Za biokemičara, vidite članak Robert K. Crane.

**Robert Edward "Bob" Crane** (13. jul 1928 – 29. jun 1978) bio je američki disk džokej i glumac, najpoznatiji po ulozi pukovnika Roberta E. Hogana u popularnom televizijskom sitkomu *Hogan's Heroes*, kao i po tome što je bio žrtva nikad razriješenog ubistva.

Biografija
----------

Bob Crane se rodio u gradu Waterbury u državi Connecticut. Godine 1946. se ispisao iz srednje škole kako bi se posvetio muzičkoj karijeri, ispočetka kao član raznih orkestara. Godine 1949. se oženio za Anne Terzian, djevojku koju je bio upoznao u srednjoj školi. S njom je imao dvije kćeri - Deborah Ann i Karen Leslie. Sljedeće godine je Crane započeo karijeru voditelja i disk džokeja na lokalnim radio-stanicama. Sredinom 1950-ih se kraće vrijeme rastao sa suprugom, ali se poslije pomirio, te mu je rodila sina Roberta Davida Cranea.

Crane je s vremenom stekao tako veliku slušanost na području Connecticuta, da ga je nacionalna mreža CBS odlučila angažirati jedino zato da spriječi pad slušanosti svojih stanica. Crane se 1956. s porodicom preselio u Kaliforniju kako bi vodio jutarnju emisiju na stanici KNX u Hollywoodu. I tamo je brzo stekao slušanost, ali i slavne goste kao što su Frank Sinatra, Marilyn Monroe i Bob Hope.

Zahvaljujući tome Crane je došao na ideju da se počne baviti glumom. Ali u tome nije imao uspjeha, osim nekoliko sporednih uloga. To se promijenilo kada je u svojoj radio-emisiji ugostio Carla Reinera i nagovorio ga da dobije gostujuću ulogu u epizodi popularnog sitkoma *The Dick Van Dyke Show*. Tamo ga je zapazila glumica Donna Reed te ga odlučila angažirati za ulogu dr. Dave Kelseya u njenom sitkomu *The Donna Reed Show*, gdje je nastupao od 1963. do 1965. godine.

Godine 1965. Craneu je ponuđena uloga pukovnika Hogana u sitkomu *Hogan's Heroes*. Crane je pristao i tako postao velika zvijezda. Serija se na programu održala šest sezona, a Crane je dva puta nominiran za nagradu Emmy. Na snimanju je upoznao Sigrid Valdis, glumicu koja je tumačila lik Hilde. Zbog nje se razveo sa suprugom Anne, a sa Sigrid se vjenčao 1970. na setu serije. S njom je imao sina Roberta Scotta i usvojenu kći Anu Marie.

Cranea, koji se osim muzikom zanimao i za fotografiju, je na snimanju serije kolega Richard Dawson upoznao s Johnom Henryjem Carpenterom, tehničarom tvrtke Sony i jednim od pionira video-tehnologije. Crane i Carpenter su postali bliski prijatelji, a zahvaljujući tome je Crane postao jedna od prvih holivudskih ličnosti koja je nabavila video-kameru i kućni magnetoskop, preteču kasnijeg videorekordera.

Nakon što je godine 1971. snimanje serije prekinuto, Crane je uglavnom bio nezadovoljan ponuđenim ulogama. Zbog toga je otkupio prava na kazališni komad *Beginner's Luck*, te je s njime od 1973. do 1978. nastupao širom SAD. U pauzama turneje je povremeno gostovao u TV-serijama, a godine 1975. je snimio vlastitu seriju *The Bob Crane Show* koja je nakon tri mjeseca skinuta s programa.

Godine 1978. Crane je sa svojom predstavom nastupao u Scottsdaleu u Arizoni. 29. juna 1978. je pronađen mrtav u unajmljenom stanu. Na truplu su bili tragovi udaraca tupim predmetom. Policijska istraga je kao jednog od sumnjivca pronašla Carpentera, koji je dan prije nekoliko puta telefonom zvao Cranea, i u čijem su unajmljenom automobilu pronađeni tragovi krvi iste krvne grupe kao što ju je imao Crane. Međutim, ti dokazi nisu bili dovoljno snažni za lokalnog tužitelja, te protiv Carpentera nije podignut krivični postupak sve do 1992. godine kada je Carpenter uhapšen. Međutim, porota je, zbog nedostatka dokaza Carpentera proglasila nedužnim. On je sve do svoje smrti 1998. tvrdio da je nedužan, a slučaj i dalje ostaje službeno neriješen.

Fiktivni portreti
-----------------

Život i ubistvo Boba Cranea su postali predmet biografskog filma *Auto Focus*, koga je 2002. režirao Paul Schrader. U njemu je Craneov lik tumačio Greg Kinnear.

Filmografija
------------

* *Return to Peyton Place* (van špice, 1961)
* *Man-Trap* (van špice, 1961)
* *The Wicked Dreams of Paula Schultz* (1968)
* *Patriotism* (kratki obrazovni, 1972, ponovno izdao Rifftrax 2008)
* *Superdad* (1973)
* *Gus* (1976)

### Televizija

* *The Twilight Zone* (1 epizoda, 1961)
* *General Electric Theater* (2 epizode, 1953-1961)
* *The Dick Van Dyke Show* (1 epizoda, 1962)
* *Your First Impression* (1 epizoda, 1962)
* *The Alfred Hitchcock Hour* (1 epizoda, 1963)
* *Channing* (1 epizoda, 1963)
* *The Donna Reed Show* (1 epizoda, 1963-1965)
* *The Smothers Brothers Comedy Hour* (1 epizoda, 1967)
* *Arsenic and Old Lace* (1969)
* *Hogan's Heroes (168 epizoda, 1965-1971)*
* *Night Gallery* (1 epizoda, 1971)
* *Love, American Style* (4 epizode, 1969-1971)
* *Here's Lucy* (1 epizoda, 1972)
* *The Delphi Bureau* (1972)
* *Tenafly* (1 epizoda, 1974)
* *Police Woman* (1 epizoda, 1974)
* *The Bob Crane Show* (14 epizoda, 1975)
* *Joe Forrester* (1 epizoda, 1976)
* *Ellery Queen* (1 epizoda, 1976)
* *Gibbsville* (1 epizoda, 1976)
* *Quincy, M.E.* (1 epizoda, 1977)
* *The Hardy Boys/Nancy Drew Mysteries* (1 epizoda, 1977)
* *The Love Boat* (1 epizoda, 1978)

Izvori
------


* *The Murder of Bob Crane* by Robert Graysmith, published by Crown Publishers, New York, NY, 1993
* "The Bob Crane Story: Everything but a Hero," by A.O. Scott, New York Times, October 4, 2002

Vanjske veze
------------

* Bob Crane na sajtu IMDb
* Bob Crane na TV.com
* Bob Crane tribute site, operated by son Scotty
* Bob Crane na Find a Grave Retrieved on 2009-03-08
* Bob Crane at Find a Death Arhivirano 2010-11-01 na Wayback Machine-u