**Alfa Romeo** je čuveni italijanski proizvođač automobila koji se proslavio kroz istoriju auto sporta. Kompanija je osnovana 24. juna 1910. godine u Milanu. U auto sportu je prisutna još od 1911-te godine. Od 1932-1986-te godine je bila u vlasništvu države, a 1986. postaje članica FIAT grupacije. Februara 2007. godine došlo je do reorganizacije unutar Fijatove grupacije. i tako nastaje Alfa Romeo automobili A.D.

Prvobitna firma koja je kasnijim preuzimanjem transformisana, se zvala SAID (Società Anonima Italiana Darracq). Osnovana je 1906-te godine od strane francuskog državljanina pod imenom `Alexandre Darracq` i grupe italijanskih investitora. Obzirom na slabe rezultate prodaje, krajem 1909. se osniva nova firma pod nazivom A.L.F.A (Anonima Lombarda Fabbrica Automobili). Prvi model, 24 hp je ugledao svetlost dana 1910-te godine, dizajniran od strane Đuzepe Merosija odmah počinje svoju "trkačku karijeru" na trci Targa Florio. 1915-te godine, firmu preuzima Nikola Romeo koji preusmerava proizvodni program fabrike za potrebe vojske. 1920-te, ime kompanije se menja u Alfa Romeo, te pod novim imenom izbacuje i novi model automobila; Torpedo 20-30HP.

Istorija
--------

### Osnivanje i rane godine

 1908. Darak 8/10 HP proizveden u okviru Alfa Romeo predhodnika, Darak Italija
Kompanija koja je transformisana u Alfa Romeo je osnovana pod imenom "Soćieta Anonima Italiana Darak" (italijanski: Società Anonima Italiana Darracq (SAID) 1906-te godine od strane francuske automobilske kuće koja je bila u vlasništvu Aleksandr Daraka (Alexandre Darracq) te i uz podršku italijanskih investitora. Jedan od njih, Kavaliere Ugo Stela, aristokrata iz Milana, je proglašen za predsednika SAID-a 1909. Početna lokacija firme je bila u Napulju, ali čak i pre nego što je planiranog konstruisanja fabrike počelo, Darak odlučuje krajem 1906. da je Milano ipak bolja pozicija za fabriku te je prema tome zauzeta lokacija u predgrađu Milana, Portelo (italijanski:Portello) gde se podiže nova fabrika na 6.700 kvadratnih metara. Krajem 1909 godine, zaključujući da se italijanski "Darak" slabo prodaje, Stela zajedno sa italijanskim investitorima osniva novu kompaniju pod nazivom A.L.F.A. (italijanski:Anonima Lombarda Fabbrica Automobili), koja je u samom početku i dalje bila u partnerstvu Darakom. Prvi ne-Darak automobil proizveden u pogonima fabrike je lansiran 1910 i zvao se 24 HP. Automobil je dizajnirao Đuzepe Merosi, koji je unajmljen 1909. radi dizajniranja novih automobila koji bi bili odgovarajući za italijansko tržište. Merosi nastavlja i dalje da radi za kompaniju, dizajnirajući nove serije A.L.F.A. automobila, sa još snažnijim motorima (40-60 HP). A.L.F.A. ubrzo počinje da učestvuje u automobilskim trkama. 1911-te godine, vozači Frankini i Ronconi se takmiče u auto trci Targa Florio, vozeći dva modela 24 HP. 1914. A.L.F.A. dizajnira i proizvodi unapređeni automobil za trku Velika Nagrada, pod radnim nazivom GP1914 koji je sadržao četvorocilindrični motor, dve bregaste osovine, četiri ventila po cilindru i dvostruko paljenje. Na žalost, početak Prvog Svetskog rata obustavlja proizvodnju automobila u kompaniji A.L.F.A. naredne tri godine.

Avgusta 1915-te godine, kompanija dolazi pod rukovodstvo napolitanskog preduzetnika koji se zvao Nikola Romeo (Nicola Romeo). Nikola Romeo, reorganizuje fabriku i počinje proizvodnju vojnih komponenti, kako za italijanske potrebe tako i za potrebe Alijanse. Municija, aviomotori i ostali delovi, kompresori i generatori bazirani na kompanijinim postojećim motorima su proizvođeni u obimno proširenoj fabrici za vreme rata. Po završetku rata, Nikola Romeo investira sav svoj ratni profit u proizvodnju vagona za potrebe železnice i to u sledećim gradovima; Sarono, Rimu i Napulju. Proizvodnja automobila još uvek nije razmatrana, ali je ipak ponovo pokrenuta 1919. obzirom da su delovi za 105 automobila još uvek bili dostupni i čekali svoj novi "život" još od 1915-te godine. 1920-te godine, sa lansiranjem novog modela pod nazivom Torpedo 20-30 HP, ime kompanije je promenjeno u Alfa Romeo te navedeni model postaje prvi automobil pod imenom koje je ostalo i dan danas. Prvi uspeh Alfa Romeo automobila na auto trkama se beleži već iste godine; Đuzepe Kampari pobeđuje na stazi Muđelo, a Enco Ferari osvaja drugo mesto na trci Targa Florio. Đuzepe Merosi i dalje radi za Alfa Romeo kao glavni dizajner, kompanija proizvodi ozbiljne putničke automobile kao i veoma uspešne trkačke automobile (uključujući 40-60 HP, te RL Targa Florio).

1923-će godine Vitorio Jano je privučen iz Fiata na mesto glavnog dizajnera (umesto Đuzepe Merosija), delimično zahvaljujući ubeđivanju od strane mladog Alfinog vozača pod imenom Enco Ferari. Prvi Alfa Romeo pod rukovodstvom Jana je bio P2 Gran Pri, automobil koji je Alfa Romeu osvojio prvu titulu svetskog šampiona za Gran Pri automobile, 1925-te godine. Za putnički segment, Jano je razvio seriju automobila od manje do srednje zapremine koji su brojali 4,6 i 8 rednih cilindara, baziranih na P2 bloku koji je postao osnova klasične arhitekture Alfinih motora; polusverične gorivne komore, centralno locirane svećice, dva reda ventila i dvostruke bregaste osovine. Janov dizajn motora se pokazao kako izdržljivim tako i snažnim.

Enco Ferari se dokazao kao bolji menadžer tima nego li vozač, te kada se fabrički tim privatizovao, nastala je Skuderia Ferari. Po odlasku iz Alfa Romea, Ferari pokreće sopstvenu proizvodnju. Tacio Nuvolari je često vozio za Alfu, donoseći mnoge pobede na trkama pre Drugog Svetskog rata.

8C 2900B Turing Spajder (1937)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Kada vidim Alfa Romeo kako prolazi, dodirnem moj šešir. | "|
| —Henri Ford iz razgovora sa Ugo Gobatom 1939 |

Dizajn i tehnologija
--------------------

### Tehnološki razvoj

### Dizajn karoserije

### Grb

Znak krsta i zmije koji ponosno krasi automobile ovog proizvođača, zapravo predstavlja grb grada Milana, u kome je kompanija osnovana. Amblem je podeljen vertikalno na dve polovine, sa krstom na levoj i zmijom na desnoj strani. Ovo su bili simboli na zastavama dve vladajuće milanske porodice u 11. veku koje su njihove vojske nosile u Krstaškim ratovima. Crveni krst Svetog Đorđa na beloj podlozi simbolizuje herojsko držanje Đovanija da Roa, koji je tokom bitaka za oslobođenje Svete Zemlje i njen povratak hrišćanstvu, prvi postavio krst na zidine Jerusalima. Drugi deo amblema predstavlja grb plemića Otonija Viskontija. Pobedivši saracenskog protivnika u dvoboju tokom prvog krstaškog rata, Viskonti preuzima znak zmije koja proždire čoveka sa štita svog protivnika, i stavlja ga u svoj porodični grb.

Tokom petnaestog veka, ove dve milanske porodice udružuju snage (a samim tim i zastave) i stvaraju moćno Viskonti vojvodstvo. Da bi simbolizovali kraljevski pristanak i saglasnost ovom udruživanju, austrijski vladari (koji u to vreme gospodare Italijom), daju odobrenje da se postavi kruna na glavu zmije. Čak i nakon prestanka moći porodice Viskonti, krunisana zmija koja proždire Saracena i krst ostaju kao grb grada Milana, simbolišući njegovu snagu i uspeh.

Dizajneri iz Alfe, krst i zmiju okružuju plavim poljem u kome na vrhu piše "A. L. F. A.", a na dnu "Milano". Dve uvijene zlatne trake Savojske dinastije, simbolizuju dve milanske kraljevske porodice i razdvajaju sa strane natpise na vrhu i dnu amblema.

1915-te godina, Nikola Romeo otkupljuje i reorganizuje fabriku, te već naredne godine dodaje svoje ime na amblem firme istovremeno menjajući naziv kompanije; "A. L. F. A." prestaje da bude skraćenica i nastaje Alfa Romeo. Nakon osvajanja prvog Automobilskog Svetskog Šampionata 1925-te godine, uvodi se veliki lovorov venac oko amblema. Francuski ogranak kompanije, početkom tridesetih godina prošlog veka (1932. godine) uspeva da izdejstvuje zahvaljujući velikom broju prodatih vozila, da na amblemima svih automobila namenjenih francuskom tržištu, bude dodata reč "Pariz" koja će zameniti "Milano" (danas se vrednost ovih amblema smatra gotovo neprocenjivom i oni predstavljaju pravu retkost).

Nakon Drugog Svetskog rata, amblem u boji nakratko biva zamenjen jednostavnim mesinganim izlivkom sa slovima i figurama u uglačanom metalu na krvavo crvenoj emajliranoj pozadini. Amblem se dalje pojednostavljuje za vreme promene oblika vladavine i pretvaranja Italije u republiku, kada dve uvijene zlatne trake Savojske dinastije bivaju zamenjene dvema talasastim linijama, a takođe i obim lovorovog venca biva smanjen. Istovremeno, prečnik amblema se smanjuje na 54 mm.

Veoma brzo amblem u boji ponovo stupa na scenu; prvo u metalu, a zatim i u plastici. Poslednje promene odigrale su se 1972-ge godine nakon otvaranja druge fabrike u Napulju. Ne želeći da favorizuju bilo koga, u kompaniji odlučuju da izbace reč "MILANO" zajedno sa talasastim linijama i crticom između reči ALFA ROMEO. Lovorov venac je sveden na filigranski tanku zlatnu ivicu koja okružuje amblem.

Orginalni amblem iz 1910. godine imao je prečnik od 65mm. Vremenom, njegova veličina se menjala i sada iznosi 75 mm.

| Modeli Alfe Romeo od 1945. do danas |
| --- |
| **Tip** | do 1986. nezavisan / državno poduzeće | 1986. prodano Fiatu |
| 1940-ih | 1950-ih | 1960-ih | 1970-ih | 1980-ih | 1990-ih | 2000-ih | 2010-ih |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 |
| Niska klasa |  |  |  |  |  |  |  | MiTo |
| Kompaktna klasa |  |  |  |  | Alfasud | 33 | 145, 146 | 147 (937) | Giulietta (940) |
| Srednja klasa |  |  | Giulietta Berlina | Giulia | Giulietta Typ 116 | 75 | 155 | 156 | 159 |
|  |  |  | 1750/2000 Berlina |  |  |  |  |  |
| Viša srednja klasa | … | 6C 2500 | 1900 Berlina | 2000 Berlina | 2600 Berlina |  |  | Alfetta | 90 | 164 | 166 (936) |  |  |
|  |  |  |  | Alfa 6 |  |  |  |  |
| Coupé |  |  | Giulietta Sprint | Giulia Sprint GT | Alfasud Sprint |  |  |  |  |
|  |  |  | 1750 GT Veloce |  |  |  |  | GT (937) |
|  |  | 1900C Sprint / Supersprint | 2000 Sprint | 2600 Sprint |  |  | Alfetta GT/GTV |  |  | GTV (916) | Brera (939) |
| Kabriolet |  |  | Giulietta Spider | Giulia Spider | Spider („Duetto") | Spider (916) | Spider (939) |
|  |  | 2000 Spider | 2600 Spider |  |  |  |  |  |  |
| Sportski auti |  |  |  | Montreal |  |  |  |  | 8C Competizione |

Modeli 2010.
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Alfa MiTo** | Limuzina |  |
| **Alfa Giulietta** | Limuzina |  |
| **Alfa 159** | Limuzina | Karavan |
| **Alfa GT** | Coupé |  |
| **Alfa Brera** | Coupé |  |
| **Alfa Spider** | Coupé |  |
| **Alfa 8C Competizione** | Coupé |  |

Vanjske veze
------------

***Alfa Romeo*** na Wikimedijinoj ostavi

* Alfa Romeo - matična adresa
* Alfa Romeo Vodkast - zvanični video kanal Arhivirano 2014-01-18 na Wayback Machine-u
* Alfa Romeo informacije za novinare
* Alfa Romeo zvanični sajt za umetnost Arhivirano 2016-09-23 na Wayback Machine-u
* Alfa Romeo zvanična društvena mreža
* Alfa Romeo klub Srbija
* Alfisti Srbije Arhivirano 2019-09-13 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 264662741
* LCCN: n82148036
* NLA: 36265539
* NKC: ph339346
* BNE: XX4576697

 |