقلا‎/*Dunqulā*) je grad od 56,167 stanovnika na sjeveru Sudana u Sjevernom vilajetu.Ona je i administrativni centar tog Vilajeta.

Geografske karakteristike
-------------------------

Dongola se prostire na zapadnoj obali Plavog Nila udaljena 448 km sjeverozapadno od Kartuma.
Stara Dongola koja je od 4. vijeka bila prijestolnica kršćanske Makurije, leži 127 km uzvodno.

Historija
---------

Današnja Dongola osnovana je početkom 19. vijeka od nubijskih Mameluka koji su bježali od progana osmanskog valije Egipta Muhamed Alija.

Njegov sin Ibrahim paša zauzeo je Nubiju i prisilio stanovnike Stare Dongole da se presele u novu Dongolu koju je pretvorio u vojni logor].

Današnja Dongola je centar agrarne okolice koja proizvodi pamuk, pšenicu, ječam, šećernu trsku i povrće.
Grad je magistralnom cestom povezan sa Vadi Halfom i Naserovim jezerom a ima mali aerodrom.

Izvori
------

1. 1 2  „*Sudan*" (engleski). City population. Pristupljeno 3.9. 2020.
2. 1 2 3 4 5  „*Dongola*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 3.9.2020.

Vanjske veze
------------

***Dongola*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Dongola, Sudan* (`en`)
**Dragutin J. Bošković** (Krupanj, 11. 4. 1925 — 29. 12. 1983) je bio doktor mašinstva, profesor Fakulteta organizacionih nauka, direktor Saveznog zavoda za patente, član više međunarodnih organizacija za intelektualnu svojinu.

Biografija
----------

Rođen je u Krupnju u porodici trgovca Jovana i majke Marije Bošković (1904-1984). Završio je Mašinski fakultet Univerziteta u Beogradu 1952. godine na smeru aerodinamika i vazduhoplovstvo. Na istom fakultetu je doktorirao 1971. odbranivši disertaciju pod naslovom „Prilog proučavanju uticaja savremenih procesa razvoja proizvoda na poslovnu strategiju industrijskog preduzeća". Osnovna oblast njegovovg interesovanja i specijalizacije je bila organizacija rada u industriji. Smatra se osnivačem Inovacijskog pokreta Srbije i SFRJ. Od stranih jezika govorio je engleski, francuski i nemački jezik, a služio se ruskim i italijanskim.

Veći deo radnog veka proveo je obavljajući rukovodeće poslove. Počeo je kao šef fabrikacije u „Ikarusu" (1952-1955), da bi potom u Hemotehni bio šef mašinskog odeljenja (1955-1956). U „Ikarus" se vratio kao generalni direktor, a 1960. postaje generalni direktor fabrike „IMT". Potom je preašo kao potpredsednik u Privrednu komoru Beograda, gde ostaje do 1965, kada je izabran za generalnog direktora Organomatika. U periodu od 1972. do 1983. godine bio je generalni direktor Saveznog zavoda za patente.

Dragutin Bošković je bio poslanik Savezne skupštine, član saveta Ekonomskog fakulteta, član Saveta za urbanizam Beograda, član izvršnog odbora SSRNJ Beograda, član Komisije CKSKS i predsednik Saveza mašinskih i elektro inženjera i tehničara Srbije. Za svoj celokupni rad je bio odlikovan Ordenom rada IV stepena, a dobio je i Povelju grada Beograda.

U svom radu se najviše bavio proučavanjem problema naučno-tehnološkog razvoja i organizacije rada. Rezultate svog naučnoistraživačkog rada je primenjivao i proveravao u praksi, a iskustva stečena radom u neposrednoj proizvodnji i u rešavanju konkretnih problema je ugrađivao u svoj teorijski rad. To mu je omogućilo da bude i plodan pisac. Napisao je preko 40 radova objavljenih u domaćim i stranim časopisima, kao i veći broj studija. Većina njegovih radova je bila spoj nauke i prakse.

Na Fakultetu organizacionih nauka je bio angažovan kao redovni profesor u periodu od 1973. do 1981. godine za predmet *Organizacija istraživanja i razvoja*, a 1973-1974. je bio v. d. Dekana FON-a. Pored plana i programa za taj predmet, dr Bošković je 1979. godine napisao i odgovarajući udžbenik istog naslova. Ta knjiga se koristila kao udžbenik i na drugim fakultetima.

U periodu od 1972. do 1983. godine bio je generalni direktor Saveznog zavoda za patente. U tom periodu pokrenuo je veliki broj projekata u vezi sa Inovacijskim pokretom, zaštitom od monopola ostvarenim preko intelektualne svojine, i Zakona o patentima i intelektualnoj svojini. Bio je član Svetske organizacije za intelektualnu svojinu (WIPO) i potpredsednik njenog Koordinacionog odbora.

Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.
Koordinate: 03°00′00″N 13°00′00″E﻿ / ﻿3.00000°N 13.00000°E﻿ / 3.00000; 13.00000

**Dja** ili **Ngoko** je mala rijeka u središnjoj-zapadnoj Africi, duga je 720 km i jednim svojim tokom čini granicu između država Kamerun i Republika Kongo.

Rijeka izvire na jugoistoku Kameruna, kod grada Abong-Mbanga, gdje se uz njezin gornji tok nalazi **Rezervat životinja Dja** koji je osnovan 1950. godine i ima površinu od 5.260 km². On je 1987. godine upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi kao jedna od najvećih tropskih kišnih šuma u Africi velike bioraznolikosti i broja primata (14) koji tu obitavaju. Park je u potpunosti okružen tokom rijeke Dja (psim na jugozapadnom dijelu rezervata), a duljinom od 60 km njezinog južnog dijela uzdižu se visoke litice kroz koje Dja prolazi u brojnim slapovima i brzacima. U rezervatu obitava više od 1.500 vrsta poznatih biljaka, te 107 vrsta sisavaca i 320 vrsta ptica. Pet vrsta primata je jako ugroženo: zapadni nizijski gorila (*Gorilla gorilla gorilla*), čimpanze, mandril (*Mandrillus sphinx*), dril (*Mandrillus leucophaeus*) i bjelovrati mangabej (*Cercocebus atys*). 

Dalje njezinim tokom prema jugoistoku, rijeka Dja prolazi pored Moloundoua gdje je plovna manjim brodovima, te se kod mjesta Ouessoa (Republika Kongo) ulijeva u rijeku Sangha

Svake godine lovokradice putuju nizvodno rijekom Dja u područje Nacionalnog parka Nki (Kamerun) koji je obilat slonovačom.

Ugroženi primati u Rezervatu životinja Dja:

* Zapadni nizijski gorilaZapadni nizijski gorila
* čimpanzečimpanze
* Bjelovrati mangabejBjelovrati mangabej
* MandrilMandril
* DrilDril

Izvori
------

1. ↑  „Dja River". Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 15. listopada 2011.
2. ↑  „Dja Faunal Reserve". UNEP-WCMC Protected Areas Programme. Arhivirano iz originala na datum 2008-07-18. Pristupljeno 15. listopada 2011.
3. ↑  „Cameroon's Two New National Parks Shelter Forests, Wildlife". Environment News Service. Arhivirano iz originala na datum 2020-01-30. Pristupljeno 15. listopada 2011.

***Dja*** na Wikimedijinoj ostavi
Koordinate: 41° 47′ 55" SGŠ, 21° 36′ 30" IGD

**Dobrino** (mak. *Dobrino*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Dobrino pripada opštini Zelenikovo, koja okuplja jugoistočna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Dobrino je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 45 km jugoistočno.

Naselje Dobrino je u okviru istorijske oblasti Torbešija, koja se pruža južno od Skopskog polja. Naselje je smešteno u dolini Kadine reke, pritoke Vardara. Južno od naselja izdiže se planina Golešnica. Nadmorska visina naselja je približno 480 metara.

Mesna klima je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Dobrinoje prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 90 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (100%).

Većinska veroispovest je islam.

Vidi još
--------

* Opština Zelenikovo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.zelenikovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Zelenikovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Zelenikovo |
| --- |
| **Zelenikovo** • 
Vražale •
Gradovci •
Gumaljevo •
Dejkovec •
Dobrino •
Novo Selo •
Orešani •
Pakoševo •
Paligrad •
Smesnica •
Strahojadica •
Taor •
Tisovica |  |
**Delfzijl**  je grad od 25.738 stanovnika i općina (gemeente) u nizozemskoj provinciji Groningenu.

Geografija
----------

Delfzijl leži na sjeveroistoku nizozemske, na lijevoj obali estuarija rijeke Ems, koji je i državna granica s Njemačkom.

Historija
---------

Delfzijl se prvi put spominje u dokumentima 1303. kao prirodna luka Groningena u estuariju Emsa. U 16. vijeku vojni inžinjer Johan van den Kornput izgradio je fortifikaciju i ustavu koja je osigurala naselje od visokih plimnih valova. Ipak, sve do kraja 19. vijeka ostao je selo, a godine 1859. imao je samo 1760 stanovnika i par ulica. U grad je izrastao nakon Drugog svjetskog rata, razvojem luke i industrije.

Privreda
--------

Delfzijl je peta po veličini luka u Nizozemskoj i sjedište velikog aluminijskog kombinata Aluminium Delfzijl (dio Tata Steel Europe). U talionicama kombinata proizvedeno je 2004. 112.400 tona aluminijskih ingota. Delfzijl je također poznat i po svojoj kemijskoj industriji AkzoNobel, baziranoj na velikoj proizvodnji soli. Kompleks se prostire na 3 km² i drugi je najveći izvoznik kemijskih proizvoda u zemlji, nakon Rotterdama.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Francuska Aubenas
* Italija Cesenatico
* Njemačka Schwarzenbek
 | * Švicarska Sierre
* Belgija Zelzate
* Japan Shūnan
 |

Vanjske veze
------------

***Delfzijl*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada (`nl`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 151236974
* LCCN: n50000613
* GND: 4233161-4

 |
**Danilo** (svetovno *Dušan Pantelić*; Kuzmin kod Sremske Mitrovice, 20. jul/2. avgust 1865 — Šibenik, 20. decembar/2. januar 1927) je bio episkop Srpske pravoslavne crkve.

Svetovni život
--------------

Episkop Danilo (svetovno *Dušan Pantelić*) rođen je 2. avgusta 1865. u selu Kuzminu kod Sremske Mitrovice od roditelja Ilije, učitelja, i Draginje rođene Popović. Posle završene osnovne škole svršio je Srpsku pravoslavnu veliku gimnaziju u Sremskim Karlovcima, a zatim se upisao na pravni fakultet u Zagrebu. Kada je završio ovaj fakultet, upisao se u Staru karlovačku bogosloviju i završio je 1897. godine. Kao svršeni bogoslov postavljen je za konzistorijalnog beležnika i referenta Arhidijeceze sremsko-karlovačke.

Monaški život
-------------

Iste godne (1897.) primio je monaški čin i rukopoložen je u čin đakona. O Božiću 1897. postao je protođakon, a 1898. arhiđakon. U čin prezvitera-sinđela rukopoložen je 1901. Protosinđelom je postao 1903. a arhimandritom manastira Grgetega 1905. Na ovom položaju ga je zatekao izbor za episkopa dalmatinsko-istarskog.

Za episkopa ga je hirotonisao 25. decembra 1920. u beogradskoj Sabornoj crkvi patrijarh srpski Dimitrije, mitropolit skopski Varnava i episkop bokokotorski Kirilo.

Umro je 2. januara 1927. u Šibeniku i sahranjen je u šibenskom hramu Svetoga Spasa.

Izvori
------

* Sava Vuković: Srpski jerarsi Arhivirano 2013-12-02 na Wayback Machine-u

Spoljašnje veze
---------------

* Zvanična stranica Eparhije dalmatinske

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Nikodim (Milaš)** | **Episkop dalmatinski1920 — 1927.** | Nasljednik:**Maksimilijan (Hajdin)** |
**Grad Zagreb** ima 779.145 stanovnika, prema popisu stanovništva iz 2001. godine, i to 415.153 žene i 363.992 muškarca. Šire gradsko područje okuplja više od milijun stanovnika. Prosječna starost stanovnika je 39,7 godina. Prema narodnosti većinu stanovnika čine Hrvati (oko 92%), a od nacionalnih manjina najznačajnije skupine su: Srbi, Slovenci, Bošnjaci (bosanski muslimani), Albanci, te Nijemci, Austrijanci i Mađari. Prema vjeroispovijesti, većina Zagrepčana izjašnjava se katolicima (87%), a ostale vjerske zajednice su: pravoslavna zajednica, islamska zajednica, te Evangelička (luteranska) crkva i Reformirana kršćanska (kalvinska) Crkva kao povijesno priznate protestantske konfesije u Zagrebu. Nazočne su još Adventistička Crkva, Baptistička Crkva te židovska zajednica. Oko 4% izjašnjava se agnosticima, a 3,5% ateistima. Najveće gradske četvrti su: Trešnjevka (više od 120 000 stanovnika), Novi Zagreb (više od 110 000 stanovnika) i Dubrava (blizu 100 000 stanovnika). Po popisu stanovništva iz 1991. godine, naseljeno mjesto Zagreb imalo je 706.770 stanovnika.

### Razvoj površine i stanovništva

Podatci u 3. stupcu se odnose na upravno-teritorijalnu podjelu u vrijeme popisa. U 4. stupcu su podatci svedeni na današnju upravno-teritorijalnu podjelu (NN br.10, od 30. siječnja 1997.)

Ako nema dodatnih napomena, radi se od podatcima iz popisa stanovništva, provedenim prema u tom trenutku važećim pravilima. 

| Godina | Površina (km²) | Stanovništvo (prema tadašnjoj podjeli) | Stanovništvo (prema današnjoj podjeli) | Napomene |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1368. | ... | 2.810 | ... | prema popisu kućanstava |
| 1742. | ... | 5.600 | ... | prema popisu kućanstava |
| 1805. | ... | 7.706 | ... | popis stanovništva bez svećenstva i plemstva |
| 1850. | ... | 16.036 | ... |  |
| 1857. | ... | 16.657 | 48.266 |  |
| 1869. | ... | 19.857 | 54.761 |  |
| 1880. | ... | 30.830 | 67.188 |  |
| 1890. | 3,33 | 40.268 | 82.848 |  |
| 1900. | 64,37 | 61.002 | 111.565 |  |
| 1910. | 64,37 | 79.038 | 136.351 |  |
| 1921. | 64,37 | 108.674 | 167.765 |  |
| 1931. | 64,37 | 185.581 | 258.024 |  |
| 1948. | 74,99 | 279.623 | 356.529 |  |
| 1953. | 235,74 | 350.829 | 393.919 |  |
| 1961. | 495,60 | 430.802 | 478.076 |  |
| 1971. | 497,95 | 602.205 | 629.896 |  |
| 1981. | 1.261,54 | 768.700 | 723.065 |  |
| 1991. | 1.715,55 | 933.914 | 777.826 |  |
| 2001. | 641,36 | 779.145 | 779.145 |  |

Izvori i bilješke
-----------------

* Stanovništvo Zagreba Arhivirano 2008-06-26 na Wayback Machine-u
* Popis stanovništva 2001. Državni zavod za statistiku

1. ↑  „Statistika stanovništva grada Zagreba". Arhivirano iz originala na datum 2008-10-28. Pristupljeno 2014-07-26.
**Dr. Mabuse** je fiktivni lik genijalnog kriminalca koji zahvaljujući vještini prerušavanja, ali hipnozi i drugim tehnikama kontrole uma posjeduje tajnu armiju kriminalaca sa kojima izvodi složene i spektakularne zločine kao što su prevare, pljačke i ubistva. Stvorio ga je godine 1921. luksemburško-njemački pisac Norbert Jacques kao glavni lik svog romana *Dr. Mabuse, Der Spieler* (Dr. Mabuse, Kockar). Kao uzor su mu poslužili slični likovi iz tzv. petparačke književnosti kao što su Fantomas, Fu Manchu i Svengali, ali i karizmatski političari tadašnje Weimarske Njemačke. Dr. Mabuse je sljedeće godine postao protagonist znamenitog nijemog filma Dr. Mabuse, Der Spieler, koji je donio slavu režiseru Fritzu Langu. Godine 1933. je Lang režirao zvučni nastavak pod naslovom *Das Testament des Dr. Mabuse*. Godine 1960. je snimio novi nastavak, pod naslovom *Der 1000 Augen des Dr. Mabuse* u kome je naslovni lik tumačio Wolfgang Preiss; na temelju njegovog uspjeha je tokom sljedećih nekoliko godina snimljeno još pet filmova.

Dr. Mabuse se kasnije kao lik pojavio u još nekolliko nevezanih filmova. Posljednji od njih je bio *Dr. M u režiji Claudea Chabrola iz 1990. godine.*

Godine 1984. je njemačka pop grupa Propaganda svoj debitantski singl nazvala *Dr. Mabuse*.

Literatura
----------

* Kalat, David (2001) *The Strange Case of Dr. Mabuse: A Study of the Twelve Movies and Five Novels*. Jefferson, North Carolina: McFarland. ISBN 0786423374.
* Haase, Holger: *The Many Masks of Dr. Mabuse: Mabuse in the 1960s*. (Kindle 2020)

| * p
* r
* u
Filmovi o Dr. Mabuseu |
| --- |
| Serija iz 1920-ih i 1930-ih | 
* *Dr. Mabuse, der Spieler (1922)*
* *Das Testament des Dr. Mabuse* (1933)

 |
| Serija iz 1960-ih | 
* *Die 1000 Augen des Dr. Mabuse*] (1960)
* *Im Stahlnetz des Dr. Mabuse* (1961)
* *Die unsichtbaren Krallen des Dr. Mabuse* (1961)
* *Das Testament des Dr. Mabuse* (1962)
* *Scotland Yard jagt Dr. Mabuse* (1963)
* *Die Todesstrahlen des Dr. Mabuse*] (1964)

 |
| Ostali filmovi | 
* *Die lebenden Leichen des Dr. Mabuse* (1970)
* *Dr. M schlägt zu* (1972)
* *Das Geheimnis der Grünen Hornisse* (1966/1975)
* *Kottan ermittelt: Mabuse kehrt zurück* (1983)
* Dr. M (1990)

 |
| Srodni članci | 
* Fritz Lang
* Thea von Harbou
* *M*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 1146950149915280155
* GND: 1107779316
* SUDOC: 069130949
* BNF: cb14440768s (podaci)

 |
Ulaz u medresu
**Gazi Husrev-begova medresa** je najstarija odgojno-obrazovna institucija u Bosni i Hercegovini i jedna od rijetkih u svijetu koja u kontinuitetu radi nepunih 470 godina. Osnovana je 26. redžeba 943. godine po Hidžri (8. januara 1537. godine po gregorijanskom kalendaru). Njen osnivač je unuk turskog sultana Bajazida II, najznamenitiji namjesnik i dobrotvor Bosne Gazi Husrev-beg, čija vakufnama čini trajnu organizacijsku i programsku osnovu rada ove škole. Poznata je pod imenom *Kuršumli medresa* po olovnim kupolama koje je prekrivaju (Kuršumlija). Prvobitno ime je nosila po imenu Gazi Husrev-begove majke, turske princeze iz Seldžučkog sultanata, u čiju slavu je i sagrađena, Seldžuklija.

Zahvaljujući vakifovoj mudroj i dalekovidoj oporuci iz navedene Vakufname da se u školi, pored duhovnih i tradicionalnih znanosti, izučava *"i drugo što bude potrebno s obzirom na običaj i mjesto"*, Gazi Husrev-begova medresa je cijelo vrijeme svoga postojnja bila u punom znanstveno-pedagoškom dosluhu s prilikama i vremenom u kojem je djelovala. Gazi Husrev-begovu medresu završilo je više hiljada bošnjačkih alima, imama, hatiba, mualima, muftija, hafiza, ali i renomiranih filozofa, umjetnika i znanstvenika.

Gazi Husrev-begova medresa danas djeluje kao srednja škola. Školovanje traje četiri godine. Nastava se izvodi na bosanskom jeziku po Nastavnom planu i programu koji donosi Rijaset Islamske zajednice Bosne i Hercegovine, a odobrava Ministarstvo obrazovanja i nauke Kantona Sarajevo. Svršenici Gazi Husrev-begove medrese mogu nastaviti školovanje na bilo kojem fakultetu u Bosni i Hercegovini i na mnogim fakultetima u inostranstvu, posebno u islamkom svijetu.

Medresa je škola internatskog tipa i, u pravilu, svi redovni učenici stanuju u internatu, to njezinim učenicima i učenicama, pored redovne nastave, omogućava raznovrsne vannastavne aktivnosti kroz različite sekcije, klubove i kružoke. Posebno su se na tom planu afirmirali horska sekcija, koja ima desetak snimljenih audio i video kaseta ilahija i kasida, te list Zemzem koji kontinuirano izlazi od 1968. godine.
Gazi Husrev-begova medresa djeluje kao jedinstvena škola sa muškim i ženskim odjeljenjima.

Izvor
-----

* IZ Bosne i Hercegovine
**Gallneukirchen** je grad na sjeveru Austrije od 6,199 stanovnika.

Gallneukirchen administrativno podpada pod Okrug Urfahr-Umgebung.

Geografske karakteristike
-------------------------

Gallneukirchen leži u Gornjoj Austriji, na lijevoj obali potoka Grosse Busen, u istočnom Mühlviertelu sjeveroistočno od Linza.

Historija
---------

Mjesto se prvi put spominje 1125. pod imenom **Novenkirchen**, kao usputna stanica na putu soli iz Linza, preko Freistadta za Češku.
Od 1145. Gallneukirchen je feud vlasnika zamka Riedegg, a od 1211. su oboje feud biskupa od Passaua.

Preko Gallneukirchena je 1832. prošla željeznička pruga České Budějovice - Linz, u ono vrijeme vagone su još vukli konji, ali je to puno značilo u razvoju mjesta.

Zbog svoje sve veće važnosti - Gallneukirchen je 2001. dobio status grada.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost grada je romaničko -gotička parohijska crkva podignuta od 13. do 14. vijeka, sa rokoko enterijerom.

Privreda
--------

Od 1597 zaposlenih koliko ih je bilo 1991. polovica ih je radila u uslužnom sektoru, a ostali u Industrijskim pogonima koji su proizvodili kuhinjski namještaj, stomatološke instrumente i građevinski materijal.

Gradovi prijatelji
------------------

* Njemačka, Northeim

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Oberösterreich" (engleski). City population. Pristupljeno 10. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5  „*Gallneukirchen*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 10. 02. 2016.
3. 1 2 3 4  „*Geschichte*" (engleski). Gallneukirchen. Pristupljeno 10. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Gallneukirchen*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Gallneukirchena* (`de`)
Koordinate: 41° 13′ 12" SGŠ, 21° 11′ 60" IGD

**Demir Hisar** (makedonski: *Демир Хисар*) je gradić u Republici Makedoniji od 2 593, smješten je na putu između Kičeva i Bitole. 
Sjedište je istoimene Opštine Demir Hisar, koja ima oko 9 497 (popis iz 2002.) stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Bračni par iz Demir Hisara u narodnoj nošnji
Demir Hisar nalazi se u planinskom kraju, u gornjem toku Crne Reke između, Ilinske, Plakenske i planine Bigla. Plakenska Planina sa svojim najvećim vrhom od 2000 m odvaja ovaj kraj od Prespansko-ohridskog kraja. Površina Opštine Demir Hisar je 478 km² tako da ima svega 21,5 stanovnika na km².

Zbog bogatstva ovih planina željeznom rudačom čitav ovaj kraj je zvan *Železnik*. Grci su ga zvali *Sidero Kastron*, a Turci Demir Hisar što znači Željezna planina. Privreda Demir Hisara bazira se na stočarstvu, rudarstvu (Rudnik Sopotnica) i eksploataciji drva.

Historija naselja
-----------------

Demir Hisar je novo naselje, koje se počelo formirati tek od 1945 godine, kada je tu osnovana opština, koje je prvo sjedište imala u selu Lopatica, te je nakon toga 1946 preseljena u selo Murgaševo iz kojeg je nastao današnji Demir Hisar.

Od tada Demir Hisar brzo raste, tako je 1961 godine imao 1129 stanovnika a 1981 2 283, а 1985 - 2 633 stanovnika. 
Današnji Demir Hisar je mali gradić sa svim urbanim inventarom, vodovodom, kanalizacijom i cestama. Od 1953 godine u Demir Hisaru radi psihijatarska bolnica sa 425 kreveta.

Stanovništvo
------------

Po popisu iz 2002 grad Demir Hisar imao je 2 593 stanovnika, njihov nacionalni sastav bio je:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Broj | % |
| **Ukupno** | **2,593** | 100 |
| Makedonci | 2,473 | 95.37 |
| ostali | 120 | 4.62 |

Izvori
------

1. 1 2  Makedonski popis stanovništva iz 2002. (PDF)

| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |

***Demir Hisar*** na Wikimedijinoj ostavi
**Gao Yun** (高允) (390–487), kurtoazno ime **Bogong** (伯恭), formalno **Vojvoda Wen od Xianyanga** (咸陽文公), bio je kineski velikodostojnik u službi države Sjeverni Wei. Rodio se kao sin Gao Taoa, regionalnog službenika države Kasniji Yan, ali je prvih četrdesetak godina života proveo kao budistički redovnik i proučavajući kineske historijske knjige, tek povremeno služeći u regionalnim upravama. Tek 431. je pozvan u Pincheng na dvor cara Taiwua, gdje je postepeno počeo napredovati u osoblju premijera Cui Haoa. Njegova čestitost i spremnost za preuzimanje odgovornosti mu je omogućila da preživi čak i Cui Haov, a i vlastiti pad u nemilost. Gao Yun je uticaj stekao tek pod carem Wenchengom koji je na prijestolje stupio 452. Održao ga je i pod vladavinom njegovih nasljednika Xianwena i Xiaowena, postavši jedan od najdugovječnijih državnih službenika svog vremena. Umro je u dubokoj starosti. Osim bavljenja upravnim poslovima, decenijama je sastavljao službenu historiju dinastije Sjeverni Wei.
Koordinate: 41° 30′ 15" SGŠ, 22° 27′ 25" IGD

**Donji Lipović** (mak. *Долни Липовиќ*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Donji Lipović je u sastavu opštine Konče.

Prirodni uslovi
---------------

Donji Lipović je smešten u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Radovišta, naselje je udaljeno 25 kilometara južno.

Naselje Donji Lipović se nalazi u istorijskoj oblasti Lukavica. Naselje je položeno u dolini reke Krive Lukavice, na približno 510 metara. Dolina je zatvorena planinama, pa se zapadno od naselja izdiže Konečka planina, ka jugu Gradeška planina, a ka istoku Smrdeš.

Mesna klima je kontinentalna, sa uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Donji Lipović je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 423 stanovnika.

Pretežno stanovništvo su etnički Makedonci. 

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.konce.gov.mk Zvanična stranica opštine Konče

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Konče |
| --- |
| **Konče** • 
Gabrevci • 
Garvan • 
Gornja Vraštica • 
Gornji Lipović • 
Dedino • 
Donja Vraštica • 
Donji Lipović • 
Donji Radeš • 
Zagorci • 
Lubnica • 
Negrenovci • 
Rakitec • 
Skoruša |
**Genetička varijabilnost** predstavlja sposobnost genetičkog materijala da se menja čime se postiže njegova ogromna raznovrsnost. Postizanje varijabilnosti u svim fazama delovanja gena i na svim nivoima živog sveta (jedinka, populacija, vrsta i dr.) osnovni je cilj nasleđivanja i upravo su tome prilagođeni glavni genetički mehanizmi. Nasleđivanje nije » kruto « umnožavanje postojećih osobina već održavanje sposobnosti prilagođavanja promenljivim uslovima životne sredine. 

Izvori genetičke i fenotipske varijabilnosti su:

* mutacije i
* kombinacije (rekombinacije).

Osnovna razlika između mutacija i kombinacija je u tome što mutacije dovode do stvaranja novih alela (gena), a kombinacije predstavljaju raspoređivanje već postojećih gena roditelja pri obrazovanju njihovih potomaka.

Kombinacije i rekombinacije
---------------------------

Pri nastanku brojnih gameta i zigota ostvaruje se velika raznovrsnost u kombinovanju ćelijskih hromozoma, koji nose čitave grupe gena. Broj kombinacija zavisi od broja hromozoma u ćeliji – što je broj hromozoma veći, veći je i broj njihovih kombinacija. Hromozomi se međusobno kombinuju pri :

1. razdvajanju homologih hromozoma u anafazi mejoze I pri obrazovanju gameta (u spermatogenezi i oogenezi);23 para hromozoma čoveka se kombinuju po principu slučajnosti tako da mogu dati 223= 8 000 000 genotipski različitih gameta
2. oplođenju, kada se, u stvari, kombinuju kompletni genomi sadržani u gametima; broj mogućih kombinacija hromozoma pri nastanku zigota čoveka je 223 x 223= 246 (približno to iznosi 70 triliona).

Navedenim načinima kombinuju se slobodni geni smešteni na različitim hromozomima. Geni koji se nalaze na jednom istom hromozomu (vezani geni) ne mogu se kombinovati navedenim načinima. Kombinacija vezanih gena odvija se na poseban način nazvan **rekombinacija** (ponovna kombinacija). Rekombinacije se vrše procesom krosing-overa (engl. crossing-over) u pahitenu profaze mejoze I. Homologi hromozomi se međusobno približe, a zatim njihove nesestrinske hromatide razmene delove. Posle razmene delova hromatide koje su u tome učestvovale sadrže delove i majčinog i očevog hromozoma. 

Videti takođe:

* mutacija
* krosing-over

Literatura
----------

* Tucić, N, Matić, Gordana: O genima i ljudima, Centar za primenjenu psihologiju, Beograd, 2002.
* Marinković, D, Tucić, N, Kekić, V: Genetika, Naučna knjiga, Beograd
* Tatić, S, Kostić, G, Tatić, B: Humani genom, ZUNS, Beograd, 2002.
* Matić, Gordana: Osnovi molekularne biologije, Zavet, Beograd, 1997.
* Ridli, M: Genom - autobiografija vrste u 23 poglavlja, Plato, Beograd, 2001.
* Prentis S: Biotehnologija, Školska knjiga, Zagreb, 1991.
* Dumanović, J, marinković, D, Denić, M: Genetički rečnik, Beograd, 1985.
* Kosanović, M, Diklić, V: Odabrana poglavlja iz humane genetike, Beograd, 1986.
* Švob, T. i sradnici: Osnovi opće i humane genetike, Školska knjiga, Zagreb, 1990.

Spoljašnjre veze
----------------

* Bionet škola
**Genetičar** je akademski obrazovana osoba u oblastima fundamentalne ili primijenjene biologije, odnosno u svim studijskim pravcima prirodnih, biomedicinskih i biotehničkih nauka. U najslobodnijem smislu opis genetičara može se izvesti i iz "povratne sprege": genetika je ona nauka kojom se bave ljudi koji za sebe misle da su genetičari ili da se "razumiju u genetiku".

Genetičari proučavaju genetiku, nauku o genima, nasljeđivanju i genetičkim varijacijama, od molekulske do populacijske i više razine. Pritom primjenjuju odgovarajuće metode terenskih, laboratorijskih i teorijskih istraživanja. U svim tim područjima temeljni pristup predmetu i problemu istraživanja je genetička analiza.

Genetičari mogu biti zaposleni kao istraživači ili edukatori, ali su u praksi najuspješniji oni koji se paralelno dokazuju u obje ove oblasti. Mogu biti konsultanti u različitim oblastima specijalizacije odabranog profesionalnog usmjerenja biolozi, medicinari, istraživači u poljoprivredi i šumarstvu i laboratorijama različitog profila.

Genetičari evaluiraju pacijente ili druge zainteresirane osobe u vezi s nasljednim bolestima ili urođenim malformacijama, postavljaju im dijagnozu i brinu se o njima. Također se bave genetičkim konsultiranjem i/ili mutacijskim testiranjem. Adekvatne aktivnosti obavljaju i u oblasti fundamentalne biologije, poljoprivrede i šumarstva.

Genetičari prate razvoj mnogih oblasti, poput biologije (naročito molekulske, citologije, mikrobiologije), hemije, fizike, bioinformatike, matematike. 

Genetičari mogu raditi u mnogim oblastima i obavljati razne vrste poslova. Postoji dosta karijera za genetičare vezanih za medicinu, poljoprivredu, šumarstvo, divlje biljke i životinje, opće nauke i brojnim drugim poljima djelovanja.

Karijere
--------


|  |  |
| --- | --- |
| * Genetička konsultacija
* Medicinska genetika
* Poljoprivredna genetika
* Šumarska genetika
* Farmakogenetika
* Molekulska genetika
* Genomika
* Biotehnologija
* Proteomika
 | * Mikrobiološka genetika
* Testovi roditeljstva
* Forenzička genetika
* DNK-analiza
 |
**Centar za demokratiju i tranzicionu pravdu** (srp.: Центар за демократију и транзициону правду) (CDTP), bosanskohercegovačka je nevladina organizacija za ljudska prava i međunarodno humanitarno pravo. Trenutna izvršna direktorica je Zlatica Gruhonjić.

Istorija
--------

Centar za demokratiju i tranzicionu pravdu (CDTP) je registrovan u septembru 2011. godine, mada su njegovi aktivisti počeli da djeluju već tokom 2011. godine i to u okviru projekata Fonda za humanitarno pravo iz Beograda i Koalicije za REKOM. Aktivisti CDTP-a su organizovali i proveli izuzetno uspješnu kampanju prikupljanja potpisa podrške osnivanju REKOM-a. Kampanja je organizirana u razdoblju od 26. aprila do 6. juna 2011. godine na prostoru bivše SFR Jugoslavije, tokom koje je više od 46.000 građana Banje Luke dalo svoj potpis kao podršku osnivanju REKOM-a.

CDTP od maja 2013. godine, u okviru Koalicije za REKOM radi na mapiranje logora u Bosni i Hercegovini (1992-1995). Osnovni cilj mapiranja je da empirijskim istraživanjem, u saradnji sa udruženjima logoraša i korištenjem utvrđenih sudskih činjenica, dokumentuje postojanje logora, broj i imena ubijenih zatočenika i primjenu torture i da na taj način doprinese izgradnji zajedničke kulture sjećanja u Bosni i Hercegovine, i da podstakne donošenje zakona o pravima žrtava torture i civilnih žrtava rata.

Izvršni direktori
-----------------

| # | fotografija | ime | mandat |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. |  | Siniša Bundalo  | 2011. | 2013. |
| 2. |  | Zlatica Gruhonjić(r. 1957.)  | 2013. | *Mandat u toku* |
|

Izvori
------

1. ↑  „O nama". cdtp.org. 5 August 2017. Pristupljeno 2020-12-22.

Eksterni linkovi
----------------

* Centar za demokratiju i tranzicionu pravdu (CDTP)
**Centar za porodične evidencije** (engl. , akr. FRC) je bivši britanski arhiv u kojem su se mogle dobiti infomacije o porodičnoj historiji Engleske i Walesa. Bio je u nadležnosti Nacionalnih arhiva i Glavnog prijavnog ureda. 

Nalazio se u 1 Myddelton Streetu (Clerkenwell, London), nedaleko od Londonskih metropolitanskih arhiva. Glavne informacije bile su civilne evidencije o rođenjima, vjenčanjima i smrtima (koje opskrbljuje GPU u prizemlju) i Viktorijanski popisi (koje opskrbljuje NA na prvom katu).

Informacije o rođenjima, vjenčanjima i smrtima nalazile su se u velikim debelim knjigama raspoređenim po datumima na velikim policama. Koristeći te indekse mogli su se dobiti kopije potvrde rođenja, vjenčanja i smrti. Ostali indeksi koji su se ovdje čuvali su konzularna rođenja van države i posvajanja. 

Popisi od 1841. do 1891. dostupni su na mikrofilmu, a oni od 1901. na mikrofišu. Dostupna je bila i selekcija indeksa. U uredu su se nalazile i neke oporuke, bilješke o porezu za nasljedstvo i neki nekonfromistički registri.

Vanjske veze
------------

* Family Records Centre (FRC) Arhivirano 2007-08-04 na Wayback Machine-u
*Za ostale upotrebe, v. Doubs (razvrstavanje).*

**Doubs** (njemački: *Dub*) je rijeka u Francuskoj i Švicarskoj duga 453,1 km (od tog 430 km u Francuskoj), lijeva 
pritoka rijeke Saône.

Hidrologija
-----------

Doubs izvire na zapadnim obroncima Masiva Jura nadmorskoj od 937 metara, na terenu općine Mouthe (Departman Doubs) nedaleko od švicarske granice.

Njen tok ima oblik vrlo izduženog slova **M**, jer isprva teče prema sjeveroistoku duž granice, zatim ulazi u Švicarsku i velikim meandrom dotiče kantone Jura i Neuchâtel. Nakon tog ponovno utiče u Francusku, gdje nakon toka prema jugozapadu isprva skreće na sjever zatim 
ponovno na jugozapad.
Protiče kroz grad Besançon i zatim dotiče do Verdun-sur-le-Doubsa, gdje sa deltom utiče u Saônu na nadmorskoj visini od 172 m.

Najveće pritoke su rijeke; Loue (122,2 km), Allan (59,6 km), Drugeon (53,5 km), Guyotte (41,1 km) i Orain (39 km).
U svom gornjem toku formira nekoliko Protočnih jezera; Saint-Point (Dampvauthier) 52 hektara, Chaillexon (Brenets) 80 ha) i Moron.

Porječje rijeke prostire se na površini od 7,770 km² ponajviše po Francuskim departmanima; Doubs, Jura, Saône-et-Loire i puno manje po Švicarskim kantonima; Jura i Neuchâtel.

U donjem dijelu toka između Dolea i Montbéliarda uz korito prokopan je Kanal Rhôna-Rajna.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  „*Le Doubs*" (francuski). Pravarini. Pristupljeno 27.09.2022.

Vanjske veze
------------

***Doubs*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Rivière Le Doubs* (`fr`)

)
**Giletinci** je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u općini Cernik u Brodsko-posavskoj županiji.

O naselju
---------

U Giletincima se nalazi katolička crkva Svetog Mateja, a kirvaj je 21. rujna.

Zemljopis
---------

Giletinci se nalaze tri kilometra od Cernika, na južnim padinama Psunja , susjedna sela su Šagovina Cernička na zapadu, Šumetlica na istoku i Cernik na jugu.

Stanovništvo
------------

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Giletinci su imali 268 stanovnika. 

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr
2. ↑  Popis stanovništva Republik Hrvatske 2011. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Giletinci** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Cernik |
| --- |
| Baćin Dol • Banićevac • Cernik • Giletinci • Golobrdac • Opatovac • Opršinac • Podvrško • Sinlije • Šagovina Cernička • Šumetlica |
**Ebles II** (? - maj 1103), također poznat pod imenima **Eble** ili **Ebale**, bio je drugi grof Roucyja iz Kuće Montdidier, koji je vladao od 1063. do smrti. Bio je sin i nasljednik Hilduina Montdidiera i Alice (Alix), kćeri grofa Eblesa I. Slavu je stekao sudjelovanjem u Reconquisti, odnosno pohodima koje su kršćanske države Pirinejskog poluotoka vodile protiv svojih južnih muslimanskih susjeda. Kasnije je stekao reputaciju ratobornog nasilnika, te ga je francuski princ i budući kralj Louis VI morao pacificirati u nekoliko pohoda u Île-de-Franceu.

Izvori
------

1. ↑  latinski *Ebalus*, *Ebolus*, *Ebulus* ili *Evulus*.

Literatura
----------

* Ángel Canellas López. "Las cruzadas de Aragón en el siglo XII." *Argensola: Revista de Ciencias Sociales del Instituto de Estudios Altoaragoneses* **7** (1951): 217–28.
* Lynn H. Nelson. "The Foundation of Jaca (1076): Urban Growth in Early Aragon." *Speculum* **53**, 4 (1978): 688–708.
* Joseph F. O'Callaghan. *Reconquest and Crusade in Medieval Spain*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2004.
Predmeti od ebonita iz 19. stoljeća.
Kućište nalivpera od ebonita iz 2014.
**Ebonit** (engl. *ebonite*, prema *ebony*: ebanovina) je jedan od prvih umjetnih polimernih materijala; crne je boje, dobiva se vulkanizacijom kaučuka. Upotrebljavao se u elektrotehnici te za izradu kemijskih aparatura i raznovrsnih predmeta svakodnevne uporabe. U novije doba zamijenili su ga drugi, jeftiniji polimerni materijali boljih svojstava.

Svojstva
--------

Protrljamo li štap od ebonita vunenom krpom, postaje električan i privlači male čestice tvari, ali ih odmah i odbija. Isto tako ako stakleni štap protrljamo suhim papirom ili amalgamiranom kožom, postaje električan. Dakle, trenjem tijela mogu postati električna. Kažemo da nose električni naboj, odnosno da su električno nabijena. Približimo li dva naelektrizirana staklena ili dva ebonitna štapa jedan drugome, vidjet ćemo da će se oni odbijati. Naprotiv, približimo li ebonitni štap staklenome, oni će se privlačiti. Prema tome, moramo razlikovati dvije vrste električnog naboja: pozitivan i negativan. Stakleni štap je pozitivno nabijen, a ebonitni negativno. Iz toga možemo zaključiti da se tijela istoimenog naboja odbijaju, a raznoimenoga privlače.

Međutim, tijela se mogu elektrizirati i dodirom. U to se možemo uvjeriti pomoću takozvanog električnog viska. Električni visak je kuglica od bazgine jezgre koja visi na staklenoj niti. Dotaknemo li takvu kuglicu naelektriziranim štapom, na nju će prijeći nešto elektriciteta pa će postati električna i odmah će se odbiti. Kažemo da je kuglica primila električni naboj. U to se možemo uvjeriti tako da kuglicu primaknemo papirićima: ona ih privlači. Prema tome, tijelo postaje električno ne samo trenjem nego i dodirom, s drugim električnim tijelom. Ako od dva jednaka električna viska nabijemo jednu kuglicu staklenim, a drugu ebonitnim štapom, kuglice će se privući, ali čim se dotaknu, one će se rastaviti i nakon toga neće više biti električne. Znači, raznoimeni elektriciteti iste množine odnosno istog električnog naboja međusobno se neutraliziranu, to jest poništavaju. 

Različita tijela vladaju se različito prema toplinskim zrakama. Staklo koje je za zrake svjetlosti prozirno apsorbira toplinske zrake, dok ebonit koji je neproziran propušta toplinske zrake.

Izvori
------

1. ↑   **ebonit**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.
2. ↑   Velimir Kruz: "Tehnička fizika za tehničke škole", "Školska knjiga" Zagreb, 1969.
**Edward Oliver LeBlanc** (3. oktobar 1923 – 29. oktobar 2004) bio je dominički političar, najpoznatiji po tome što je od 1961. do 1974. godine vodio Dominiku kao premijer.

Godine 1957. se priključio Dominičkoj laburističkoj partiji. Godine 1960. je postao članom vlade kratkotrajne Zapadnoindijske Federacije, a 1961. je izabran u dominički parlament kada je prvi put izabran za premijera (glavnog ministra).

LeBlanc je otada još nekoliko puta dobio izbore, stekavši ogromnu popularnost, zbog čega ga mnogi Dominičani smatraju ocem nacije. U ljeto 1974. je, nedugo prije nego što će Dominika steći nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva iznenada podnio ostavku i povukao se iz politike. Sam LeBlanc nikada nije iznio razloge za taj potez, ali se vjeruje da je bio motiviran nemogućnošću da provede socijalističke reforme.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Frank Baron**  |  **Glavni ministar Dominike** 1961 - 1967 | Slijedi: **sam (kao premijer)**  |
| Prethodi: **ranije kao glavni ministar**  |  **Premijer Dominike** 1. mart 1967 - 27. jul 1974. | Slijedi: **Patrick John**  |


| * p
* r
* u
Šefovi vlade Dominike |
| --- |
| (*Glavni ministri 1960-1967*) Baron • LeBlanc • (*Premijeri 1967-1978*) LeBlanc • John • (*Premijeri 1978–*) John • Seraphin • E. Charles • James • Douglas • P. Charles • Skerrit | Flag of Dominica |
**Edward Teller** (izvorno mađarsko ime: *Teller Ede*) (Budimpešta, 15. siječnja 1908. - Stanford, 9. rujna 2003.) je američki fizičar mađarskog porijekla. Radio u atomskoj laboratoriji u Los Alamosu i smatra se izumiteljem američke hidrogenske bombe.

Kao židov emigrirao je u SAD 1930. godine, i bio je jedan od prvih članova Projekta Manhattan koji je pokrenut sa ciljem razvijanja atomske bombe. U ovom periodu se snažno zalagao za razvoj oružja baziranih na fuzijskoj reakciji. Nakon priznanja o kontraverznoj ulozi u svjedočenju protiv kolege Roberta Oppenheimera doživio je osudu javnosti, ali je i dalje imao podršku vlade SAD i vojnog vrha. Bio je koosnivač Lawrence Livermore National Laboratory, i bio je direktor te institucije, kao i zamjenik direktora mnoge godine.

U kasnijim godinama postao je poznat po svom zalaganju za kontroverzna tehnološka rješenja i za civilne i vojne svrhe, a naročito je poznat njegov prijedlog da se upotrijebi termonuklearna eksplozija da bi se iskopalo arheološko pristanište na Aljasci. Bio je i zagovarač Reaganove odbrambene strategije, iako su ga kasnije optuživali za nerealne najave mogućnosti budućih oružja.

Izvori
------

***Edward Teller*** na Wikimedijinoj ostavi

* LLNL's Stranica Edwarda Tellera Arhivirano 2006-10-07 na Wayback Machine-u
* Lekcije Edward Tellera- Laseri i inerciona fuziona energija Arhivirano 2006-11-09 na Wayback Machine-u
* "Uloga Edwarda Tellera u Oppenheimerovom saslušanju "Arhivirano 2015-11-17 na Wayback Machine-u intervju sa Richard Rhodesom

***Edward Teller*** na Wikimedijinoj ostavi
**Cellach mac Dúnchada** (? - 776) bio je kralj Leinstera iz ogranka Uí Dúnchada klana Uí Dúnlaingea plemena Laigin. Bio je sin prethodnog kralja Dúnchad mac Murchadoa (u. 728). Sjedište ogranka je bilo u Líamhainu (današnji Lyons Hill, na granici grofovija Dublin i Kildare). Vladao je od 760 do 776.

Za vrijeme njegove vladavine južna dinastija Uí Cheinnselaig je bila preokupirana ratom sa Osraigeom 761. te građanskim ratovima 769–770. Cellach se u analima prvi put spominje povodim bitke kod Áth Orca (današnja Grofovija Offaly) 770. U njoj je porazio Cináed mac Flainna iz klana Uí Failge i Cathnio mac Béccea iz klana Fothairt, koji su obojica poginuli.

Leinster je teško poražen od velikog kralja Áed Allána iz klana Cenél nEógain u bitci kod Áth Senaiga (današnji Ballyshannon u Kildareu) 738. Nakon je vladao mir pod kraljevima Domnall Midijem (u. 763) iz Clann Cholmáina i Niall Frossachom (u. 778) iz Cenél nEógaina. Godine 770. novi veliki kralj Donnchad Midi (u. 797) iz Clann Cholmáina je postao sizerenom Leinstera. Donnchad 
je napao s vojskom Ui Neilla; Laigini mu se nisu suprotstavili. Donnchad je sedam dana ostao u blizini stare tvrđave Ráith Ailenn (Grofovija Kildare) i pustošio zemlju dok narod Leinstera nije pristao da mu se pokori.

Iste godine su dva ogranka klana Síl nÁedo Sláine (od jžnih Uí Néilla) napali Leinster. Ogranak Uí Chonaing je porazio Uí Théig u bitci kod Áth Cliatha u Cualuu (današnji Južni Dublin) kada su mnogi Laigini poginuli; ali su se pobjednici pri povratku kući utopili uslijed iznenadne plime. Ogranak Uí Chernaig je poražen u bitci kod Bolg Bóinnea.

Cellachov sin Fínsnechta Cethardec mac Cellaig (u. 808), je bio također kralj Leinster. Njegovi sinovi Fáelán (u. 804) i Áed (u. 829) su bili opati Kildarea a kćer Muirenn (u. 831) opatica Kildarea.

Fusnote
-------

1. ↑  Francis J.Byrne, *Irish Kings and High-Kings*, Table 9
2. ↑  *Annals of Ulster* AU 770.4
3. ↑  *Annals of Ulster* AU 770.8
4. ↑  *Annals of Ulster* AU 770.10
5. ↑  *Annals of Ulster* AU 770.9

Literatura
----------

**Stranica Šablon:Refbegin/styles.css nema sadržaj.**

* *Annals of Ulster* at CELT: Corpus of Electronic Texts at University College Cork
* Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Dublin: Four Courts Press, ISBN 978-1-85182-196-9
* Charles-Edwards, T. M. (2000), *Early Christian Ireland*, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-36395-0

Eksterni linkovi
----------------

* CELT: Corpus of Electronic Texts at University College Cork
**Dr. James Kildare** je fiktivni lik koji je bio protagonist serije američkih igranih filmova 1930-ih i 1940-ih, radio-serije 1950-ih, te TV-serije 1960-ih, isto kao i stripa temeljenog na seriji. Njega je stvorio američki pisac Frederick Schiller Faust (poznat pod pseudonimom Max Brand).

Filmovi
-------

Lik dr. Kildarea je u igranim filmovima započeo kao ljekar-stažist, kome je mentor stariji ljekar po imenu dr. Leonard Gillespie. Nakon što je u prvom filmu naslovni lik tumačio Joel McCrea, u drugom filmu ga je zamijenio Lew Ayres, koji je prestao snimati filmove nakon što je regrutiran u vojsku nakon ulaska SAD u drugi svjetski rat. Filmovi su se nastavili snimati bez Kildareovog lika, koje su ubrzo zamijenila dva Gillespiejeva pomoćnika - dr. Randall Adams i dr. Lee Wong How.

* *Internes Can't Take Money* (1937), ul. Joel McCrea kao Kildare
* *Young Dr. Kildare* (1938), debi Lewa Ayresa u ulozi Kildarea, i Lionela Barrymorea kao dr. Gillespiea
* *Calling Dr. Kildare* (1939)
* *The Secret of Dr. Kildare* (1939)
* *Dr. Kildare's Strange Case* (1940)
* *Dr. Kildare Goes Home* (1940)
* *Dr. Kildare's Crisis* (1940)
* *The People vs. Dr. Kildare* (1941)
* *Dr. Kildare's Wedding Day* (1941)
* *Dr. Kildare's Victory* (1942)

### Kasniji filmovi bez Kildarea

* *Calling Dr. Gillespie* (1942)
* *Dr. Gillespie's New Assistant* (1942), u kome se pojavljuju Gillespiejevi pomoćnici dr. Randall Adams (Van Johnson) i dr. Lee Wong How (Keye Luke)
* *Dr. Gillespie's Criminal Case* (1943)
* *Three Men in White* (1944)
* *Between Two Women* (1945)
* *Dark Delusion* (1947), bez Johnsona

Radio
-----

U ljeto 1949. MGM je angažirao Ayresa i Barrymorea da ponove svoje uloge, ovaj put za radio-seriju. Ona je originalno emitirana od 1. februara 1950. do 3. augusta 1951. na programu njujorške stanice WMGM, a potom distribuirana po SAD. U njoj je nastupalo i nekoliko kasnije poznatih glumaca kao što su William Conrad i Jack Webb.

Televizija
----------

Dr. Kildare se ponovno pojavio 1961. kao protagonist istoimene TV-serije, koja se emitirala na programu mreže NBC od 27. septembra 1961. do 5. aprila 1966. Glavnog junaka je tumačio Richard Chamberlain, kome je ta uloga predstavljala odskočnu dasku za karijeru, a kratko vrijeme ga učinila tinejdžerskim idolom. Lik Gillespieja je tumačio Raymond Massey.

Stripovi
--------

Popularnost je serije je nagnala kuću Dell Comics da izda seriju od devet stripova o dr. Kildareu koji su izlazili od 1962. do 1965. Neki od tih stripova su prevedeni i objavljeni u bivšoj Jugoslaviji.

Izvori
------

* Dunning, John. *On The Air: The Encyclopedia of Old-Time Radio*. Oxford University Press, 1998. ISBN 0-19-507678-8
* McNeil, Alex. *Total Television*. New York: Penguin Books, 1996. ISBN 0-14-004911-8
* Jerry Haendiges Vintage Radio Logs: *The Story of Dr. Kildare* on June 25, 2006

Eksterni linkovi
----------------

***Dr. Kildare*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Dr. Kildare (TV series)* na IMDb-u (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh93006599

 |
**Eau Noire** (prevedeno *Crna voda*) je rijeka u Francuskoj i Belgiji duga 42 km, jedna od pritoka rijeke Viroin.

Hidrologija
-----------

Eau Noire izvire na visoravni Rocroi, u francuskim Ardenima, na nadmorskoj visini od 365 m, nakon tog teče prema zapadu i označava francusko-belgijsku granicu, prvo kod *Petit-Chapelle* u dužini odo 2 km, zatim između sela *Escaillère* i *Rièzes* 4,5 km.

U belgijskoj Valoniji protiče kroz grad Couvin, a nakon tog kod lokaliteta *Grotte de Neptune* jedan dio rijeke ponire a drugi nastavlja tok nadzemnim koritom. 
Ta dva vodotoka ponovno se spajaju nekoliko km istočnije kod sela *Nismes*. Nešto sjevernije kod predgrađa Viroinvala - *Dourbes*, Eau Noire se spaja sa rijekom Eau Blanche i formira rijeku Viroin.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Vallée de l'Eau Noire frontalière*" (francuski). Biodiversite Wallonie. Pristupljeno 9.06.2022.
2. ↑  „*L'Eau Noire*" (francuski). Cirkwi. Pristupljeno 9.06.2022.

Vanjske veze
------------

***Eau Noire (Belgija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *L'Eau Noire* (`fr`)
**Dora Gerson** (23. mart 1899 – 14. februar 1943) je bila njemačka pjevačica i glumica jevrejskog porijekla. Karijeru je počela u putujućim kazališnim trupama gdje je upoznala svog budućeg muža, režisera Veita Harlana, kasnije poznatog po zloglasnom antisemitskom filmu *Jud Süss*. Prije nego što se udala za Harlana 1922. godine, nastupila je u nekoliko nijemih filmova od kojih su većina danas izgubljeni. Godine 1924. se rastala od Harlana, te nastavila nastupati u kabareima. Nakon dolaska nacista na vlast joj je bilo zapriječeno nastupanje u "arijevskim" filmovima i predstavama, te je za jednu malu diskografsku kuću snimala ploče na jidišu. Godine 1936. je iz Njemačke emigirirala u Nizozemsku. Tamo se udala za Maxa Sluizera kome je rodila dvoje djece. Njenu porodicu je tamo zatekao njemačka invazija 1940. godine. Nakon nekoliko godina pod njemačkom okupacijom, zajedno s porodicom je pokušala je bijeg u Švicarsku. Uhvaćena je, te je zajedno s mužem i djecom odvedena u koncentracioni logor Auschwitz gdje je likvidirana.

Vanjske veze
------------

* Dora Gerson na IMDb-u (`en`)