Koordinate: 43° 09′ 33" SGŠ, 18° 32′ 17" IGD

**Gacko** je općina na jugoistoku Bosne i Hercegovine koja administrativno pripada Republici Srpskoj.

Geografija
----------

Na sjeveru graniči sa opštinama Kalinovik i Foča, na zapadu sa opštinom Nevesinje, na jugu sa opštinom Bileća.

Opština Gacko zauzima površinu od 736 km2 i ima oko 15.000 stanovnika. Nadmorska visina grada je 940 m što uslovljava umjereno kontinentalnu klimu sa hladnim zimama i toplim ljetima.

Smješten je uz Gatačko polje ispod visoravni Ponikve. Polje je okruženo planinama Zelengora, Volujak, Lebršnik, Baba i Gatačka Bjelašnica.

Na teritodiji opštine je prvo veštačko jezero u BiH, Klinje, nazvano po toponimu Klini, mjestu na kome je *uklinjeno*. Površina jezera je 26 hektara. Akumulirano je od 1891. do 1896, izgradnjom kamene lučne brane, prve ove vrste na Balkanu.

Historija
---------

Prvi tragovi naseljenosti datiraju još od starog paleolita, što svedoče tragovi nađeni na lokalitetima Ružina pećina.

Brojne gradine govore o naseljenosti Ilira i njihovo pleme Melkumani u željeznom dobu (Jasenik, Kokorina, Jugovići, Gradina). U rimskim izvorima o Oktavijanovim ratovima iz 33-35. god p.n.e, govori se i o osvajanju ovog područja. Rimljani grade svoja naselja u Gračanici, Gacku i Kazancima, ali se život nastavio i u predrimskim gradinama posebno oko Avtovca, Slivljama i Koritima, što je potvrđeno rimskim građevinskim materijalom i novcem. Rimljani grade dva puta. Jedan je išao iz Epidaura (Cavtat) prema Podrinju (poznat kao Dubrovački drum), a drugi je dolazio iz Nevesinjskog polja i išao prema Nikšiću i Skadru. I ovdje je manji dio stanovništva dobio status rimskog građanina što potvrđuju pronađeni nadgrobni natpisi iz Voljica kod Korita. 

Grad se u istorijskim izvorima prvi put pominje u ljetopisu popa Dukljanina oko 1150. godine kao župa koja je ulazila u sastav oblasti Podgorje. Krajem 12. stoljeća u sastavu je srpske države pod dinastijom Nemanjića. Dubrovački pisani izvori navode Gacko 1278. godine. U prvoj polovini 14. vijeka, bilo je područje u sastavu Dušanovog carstva. U sastav bosanske države ulazi nakon što su knez Lazar i kralj Tvrtko I podijelili zemlje Nikole Altomanovića. Poslije je područje bilo vlasništvo poznate vlastelinske porodice Sandalj-Kosača. Pod vlast Osmanlija dolazi nakon pada Hercegovine 1483. Odlukom Berlinskog kongresa, u ovaj kraj ulaze austrougarske trupe 1878. godine.

Među istoričarima vlada podeljeno mišljenje kako je Gacko dobilo ime: većina njih zastupa stav da naziv potiče od brda Gat koje se nalazi na obodu Gatačkog polja. Ovo mišljenje sačuvano je u narodnom predanju. Akademik Vladimir Ćorović je svojevremeno pisao da je Gacko dobilo ime po Gotima koji su ovim prostorima vladali nakon propasti Rimskog carstva.

Kultura
-------

*Glavni članak: Nacionalni spomenici u Gacku*

Naseljena mjesta
----------------

Avtovac, Bahori, Bašići, Berušica, Borač, Brajićevići, Branilovići, Brljevo, Cernica, Čemerno, Danići, Dobrelji, Domrke, Donja Bodežišta, Dramešina, Dražljevo, Drugovići, Dubljevići, Fojnica, Gacko, Gareva, Gornja Bodežišta, Gornji Borač, Gračanica, Gradina, Hodinići, Igri, Izgori, Jabuka, Jasenik, Jugovići, Kazanci, Ključ, Kobilja Glava, Kokorina, Kravarevo, Kula (Fazlagić Kula), Lazarići, Lipnik, Lončari, Luka, Lukovice, Ljeskov Dub, Medanići, Međuljići, Mekavci, Melečići, Miholjače, Mjedenik, Mrđenovići, Muhovići, Nadinići, Novi Dulići, Obješenik, Platice, Poda, Pridvorica, Pržine, Ravni, Rudo Polje, Samobor, Slivlja, Soderi, Srđevići, Stambelići, Stari Dulići, Stepen, Stolac, Šipovica, Šumići, Ulinje, Višnjevo, Voćnjak, Vratkovići, Vrba, Zagradci, Zečice, Zurovići i Žanjevica.

Privreda
--------

Gacko je jedan od dva grada u RS koji ima svoju termoelektranu i rudnik a uskoro će početi i gradnja druge termoelektrane. Na teritoriji Gacka treba da se realizuje i dio projekta Gornji horizonti.

Istaknute ličnosti
------------------

* Sava Vladislavić Raguzinski, srpski trgovac i avanturist

Vanjske veze
------------

***Gacko*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična internet prezentacija Općine Gacko
* Gacko in my mind Arhivirano 2006-08-13 na Wayback Machine-u
* Hercegovina Promo

| * p
* r
* u
Administrativna podjela Bosne i Hercegovine |
| --- |
| 

| * p
* r
* u
Entiteti Bosne i Hercegovine |
| --- |
| 
* Federacija Bosne i Hercegovine
* Republika Srpska

 |

 |  |
| 

| * p
* r
* u
Kantoni/županije Federacije Bosne i Hercegovine |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
 Unsko-sanski  Srednjobosanski
 | 
 Posavski  Hercegovačko-neretvanski
 | 
 Tuzlanski  Zapadnohercegovački
 | 
 Zeničko-dobojski  Sarajevski
 | 
 Bosansko-podrinjski
 Kanton br. 10
 |

 |

 |
| 

| * p
* r
* u
Distrikti Bosne i Hercegovine |
| --- |
| 
* Brčko Distrikt

 |

 |
| 

| * p
* r
* u
Općine/opštine i gradovi Bosne Hercegovine |
| --- |
| Glavni grad | 
* Sarajevo

 |
| Općine i gradovi Federacije Bosne i Hercegovine | 
Gradovi
Grad Bihać
Grad Mostar
Glavni grad Sarajevo
Grad Široki Brijeg
Grad Tuzla
Grad Zenica
Općine
Banovići
Bosanska Krupa
Bosanski Petrovac
Bosansko Grahovo
Breza
Bugojno
Busovača
Bužim
Čapljina
Cazin
Čelić
Centar
Čitluk
Drvar
Doboj Istok
Doboj Jug
Dobratići
Domaljevac-Šamac
Donji Vakuf
Foča-Ustikolina
Fojnica
Glamoč
Goražde
Gornji Vakuf-Uskoplje
Gračanica
Gradačac
Grude
Hadžići
Ilidža
Ilijaš
Jablanica
Jajce
Kakanj
Kalesija
Kiseljak
Kladanj
Ključ
Konjic
Kreševo
Kupres
Livno
Ljubuški
Lukavac
Maglaj
Neum
Novi Grad
Novo Sarajevo
Novi Travnik
Odžak
Olovo
Orašje
Pale-Prača
Posušje
Prozor-Rama
Ravno
Sanski Most
Sapna
Srebrenik
Stari Grad
Stolac
Teočak
Tešanj
Tomislavgrad
Travnik
Trnovo
Usora
Vareš
Velika Kladuša
Visoko
Vitez
Vogošća
Zavidovići
Žepče
Živinice
 |
| Opštine i gradovi Republike Srpske | 
Gradovi
Grad Banja Luka
Grad Bijeljina
Grad Doboj
Grad Istočno Sarajevo
Grad Prijedor
Grad Trebinje
Opštine
Berkovići
Bileća
Brod
Bratunac
Čajniče
Čelinac
Derventa
Donji Žabar
Foča
Gacko
Gradiška
Han Pijesak
Istočni Drvar
Istočna Ilidža
Istočni Mostar
Istočni Stari Grad
Istočno Novo Sarajevo
Jezero
Kalinovik
Kneževo
Kostajnica
Kozarska Dubica
Kotor Varoš
Krupa na Uni
Kupres
Laktaši
Ljubinje
Lopare
Milići
Modriča
Mrkonjić Grad
Nevesinje
Novi Grad
Novo Goražde
Osmaci
Oštra Luka
Pale
Pelagićevo
Petrovac
Petrovo
Prnjavor
Ribnik
Rogatica
Rudo
Stanari
Šamac
Šekovići
Šipovo
Sokolac
Srbac
Srebrenica
Teslić
Trnovo
Ugljevik
Višegrad
Vlasenica
Vukosavlje
Zvornik
 |
| Brčko Distrikt | 
* Brčko

 |

 |