recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Frane Fingušt** (Split, 1937), hrvatski pomorac i enigmat.

Životopis
---------

Frane Fingušt 1975. godine
Frane Fingušt 2007. godine
Frane Fingušt (treći slijeva u drugom redu) 2007. godine na 50. godišnjici mature ispred Tehničke škole u Splitu
Godine 1957, nakon završene gimnazije (1951-1952) i Srednje tehničke škole, brodostrojarski odjel (1953-1957), a sve u Splitu, kao pomorski strojar odlazi ploviti. Kasnije je diplomirao na Pomorskom fakultetu u Rijeci.

U 45 godina pomorskog života obišao je cijeli svijet. Sada živi u Kanadi s dvojnim kanadsko-hrvatskim državljanstvom, a dosta vremena provodi u malom mjestu Punat na otoku Krku. Prijatelji ga zovu "hodajuća enciklopedija". Godine 2007. proslavio je 50. godišnjicu mature.

Enigmatika
----------

Sastavljačkom enigmatikom aktivno se bavio samo 1950-ih godina (od 1953. do 1957), ali je enigmatici kao hobiju ostao vjeran cijeli život. Nakon odlaska na more, ljubav prema enigmatici je ostala jer je u danima plovidbe imao dosta vremena, a koristio ga je za ono što voli: enigmatiku i šah.

### Suradnja u listovima

Surađivao je u enigmatskoj rubrici "Slobodne Dalmacije" (u kojoj je objavio dosta križaljki), a radove je objavljivao i u osječkim enigmatskim listovima "Zagonetka" i "Rebus" urednika Marijana Jurčeca.

### Enigmatski opus

Sastavljao je križaljke, rebuse, kvadrate, brojčanice, posjetnice i druge zagonetke te skupljao palindrome (posebno mu je bila draga račja rečenica *"Udovica baci vodu!"*) te troslovne i četveroslovne riječi, koje su tada objavljivane u osječkoj *"Zagonetki"*. U 42. broju *"Zagonetke"* iz 1954. godine objavljena je njegova križaljka na naslovnoj stranici.

Veliki podstrek i ljubav za enigmatiku dobio je od tada legendarnog Boživrana (Božidara Vranickog), koga je osobno poznavao. Suradnja s enigmatskim listovima prestala je 1957. godine kad je "otišao na more" (kako to pomorci kažu).

Križaljke u *"Slobodnoj Dalmaciji"* potpisivao je inicijalima **(ff)**.

Primjer zagonetaka
------------------

```
**Zagonetne opreke**, *"Zagonetka"*, broj 41 (1954), str. 3

BOLESNO - PROFESIONALAC - SIT - PITANJE - DAN - EKSOGEN - HLADAN - DUGAČAK - PASIVA.
Gornjim riječima treba naći riječi suprotnog značenja.
Prva slova tih novih riječi dat će naziv našega enigmatskog lista.
 
Rješenje: Zagonetka
```

```
**Posjetnica**, *"Zagonetka"*, broj 13, 26. III. 1955, str. 3

Ing. Luka Danett
    profesor
    Kladovo

Rješenje: dekan Prirodoslovnog fakulteta

Napomena: Prezime Danett postoji (usp. Daniel Danett)
```

```
**Brojčanica**, *"Rebus"*, br. 1, II. 1957, str. 8

Rješenje: Tko rano rani, dvije sreće grabi.

Rješenje se dobiva od riječi *tić, Grk, sav, jod, ben* po principu "isti broj - isto slovo",
s tim da se u nabrojanim riječima svako slovo pojavljuje samo jedanput.
```

Izvori
------

* Stjepan Horvat : Leksikon zagonetača Jugoslavije. Bjelovar : Enigmatsko udruženje "Čvor", (1979).
* Informacije i fotografije dobivene od samog Frane Fingušta (novembar 2009).
Kula zamka Itri, čija se izgradnja pripisuje Docibilisu I.
**Docibilis I** (italijanski: ; ? - prije 914) bio je hypatus (vladar) Gaete od 867. do svoje smrti.

Okolnosti njegovog dolaska na vlast su nepoznate, ali relativno nagli nestanak njegovih prethodnika Constantinea i Marinusa I sugerira da je mogao biti nasilan. U svakom slučaju, Docibilis se prvo spominje kao *prefecturius* and a od 877. kao *hypatus* grada; potom je svog sina Giovannija imenovao za suvladara.

Docibilisovu vladavinu su obilježili napadi Saracena na južnu Italiju. Docibilis je u jednom od njih zarobljen, ali su ga oslobodile snage Republike Amalfi. Odmah potom je sa Saracenima sklopio mirovni sporazum, nakon čega je ekskomuniciran od strane pape Ivana VIII. Sukob s papom je dosegao takve razmjere da je papa 879. nakon smrti Landulfa II intervenirao u borbu za kapuansko nasljeđe podržavši Pandenulfa protiv Landoa; Pandenulf je zauzvrat trebao napasti Gaetu. U tom pohodu je Gaeta izgubila Formiju; Docibilis je tada u pomoć pozvao Saracene te je došlo do mirovnog sporazuma sa papom. Nakon toga je Docibilis napao i pod opsadu stavio saracensko uporište Garigliano.

Nakon papine smrti se okrenuo protiv Kapue, te ju je, prema Erchempertu, godine 900. i 903. napao uz pomoć saracenskih najamnika. Potom je počeo sklapati saveze sa langobardskim vladarima; svoju kćer Megalu je udao za Rodgiperta od Aquinoa, a kćer Eufemiju za prefekta Napulja. Docibilis se posljednji put u zapisima pojavljuje 906. godine. Datum smrti nije poznat, iako je godine 914. definitivno bio mrtav. 

Njegovu dugu vladavinu historičari Gaete smatraju svojevrsnim zlatnim dobom, s obzirom da je taj grad ne samo pošteđen pustošenja karakterističnih za Mračno doba, nego je sagrađen niz crkava.

Literatura
----------

* Caravale, Mario (ed). *Dizionario Biografico degli Italiani XL Di Fausto – Donadoni*. Rome, 1991.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Constantine** | **Hypatus Gaete**866 – 906 | Slijedi:**Giovanni I** |

Izvori
------
*Za ostale upotrebe, v. Gabrovo (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 22′ 35" SGŠ, 22° 47′ 43" IGD

**Gabrovo** (mak. *Gabrovo*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Gabrovo je naselje u okviru opštine Strumica.

Prirodni uslovi
---------------

Gabrovo je smešteno u jugoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Grčkom (7 km južno od sela). Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 15 kilometra jugoistočno.

Naselje Gabrovo se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno na južnom obodu Strumičkog polja, na mestu gde se ono izdiže u prva brda, koja ka jugu prelaze u planinu Belasicu. Nadmorska visina naselja je približno 300 metara. 

Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Gabrovo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 1.992 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.strumica.gov.mk Zvanična stranica opštine Strumica

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Strumica |
| --- |
| **Strumica** • 
Banica • 
Bansko • 
Belotino • 
Veljusa • 
Vodoča • 
Gabrovo • 
Gradski Baldovci • 
Dabilje • 
Dobrejci • 
Dorlombos • 
Zleševo • 
Kosturino • 
Kukliš • 
Memešlija • 
Murtino • 
Ormanlija • 
Popčevo • 
Prosenikovo • 
Raborci • 
Rič • 
Sačevo • 
Svidovica • 
Tri Vode • 
Čepelija |  |
Crvićasti lijev pod povećanjem od 100 puta.
'*Crvićasti lijev **ili** vermikularni lijev* po sastavu je sličan sivom lijevu, uz dodatak magnezija. Prilikom lijevanja izvodi se cijepljenje titanijem, uslijed čega se grafit izlučuje u obliku crvića i čvorića. Zbog strukture izlučenog grafita, crvićasti lijev ima svojstva sivog i svojstva žilavog lijeva (nodularnog lijeva). Po odlijevnosti sličan je sivom lijevu, a po mehaničkim svojstvima žilavom lijevu. Dobro podnosi promjene temperatura. Uz to se dobro obrađuje rezanjem, a s obzirom da dobro prigušuje vibracije i da ima otpornost na trošenje, crvićasti lijev se često primjenjuje za izradu blokova motora i za izradu glava velikih brodskih motora. 

U procesu proizvodnje željezna bazna talina se legira sa magnezijem, uz mjerenje aktiviteta kisika u talini. Dodavanjem titanija povećava se područje crvićastog lijeva. Cijepljenje se vrši u mlazu. Pri tome se ugljik izlučuje u obliku grafitnih crvića i kuglica (nodula). To je lijevano željezo koje se ponaša slično sivom lijevu pri lijevanju, a po svojstvima bliže žilavom lijevu. Pogodno je za lijevanje odljevaka koje je teško dobro napojiti (hraniti), nisu potrebna velika pojila. Osim ljevarsko-tehničkih prednosti, lijevano željezo sa vermikularnim (crvičastim) grafitom pokazalo se korisnim za lijevanje odljevaka koji su temperaturno promjenljivo opterećeni. Prigušuje vibracije kao sivi lijev. Vrlo dobra zamjena je za dijelove koji su bili lijevani od kovkastog lijeva (temper lijeva). 

Veliko područje primjene je u proizvodnji cilindarskih glava za brodske dizelske motore. Komplicirani oblici odljevaka imaju manju opasnost od pucanja. Visoka je otpornost na trošenje. Vlačna čvrstoća je između vrijednosti sivog i žilavog lijeva (od 300 do 450 N/mm2). Veliki je Youngov modul elastičnosti. Struktura je vrlo bliska žilavom lijevu. Metalna osnova u lijevanom stanju je pretežno feritne ili feritno-perlitne strukture koja se dobiva bez naknadne toplinske obrade. Tvrdoća se kreće od 130 do 220 HB (tvrdoća po Brinellu). Istezljivost lijeva je od 2 do 5%. 

Oznake su:

* CGI (engl. *Compacted Graphite Iron*) – američka oznaka
* GGV 30 i GGV 40 (DIN) – njemačka oznaka
* GJV 300 i GJV 400 (EN) – europska oznaka

Izvori
------

1. ↑   "Strojarski priručnik", Bojan Kraut, Tehnička knjiga Zagreb 2009.
2. ↑  [*mrtav link*] "Legure za lijevanje", www.riteh.uniri.hr, 2011.
3. ↑   Arhivirano 2014-07-04 na Wayback Machine-u "Fizikalna metalurgija I", dr.sc. Tanja Matković, dr.sc. Prosper Matković, www.simet.unizg.hr, 2011.
4. ↑   Arhivirano 2012-05-07 na Wayback Machine-u "Vermikularni lijev", www.rsmetali.hr, 2011.
Bitka kod Valmyja, 20. septembra 1792.
**Francuski revolucionarni ratovi**, serija oružanih sukoba koje je revolucionarna Francuska vodila s raznim evropskim državama u periodu od 1792. do 1802. godine. Ti se ratovi obično dijele na dva perioda - tzv. Rat Prve koalicije (1792 - 1797) i tzv. Rat Druge koalicije (1798-1801), iako je Francuska od 1793. kontinuirano bila u ratu s Velikom Britanijom.

Te je ratove karakterizirao revolucionarni zanos Francuske, koja je, nakon početnih neuspjeha, zdušno prihvatila cijeli niz inovacija u vojnoj organizaciji i tehnici, od kojih je možda najvažnija masovna regrutacija stanovništva, koja joj je omogućila stvaranje dotada rekordno velike vojske, a nakon toga i osvajanje Nizozemske, Porajnja i Italije. 

Ratovi su završili Mirom u Amiensu 1802. godine, ali je samo godinu dana kasnije izbio sukob koji je označio početak novog perioda poznatog kao Napoleonski ratovi. Neki historičari, pak, i napoleonske ratove smještaju u francuske ratove, odnosno smatraju ih dijelom šire cjeline poznate kao Veliki francuski rat.

Vanjske veze
------------

***Francuski revolucionarni ratovi*** na Wikimedijinoj ostavi

* (`en`) 1911 *Encyclopedia Britannica*: French Revolutionary Wars na Wikisource
* (`en`) Napoleon, His Armies and Battles Arhivirano 2005-10-25 na Wayback Machine-u
**Fredrikshamnski mir** (švedski: *Freden i Fredrikshamn*, finski: *Haminan rauha*) je 
mirovni sporazum koji su sklopile Kraljevina Švedska i Carska Rusija
17. septembra 1809. u finskoj Hamini (švedski *Fredrikshamn*)

Karakteristike sporazuma
------------------------

Tim sporazumom je završen Finski rat (februar 1808. - septembar 1809.), koji je Švedska izgubila, pa je 
Rusiji morala prepustiti istočne dijelove svoje kraljevine; Finsku i arhipelag Åland.

Na tom teritoriju Rus su formirali vazalno Veliko Vojvodstvo Finske.

Rusiju su zastupali Nikolaj Rumjancev i David Alopaeus (ambasador u Stockholmu), a Švedsku general Kurt von Stedingk (nekadašnji ambasador u Sankt Peterburgu) i pukovnik Anders Fredrik Skjöldebrand

Taj gorki sporazum potaknuo je val nezadovoljstva u Švedskoj, koje su rezultirale promjenom ustava.

Izvori
------

1. 1 2  „*Treaty of Hamina*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 15. 09. 2015.

Vanjske veze
------------

* *Treaty of Hamina* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
*Za ostale upotrebe, v. Gum.*
GUM u Moskvi
**GUM** je najpoznatiji trgovački centar u Moskvi (ruski: Главный универсальный магазин Glavnyi universalnyi magazin) iz 1893. godine. Tako su se zvali i mnogi trgovački centri u drugim gradovima Sovjetskog Saveza.

GUM je projektirao arhitekt Aleksander Pomerancev, a za gradnju je bio zadužen inženjer Vladimir Šukov. Oni su osvojili 1. mjesto na natječaju, koji se održao u Moskvi 1888. godine. Autori su pri gradnji kombinirali željezo i staklo te elemente stare ruske arhitekture. Trokatna zgrada s dubokim suterenom, koji se sastoji od tri uzdužna prolaza, ima više od tisuću trgovina. Izgradnja stropnih prolaza - stakleno-metalne rešetke u obliku luka - jedinstveno je i hrabro rješenje, na kraju 19. stoljeća. Godine 1952. zgrada je obnovljena i preimenovana u sadašnje ime GUM (Glavni univerzalni magazin, ruski: Главный Универсальный Магазин).

Zgrada se nalazi na Crvenom trgu u središtu Moskve.

Galerija
--------

* Pogled s drugog kataPogled s drugog kata
* Ikona na ulazuIkona na ulazu
* SprijedaSprijeda
* GUM noćuGUM noću


***GUM*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 135032896
* LCCN: n95114070
* GND: 1099475821

 |
Jupiter s velikom crvenom pjegom i galilejanski mjeseci
**Galilejanski mjesecima** nazivamo četiri Jupiterova mjeseca koje je otkrio Galileo Galilej 7. siječnja 1610. Znatno su veći od svih ostalih Jupiterovih satelita i vidljivi su i sa slabijim teleskopom.

Njihova imena su: Ija, Europa, Ganimed i Kalista. Imena su dobili, kao i ostali manji Jupiterovi sateliti, prema Zeusovim ljubavnicama i ljubavnicima iz grčke mitologije.

Sateliti
--------

**Ija ili Io** je najbliža Jupiteru. Ima atmosferu od sumpornog dioksida. Posve je pokrivena vulkanima, koje je otkrila letjelica Voyager 1. Kartu Ije je nemoguće napraviti jer se površina neprestano mijenja. Na vulkanizam utječe Jupiter svojom gravitacijom, jer steže i rasteže Ijinu površinu, pa nastaje toplina.

**Europa** je ledeni mjesec. Ispod tvrde ledene kore se nalazi ocean, a ima i kisikovu atmosferu. Vrlo je glatka, s malo kratera, te se njezin reljef mijenja. Najvjerojatnije su ju oblikovali led i vulkani. Kad Sunce postane crveni div, Europina bi se površina mogla otopiti, a Europa bi bila pogodna za život.

**Ganimed** je najveći galilejanski mjesec, Jupiterov mjesec i najveći mjesec uopće u Sunčevu sustavu. Ima slabo magnetsko polje i veliku željeznu jezgru. Atmosfera mu je od kisika, kao i na Europi. 

**Kalista** je mjesec posve prekriven kraterima, pa sliči Merkuru i Mjesecu. Najveći je krater Valhalla. Atmosfera je od ugljikovog dioksida. 

| * p
* r
* u
Jupiterovi prirodni sateliti |
| --- |
| **Jupiterovi pravilni sateliti** |
| Unutarnji sateliti | Metida  • Adrasteja  • Amalteja  • Teba |
| Galilejanski sateliti | Io  • Europa  • Ganimed  • Kalista |
| 

|  |
| --- |
| **Jupiterovi (vanjski) nepravilni sateliti** |

 |
| 

|  |
| --- |
| Jupiterovi progradni nepravilni sateliti |
| grupa Themisto | Themisto (zasada jedini član grupe) |
| grupa Himalia | Leda  • Himalija  • Liziteja  • Elara  • S/2000 J 11 |
| grupa Carpo | Carpo (za sada jedini član grupe) |

 |
| 

|  |
| --- |
| Jupiterovi retrogradni nepravilni sateliti |
| grupa Ananke (uža grupa) | Euporija  • Euanta  • Jokasta  • Praksidika  • Harpalika  • Tiona  • Ananka |
| grupa Ananke (rubni članovi) | S/2003 J 3  • S/2003 J 18  • Telksinoa  • Helika  • Ortozija  • S/2003 J 16  • Mnema  • Hermipa(?)  • S/2003 J 15 (?) |
| grupa Carme | S/2003 J 17  • Aitna  • Kala  • Tajgeta  • S/2003 J 19  • Haldena  • S/2003 J 10(?)  • Erinoma  • Kalihora(?)  • Kalika  • Karma  • Pasiteja  • Eukelada  • Arha  • Izonoa  • S/2003 J 9  • S/2003 J 5 |
| grupa Pasiphae | S/2003 J 23  • Aeda  • Kaliroa  • Euridoma(?)  • Kilena  • S/2003 J 4  • Pasifaja  • Hegemona  • Sinopa  • Sponda  • Autonoa  • Kora  • Megaclita |
| Ostali nepravilni retrogradni | S/2003 J 2  • S/2003 J 12 |

 |

***Galilejanski sateliti*** na Wikimedijinoj ostavi
**Dragan Jočić** (Beograd, 1960.) je bivši ministar unutrašnjih poslova Republike Srbije.

Biografija
----------

Jočić je studirao na Beogradskom univerzitetu, gde je diplomirao na Pravnom fakultetu. Posle diplomiranja privatno se bavio pravom. Član je Demokratske stranke Srbije od njenog osnivanja, a trenutno se nalazi na mestu potpredsednika stranke. Od 1992. do 1997, bio je poslanik u Narodnoj skupštini Srbije. Bio je i odbornik Skupštine grada Beograda od 2000. 

Kada je izabran za ministra unutrašnjih poslova, marta 2004. godine, nekoliko štampanih medija pisali su da je 1981. godine direktno bio umešan u pljačku kioska i da je zbog toga osuđen na uslovnu kaznu od šest meseci zatvora. Potvrdio je te navode, ali je to delo okarakterisao kao „dečački nestašluk".

Jočić je ponovo izabran za ministra unutrašnjih poslova 15. maja 2007.

Pretpostavlja se da je Jočić jedan od glavnih krivaca što je došlo do paljenja i demoliranja beogradske Bajrakli džamije, u martu 2004. 

25. januara 2008, vraćajući se službenim džipom iz noćnog lova, Jočić doživljava tešku saobraćajnu nesreću u kojoj povređuje vratne pršljenove.

Izvori
------

1. ↑  B92 - Jočić potvrdio da je bio osuđen na uslovnu kaznu
2. ↑  Blic - Džamija gori, a Jočić se češlja Arhivirano 2008-05-07 na Wayback Machine-u
3. ↑  Glas javnosti - Jočić povređen i operisan[*mrtav link*]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Dušan Mihajlović**  |  **Ministar unutrašnjih poslova** 2004 – 2008 | Slijedi: **Ivica Dačić**  |

| * p
* r
* u
Sastav 10. Vlade Republike Srbije |
| --- |
| 15. 5. 2007. – 8. 7. 2008. |
| Predsednik | Vojislav Koštunica | Republika Srbija |
| Potpredsednik | Božidar Đelić |
| Ministri | Vojislav Brajović • Predrag Bubalo • Mlađan Dinkić • Saša Dragin • Dragan Đilas • Velimir Ilić • Vuk Jeremić • Dragan Jočić • Zoran Lončar • Rasim Ljajić • Milan Marković • Slobodan Milosavljević • Tomica Milosavljević • Radomir Naumov • Dušan Petrović • Ana Pešikan • Aleksandar Popović • Slobodan Samardžić • Snežana Samardžić-Marković • Aleksandra Smiljanić • Mirko Cvetković • Milica Čubrilo • Dragan Šutanovac |
| Generalni sekretar | Dejan Mihajlov |
**Gabrán mac Domangairt** je bio kralj Dalriade u sredini 6. vijeka. Poznat je kao osnivač klana Cenél nGabraín, koji je po njemu dobio ime.

Historijski dokazi o postojanju Gabrána su ograničeni na zapis o njegovoj smrti u Irskim analima. Kasniji historičari su špekulirali kako je smrt povezana sa migracijom ili bijegom od piktskog kralja Bridei mac Maelchon, ali je moguće da je riječ tek o koincidenciji.

Cenél nGabraín
--------------

Gabrán je važan kao osnivač Cenél nGabraína, klana koji je dominirao kraljevstvom Dál Riata do kraja 7. vijeka i odakle su poticali kraljevi. Kraljevi Albe i Škotske su preko Gabrána ustanovili vezu sa Fergus Mórom, koji je proglašen osnivačem kraljevske dinastije te se navodio kao predak škotskih kraljeva sve do 16. i 17. vijeka, davno nakon što je gelsko porijeklo kraljeva izgubilo svaku važnost.

Vjeruje se kako je teritorija Cenél nGabraína imala središte u Kintyreu i Knapdaleu, a možda sadržavala i otoke Arran, Jura i Gigha. Titula "kralj Kintyrea" se u nekoliko navrata koristi za poglavice/kraljeve Cenél nGabraina. Postoje dvije lokacije za koje se vjeruje da su mogla biti kraljevsko središte - Dunadd na sjeveru i Aberte (or Dún Aberte), vjerojatno Dunaverty kraj Southenda.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Comgall mac Domangairt**  |  **kralj Dalriade** c.540–560 | Slijedi: **Conall mac Comgaill**  |

| * p
* r
* u
Kraljevi Dál Riate |
| --- |
| Fergus Mór • Domangart Réti • Comgall • Gabrán • Conall • Áedán • Eochaid Buide • Connad Cerr • Domnall Brecc • Ferchar • Conall Crandomna • Dúnchad • Domangart • Máel Dúin • Domnall Donn • Ferchar Fota • Eochaid mac Domangairt • Ainbcellach • Fiannamail • Selbach • Dúnchad Bec • Dúngal • Eochaid mac Echdach • Muiredach • Eógan • Interregnum • Áed Find • Fergus • Donncoirce • Interregnum? • Conall mac Taidg • Conall mac Áedáin • Domnall • Áed mac Boanta |
Koordinate: 52°03′36″N 4°20′58″E﻿ / ﻿52.0601°N 4.3494°E﻿ / 52.0601; 4.3494

Ostaci stupa
**Forum Hadriani** je nekadašnji rimski grad čiji se ostaci nalaze u suvremenom gradu Voorburgu u Nizozemskoj. Predstavlja najsjeverniji grad koji su sagradili Rimljani i drugi po starosti grad u Nizozemskoj. Sagrađen je u tadašnjoj rimskoj provinciji Germania Inferior, i predstavljao je jezgro *civitasa* Kaninefata, plemena koje je živjelo zapadno od Batavaca. Sam grad je bio smješten duž Fossa Corbulonis, kanala kojim je rimski guverner Gnej Domicije Korbulon oko godine 47. spojio Rajnu sa Mezom. Originalno se zvao *Municipium Aelium Cananefantium*, ali je nakon posjete cara Hadrijana 121. dobio ime Forum Hadriani. Grad je napušten 270. nakon nekoliko epidemija kuga i učestalih napada saksonkih pirata.

Vanjske veze
------------

***Forum Hadriani*** na Wikimedijinoj ostavi

* Photos Arhivirano 2006-11-08 na Wayback Machine-u
* Livius.org: Forum Hadriani

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 244322469
* GND: 7562894-6

 |
*Za ostala značenja, v. Dobrinja (razvrstavanje).*

**Naselje Dobrinja** izgrađeno je za potrebe Zimske olimpijade, održane 1984. u Sarajevu. Niklo je na prostoru bivšeg sela Dobrinja, udaljenog nekoliko kilometara od središta grada. Nakon Olimpijade, u izgrađene objekte koje su koristili vrhunski športaši, useljavaju novi stanovnici, mahom stambeno nezbrinuti građani Sarajeva, te Dobrinja postupno dobiva obrise pravog gradskog naselja. Zahvaljujući dobroj prometnoj infrastrukturi, tj. povezanosti s ostalim gradskim naseljima, stanovnici nemaju problema kad je riječ o prijevozu do radnih mjesta koja su uglavnom u drugim dijelovima grada. Naime, na području Dobrinje, po prirodi stvari, nema industrijskih kapaciteta.

Stanovništvo
------------

Iako je nezahvalno govoriti o brojci stanovnika, procjenjuje se da se kreće oko četrdesetak tisuća. Administracijski, naselje je inkorporirano u općinu Novi Grad.

Historija
---------

Prva faza izgradnje naselja završena je još 1983. godine, kada je izgrađena Dobrinja 1 i 2, čije su zgrade pružile dom novim stranovnicima grada, a nakratko i učesnicima 14. Zimskih olimpijskih igara. Dva oveća kvarta, jedna škola i trolejbuska veza sa gradom bila bi osnovna struktura tadašnjeg izgleda naselja. Uskoro se toj slici pridružuje još jedna škola, a onda i Dobrinja 3. Nova škola i nova dva kvarta, Dobrinja 4 i 5 izgrađeni su i useljeni neposredno pred početak rata. Upravo ta dva kvarta pretrpjela su najveću destrukciju u ratu. Sve tri škole su uništene. Mali 
dijelovi Dobrinje 4 i Dobrinje 1 danas pripadaju Republici Srpskoj. 

Na području Dobrinje se nalaze 3 osnovne škole: *Osnovna škola "Skender Kulenović"*, *OŠ "Ćamil Sijarić"* i *OŠ "Osman Nuri Hadžić"* i jedna srednje škola: *Gimnnazija Dobrinja*.

Mjesne zajednice
----------------

* MZ Dobrinja A
* MZ Dobrinja B
* MZ Dobrinja C
* MZ Dobrinja D

Župa Dobrinja
-------------

Rimokatolički vjernici s područja Dobrinje, njih oko šest stotina, duhovne potrebe zadovoljavaju u okviru župe osnovane 1997. godine. Još nemaju vjerski objekt u kojem bi se okupljali na misna slavlja, ali u perspektivi je izgradnja crkve i pratećih objekata. 

* Dobrinja (1996)Dobrinja (1996)
* Dobrinja (2012)Dobrinja (2012)
* Stambeni blok i crvka of Sv. Vasilija OstroškogStambeni blok i crvka of Sv. Vasilija Ostroškog
* Autobuska stanica Istočno SarajevoAutobuska stanica Istočno Sarajevo
Nukleotidne veze AT i GC parova. Strelice ukazuju na vodonične veze.
U molekularnoj biologiji i genetici, **GC-sadržaj** (ili *guanin-citozinski sadržaj*) je udeo azotnih baza u DNK molekulu koje su bilo guanin ili citozin (od moguće četiri baze, gde su preostale dve adenin i timin). Ovaj parameter se može odnositi na specifični fragment DNK ili RNK molekula, ili na ceo genom. U slučaju fragmenta genetičkog materijala, GC-sadržaj se može odnositi na deo gena (domen), ceo gen, grupu gena (ili genski klaster), ili na nekodirajući region. G (guanin) i C (citozin) podležu specifičnom vodoničnom vezivanju. Adenin se specifično vezuje za timin.

Određivanje GC sadržaja
-----------------------

GC sadržaj se obično izražava u procentima, a u nekim slučajevima kao odnos. Procentni GC-sadržaj je

{\displaystyle {\cfrac {G+C}{A+T+G+C}}\times \ 100}
dok je AT/GC odnos

{\displaystyle {\cfrac {A+T}{G+C}}} .

Spoljašnje veze
---------------

* Tabela sa GC-sadržajem svih sekvenciranih prokariota
* Taksonomski brauzer.
**Fotije (Sladojević)**, episkop dalmatinski, rođen je 1. II. 1961. godine u Dujakovcima kod Banjaluke, BiH. Od Sabora 2017 nalazi se na tronu episkopa zvorničko-tuzlanskog sa privremenim sjedištem u Bijeljini.

Školovanje
----------

Osnovnu školu završio je u Čurugu, a srednju tehničku školu u Novom Sadu. Bogoslovski fakultet u Beogradu upisao je 1983. godine, na kome je 1988. godine diplomirao. Potom je dvije godine proveo na postdiplomskim studijima u Erlangenu (Njemačka).

Monaški činovi
--------------

Nakon povratku iz Njemačke, na praznik svetog Dimitrija, 1990. godine prima monaški čin u manastiru Kovilj (Eparhija bačka). Iste godine, na praznik Arhangela Mihaila, episkop bački g. g. Irinej (Bulović) rukopolaže ga za jerođakona, a zatim na praznik svetog Save 1991. godine za sveštenomonaha.

Od 1992. do 1993. godine jeromonah Fotije provodi kao sveštenoslužitelj u manastiru Bođani, a sljedećih pet godina (1993-1998) radi kao profesor u Bogosloviji Svetog Arsenija u Sremskim Karlovcima, gdje ga i zatiče izbor za **episkopa dalmatinskog**.

Episkop dalmatinski
-------------------

Za episkopa dalmatinskog i administratora gornjokarlovačkog Fotije je hirotonisan 1999. godine na Duhove u Sabornoj crkvi u Sremskim Karlovcima, a za episkopa dalmatinskog ustoličen je na praznik svetog apostola Luke i svetog Petra Cetinjskog 31. X. iste godine u Sabornoj crkvi u Šibeniku.

Po odluci Svetog arhijerejskog sabora SPC, 2000. godine episkop **Fotije** biva postavljen za v. d. rektora obnovljene bogoslovije "Sveta tri jerarha" u manastiru Krka.

U periodu njegovog arhipastirstvovanja u eparhijama dalmatinskoj i gornjokarlovačkoj počinje obnova crkvenog života i crkvenih objekata, a oživljava i izdavačka djelatnost. Osim toga, na teritoriji Eparhije dalmatinske organizovana je i vjeronauka za pravoslavnu djecu u školama.

Administrator upražnjene Eparhije zagrebačko-ljubljanske
--------------------------------------------------------

Po odluci Svetog arhijerejskog sabora SPC, nakon iznenadne smrti mitropolita zagrebačko-ljubljanskog gospodina Jovana (Pavlovića), imenovan je za administratora upražnjene Mitropolije zagrebačko-ljubljanske do imenovanja novoga mitropolita.

Izvor
-----

* Eparhija dalmatinska
**Fredi Perlman** (engleski: Fredy Perlman, 20. avgust 1934. - 26. jul 1985.) je bio teoretičar, pisac, izdavač, muzičar, aktivista i jedan od najznačajnih modernih kritičara civilizacije i kapitalizma.

Život
-----

Rođen je u Brnu u Čehoslovačkoj, odrastao u Boliviji, a najveći deo života proveo je u SAD. Između 1963. i 1966. živeo u Zemunu i Beogradu, gde je doktorirao na pravima i ekonomiji. Jedno vreme radio kao predavač na univerzitetima u Kalamazu (Mičigen) i Torinu. Obišao fićom dobro parče južne, zapadne i severne Evrope i učestvovao u pobuni maja 1968. u Parizu. 1985. umire u Detroitu, Mičigen.

Delo
----

Bio je osnivač i urednik štamparsko-izdavačke kooperative Black & Red (Detroit), među čijim se brojnim izdanjima nalazi i prvo američko izdanje knjige Gi Debora Društvo spektakla. Uz Džona Zerzana i rani Fifth Estate časopis (takođe Detroit), najzaslužniji je za proširivanje radikalne društvene kritike na kritiku civilizacije u celini.

Spisi
-----

Autor satiričnog Priručnika za revolucionarne vođe, epistolarnog romana Pisma pobunjenika, fascinantne istorijske studije Protiv Levijatana, protiv njegove Priče i poetske istorije oblasti Detroita, pisane iz ugla njenih prvobitnih stanovnika, Tesnac (The Strait), koja je ostala nedovršena. U ovoj zbirci je sakupljeno nekoliko eseja napisanih u periodu 1969 - 1984, među kojima su i dva najpoznatija: Reprodukcija svakodnevnog života i Stalna privlačnost nacionalizma.

Eksterni linkovi
----------------

* Fredi Perlman na anarhističkoj enciklopediji Arhivirano 2009-03-08 na Wayback Machine-u ((en))
* Perlmanovi spisi na englekom Arhivirano 2006-10-21 na Wayback Machine-u ((en))
* Reprodukcija svakodnevnog života
**Fortún Garcés** (arapski:  **فرتون بن غرسية**‎‎, *Fortoûn ibn Garsiya*, ? - iza 925), zvani **Jednooki** (arapski:  باﻻنقر‎‎, *al-Anqar*) ili **Redovnik**, bio je kralj Pamplone od 882. do 905.

Bio je sin kralja Garcíje Íñigueza, odnosno unuk Íñigoa Íñigueza Ariste, osnivača kraljevstva. Sam Fortún je bio posljednji kralj iz dinastije Arista.

Fortún je bio princ kada su ga godine 860. zarobili Mauri prilikom invazije pokrenute od strane emira Muhameda I od Kordobe. Sljedećih 20 godina je proveo u Cordobi kao zarobljenik. U tom periodu mu se kćer Onneca Fortúnez udala za emirovog sina (i budućeg emira) Abdallaha ibn Mohammeda. Godine 880. je pušten iz zarobljeništva te se vratio u Pamplonu. Godine 882. mu je otac kod Ayhara poginuo u borbi protiv Muhameda. Tada je preuzeo prijestolje.

O Fortunovoj vladavini ima malo zapisa, odnosno podataka. Izuzetak predstavlja tek vrijeme u kome je završila. Godine 905. se stvorio savez između muslimanskog klana Banu Qasi pod Lubb ibn Mohammedom te kršćanskog kralja Alfonsa III od Asturije i grofa Raymonda I od Pallarsa. Njih trojica su potpomogli puč u kojem je Fortun svrgnut, a na prijestolje doveden Raymondov nećak Sancho Garcés, sin Garcíje Jiméneza, vladara područja koje se u zapisima naziva "drugi dio kraljevstva". Fortun je prisiljen da se povuče u samostan Leyre.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**García Íñiguez** | **kralj Pamplone**882–905 | Slijedi:**Sancho Garcés I** |
Posebna dramska vrsta koja je nastala krajem 19. stoljeća i koja se i do danas održala. Posljedica je reakcije na pretjeranosti romantične drame: njene neuvjerljivosti, psihološke površnosti, visokoparnosti, retoričnosti, lirske razularenosti, njenog zloupotrebljavanja lokalne boje, čak nemoralnosti. Ali i potrebe nove, građanske klase, koja je od revolucionarne postajala sve konstruktivnija, da bi, u kasnijem razvoju, postala čak i konzervativna. Njenom duhu koji se kretao, sve više u pravcu ustaljivanja, više su odgovarale smirenije forme koje će popraviti pretjeranosti romantične drame i u punijem obliku dati predstavuo novom , vladajućem, društvenom sloju. Centralna tema tog novog sloja bio je *novac*. Zatim politika sa svojim derivatima: religijom, domovinom, novinarstvom. I, najzad, porodica kao osnovna jedinica na kojoj je počivalo to društvo. U odnosu na sve te teme nova drama je imala određena shvatanja koja su se svodila na neku vrstu praktičnih uputstava za sreću u životu. Ona su se sastojala u ovome: novac može biti poželjan samo ako se stiče časnim sredstvima; domovini se kao vrhovnoj kategoriji mora sve potčiniti; brakovi se moraju zasnivati između supružnika koji odgovaraju jedni drugima; porodica, a naročito djeca kao njihovs posljedica, moraju se staviti iznad svega. Zasnovana dobrim djelom na primjerima građanske drame i **Molijerovih** komedija, društvena komedija je imala na svojoj strani više darovitih predstavnika (**Emil Ožije, Dima Sin, Emil Fabr, Robertson, Pinero, Džouns, Suderman, Vajld** i mnogo drugih; u bošnjačkoj književnosti u prvom redu **Ahmed Muradbegović**).

Hamzić, Mirzet, "Književni termini- rječnik", ITD Sedam, Sarajevo, 2001. ISBN 9958-776-00-6, str.45-46
**Curtis Benton Welch** (East Liverpool, Ohio, 11.2. 1862 - 29.8. 1896.) bio je američki profesionalni igrač bejzbola. Kao outfielder je igrao za *Toledo Blue Stockings* (1884), *St. Louis Browns* (1885-87), *Philadelphia Athletics* (1888-90), *Baltimore Orioles* (1890-92), *Cincinnati Reds* (1892) i *Louisville Colonels* (1893).

U 10 sezona je nastupio u 1.107 utakmica i 4.385 puta bio za palicom. Postigao je 915 runova, 1152 hitova, 215 doubleova, 66 tripleova, 16 home runova, 503 RBI, 453 ukradenih baza, 381 walkova, te imao prosjek udaraca .263 Batting Average.

Njemu se pripisuje Brownsovo osvajanje prvenstva American Association 1885. i 1887. godine, te nacionalno prvenstvo 1886.

Prema Dereku Zumsetgu, autoru knjige *The Cheater's Guide to Baseball*, Welch je imao običaj piti pivo za vrijeme utakmica, a sanduke js pivom je krio iza reklamnih panoa na Sportsman’s Parku.

Izvori
------

1. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2007-09-29. Pristupljeno 2007-09-27.

Izvori
------

* Baseball-Reference.com - statistike i analiza karijere
feralni bik, Sierra Nevada, Venezuela
**Dedomestikacija** (lat. *dedomesticatio*) ili **razdomaćivanje** (**otpitomljivanje**) domaćih biljaka i životinja; proces suprotan domestikaciji. Biljke i životinje u divljini koje su potekle od domesticiranih jedinki zovu se dedomesticirane ili razdomaćene (otpitomljene) biljke i životinje; također se upotrebljavaju nazivi feralne, bezdomne, napuštene ili otuđene biljke i životinje.

Slično kao i kod introduciranih vrsta, introdukcija feralnih životinja ili biljaka u alohtone regije može dovesti do razdora ekosistema i, u nekim slučajevima, doprinijeti ekstinkciji autohtonih vrsta.

Svjetski dan napuštenih životinja obilježava se 4. aprila.

Galerija
--------

* feralni konj (američki mustang), Oregon, SADferalni konj (američki mustang), Oregon, SAD
* soejska ovca, St. Kilda, Škotskasoejska ovca, St. Kilda, Škotska
* otuđeni mačić, Nablusotuđeni mačić, Nablus
* feralni psi, Bukureštferalni psi, Bukurešt
* feralni magarciferalni magarci
* golubovi pećinari, znani i kao golubovi: feralne životinje koje bez obzira na svoje svojstvo žive vrlo blizu ljudigolubovi pećinari, znani i kao golubovi: *feralne* životinje koje bez obzira na svoje svojstvo žive vrlo blizu ljudi
* feralna nubijska grlica (Streptopelia risoria), Tasmanija, Australijaferalna nubijska grlica (*Streptopelia risoria*), Tasmanija, Australija

Vidi još
--------

* domestikacija
* napušteni kućni ljubimci
* invazivna vrsta

Izvori
------

1. ↑  „Svjetski dan napuštenih životinja: Ako sretnete napuštenu životinju pomilujte je po glavi i pružite komadić peciva". Jutarnji list. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-06. Pristupljeno 31. marta 2015.

Eksterni linkovi
----------------

* Svjetski dan napuštenih životinja Arhivirano 2020-11-29 na Wayback Machine-u
"Flapper", odnosno žena odjevena po "flapper" modi na putničkom brodu 1929. godine.
**Flapper** je izraz kojim su se u SAD 1920-ih označavale žene koje su odbacivale dotadašnje tradicionalne norme i pravila ponašanja, prije svega kroz preuzimanje dotada isključivo ili pretežno "muških" aktivnosti kao što su pušenje, noćni izlasci, ali njegove specifičan fizički izgled temeljen na kratkim suknjama, kratkoj kosi (tzv. bubikopf frizura) i drugim modnim detaljima zbog kojih ih se često navodi kao jednu od prvih modernih supkultura. Pojava flappera se često tumači kao posljedica ekonomskih, političkih i kulturnih trendova u SAD nakon završetka Prvog svjetskog rata, prije svega vezanih uz uvođenje ženskog prava glasa, ali i Prohibicije koja je, kao u velikim dijelovima društva izuzetno nepopularan zakon, izazvala ne samo njegovo masovno i otvoreno kršenje, nego i odbacivanje mnogih drugih autoriteta. Flapper žene su se obično vezivale uz rastuću popularnost jazz muzike, ali i charleston plesa; po potonjem su i dobile ime, s obzirom da ono dolazi od engleskog glagola "to flap" (sh. *mahati*) kojim su se opisivali plesni pokreti. Flapper žene su se često povezivale i uz hedonizam i relativno liberalne stavove prema seksu u odnosu na ranije i kasnije periodima. Eri flappera je kraj došao sa završetkom tzv. Burnih dvadesetih, odnosno slomom njujorške burze i početkom Velike ekonomske krize 1929. godine.

Vanjske veze
------------

***Flapper*** na Wikimedijinoj ostavi

* „1920s Flapper: Young Women in a Modern World", *1920s fashion & music* .
* *Slang of the 1920s*, AACA, arhivirano iz originala na datum 2010-06-18, pristupljeno 2017-09-21 .
* „Flappers and fashion", *Rambova*, arhivirano iz originala na datum 2010-08-21, pristupljeno 2017-09-21
* *Thousands of photos of flappers can be viewed at Louise Brooks Fan Club on Facebook* .
Zgrada Alfred P. Murrah za vrijeme rušenja
Zgrada Alfred P. Murrah iz zraka, snimljena nakon napad
**Federalna zgrada Alfreda P. Murraha** (engleski *Alfred P. Murrah Federal Building*) bio je uredski kompleks američkih federalnih službi smješten na adres 200 N.W. 5th Street u poslovnom središtu Oklahoma Cityja u američkoj državi Oklahoma. Zgrada Murrah je bila metom bombaškog napada izvedenog 19.4. 1995. 

Federalnu zgradu je projektirao arhitekt Wendell Locke iz tvrtke Locke, Wright and Associates , a sagrađena je korištenjem armiranog betona godine 1977. po cijeni od 14,5 US$. Zgrada je ime dobila po federalnom sucu Alfedu P. Murrahu, rodom iz Oklahome. 

Sve do 1990-ih, u zgradi su se nalazili regionalni ured Uprave za socijalnu sigurnost, Federalnog istražnog biroa (FBI), Uprave za suzbijanje droga (DEA) i Biroa za alkohol, duhan, vatreno oružje i eksploziv (ATF). U njoj je radilo oko 550 službenika i namještenika. 

Nakon napada, ostaci zgrade su implodirani i uklonjeni, a na njenom mjestu je sagrađen Nacionalni spomenik Oklahoma Cityja.

Izvori
------

1. ↑  „Architect Says Bombed OK Building was Solidly Built". *Transcript # 635-35, 7:07 pm ET, Interview by Linden Soles with Wendell Locke.* (CNN). 1995, April 19.
2. ↑  „Car Bombing In Oklahoma City Jolts the Nation". *All Things Considered* (NPR). 1995, April 19.

Eksterni linkovi
----------------

***Federalna zgrada Alfred P. Murrah*** na Wikimedijinoj ostavi

* Photos of the Murrah building before the bombing Arhivirano 2006-05-28 na Wayback Machine-u
**García Sánchez II**, ponekad nazivan **García II**, **III**, **IV** ili **V** (c. 964 – c. 1000–1004), zvani **Drhtavi** (španski: ) od strane svojih suvremenika, bio je kralj Pamplone i grof Aragóna od 994. do smrti. Bio je sin kralja Sancha II i Urrace Fernandez.

Vanjska politika mu je bila blisko povezana s tadašnjom Kastiljom. Majka mu je bila tetka kastiljskog grofa Sancha Garcije, kao i moćnog grofa Saldañe, Garcije Gomeza od Carriona. Svom rođaku Sanchu se pridružio u borbi protiv Kordopskog Kalifata koji je upravo u to vrijeme pod Almanzorom nastojao pokoriti sjeverna kršćanska kraljevstva. Međutim, već 996. je prisiljen potpisati mir u Cordobi. Sljedeće godine je, međutim, poduzeo napad na muslinansku Calatayud i ubio tadašnjeg guvernera, te je za odmazdu Almanzor dao odrubiti glave 50 kršćana. U julu 1000. je zajedno sa svojim rođacima sudjelovao u bitci kod Cervere u kojojojh ih je porazio Almanzor. Nakon toga se više ne spominje u pisanim izvorima, iako tradicija navodi da je dvije godine kasnije sudjelovao u bitci kod Catlanazora. U svakom slučaju je bio mrtav 1004. godine, kada se njegov sin Sancho Garcés III pojavljuje kao kralj.

U augustu 981. se oženio za Jimenu, kćer Ferdinanda Vermúdeza, grofa od Cee i Elvira Díaz (tetke grofa García Gómeza od Saldañe). S njom je imao djecu, uključujući budućeg kralja Sancha i Urracu, buduću drugu suprugu kralja Alfonsa V od Leóna.

Literatura
----------

* Martín Duque, Ángel. "Don García Sánchez III «el de Nájera»: Biographía de un Reinado" in *García Sánchez III "el de Nájera" un rey y un reino en la Europa del siglo XI : XV Semana de Estudios Medievales, Nájera, Tricio y San Millán de la Cogolla del 2 al 6 de agosto de 2004* José Ignacio de la Iglesia Duarte, ed. 2005, pp. 17–38
* Pérez de Urbel, Justo. "Los Primeros Siglos de la Reconquista, (Años 711-1038)" in *España Christiana: Comienzo de la Reconquista (711-1038). Historia de España [dirigida por Don Ramón Menéndez Pidal]*, vol. 6. Espasa Calpe: Madrid, 1964.

Izvori
------



|  |
| --- |
| García Sánchez II od Pamplone **Kuća Jiménez****Rođen/a:** c. 964  **Umro/la:** c. 1000–1004 |
| Prethodi:**Sancho II** | **kralj Pamplone**994–1004 | Slijedi:**Sancho III** |
*De novo* je latinska fraza, sa značenjem "od novog" ili od početka. ***De novo* sinteza** se odnosi na sintezu kompleksnih molekula is jednostavnih molekula kao što su šećeri ili amino kiseline. Alternativni pristup je njihovo recikliranje nakon parcijalne degradacije. Na primer, nukleotidi nisu neophodni u ishrani zato što se oni mogu konstruisati iz molekulskih prekursora kao što su format i aspartat.

De novo sinteza se isto može odnositi na DNK replikaciju. Primaza je RNK polimeraza, koja može da doda začetak jednom postojećem lancu pre replikacije. DNK polimeraza ne može da doda začetke, i iz tog razloga, potrebno je da primaza doda začetak *de novo*.

De novo putevi
--------------

Oni ne koriste slobodne baze: adenin (A), guanin (G), citozin (C), timin (T) (ili uracil (U)). Purin prstenovi se stvaraju pojedinačno ili u malim grupama, i vezani su za ribozu u toku procesa. Enzimi de novo sinteze su prisutni kao veliki multienzimski kompleksi u slučaju purina. Pirimidinski prsten je sintetisan kao orotat, i spojen sa riboza fosfatom, a naknadno se konvertuje u uobičajene pirimidinske nukleotide.

Enzimi de novo sinteze
----------------------

* 1. Glutamin PRPP amindotranferaza
* 2. Aminofosforibozil transferaza
* 3. GAR transformilaza
* 4. FGAM sintetaza (FGAR amidotransferaza)
* 5. FGAM sintetaza (Ciklaza)

Spoljašnje veze
---------------

* Purin i pirimidin Metabolizam
* De novo sinteza purin nukleotida
„Pelayo" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Pelayo (razvrstavanje).

**Don Pelajo** (690-737) je bio asturski vođa i prema hronici Albidense, prvi asturski kralj (šp. *Primum in Asturias Pelagius rg. in Canicas an. XVIIII*). 

Vladao je od 718. do 737. započeo je hrišćansku rekonkistu Iberijskog poluostrva protiv mavarskih osvajača, koji su osvojili Španiju i osnovao je Kraljevinu Asturija.

Mesto njegovog rođenja je nepoznato. Razni izvori mu pripisuju galicijsko, asturijsko, kantabrijsko, kordobeško, pa čak i britansko poreklo, ali svi ti izvori su prilično nepouzdani i sa jasnim političkim tendencijama.

Legenda
-------

Po legendi, don Pelajo je bio sin grofa Favile od Kantabrije i unuk Rekesvinta, vizigotskog kralja, kome je ovaj služio kao *spatarijus* (lat. *spatarius*). Zahvaljujući intirigama na vizigotskom dvoru, Vitiza je uredio da mu ubiju oca, tako da je Pelajo, osetivši se nesigurnim na vizigotskom dvoru, pobegao u Asturiju gde je imao rođake, a zatim je otišao na hodočašće u Jerusalim. Tamo je ostao dok Vitiza nije umro a na vizigotski presto došao Roderih, čiji je Pelajo bio pristalica. Postao je voša kraljevske garde i učestvovao je sa Roderihom u bici kod Gvadalete, 711. godine.

### Vođa pobune u Asturiji protiv Maura

Pelajo je bio Vizigot i plemić Vizigotskog kraljevstva, koje je trajalo od ranog V veka do pobede Mavara u bici kod Gvadalete 711. On je uspeo da izbegne zarobljavanje u toj bici. Pelajo se vratio u rodnu Asturiju (severni deo današnje Španije). Mavarska invazija Španije je bila uspešna i cela Španija je bila zauzeta.
Pelajo je postao vođa pobune protiv mavarskog guvernera Asturije Munuza.

### Osniva kraljevstvo Asturije 718.

Mavari su ga zarobili i zatvorili 717. ali on se je uspio da se oslobodi. Vratio se u Asturiju, gde je pobedio Munuza. Posle pobede osniva 718. kraljevstvo Asturiju. Izabran je kao prvi kralj glasovima svojih sugrađana.

### Prvi koji je pobedio muslimanske osvajače 722.

Sledećih godina, kraljevstvo Asturija je bilo više iluzija nego realnost. On se sukobljavao sa mnogo jačim protivnikom. Asturijsko kraljevstvo je ojačano i učvršćeno tek 722. nakon bitke kod Kovadonge u kojoj Pelajo pobeđuje Mavare. Pobedio je nadmoćnom taktikom daleko brojnije mavarske snage. Time je uspostavio nezavisno kraljevstvo i ta bitka kod Kovadonge smatra se prvom hrišćanskom pobedom tokom rekonkviste.

Pelajo je umro 737. Njegov sin nije dugo vladao. Sva kraljevstva i Asturije i Leona i Portugala i Španije mogu se povezati kraljevskom krvnom linijom sa Pelajom.

Vanjske veze
------------

***Don Pelayo*** na Wikimedijinoj ostavi

* Istorijska biblioteka:Don Pelajo
**Dobrić Dobričević** (dalmatski: Bonino De' Bonini) (Lastovo, Dubrovačka Republika 1454. - Treviso, Italija, 1528.) - bio je jedan od pionira tiskarstva u Europi koji je najveći dio svog života proveo u Mletačkoj Republici.

Životopis
---------

Već kao mladić preselio se u Veneciju, tu je postao suradnik i partner poznatog tiskara iz Kotora Andrije Paltašića (on se potpisivao "Cattarensis", "Kotoranin" a Dobričević "di Raguxi" odnosno "di Ragusi"), s njim je otisnuo i objavio spise ranokršćanskog spisatelja Laktancija (250.-320.). Nakon Venecije, preselio se u Veronu i tu otvorio tiskaru, u Veroni je 1472. tiskao djelo Roberta Volturija "De re militari". Nakon Verone otišao je u Bresciu, tu objavio i otisnuo najveći dio svog opusa (oko 50 knjiga). Među njima istaknuto mjesto zauzimaju djela antičkih spisatelja; Tibula, Vergilija, Plutarhа i Ezopа. Među prvima je otisnuo 31. svibnja 1487. Danteovu «Božanstvenu komediju»  sa komentarima Cristofora Landina i šesdesetak ilustracija u drvorezu (prvu Božanstvenu komediju otisnuo je 1481. firentinac Nicolò di Lorenzo Lamagna).

### Odlazak u Francusku

Nakon Bresce Dobričević se oko 1497. naselio u Lionu Francuska, nadalje se bavio tiskarstvom i izdavaštvom, ali i tadašnjom špijunažom, postao je izvjestitelj Mletačke Republike.

### Zaređenje

Pred kraj svog života, oko 1499. Bonino de Boninis postao je svećenik u Trevisu. Dobričević nikad nije zaboravio svoje rodno Lastovo koje je često posjećivao, pri kraju života poklonio je lokalnoj crkvi sliku Sv. Marije (rad Francesca di Vittore Bissola) s posvetom; "Virgini Matri Boninus de Boninis decanus Tarvisinus aere suo ff MDXVI".
Dobričević je kao mirni povučeni svećenik umro u Trevisu 1528. godine.

Danas se najveći dio orginalnih Dobričevićevih knjiga čuva u Britanskom muzeju, u Londonu, oko 19 primjeraka posjeduju i hrvatske biblioteke.

Bibliografija
-------------

* L.Donati, *Alcune note su stampatori dalmati: Bonino de Boninis*, in *Archivio Storico per la Dalmazia*, IV, str.58

Izvori
------

1. ↑  Thomas Hartwell Horne: An Introduction to the Study of Bibliography
2. ↑  „Josip Bratulić, Stjepan Damjanović: *HRVATSKA PISANA KULTURA - Srednji vijek*". Arhivirano iz originala na datum 2009-11-02. Pristupljeno 2014-07-26.
3. ↑  „*Zadarska znanstvena knjižnica, Fond knjižnice*". Arhivirano iz originala na datum 2008-12-02. Pristupljeno 2014-07-26.
**Dobrica Milovanović** (30. 12. 1954. – ) je profesor Fakulteta inženjerskih nauka Univerziteta u Kragujevcu. U periodu 2000. - 2004. bio je potpredsednik, a u periodu 2004. - 2008. predsednik SG Kragujevca. 

Od 2008. se nalazi na mestu pomoćnika gradonačelnika Kragujevca, a iste godine je postao, kao prvi Srbin, izvestilac Kongresa Saveta Evrope za stanje demokratije u zemljama članicama (Belgija i Nemačka). Kao član Kongresa Saveta Evrope bio je posmatrač na izborima u Jermeninji, Izraelu i Azerbejdžanu, kao i predstavnik Kongresa na nekoliko evropskih konferencija o budućnosti demokratije, decentralizaciji, evropskim integracijama, itd.

Organizovao je promociju grada Kragujevca u Savetu Evrope u Strazburu (oktobar 2009), prvo zasedanje Kongresa u jugoistočnoj Evropi (Kragujevac, jul 2010), kao i sastanak Radne grupe za Zapadni Balkan Komiteta evropskih regiona (Kragujevac, maj 2011). Potpredsednik je evropske asocijacije agencija lokalne demokratije (ALDA) i član Odbora za međunarodnu saradnju Stalne konferencije gradova i opština Srbije.

Vanjske veze
------------

* Srbin kontroliše demokratiju u Belgiji, Danas