Koordinate: 44° 37′ 33" SGŠ, 20° 41′ 24" IGD
**Begaljica** je naselje u Gradskoj opštini Grocka u Gradu Beogradu. Prema popisu iz 2002. bilo je 3255 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 3880 stanovnika).

Istorija
--------

Selo leži južno od varošice Grocke.Begaljica je starije naselje. Najranije podatke o ovom selu nalazimo u turskom popisu „vlaha beogradske nahije" iz 1528. godine, gde se navodi selo Begaljica ca manastirom Sveti Rajko (manastir Rajinovac) i u tom periodu je selo imalo svega pet kuća, a njegov postepeni razvoj možemo da pratimo na osnovu daljih turskih popisa. Tako u sledećem, iz 1530. godine, Begaljica broji 14, a 1536. godine 17 domova. Ovde se, osim manastira Sveti Rajko, pominje i manastir Sveti Todor, dok je u popisu iz 1560. uz manastir Sveti Rajko upisan i manastir Sveti Petar.

Ne posedujemo dodatne podatke na osnovu čega bismo mogli da utvrdimo da li su Sveti Rajko i Sveti Petar identični manastiri, ali je najverovatnije došlo do greške prilikom popisa. Takođe, ne znamo ništa o tom drugom manastiru koji se spominje u blizinini Begaljice. Kasniji pisani izvori i usmena predanja nam o tome ništa ne kazuju.
Begaljica se pominje u 18. veku i na karti iz toga doba zabeleženo je ovo naselje pod imenom - Bigaliza. Ima i drugih tragova koji ukazuju na starinu ovoga mesta. Na mestu Karauli postoji Selište za koje se priča ovo: Nekada je Begaljica bila pusta i sedamdesetih godina u selu nije pevac zapevao. A kada se docnije selo zaseljavalo, prve su kuće bile u Miloševu Potoku, odakle se selo premesti na Karaulu gde i danas žive delovi najstarijih porodica Velimirović i Savković, zatim sa Karaule Begaljičani pređu na današnje mesto, a Karaula ostane selište.

O imenu sela postoji ovo predanje: „Turci su često udarali na selo i plenili ga, zbog čega su stanovnici morali bežati, pa kad opasnost mine, vraćali su se natrag",. Zbog tog čestog bežanja, vele, da je selo dobilo ime ovo.

Godine 1732. Begaljica je pripadala nuriji (parohija) manastira Rajinovca i imala je 20 kuća. U aračkim spisima (poreskim spiskovima) iz prvih desetina 19. veka pominje se Beguljica koja je imala 1818. g. 51 i 1822. g. 52 kuće. Po popisu iz 1921. godine selo je imalo 380 kuća sa 2259 stanovnika.

Najstarija porodica je Velimirović, a zatim slede Antonijevići, Cvejići, Maksimovići, Obrenovići i Savkovići. Doseljenici su: Biseniži, čiji su preci došli od Kolubara; Polići, starinom od Prijepolja; Palići, starinom iz Hercegovine, čiji je predak Stefan Andrejević-Palalija, koga su 1804. godine posekle dahije, i čiji se grob nalazi kod manastira Rajinovca; Bugarćići, sa starinom od Pirota; Karamihalovići čiji je predak došao iz kosmajske Dučine; Pirići i Milenkovići sa starinom od Pirota; Gruićići, Stanokovići, Blagojevići i Radojevići starinom iz Bjelopavlića (Crna Gora) itd.

U Ataru Begaljičkom nalazi se manastir Rajinovac;po predanju podignut je kao zadužbina iz prve polovine 15.veka,,, obnova Trudom duhovnika Aži-Visariona rakovičkagog,,. U ovome manastiru je 1732. godine bio kaluđer Makarije, rođen u Slatini, u valjevskoj okolini.

Škola je od 1871. godine bila u jednoj maloj kućici sve do 1904. godine, kada je podignuta nova škola. (podaci krajem 1921. godine).

Begaljica je poznata kao voćarski kraj, posebno po uzgoju kajsija i jagoda.

Demografija
-----------

U naselju Begaljica živi 2638 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,3 godina (39,6 kod muškaraca i 42,9 kod žena). U naselju ima 1061 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,04.

Ovo naselje je u velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 | 

| Demografija |
| --- |

| Godina | Stanovnika |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 3175 |  |
| **1953.** | 3301 |  |
| **1961.** | 3449 |  |
| **1971.** | 3604 |  |
| **1981.** | 3842 |  |
| **1991.** | 3880 | 3328 |
| **2002.** | 3775 | 3255 |

 |


| Etnički sastav prema popisu iz 2002. |
| --- |
|
| Srbi |    | 3147 | 96.68% |
| Romi |    | 36 | 1.10% |
| Rumuni |    | 8 | 0.24% |
| Crnogorci |    | 5 | 0.15% |
| Muslimani |    | 5 | 0.15% |
| Hrvati |    | 4 | 0.12% |
| Bugari |    | 4 | 0.12% |
| Jugosloveni |    | 2 | 0.06% |
| Slovaci |    | 1 | 0.03% |
| Makedonci |    | 1 | 0.03% |
| nepoznato |    | 1 | 0.03% |

**Stanovništvo prema polu i starosti** 

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 4 |    |    | 12 |
| 80+ | 30 |    |    | 50 |
| 75-79 | 36 |    |    | 75 |
| 70-74 | 85 |    |    | 113 |
| 65-69 | 108 |    |    | 134 |
| 60-64 | 79 |    |    | 97 |
| 55-59 | 97 |    |    | 93 |
| 50-54 | 129 |    |    | 129 |
| 45-49 | 132 |    |    | 122 |
| 40-44 | 101 |    |    | 95 |
| 35-39 | 87 |    |    | 92 |
| 30-34 | 104 |    |    | 89 |
| 25-29 | 132 |    |    | 140 |
| 20-24 | 96 |    |    | 100 |
| 15-19 | 100 |    |    | 84 |
| 10-14 | 94 |    |    | 69 |
| 5-9 | 94 |    |    | 88 |
| 0-4 | 84 |    |    | 81 |
| prosek | 39.6 |  |  | 42.9 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 693 | 709 | 839 | 940 | 1002 | 1015 | 1061 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 217 | 264 | 200 | 189 | 87 | 62 | 28 | 8 | 3 | 3 | 3.04 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 1320 | 340 | 856 | 66 | 58 | - | 1425 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 254 | 844 | 261 | 63 | 3 |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški | 784 | 466 | - | - | 81 | 19 | 27 | 68 | 3 | 38 |
| Ženski | 519 | 265 | - | - | 48 | - | 3 | 65 | 10 | 13 |
| Oba | 1303 | 731 | - | - | 129 | 19 | 30 | 133 | 13 | 51 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški | 1 | 18 | 18 | 8 | 16 | 19 | - | - | 2 |
| Ženski | 1 | 8 | 17 | 21 | 52 | 15 | - | - | 1 |
| Oba | 2 | 26 | 35 | 29 | 68 | 34 | - | - | 3 |

Korišćena Literatura:
---------------------

* Korišćena Literatura:
* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan biv. Predsednik Oblasnog odbora Komesar Oblasne Samouprave, objavjeno (1927 g.)„Napredak Pančevo,,
* „Letopis": *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999 g.).

Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani

* *Napomena*

U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *,»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

Spoljašnje veze
---------------

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)

  


| **Naseljena mesta** Gradske opštine Grocka |
| --- |
| Begaljica •
Boleč •
Brestovik •
Vinča •
Vrčin •
**Grocka** •
Dražanj •
Živkovac •
Zaklopača •
Kaluđerica •
Kamendol •
Leštane •
Pudarci •
Ritopek •
Umčari |