recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Joensuu** (što prevedeno znači *ušće*) je lučki grad i općina na istoku Finske od 75,041 stanovnika.

Joensuu je i administrativni centar Regije Sjeverna Karelija, poznat kao centar šumarstva jer se u njemu nalazi *Evropski institut za šumarstvo*.

Geografske karakteristike
-------------------------

Joensuu leži jugoistočnono od Kuopia, na ušću rijeke Pielisjoki u Jezero Pyhäselkä koje je samo dio sistema velikog labirinta Jezera Saimaa.

Historija
---------

Joensuu je osnovao ruski car Nikola I. te iste 1848. dobio je i status grada.Vrlo brzo se razvio kao regionalni centar za ekploataciju šuma. Na ruku mu je išla izgradnja kanala do Jezera Saimaa koji je dovršen 1870. tako da je krajem vijeka bio jedna od najprometnijih luka.

Od 1969. Joensuu ima i univerzitet, koji je danas dio Univerziteta Istočne Finske.

Znamenitosti
------------

Najveće znamenitosti grada su vijećnica koju je 1914. podigao arhitekt Eliel Saarinen, Dvorac Pielisjoki kog je 1852. dovršio je arhitekt Ernst B. Lohrmann i saborna crkva sv. Nikole iz 1887.

Pored tog tu je i spomenik Olli Tiainenu, vođi seljačkog ustanka protiv Carske Rusije - 1808. 
Regionalni muzej Sjeverne Karelije i Centar kulture Carelicum.

Privreda i transport
--------------------

Joensuu je i danas poznat po drvnoj industriji i proizvodnji celuloze.

Grad je dobro povezan sa ostatkom zemlje željeznicom, cestama, brodskim i avionskim linijama (aerodrom IATA: JOE, ICAO: EFJO).

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Švedska, Linköping
* Island, Ísafjarðarbær
* Norveška, Tønsberg
* Rusija, Petrozavodsk
 | * Rusija, Sortavala
* Rusija, Suojarvi
* Njemačka, Hof
* Litvanija, Vilnius
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Finland: North Karelia" (engleski). City population. Pristupljeno 18. 10. 2015.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Joensuu*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 18. 10. 2014.
3. ↑  „*Pielisjoki Castle*" (engleski). Regional Council of North Karelia. Arhivirano iz originala na datum 2017-02-26. Pristupljeno 18. 10. 2014.

Vanjske veze
------------

***Joensuu*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice grada* (`fi`)
**Ivan Tabaković** (Arad, Rumunjska, 10. studenog 1898. - Beograd, 27. lipnja 1977.), jugoslavenski i srpski slikar i keramičar, jedan od osnivača grupe Zemlja.

Biografija
----------

*Ivan Tabaković* krenuo je sa studijem slikarstva najprije na Akademiji u Budimpešti, potom se prebacio na tadašnju *Privremenu višu školu za umjetnost i umjetni obrt* ( današnju zagrebačku Likovnu Akademiju) u Zagreb. U jesen 1922, privremeno napušta studij u Zagrebu i odlazi u München, gdje dva pohađa dva semestra na tamošnjoj Akademiji u klasi profesora *Bechera Gundala*, pored toga pohađa i privatne satove slikanja kod Hansa Hofmanna. Studij je završio u Zagrebu, u kojem je 1926. g. dobio namještenje kao crtač na Institutu za Anatomiju, Medicinskog Fakulteta. U Zagrebu je jedan od suosnivača grupa Zemlja, i izlaže na njihovoj prvoj izložbi u salonu Ulrich, 1929. 

1930. seli se u Novi Sad, a od 1938. radi kao nastavnik na *Školi Primenjene umjetnosti u Beogradu*. Nakon drugog svjetskog rata, 1948. *Škola Primenjene umetnosti* diže se u rang *Akademije*. No Tabaković je napušta te iste 1948. i odlazi na novo novoustanovljenu *Akademiju za Primenjenu umetnost* , na *odjel keramike*, na kojem će ostati do svog umirovljenja. Akademiju je napustio jer mu se nije dopala krutost u slijepom provođenju estetike socijalističkog realizma, koju je Akademija rigidno provodila.

Slikarstvo Ivana Tabakovića
---------------------------

Slikarstvo *Ivana Tabakovića* imalo je tri različite faze. U prvoj zagrebačkoj *zemljaškoj* fazi, karakteristika je blaga geometrizacija likova i kristalizacija oblika, kompozicije su mu posvećene ljudima; *Tučnjava* (1926), *Utakmica* (1927), *Genius* (1929). U drugoj novosadskoj fazi *Tabaković* slika intimističke prizore. U posljednjoj fazi od sredine 1950-ih do kraja života, *Tabaković* eksperimentira, istražuje, od pop arta do slikarstva sa metafizičkim prizvucima; *Sjene* (1954), *Poruka* (1968).

Nagrade
-------

* Međunarodna izložba ( *Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne*), Pariz 1937. g. - Grand Prix
* Međunarodna izložba keramike, Prag 1962. g. - zlatna medalja

Nagrada Ivan Tabaković
----------------------

* Od 1982. g. Srpska akademija nauka dodjeljuje bienalnu nagradu je za stvaralaštvo u vizualnoj umjetnosti - Ivan Tabaković

Eksterni linkovi
----------------

* Srpsko kiparstvo i keramika Arhivirano 2012-02-04 na Wayback Machine-u
**Iglan** (lat. *Tetrapturus belone*) riba je iz porodice Istiophoridae. Ovo je jedina riba iz ove porodice koja je do sada pronađena u Jadranu iako je za još 5 vrsta vrsta poznato da žive u Mediteranu. Ima veliku, dugačku peraju, koja se proteže preko cijelih leđa; vitko, izduljeno tijelo i čeljust izduženu u kljun, odnosno iglu, koja je nešto kraća nego kod igluna (sabljarke). Smeđe-modre je boje odozgo, a s trbušne strane je bijel. Najveći ulovljeni primjerak je imao 240 cm i težio je 70 kg. Pelagijska je riba, živi bliže površini, na dubinama do 200 m, a najčešće živi u paru, progoneći jata sitnije ribe. Cijenjena je riba za sportski ribolov, a također, cijenjena je i za prehranu.

Napomena
--------

Ribolov na iglana je reguliran zakonom i dozvoljen je samo uz posebnu dnevnu dozvolu.

Rasprostranjenost
-----------------

Ova vrsta živi isključivo u Mediteranu, odnosno, u nekim dijelovima Mediterana. Najčešće je se hvata oko obala Italije, uključujući Jadran, a nije zabilježena istočno od Jonskog mora.

Izvori
------

1. ↑  (`sh`) Nesvrstani predatori Arhivirano 2008-03-17 na Wayback Machine-u (riblje-oko.hr)
2. ↑  (`en`) Mediterranean spearfish (fishbase.org)

Linkovi
-------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Iglan** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Iglan** |

  


***Iglan*** na Wikimedijinoj ostavi
**Javanski nosorog** (*Rhinoceros sondaicus*) najugroženija je vrsta nosoroga s jedva 40 jedinka u divljini.

Rasprostranjenost
-----------------

Javanski je nosorog u prošlosti nastanjavao gotovo čitavu Indokinu te otoke Sumatru i Javu. 
Životni prostor javanskog nosoroga smanjuje se već 1000 godina, ali ubrzano u posljednjih 100.
Javanski nosorog trenutno živi samo na zapadu Jave u nacionalnom parku Ujung Kulon, a posljednja jedinka vijetnamskog javanskog nosoroga (*Rhinoceros sondaicus annamiticus*) uginula je 2010.

Opis životinje
--------------

Najvažnije obilježje javanskog nosoroga je samo jedan rog, najmanji od svih vrsta nosoroga. Dostiže duljinu od jedva 20 centimetara.
Dužina tijela javanskog nosoroga varira od 2 do 4 metra, a visina od 1,4 do 1,7 metara. Vijetnamska podvrsta je u prosjeku bila manja od javanske.
Odrasle jedinke teže od 900 do 2300 kg.
Javanski nosorog ima dobar sluh i njuh, poput svih ostalih nosoroga, ali ima vrlo slab vid.
Prosječan životni vijek javanskog nosoroga je 35 godina.

Način života
------------

Prirodno stanište javanskog nosoroga su kišne šume i šume mangrova.
Javanski nosorozi su samci i posjeduju svoje teritorije koji iznose 12–20 km² za mužjake, a 3–14 km² za ženke. Teritorij označuju mokraćom i izmetom. Zbog krčenja šuma i uništenja staništa, nosorozi sve teže pronalaze dovoljno teritorija.

Javanski nosorog je pretežno noćna životinja, kada se hrani biljkama. Odrasla jedinka dnevno može pojesti do 50 kg hrane.
Od životne važnosti za javanske nosoroge je unošenje soli, koje je otežano u njihovom sadašnjem staništu. Zbog nedostatka kopnenih izvora soli nosorozi su u NP Ujung Kulonu viđeni kako piju morsku vodu, što je inače neprirodno ponašanje.

Ženke javanskog nosoroga su skotne do 16 mjeseci, a koti se samo jedno mlado, koje s majkom ostaje do 2 godine.

Ugroženost
----------

Javanski je nosorog najugroženija vrsta nosoroga. Prema IUCN-u, klasificiran je kao kritično ugrožena vrsta s tendencijom daljnjeg pada brojnosti.

Opstanku javanskog nosoroga, osim smanjenja staništa, prijeti i krivolov zbog navodne ljekovitosti njegovog roga.

Izvori
------

1. ↑
2. ↑
**Eliza Gerner** (Sombor, 30. kolovoza 1920. - Zagreb, 11. kolovoza 2013.), hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica.

Životopis
---------

### Karijera

Eliza Gerner započela je glumačku karijeru u rodnom gradu, a 1948. dolazi u Zagreb kako bi pohađala Dramski studio koji je vodio Tito Strozzi. Od 1948. članica je Drame HNK-a u Zagrebu. Tijekom karijere glumila je na hrvatskom, njemačkom i mađarskom na mnogobrojnim pozornicama i bila angažirana i u kazalištima u Rijeci, Rostocku i Berlinu.

U mnoštvu uloga koje je odigrala ističu se Melita (Krleža, Leda), Kleopatra (Shaw, Cezar i Kleopatra), Klara (Goethe, Edmont), Katarina (Ostrovski, Oluja) i nedostižna Lidija u Staromodnoj komediji Arbuzova. Autorica je nekoliko knjiga memoarskih zapisa, kojima je obuhvatila cjelokupno zagrebačko kazališno poraće.

### Privatni život

Bila je dugogodišnja glumačka i bračna partnerica Tita Strozzija. U njihovu je braku rođena kći Maja Strozzi, majka glumice Dore Fišter Toš.

Filmografija
------------

### Televizijske uloge

* "Naša kućica, naša slobodica" (1999.)

### Filmske uloge

* "Nestajanje" kao Suzana (2004.)
* "Generalov carski osmijeh" kao umirovljena glumica (2002.)
* "Kuća duhova" kao barunica (1998.)
* "Tri muškarca Melite Žganjer" kao Agata (1998.)
* "Kontesa Dora" kao gazdarica (1993.)
* "Born to Ride" kao Elizabeth Devers (1991.)
* "Leo i Brigita" kao Ana Kovač (1989.)
* "Terevenka" (1987.)
* "Trgovci i ljubavnici" (1986.)
* "Ljubavna pisma s predumišljajem" kao Melitina majka (1985.)
* "Radi se o našim pismima" (1980.)
* "Trst" kao Anamarija (1951.)

Vanjske poveznice
-----------------

* Eliza Gerner na IMDb-u (`en`)
**Jakob Kettler** Kuldīga, 28. oktobar 1610. - Jelgava, 28. januar 1682. - bio je treći po redu knez
Kneževine Kurlanije i Semigalije.

Njegova vladavina se s pravom smatra vremenom procvata Kneževine Kurlanije i Semigalije.

Biografija
----------

Kako je ubrzo nakon rođenja ostao bez majke, Jakob je od svoje druge godine odrastao kod majčine rodbine u Königsbergu i Berlinu.
Školovao se u Rostocku, Leipzigu, Amsterdamu i Leidenu i proputovao Evropu. Kad je 1639. postao knez Kneževine Kurlanije i Semigalije, ozbiljno se prihvatio posla, stimulirao je razvoj zanatsva, šumarstva, proizvodnju katrana, papira, piva...

Naročito je poticao osnivanje manufaktura i brodogradilišta pa je tako došao do snažne mornarice od preko 100 brodova i unosne prekomorske trgovine. 
Na taj način je njegova teritorijalno mala kneževina, postala dovoljno bogata i moćna da stekne vlastite kolonije u 
Karibima (Tobago 1645.-65.) i Zapadnoj Africi (Gambija 1651.-65.).

U braku sa Luise Charlotte iz Brandenburga izrodio je 9 djece. Trudio se da održava dobre odnose sa ostalim evropskim dvorovima. Na taj način uspio je da najstariji sin njegove kćeri Marije Amalie Frederik postane je kralj Švedske 1720. a njegov potomak u izravnoj liniji današnji kralj Nizozemske Willem-Alexander.

Njegovu Kneževinu opustošio je Drugi nordijski rat između Kraljevine Švedske i Poljsko-Litavske Unije koji je započeo 1655. Švedske trupe zauzele su palaču u Jelgavi 1658. i uhapsile kneza i njegovu porodicu i odveli u zarobljeništvo.
Oslobođen je nakon završetka rata 1660. pa je pokušao obnoviti zemlju, čak je nakratko uspio vratiti Tobago, ali su zlatne godine kneževine prošle, jer je obnova zahtijevala je mnogo snage i sredstava.

Pokopan je u kositrenom sarkofagu u porodičnoj grobnici u palači u Jelgavi 21. septembra 1682.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Jacobduke of Courland*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 28.12. 2021.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Duke Jacob (1610-1681)*" (engleski). Rundale Palace Museum. Pristupljeno 28.12. 2021.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Knez Kneževine Kurlanije i Semigalije** | Nasljednik: |
| **Friedrich Kettler** | **Friedrich Kasimir Kettler** |

Vanjske veze
------------

***Jakob Kettler*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Duke Jacob (1610-1681)* (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 288896778
* LCCN: n94000945
* ISNI: 0000 0003 9436 9855
* GND: 118775812

 |
**Jerolim Miše** (Split, 25. rujna 1890. – Split, 14. rujna 1970.), bio je hrvatski slikar, poznat po svom opusu slika razuzdanih tema i mrtvih priroda.

Životopis
---------

Jerolim Miše je nakon školovanja u rodnom Splitu, započeo je studij na tadašnjoj Privremenoj višoj školi za umjetnost i obrt u Zagrebu 1910/11. Vrlo je brzo izbačen sa Akademije zbog kritike objavljene u listu Zvono, u kojoj je napao svog profesora Mencija Klementa Crnčića. Studij je nastavio u Rimu na Instituto di Belle Arti, potom odlazi na Akademiju u Firencu i nastavlja studij 1913.-14. 

Nakon toga 1922. provodi na studijskom putovanju po Münchenu, Berlinu i Dresdenu, gdje se upoznaje sa starim majstorima ali i Cézanneovim slikarstvom. Potom u dva navrata (1925. i 1929.) ide u Pariz, koji na njega presudno djeluje, i tu likovno sazrijeva.

Od 1917.-1937. radi kao srednjoškolski profesor u Krapini, Slavonskom brodu i Zagrebu. Od 1937. predaje na Umjetničkoj akademiji u Beogradu, da bi se 1941. vratio u Zagreb, gdje od 1943. predaje na Akademiji likovnih umjetnosti, na kojoj će raditi do umirovljenja 1961. godine

Prvu samostalnu izložbu priredio je u Splitu 1914. potom je izlagao s Grupom nezavisnih (Ljubo Babić, Vladimir Becić, Jozo Kljaković, Frano Kršinić, Ivan Meštrović, Jerolim Miše, Marin Studin, Zlatko Šulentić, Vladimir Varlaj), zatim sa Grupom četvorice (Babić -Becić Miše, Vanka) odnosno s Grupom Trojice (Babić -Becić - Miše). Izlagao je na kolektivnim jugoslavenskim izložbama u Parizu (1919.) i Londonu (1930.). 
Samostalne izložbe priredio je u Splitu, Slavonskom Brodu, Rijeci, Zadru, Zagrebu i Beogradu.

Trajno će ostati upamćen po svojim ekspresionističkim portretima, slikama pijanki i razuzdana veselja, autoportretima i brojnim mrtvim prirodama. Osobito su mu ležali mali pejzaži Brača, Šolte, Krka, Korčule i dubrovačkog kraja.

Jerolim Miše umro je 14. rujna 1970. godine u Splitu.

Izvori
------

1. ↑  Dulibić, Frano: Grupa nezavisnih umjetnika (1921-1927), Hrvatska znanstvena bibliografija

Vanjske veze
------------

***Jerolim Miše*** na Wikimedijinoj ostavi

* Galerija Divila, Jerolim Miše Arhivirano 2010-04-03 na Wayback Machine-u
* Jerolim Miše u galeriji Adris, Adris grupa d.d.
**Enrique Simonet Lombardo** (2. februar 1866 – 20. april 1927) bio je španski slikar.

Anatomija srca. 177 x 291 cm 1890
Parisova presuda. 215 x 331 cm 1904
Odrubljivanje glave Svetom Pavlu. 1887
Flevit super illam. 296 x 550 cm 1892
Simonet se rodio u Valenciji. U djetinjstvu je namjeravao postati svećenik, ali je od toga odustao kako bi se posvetio slikanju. Usprkos valencijanskog porijekla i toga što je studiroa na Kraljevskoj akademiji lijepih umjetnosti Svetog Karla u Valenciji, priključio se umjetničkom kružoku u Malagi. Također je pohađao radionicu Bernarda Ferrandiza Badenesa, postavši tako dio malaške škole slikanja.

Godine 1887. je dobio stipedniju temeljem koje je studiroa na Umjetničkoj akademiji u Rimu; tamo je godine 1890. naslikao "Anatomiju srca", sliku koja mu je donijela međunarodnu slavu i nuz nagrada. Simonet je iskoristio studije u Rimu kako bi putovao Italijom, nekoliko puta posjetio Pariz 1890. godine te napravio turneju po Mediteranu. To je uključilo i posjet Svetoj ze,lji gdje je naslikao monumentalno djelo *Flevit super illam*; a za koje je nagrađen u Madridu 1892, Chicagu 1893, Barceloni 1896. te Parizu 1900. Godine 1893. i 1894. Simonet je putovao u Maroko kao ratni dopisnik za novine *La Ilustración Española y Americana*.

Godine 1901. je postao profesor na katedri za studije i oblike prirode i umjetnosti pri Umjetničkoj školi u Barceloni. Godine 1911. je postao član Kraljevske akademije umjetnosti San Fernando u Madridu. 

Simonet je umro 20. aprila 1927. Njegova slika *Odbrubljivanje glave Svetom Pavlu* je izložena u Malaškoj katedrali. Među njegovim stalno izloženim slikama su *Alegorije zakona* u Palači pravde u Barceloni i *Alegorije osam provincija* u Palači pravde u Madridu.

Vanjske veze
------------

* 

* Wikimedia Commons ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: ***Enrique Simonet***
* Biography at Museo del Prado (`es`)
* About Anatomy of the heart
* About Flevit super illam Arhivirano 2014-08-08 na Wayback Machine-u
* About Judgement of Paris Arhivirano 2013-09-21 na Wayback Machine-u (`es`)

1. ↑  „Enrique Simonet" (PDF). *Faces of death: visualising history*.
2. ↑  „Cathedral of Malaga".
Ovo je članak o TV seriji. Za ostala značenja v. Life Goes On

***Life Goes On*** je američka dramska TV serija koja se originalno emitirala na ABC-u od 12.9. 1989. do 23.5. 1993.

Radnja se odvijala u fiktivnom čikaškom predgrađu Glen Brook i pratila porodicu Thatcher čiji je sin Charles "Corky" Thatcher (čiji je lik tumačio Chris Burke) imao Downov dindrom, a kči Becca (koju je glumila Kellie Martin) bila nadarena, ali sramežljiva učenica. Nagrađivana kazališna glumica Patti LuPone je glumila majku, a Bill Smitrovich oca. Najstariju sestru Paige Thatcher je u prvoj sezoni tumačila Monique Lanier, u ostale tri Tracey Needham.

Dok se u prvim sezonama radnja uglavnom vrtila oko "Corkyja" i pokušaja da ga se uklopi u "normalno" društvo, kasnije je glavna junakinja postala Becca, čiji je najbolji prijatelj, a kasnije i momak, postao Jesse (koga je glumio Chad Lowe).

Eksterni linkovi
----------------

* The official DVD page for Life Goes On.
* The Unofficial Life Goes On Page.
* Life Goes On in Jump The Shark
**Ljudsko kloniranje** je stvaranje genetski identične kopije postojećeg, ili nekad postojećeg, čovjeka putem kloniranja tkiva te osobe. Izraz se općenito koristi za *umjetno* kloniranje ljudi; ljudski klonovi u obliku identičnih blizanaca su uobičajeni, s obzirom da se njihovo kloniranje događa tokom prirodnog procesa reprodukcije.

Iako se smatra da geni utječu na ponašanje i kognitivnost, "genetski identični" *ne* znači potpuno identičan; identični bliznaci, usprkos toga što su prirodni klonovi s identičnom DNK, su različiti ljudi s različitim ljudima i ne potpuno istom ličnosti. Odnos između "originala" i klona je često nalik na odnos između dva identična blizanca koji su odgojeni odvojeno; oni dijele istu DNK, ali ne i istu okolinu. Žustra naučna rasprava se povela oko toga u časopisu *Nature* godine 1997.
Na kraju odgovor na pitanje koliko su slični original i klon ovisi o tome koliko je nečija ličnost određena genetikom, što je još uvijek predmet naučnih istraživanja. (V. priroda protiv odgoja i kloniranje.)

Bilješke
--------

1. ↑  Baker MR (1997). „Cloning humans" (PDF). *Nature* **387** (6629): 119. PMID 9144274. Pristupljeno 2007-01-28.  *Availability: text is available on a pay-for-access basis.*
**Leon Afrikanac** (oko 1485. Granada (Emirat Granada) - oko 1554. Tunis) rođen kao *al-Ḥasan ibn Muḥamed al-Vazan al-Zajati* (ili *al-Fasi*), poznat i po svom talijanskom imenu kao **Giovanni Leone**, bio je putopisac čija su djela više od 400 godina, bili glavni izvor informacija Evropljanima o Islamu.

Biografija
----------

Zna se da se školovao u marokanskom Fesu, i da je još kao mladić puno putovao što po trgovačkim što po diplomatskim misijama preko cijele Sjeverne Afrike. Pretpostavlja se da je posjetio i mistični grad Timbuktu u današnjem u Maliju, kao i dolinu rijeke Niger. Dok je boravio u Egiptu (1516.-17.), otplovio je Nilom sve do Asuana.

Na plovidbi prema kući preko Mediterana zarobili su ga kršćanski pirati, koji su ustanovili da je jako pametan, pa ga nisu ubili već su ga kao roba poklonili papi Lavu X.. Impresioniran znanjem svog novog roba, papa ga je nakon godinu dana oslobodio i nagovorio ga da se preobrati na kršćanstvo, pa je bio i pokrovitelj njegova krštenja 1520.

Pod svojim novim krsnim imenom *Giovanni Leone* (Joannes Leo) uživao je naklonost u rimskim naučnim krugovima, i brzo savladao latinski i talijanski. Negdje oko 1526. dovršio je svoje najveće djelo *Descrittione dell'Africa* koje mu je 1550. objavljeno u Veneciji pod naslovom
*Della descrittione dell'Africa et delle cose notabili che ivi sono*

Posthumno je to djelo objavljeno i u Engleskoj 1600. pod naslovom *Geographical Historie of Africa*

Leon Afrikanac se pred sam kraj svog života vratio u Sjevernu Afriku, gdje se kako se pretpostavlja ponovno vratio Islamu i umro.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Leo Africanus, Islamic scholar*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 30.6. 2020.
2. 1 2  „*Bibliography*" (engleski). Leo Africanus. Pristupljeno 30.6. 2020.

Vanjske veze
------------

***Leon Afrikanac*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Leo Africanus* (`en`)
* *Leo Africanus, Islamic scholar* (`en`)
**Ibas** (na sirijskom *Ihiba* ili*Hiba*, ? - 28. oktobar 457) je bio episkop Edese od 435. do 457. Poznat je po tome što je bio optuživan za nestorijanstvo.

Karijeru je započeo kao prezviter crkve u Edesi za vrijeme episkopa Rabule, od čijih se teološkog stavova rano ogradio. To se prvenstveno odnosilo na Ibasovu sklonost nauku Teodora Mopsuestijskog, čije je radove prevodio na sirijski i širio po Istoku. Sudjelovao je na Efeškom saboru 431. na kome je osuđeno nestorijanstvo; pismo Marisu iz Edese datirano u 433. sugerira da je privatno osuđivao i stavove Nestorija i stavove njegovog glavnog teološkog protivnika Kirila Aleksandrijskog.

Ibas je za episkopa izabran nakon Rabuline smrti 435. ili 436. Sa vremenom je stekao veliki broj neprijatelja, koji su ga nastojali ukloniti kao nestorijanca. U tome nisu imali uspjeha kod njemu neposredno nadređenog antiohijskog patrijarha Domna II, ali su zato na stranu Ibasovih neprijatelja stali istočnorimski car Teodozije II i konstantinopolski arhiepiskop Flavijan. Oni su sazvali sinod u Tiru gdje se Ibas početkom 449. uspio osloboditi optužbi za herezu. Međutim, u proljeće, odnosno neposredno pred Drugi efeški sabor, iz grada su ga protjerali lokalni monasi, a na samom saboru je osuđen i svrgnut. Međutim, već 451. je na Halkedonskom saboru rehabilitiran i vraćen u Edesu. 

Umro je 457. Vijek kasnije, proglašen je heretikom na Drugom carigradskom saboru.
**Lapuanjoki** (švedski: *Lappo å*) je rijeka na zapadu Finske duga 150 km

Geografske karakteristike
-------------------------

Lapuanjoki izvire iz Jezero Sapsalampi na nadmorskoj visini 
od 113 metra. Od tamo teče prema sjeverozapadu, preko niza akumulacionih jezera do 
ušća u Botnijski zaljev kod grada Nykarleby.

Lapuanjoki ima prosječni protok od 34 m³/s, i sliv od 4,122 km².

Rijeka Lapuanjoki, nekoć je često plavila zbog tresetišta u kojima ima korito, zbog tog su melioracioni radovi 
na njenoj regulaciji počeli još krajem 19. vijeka, a dovršeni između 1950. - 1970. izgradnjom nasipa i 
akumulacija.

Na rijeci je podignuto šest hidroelektrana, prva - Stadfors izgrađena 1927. nalazi se oko 6 km od mora. 
Pored toga na rijeci ima više od 20 mlinova i tvornica celuloze sa svojim branama i akumulacijama, većina ih danas manje više neradi.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*River Lapuanjoki*" (engleski). Helcom. str. 38. Pristupljeno 10. 10. 2015.

Vanjske veze
------------

* *The Lapuanjoki River* na portalu Helcom (`en`)
**Indravarman I** (? – 889/890?) bio je vladar Kmerskog Carstva koji je vladao iz mjesta Hariharalaya od 877/78. do smrti. Poznat je po intenzivnoj graditeljskoj djelatnosti – mreži kanala kojima su se navodnjavala rižina polja njegovih podanika, kao i nizu hramova posvećenim hinduističkim božanstvima i vlastitim precima. U gradu Preah Ko je početkom 880. dao sagraditi tornjeve – neke posvećen ranijem kralju Jayavarmanu II, druge ličnosti po imenu Rudravarman i treće ličnosti po imenu Pṛthivīndravarman. Dio historičara pretpostavlja da je bio Jayavarmanov sin i nasljednik, dok dio pretpostavlja da su Rudravarman i Prthivindravarman bili kraljevi koji su naslijedili Jayavarmana. U svakom slučaju Indravarmana je naslijedio njegov sin Yaśovarman I.

Izvori
------

Literatura
----------

* Bhattacharya, Kamaleswar (2009). *A Selection of Sanskrit Inscriptions from Cambodia*. in collaboration with Karl-Heinz Golzio. Center for Khmer Studies. ISBN 978-999950-51-07-5.
* Higham, Charles (2001). *The Civilization of Angkor*. Phoenix. ISBN 978-1-84212-584-7.
* Saveros, Pou (2002) (French). *Nouvelles inscriptions du Cambodge*. **Tome II et III**. Paris: EFEO. ISBN 978-2-85539-617-0.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Pṛthi­vīn­dravarman**  |  **Car Angkora** 877–889/90 | Slijedi: **Yaśovarman I**  |
**Leon** ili **León** može značiti:

* Provincija León, administrativna jedinica na sjeverozapadu Španjolske
* León (grad), glavni grad pokrajine León
* Leon (spartanski kralj)
* Osobno ime (drugi oblik: Leo). Ime **León** može biti skraćeno od Leonard, Leonid, Leopold i sl. a može biti i posebno osobno ime.
* Kraljevina León, jedna od srednjevjekovnih kraljevina na Pirinejskom poluotoku
* Seat León, osobni automobil španjolske marke Seat.
* Leon: Profesionalac, film

**Leon** (sa naglaskom na "e") je osobno ime, osobito bizantskih careva (šestorica) i papa (trinaestorica). Nastalo je kao skrećeni oblik od *Leonard*, *Leonid*, *Leopold* isl, ali je postalo samostalno ime. Također **Leo**. U srpskohrvatskoj se ponekad navodi kao **Lav**.

Višeznačna odrednicaVišeznačna odrednica *Ova stranica je **razvrstavanje**. Koristi se radi pronalaska članaka koji moraju imati dodatnu odrednicu jer bi im u protivnom naslov bio isti.  
Ako vas je na ovu stranicu dovela vikiveza, možda je potrebno promijeniti da preusmjerava na namijenjeni članak.*
**IONISx** je neprofitabilna obrazovna organizacija koja nudi veliki broj onlajn kurseva MOOCS. Osnivači ove organizacije su predsjednici Marc Sellam i Fabrice Bardèche sa IONIS Education Group. IONISx sarađuje sa mnogo univerziteta kako bi obezbedila onlajn kurseve. Kursevi koji se mogu pohađati su iz oblasti fizike, elektrotehnike, hemije,medicine, biologije, sociologije, matematike, informatike, ekonomije itd.

Kursevi
-------

Kursevi širokog spektra koji se protežu od humanističkih nauka, medicine, biologije, sociologije, matematike, ekonomije i, informatike i drugih oblasti traju od nekoliko nedelja do nekoliko meseci, i koncipirani su na principu interaktivnog online učenja gde kompletan nastavni materijal i podršku eminentnih predavača polaznici dobijaju besplatno. Na kraju svakog modula polaže se test i dobija sertifikat o savladanom programu. Ovaj tip seminarskih studija nije deo standardnog obrazovanja, i polaznici taj kredit ne mogu koristiti kao zamenu za predmete koje slušaju na matičnim fakultetima ako su studenti, ali je znanje koje dobijaju dragoceno.

### Šta čini ove kurseve toliko različitim?

Online kursevi su dostupni već duže vreme. Razlikuje ih činjenica da je ovo pravo iskustvo kursa. Počinje određenog dana, i studenti gledaju video snimke na nedeljnoj bazi i rade domaće zadatke. Ovo su pravi domaći zadaci za pravu ocenu, sa pravim rokom. Na kraju kursa, studenti dobijaju sertifikat. Oni mogu da predstave taj sertifikat svojem poslodavcu i time dobiju bolji posao.

#### Samoobrazovanje

**Samoobrazovanje** je poseban vid obrazovanja koji se ostvaruje spostvenim naporom i po pravilu bez neposredne pomoći drugih ljudi.U 21.veku uz neverovatno razvijene tehnologije, klasično obrazovanje sve više i više gubi svoj smisao u onom obliku kako je funkcionisalo pre 30 i više godina. Naime, zahvaljujući pristupu svim mogućim informacijama i literaturi, danas su učenici i studenti u mogućnosti da bez problema znaju i saznaju više i od njihovih profesora. Danas svako ima mogućnost da uči više, brže i bolje.Stranice poput Coursere nam nude besplatnu literaturu ali i omogućavaju da slušamo i gledamo neke od najboljih profesora i predavača na svetu, sve to besplatno i u kućnoj atmosferi.

Obrazovni uticaj
----------------

Svako ko ima pristup Internetu ima mogućnost da dobije visoko obrazovanje, dok je učenje sa sebi odgovarajućim tempom. Čak i u lokalnim institucijama, koje nemaju elitne profesore, studenti mogu da se rukovode i motivišu resursima koje obezbeđuje IONISx.

Partneri
--------

IONISx je počela da radi 2013 sa Institut polytechnique des sciences avancées, EPITA, EPITECH, Sup'Biotech, E-arstup, ETNA.

Spoljasnje veze
---------------

* IONISx oficial
**Jakov M. Prodanović – Jaša** (Čačak, 23. april 1867 — Beograd, 1. jun 1948) je bio srpski političar, publicista i književnik.

Biografija
----------

Rođen je 23. aprila 1867. godine. Maturirao je u Prvoj beogradskoj gimnaziji, u generaciji sa Jovanom Cvijićem, Mihailom Petrovićem Alasom i drugim velikanima, o čemu je napisan roman i snimljen TV-film „Šešir profesora Koste Vujića".

Bio je ministar prosvete u Vladi Kraljevine Srbije, kao član Samostalne stranke. Godine 1910. kao ministar narodne privrede sproveo kroz Narodnu skupštinu Zakon o radnjama, kojim su stvorene radničke i druge komore, i uvedeno zaštitno radničko zakonodavstvo. Godine 1919. bio je jedan od osnivača Demokratske stranke, a već iste godine zajedno sa Ljubom Stojanovićem, izdvaja iz nje Republikansku stranku, oko razlaza po pitanju državnog uređenja - demokrate su priznavale monarhiju kao faktičku realnost, dok su se republikanci čvrsto zalagali za promenu državnog uređenja u Republiku. Zalagao se za federalističko uređenje i suprotstavio se diktaturi kralja Aleksandra Karađorđevića. 

Marta 1945. godine izabran je za ministra za Srbiju u Privremenoj vladi Demokratske Federativne Jugoslavije, a posle je bio potpredsednik Vlade Federativne Narodne Republike Jugoslavije. 

Godine 1890. uređivao je „Narodnu misao"; od 1903. do 1912. „Odjek", od 1921. do 1923. „Glasnik Profesorskog društva"; pisao je političke brošure, priredio dve antologije narodnih pesama i pripovedaka, celokupna dela Jovana Jovanovića Zmaja, Jovana Ilića, Svetislava Vulovića i Laze Lazarevića. Bio je član osnivačkog i redakcionog odbora „Dela" i „Srpskog književnog glasnika" i sarađivao u svim znatnijim književnim i političkim listovima.

Od februara 1936. bio je dopisni, a od 1948. godine redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti.

Umro je 1. juna 1948. godine.

Spomenik Jaši Prodanoviću na Kalemegdanu.

Poznatija dela
--------------

* *Ustavni razvitak i ustavne borbe u Srbiji*
* *Vuk Karadžić i Miloš Obrenović*
* *Naši i strani*
* *Naša narodna književnost*
* *Istorija političkih stranak i struja u Srbiji*

Literatura
----------

* *Mala enciklopedija „Prosveta"*. Beograd: „Prosveta". 1968.

Spoljašnje veze
---------------

* Biografija na sajtu SANU[*mrtav link*]
**Unificirana jedinica atomske mase** (**u**), ili **dalton** (**Da**), je jedinica za masu koja se koristi da izrazi atomske i molekulske mase. Definiše se kao 1/12 mase atoma ugljenika-12. Shodno tome,

1 u = 1/NA grama = 1/(1000 NA) kg   (gde je NA Avogadrov broj)
1 u ≈ 1.66053886 x 10-27 kg
Simbol **amu** za **jedinicu atomske mase** (*atomic mass unit*) može još uvek negde da se pronađe, naročito u starim delima. Atomske mase se često pišu bez ikakve jedinice, pa se tada jedinica atomske mase podrazumeva. U literaturi iz biohemije i molekulske biologije (naročito u vezi sa proteinima), koristi se termin dalton, sa simbolom „Da". S obzirom da su proteini veliki molekuli, o njima se obično govori u kilodaltonima, ili „kDa", gde je jedan kilodalton jednak 1000 daltona.

Unificirana jedinica atomske mase nije SI jedinica za masu, iako je (samo pod tim nazivom i simbolom u) prihvaćena za korišćenje u okviru SI. Pogledajte poveznicu za SI sajt dole.

Jedinica je zgodna jer jedan atom vodonika ima masu od otprilike 1 u, i generalnije, atom ili molekul koji sadrži *n* protona i neutrona ima masu otprilike jednaku *n* u. Masa je 'otprilike' jer je zbog defekta mase masa složenih čestica različita od zbira masa njihovih sastojaka.

Drugi razlog zašto se ova jedinica koristi je taj da je eksperimentalno mnogo lakše i preciznije *upoređivati* mase atoma i molekula (utvrditi *relativne* mase) nego meriti njihove *apsolutne* mase. Mase se porede uz pomoć masenog spektrometra (vidite ispod).

Avogadrov broj (NA) i mol se definišu tako da jedan mol supstance sa atomskom ili molekulskom masom od 1 u ima masu od tačno 1 grama.
Na primer, molekulska masa vode je 18,01508 u i ovo znači da jedan mol vode ima masu od 18,01508 grama i da 1 gram vode sadrži NA/18.01508 ≈ 3.3428 × 1022 molekula.

Merenje relativnih atomskih masa
--------------------------------

Relativna atomska masa se meri masenim spektrometrom. U masenom spektrometru uzorak se jonizuje (bombardovanjem elektronima, jonima ili ozračivanjem laserom) i propušta kroz kombinaciju eletričnog i magnetnog polja gde joni poprimaju različite putanje zavisno od specifičnog naelektrisanja. Tako se dobija **maseni spektar** koji predstavlja jonsku struju u funkciji specifične mase. 

Ovaj spektar pruža:

1. Relativne mase izotopa
2. Zastupljenost izotopa

Istorija
--------

Hemičar Džon Dalton je prvi predložio da masa jednog atoma vodonika bude jedinica atomske mase. Fransis Aston, pronalazač masenog spektrometra je kasnije koristio 1/16 mase atoma kiseonika-16 kao svoju jedinicu.

Pre 1961, *fizička jedinica atomske mase* je definisana kao 1/16 mase jednog atoma kiseonika-16, dok je *hemijska jedinica atomske mase* definisana kao 1/16 prosečne mase kiseonikovog atoma (računajući prirodno izobilje različitih kiseonikovih izotopa). Obe jedinice su neznatno manje od unificirane jedinice, koja je usvojena od strane Međunarodne unije za čistu i primenjenu fiziku (IUPAP) 1960. godine i od strane Međunarodne unije za čistu i primenjenu hemiju (IUPAC) 1961. godine.

Vidi još
--------

* Dalton

Eksterni linkovi
----------------

* SI sajt o prihvatljivim ne-SI jedinicama
* Prihvaćena vrednosto od 1 u od 2002.
*Za ostale upotrebe, v. Jažince.*

  
Koordinate: 42° 09′ 52" SGŠ, 21° 10′ 34" IGD

**Jažince** (mak. *Jažince*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Jažince pripada opštini Jegunovce.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Jažince je smešteno u severnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Srbijom (1 km severoistočno od naselja). Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 27 km severoistočno.

Jažince se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na severnom obodu Pološkog polja. Južno naselja se pruža polje, a severno i zapadno se izdiže Šar-planina. Nadmorska visina naselja je približno 800 metara.

**Klima** u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Jažince je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 1.099 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (98%).

Većinska veroispovest je islam.

Vidi još
--------

* Opština Jegunovce

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Jažince (Makedonija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.opstinajegunovce.gov.mk Zvanična stranica opštine Jegunovce

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Jegunovce |
| --- |
| **Jegunovce** • 
Belovište •
Vratnica •
Žilče •
Jažince •
Jančište •
Kopance •
Orašje •
Podbređe •
Preljubište •
Raotince •
Rataje •
Rogačevo •
Siričino •
Staro Selo •
Tudence •
Šemševo |  |
Ovo je članak o prvom patrijarhu Maronitske crkve.  Za osnivača Maronitske crkve, v. Maron.  

**Ivan** ili **Jovan Maron** (arapski: يوحنا مارون‎, *Youhana Maroun*; ? - 707) bio je asirski redovnik i prvi maronitski patrijarh. Slavi se kao svetac u Katoličkoj crkvi 2. marta.

Bio je potomak bizantskih guvernera Antiohije. Školovao se u Konstantinopolu i nakon povratka u rodnu Siriju nastojao svoje zemljake privoliti halkedonskoj ortodoksiji. Život su mu obilježili bizantsko-arapski ratovi tokom kojih je Sirija pala pod vlast muslimanskih Arapa. Godine 676. je bio iguman manastira na planinin Libanon. Njegovi sljedbenici, "maraditi", su iskoristili razdvojenost od Konstantinopola da ga proglase patrijarhom, što je kasnije priznao papa Sergije I.

* Michel Breydy, Jean Maron. Expose de la foi et autres opuscules. Syr. 209. CSCO (Corpus Scriptorum Christianorum Orientalium), Bd. 407, Peeters, Louvain 1988

| Religijske titule |
| --- |
| Prethodi:**?** | **Patrijarh**?–707 | Slijedi:**Kir** |

Eksterni linkovi
----------------

* John Maron at Catholic-Forum
* Official Website of the Maronite Patriarchate Arhivirano 2010-07-31 na Wayback Machine-u
Za ostale osobe s istim imenom, v. Jovan Popović (razvrstavanje).

**Jovan Popović** (Kikinda, 18. novembar 1905 — Beograd, 13. februar 1952) je bio pesnik i književnik, učesnik u NOB-u od početka oružanog ustanka u Srbiji.

Biografija
----------

U ranoj fazi svog pesničkog rada bio je pod uticajem ekspresionizma, sredinom 20-ih godina pripadao je grupi beogradskih neoromantičara koji su bili izdanak levog ekspresionizma. Raskid s mladalačkom solipsističkom lirikom počinje kod njega **Knjigom drugova** (1928), čiji je bio jedan od urednika i zbog koje je izveden pred sud. Pesnik se okreće savremenom životu, svoju poeziju stavlja u službu radničke klase i njenih revolucionarnih ciljeva. Iskrenost uverenja ostaje ipak u njegovim stihovima površna, deklarativna, poruka jednosmerna. U pesmama nastalim u toku NOB-a nalazimo iste vrline i mane kao u ranijim socijalnim pesmama: strasno opredeljenje za ideju, ali i nedovoljnu savladanost izraza, verbalizam, patetiku. Po temperamentu, Popović nije bio borben duh, nego blag i nežan lirik, s nečim od mekoće i osećajnosti svojstvenih poeziji Miloša Crnjanskog. Najviše svežine i doživljenosti ima u pesmama inspirisanim zavičajnim motivima, u kojima se oseća odjek glasova iz detinjstva, a boje i zvuci rodne ravnice izazivaju nostalgične čežnje.

Značajniji je njegov pripovedački rad. Dve predratne zbirke Jovana Popovića, **Reda mora da bude** (1932) i **Lica u prolazu** (1941), otkrivaju pripovedača od talenta. U njima je prikazao palanački svet Vojvodine, slike su osenčene njegovim vlastitim sećanjima iz detinjstva i mladosti. Iz zavičajnosti potiče meka lirska nota, koja čini glavno obeležje tih pripovedaka, njihov osnovni kvalitet.

Najznačajnija mu je treća knjiga pripovedaka, **Istinite legende** (1944). Naslov otkriva njen smisao: ona sadrži priče o istinitim događajima i istinitim ličnostima, o podvizima u NOB-u koji su se odista odigrali ali koji toliko prelaze granice uobičajenog da više liče na legende nego na istinite istorije. Osnovni postupak je hroničarsko-memoarski, autor zauzima poziciju nepristrasnog svedoka, letopisca zaokupljenog time da spase od zaborava primere hrabrosti običnih ljudi, boraca revolucije. Taj objektivni, epski ton odvaja ove ratne hronike od subjektivno, poetski obojene proze ranijih knjiga.

Za dopisnog člana SANU izabran je 14. novembra 1950.

Oženio se 1931. godine Dragicom Vitolović koja se potom 1936. udala za Voju Srzentića.

Spoljašnje veze
---------------

* Biografija na sajtu SANU Arhivirano 2015-02-24 na Wayback Machine-u
* Biografija na sajtu OŠ „Jovan Popović" u Suseku Arhivirano 2015-02-24 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 33790127
* LCCN: n99038977
* ISNI: 0000 0001 1052 4922
* GND: 1038115388
* SUDOC: 066775744
* NLA: 35789465
* CONOR.SI: 53600099

 |
**Južna Indija** je područje pod kojim se podrazumijevaju indijske države Andhra Pradesh, Karnataka, Kerala i Tamil Nadu, kao i teritorije Lakshadweep i Puducherry, koje pokrivaju 19,31% površine Indije. Za oblast se također koristi i izraz **Dravida**, spomenu u državnoj himni Indije.

Južna Indija je smještena na poluotoku Dekanske visoravni te je okružuju Arapsko more na zapadu, Indijski ocean na jugu i Bengalski zaliv na istoku. Geografija oblasti je raznolika i uključuje dva planinska lanca - Zapadni i Istočni Ghat, kao i visoravan u središtu. Rijeke Godavari, Krishna, Tungabhadra i Kaveri su važne izvori vode. 

Većina Indijaca u južnom dijelu zemlje govori jedan od dravidskih jezika: kannada, malayalam, tamilski, telugu iu tulu. Kroz historijusu dijelovima Južne Indije vladala kraljevstva čija su osvajanja imala uticaj na južnu i Jugoistočnu Aziju te imala ulogu u historiji i razvoju modernih država kao Šri Lanka, Singapur, Filipini, Indonezija, Tajland i Malezija. Oblast je kolonizirala Britanija i postepeno uključila u Britansko Carstvo.

Nakon fluktuacija u decenijama nakon nezavisnosti Indije, ekonomije južnoindijskih država su u posljednje tri decenije zabilježile rast iznad nacionalnoig prosjeka. Dok su južnoindijske države zabilježile određeni napredak u nekim socio-economskim indikatorima, jaz među klasama, nepismenost i siromaštvo i dalje ostaju problem, kao i u ostatku zemlje. Poljoprivreda je i dalje glavni izvor neto društvenog proizvoda, dok s druge strane raste informatička tehnologija. Politikom Južne Indije, za razliku od Sjeverne Indije, dominiraju male regionalne stranke umjesto velikih nacionalnih stranaka.

Izvori
------

1. ↑  John McLeod. "A History of India", Greenwood Press, 2002
2. ↑  The Better Half Arhivirano 2007-07-14 na Wayback Machine-u. Outlook India. July 16, 2007
3. ↑  Also A Head for Numbers. Outlook India. July 16, 2007

Eksterni linkovi
----------------

***Južna Indija*** na Wikimedijinoj ostavi

* South India - informacije na stranici Wikivoyage
* Južna Indija na Projektu Open Directory
**Huan Gris** (šp. *Juan Gris*), čije je pravo ime bilo Hose Viktorijano Gonsales (šp. *Jose Victoriano Gonzales*; 23. mart 1887 — 11. maj 1927.) je španski slikar i grafičar, značajan predstavnik kubizma koji je u toku svoga celoga života živeo i stvarao u Francuskoj u Parizu.

Rođen je kao trinaesto od četrnaestoro dece, i u prvim godinama života ga je njegov stric podučavao slikarskim tehnikama. 1902. godine započinje studije na umetničkoj školi u Madridu koju završava 1904, pod rukovodstvom slikara Hose Marija Karbonera. 1906. godine otišao je u Francusku gde se nastanio i ostao tamo do kraja svog života. U početku je bio vezan za ideje koje su se oformile oko Jugendstila. Zarađivao je pravljenjem ilustracija za novine i časopise.

1911. godine je upoznao Pabla Pikasa i Žorža Braka i obojica su ga pozvala da se vrati slikarstvu. Pikaso i Gris postaju prijatelji i slikaju često zajedno na Monmartru u Parizu. Uticali su jedan na drugoga i koncentrisali su se na analitički kubizam. Godine 1912. su se pojavila prva njihova kubistička dela. Godine 1912. je Gris naslikao čuvenu sliku - portret Pabla Pikasa. 1914. godine susreo je Anrija Matisa koji je njegovu tehniku učinio profinjenijom. Sa Brakom i Pikasom je radio slike u koje je ukomponovao novinsku hartiju i tapete - kolaže. Godine 1916. počeo je Gris svoju arhitektonsku fazu u kojoj je više pažnje poklanjao formama nego boji. U svom stilu je radio na delima koja su bila u stilu analitičkog a zatim i sintetičkog kubizma. Slikao je mrtve prirode prožete lirizmom i reminiscencijama na arapsko-španski ornament u mirno toniranoj paleti boja i bizarne figure sferičnih oblika (ciklus Arlekini i Pijeroti) radio je litografije i inscenacije za baletnu grupu Sergeja Dijadigljeva a pisao je i rasprave o slikarstvu.

Godine 1925. Gris se teško razboleo. Umro je 11. maja 1927. godine u Parizu.

Galerija
--------

* Portret Pikasa, 1912.*Portret Pikasa*, 1912.
* Autoportret, 1912.*Autoportret*, 1912.
* Violina i čaša, 1913.*Violina i čaša*, 1913.
* Knjiga, 1914-1915.Knjiga, 1914-1915.

Literatura
----------

1. Enciklopedija Leksikografičkog zavoda, Zagreb, 1966.
2. Kniha o velkych zberatelich, Pierre Cabane, Praha 1971,
3. Übar die Möglichkeiten der Malerei, Hamburg 1997.

Spoljašnje veze
---------------

* Artcyclopedia - Links to Gris' works
* The Athenaeum Arhivirano 2014-02-21 na Wayback Machine-u - Extensive list and images of Gris' works
* Web Museum - Biography and images of Gris' works
* OCR'd issues of Le Rire
* Juan Gris in Artfacts.Net  Arhivirano 2016-03-07 na Wayback Machine-u See actual exhibitions and related galleries and museums for Juan Gris

***Juan Gris*** na Wikimedijinoj ostavi
**Etimologija** je grana lingvistike (jezikoslovlja) koja proučava porijeklo riječi.

Riječi mijenjaju oblik i značenje kroz stoljeća, a mogu se i "posuđivati" iz drugih jezika, moguće u promijenjenom obliku (izvorišne riječi se zovu etimoni). Kroz proučavanje starih tekstova i usporedbom s drugim jezicima, etimolozi pokušavaju rekonstruirati povijest riječi - kada su ušle u jezik, iz kojeg izvora, te kako su se mijenjali njihov oblik i značenje.

Etimolozi također pokušavaju rekonstruirati podatke o jezicima o kojima nemamo nikakvih direktnih informacija (na primjer, tekstova). Uspoređujući riječi u srodnim jezicima, mogu se izvesti zaključci o njihovom zajedničkom pretku. Na primjer, na taj način, pokušava se rekonstruirati praindoeuropski jezik.

Sama riječ *etimologija* dolazi iz grčkog *ἔτυμον* (*étymon*, pravo značenje, od 'etymos' pravi) i *λόγος* (*lógos*, riječ).

**Pučka etimologija** naziv je za jezičnu pojavu - sami govornici analiziraju riječi pomoću elemenata (drugih riječi) koje slično zvuče, ali su zapravo nevezane, i nakon toga mijenjaju izvorne riječi. Npr. riječ *buldožer* se dovodi u vezu sa *žderati* i mijenja u *buldožder*.

Pučka etimologija česta je u zemljopisnim nazivima koji su često nasljeđeni od stanovništva koje je prije živjelo na nekom području. Na taj je način nastao toponim *Crna Vlast* preoblikovanjem starijeg naziva *Črna Vas* (*vas* = *selo*, ali ta riječ nije bila shvaćena od novog stanovništva na tom području).

**Etimološki nejasne** riječi (govornicima nekog jezika to su najčešće tuđice) vrlo se lako usvajaju kao termini za nove pojave, dok se izvedenice koje su etimološki jasne često teže usvajaju. Npr. *odvijač* je zamjena za termin *šrafciger* koja sasvim ne odgovara, jer ljudi shvaćaju da se s tim alatom i *zavijaju* vijci, a ne samo *odvijaju*. Budući da je *šrafciger* riječ koja se ne može analizirati u hrvatskom, može poprimiti bilo koje značenje.

Za hrvatskosrpski jezik napisana su dva etimološka rječnika:

* Petar Skok: *Etimologijski rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika* (1-4), (JLZ, Zagreb, 1971); pretisak (JAZU & Delo, Zagreb, 1988) ISBN 86-407-0064-8
* Alemko Gluhak: *Hrvatski etimološki rječnik* (August Cesarec, Zagreb, 1993) ISBN 953-162-000-8

Vanjske veze =
--------------

Etimološki rječnici na Internetu:

* Online Etymology Dictionary - engleski
* Indo-European Etymological Dictionary (IEED) - indoeuropski
* An Etymological Dictionary of the Gaelic Language - irski
* A comparative and etymological dictionary of the Nepali language - nepalski
* Vasmer's Etymological Dictionary - ruski
* South Dravidian etymology - južnodravidski Arhivirano 2012-10-16 na Wayback Machine-u
* ezGlot