recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
|  *Ovo je glavno značenje pojma **Bazilisk**. Za druga značenja, v. Bazilisk (razvrstavanje).* |

**Bazilisk** (*Basiliscus basiliscus*) je mali gušter koji živi u Srednjoj Americi u okolici rijeka i tokova. Posjeduje zadivljujuću sposobnost hodanja na vodi. Sa strane svakog prsta na stražnjim nogama su "peraje" koje mu omogućuju da pljuska vodu. One su skupljene kad bazilisk hoda po zemlji. Ako osjeća opasnost, počne vrlo brzo trčati po površini rijeke ili jezera. Onda je "peraje" opet otvore te mu omogućuju veću površinu hodanja po površini vode. Dug je oko 2,5 stope s repom. Prehranu mu čine: kukci, mali sisavci, cvijeće i mali gmazovi, ptice i ribe. Prirodni neprijatelji su: ptice grabljivice, ribe, zmije, ostali veliki gmazovi i sisavci.

Imaju nadimak "Isus Krist Gušter" i "Isus Gušter" jer kad bježe od neprijatelja hodaju po vodi. Oni također imaju "peraje" između prstiju. Mogućnost hodanja po vodi pomoću stražnjih nogu daje im sposobnost "hodanja po vodi". Manji baziliski mogu trčati 10-20 metara po vodi bez tonjenja. Mlađi baziliski mogu brže trčati od starijih. Kao i većina gmazova, bazilisk je aktivan noću. Imaju duge prste i oštre pandže. Uglavnom rast ispod noge, no mogu narasti i do 2 stope. Baziliski uglavnom teže od 200-600 grama. Njihov život traje uglavnom 7-8 godina, no u divljini neki umiru puno prije. Ženke ležu 2-18 jaja 5-8 puta godišnje. Bebe se izlježu za tri mjeseca, a teške su 2 grama. Njihova izvrsna kamuflaža omogućuje im mirovanje i teško otkrivanje od strane neprijatelja.

***Bazilisk*** na Wikimedijinoj ostavi
**Bitka kod Choleta** ili **Druga bitka kod Choleta** (fr. *Deuxième bataille de Cholet*) odigrala se na zapadu Francuske za vrijeme Rata u Vandeji 17. oktobra 1793. godine između snaga francuske republikanske vlade na jednoj, i vandejskih rojalističkih pobunjenika na drugoj strani. Do nje je došlo nakon višemjesečnih borbi s promjenjivim ishodom u kojima su republikanske snage pokušavale ugušiti rojalistički ustanak u Vandeji, odnosno neposredno nakon bitke kod La Tremblayea nakon koje su republikanci uspjeli zauzeti glavno rojalističko uporište Cholet. Pobunjeničke snage, okupljene sjeverno od grada, su 17. oktobra krenule u napad na republikance; iako su, kao i u većini dotadašnjih okršaja, uživale premoć u ljudstvu, u odnosu na republikance su imali manjak artiljerije, municije, a tokom same bitke je do izražaja došla bolja opremljenost, izvježbanost i iskustvo republikanskih snaga, pogotovo onih kojima je zapovijedao general Jean-Baptiste Kléber. Pobunjeničke snage su na kraju razbijene i natjerane na panično povlačenje prema rijeci Loire. Iako je bitka imala odlučujući karakter te je njome prestao ozbiljniji oružani otpor Republici u samoj Vandeji, rat se nastavio, s obzirom da su poraženi pobunjenici krenuli u pohod na sjever poznat kao Virée de Galerne prije nego što su konačno uništeni u bitci kod Savenaya dva mjeseca kasnije.
**Bitka kod Brémulea** se odigrala u Normandiji 20. augusta 1119. između vojske francuskog kralja Louisa VI i pobunjenih normanskih barona na jednoj, i vojske engleskog kralja Henryja I na drugoj strani. Do nje je došlo uslijed sukoba izazvanog složenim državnopravnim statusom Vojvodstva Normandija, odnosno situacijom stvorenom nakon što je engleski kralj Henry I na mjestu normandijskog vojvode zamijenio svog brata Roberta Curthosea, postavši tako vazal francuskog kralja. Odbivši da kao kralj služi drugog kralja kao sizerena, Henry je izazvao Louisovo neprijateljstvo, koje se odrazilo kroz nastojanje da za normandijskog vojvodu postavi Robertovog sina Guillaumea Clitona (engleski: ). Godine 1118. je u Normandiji izbio ustanak protiv Henryjeve vlasti. Povod za Louisovu intrevencije su, pak, bile nejasne granice između Normandije i francuskih kraljevskih posjeda u Vexinu.

Francuski kroničari bitku opisivali kao izuzetno dug i krvavi okršaj, gdje se Louis, usprkos svoje notorne debljine, iskazao kao hrabar i sposoban vojnik te ubijao normanske vitezove svojim mlatom. Normanski kroničari, međutim, navode da je bitka vrlo brzo riješena i da su u njoj poginula samo tri čovjeka, nakon čega se najveći dio francuskih vitezova predao i kasnije bio oslobođen uz otkupninu. Taj je poraz prisilio Louisa da prizna Henryjevog sina Williama Adelina kao normandijskog vojvodu. Louis će Guillaumeu Clitonu podršku nastaviti pružati tek godinu dana kasnije, nakon Adelinove pogibije u brodolomu Bijelog broda.

Vanjske veze
------------

* Orderic Vitalis, "Battle of Brémule, according to Orderic Vitalis", from *De Re Militari: The Society for Medieval Military History*, online.

Koordinate: 49°20′36″N 1°24′21″E﻿ / ﻿49.3433°N 1.4058°E﻿ / 49.3433; 1.4058
**Bitka kod Chantonnaya** se odigrala 5. septembra 1793. godine za vrijeme Rata u Vendéeu između snaga republikanske vlade pod generalom Lecomteom i vandejskih kontrarevolucionarnih pobunjenika. Do nje je došlo nekoliko tjedana nakon Treće bitka kod Luçona u kojoj je republikanski general Augustine Tuncq pobunjenicima nanio dotada najteži poraz u cijelom ratu; nakon toga je pokrenuo ofanzivu sa ciljem uspostavljanja komunikacija sa Nantesom te zauzeo Chantonnay, koji je bio jedno od glavnih pobunjeničkih uporišta. 3. septembra je, pak, pao sa konja i ozlijedio se, a zbog čega ga je privremeno zamijenio njegov pomoćnik Lecomte. U međuvremenu je Charles de Royrand, vođa lokalnih pobunjenika, pozvao u pomoć druge pobunjeničke vođe da sa svojim ljudima ponovno okupe vojsku kako bi se suprotstavili republikancima; pomoć je stigla, uključujući kontingent pod Mauriceom d'Elbéeom. Oni su odlučili napasti Lecomteovu vojsku, koja je sa oko 8000 ljudi bila brojčano inferiorna pobunjenicima, koji su raspolagali sa oko 18000 ljudi. Bitka je počela u 5 sati istovremenim napadom pobunjenika na nekoliko lokacija - tvrđavu Roches, Chantonnay i obližnji gradić Puybelliard; pobunjenici su uspjeli iznenaditi republikancima i u nekoliko slučajeva natjerati republikance da se povuku bez borbe. Lecomte je tokom bitke generala Marceaua da sa dva bataljona izvrši kontranapad i preotme Puybelliard; usprkos izuzetnog zalaganja, republikanci zbog brojčane inferiornosti nisu u tome uspjeli, te je Lecomte naredio povlačenje. Bitka je predstavljala veliku pobjedu za pobunjenike, koji su republikancima nanijeli izuzetno teške gubitke te preoteli svu artiljeriju izgubljenu kod Luçona; republikanci su imali preko 3000 mrtvih i 4000 ranjenih; oko 300, uglavnom pripadnika lokalnog dobrovoljačkog bataljona, je zarobljeno te su ih pobunjenici sve strijeljali. Kasnije je bitka imala posljedice i na republikansko vodstvo; Lecomte je za fijasko optužio Tuncqa, koji navodno nije adekvatno pripremio obranu. Njegov pretpostavljeni general Rossignol, zapovjednik Armije obale La Rochellea, je prihvatio Tuncqove tvrdnje te ga smijenio; Tuncq je nakon toga uhapšen i optužen za izdaju, te je u tamnici ostao sve do kraja Termidorskog puča kada je oslobođen.

Literatura
----------

* Yves Gras, *La Guerre de Vendée*, éditions Economica, 1994, p.69.
* Auguste Billaud, (1903-1970), *La Guerre de Vendée*, Fontenay-Le-Comte, 1972, impr. Lussaud, p.95.

Vanjske veze
------------

* Ernest Colon : Cartes de lieux de batailles durant la guerre de Vendée
**Bašigovačko jezero** je veštačko jezero u Federaciji BiH, u Bosni i Hercegovini. Nalazi se u jugoistočnom delu opštine Živinice i udaljeno je 6 kilometara od grada Živinice. Jezero se nalazi u rupi koja je nastala vađenjem rude. Bašigovačko jezero je stvoreno 1984. godine kada je obustavljeno vađenje rude. Dužina jezera iznosi oko 400 a širina oko 350 metara sa maksimalnom dubinom oko 40 metara na sredini. Dubina jezera u priobalnom pojasu varira od 2,5 pa do 5 metara u istočnom i severnom delu dok južni i zapadni deo ima obalu sa blagim povećanjem dubine. Plići deo jezera je obrasao trskom i rogozom a na pojedim mjestim se nalaze i grmovi barske trave u vodi. Manju količinu vode jezero dobija od padavina, a veći deo se snabdeva vodom iz podzemnih izvora. Višak vode iz jezera stvara potočić koji se uliva u reku Spreču. U jezero su ubačene razne riblje vrste tako da u jezeru danas ima štuke, soma, deverike, šarana, babuške, linjaka, koštre, crvenperke i druge sitne ribe. Na jezeru je razvijen ribolov.

Vanjske veze
------------

* Članak o jezeru na  Arhivirano 2008-06-21 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **jezeru** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |

  
Koordinate: 44° 25' 3" SGŠ; 18° 41' 21" IGD
**Bitka kod Bitole** vodila se 358. god. pne između Ilira predvođenih kraljem Bardilisom i Makedonaca sa Filipom II na čelu. Poslije 40 godina neprestane Ilirske dominacije i ekspanzije pod Bardilisom, Filip II, koji će kasnije oženiti ilirsku princezu Audatu, umarširao je u Iliriju i sukobio se sa, prema današnjoj historiografiji, sa pripadnicima Dardanskog plemena.

Bardilisu je bilo 90 god. kada se sukobio sa Filipom II. Poginuo je na bojnom polju ili neposredno iza toga. Ovaj moćni ilirski kralj bio je skromnog porijekla. Prema izvorima, bio je ugljenar, koji se svojim sunarodnjacima za kralja nametnuo uspjesima i pravednom podjelom plijena. Bio je uspješan u sukobima sa Makedonijom. Na početku vladavine, istjerao je kralja Amintu, koji se vratio uz pomoć Tesalaca, i vladao još 24. god. Nakon toga ratovao je sa Amintinim sinovima Aleksandrom i Perdikom, koji je umro početkom 359. god. pne. nakon strahovitog poraza od Ilira.

Tok bitke
---------

Filip II je uspostavio mir sa Atenom 359. god. pne. i porazio Peonce, i sve snage usmjerio prema Ilirima. Sa vojskom od 10.000 pješaka i 1.000 konjanika krenuo je na ilirsku teritoriju. Bardilis je poslao izaslanstvo sa prijedlogom da se prekinu neprijateljstva, s tim da svaka strana zadrži gradove koje je do tog trenutka držala. Filip je odgovorio da prihvata mir, ali samo pod uslovom da se Iliri povuku iz svih makedonskih gradova. Vojske su se suočile, Iliri sa svojim 90-godišnjim kraljem Bardilisom na čelu. Filip je na lijevo krilo i centar postavio svoje falange, dok su na desnom krilu bili kopljanici. Naredio je da konjica zaobiđe Ilire i udari sa strane, dok je on sam predvodio napad prema protivničkom centru, gdje su Iliri bili postrojeni u vidu kvadrata. Zbog izvanredne hrabrosti, veći dio bitke prošao je bez prednosti bilo koje strane, uz veliki broj poginulih i ranjenih. Prednost makedonskoj strani na kraju je donijela konjica koja je pritiskala po bokovima, pa su Iliri krenuli u bjekstvo. Konjica ih je proganjala na širokom prostoru, pa su mnogi poginuli i u bjekstvu. Ukupno je poginulo oko 7.000 Ilira. Filip je trubom označio kraj borbe, okupio svoju vojsku i sahranio poginule.

Iliri su se povukli iz osvojenih gradova i potpisali su mir.

Literatura
----------

* Greenwalt, William S. (2010). „Macedonia, Illyria, and Epirus". *A Companion to Ancient Macedonia*. Oxford, Chichester, & Malden: Wiley-Blackwell. str. 279–305. ISBN 978-1-4051-7936-2.
* Hammond, Nicholas Geoffrey Lemprière (1989). *The Macedonian State: Origins, Institutions, and History*. Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-814883-6.
* Worthington, Ian (2008). *Phillip II of Macedonia*. New Haven and London: Yale. ISBN 978-0-300-12079-0.
**Béni Abbès** (arapski: بني عباس) je grad i oaza od 9,965
stanovnika na zapadu Alžira u Pokrajini Bešar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Béni Abbès leži u sjeverozapadnoj Sahari na zapadnom rubu Velikog zapadnog erga (pješčane dine). 
Kroz grad protiče Vadi Saoura kaja dijeli kamenu pustinju i dine na istok i jug.
Od svog administrativnog centra Bešara je udaljen 250 km jugozapadno.

Historija
---------

Beni Abbès je gradić uskih natkrivenih sokaka koji su toliko mračni da ih je i tokom dana potrebno nečim osvijetliti jer se ništa ne vidi. Na brdu iznad mjesta koči se mala utvrda utopljena u zelenilu palmi.
Duž Vadi Saoura protežu se gajevi palmi datulja u dužinu od nekih 320 km.
Beni Abbès ima mali muzej i centar za istraživanje Sahare.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Béni Abbès in Béni Abbès (Béchar)*" (engleski). City population. Pristupljeno 14.1. 2020.
2. 1 2 3 4 5  „*Beni Abbès, Algeria*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 14.1. 2020.

Vanjske veze
------------

***Béni Abbès*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Beni Abbès, Algeria* (`en`)
**Bitka kod Mons Seleucusa**, poznata i kao **bitka na rijeci Izeri**, odigrala se 353. između rimskih snaga pod carem Konstancijem II na jednoj, te rimskih snaga pod uzurpatorom Magnencijem na drugoj strani. Tri godine ranije se Magnencije pobunio i ubio Konstancijevog brata i suvladara Konstansa I, zavladavši zapadnim dijelom Carstva. U septembru 351. je Magnencije poražen u kod Murse, ali su Konstancija teški gubici, kao i uništenje njegove prethodnice kod Pavije 352. spriječili da u potpunosti iskoristi svoju pobjedu, te je godinu dana proveo konsolidirajući vlast u Italiji, dok se Magnencije popunjavao redove svoje vojske u Galiji. Konstancije je ofenzivu pokrenuo u ljeto 353. iz Mediolanuma te prešao Alpe, a Magnencije ga je pokušao zaustaviti na jugoistoku oblasti. Prije ili za vrijeme bitke su Konstanciju prebjegle germanske pomoćne trupe pod Hnodomirom. Zbog toga je bitka završila Konstancijevom pobjedu, a Magnencije se povukao u Lugdunum. Tamo su se njegovi vojnici pobunili te ga zarobili, nastojeći izručenjem dobiti pomilovanje od Konstancija. Magnencije ih je u zatvoru preduhitrio izvršivši samoubistvo 10. augusta. Time je Konstancije postao jedini vladar Rimskog Carstva. Njegova pobjeda je, međutim, izvojevana uz neočekivano velike ljudske žrtve, odnosno gubitak najiskusnijih pripadnika rimske vojske; historičari vjeruju da je to doprinijelo da rimske granice u sljedećim decenijama postanu izložene najžešćim barbarskim napadima od kraja krize 3. vijeka.

Literatura
----------

* Daniel Gazda: Wojny domowe w Imperium Rzymskim, Wyd. Bellona. Warszawa 2008.
* Tomasz Szeląg: Kampanie galijskie Juliana Apostaty. Argentoratum 357. Wyd. Inforteditions, Zabrze 2007.
**Bitka kod Mardije**, također poznata i kao **bitka na Mardijanskom polju** ili **bitka na Ardijanskom polju**, se odigrala krajem 316. u Trakiji između rimskih snaga pod carem Konstantinom na jednoj, i rimskih snaga pod njegovim suparnikom Licinijem na drugoj strani. Predstavljala je kulminaciju borbe za vlast dvojice bivših rimskih suvladara i saveznika. U njoj je Konstantin pokušao dokrajčiti Licinija, koga je ranije bio porazio u bitci kod Cibale u oktobru 314. ili 316. Precizna lokacija bitke nije poznata. Historijski izvori navode da se vodila cijeli dan i da je prekinuta tek kada je pala noć; Licinije je to iskoristio da svoju vojsku povuče sa bojišta. Konstantin je, uvjeren da je Licinijeva vojska potpuno razbijena, nakon bitke krenuo marširati za Bizantij, ali je time omogućio Liciniju da se pregrupira i ugrozi njegovu pozadinu. Kada je Licinije uspio osvojiti Konstantinov logor i prtljagu, Konstantin je započeo pregovore koji su početkom 317. doveli do mirovnog sporazuma. Licinije je, priznavši poraz, Konstantinu prepustio cijeli Balkan izuzev Trakije.

Literatura
----------

* Anonymus Valesianus. *Origo Constantini Imperatoris* at The Latin Library
* Eusebius. *Life of Constantine*, transl. and commentary by Averil Cameron, Stuart George Hall, Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-814917-4.
* Lieu, Samuel N. C. Montserrat, Dominic. *From Constantine to Julian: A Source History*, Routledge, 1996. ISBN 0-415-09335-X
* Lenski, N. E. *The Cambridge Companion to the Age of Constantine,* Cambridge University Press, 2006. ISBN 0-521-52157-2
* Odahl, Charles M. *Constantine and the Christian Empire*, Routledge, 2004. ISBN 0-415-17485-6
* Potter, David S. *The Roman Empire at Bay AD 180–395*, Routledge, 2004. ISBN 0-415-10058-5
* Treadgold, Warren. *A history of the Byzantine State and Society*, Stanford University Press 1997. ISBN 0-8047-2630-2
* Zosimus, *Historia Nova* (grčki *Νέα Ιστορία*), book 1, in *Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae*, ed. Bekker, Weber, Bonn, 1837

Koordinate: 41°56′N 25°54′E﻿ / ﻿41.933°N 25.900°E﻿ / 41.933; 25.900
**Besklasnost** je pojam koji se vezuje uz nekoliko društvenih fenomena.

Najčešće se koristi za opis društava u kojima se društvene klase nikada nisu razvile. U tim društvima svi ljudi igraju iste ekonomske uloge, pa se nikada nije razvila podjela rada. To se prvenstveno odnosilo na najstarije grupe ljudi, kao i domoroce u mnogim krajevima Sjeverne Amerike i na otocima Pacifika. Za takva društva se često koristi izraz primitivni komunizam.

Nakon njih se besklasnost navodi kao karakteristika društava koje su svjesno odbacile klasnu podjelu. To se prvenstveno odnosi na suvremene komune, uključujući Parišku komunu i kibuce. Ukidanje klasnih razlika, odnosno pretvaranje svijeta u besklasno društvo, je proklamirani cilj mnogih današnjih ideologija kao što su anarhizam, komunizam i libertarijanski socijalizam.

Pored ovih značenja izraz besklasnost može označavati i klasno društvo koje prihvaća klasnu podjelu pojedinaca u društvu, ali ne na temelju njihovog rođenja u pojedinoj klasi.

Izraz besklasnost se također ponekad koristi i kako bi se opisala inteligencija u pojedinom društvu. Smatra se kako pripadnici inteligencije, s obzirom na različitost svog porijekla, ali i obrazovanje koje im je dalo šire poglede, nisu ekonomski i kulturno kondicionirani da bi se vezali uz jednu od društvenih klasa. 

Besklasnost se također odnosi i na stav koji mora zauzeti društveni antropolog kada proučava društvene slojeve koji se razlikuju od onog u kome je potekao, odnosno nastojanje da se izbjegnu vlastite klasne predrasude.

V. također
----------

* Proletarijat, buržoazija, viša klasa, srednja klasa, radnička klasa
* klasna svijest, klasni sukob, klasna borba
* komunizam bez države

  



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  p • r • u  |

 |  |
| Buržoazija | Viša klasa | Vladajuća klasa | Plemstvo | Bijeli okovratnik |
| Malograđanstvo | Viša srednja klasa | Kreativna klasa | Džentrija | Plavi okovratnik |
| Proletarijat | Srednja klasa | Radnička klasa | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići | Ružičasti ovratnik |
| Lumpenproletarijat | Niža srednja klasa | Niža klasa | Klasa starog novca | Zlatni okovratnik |
| Seljak/Kmet | Robovska klasa | Potlačena klasa |  | Besklasnost |
**Barika** (arapski: الخروب) je grad i općina od 98,141 stanovnika na sjeveroistoku Alžira u Pokrajini Batna.

Geografske karakteristike
-------------------------

Barika leži udaljena 85 kilometara zapadno od svog administrativnog centra Batne i nekih 345 km jugoistočno od glavnog grada Alžira.

Historija
---------

Barika je nastala za Francuske kolonijalne uprave kao garnizon od 65 vojnika, i to je bila sve 1874. kad je postala jedno od naselja općine Batna. Sporo je rasla zbog nedostatka pitke vode, pa je 1891. imala je svega 404 stanovnika, a 1901. - 803.
Samostalna općina ograničenih prava postala je 1907. tek tad su vlast u naselju preuzeli su civilni administratori.

Nakon što je problem pitke vode riješen je izgradnjom vodovoda (1946.-1947.) dosegla je 4328 stanovnika

Barika je status punopravne općine dobila dekretom 1957.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Algeria, People's Democratic Republic of Algeria*" (engleski). City population. Pristupljeno 26.4. 2020.
2. 1 2 3  „*Une ville, une Histoire: Barika, la ville des 1400 martyrs*" (francuski). Reflexion. Pristupljeno 26.4. 2020.
3. ↑   „*Barika (Algérie)*" (francuski). Archives nationales d'outre-mer. Pristupljeno 26.4. 2020.

Vanjske veze
------------

***Barika*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Une ville, une Histoire: Barika, la ville des 1400 martyrs* (`fr`)

Izvori
------
**Barry Morris Goldwater** (Finiks, 2. januar 1909 — Paradajs Vali, 29. maj 1998) je bio američki preduuzetnik i političar, u pet navrata senator iz Arizone i kandidat Republikanske stranke za predsedničke izbore 1964. Kao dobar govornik i harizmatična osoba tokom prve polovine 1960ih, Goldvoter je bio poznat kao „gospodin Konzervativac".

Goldvoter je političar kome se najčešće pripisujuju zasluge za nastajanje američkog konzervativnog političkog pokreta tokom 1960ih. Takođe je imao značajan uticaj na libertrarijanski pokret.

Goldvoter je odbacio tekovine Nju dila. Okupio je veliki broj konzervativnih glasača da bi pobedio na nezavisnim republikanskim primarnim izborima. Ipak, Goldvoterova desničarska izborna platforma nije uspela da stekne podršku biračkog tela i on je igubio predsedničke izbore 1964. od tadašnjeg predsednika Lindona Džonsona sa najvećom razlikom u istoriji, izgubivši glasove mnogih republikanaca. Džonsonova kampanja i drugi kritičari su ga nazivali reakcionarom, dok njegove pristalice nalizvale borcem protiv Sovjetskog Saveza, sindikata i države blagostanja. Njegov poraz je omogućio Džonsonu i demokratama u Kongresu da usvoje Programe velikog društva. Poraz mnogih starijih republikanaca 1964. je omogužio mobilizaciju mlađe generacije američkih konzervativaca. Goldvoter je posle 1964. bio manje aktivan kao nacionalni vođa konzervativaca; njegove pristalice su počele da podržavaju Ronalda Regana, koji je 1967. postao guverner Kalifornije i 40. predsednik SAD 1981.

Goldvoter se vratio u američki Senat 1967. i specijalizivao se za odbrambenu politiku, kao iskusan viši oficir u Vazduhoplovnim rezervama. Kao stari član Republikanske stranke, Goldvoter je uspešno savetovao Ričarda Nikson da podnese ostavku kada su dokazi o zataškavanju afere Votergejt postali neoborivi i kada je opoziv bio neminovan. Do 1980ih sve veći uticaj hrišćanske desnice se toliko sukobio sa Goldvoterovim stavovima tako da je on postao žestoki protivnik religiozne desnice na pitanjima kao što su abortus, prava homoseksualaca i uloge religije u javnom životu. Značaj uspeh u njegovoj karijeri je bilo usvajanje Goldvoter-Nikolsonovog zakona iz 1986. koji je restrukturirao više nivoe Pentagona dajući veća ovlašćenja načelniku združenog generalštaba.

Literatura
----------

***Barry Goldwater*** na Wikimedijinoj ostavi

* White, Theodore (1965). *The Making of the President: 1964*.
**Barijum-sulfat** je neorgansko hemijsko jedinjenje hemijske formule BaSO4.

Nalaženje
---------

U prirodi se javlja kao barit.

Dobijanje
---------

Može se dobiti mešanjem rastvora neke barijumove soli i sulfata. Nastaje kao beli talog.

Fizičko-hemijska svojstva
-------------------------

To je bela čvrsta supstanca. Toplota na njega ne utiče ako je ispod 1500 °C. Veoma je slabo rastvorljiv u vodi. Međutim barijum-hidrogensulfat je umereno rastvoran u vodi, a dobija se u reakciji barijum-sulfata sa koncentrovanom sumpornom kiselinom. Kada se barijum-sulfat redukuje sa ugljenikom dobija se barijum-sulfid. Reaguje i sa natrijum-karbonatom u višku na povišenoj temperaturi:

BaSO4 + Na2CO3 → BaCO3 + Na2SO4

Upotreba
--------

Upotrebljava se u proizvodnji boje (tzv. permanentno belilo). Takođe je i punilo za gumu, a koristi se i kao dodatak u proizvodnji hartije kako bi joj povećao neprozirnost i težinu.

Barijum-sulfat koristi se i kao kontrastno sredstvo u radiologiji, za vizuelizaciju gastrointestinalnog trakta. Primenjuje se kao suspenzija, pri čemu su veličina čestica i kristalni oblik veoma važni u spravljanju stabilne suspenzije. Daje se peroralno, uz odgovarajuće korigense ukusa, i to u značajnoj količini jer je neophodno adekvatno punjenje organa, ili alternativno u vidu klistira, za ispitivanja debelog creva. Barijum-sulfat je pogodno kontrastno sredstvo jer relativno velika masa barijumovog jezgra uslovljava dobru apsorpciju rendgenskog zračenja, dok je on sam gotovo potpuno nerastvoran u vodi, organskim rastvaračima, alkalijama i kiselinama. Imajući u vidu visoku toksičnost barijumovih jona, većina farmakopeja propisuje da primenjeni barijum-sulfat ne sme sadržati više od 10 ppm rastovornih barijumovih soli. Količina supstance koja se apsorbuje iz GIT-a nije merljiva.
**Barrow-in-Furness** je lučki grad na sjeverozapadu Engleske od 44,794 stanovnika.

On je i administrativni centar istoimenog Distrikta Barrow-in-Furness koji je 2011. imao 69,087 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Barrow-in-Furness leži u Grofoviji Cumbria, na morskoj strani poluotoka Furness između ušća rijeke Duddon i Zaljeva Morecambe. Od kad je 1908. izgrađen most proširio se i na susjedni izduženi otok Walney, koji je od kopna odvojen uskim kanalom u Irskom moru. Kanal je iskorišten kao idealni zaštićeni prostor za veliko brodogradilište.

Historija
---------

Ubrzani suvremeni rast Barrowa počeo je 1840-ih, kad je proradila čeličana bazirana na lokalnoj visokokvalitetnoj željeznoj rudi i koksu koji se dopremao željeznicom preko masiva Pennines.

Proizvodnja čelika, uz brodogradnju koja je pokrenuta nešto kasnije donijela je prosperitet gradu. 
Brodogradilište koje je isprva gradilo i vršilo remont brodova za Kraljevsku ratnu mornaricu počelo je graditi i trgovačke brodove pa je nadmašilo čeličanu po privrednom značaju. Čeličana je nakraju prestala s radom krajem 1980-ih.

Danas se brodogradilište specijaliziralo za građenje podmornica, a distrikt je postao centar nuklearnog inženjerstva.

Privreda
--------

Barrow je poznat i po velikom broju vjetroelektrana koje su razmješene po Irskom moru.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: North West England" (engleski). City population. Pristupljeno 11. 01. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Barrow-in-Furness*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 11. 01. 2017.

Vanjske veze
------------

***Barrow-in-Furness*** na Wikimedijinoj ostavi

* Barrow-in-FurnessOnline[*mrtav link*] (`en`)
**Bitka kod Miriokefalona (*Miriocefalona*)** se odigrala 17. 9. 1176. godine u Frigiji između snaga Vizantijskog carstva sa jedne i Turaka Seldžuka sa druge strane. Bitka je okončana odlučnom pobedom Seldžuka koji su je izvojevali zahvaljujući prednosti terena koju su iskoristili da uhvate Vizantince u zasedu. Ovim porazom je okončan veliki pohod koji je Manojlo Komnin (1143—1180) pokrenuo 1176. godine protiv Rumskog sultanata sa konačnim ciljem zauzimanja seldžučke prestonice Ikoniona. Za potrebe ovog pohoda, vizantijski car je okupio veliku vojsku u kojoj su se pored vizantijskih snaga, nalazile i trupe njegovih vazala, među kojima su bili odredi iz kneževine Antiohije predvođeni Balduinom Antiohijskim, kao i srpske trupe koje je poslao raški veliki župan Stefan Nemanja ((1166) 1168—1196). U borbama su poginuli Balduin Antiohijski koji je komandovao desnim krilom vizantijskih snaga, kao i Andronik Vatac koji je zapovedao vizantijskom pozadinom. Bez obzira na odlučnu pobedu, sultan Kilidž Arslan II (1156—1192) je odmah nakon bitke sklopio mir sa Vizantincima.

Iako u vojnom smislu bitka nije nanela teške gubitke ni jednoj od strana, njene posledice su bile dalekosežne, jer ona predstavlja kraj vizantijskih pokušaja da se povrati kontrola nad Malom Azijom. Sam Manojlo Komnin je ovaj poraz uporedio sa porazom kod Mancikerta iz 1071. godine kojom je i otpočela turska invazija na Malu Aziju. O odjeku same bitke u ondašnjem svetu, najbolje govori pismo koje je sveti rimski car Fridrih Barbarosa (1152—1190) nakon bitke poslao Manojlu u kome zahteva od *grčkog kralja Manojla* da mu ukaže poštovanje koje mu kao rimskom caru pripada.

Povezano
--------

* Manojlo I Komnin
* Bitka kod Mancikerta
* Tursko osvajanje Male Azije
**Bitka kod Mantineje** se odigrala godine 362. pne. između snaga Beotijskog i Arkadijskog saveza na čelu s tebanskim vojskovođom Epaminondom na jednoj, te snaga koalicije Sparte, Atene, Elide i Mantineje na čelu sa spartanskim kraljem Agesilajem II. Bitka je završila tebanskom pobjedom, ali je pogibija Epaminonde označila završetak kratkotrajne tebanske hegemonije nad Grčkom.

Uvod
----

Godine 371. pne. tebanske snage su u bitci kod Leuktre katastrofalno porazile spartansku vojsku i tako okončale višedecenijsku spartansku hegemoniju. POd vodstvom Epaminonde, Teba je odmah krenula u stvaranje vlastite hegemonije te je, između ostalog, pokrenula niz vojnih pohoda na Peloponez kako bi oslabljenu Spartu okružila sa sebi prijateljskim polisima. Rezultat takvih napora je bilo stvaranje federacije Arkadijskog saveza. Spartanci su to nastojali koliko-toliko kompenzirati stvaranjem saveza sa Elejcima, stanovnicima pokrajine tradicionalno neprijateljske prema Arkadiji. Kada su tokom sukoba arkadijske snage zauzele panhelensko svetište boga Zeusa u Elidi, arkadijski grad Mantineja je to shvatio kao svetogrđe te je napustio Savez i priključio se Spartancima. Kao pomoć vjernim arkadijskim saveznicima na čelu s Megalopolisom i Tegejom se pokrenula tebanska vojska pod Epaminondom. Spartancima je, pak, u pomoć priskočila Atena, donedavni tebanski saveznik sve zabrinutiji zbog tebanske hegemonije.

Tok bitke
---------

Prema antičkim izvorima obje strane su raspolagale s ljudstvom približno iste kvalitete pod komandom iskusnih komandanata kao što su Agesilaj i Epaminonda. Prevagu je, kao i kod Leuktre prije devet godina, donijelo Epaminondino korištenje kosog borbenog poretka, odnosno odluka da se glavnina snaga koncentrira na lijevom krilu te tako odmah razbije spartansko desno krilo. Epaminonda je uspio sprovesti svoj plan te su Spartanci poraženi, ali je Epaminonda u borbi teško ranjen.

Posljedice
----------

Kada je Epaminonda s bojišta doveden na samrtnu postelju, rečeno mu je da su u borbi također poginula Jolaida i Defant, komandanti koji su ga trebali zamijeniti. Epaminonda je, svjestan kako su Tebanci ranije vojne uspjehe dugovali njegovim i sposobnostima ranije poginulog Pelopide, svoje sugrađane na samrti pozvao da odmah sklope mir i ne riskiraju ostvarene dobitke s novim ratovima. Epaminonda je umro, ali je njegova želja uslišena, i nakon bitke je uspostavljen mir, iako ne onakav kakav bi se mogao očekivati s obzirom na tebansku pobjedu. Sparta je, s druge strane, još uvijek imala kralja Agesilaja, ali je bila previše iscrpljena velikim ljudskim i teritorijalnim gubicima da bi iskoristila novonastalu tebansku slabost. Takvo je stanje stvari stvorilo ravnotežu sila u Grčkoj, ali i dugogodišnji vakuum koji će konačno iskoristiti Makedonija na čelu s Filipom II.

Napomene
--------

 Ksenofont *Hellenika* 5.2.1-3 on Perseus (`en`)
**Bitka kod Marquiana** se odigrala 29. aprila 1792. u Belgiji na samom početku Rata Prve koalicije, odnosno Francuskih revolucionarnih ratova između francuskih trupa pod generalom Theobaldom Dillonom na jednoj, i austrijskih trupa pod generalom de Civalartom na drugoj strani. Započela je nakon što je Dillon sa svojim trupama iz Lillea prešao granicu tada austrijske Belgije i počeo napredovati prema Tournaiu; njegova je akcija bila finta sa ciljem da Austrijance odvuče pažnju s mnogo jačih snaga generala Birona koje su trebale zauzeti Mons i Brisel. Plan je, međutim, unaprije bio osuđen na neuspjeh, ne samo zbog dezorganizacije u francuskoj vojsci gdje je izbilo neprijateljstvo između rojalističkih i prema Revoluciji nesklonih oficira te običnih vojnika; Austrijanci su, također, bili upoznati s francuskim namjerama jer im je kraljica Marija Antoaneta bila izdala francuski ratni plan. Kada su se Dillonove trupe srele s austrijskim trupama kod Marquiana, bilo je jasno da su Austrijanci brojčano nadmoćni i spremni im se suprotstaviti. Dillon je zbog toga naredio povlačenje, ali se ono pretvorilo u panično rasulo. Dillon je prije dolaska u Lille pokušao uspostaviti nadzor nad svojim vojnicima, ali su ga oni ubili. Bitka kod Marquiana se tako pretvorila u sramotni fijasko, iako Francuzi, zapravo, nisu uopće imali neposredni borbeni kontakt s neprijateljem. Slično kao i bitka kod Quiévraina sljedeći dan, rezultirala je ne samo odustajanjem od ofanzive u Belgiju, nego i gubitkom povjerenja francuskih revolucionara u kraljevsku vojsku i njene oficire.

Izvori
------
*Za ostala značenja, v. Bedem (razvrstavanje).*
**Bedemi** su korišćeni da bi povezali kule i kapije u zatvorenu celinu koja je štitila zgrade i ljude u svojoj unutrašnjosti od spoljašnjih napadača. Bili su praktično neprobojni zbog čega su se napadači najčešće okretali pokušajima da osvoje kapije.

Delovi bedema
-------------

Bedeme su činili zidovi na čijim su se ravnim vrhovima nalazili grudobrani okrenuti ka spolja iza kojih se nalazila staza za posadu.

### Grudobran

Grudobrani su pružali zaštitu braniocima od strela i omogućavali su im lakši napad na protivnika.

* Grudobrani su bili široki 45 cm, a činili su ih naizmenično poređani niži (dužine 45 cm, visine 55 cm) i viši (dužine 155 cm, visine 165cm) delovi. Viši delovi su često u sebi imali male proreze (tzv. puškarnice) koje su služile za izviđanje i ispaljivanje raznih projektila (strela, kasnije metaka) na protivnike.
* Staze iza grudobrana bile su široke 150 cm,a često i šire. Ka unutrašnjosti obično nije bilo nikakve ograde, ali nije bio redak niski zid ili čak drvena ograda.

### Zid

* Zidovi su bili visoki tri i više spratova, dok im je širina bila preko 2 m. Njihova visina zavisila je od visine sprata u kulama koje su povezivali i njihov vrh se poklapao sa podom četvrtog sprata kule. Obično je visina sprata u kulama bila 190 cm.

Osvajanje bedema
----------------

### Tuneli

Često su napadači kopali tunele do temelja bedema da bi ih urušili i otvorili prolaz u unutrašnjost.

### Bombardovanje

Tokom opsada korišćene su razne sprave (katapulti, trebušeti, kasnije topovi) koje su ispaljivale projektile (kamene blokove, kasnije đulad) sa ciljem da poruše bedeme i time otvore prolaz.

### Lestve

Prilikom juriša na bedeme korišćene su i lestve koje su prislanjane uz njih da bi se vojska popela na bedeme i prodrla u utvrdu.

Poznati bedemi
--------------

* Veliki kineski zid
* Veliki gorganski zid
* Dvostruki bedemi Teodosija II
* Hadrijanov zid
* Mažino linija
* Berlinski zid

*U srednjem veku nije postojao nikakav građevinski standard zbog čega je nemoguće pričati o standardnim dimenzijama, ali su ovde izneti neki najčešći podaci. Nikakva retkost nisu dimenzije koje skroz odudaraju od onih koje su ovde iznete.*

***Bedem*** na Wikimedijinoj ostavi
**Berta** (*Bertha*; ? - 925) bila je druga nezakonita kćer lotarinškog kralja Lotara II i njegove priležnice Waldrade, poznata kao supruga i majka nekoliko francuskih i italijanskih vladara. 

Historijski izvori je opisuju kao "lijepu", "hrabru" i "ambicioznu". Prvi put se udala za bosonidskog grofa Theobalda od Arlesa, s kojim je imala dva sina - Bosoa od Toskane i Huga od Provanse, budućeg kralja Italije. Potom se Adalberta II od Toskane kome je također rodila dva sina - Guida i Lamberta od Toskane.

Historičarima je zanimljiva i korespondencije koju je 906. vodila s abasidskim kalifom al-Muktafijem, u kome je odala nepoznavanje političkih prilika i geografskih okolnosti u Bagdadu i islamskom svijetu, karakteristično za zapadnoevropsku elitu njenog doba. U svojim pismima je sebe opisivala kao "franačku kraljicu" i nudila bračni savez sa emirom Sicilije, očigledno ne znajući da su abasidski kalifi u to vrijeme imali nikakav uticaj na aglabidske vladare.

Bibliography
------------

* Metcalfe, A. (2009) Muslims of Medieval Italy (Edinburgh University Press)
* Previté Orton, C. W. "Italy and Provence, 900-950." The English Historical Review Vol. 32, No. 127 (Jul. 1917) (pp. 335–347)
**Batovina** (*Uranoscopus scaber*) riba je iz porodice Uranoscopidae. Kod nas se još naziva i **bežmek, čaća, čaće, batoglav, badić, neblogled, bokainkavo, lepur, cikalo, pušac,...**. Ovo je jedina riba iz ove porodice koja živi u Jadranskom moru, a cijela porodica je po izgledu slična izgledu riba iz porodice pauka. Glava mu je velika, spljoštena odozgo i deblja od ostatka tijela. Usta su mu okrenuta prema gore. Smeđo-sive je boje, sa malim, slabo primjetnim pjegama. Živi na dubinama od 5 do 400m, iako ga se većinom može naći na dubinama do 50 m, i to na pjeskovitim i muljevitim terenima gdje živi zakopan, tako da mu viri samo dio usta, u kojima se nalazi posebna kožica kojom mami ribice i tako ih hvata. Naraste do 40 cm duljine i do težine od 1 kg. Mrijesti se pri kraju proljeća, kada proizvodi niskofrekventne zvukove (5-10 Hz) i električne podražaje od nekoliko sekundi trajanja. Jestiva je i cijenjena riba, poznata po svojoj izdržljivosti van vode, jer u tim uvjetima može živjeti i 6 sati.

Rasprostranjenost
-----------------

Ova vrsta živi na istočnom dijelu Atlantika, kao i na cijelom Mediteranu.

Izvori
------

1. ↑  nemo-hr.com: Bezmek[*mrtav link*]
2. ↑  riblje-oko.hr: Pauci[*mrtav link*]
3. ↑  fishbase.se: Atlantic stargazer

Vanjske veze
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Batovina** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Batovina** |

***Batovina*** na Wikimedijinoj ostavi
Balduin II, grof od Flandrije
**Balduin II** (nizozemski: ; francuski:  cca. 865 – 10. septembar 918), poznat po nadimku *Calvus* (*Ćelavi*) bio je drugi po redu grof Flandrije. Također je bio nasljedni (svjetovni) opat samostana St. Bertin od 892. do smrti. Bio je sin grofa Balduina I i Judith, kćeri kralja Charlesa Ćelavog. Preko majke je bio potomak Karla Velikog.

Na prijestolje je došao 879. Rane godine vladavine su obilježila vikinška pustošenja, pogotovo u područjima sjeverno od rijeke Somme. 
Balduin je ta područja nastojao obnoviti izgradnjom novih tvrđava i obnovom gradskih zidina, tako da je na kraju držao više teritorija i imao više moći od svog ocva. Također je koristio sukob između Charlesa Glupog i Oda od Pariza kako bi pod svoju vlast stavio Ternois i Boulonnias.

Godine 884. se Balduin oženio za Ælfthryth (Ælfthryth, Elftrude, Elfrida), kćer anglosaksonskog kralja Alfreda Velikog. Brak je bio motiviran zajedničkim anglo-flamanskim interesima, odnosno nastojanjima da se Flandrija i Engleska obrane od Vikinga; također je predstavljao početak dugotrajnog saveza koji će vijekovima uticati na flandrijsku politiku.

Godine 900. je Balduin došao u sukob sa nadbiskupom Fulkom od Rheimsa, kancelarom na dvoru Charlesa Glupog. Dao ga je ubiti, a zbog čega je ekskomuniciran od strane pape Benedikta IV.

Umro je u Blandinbergu (kraj Genta) te ga je naslijedio najstariji sin Arnulf I od Flandrije. Mlađi sin Adalulf je postao prvi grof od Boulognea.

Literatura
----------

* *Annales Blandinienses*
* Folcwine. *Gesta Abbatum S. Bertini Sithiensium*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Balduin I** | **Grofovi Flandrije**879–918 | Slijedi:**Arnulf I** |
Fransoa Duboa (1529-1584), Pokolj na dan sv. Vartolomeja
**Vartolomejska noć** (odnosno **bartolomejska noć**) je naziv za pokolj nekoliko hiljada hugenota, izvršen u noći uoči praznika sv. Vartolomeja, između 23. i 24. avgusta 1572.

Taj pokolj je značio prekid s dotadašnjom politikom laviranja između katoličke crkve i protestanske stranke, naročito s obzirom na politiku približavanja Holandiji protiv Španije, koju je zastupao hugenotski vođa admiral Kolinji (fr. *Coligny*).

Nalog za pokolj dala je Caterina de' Medici, majka kralja Karla IX, posle većanja sa vođama katoličke stranke i s kraljevim pristankom, bojeći se osvete nakon neuspelog atentata na Kolinjija.

Progoni protestanata trajali su u Parizu do septembra, a u unutrašnjosti Francuske do oktobra. Računa se da je pobijeno 25.000 hugenota (prema nekim procenama 50.000.)

Vartolomejska noć naziva se i „krvavim pariskim pirom" ili *krvavom pariskom svadbom*, jer se pokolj hugenota dogodio pet dana posle venčanja kraljeve sestre Margarite Valoa za Anrija Burbonskog (budućeg Anrija IV).

Povezano
--------

* Protestantizam

Literatura
----------

***Bartolomejska noć*** na Wikimedijinoj ostavi

* Thompson, The Wars of the Religion in France, 1559-1576, 1909, c. 448-453; H. Bordier, La Sainte Barthelem , 1919
* Opća enciklopedija JLZ Zagreb 1977. godine

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85127159
* GND: 4137666-3
* BNF: cb11996095p (podaci)
* NKC: ph214664
* BNE: XX558468

 |
**Bandar-e Turkaman** (perz. بندر ترکمن, ili Bandar-e Torkaman) je grad i luka u pokrajini Golestan na sjeveru Irana. Geografski je smješten na zapadnoj obali odnosno samom ulazu u Gorganski zaljev koji predstavlja krajnju jugoistočnu točku Kaspijskog mora, oko 8,0 km južno od ušća rijeke Atrak. Od pokrajinskog sjedišta Gorgana udaljen je oko 30 km zapadno, od Bandar-e Gaza 15 km sjeveroistočno, te od Kurdkuja 10 km sjeverno. Područjem oko grada prevladava umjerena kišna kaspijska klima (Cfsa) s visokom vlažnosti zraka i godišnjom količinom padalina od oko 1500 mm. Područje oko grada zajedno s makranskom obalom specifično je kao jedino u Iranu gdje se javlja fenomen blatnih vulkana

Izgradnja Bandar-e Turkamana započela je 1930-ih godina prilikom širenja transkaspijske željeznice, a grad je tada raspolagao 200-metarskim gatom i 12-kilometarskim kanalom koji su primali plovila istisnine do 1000 tona. Godine 1936. ukupni izvoz iznosio je 48.000 tona, dok je istovremeno uvezeno 2000 tona robe. Značaj luke ubrzano je degradirao tokom narednih godina zbog nakupljanja mulja u kanalu pa je već 1940. ukupan promet pao na svega 970 tona. Sljedeće godine, neposredno nakon anglo-sovjetske invazije, zbog opskrbnih potreba Rusi su prokopali kanal do 4,3 m dubine i kapacitet luke povećan je na 1200 – 1500 tona dnevno. Nakon završetka rata grad je ponovo počeo degradirati zbog nakupljanja mulja i smanjenja razine Kaspijskog mora, kao i zbog produženja pruge do višestruko većeg Gorgana iz 1961. godine.

Tokom 1970-ih godina razmatrani su planovi za revitalizaciju luke, no ništa konkretno nije učinjeno u praksi pa je nastavila služiti samo za ribarstvo, osobito za proizvodnju kavijara. Oko 2,0 km zapadno od grada nalazi se otok Ašurade koji je popularno turističko odredište, a ekonomiji grada doprinose i niz poljoprivrednih ruralnih naselja iz Turkamanskog okruga. Kroz Bandar-e Turkaman prolazi državna cesta 18 koja ga povezuje s Bandar-e Gazom na jugozapadu odnosno Ak-Kalom i Gonbad-e Kabusom na istoku, a lokalne ceste povezuju ga i s Kurdkujom na jugu, Kara-Kašlijem na istoku, te Hvadže-Nafasom i Gomišanom na sjeveru. S Gorganom je povezan spomenutim prometnicama preko Ak-Kale i Kurdkuja. Do Iranske revolucije iz 1979. grad je nosio naziv *Bandar-e Šah* (dosl. Šahova luka). Prema popisu stanovništva iz 2006. godine u Bandar-e Turkamanu je živjelo 45.045 ljudi, od čega su većina etnički Turkmeni.

Veze
----

* Golestan

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  (`en`) Planhol, Xavier (de) (15. 12. 1988.). *Bandar-e Šāh*, Encyclopædia Iranica. New York: Columbia University.
2. ↑  (`en`) Fisher, William Bayne (1968.). *The Land of Iran*, The Cambridge History of Iran **I**. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, str. 134. DOI:10.1017/CHOL9780521069359, ISBN 9780521069359, OCLC 489573396.

Vanjske veze
------------

* (`fa`) Službene stranice grada Bandar-e Turkamana Arhivirano 2014-04-24 na Wayback Machine-u

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Bandar-e Turkaman** |
**Bedford** je grad i unitarna jedinica od 87,590 stanovnika na jugoistoku Engleske.

On je i administrativni centar (county town) Grofovije Bedfordshire.

Geografske karakteristike
-------------------------

Bedford leži u plodnoj dolini rijeke Great Ouse, udaljen 30 km od Lutona i oko 93 km od Londona.

Historija
---------

Na mjestu današnjeg grada se za rimskih vremena nalazila utvrda, koja je štitila gaz preko rijeke, i kasnije saksonsko naselje (nekropola Kempston).

Nakon kratkotrajne vladavine danskih Vikinga - 914. ga je zauzeo anglosaksonski kralj Edward Stariji (vladao 899. - 924.). Naselje je zbog svog strateškog položaja postala prijestolnica tek osnovanog shira (grofovija). 

Svoju prvu povelju o statusu grada dobio je od 
Henrya II (vladao 1154. - 89.), taj status potvrdili su mu i naredni vladari sve do Charlesa II (vladao 1660. -85.).

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost grada je gotička crkva sv. Pavla Crkva.
Bedford je poznat kao mjesto u kom je djelovao kršćanski propovjednik i reformator John Bunyan. Na mjestu gdje je nekad stajala skromna zgrada u kojoj je on držao svoje propovjedi od 1656. njegovi sljedbenici podigli su 1850. crkvu (Bunyan Meeting House). Ona je danas prevorena u njegov memorijalni muzej.

Privreda i transport
--------------------

Današnji Bedford je prije svega trgovački centar bogatog poljoprivrednog kraja, poznatog po velikim oranicama, uz to velik broj ljudi radi u lokalnoj administraciji.

Industrija Bedforda proizvodi elektroniku, turbine, namještaj, boje i druge školske i umjetničke potrepštine. U nedalekom selu Thurleigh, dugo se nalazila baza RAF-a, a kasnije centar za aeronautička istraživanja. 

Bedford je poznat po svom autodromu, na kom se održavaju brojne auto i moto utrke.

Bedford je dobro povezan željezničkim prugama i magistralnim putem A6, sa ostalim engleskim gradovima. .
Grad ima i privatni aerodrom Bedford Aerodrome (IATA: EGBF), udaljen 9 km sjeverno od grada.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Njemačka, Bamberg
* Italija, Rovigo

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Bedford*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 20. 11. 2016.
2. 1 2  „*Town twinning*" (engleski). Bedford Borough Council. Arhivirano iz originala na datum 2017-01-06. Pristupljeno 22. 11. 2016.

Vanjske veze
------------

***Bedford*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Visit Bedford* Arhivirano 2016-12-05 na Wayback Machine-u (`en`)
*Uzašašće*, Bernardino Campi
**Bernardino Campi** (Reggio nell'Emilia, Italija, 1522. – Reggio nell'Emilia, 1591.) bio je talijanski renesansni slikar iz Reggio nell'Emilia, koji je radio u Cremoni. Poznat je kao jedan od učitelja Sofonisbe Anguissole i Giovannija Battiste Trottija (*il Malosso*).

Životopis
---------

U Cremoni je njegova šira obitelj imala glavne umjetničke studije. Giulio Campi i Antonio Campi, polubraća, bili su daleki Bernardinovi rođaci; posljednji se općenito smatra najtalentiranijim u čitavoj obitelji. Svi su lokalno bili aktivni i istaknuti slikari. Utjecaji su na Bernardinova djela vjerojatno raznoliki te uključuju od lokalnog Kremonca kao što je Camillo Boccaccino do umjetnika iz susjednih krajeva kao što su Correggio, Parmigianino i Giulio Romano.

Među njegovim učenicima bili su Giovanni Antonio Morandi i Pietro Martire Pesenti, obojica aktivni u Palazzo di Guastalla.

Bibliografija
-------------

* R. Miller, in (*I Campi. 500 Years of Cremonese Artistic Culture* (*I Campi. Cultura artistica cremonese del 500*), a cura di M. Gregori, Milan, 1985, str. 154.-170.
* Freedberg, Sydney J. (1993). *Painting in Italy, 1500-1600*. Penguin Books Ltd. str. 583 & 590–1.
* M. Tanzi, *I Campi*, Milan, 2005.

Izvori
------

1. ↑  Gli artisti italiani e stranieri negli stati estensi catalogo storico ... Giuseppe Campori, str. 325 i 367.

### Vanjski linkovi

* „Bernardino Campi". *Catholic Encyclopedia*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Bernardino Campi** |