recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Yanacona**, indijanski narod naseljen u Kolumbiji u departmanu Cauca, danas na rezervatima Resguardo de Guachicono (u općini La Vega); Resguardo de Caquiona; Resguardo de Pancitará; Resguardo de San Sebastián; i Resguardo de Río Blanco. Različitog su porijekla, a u ovaj kraj Kolumbije preseljeni su još od starih Inka. Populacija im iznosi 19.623 (Arango & Sánchez 1998) a naseljeni su po brojnim selima. Danas se služe španjolskim jezikom.

Sela
----

a) Resguardo de Guachicono: Buenavista, Alto de la Playa, El Arado, La Esperanza, Bellones, Cajibío, Barbillas, Río Negro, Nueva Providencia i Alto de las Palmas;
b) Resguardo de Caquiona: Balcón Cruz, Cerro Alto, Estoraque, El Pueblo, Guambial, Dominguillo, Rosapamba, Gabrielas, Loma Larga, Hato Viejo, Hato Humus, Potrero i El Pindio;
c) Resguardo de Pancitará: Julián, Rodrigos, Ledezma, La Zanja, El Potrero, Chaupiloma, Ciruelos, El Higuerón, La Bajada, Bellones, Barbillas i Pradero;
d) Resguardo de San Sebastián: Cruz Chiquita, Cerrillos, Marmato, Campoalegre, Florida Samango, Barbillas i Minas;
e) Resguardo de Río Blanco: Pueblo Quemado, La Floresta, Salinas, Chapiloma, Mambiloma, Barrial i Las Cabras;
Ostala sela: La Meseta, Providencia, El Salero, Santa Marta, Campo Bello, Frontino Alto, Frontino Bajo, El Guindal, La Cuchilla Baja, Zabaletas.

Izvori
------

1. ↑  „Alain Fabre". Arhivirano iz originala na datum 2012-11-25. Pristupljeno 2012-11-25.
**Sittingbourne** je lučki grad od 51,469 stanovnika na jugoistoku Engleske.

Geografske karakteristike
-------------------------

Sittingbourne leži u Grofoviji Kent, na južnoj obali estuarija rijeke Temze, udaljen oko 27 km sjeverno od administrativnog centra Canterburya i oko 27 km istočno od Londona.

Sittingbourne je administrativni centar distrikta Swale u kom se nalazi i Otok Sheppey.

Historija
---------

Iako je za rimskih vremena tu prolazio put Watling - Sittingbourne je izgleda bio malo selo. Značaj mu je porastao nakon 1170. kad je postao odmorište za hodočasnike na njihovom putu za Canterbury i Rochester.

Sittingbourne je naglo izrastao nakon što je do njega izgrađena željeznica - 1858. i osnovane prve tvornice celuloze i papira i ciglana na bazi lokalne gline.
Tad je proradila i luka za šlepere, koji su prevozili ciglu za London.

Stare industrije su propale, pa se Sittingbourne sve više pretvarao u stambeno predgrađe Londona, broj stanovnika mu je od 23,600 koliko je imao 1961. porastao na 41,409 1961.

Najveći privredni pogon je luka koja se proširila po terenu nekadašnje srednjovjekovne luke Faversham, u njoj se pretovaruje drvo, gnojiva i nafta.

U gradu djeluje poljoprivredni poljpprivredni centar od 1940.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Belgija, Ypres, Belgija

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Counties, Unitary Districts and Major Cities in England" (engleski). City population. Pristupljeno 09. 03. 2017.
2. 1 2 3  „*Swale*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 10. 03. 2017.
3. 1 2 3  „*The History of Sittingbourne*" (engleski). Sittingbourne. Pristupljeno 10. 03. 2017.

Vanjske veze
------------

***Sittingbourne*** na Wikimedijinoj ostavi

* Sittingbourne (`en`)
**Bartuva** (litvanski, latvijski: **Bārta'**) je rijeka na zapadu Litvanije i Latvije duga 98 km (od tog 47 km u Latviji).

Hidrologija
-----------

Bartuva izvire sjeverno od grada Plungė u Litvaniji. Od tamo teče prema sjeveru, prvih 16 km do grada Mosėdisa ima pad od 106 metara. Kad doteče u Latviju mijenja ime u - **Bārta**, tu joj pad iznosi samo 9 metara, a posljednjih 20 km samo 2,5 m, pa jako meandrira. 
Ulijeva se deltom u južni kraj Jezero Liepāja, u kom nastavlja teći kanalom koji je izdubila.

Sedimenti koje donosi taložili su se u jezeru i delti, stvarajući brane, pa je često plavila.
Zbog tog je kod ušća u dužini od 7,5 km između 1932.-1937. kanalizirana.

Porječje rijeke prostire se na površini od 2016 km², od tog 1203 km² po latvijskoj južnoj Kurlandiji, a prosječni godišnji protok na ušću je 0,69 m³/s.

Najveće pritoke su; Luoba, Apše, Vārtāja, Ålande

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9   „Bārtas baseins" (latvijski). Upes. Pristupljeno 18.1.2022.

Vanjske veze
------------

***Bartuva*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Bārtas baseins* (`en`)
* *Bārtas baseins* (karta sliva) (`lv`)
Grčka vaza sa početka 5. veka pne. s predstavom Herakla (levo) koji se borbi s Kiknom (atička crnofiguralna amfora pronađena u Noli)

***Štit Heraklov*** (starogrčki: , *Aspis Hêrakleous*, (lat. *Scutum*) naslov je jedne kratke narativne pesme od 480 heksametara, koja se u antici pripisivala Hesiodu. Prvih 56 stihova govore o tome kako je Alkmena rodila Herakla i zapravo su preuzeti iz četvrtog pevanja *Kataloga ženâ*, čijim se autorom nekada takođe smatrao Hesiod. U nastavku pesme pripoveda se o Heraklovom okršaju s Kiknom, sinom Aresovim, koji je, prema mitu, na sebe navukao Apolonov gnev jer je u njegovom svetilištu krao darove namenjene bogu. Za dvoboj s Kiknom Herakle se opremio oružjem koje mu je iskovao Hefest, između ostalog i jednim štitom, čiji opis zauzima neproporcionalno velik deo pesme (stihovi 139–320), a po kome je i cela pesma dobila ime. Radi se o ne baš uspeloj imitaciji opisa Ahilejeva štita u 18. pevanju Homerove *Ilijade*.

Pozajmicu prvih 56 stihova iz *Kataloga ženâ* primetio je još aleksandrijski filolog Aristofan Bizantinac, koji je delovao krajem 3. i početkom 2. veka pne. što ga je podstaklo na to da posumnja u Hesiodovo autorstvo. Pesma je najverovatnije nastala početkom 6. veka pne. i najverovatnije je delo nekog rapsoda. O popularnosti *Štita Heraklovog* u Atini tokom 6. veka pne. govori prisustvo nekih motiva iz te pesme na atičkim vazama koje potiču iz perioda između 565. i 480. pne.

Literatura
----------

* Shapiro, H. (1984). „Herakles and Kyknos". *American Journal of Archaeology* **88**: 523–539.
* Sironić, Milivoj; Salopek, Damir (1977). *"Grčka književnost", u: Povijest svjetske književnosti, knj. 2.*. Zagreb.
* Janko, Richard (1986). „The Shield of Heracles and the Legend of Cycnus". *The Classical Quarterly. New Series* **36.1**: 38–59.
* *The Oxford Classical Dictionary. Third edition*. Oxford: Oxford University Press. 2003. p. 700.
* *The Oxford Companion to Classical Literature. Second edition*. Oxford: Oxford University Press. 1997. p. 700.

| * p
* r
* u
Hesiodska poezija |
| --- |
| Sačuvana dela | 
* *Teogonija*
* *Poslovi i dani*
* *Štit Heraklov*

 |  |
| Fragmentarna dela | 
* *Katalog žena*
* *Velike Eeje*
* *Keikova svadba*
* *Melampodija*
* *Piritojev silazak*
* *Daktili idski*
* *Hironova uputstva*
* *Veliki poslovi*
* *Astronomija*
* *Egimije*
* *Grnčarska peć*

 |
Skandinavska saradnja u 19. vijeku
**Skandinavija** označava područje sjeverne Evrope, koje sačinjavaju Danska, Norveška i Švedska. 

Ove zemlje djele vrlo srodne skandinavske jezike i njihovo zajedničko kulturno i historijsko nasljeđe.

Internacionalno gledajući, »Skandinavija« može također značiti Skandinavsko poluostrvo, koje sačinjavaju Norveška i Švedska, bez Danske, ali se ovaj izraz koristi samo u strogo geografskom značenju. Ponekad se pogrešno koristi izraz **nordijske zemlje** o Skandinaviji i obrnuto.

Etimologija
-----------

Riječ *Skandinavija* se prvi put koristi kod Plinija (23-79) u formi *Scadinauia* i vjerovatno se sastavljena od starogermanske riječi 'skadin' (stijena, brazda) i 'auio' (ostrvo). Ovaj prvobitni izraz je preživio u imenu dijela južne Švedske Skåne.

Jordanes (ca. 485-552) spominje da je Ptolomej pisao o ostrvu **Scandza**, i da na sjevernom dijelu ostrva živi jedno uporno pleme, koje sredinom ljeta četrdeset dana uzastopce ima dnevno svijetlo, a sredinom zimi isto tako ne vidi svijetla. Ptolomej je najvjerovatnije ova saznjanja dobio od Grka Pytheasa od Massalije (Marsej).

Vanjske veze
------------

***Skandinavija*** na Wikimedijinoj ostavi

* northvegr.org: Jordanes o 'Scandzi' Arhivirano 2006-06-29 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 47145970299832252147
* LCCN: sh85117937
* GND: 4055209-3
* BNF: cb15238529v (podaci)
* NDL: 00571659
* NKC: ge130821
* BNE: XX451129

 |
**Sangro** je rijeka u Abruzzu u Centralnoj Italiji, koja nakon toka od 117 km uvire u Jadransko more.

Hidrologija
-----------

Sangro izvire na obroncima planine Monte Morrone u Nacionalnom parku Abruzzo, Lazio i Molise.
Od tamo teče prema jugoistoku, oplakujući Pescasseroli, Opi, Villettu Barrea i Alfedenu; zatim skreće na sjeveroistok, protiče preko ravnice kod Castel di Sangra i nastavlja u tom smjeru prema Jadranskom moru. 
Protiče preko Atelete i Ville Santa Maria, gdje prima pritoku Aventino i dotiče do ušća između Fossacesia i Torino di Sangra.

Na svom toku pregrađena je sa dvije brane, kod Barrea i nizvodno kod Ville Santa Maria, tako su formirana dva akumulacijska jezera.

Porječje rijeke prostire se na površini od 1,515 km² po L'Aquila, Isernia, Chieti, prosječni godišnji protok na ušću je 33 m³/s.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Sangro*" (talijanski). Sapere. Pristupljeno 22.02. 2022.

Vanjske veze
------------

***Sangro*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Sangro* (`it`)
**Benoît Fourneyron** (Beno Furnejron) (31. oktobar 1802. – 31. jul 1867.) je bio francuski inženjer, rođen u Saint-Étienneu, Loire. On je napravio značajan doprinos u razvoju vodne turbine. 

Nakon što je završio inženjersku školu u Saint-Étienneu, bavio se nekoliko godina sa rudarstvom i izradom kovanih metalnih ograda. U to vrijeme, znatan broj francuskih inženjera se bavilo primjenom matematike na rad vodeničkog kola. Stoljećima je vodeničko kolo pretvaralo hidroenergiju u koristan rad, ali nova industrijska revolucija zahtijeva sve više snage i bolju iskoristljivost vodeničkog kola. 

Koristeći savjet svog učitelja, Fourneyron je 1827. napravio prototip novog vodeničkog kola, kojeg je nazvao "turbina". U njegovoj konstrukciji, kolo je bilo vodoravno, za razliku od ostalih vodeničkih kola u to vrijeme, koji su stajali okomito. Turbina je imala snagu od 4,5 kW, dva reda lopatica, zakrivljenih u suprotnom smjeru, da bi izvukle što više snage iz mlaza vode. Za to je dobio i nagradu od udruge industrijalaca. 

Slijedećih desetak godina Fourneyron je radio sve veće i bolje turbine, učeći iz svojih grešaka. 1837. napravio je turbinu od 45 kW, koja se mogla okretati, u to vrijeme nezamislivih 2 300 okretaja u minuti. Stupanj iskorištenja tog modela je bila 80 %. 

Sve više tvornica je koristilo **Fourneyronove turbine**, pogotovo engleska tekstilna industrija. 1895. njegova turbina je bila ugrađena na slapovima Niagare, u novoj hidroelektrani.

Izvori
------

* "Fourneyron Benoit", cartage.org  Arhivirano 2005-03-21 na Wayback Machine-u 2005.

***Benoît Fourneyron*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 56599234
* ISNI: 0000 0000 1027 8680
* GND: 117528420
* SUDOC: 16617792X
* BNF: cb104694200 (podaci)
* The Léonore id LH//1014/22 is not valid.

 |
***Bonnie & Clyde: The True Story*** (sh. *Bonnie i Clyde: Istinita priča*) je američki televizijski biografsko-kriminalistički film snimljen 1992. godine u režiji Garyja Hoffmana. Naslovni protagonisti, koje tumače Tracey Needham i Dana Ashbrook, su znameniti odmetnici Bonnie Parker i Clyde Barrow, a radnja prikazuje kako su početkom 1930-ih nakon slučajnog susreta postali ljubavni par i započeli seriju krvavih pljački koja će završiti njihovom spektakularnom pogibijom. *The True Story* se isticao nastojanjem da se u priči o legendarnim razbojnicima prikažu neki ne-romantični detalji, kao i nešto većom brigom od autentičnošću rekvizita i događaja u odnosu na mnogo poznatiji film *Bonnie i Clyde* iz 1967. godine, pa su tako glavni glumci po godinama bliži likovima koje tumače. Film, međutim, nije izazvao naročitu pažnju, a što se najviše tumači tadašnjim ograničenjima televizijskog sadržaja.

Uloge
-----

* Tracey Needham ... Bonnie Parker
* Dana Ashbrook ... Clyde Barrow
* Doug Savant ... Zamjenik šerifa Ted Hinton
* Billy Morrissette ... W.D. Jones
* Michael Bowen ... Buck Barrow
* Libby Villari ... Mrs. Pritchard

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *Bonnie & Clyde: The True Story* na IMDb-u (`en`)
**San Lorenzo** je lučki grad i općina (municipio) od 45,862 stanovnika na jugu Hondurasa u Departmanu Valle.

Geografske karakteristike
-------------------------

San Lorenzo leži na obali Pacifika, udaljen od Comayague 117 km južno, 274 km od luke Puerto Cortés i Karipskog mora, a od glavnog grada Tegucigalpe 79 km.

San Lorenzo je najvažnija honduraška luka na Pacifiku.

Historija
---------

Po lokalnoj tradiciji San Lorenzo su osnovali španjolski konkvistadori 1522. ali u dokumentima piše da je osnovan tek 1843. pod imenom *Puerto de La Paz*.

Honduraška skupština je 12. aprila 1843. proglasila La Paz državnom lukom na Pacifiku. Nakon tog je 1909. osnovana općina San Lorenzo.

Premještanje luke na novu lokaciju - Boca de Henecán počelo je 1978. iste godine tadašnja vojna hunta donjela je dekret, da se sva carina južnog Hondurasa mora provoditi u San Lorenzu

Privreda
--------

Pored luke za ekonomiju grada važno je solarstvo, ribarstvo (škampi) i turizam.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Honduras: Administrative Division*" (engleski). City population. Pristupljeno 26. 3. 2019.
2. ↑  „*San Lorenzo"* (španjolski). DB-City. Pristupljeno 26. 03. 2019.
3. 1 2 3 4 5  „*San Lorenzo Valle*" (španjolski). Xplorhonduras. Pristupljeno 26. 03. 2019.

Vanjske veze
------------

***San Lorenzo, Honduras*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Iglesia y alcaldía municipal de San Lorenzo, Valle* (fotografije) (`es`)
**Šime Dunatov** (Preko, Ugljan, 18. rujna 1907. - 1997.) je hrvatski kazališni redatelj. 

Rodio se je u Prekom. U Šibeniku je pohađao klasičnu gimnaziju. Diplomirao je na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. 

Predavao je na dominikanskoj klasičnoj gimnaziji u Bolu na Braču te na nadbiskupskoj klasičnoj gimnaziji u Šibeniku. Kao učitelj bio je poznati motivator. Svaki mu je školski sat bio predstava, a đake je poticao na čitanje. Radeći s gimnazijskim družinama stekao je kazališno znanje. Potkraj 1944. otišao je u Zadar.

U Zadru je svoje kazališno znanje pružio pristižućim partizanskim amaterskim skupinama koje su nadolazile. Od njegova dolaska amaterski se rad zamjenjuje profesionalnom organizacijom rada. Cijelo se je desetljeće dramski i glazbeni repertoar Narodnog kazališta oslanjao se na veliu radnu energiju Dunatova. Bio je kazališna legenda grada Zadra. Četrdeset je godina bio nazočan u profesionalnome i amaterskome zadarskim kazališnim krugovima i jedan od tvoraca zadarskog kulturnog identiteta svojega vremena. 1955. je iz nekog razloga napustio zadarsko kazalište. 

Važio je kao veliki kazališni zanesenjak, služio se mediteranskim tekstovima. "*Njegovao je scenski izraz tradicionalnih prikazivačkih konvencija, u kome je bitna jasna artikulacija dramskog sukoba, povišeni glumački patos, bogato oslikani dekor, snažni kontrasti i neposredan komunikacijski kontakt s publikom.*"

U jednom svom govoru hrvatski književnik Ante Stamać je istaknuo da su na njegov književni rad utjecali Šime Dunatov, Marijan Matković i Jure Kaštelan.

Napisao je članak *Otoci Ist i Škarda* i *Začetci višestranačja u Hrvatskoj 1989. godine*. Objavljivao je u zbornicima: Zborniku o Ivi Mašini koji je objavila Matica hrvatska, ogranak Zadar objavila je 2000. godine, zborniku Sedamnaest stoljeća zadarske Crkve: Zbornik radova sa znanstvenog skupa o 1700. obljetnici mučeništva sv. Stošije (Anastazije), prikaze knjige Toponimija otoka Murtera

Odlikovan je Redom Danice hrvatske s likom Antuna Radića (1995.).

Izvori
------

* Abdulah Seferović: Podlistak Uspon i pad Narodnog kazališta u Zadru (2). Stvaralačka obnova. Kazališna legenda, Slobodna Dalmacija, 7. siječnja 2004.
* Katalog HAZU Arhivirano 2014-07-14 na Wayback Machine-u
* O nama - Hrvatsko narodno kazalište Zadar Arhivirano 2014-07-14 na Wayback Machine-u

1. ↑  Imehrvatsko.net
2. ↑  Odluka kojom se odlikuju redom Danice hrvatske s likom Antuna Radića, Narodne novine br. 46, 28. svibnja 1995.
Računovođa iz srednjeg vijeka
**Računovodstvo** je disciplina koja se bavi zapisom svih financijskih transakcija koje se dogode u jednoj poslovnoj organizaciji. Isključivo je povijesnog karaktera, odnosno zapisuju se podaci koji se mogu dokazati da su se već dogodili (nikako ono što smatramo da će se tek dogoditi u bližoj ili daljoj budućnosti).Racunovodstvo je blisko povezano s finansijama i kao i sa poslovanjem preduzeca.

Korijeni računovodstva sežu u Mezopotamiju, a jednostavno računovodstvo se spominje u Bibliji (Novi zavjet) i Kuranu.

Računovođa je osoba koja vrši zapise (*vodi račune*) u poslovne knjige. Prema propisima o porezu na dohodak dvije su knjige od iznimne važnosti: Knjiga primitaka i izdataka i Knjiga prometa.Za poslovanje poduzeća u obliku društva s ograničenom odgovornošću najbitnije knjige se glavna knjiga i pomoćne analitičke knjige poput analitičkog knjigovodstva kupaca, analitičko knjigovodstvo dobavljača, analitičko knjigovodstva proizvodnje,analitičko knjigovodstva trgovačke robe. Uz knjigovodstvo , računovođa se bavi poreznom tematikom i popunjavanja raznih statističkih obrazaca koji su potrebni s obzirom na vrstu djelatnosti. 

Osim te dvije knjige, zapisa koje jedna poslovna organizacija treba voditi je više, u zavisnosti od vrste organizacije te razmjera do kojih se proteže njena poslovnost. Najpoznatije su:

* Evidencija o tražbinama i obvezama;
* Evidencija o nabavi i uporabi reprodukcijskog i potrošnog materijala, hrane, pića i napitaka;
* Popis dugotrajne imovine;
*

Vanjske poveznice
-----------------

* "Računovodstvo i financije" - časopis Hrvatske zajednice računovođa i financijskih djelatnika

***Računovodstvo*** na Wikimedijinoj ostavi
**Bardilis** od Ilira (*Bardylis* u starogrlkim itcorimna: Βάρδυλις, Βάρδυλιν, Βάρδυλλις, i latinskim izvorima kao *Bardulis*; 418 pne-358. pne.) bio je kralj ilirskog plemena Dardanaca od 385. do 358. pne.

Bardilis je bio ugljenar, koji se svojim sunarodnjacima za kralja nametnuo uspjesima i iskazanom vještinom u pljačkaškim pohodima. I kao kralj je nastavio agresivnu politiku prema svojim susjedima.

Na početku vladavine, Bardilis je napao Makedoniju i istjerao kralja Amintu III. Uz pomoć Tesalaca, Aminta se vratio i vladao još 24. god. Nakon smrti naslijedio ga je izborima, najstariji sin Aleksandar, kojeg je ubio 367. god. pne. rođak Ptolomej. Naslijedio ga je brat Perdika III, koji je umro početkom 359. god. pne. nakon strahovitog poraza od Ilira. Tom prilikom poginulo je oko 4000 Makedonaca.

Rat u Epiru
-----------

*Glavni članak: Rat sa Molosijcima*
Godine 385. pne. je, za račun sirakuškog tiranina Dionizija I provalio u zemlju Molosijaca kako bi je opljačkao i na prijestolje vratio prognanog prosirakuškog kralja Alketu I. Njegov je pohod završio porazom zahvaljujući intervenciji spartanskog kralja Agesilaja II, ali je u ratu ubijeno čak 15.000 Molosijaca.

Borba sa Filipom II
-------------------

*Glavni članak: Bitka kod Bitole*
Filipom II je uspostavio mir sa Atenom 359. god. pne. i porazio Peonce, i sve snage usmjerio prema Ilirima. Sljedeće se godine Bardilis morao suočiti sa Filipom II, s kojim je prvo pokušao sklopiti mirovni sporazum. Filip je odbio priznati ilirska osvajanja te je došlo do bitke u blizini Bitole, u kojoj je Bardilis ubijen. 

Naslijedio ga je sin Bardilis II.

Izvori
------

1. ↑  Diodorus Siculus. *Biblioteka*. Knjige 16.4.4.1.
2. ↑  Libanius. *Rhetorics*. Govori 1–64, Govor 57.52.9.
3. ↑  Polybius. *Historiae*. Knjiga 38.6.4.2.
4. ↑  Cicero De off.II 40,"Bardullis Illyrius"

Vanjske veze
------------

* The Ancient Library — Bardyllis Arhivirano 2006-03-03 na Wayback Machine-u

|  |
| --- |
|  |
| 
**Iliri** - **Ilirija** - **Ilirik** - Veliki ilirski ustanak

**Ilirski vladari**

Agron - Balajos - Bardilis - Baton - Epulon - Gencije - Glaukijas - Grabos - Kleitus - Longarus - Mitilos - Monunius - Pineus - Pleuratus - Scerdilaidas - Sirhas - Teuta

Ilirski gradovi

Aenona - Albanopolis - Amantia - Andetrium - Arduba - Basanija - Daorson - Damastion - Delminijum - Doklea - Lihnidos - Meteon - Narenta - Nezakcijum - Ninia - Promona - Rizinium - Škodra - Uscana

**Ilirska plemena**

Abri - Albani - Amantini - Andizeti - Ardijejci - Azali - Arijani - Autarijati - Bilioni - Breuci - Glindioni - Dalmati - Daorsi - Dasareti - Derentini - Deuri - Dezitijati - Dindari - Dicioni - Dokleati - Enhilejci - Grabi - Haonci - Helidonci - Jasi - Kolapijani - Labeati - Mezeji - Melkumani - Molosi - Partini - Piketi - Pirusti - Salentini - Sardeati - Taulanti
**Ilirsko-tračanska**
Dardanci - Galabri - Peonci - Tunati
**Ilirsko-keltska**
Latobici - Skordisci
**Ilirsko-venetska**
Histri - Japodi - Karni - Katari - Liburni
**Nezavisna**
Dauni - Japigi - Mesapi - Peuceti

 |
**Cilijarno tijelo** je cirkumfernentno tkivo oka sastavljeno od cilijarnog mišića i cilijarnih nastavaka. Trokutast je u horizontalnom presjeku i pokriven sa dvostrukom ovojnicom tj. cilijarnim epitelom. Unutarnja ovojnica je prozirna i pokriva staklasto tijelo te se nastavlja na neuralno tkivo mrežnice. Vanjska ovojnica je jače pigmentirana, nastavlja se na mrežnični pigmentni epitel, i tvori stanice mišića dilatatora. Za ovu dvostruku membranu se kaže da je nastavak mrežnice i rudiment tj. zaostalo embrionalno tkivo mrežnice. Unutarnja ovojnica je nepigmentirana dok ne dosegne šarenicu, gdje prima pigment. Retina se pruža do ore serrate, čija je funkcija da luči očnu vodicu. Ona je dio uvealnog trakta-ovojnice koja doprema najviše prehrane oku. Ona se pruža od ore serrate do korjena šarenice. u oku postoje tri skupine cilijarnih mišića:longitudinalni, mrežnični i cirkularni. Oni su blizu prednjeg dijela oka, iznad i ispod leće. Pričvršćeni su za leću vezivnim tkivom nazvanim zonularnim vlaknima ili Zinnovim zonulama, te su odgovorna za oblikovanje leće prilikom fokusiranja svjetla na retinu. Kad se cilijarni mišić relaksiraju, izravna se leća, omogučujući fokusiranje udaljenih objekata. Kad se mišići kontrahiraju, leća se ispupći, omogučujući fokusiranje bližih objekata.

Funkcija
--------

Cilijarno tijelo ima tri funkcije:akomodaciju, stvaranje očne vodice i pružanje oslonca zonularnim vlaknima. Jedna od najvažnijih zadaća cilijarnog tijela je stvaranje očne vodice, koja je odgovorna za osiguranje većine prehrane za leću i rožnicu te sudjeluje u uklanjanju otpadnih tvari u ovom području.

Inervacija
----------

Cilijarno tijelo prima parasimpatičku inervaciju iz okulomotornog živca.

Klinički značaj
---------------

Lijekovi za liječenje glaukoma djeluju na cilijarno tijelo kao glavnu supstanciju koja je odgovorna za stvaranje očne vodice:sniženjem lučenja očne vodice uzrokovat će sniženje intraokularnog tlaka.
Car Tevodros II
**Zemene Mesafint** (giz: ዘመነ መሳፍንት zamana masāfint, obično se prevodi kao *Razdoblje sudaca*, *Razdoblje prinčeva* po uzoru na biblijsku Knjigu o Sucima) je razdoblje bezvlašća, velike nestabilnosti i čestih ratova u Etiopskom carstvu od kraja 18. vijeka do kraja 19. vijeka.

U tom periodu moć etiopskih careva bila je ozbiljno ugožena i svedena na okolicu Gondara. Tad su se brojni lokalni moćnici (neguši, rasevi, dejazmači) - gospodari rata, međusobno borili za uvećanje svojih teritorija.
Česti uzroci ratova bili su i vjerski sukobi između Etiopske pravoslavne tevahedo crkve i Islama.
.

Historija
---------

Početak razdoblja Zemene Mesafint obično se veže uz cara Joasa I (1755 -1769 ), kojeg je s carskog trona 1. maja1769 svrgnuo Ras Tigraja Mikael Sehul (1691 – 1779 ). Neki od historičara za početak te ere uzimaju krunidbu cara Joasa I (26. juna 1755) a neki to vežu uz ubistvo cara Ijasua I (13. oktobar 1706), kad je po njima otpočeo pad carske moći u Etiopiji. Za kraj te ere uzima se krunidba cara Tevodrosa II, koji je nakon niza krvavih borbi sa brojnim lokalnim moćnicima (od Bitke kod Gur Amabe 17. septembar 1852 do Bitke kod Derazge 1855) uspio ponovno kontrolirati cijelu Etiopiju.

Literatura
----------

* Mordechai Abir: The Era of the Princes: the Challenge of Islam and the Re-unification of the Christian empire, 1769-1855. Longmans, London 1968.
Bloxberg je međunarodni blockchain namenjen nauci. Bloxbergova infrastruktura zasniva se na blockchainu otvorenog koda Ethereum.

Umesto mehanizma za konsenzus dokaza o radu (Proof of Work), koristi se mehanizam dokaza o autoritetu (Proof of Authority). Ta vrsta pristupa osigurava da sve čvorove za validaciju unutar bloxberg infrastrukture izvršavaju članovi konzorcijuma, pri čemu se istovremeno može osigurati javno poznati identitet, jer su svi članovi naučne organizacije ili istraživačke institucije. 

Cilj bloxberg blokchaina je razvoj naučnih aplikacija uz pomoć DLT- tehnologije. Bloxbergova valuta naziva se berg (množina bergs) sa kojom se ne može trgovati što znaci, da su sve transakcije na bloxberg infrastrukturi besplatne.

Bloxberg infrastruktura omogućava primenu decentralizovanih usluga za naučne sisteme. Najvažniji slučajevi upotrebe u nauci za upotrebu sistema zasnovanog na blokovima su: verifikacija podataka, zagarantovana zaštita prava intelektualne svojine, razmena rezultata istraživanja, recenzija, objavljivanje članaka itd.

Tehnologija
-----------

Originalni blok (Genesis block) datiran je u januaru 2019. Mehanizam konsenzusa za dokazivanje autoriteta obezbeđuje AuRa. Pored mehanizma konsenzusa i softvera za bloxberg čvorove, koji pružaju osnovnu infrastrukturu za decentralizovane blockchain aplikacije, bloxberg integriše i razvija dodatne alate koji olakšavaju razvoj i uvođenje decentralizovanih aplikacija. Između ostalog, to su faucet i block explorer. Softver koji je razvio bloxberg je otvorenog koda i dostupan je na GitHub-u. Zbog transparentne dostupnosti bloxberga, pored autorizovanih čvorova postoji i mogućnost izvršavanja neovlašćenih čvorova. To znači da svako može povezati svoje aplikacije sa bloxberg blockchain-om.

Istorija
--------

Bloxberg blokchain je osnovan u februaru 2019 godine kroz konzorcijum od jedanaest istraživačkih institucija koju je pokrenula Max Planck Digital Library. Članovi konzorcijuma osnivači su: Carnegie Mellon University, University College London (UCL), ETH-Bibliothek - ETH Zürich, Georgia Institute of Technology, IT University Copenhagen, Max-Planck-Gesellschaft, Univerzitet Beograd, Univerzitet Johannesburg, Univerzitet Kassel, Univerzitet Nikosia i Univerzitet Sarajevo.

1. ↑
2. 1 2 3  *bloxberg Whitepaper.* *;*  Arhivirano 2020-06-04 na Wayback Machine-u
3. ↑  heise online: *bloxberg: Neues Blockchain-Forschungsprojekt für Wissenschaftler.*
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
**Birger jarl** rođen kao **Birger Magnusson** (-, oko 1210.- Jälbolung (Västergötland), 21. oktobar 1266.), bio 
je švedski jarl i stvarni vladar od 1248. do svoje smrti.

Biografija
----------

Birger je odrastao u selu Bjelbo u Östergötlandu, sjedištu moćne porodice Bjelbo, kao mladić se istakao kao 
vojnik pa je već 1248. dobio najvišu švedsku plemićku titulu jarla, zato su ga zvali Birger jarl.
Nešto prije 1238. oženio se sa Ingeborg Eriksdotter (1212. - 1254.), sestrom kralja Erika XI.

Kad je Erik umro bez muškog nasljednika, Birger je uspio uvjeriti članove Dijete
da izaberu njegovog maloljetnog sina Valdemara u čije ime je isprva vladao kao regent. 
Vladanje mu je ušlo u krv, pa je to nastavio i nakon što mu je sin preuzeo tron.

Birger je za svoje vladavine uspio osigurati podršku crkvene elite protiv samovoljnih velikaša i njihovih brojnih 
pokrajinskih Dijeta, on je izdao prve švedske nacionalne zakone i razvio koncept - kraljevskog mira.

Brakovima je uspostavio bliskije odnose sa Norveškom i Danskom, svoju kćer Rikissu (1236 - 1288) udao je
1251. za norveškog prijestolonasljednika, a on sam se 1261. ponovno oženio sa Mechtild od Holsteina, udovicom danskog kralja Abela.

Birger je proširio švedski utjecaj po južnoj Finskoj, dodjelom brojnih privilegija potakao je baltički grad Lübeck 
da poveća svoju trgovačku aktivnost po Švedskoj. 

Iako tvrdnja da je on osnovao Stockholm nije točna, ipak stoji da je za njegove vladavine Stockholm je postao administrativni centar 
Švedske. Civilizirao je zemlju donošenjem zakona koji je štitio (ograničeno - ali ipak) prava žena i udvostručio kazne za
nedjela protiv crkve i kraljevskog savjeta.

Izvori
------

1. 1 2  „*Birger (Birger jarl) Magnusson*" (švedski). Historiska Personer. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-05. Pristupljeno 01. 09. 2015.
2. 1 2 3 4 5   „*Birger Jarl, Ruler of Sweden*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 01. 09. 2015.

Vanjske veze
------------

***Birger jarl*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Birger (Birger jarl) Magnusson* na portalu Historiska Personer Arhivirano 2016-03-05 na Wayback Machine-u (`sv`)
Polarna svjetlost na Jupiteru,generirana Birkelandovom strujom
Aurora australis ([11.09.2005.]) snimljena NASA-inim IMAGE satelitom i digitalno montirana na "Blue Marble" sliku Zemlje, generirana Birkelandovom strujom
**Birkelandova struja** je električna struja koja nastaje zbog specifičnog magnetskog polja u magnetosferi, a teče od repa magnetosfere do osunčane strane magnetosfere u jednom smjeru, te do mračne strane magnetosfere u drugom smjeru. Ta struja nastaje zbog promjena u repu magnetosfere i kada stigne do gornje atmosfere, stvara se polarna svjetlost, na južnom i sjevernom polu. 

1903. ju je predvidio norveški istraživač i fizičar Kristian Birkeland, koji je vodio ekspediciju, koja je proučavala polarnu svjetlost. Otkrio je, korištenjem jednostavnog magnetnog mjernog instrumenta, da kada se pojavi polarna svjetlost, igla magnetometra mijenja smjer. To je primijetio i Anders Celsius, skoro sto godina prije. To se moglo desiti samo onda ako je iznad njega u atmosferi tekla "neka struja". U to vrijeme znanstvenici su ismijavali tu ideju o postojanju "polarne struje". 

Kada su 1960-tih istraživačke rakete prolazile kroz polarno područje, potvrdile su mjerenjem da takve električne struje postoje, kakve je Birkeland predvidio. U njegovu čast, tada su i nazvane Birkelandove struje.

Svojstva
--------

Birkelandova struja može nositi oko 1 000 000 Ampera. Zbog toga može zagrijati gornje dijelove atmosfere, što dovodi do propadanja satelita u niskim orbitama. Birkelandova struja je isto jedna vrsta plazme.

Izvori
------

1. ↑   APOD: 2000 December 19 - A Close Up of Aurora on Jupiter
2. ↑   Arhivirano 2008-09-16 na Wayback Machine-u "Electric Currents from Space
3. ↑   Arhivirano 2011-05-17 na Wayback Machine-u "Electric Currents from Space,History"
4. ↑  AIAA Arhivirano 2008-02-05 na Wayback Machine-u NASA
**Ysleño** (Island Chumash, Isleño), jedna od lokalnih skupina Chumasha Indijanaca, porodica Chumashan, nastanjeno na otocima Northern Channel Islands ili Santa Barbara otocima (San Miguel, Santa Rosa i Santa Cruz) pred kalifornijskom obalom. Sastojali su se od najmanje dvije skupine koje su govorile srodnim dijalektima, to su Cruzeño i Roseño. Ysleño je danas nestali jezik. Lovci i sakupljači.

Sela
----

Otoci su naseljeni oko 13,500 godina. Na otoku San Miguel imali su sela Nimollollo i Zaco; Roseño Indijanci na otoku Santa Rosa čiji se dijalekt donekle razlikovao od cruzeño čumaškog imali su sela: Kshiwukciwu, Lilibeque, Muoc, Ninumu, Níquesesquelua, Niquipos, Patiquilid, Patiquiu, Pilidquay, Pisqueno, Poele i Siliwihi;i na Santa Cruzu: Alali, Chalosas, Chosho, Coycoy, Estocoloco, Hahas, Hitschowon, Klakaamu, Lacayamu, Liyam, Macamo, Mashcal, Mishumac, Nanahuani, Niakla, Nichochi, Nilalhuyu, Nimatlala, Nimitapal, Nitel, Nomkolkol, Sasuagel, Xugua.

Literatura
----------

* Douglas J. Kennett, The Island Chumash

Vanjske poveznice
-----------------

*
**Šumet** je dubrovačko prigradsko naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji.

Zemljopisni položaj
-------------------

Šumet se nalazi u Rijeci dubrovačkoj uz mjesnu cestu Komolac-Gornji Brgat, oko 8 km sjeveroistočno od Dubrovnika.

Povijest
--------

U 15. stoljeću preko područja Šumeta projektiran je i izgrađen vodovod kojim se Dubrovnik napajao pitkom vodom. Vodovod je i dalje u funkciji, te voda slobodnim padom i dalje dotiče u Onofrijevu česmu u Starom Gradu.
Šumet su tijekom rata u Hrvatskoj okupirali, spalili i opljačkali pripadnici JNA te dragovoljci i pripadnici teritorijalnih postrojbi iz Trebinja i Crne Gore.

Gospodarstvo
------------

Stanovnici Šumeta su uglavnom zaposleni u gradu Dubrovniku. Rijetki se mještani bave poljodjelstvom.

Stanovništvo
------------

U Šumetu prema popisu stanovništva iz 2011. godine živi 176 stanovnika, uglavnom Hrvata katoličke vjeroispovjesti.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***  

**Napomena**: U 2001. nastalo izdvajanjem iz naselja Dubrovnik. Od 1857. do 1931. iskazivano kao naselje.

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Grada Dubrovnika |
| --- |
| Bosanka • Brsečine • Čajkovica • Čajkovići • Donje Obuljeno • Dubravica • Dubrovnik • Gornje Obuljeno • Gromača • Kliševo • Knežica • Koločep • Komolac • Lopud • Lozica • Ljubač • Mokošica • Mravinjac • Mrčevo • Nova Mokošica • Orašac • Osojnik • Petrovo Selo • Pobrežje • Prijevor • Rožat • Suđurađ • Sustjepan • Šipanska Luka • Šumet • Trsteno • Zaton |  |
**Gaj Julije Vindeks** (*Gaius Julius Vindex*, ? - 68) bio je rimski političar i velikodostojnik galskog porijekla iz doba Julijevsko-Klaudijevske dinastije, poznat kao vođa prve od velikih pobuna protiv vlasti cara Nerona. Poticao je iz akvitanske plemićke porodice, a pod Klaudijem je proglašen senatorom. Za vrijeme Nerona je služio kao guverner provincije Gallia Lugdunensis. 

Krajem 67. i početkom 68. je u Galiji, kao i u mnogim drugim dijelovima Carstva eskaliralo duboko nezadovoljstvo Neronovom vladavinom, a pogotovo njegovom poreznom politikom. Vindeks je bio prvi od rimskih guvernera koji je to nezadovoljstvo nastojao iskoristiti kako bi se odmetnuo od centralne vlasti. S obzirom da je, slično kao i većina njegovih sunardonjaka, bio uveliko romaniziran, namjera mu nije bila stvoriti nezavisnu galsku, nego u Galiji stvoriti "pravu" rimsku državu kao alternativu "izopačenom" Neronovom režimu. Nakon Vindeksove pobune se od Nerona odmetnuo i Servije Sulpicije Galba, guverner Tarakonske Hispanije, i počeo sa svojim trupama marširati na Rim. Vindeks mu je dao podršku priznavši ga za cara. Međutim, Vindeksova je pobuna kratko trajala; legije u Gornjoj Germaniji su ostale vjerne Neronu te na čelu sa Lucijem Verginijem Rufom provalile u Galiju. Vindeks im se suprotstavio kod Vesuntia (današnji Besançon) gdje je poražen i ubijen.

Galba je nakon Neronovog svrgavanja i dolaska na prijestolje dao iskovati zlatnike sa Vindeksovim likom odavši mu tako priznanje.

Eksterni linkovi
----------------

* Lendering, Jona, "Caius Julius Vindex", *Livius* Arhivirano 2008-01-11 na Wayback Machine-u
Koordinate: 41° 58′ 48" SGŠ, 22° 13′ 48" IGD

**Zletovo** (makedonski: *Злетово*) je rudarski gradić na sjeveroistoku Republike Makedonije na južnim obroncima Оsogovske planine u Općini Probištip.

Povijest, geografske karakteristike, ekonomija
----------------------------------------------

Dokument seoske opštine Zletovo 1918. godine
Zletovo se prvi put kao naselje spominje 1019 godine. Pored Zletova kod sela *Lesnovo* na visini od 900 m. nalazi se manastir Sv. Gabrijela Lesnovskog iz 
14. vijeka, kojeg je kao svoju zadužbinu podigao srpski despot Oliver. Manastir je poznat po svojim freskama i drvenom ikonostasu koga su izveli isti majstori kao kod crkve *Sv.Spas* u 
Skopju.

Zletovo se nalazi na putu između gradova Štip i Kočani u podnožju Оsogovske planine. Kao naselje je izniknuo nakon otvaranja rudnika olova i cinka Zletovo nakon Drugog svjetskog rata. Rudnik Zletovo, nakon osamostaljenja Republike Makedonije susreo se sa toliko teškoća, da od 1992 godine ne radi. Ista sudbina zadesila je i *Tvornicu akomulatora*(radila je u sklopu rudnika).

Malo dalje od Zletova, kod izvora riječice *Zletovice* gradi se brana zbog izgradnje umjetnog jezera koje bi trebalo snabdjevati vodom stanovništvo tog dijela Makedonije.

Pogledajte i ovo
----------------

* Оsogovske planine

Izvori
------

1. ↑  Rudnik, Zletovo (26.05.2006). „Ќе проработи ли рудникот „Злетово"?". *www.a1.com.mk*. Pristupljeno 23. rujna 2009.

Vanjske veze
------------

***Zletovo*** na Wikimedijinoj ostavi

* O Zletovu na stranicama općine Perobištip[*mrtav link*]
* Fotografije Zletova na stranicama makedonsko bratstvo[*mrtav link*]

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Probištip |
| --- |
| **Probištip** • 
Buneš •
Bučište •
Gajranci •
Gornje Barbarevo •
Gornji Stubal •
Griziljevci •
Gujnovci •
Dobrevo •
Donje Barbarevo •
Donji Stubal •
Dreveno •
Drenok •
Zarepinci •
Zelengrad •
Zletovo •
Jamište •
Kalnište •
Kukovo •
Kundino •
Lezovo •
Lesnovo •
Marčino •
Neokazi •
Pestršino •
Petrišino •
Pišica •
Plešanci •
Puzderci •
Ratavica •
Strisovci •
Strmoš •
Troholo •
Tripatanci •
Turski Rudari •
Štalkovica |
**Vilijam Džozef Donovan** (engl. ; Bufalo, 1. januar 1883 — Vašington, 8. februar 1959) je bio general-major vojske Sjedinjenih Država. Bio je američki vojnik, advokat i obaveštajni oficir, a danas je najviše ostao upamćen kao ratni lider Ureda za strateške usluge (). Isto tako je ostao upamćen kao otac Centralne obaveštajne agencije. Odlikovan je najvišim britanskim vojnim ordenom.

Rani život
----------

Donovan je rođen u Bufalu, Njujork. Pohađao je katoličke univerzitete Sv. Jovan i Nijagara, pre toga je počeo da igra fudbal na terenu Univerziteta Kolumbija. Na terenu, dobio je nadimak koji je nosio do kraja života *Divlji Bil*. Donovan je bio član studentskog bratstva Fi kapa psi. Diplomirao je 1905. godine.

Donovan je bio član njujorškog društva, poznati advokat na Vol stritu i školski drug na Pravnom falultetu Univerziteta Kolumbija sa Frenklinom Delano Ruzveltom, premda nisu bili bliski u to vreme.

Godine 1912. Donovan je osnovao i predvodio konjičke trupe njujorške državne milicije, koju je 1916. služio na američko-meksičkoj granici tokom pohoda Panča Vilje.

Prvi svetski rat
----------------

Tokom Prvog svetskog rata, Donovan je organizovao bataljon vojske Sjedinjenih Država, koji se nalazio u sastavu 165. regimente u 42. diviziji, koji je predat iz Nacionalne garde pod komandu regularne vojske iz 69. koju su činili dobrovljci iz Njujorka. U Francuskoj jedan od njegovih jurišnika bio je pisac Džojs Kilmer. Tokom vojne službe u Francuskoj 14. i 15. oktobra 1918, dobio je nagradu Medalju časti. Na kraju rata je primio unapređenje u čin pukovnika, Ordena zaslužnog krsta, drugo visoko vojno odlikovanje, i treću Purpurno srce.

Između dva rata
---------------

Posle rata, bio je javni tužilac u Zapadnom Distriktu Njujorka, najveći deo svoje energije primenio je u Prohibiciji. Bio je neuspešan kao Republikanac u trci za Guvernera Njujorka 1932. godine kada ga je porazio Demokrata Herbert H. Lehman. Predsednik Kalvin Kulidž ga je imenovao u Ministarstvo pravde.

Drugi svetski rat
-----------------

Donovan je tokom mnogih putovanja Evropom u međuratnom periodu stekao ubeđenje da je novi veliki rat neizbežan. Svojim inostranim iskustvom i realizmom je privukao pažnju i prijateljstvo predsednika Ruzvelta. Tokom 1940-41 je putovao kao neformalni predsednikov emisar u Veliku Britaniju gde je trebao proceniti tamošnju izdržljivost prema nemačkoj agresiji. U istom periodu, januara 1941, posetio je i Beograd.

Spoljašnje veze
---------------

***William Joseph Donovan*** na Wikimedijinoj ostavi
**Opsada** ili **Zauzimanje Bad Kreuznacha** se dogodila 10. septembra 1620. godine kada je za vrijeme Tridesetogodišnjeg rata španska vojska zauzela njemački grad Bad Kreuznach, tada pod vlašću protestantskih falačkih izbornih knezova. Do njega je došlo nakon pohoda koji je španska vojska pokrenula na Njemačku iz Španske Nizozemske (današnja Belgija) kako bi pomogla habsburškom caru Ferdinandu II, odnosno slomila otpor falačkog kneza Friedricha V, koji je bio vođa pobunjenih protestanata u Carstvu. Iako je Španija bila dinastijski i savezom povezana sa Carstvom, formalno nije objavila Falačkoj rat, te je vrhovni španski zapovjednik Ambrozije Spinola nastojao izbjeći otvorena neprijateljstva. Tako je na Bad Kreuznach, falački grad koji je kontrolirao strateški važan kameni most preko rijeke Nahe poslao svog zamjenika Carlosa Colomu, koji je, pak sa svojim *terciom* stigao pred grad i postavio ultimatum tražeći predaju. Nakon ambivalentnog odgovora, Coloma je pred grad postavio topove. Branitelji su na Špance otvorili paljbu iz mušketa, na što je odgovoreno artiljerijskom paljbom. Za samo nekoliko minuta branitelji su se predali. Osvajanje Bad Kreuznacha je Špancima omogućilo da sa glavninom snaga falačke protestantske snage izmanevriraju i nekoliko dana kasnije zauzmu Oppenheim.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  de Ibarra p. 361
2. ↑  de Ibarra p. 362

Literatura
----------

* de Ibarra, Francisco *Relación de las campañas del Bajo Palatinado*. Published in Morel-Fatio, Alfred (1978) *L' Espagne au XVIe et au XVIIe siècle documents historiques et littéraires.* Heilbronn: Henninger ISBN 978-0364034675
**Bitka za tijelo Svetog Patrika** (irski: , engleski: ) je polulegendarni događaj koji se, prema srednjovjekovnoj kronici *Analima Četiri gospodara* odigrao na sjeveru Irske neposredno nakon smrti kršćanskog biskupa i misionara Svetog Patrika 17. marta 493. Prema tim navodima, podanici dinastije Ui Neill, odnosno kraljevstva Airigiala su htjeli da se Sveti Patrik pokopa u Armaghu na njihovoj teritoriji; tome su suprostavili Ulaidi koji su htjeli da se Sveti Patrik pokopa istočnije, na njihovoj teritoriji (današnji istočni Ulster). Spor se trebao riješiti oružjem, odnosno dvije vojske su se trebale boriti na obalama jedne rijeke. Međutim, prije početka bitke je izbila iznenadna poplava natjeravši obje vojske da se povuku. Kada se voda povukla, na različitim obalama su se našla dva istovjetna tijela Svetog Patrika; i jedna i druga vojska je uzela svoje tijelo i pokopala ga na svome teritoriju. To se tumačilo kao Božja želja da riješi spor bez prolivanja krvi. 

Patrick je kasnije pokopan u Dun Da Lethgasu.

Eksterni izvori
---------------

*
**Bitka kod Olpeje** odigrala se 426. pne. između Atine i Sparte. To je bila jedna od bitaka Peloponeskog rata, u kojoj Atina pobeđuje.

Atina i Sparta uvučeni u lokalni sukob
--------------------------------------


|  |
| --- |
| **Peloponeski rat** |
| Sibota – Potideja – Halkida – Naupakt – Tanagra – Olpeja– Pilos – Sfakterija – Delij – Amfipolis – Mantineja– Sicilijanska ekspedicija– Sima – Kinosema – Kizik – Notijum – Arginuska ostrva – Egospotam |

Godine 426. pne. 3.000 hoplita iz Ambrakije napali su deo Akarnanije i okupirali su utvrđenu Olpeju. Akarnanija traži pomoć od 20 atinskih brodova i od atinskog generala Demostena. Ambrakija traži pomoć od Euriloha iz Sparte, koji prolazi neprimetno kraj Akarnanaca. 

General Demosten dolazi u zaliv ispod Olpeje sa brodovima, 200 hoplita i 60 strelaca. Pridružio se armiji Akarnanije. Ambrakija i Peloponežani su imali više vojske, pa Demosten odlučuje da postavi zasedu sa 400 hoplita iz Akarnanije.

Demosten postavlja na desno krilo Atinjane i trupe iz Mesene, a u centru i na levom krilu trupe iz Akarnanije. 
Euriloh je na levom krilu svoje armije direktno suočen Demostenu.

Spartanci poraženi
------------------

Kad je počela bitka Euriloh je poluokružio Demostena i pretilo je da ga potpuno okruži. Onda su hopliti iz Akarnanije postavljeni kao zaseda ušli u bitku. Ubijaju Euriloha i izazivaju paniku kod levog krila tj. Spartanaca.

Nasuprot tome, s desne strane vojska iz Ambrakije pobeđuje levo krilo od Akarnanije, ganjajući ih do Argosa. Međutim ostatak trupa iz Akarnanije dolazi da pomogne i pobeđuje trupe iz Ambrakije.
Demosten je izgubio 300 ljudi.

Kad je Euriloh ubijen, komandu je preuzeo Menedaj. Menedaj pokušava da sklopi mir sa Demostenom. Demosten dopušta da samo vođe pobegnu. Ipak Menedaj sa trupama pokušava beg. On uspeva da pobegne, a 200 vojnika iz Ambrakije je ubijeno prilikom bega.

Demostenova varka
-----------------

U međuvremenu iz Ambrakije je dolazila druga vojska, koja nije znala za poraz od prethodnog dana. Demosten se pretvara da je on drugi deo njihove armije i iznenađuje ih preko noći ubijajući većinu. Drugi su pobegli, ali je veliki deo kasnije uhvaćen. Ambrakija je izgubila oko 1.000 vojnika tokom 2 dana.

Demosten je sad mogao lako zauzeti Ambrakiju. On to ne čini, nego se sklapa 100-godišnji mir.

Vidi još
--------

* Peloponeski rat
Dvorac u kome je održana skupština
**Vizilska skupština** održana je 21. jula 1788. godine u francuskom selu Vizilu kao posledica incidenta u Grenoblu, poznatog kao "Dan crepova".

Istorija
--------

Građani Grenobla pobunili su se 7. juna 1788. godine protiv kraljevske vlasti. Skupština koja je održana u Grenoblu bila je samo uvod za opštu uzbunu opštinskih veća Dofineje. Nova skupština zakazana je za 21. jul. Magnat dofinejske privrede, Perijer, ustupio je svoj dvorac nadomak Grenobla, u Vizileu, koga je upravo kupio kako bi u njemu smestio fabriku pamuka. U tom dvorcu se sastala skupština. Ona predstavlja neku vrstu pokrajinskih državnih staleža. Skupštinu je sačinjavalo 50 sveštenika, 165 plemića i 276 predstavnika trećeg staleža. Od 1212 župa koliko ih je brojala pokrajina, bili su prisutni predstavnici svega 194. Zahtevala se obnova parlamenta, ali lišenih njihovih političkih isključivih prava; državni staleži čije je sazivanje bilo zatraženo su "jedini imali neophodnu snagu da se bore protiv despotizma ministara i stanu na kraj pljačkanju državnih finansija". Skupština je proklamovala nužnost nacionalnog jedinstva kako bi se stvorio novi poredak. Većanja Vizilske skupštine su, dakle, imali revolucionarni karakter. Ona predstavlja uvod u Francusku revoluciju.

Vidi još
--------

* Dan crepova
* Državni staleži (1789)

Izvori
------

* Albert Soboul; Francuska revolucija, Naprijed, Zagreb (1966)
**Bitka kod Panorma** odigrala se kraj Panorma između Kartagine i Rimske republike u Prvom punskom ratu. Rimljane je predvodio Lucije Cecilije Metel, a Kartaginjane Hasdrubal. Rimljani su pobedili u bici i time zadržali Panorm.

Uvod
----

Pri kraju 252. pne. ili na početku 251. pne. Kartagina je ugušila libijsku pobunu u Africi. Posle toga šalje armiju u Siciliju pod komandom Hasdrubala, sina Hana Velikog. Hasdrubal je bio prisutan u bici kod Tunisa zajedno sa Hantipom, generalom grčke plaćeničke vojske. Od Hantipa je on mnogo naučio. Hasdrubal je harao područjem zapadne Sicilije dve godine, a da Rimljani nisu intervenirali. Hasdrubal odlučuje da napadne rimsku armiju pod komandom konzula Lucija Cecilija Metela. Rimska armija je došla po žetvu oko Panorma. Hasdrubal kreće sa svojim ljudima i slonovima kroz Oret dolinu prema Panormu. Trenutak je izgledao dobro odabran, jer je druga konzularna armija bila na putu za Rim.

Bitka
-----

Rimljani su se povukli iza zidina Panorma, ali konzul Metel narećuje svojim lakim trupama, da iskopaju rovove oko grada i da napadaju slonove i Kartaginjane. Komadant kartaginjanskih slonova je mislio da je otpor slab, pa je krenuo sa slonovima u juriš na lake trupe. Slonovi su se tako našli na udaru i sa gradskih zidina i od ukopanih lakih trupa. Slonovi paniče i beže preko kartaginjanskih vojnika.

U tom trenutku Metel se sa legijama nalazio van gradskih zidina, suočavajući se sa kartaginjanskom levom stranom. Kad su se slonovi razbežali, Metel naređuje legijama da napadnu levo krilo. Taj manevar probija kartaginjansku liniju i izaziva beg. Rimljani nisu ganjali kartaginjansku armiju, koja je bežala, nego su zarobili preostale slonove.

Posledice
---------

Po njihovim običajima, Hasdrubal je povučen u Kartaginu i ubijen. Njegov je naslednik Adhubal. Taj poraz označava kraj značajnih kartaginjanskih kampanja na Siciliji. Kasnije je samo Hamilkar Barka vodio gerilski rat.

Vidi još
--------

* Prvi punski rat
* Rimska republika