***Beverli Hils, 90210*** (engl. ) američka je televizijska serija koju je napravio Daren Star i producirao Aron Speling. Serija se sastoji od deset sezona emitovanim na Foksu od 4. oktobra 1990. do 17. maja 2000. Predstavlja najduže prikazivanu seriju koju je producirao Speling, trajavši malo duže od Dinastije. Prva je od pet serija iz *Beverli Hils, 90210* franšize i prati živote grupe prijatelja koji žive u bogatoj zajednici u Beverli Hilsu, Kalifornija dok prelaze iz srednje škole na koledž i u svet odraslih. „90210" u nazivu predstavlja jedan od pet gradskih ZIP kodova.

Priča počinje kada se dvoje blizanaca, Brendon (Džejson Pristli) i Brenda (Šanen Doerti) Volš, zajedno sa svojim roditeljima Sidni (Kerol Poter) i Džimom (Džejms Ekhaus), zbog očevog posla dosele iz Minesote na luksuzni Beverli Hils, Kalifornija. Pored beleženja prijateljstava likova i intimnih veza, serija se bavila brojnim aktuelnim temama kao što su seks, silovanje, homofobija, prava životinja, alkoholizam, zloupotreba droga, nasilje u porodici, poremećaji u ishrani, antisemitizam, rasizam, tinejdžersko samoubistvo, tinejdžerska trudnoća i sida.

Nakon lošeg starta u rejtingu tokom prve sezone, serija je stekla popularnost tokom leta 1991, kada je Foks emitovao posebnu „ljetnu sezonu" serije, dok je većina drugih serija bila u reprizama. Gledanost se dramatično povećala, a *90210* je postao jedan od Foksovih najboljih serija kada se vratila u jesen. Serija je postala fenomen globalne pop kulture sa svojim glumcima, posebno Džejson Pritsli i Luk Peri, koji su postali tinejdžerski idoli. Serija je takođe proslavila glumice Šanen Doerti i Dženi Gart. Serija je zaslužna za kreiranje ili popularizaciju tinejdžerskog žanra sapunica koji je usledio u godinama koje dolaze.

Serija je imala mnogo izmena; Dženi Gart, Tori Speling, Brajan Ostin Grin i Ijan Ziring bili su jedini glumci koji su se pojavili tokom cele serije i kao i u prvoj epizodi *Melrouz Plejs*.

Kratka radnja
-------------

  

Blizanci Brenda (Shannen Doherty) i Brandon (Jason Priestly) Walsh sele iz Minnesote u kalifornijski grad Beverly Hills. Ondje polaze u "*West Beverly Hills High School*" i odmah se uklapaju u popularno društvo u školi. Brenda se najprije sprijatelji s Kelly (Jennie Garth) i Donnom (Tori Spelling), a Brandon se sprijatelji sa Steveom (Ian Ziering) i godinu dana mlađim Davidom Silverom (Brian Austin Green).

Brenda ugleda Dylana (Luke Perry) i odmah se zaljubi u njega. Ljubav je obostrana te oni dvoje prohodaju. Jim Walsh (James Eckhouse) nije sretan s dečkom svoje kćeri jer je doznao da je Dylan liječeni alkoholičar. U početku se Dylan nije sviđao Brandonu te su se jednom prilikom potukli.

Nakon nekoliko sezona i glumačkih promjena Brenda je otišla u Englesku kako bi studirala glumu. U to vrijeme Dylan je prohodao s Kelly i oni su se zavoljeli. Dylanov otac pogiba u mafijaškom obračunu te on opet počinje uzimati drogu i alkohol.

Donna i David, koji su hodali tri godine, prestaju hodati zbog Davidove nevjere. Iz Minnesote dolazi Brandonova sestrična Valerie (Tiffani Amber Thiessen), a Jim i Cindy odlaze živjeti u Hong Kong. Valerie se spetlja s Dylanom koji je prekinuo s Kelly zbog problema. Brandon i Kelly prohodaju i Dylan se naljuti na njih, ali se brzo "ohladi". Valerie dobiva velik novac i kupuje pola "*Peach Pita*" kojeg je vlasnik Nat Bussichio (Joe E. Tata) i u koji su svi često dolazili.

Andrea rađa kćer Hannu i seli se. David se zaljubljuje u Clare Arnold (Kathleen Robertson) i počnu vezu. Valerie je u to vrijeme promijenila mnogo partnera te je spavala sa Donninim novim dečkom Ray Pruitom (Jamie Walters), koji je povremeno tukao Donnu. Nakon što su Clare i David prekinuli, David je prohodao s Valerie, a Clare sa Stevom.

Brandonova i Kellyna veza počinje "pucati" jer Dylan se ponovno zaljubio u Kelly. Valerie se vraća majci u Minnesotu, a Clare se seli u Pariz. Steve nije želio otići iz Beverlyja te je naglasio Brandonu da je njihova veza gotova. Brandon zaprosi Kelly koja pristaje, ali u zadnjem trenu se odustaju vjenčati jer misle da nisu spremni te Brandon napušta Beverly.

David i Donna se ponovno spoje te se odluče vjenčati. Steve pronađe svoju ljubav Janet Sosnu i nakon nekog vremena dobije dijete s njom. U posljednjoj epizodi David i Donna se vjenčaju, a Dylan i Kelly se ponovno spoje.

Emitovanje
----------

*Beverli Hils, 90210* premijerno se emitovao od 4. oktobra 1990. do 17. maja 2000. na Foksu u SAD.

| Sezona | epizoda | Originalna premijera |
| --- | --- | --- |
| Prva prikazana | Posljednja prikazana |
|  | 1 | 22 | 4. 10. 1990 (1990-10-04) | 9. 5. 1991 (1991-05-09) |
|  | 2 | 28 | 11. 7. 1991 (1991-07-11) | 7. 5. 1992 (1992-05-07) |
|  | 3 | 30 | 15. 7. 1992 (1992-07-15) | 19. 5. 1993 (1993-05-19) |
|  | 4 | 32 | 8. 9. 1993 (1993-09-08) | 25. 5. 1994 (1994-05-25) |
|  | 5 | 32 | 7. 9. 1994 (1994-09-07) | 24. 5. 1995 (1995-05-24) |
|  | 6 | 32 | 13. 9. 1995 (1995-09-13) | 22. 5. 1996 (1996-05-22) |
|  | 7 | 32 | 21. 8. 1996 (1996-08-21) | 21. 5. 1997 (1997-05-21) |
|  | 8 | 32 | 10. 9. 1997 (1997-09-10) | 20. 5. 1998 (1998-05-20) |
|  | 9 | 26 | 16. 9. 1998 (1998-09-16) | 19. 5. 1999 (1999-05-19) |
|  | 10 | 27 | 8. 9. 1999 (1999-09-08) | 17. 5. 2000 (2000-05-17) |

Finale serije
-------------

Ocene za desetu sezonu su se smanjile na prosečno 10 miliona gledalaca po epizodi (prema izdanju časopisa  iz maja 2000). Ocene su bile male u odnosu na prethodne sezone. Niže ocene, zajedno sa visokim troškovima vezanim za bilo koju televizijsku seriju u kasnijim sezonama, navele su Foks da okonča seriju u januaru 2000. Iako je bilo mnogo promena, više od 25 miliona ljudi je gledalo poslednju epizodu, koja se emitovala u maju 2000. Svi prvobitni mlađi glumci, isključujući Šanen Doerti i Daglasa Emersona, pojavili su se u finalnoj epizodi serije. Tifani Tisen se takođe vratila u finalnoj epizodi serije.

Uticaj
------

 proglasio je emisiju dvadesetu na listi 100 najboljih televizijskih emisija u proteklih 25 godina. Časopis je takođe nazvao tematsku pesmu petnaestom na listi 25 najpopularnijih pesama u poslednjih 25 godina i „" pedesetim na listi pop kulturnih momenata koji su uzburkali modu. Serija je proglašena jednom od najboljih školskih serija svih vremena od strane .

Prva sezona epizode „" izazvala je ogorčenje mnogih roditelja nakon što je lik Brende izgubio nevinost sa Dilanom. Roditelji su bili uvređeni činjenicom da Brenda ne trpi posledice i ne pokazuje kajanje zbog seksa, nešto neobično za mrežnu televiziju tokom 1991. godine. Nakon mnoštva ljutitih telefonskih poziva na mrežu, Foks je odlučio umiriti uznemirene gledaoce prikazujući trudnoću koju su Brenda i Dilan zabeležili u drugoj sezoni, kao sredstvo „kažnjavanja" tinejdžera za njihovu odluku. Izvršni producent Čarls Rosin kritikovao je ovu odluku, rekavši: „Jednog dana ću napisati dugačak članak o cenzuri koja se dogodila nakon što je Brenda izgubila nevinost na Spring densu sa svojim dečkom (koji je bio testiran na sidu) jer je bila srećna i nije bila puna kajanja."

U februaru 1992, na vrhuncu popularnosti serije, tri glavne zvezde, Džejson Pristli, Šanen Doerti i Luk Peri, prikazane su na naslovnici Roling stouna. *Pročitajte članak* Arhivirano 2018-01-23 na Wayback Machine-u i pogledajte naslovnu stranicu Arhivirano 2016-02-21 na Wayback Machine-u.

Uloge
-----

| Uloha | Glumac | sezone |
| --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| Brendon Volš | Džejson Pristli | **Glavni** | **Gostujući** |
| Brenda Volš | Šanen Doerti | **Glavni** |  |
| Keli Tejlor | Dženi Gart | **Glavni** |
| Stiv Senders | Ijan Ziring | **Glavni** |
| Andrea Zakermen | Gabrijel Karteris | **Glavni** | **Gostujući** |  | **Gostujući** |  | **Gostujući** |
| Dilan Mekej | Luk Peri | **Glavni** |  | **Posebni gostujući** |
| Dejvid Silver | Brajan Ostin Grin | **Glavni** |
| Skot Skanlon | Daglas Emerson | **Glavni** | **Epizodni** |  |
| Dona Martin | Tori Speling | **Glavni** |
| Sindi Volš | Karol Poter | **Glavni** | **Gostujući** |  | **Gostujući** |  |
| Džim Volš | Džejms Ekhaus | **Glavni** | **Gostujući** |  |
| Veleri Malon | Tifani Tisen |  | **Glavni** | **Gostujući** |
| Džes Vaskuez | Mark Dejmon Espinosa |  | **Epizodni** | **Glavni** |  |
| Net Busičio | Džoi I. Tata | **Epizodni** | **Glavni** |
| Kler Arnold | Ketlin Rovertson |  | **Epizodni** | **Glavni** |  |
| Rej Pruit | Džejmi Volters |  | **Epizodni** | **Glavni** | **Gostujući** |  |
| Karli Rejnolds | Hilari Svonk |  | **Glavni** |  |
| Noa Hanter | Vinsent Jang |  | **Glavni** |
| Dženet Sosna | Lindsi Prajs |  | **Epizodni** | **Glavni** |
| Met Darning | Danijel Kosgrouv |  | **Glavni** |
| Đina Kinsed | Vanesa Marsil |  | **Glavni** |
|

Izvori
------

1. ↑  Brennan, Patricia. "Beverly Hills, 90210". The Washington Post. December 23, 1990. „Archived copy". Arhivirano iz originala na datum April 25, 2018. Pristupljeno 21. VI 2017.
2. ↑  „DARREN STAR, creator, 'Beverly Hills 90210'". *The New York Times*. 31. 8. 2008. Arhivirano iz 20Hills,2090210&st=Search originala na datum 19. 8. 2017. Pristupljeno 10. 8. 2010.
3. ↑  „Beverly Hills, 90210 - The Complete First Season". DVD Talk. Arhivirano iz originala na datum 10. 05. 2011. Pristupljeno 25. 8. 2010.
4. ↑  Quintanilla, Michael (3. 10. 1991). „Trends: Real Beverly Hills kids say they like '90210' and its plots. What they don't like is being portrayed as snobs.". *Los Angeles Times*. Arhivirano iz originala na datum 24. 8. 2010. Pristupljeno 24. 8. 2010.
5. ↑  James, Caryn (4. 8. 1991). „TV VIEW; '90210' Goes To the Head Of the Class". *The New York Times*. Arhivirano iz originala na datum 19. 12. 2013. Pristupljeno 10. 8. 2010.
6. ↑  Bernstein, Sharon (6. 2. 1992). „Beverly Hills' Teen-Agers Petition for Condoms". *Los Angeles Times*. Arhivirano iz originala na datum 26. 8. 2010. Pristupljeno 24. 8. 2010.
7. ↑  Herbert, Steven (13. 7. 1991). „Fox 'Hills' Strategy Pays Off". *Los Angeles Times*. Arhivirano iz originala na datum 16. 11. 2010. Pristupljeno 14. 11. 2010.
8. ↑  Brownfield, Paul (17. 05. 2000). „Class Dismissed!". Los Angeles Times. str. 6. Arhivirano iz originala na datum 11. 4. 2011.
9. ↑  „The New Classics: TV". *Entertainment Weekly*. 27. 6. 2008. Arhivirano iz originala na datum 26. 09. 2010. Pristupljeno 22. 02. 2019.
10. ↑  „25 Perfect TV Theme Songs". ew.com. 13. 6. 2008. Arhivirano iz originala na datum 21. 10. 2012.
11. ↑  „50 Pop Culture Moments That Rocked Fashion". *Entertainment Weekly*. 17. 6. 2008. Arhivirano iz originala na datum 21. 10. 2012.
12. ↑  „Best School Shows of All Time". *AOL TV*. Aol, Inc. 26. 8. 2008. Arhivirano iz originala na datum 17. 05. 2013. Pristupljeno 14. 9. 2012.
13. ↑  Meltzer, Marisa (7. 12. 2006). „When Brenda Walsh Was Young: The Revolutionary First Season of Beverly Hills, 90210". Slate Magazine. Pristupljeno 20. 11. 2018.
14. ↑   *"Spring Dance" Episode Commentary by Producer Darren Star* (dvd). Paramount DVD. 2006.
15. ↑  „Executive Producer Charles Rosin Reflects on 90210’s Early Years". 4. 10. 2009. Pristupljeno 20. 11. 2018.

Vanjske veze
------------

* *Beverly Hills, 90210* na sajtu IMDb
* *Beverly Hills, 90210* na EpGuides.com
* CBS.com Classics *Beverly Hills 90210* at CBS.com
* 90210 locations
* BH90210 on IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 200138116
* LCCN: n92044544
* GND: 4298833-0
* BNF: cb12528190q (podaci)
* NKC: unn2008451247

 |