**Ptolemej XIII Teos Filopator** (grčki: , *Ptolemaĩos Theós Philopátōr*, 62/61. pne. – 13. januar 47. pne.?) bio je jedan od posljednjih kraljeva drevnog Egipta, poznat kao mlađi brat i suparnik Kleopatre.

Biografija
----------

Ptolemej je bio sin kralja Ptolemeja XII, a na prijestolje je došao nakon njegove smrti u proljeće godine 51. pne. Suvladarica mu je bila starija sestra Kleopatra VII, s kojom se, u skladu s tadašnjim egipatskim običajima, i oženio. Glavni pomoćnik, odnosno siva eminencija na dvoru mu je bio eunuh po imenu Potin.

Kleopatra se pokazala kao daleko sposobnija i popularnija vladarica od njih dvojice, te su je u proljeće 48. pne. pokušali svrgnuti. Kleopatra je bila prisiljena bježati iz kraljevske palače u Aleksandriji, ali je u Siriji skupila vojsku te otpočela građanski rat. Situaciju je dodatno zakompliciralo i to što se protiv Ptolemeja dignula i druga sestra Arsinoja, proglasivši se kraljicom.

Istovremeno je i u Rimu bjesnio građanski rat, te je nakon poraza u bitci kod Farsala na Ptolemejevom dvoru utočište pokušao pronaći rimski vojskovođa Pompej. Ptolemej i Potin su se pravili da će uslišati njegov zahtjev, ali su ga na prevaru 29. septembra 48. pne. ubili. Kada je nedugo potom Julije Cezar došao u Aleksandriju tražiti Pompejevo izručenje, Potin mu je na poklon dao Pompejevu odrezanu glavu, što je kod Cezara izazvalo zgražanje. Kleopatra je, pak, potajice ušla u Cezarove odaje i zavela ga, stekavši tako vrijednog saveznika.

Ne čekajući da Cezar u sporu presudi na Kleopatrinu stranu, Potin i Ptolemej su sklopili savez sa Arsinojom i započeli operacije protiv Cezara poznate kao aleksandrijski rat. Usprkos teških gubitaka, Cezar se uspio održati do dolaska pojačanja i na kraju je odnio pobjedu. Ptolemej i Arsinoja su prisiljeni napustiti grad, a Ptolemej se kasnije utopio pokušavajući prijeći Nil. Kleopatra je nakon toga sama zavladala Egiptom.

Preci
-----

**Preci Ptolemeja XIII od Egipta**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. Ptolemej V Epifan |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. Ptolemej VIII Fiskon |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. Kleopatra I od Egipta |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. Ptolemej IX Latir |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. Ptolemej VI Filometor (sestra od 8) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. Kleopatra III od Egipta |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. Kleopatra II od Egipta (sestra od 8) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. Ptolemej XII Aulet |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. =16. Ptolemej V Epifan |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. =8. Ptolemej VIII Fiskon |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. =17. Kleopatra I od Egipta |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. Kleopatra IV od Egipta |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. =18. Ptolemej VI Filometor |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. =9. Kleopatra III od Egipta |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. =19. Kleopatra II od Egipta |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **Ptolemej XIII** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

Eksterni linkovi
----------------

* Ptolemy XIII Theos Philopator entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

  


|  |
| --- |
| Ptolemej XIII Teos Filopator **Ptolemejska dinastija****Rođen/a:** cca. 62. pne.  **Umro/la:** cca. 47. pne. |
| Prethodi:**Ptolemej XII Aulet i Kleopatra VII** | **Faraon Egipta**51–cca. 47. pne.***Kleopatra VII*** | Slijedi:**Kleopatra VII i Ptolemej XIV** |

  

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ankh | Značajni stari Egipćani | Ankh |
| **Vladari starog carstva**: Narmer | Menes | Džoser | Sneferu | Khufu | Khafra | Menkaura | Pepi II |
| **Vladari srednjeg carstva**: Mentuhotep II | Mentuhotep IV | Senusret III | Amenemhat III | Sobekneferu |
| **Vladari novog carstva**: Hatšepsuta | Tutmos III | Amenhotep III | Akhenaton | Tutankamon | Ramzes I | Ramzes II |
| **Ostali vladari**: Psametikus I | Šošenk I | Piankhi (Pije) | Taharka | Ptolemi I | Kleopatra VII |
| **Supruzi i supruge vladara**: Tetišeri | Ahmos-Nefertari | Ahmos | Tije | Nefertiti | Ankesenpaten | Nefertari | Marko Antonije |
| **Dvorski zvaničnici**: Imhotep | Veni | Ahmos, sin Ebane | Ineni | Senemut | Ija | Maja | Juni | Maneto | Potinus |