recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***The Cincinnati Enquirer,*** je dnevni list s najvećom tiražom široj oblasti grada Cincinnati u američkoj državio Ohio te sjevernom Kentuckyju. (*Enquirer* ima i posebno izdanje pod nazivom *The Kentucky Enquirer*.) Novine se nalaze u vlasništvu tvrtke Gannett Co. Inc. a do 30.12. 2007. ima poseban ugovor o zajedničkom vođenju poslova s popodnevnim novinama *The Cincinnati Post* u vlasništvu E. W. Scripps Company.

*The Enquirer* također objavljuje niz elektronskih i tiskanih medija, uključujući 17 lokalnih tzv. *Community Press* te 10 *Community Recorder* tjednika, časopise CiN Weekly, Design Magazine, Inspire Magazine i OurTown i niz besplatnih časopisa za reklamiranje, kao i vebsajt Cincinnati.Com.

Historija
---------

*The Enquirer* je počeo izlaziti 10.4. 1841. Postao je jedan od prvih dnevnih listova u SAD, koji je uveo nedjeljno izdanje dana 20.4. 1848. Od kraja 1850-ih do 1881, *The Enquirer* je bio u vlasništvu Washingtona McLeana, pristaše frakcije *Copperheada* zbog čije je uređivačke politike list bio izvrgnut progonima od strane Unijine vlade za vrijeme građanskog rata. Nakon rata, McLean je vodio uređivačku politiku usmjerenu protiv tada dominantne Republikanske stranke. Jedna od novinarskih zvijezda u to doba bio je Lafcadio Hearn, koji je u novinama radio od 1872. do 1875. 

Od 1881. do smrti 1916. godine listom je upravljao sin Washingtona McLeana John Roll McLean. Nemajući povjerenja u svog sina Neda, John Roll McLean je *Enquirer* i još jedan list u svom vlasništvu - *The Washington Post* - povjerio posebnoj zakladi na čelu s washingtonskom bankom. Ned je na sudu uspio oduzeti *The Post*, što je dovelo do bankrota tog lista, odnosno prodaje Eugeneu Meyeru 1933 godine. *The Enquirer*, je međutim, ostao u zakladi sve do 1952.

Sjedište Cincinnati Enquirera na 312 Elm Street u Cincinatiju.
1930-ih i 1940s-ih *The Enquirer* je hvaljen zbog inovacija u tipografiji.

Godine 1952. banka je list odlučila prodati Charlesu Phelpsu Tafu, vlasniku *Cincinnati Times-Star* i članu političke dinastije Taft, ali su se uposlenici lista udružili i pomoću kredita uspjeli dati bolju ponudu. Međutim, njihovo vlasništvo nije dugo trajalo. Godine 1956. list je prodan tvrtkli The E. W. Scripps Company, vlasniku *The Cincinnati Posta*. Scripps je upravljao listom do 1968. kada ga je bio prisiljen prodati zbog vladine antitrustovne parnice. American Financial, tvrtka pod kontrolom lokalnog milionera Carla Lindnera kupila je list i podrala ga još jednoj Lindnerpvoj tvrtki, Combined Communications, 1969 godine. Combined, sa sjedištem u Phoenixu, spojio se s Gannettom in 1979.

Izvori
------

1. ↑  „2007 Top 100 Daily Newspapers in the U.S. by Circulation" (PDF). Burrelles*Luce*. 31. 03. 2007.. Arhivirano iz originala na datum 2017-12-02. Pristupljeno 29. 05. 2007.

Vanjski linkovi
---------------

* Cincinnati.Com (službena stranica)
* NKY.com (službena stranica)
* Enquirer.com (službena stranica)
* Cinweekly.com (službena stranica)
* Gannett Co. Inc. službena stranica
* Gannett Co. Inc. profile of *The Cincinnati Enquirer* Arhivirano 2006-09-08 na Wayback Machine-u
Magnet levitira iznad visokotemperaturnog superprovodnika, ohlađena tečnim azotom. Stalna električna struja teče na površini superprovodnika, delujući na isključenje magnetskog polja magneta (Faradejev zakon indukcije). Ova struja efektivno stvara elektromagnet koji odbija magnet.
**Superprovodljivost** ili **superprovodnost**, fenomen koji se pojavljuje kod određenih materijala na niskim temperaturama, i karakteriše ga potpuno odsustvo električnog otpora i prigušivanje unutrašnjeg magnetnog polja (Majsnerov efekat).

Superprovodnost se pojavljuje kod raznih materijala, uključujući i proste elemente poput kalaja i aluminijuma, razne matalne legure, neke visoko-"dopirane" poluprovodnike, i određena keramička jedinjenja koja sadrže stepen atoma bakra i kiseonika. Druga vrsta jedinjenja, poznata kao kuprati, su visokotemperaturni superprovodnici. Superprovodnost se ne pojavljuje kod plemenitih metala poput zlata i srebra, niti kod feromagnetnih metala poput gvožđa (mada gvožđe može da se pretvoriti u superprovodnik ako se podvrgne vrlo visokim pritiscima).

Kod konvencionalnih superprovodnika, superprovodnost je izazvana silom privlačenja između određenih provodnih elektrona koja potiče od razmene fotona, što prouzrokuje da tok provodnih elektrona stvara "stanje" superfluida sastavljeno od povezanih *parova* elektrona. Takođe postoji i klasa materijala, poznata kao nekonvencionalni superprovodnici, kod koje se javlja superprovodnost, ali čija su fizička svojstva u suprotnosti sa teorijom konvencionalnih superprovodnika. Naime, takozvani visokotemperaturni superprovodnici "funkcionišu" na temperaturama daleko višim nego što bi to bilo moguće po konvencionalnoj teoriji (ipak, ova temperatura je još uvek daleko ispod sobne temperature.) Trenutno ne postoji celovita teorija visokotemperaturne superprovodnosti.

Jedna od mogućih koristi superprovodnika je ta što bi pomoću njih bilo moguće da se električna energija čuva dugo vremena, praktično bez utrošaka. Ipak da bi se superprovodnici koristili u praksi, potrebno je da "funkcionišu" na temperaturama približnim sobnim (inače bi ih utrošak energije za hlađenje učinio nepraktičnim). Zato već dugi niz godina naučnici rade na stvaranju superprovodnika koji rade na sve višim temperaturama.

### Spoljašnje veze

* US, EREN: superconductivity Arhivirano 2002-12-11 na Wayback Machine-u
* superconductors.org

***Supraprovodnost*** na Wikimedijinoj ostavi
Manaslu
**Splitsku ekspediciju na Manaslu 1983. god.** organizovalo je Planinarsko društvo Mosor iz Splita. Ekspediciju je vodio splićanin Vinko Maroević, Stipe Božić je bio vođa na terenu. Ostali članovi bili su: Viki Grošelj i Jernej Zaplotnik iz Slovenije, Grgo Bućan, Srećka Gregov, Edo Retelj, Ana Mažar, Gorazd Barać, Ivo Kaliterna, Ranko Božinović, Haso Feratović, Boris Siriščević i Igor Žuljan iz PD Mosor te splitski radioamateri Tomo Dugeč i Gordan Franići. Cilj je bio 8.156 m. visoki vrh Manaslu. Nažalost ekspedicija je tragično završila. 

U odronu glomaznog ledenjaka poginuli su tada 32-godišnji Bućan i godinu dana mlađi Jernej (Nejc) Zaplotnik, proslavljeni slovenski član penjačkog tima Jugoslavije koji je zajedno sa Stipom Božićem 1979. godine osvojio Mount Everest. Iza Nejca Zaplotnika ostala je supruga i troje djece, a iza Ante porodica koja se godinama nada da će pronaći spokoj i napokon moći ga sahraniti u porodičnoj.

Prilikom aklimatizacionog uspona 24. aprila 1983. odvalila se ledena gromada, klizala nekoliko stotina metara te zatrpala Bućana i Zaplotnika na oko 4.500 metra nadmorske visine. Srećko Gregov je ostao živ, jer je zastao oko 50 m, da skine višak odjeće sa sebe. Odron ga je "okrznuo" dok Bućan i Zaplotnik nisu imali sreće i nestali su pod ledenom lavinom. Nejcovo tijelo su članovi ekspedicije ubrzo uspjeli pronaći i sahranjen je na samoj planini. Zbog krutih nepalskih zakona nije bilo mogućnosti da se njegovo tijelo preveze porodici u Sloveniju. Bućanovo tijelo je i danas zarobljeno pod himalajskim ledom. Gregov je u odronu slomio nekoliko rebara i ozlijedio kičmu.

Grgo Bućan bio je po zanimanju inženjer elektrotehnike. Planinarstvom se počeo baviti 1977. god. Bio je član Hrvatske Gorske službe spašavanja. 

Viki Grošelj i Stipe Božić pod Manaslu su se vratili godinu dana nakon te tragične 1983. godine, te se u čast poginulim prijateljima preko južne stijene alpskim stilom popeli do vrha
U **supstitucionim reakcijama**, funkcionalna grupa jednog hemijskog jedinjenja se zamenjuje drugom grupom. U organskoj hemiji, reakcije elektrofilne i nukleofilne supstitucije imaju primarni značaj. Reakcije organske supstitucije se klasifikuju u nekoliko glavnih tipova organskih reakcija u zavisnosti od toga da li je reagens elektrofil ili nukleofil, da li je reakcioni intermedijar karbokatjon, karbanjon ili slobodni radikal, ili da li je supstrat alifatičan ili aromatičan. Detaljno razumevanje tipa reakcije pomaže u predviđanju produkta reakcije. To je takođe korisno za optimizaciju reakcije u pogledu promenljivih, kao što su temperatura i izvor rastvarača.

Dobar primer reakcije supstitucije je fotohemijska hlorinacija metana kojom se formira metil hlorid.

|  |
| --- |
| Substitution reaction : chlorination of methane |
| hlorinacija metana hlorom |

Nukleofilna supstitucija
------------------------

Nukleofilna supstitucija se odvija kad je reagens nukleofil (atom ili molekul sa slobodnim elektronima). 

Nukleofil reaguje sa alifatičnim supstratom u reakciji nukleofilne alifatične supstitucija. Ta supstitucija se može odvijati putem dva različita mehanizma: unimolekularna nukleofilna supstitucija (1) i bimolekularna nukleofilna supstitucija (2). 1 mehanizam ima dva stupnja. U prvom stupnju, odlazeća grupa se udalji, čime se formira karbokatjon. U drugom stupnju, nukleofilni reagens napada karbokatjon i formira sigma vezu. Ovaj mehanizam može da proizvede bilo inverziju ili zadržavanje konfiguracije. 2 reakcija ima samo jedan stupanj. Napad reagensa i uklanjanje odlazeće grupe se odvijaju simultano. Ovaj mehanizam uvek dovodi do inverzije konfiguracije.

Kad je supstrat aromatično jedinjenje reakcioni tip je nukleofilna aromatična supstitucija. Derivati karboksilnih kiselina reaguju sa nukleofilima u nukleofilnoj acilnoj supstituciji.

Elektrofilna supstitucija
-------------------------

Elektrofili učestvuju u reakcijama elektrofilne supstitucije, a posebno u elektrofilnim aromatičnim supstitucijama.

|  |
| --- |
| Electrophilic aromatic substitution |
| Elektrofilna aromatična supstitucija |

Elektrofilne reakcije sa drugim nezasićenim jedinjenjima, osim arena, generalno dovode do elektrofilne adicije umesto supstitucije.

Vidi još
--------

* Hel-Volhard-Zelinski halogenacija
* Fridel-Kraftsove reakcije

  


| * p
* r
* u
Organske reakcije |
| --- |
| 
Reakcija adicije - Reakcija eliminacije - Polimerizacija - Reagensi - Reakcija preuređivanja - Redoks reakcija - Regioselektivnost - Stereoselektivnost - Stereospecifičnost - Supstitucija - 
Lista organskih reakcija
 |

***Supstitucija (hemija)*** na Wikimedijinoj ostavi
|  |
| --- |
|   |
| Dio serije o |
| Ateizmu |
| The Greek word "atheoi" ("[those who are] without God") as it appears on the early 3rd-century Papyrus 46 |
| 
Koncepti |
| Antiteizam  • Nonteizam Antireligija  • Ateizam i religija Implicitni i eksplicitni ateizam Slab i jak ateizam |
| 
Historija |
| Historija ateizma Prosvjetiteljstvo  • Slobodoumlje Novi ateizam  • Ateizam 3.0 |
| 
Argumenti za ateizam |
| Protiv religije  • Protiv BogaArgument slobodne volje Argument protivrečnih otkrovenjaArgument neverovanjaArgument lošeg stvaranjaAteistička opkladaSudbina neukihBog prazninaParadoks svemogućnostiProblem zla  • Problem paklaRussellov čajnikTeološki nekognitivizamUltimativni Boing 747 potezNevidljivi ružičasti jednorog |
| 
Ostalo |
| Kritika ateizma  • DemografijaDiskriminacija/Progon ateistaPoznati ateisti  • Državni ateizam |
| 
Povezani koncepti |
| Agnosticizam  • IreligioznostNaturalizam  • SekularizamSekularni humanizam
Metafizički naturalizam |
| * p
* r
* u
 |

**Problem pakla** je etički problem koji je povezan sa svim religijama kod kojih je pakao predstavljen kao surovo mesto. To se ne uklapa sa konceptom da je Bog pravedan i moralan. Problem pakla se vrti oko četiri ključne tačke:samo postojanje pakla, neki ljudi idu u pakao, iz pakla ne može da se pobegne i pakao je kazna za vršenje ili nevršenje nekih radnji na Zemlji.

Koncept po kojem se nevrnici u određenoj religiji suočavaju sa prokletstvom se naziva spasenje. Koncept po kome su svi spašeni, bez obzira na veru i religiju se naziva univerzalno izmirenje. Manji deo hrišćanskog učenja po kojem su nevernici uništeni, umesto osuđeni na večno prokletstvo se naziva analitionizam.

Postoji više pitanja koja su vezana za problem pakla. Prvo je da li je postojanje pakla kompatibilno sa pravdom. Drugo je, da li je komaptibilno sa Božjom milošću, koje je posebno naglašeno u hrišćanstvu. Treće pitanje je da li je pakao zaista i naseljen, ili će Bog da sve večne duše da vrati u budući bolji svet. Tom prilikom se može misliti i na raj. Neki aspekti koji se odnose na problem pakla se mogu odnositi i na problem zla. Prevashodno se misli na to da je patnja koja se doživljava u paklu, mogla biti sprečena od strane Boga. Rasprava koja se vodi oko problema zla se takođe može preneti i na problem pakla.
Crno bijela perspektiva
Stari grad Ljubuški
**Stari grad Ljubuški**, ili tvrđava hercega Stjepana, je srednjevjekovna tvrđava na području opštine Ljubuški, Bosna i Hercegovina.

Lokacija
--------

Nalazi na istaknutom vrhu krševitog lanca brda Buturovice, na istočnom kraju Ljubuškog polja. Podignuta je na čvrstom, krševitom položaju, na 396 m nadmorske visine. Do podnožja postoji makadamski put.

Istorijski podaci
-----------------

Spominje se 1452. godine u vezi sa borbama između hercega Stjepana i sinova, knezova Vladislava i Vlatka. Pomenute godine knez Vladislav je prešao na stranu Dubrovačke republike u ratu protiv oca. Herceg Stjepan se sklonio u tvrđavu u Ljubuškom. Vladislav je te godine pokušao oteti grad Ljubuški od oca, ali ga nije uspio osvojiti. Tek se 1454. godine pominje u povelji aragonskog kralja Alfonsa V kao *civitas Lublano*.

Osmanlije 1463. godine prvi put osvajaju Ljubuški, a definitivno između 1468. i 1477. godine. Već 1477. godine predstavlja pograničnu utvrdu sa jakom posadom i pripada drinskom kadiluku. U ugovoru između Turske i Ugarske 1503. godine Ljubuški se pominje, kao jedan od pograničnih gradova koji ostaje pod osmanskom vlašću. U vafuknami (zakladnici) Nesuh-age Vučjakovića pisanoj u februaru 1565. godine, grad se pominje kao k'ala (tvrđava). Nesuh-aga je u gradu podigao džamiju. Kao samostalan kadiluk spominje se 1633. godine. U XVIII vijeku postoje nahija Ljubuški u istoimenom kadiluku, a osnovana je i istoimena kapetanija. Tvrđava je napuštena 1835.godine.

Opis
----

Tvrđava se sastoji iz dva dijela. Prvo utvrđenje je nastalo u doba srednjevjekovne bosanske države, a drugo u vrijeme osmanlija

Literatura
----------

***Stari grad Ljubuški*** na Wikimedijinoj ostavi

* Hamdija Kreševljaković, Hamdija Kapidžić, Naše starine II, Zavod za zaštitu spomenika kulture R BiH, Sarajevo, 1954, 9-21 -Stari hercegovački gradovi.
**Pro Tito Annio Milone ad iudicem oratio**, poznatiji pod skraćenim imenom **Pro Milone** (doslovno: "Za Milona") je govor koga je znameniti rimski pravnik i orator Marko Tulije Ciceron sastavio godine 52. pne. kao branitelj na suđenju političaru Titu Aniju Milonu, optuženom za ubistvo popularskog vođe i svog političkog suparnika Publija Klodija Pulhera.

Iako se *Pro Milone* smatra jednim od najpoznatijih antičkih govora i remek-djelom govorničke vještine, u vrijeme samog suđenja ga se Ciceron, suočen s atmosferom nasilja i prijetnjama pristaša ubijenog Klodija, jednostavno nije usudio izgovoriti ga u danas poznatom obliku. Kao rezultat toga je Milon proglašen krivim i prognan u Masiliju. Tek kada se nešto kasnije politička situacija u Rimu smirila, Ciceron je svoj govor u originalnom obliku pokazao prijateljima, uključujući i samog Milona koji je pismom odgovorio kako mu je "drago što nije izgovoren na suđenju, jer sada ne bi uživao u masilijskom vinu".

Ciceron u svom govoru nije držao spornim da je Klodije ubijen od Milona, ali je incident nastojao prikazati kao legitimni čin samoobrane. Govor se također smatra važnim kao primjer uvođenja pravne doktrine *Inter arma enim silent leges* (Kada govori oružje, zakoni šute), odnosno prema kojoj se u ekstremnim situacijama kao što su rat ili prijetnja po vlastiti fizički integritet pojedinac i država ne smiju smatrati vezanim mirnodopskim zakonima.

Eksterni linkovi
----------------

* **Pro Milone** in Latin, at The Latin Library
* **Pro Milone** in English, translated by C.D. Yonge, at perseus.tufts.edu
Stari grad Varaždin
Ulazna kula
**Stari grad Varaždin** tvrđava je u Varaždinu i jedna od njegovih znamenitosti. Nalazi se na sjeverozapadnom obodu varaždinske gradske jezgre, a danas je u njoj smješten Gradski muzej Varaždin.

Povijest
--------

Tvrđava se prvi put spominje u 12. stoljeću i vjeruje se da je tada bila sjedište varaždinskih župana. Krajem 14. stoljeća dolazi u vlasništvo grofova Celjskih koji je pregrađuju u gotičkom stilu. Iz tog vremena potječe središnji četverokutni objekt, oko koje su se izvorno nalazile drvene palisade. 

Veliku obnovu tvrđava doživljava u 16. stoljeću, kada je pregrađena u suvremenu renesansnu fortifikaciju. Za vlasništva Ivana Ungnada, nešto prije 1544. započinje gradnja zidina s kružnim kulama, te oko njih zemljanih bedema i jarka napunjenog vodom. Time ona postaje karakterističan tip utvrde zvan *wasserburg*. Pregradnju je vodio Domenico dell'Allio, graditelj talijanskog podrijetla koji djeluje u Štajerskoj. Pod kraj stoljeća varaždinska tvrđava trajno dolazi u ruke mađarsko-hrvatske obitelji Erdödy, koja će na njoj izvesti manje adaptacije u baroknom stilu.

Zanimljivosti
-------------

Stari Grad nalazi se na poleđini, danas nevažeće, hrvatske novčanice od 5 kn. Varaždinska tvrđava na novčanici od 5 kuna je otisnuta naopako (tj. zrcaljeno) u odnosu na stvarni izgled.

Vanjske veze
------------

***Stari grad Varaždin*** na Wikimedijinoj ostavi

* Gradski muzej Varaždin Arhivirano 2010-03-27 na Wayback Machine-u
**Persona non grata** (lat.: *nepoželjna osoba*, *neprihvatljiva osoba*, *osoba koja se ne uvažava*) izraz je koji se u diplomaciji koristi za osobu - šefa diplomatske misije i druge diplomate, čije prisustvo na području države primateljice nije poželjno, odnosno za koju država primateljica zahtjeva odlazak sa svog područja. Suprotni pojam je **persona grata**.

Razlozi zbog koji se osoba proglašava osobom *non grata* mogu biti vezani uz nju samu (npr. zbog njezinih izjava ili ponašanja kojima su povrijeđeni interesi, čast i dostojanstvo države primateljice, ili ako je teško povrijedila propise države primateljice), u prekid diplomatskih odnosa ili uz rat, međutim država primateljica nije obvezna navesti razloge (članak 9. *Bečke konvencija o diplomatskim odnosima*). Tu će osobu njezina država (država šiljateljica) morati opozvati, odnosno okončati njezine dužnosti. Opoziv mora uslijediti u razumnom roku, a sve do odlaska *persona non grata* zadržava imunitete i privilegije. Ukoliko ne bude opozvana, država primateljica može odbiti priznati tu osobu za člana misije.
**Stari most u Mostaćima**, ili Most na Bari, premošćuje riječicu Baru , u gradskom naselju Mostaće u opštini Trebinje, Bosna i Hercegovina.

Pripada skupini tzv. malih seoskih kamenih mostova koji su građeni na nužnim komunikacijama u hercegovačkom kršu i to na manjim rijekama, ponornicama i potocima. 

Ne zna se točno vrijeme izgradnje Starog mosta u Mostaćima, ali iz samog naziva sela (Mostaći) može se pretpostaviti da je veoma star. Građen je na tradicionalno konzervativan način, najvjerojatnije od strane domaćeg graditelja. Most je izgrađen u seoskoj rustikalnoj formi od lomljenog kamena sa dva prelomljena luka. Svodovi i čeoni zidovi izvedeni su u suhozidini samo grubo priklesanim kamenom sa najbližeg nalazišta. Forma nije definirana, tako je prelom u vrhu prešao u zaobljenje. 
Most je dug cca 7,00 m, a širina kolovoza iznosi cca 2,65 m. Rječica Bara premošćena je rustikalnom kamenom mostovskom konstrukcijom sa dva prelomljena luka. Širina lukova je različita; jedan je 2,6 m širine, a drugi 2,25 m. Visina svodova iznosi cca 1,65 m, a visina mosta od betonskog temelja do kolovoza iznosi cca 2,05 m. Podnožje mosta ojačano je betonskim temeljima. Dimenzije središnje betonske stope iznose cca 2,4 m širine i 0,50 m visine. 

Na udaljenosti od 5,00 m, uzvodno od Starog mosta, izgrađen je 1998/1999. godine novi betonski most preko kojeg se odvija promet. 

Most je proglašen za nacionalni spomenik.

Literatura
----------

* Džemal Čelić, Mehmed Mujezinović, Sarajevo: Sarajevo - Publishing, 1998. -Stari mostovi u Bosni i Hercegovini.

Vanjske veze
------------
Koordinate: 41° 24′ 34" SGŠ, 22° 50′ 20" IGD

**Zubovo** (mak. *Zubovo*) je naselje u Republici Makedoniji, u krajnje jugoistočnom delu države. Zubovo je u sastavu opštine Novo Selo.

Prirodni uslovi
---------------

Zubovo je smešteno u krajnje jugoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne tromeđe sa Grčkom i Bugarskom (10 km jugoistočno od sela). Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 20 kilometar istočno.

Naselje Zubovo se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno u središnjem delu Strumičkog polja. Seoski atar je ravničarski i ceo pod ratarskim kulturama. Nadmorska visina naselja je približno 210 metara. 

Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Zubovo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 648 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.novoselo.gov.mk Zvanična stranica opštine Novo Selo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Novo Selo |
| --- |
| **Novo Selo** • 
Badolen • 
Bajkovo • 
Barbarevo • 
Borisovo • 
Draževo • 
Zubovo • 
Kolešino • 
Mokrijevo • 
Mokrino • 
Novo Konjarevo • 
Samuilovo • 
Smolari • 
Staro Konjarevo • 
Stinik • 
Sušica |  |
*Za ostale upotrebe, v. Zubovce (Kumanovo).*

  
Koordinate: 41° 49′ 46" SGŠ, 20° 52′ 40" IGD

**Zubovce** (mak. *Zubovce*) je naselje u Republici Makedoniji, u severozapadnom delu države. Zubovce pripada opštini Vrapčište.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Zubovce je smešteno u severozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Gostivara 5 km severno.

Zubovce se nalazi u gornjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na zapadnom obodu Pološkog polja. Istočno od naselja pruža se polje, a zapadno se izdiže Šar-planina. Nadmorska visina naselja je približno 600 metara.

**Klima** u Zubovcu je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Početkom 20. veka Zubovce je bio naseljeno pravoslavnim Slovenima. Tada je polovina pravoslavnih meštana bila u okviru Srpske pravoslavne crkve.

Stanovništvo
------------

Zubovce je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 762 stanovnika.

Stanovništvo u naselju je etnički mešovito. U većini su etnički [[Makedonci] (63%), a u manjini su Albanci (29%) i Turci (8%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje, a manjinska je islam.

Vidi još
--------

* Opština Vrapčište

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Zubovce (Gostivar)*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.komunavrapcisht.gov.mk Zvanična stranica opštine Vrapčište

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Vrapčište |
| --- |
| **Vrapčište** • 
Vranovci •
Galata •
Gradec •
Gorjane •
Dobri Dol •
Đurđevište •
Zubovce •
Kalište •
Lomnica •
Negotino •
Novo Selo •
Požaranje •
Senokos •
Toplica |  |


| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |
Vejs-kula u starom gradu
**Stari grad Livno** ili Bistrički grad je utvrđenje iz srednjeg vijeka i osmanskog perioda u Livnu (Bosna i Hercegovina).

Istorija
--------

Župa Livno se prvi put spominje 28. IX 892. za vrijeme vladavine hrvatskog kneza Mutimira. Konstantin Porfirogenet sredinom X vijeka u 30. i 31. poglavlju Spisa o narodina dijeli zemlju Hrvata na 11 župa, među kojima se nalazi i Livanjska župa *ή χλεβίανα*, a među gradovima pokrštene Hrvatske spominje *τό χλεβ ενα*. U crkvenom pogledu Livansjka župa bila je u sastavu splitske nadbiskupije. Početkomm XIV vijeka livanjskom župom upravljaju sinovi hrvatskog bana Pavla Šubića. Godine 1326. livanjska župa prelazi iz hrvatske državne teritorije pod vlast bana Stjepana II Kotromanića i u sastav bosanske države. Prvi put se javlja u turskim izvorima iz 1485. godine i od tada je ostalo pod osmanskom vlašću sve do 1878. Godine. Među historijskim podacima o Livnu nema onih koji se odnose na vrijeme gradnje njegovih fortifikacija, a arheološka istraživanja nisu vršena.

Opis dobra
----------

Stari grad u Livnu imao je nekoliko međusobno zavisnih objekata: skladište oružja kao centralni objekat, bedem i 4 tabije (Murpašina, Atlagića, Gajića i Krnač tabija), te 5 kula izgrađenih na stijenama iznad grada (Poletača, Čošek, Efrem, Vejs i Klanac kula).

Prvo je sagrađena srednjovjekovna tvrđava koja je pretvorena u osmanskom periodu u skladište oružja. Nalazi se ispod strmih stijena Crvenice koje okružuju Livno i uz izvor rijeke Bistrice. Osnova srednjovjekovnog utvrđenja je nepravilnog četverougaonog oblika prilagođenog terenu (dimenzija 37.5 x 30(24) m).

Od skladišta danas su ostali dijelovi zidova, ostaci Vejs i Klanac Kule, nešto malo bedema i donekle se raspotnaju dvije tabije. Devastacija je prisutna takoreći svakodnevno.

Stari grad u Livnu (Bistrički grad) proglašen je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Literatura
----------

* Hamdija Kreševljaković, "Naše starine" I, Sarajevo, 1953, 7-45, *Stari bosanski gradovi*
* Hamdija Kreševljaković, Izabrana djela I, izdavač "Veselin Masleša", Sarajevo, 1991, *Kapetanije u Bosni i Hercegovini*

Vanjske veze
------------

Zvanična stranica Livna Arhivirano 2016-09-18 na Wayback Machine-u
**Petit Albert** je grimorij čije se autorstvo pripisuje srednjovjekovnom teologu Albertu Velikom (1200.-1280.), dok neki noviji istraživači kao autora navode zapravo, Albertusa Parvusa Luciusa. Iako je postojanje ovog magičnog priručnika više legendarno negoli stvarno, postoji jedna verzija izdana u 19. stoljeću koja sadržava prirodnu i kabalističku magiju.

Za razliku od *Grand Alberta*, ovaj priručnik magije sadržava ceremonijalnu crnu magiju. Rukopis se prvi put spominje 1702. godine pod imenom *Le Petit Albert ou la paysan*, a izdan je u Genevi 1704. te u Lyonu 1752. godine pod nazivom *Secrets merveilleux de la magie naturelle et cabalistique du Petit Albert*.

Knjiga je već početkom 18. stoljeća postala zloglasna u pariškoj regiji zbog svog otvoreno crnomagijskog sadržaja.

U popularnoj kulturi
--------------------

Ovu knjigu spominje Umberto Eco u uvodu svog znamenitog romana *Ime ruže*. Pored nje navodi i drugu knjigu čiji je tobožnji autor Albert Veliki, *Grand Albert*.

Bilješke
--------

1. 1 2 3  Davies, Owen, str. 99.
2. ↑  Petit Albert - esotericarchives.com
3. ↑  „Petit Albert". Arhivirano iz originala na datum 2009-11-09. Pristupljeno 2013-05-01.
4. ↑  Eco, Umberto, str. 8.

Literatura
----------

* *Davies, Owen, Grimoires, A History of Magic Books, University Press Oxford, New York, 2009.* ISBN 978-0-19-920451-9
* *Eco, Umberto, Ime ruže, Zagreb, 2004.* ISBN 953-7160-00-9

Vanjske poveznice
-----------------

* Le Petit Albert (1782.) - esotericarchives.com (`en`) (`fr`)
* Petit Albert Arhivirano 2009-11-09 na Wayback Machine-u (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **ezoteriji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Rože** je naselje (selo) koje se nalazi nekih desetak kilometara od grada Trilja.

Zemljopisni položaj
-------------------

Naselje Rože se nalazi prislonjeno na padinu planine Kamešnice. Naselje je u blizini naselja Krivodol, Podi i Ljut i same granice sa susjednom Bosnom i Hercegovinom. U selo se cestovnim putem može doći iz pravca Voštana i Graba.

Klima
-----

Naselje Rože zahvaćeno planinskom klimom koja se očituje jakim (čičim) zimama s mnogo padalina te dugim periodom pokrivenošću snijegom (cca. 60 dana godišnje) te sušnim umjerenim ljetima s malo padalina gdje srednja temperatura ne prelazi 26 °C.

Stanovništvo
------------

***Kretanje broja stanovnika naselja Rože za razdoblje od 1857. do 2001. godine***  

Napomena:Podaci o stanovništvu u naselju Rože iz 1869. godine su sadržani u podacima za naselje Voštane .

Vanjske poveznice
-----------------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

  


| * p
* r
* u
Naselja grada Trilja |
| --- |
| Bisko • Budimir • Čačvina • Čaporice • Gardun • Grab • Jabuka• Kamensko • Košute • Krivodol • Ljut • Nova Sela • Podi • Rože • Strizirep • Strmendolac • Tijarica • Trilj • Ugljane • Vedrine • Velić • Vinine • Vojnić Sinjski • Voštane • Vrabač • Vrpolje |

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Rože** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*
Logo ruskog Petog kanala.
**Peti kanal** (rus. *Пятый канал*), također poznat i kao **Peterburg- Peti kanal** (rus. *Петербург — Пятый канал*) je ruska televizijska stanica sa federalnom licencom za emitiranje sa sjedištem u Sankt Peterburgu, poznata kao najstarija TV-stanica na prostoru bivšeg SSSR-a i jedna od najstarijih u svijetu. Sa emitiranjem je započela 1. jula 1938. godine pod službenim nazivom Odjel televizijskog emitiranja Lenjingradskog komiteta radioinformacija, ali je kolokvijalno bila poznata kao Lenjingradska televizija. Kao i druge sovjetske TV-stanice, rad je obustavila godine 1941. nakon njemačke invazije, da bi nakon završetka Drugog svjetskog rata sa emitiranjem otpočela 1961. godine. U sovjetsko doba joj se program mogao gledati u evropskom dijelu Rusije, oblasti Urala, zapadnom Sibiru, baltičkim zemljama, Bjelorusiji kao i dijelovima Kazahstana. Godine 1997. mu je vlada ruskog predsjednika Borisa Jeljcina ograničila licencu na Sankt Peterburg i Lenjingradsku oblast. Godine 2006. je Putinova vlada Petom kanalu dala federalnu licencu za emitiranje, te je Peti kanal jedini federalni TV-kanal čije sjedište nije u Moskvi.

Vanjske veze
------------

* Официальный сайт ОАО «ТРК „Петербург — Пятый канал"»
* Peti kanal na Twitteru
* Экскурсия по Пятому каналу. Фабрика информации
* ТРК «Петербург-Пятый канал». Фоторепортаж из Ленинградского телецентра и Дома радио
**Trahaearn ap Caradog** (? - 1081) bio je kralj Gwynedda, koji je vladao od 1075. do smrti.

Historičari pretpostavljao da je bio rodom iz Arwystlija, na granici Gwynedda i Powysa. Na prijestolje je došao što je njegov prethodnik i rođak Bleddyn ap Cynfyn 1075. godine ubijen u atentatu koji se tradicionalno pripisuje deheubarthskom kralju Rhys ab Owainu. Međutim, iste godine se na Anglesey zajedno sa irskim najamnicima iskrcao Gruffydd ap Cynan koji je uz pomoć normanskog pustolova Roberta od Rhuddlana porazio Trahaearna i preuzeo Gwynedd. Ta je vlast trajala vrlo kratko, s obzirom da su napetosti između Gruffyddovih irskih sljedbenika i lokalnog velškog stanovništva izazvale ustanak u Llynu. Trahaearn je to iskoristio kako bi porazio Gruffydda u bitci kod Bron yr Erwa i prisilio na bijeg natrag u Irsku. 

Godine 1078 Trahaearn je pokrenuo pohod na Južni Wales protiv Rhys ab Owaina, koga je porazio u kod Gwdiga i Goodwicka. Rhysa je iste godine ubio Caradog ap Gruffydd iz Gwenta. 

Trahaearn je vladao Gwyneddom sve do 1081. godine, kada se Gruffydd ap Cynan vratio iz izgnanstva, ovaj put pojačan danskim najamnicima i u savezu sa Rhys ap Tewdwrom, nedavno prognanim princom Deheubartha.

Trehearn je taj savez nastojao poraziti sklopivši savez sa Caradog ap Gruffyddom od Morgannwga i angažiravši normanske strijelce. Međutim, u bitci kod Mynydd Carna, sjeverno od St David'sa, i Trahaearn iCaradog su poginuli. Gruffydd ap Cynan je preuzeo Gwynedd, a Rhys ap Tewdwr povratio mjesto princa Deheubartha. Trahaearna je, prema zapisima, ubio jedan Gruffyddovih irskih najamnika po imenu Gucharki.

Literatura
----------

* R.R. Davies (1991). *The age of conquest: Wales 1063-1415*. O.U.P. ISBN 0-19-820198-2.
* Thomas Jones, ed. (1952) *Brut y Tywysogion: Peniarth MS. 20 version* (University of Wales Press)

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi: **Bleddyn ap Cynfyn**  |  **kralj Gwynedda** 1075–1081 | Slijedi: **Gruffydd ap Cynan**  |
**Prva javna nogometna utakmica u Zagrebu** odigrana je 28. listopada 1906. godine na Zapadnom perivoju, današnjem Marulićevom trgu na kojem je kasnije izgrađena Knjižnica. Utakmicu su odigrala dva zagrebačka nogometna kluba HAŠK i PNIŠK, a rezultat je bio neodlučen 1:1 (1:0). Utakmica je igrana po tada jedino važećim engleskim pravilima.

Sastavi momčadi
---------------

* **HAŠK**: Hinko Würth, Josip Besednik, Hugo Kuderna, Josip Novak, Ivo Lipovšćak, Anđelo Grgić, Marko Kostrenčić, Dragutin Albrecht, Marko Kren, Vladimir Erbežnik, Zvonimir Bogdanović
* **PNIŠK**: Dragutin Baki, Jan Todl, Veljko Ugrinić, Schreiber, Kiseljak, Pilepić, Uhrl

Cijena ulaznica
---------------

Loža: 2 krune, Stolica: krunu i pol, stajanje: 60 filira. Ukupna zarada sa utakmice bila je 22 krune. Mnogi gledatelji utakmicu su gledali izvan ograde igrališta ne plativši ulaznicu.

Zanimljivo
----------

Gledatelji još nisu bili naviknuti na nogomet niti su poznavali pravila igre, te nisu mogli ocijeniti što je vrijedno u igri. Tako su pljeskom nagradili Kudernu kada je u jednom trenutku udario loptu visoko u zrak, a uopće nisu reagirali kada je Erbežnik postigao pogodak.

Prve utakmice
-------------

Iako je u Zagrebu postojalo više nogometnih momčadi, do njihovih međusobnih utakmica nije došlo sve do 1906. godine. PNIŠK je 1904. godine u Zagrebu organizirao utakmicu svojih dviju momčadi, a gledatelji su plaćali ulaznicu. Isti klub je već 23. listopada 1905. godine pozvao HAŠK da odigraju utakmicu, ali do susreta iz nepoznatih razloga nije došlo. Najviše volje za organiziranje nogometnih utakmica imao je PNIŠK, koji je suparnika prije našao u Mađarskoj (1905. godina, FTC i Kaposvári A.C.) nego u Zagrebu.

Izvori
------

* Zvonimir Magdić, *Legende zagrebačkog nogometa*, Zagreb, 1996. str. 10 i 11
* H.A.Š.K. 1903-1993 – HRVATSKI AKADEMSKI ŠPORTSKI KLUB, Zagreb, 1993. str. 43
* Hrvatski nogometni savez 1912-1992 80. obljetnica, Zagreb 1992
* Snješka Knežević, Lenuci i "Lenucijeva potkova" Arhivirano 2015-10-01 na Wayback Machine-u
**Prva jugoslovenska brigada** u SSSR-u formirana je 1. juna 1944. godine u okolini Kolomne, od Jugoslovenskog samostalnog odreda, koji je obrazovan u istom mestu 23. januara 1944. godine. Brigadu (i odred) su sačinjavali:

* Jugosloveni koji su zarobljeni kao pripadnici kvislinških formacija: 369. legionarske pukovnije
* grupa Srba iz Bačke deportovana u SSSR, od strane Nemaca u radne bataljone
* jugoslovenskih ekonomskih emigranata iz Irana i
* izvesnog broja predratnih političkih emigranata koji su živeli u SSSR-u.

Pri formiranju brigada je imala dva bataljona sa oko 1.500 boraca. Nacionalni sastav brigade je bio šarolik. Prema pukovniku Vojmiru Kljakoviću, iz Vojnoistorijskog instita iz Beograda, nacionalni sastav je bio sledeći:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * 775 Hrvata
* 440 Slovenaca
* 293 Srba
 | * 14 Jevreja
* 10 Slovaka
* 5 Rusa
 | * 3 Rusina
* 2 Mađara
* 1 Crnogorac
 |

Za komandanta brigade postvljen je Marko Mesić, zarobljeni domobranski potpukovnik, a za političkog komesara Dimitrije Georgijević, španski borac i član Komunističke partije Jugoslavije.

Borbeni put jugoslovenske brigade
---------------------------------

Obuka i oprema brigade su izvođeni prema sovjetskim pravilima. Rusi su prvo hteli da brigadu angažuju na Istočnom frontu, ali su kasnije odlučili da se brigada priključi jedinicama Crvene armije koje su nastupale ka Srbiji. Posle obuke brigada je 29. jula 1944. godine napustila Kolomnu i preko Ukrajine i Rumunije stigla 10. oktobra u oslobođene oblasti istočne Srbije, gde je ušla u sastav 23. srpske divizije 14. korpusa NOVJ.

Krajem oktobra brigada je prebačena u rejon Čačka, gde je od 30. oktobra do 2. novembra 1944. godine vodila teške borbe sa nemačkim snagama i pretrpela znatne gubitke. Zajedno sa 14. srpskom udarnom brigadom i 93. brigadom pešadijske divizije Crvene armije, na odseku sela Prijevora i Ljubića, kod Čačka, vodila je teške borbe protiv nemačke grupacije na levoj obali Zapadne Morave. Iako su jedinice NOVJ i Crvene armije ovladale delom neprijateljskih položaja, napad nije uspeo zbog vrlo jakog otpora nemačkih snaga. U tim borbama brigada je imala 135 mrtvih, 234 ranjenih i 88 nestalih boraca.

Kraće vreme, od 10. do 17. novembra, brigada je bila pod neposrednom komandom Vrhovnog štaba NOV i POJ. Od 12. decembra 1944. godine prebačena je u Petu krajišku diviziju Prvog proleterskog korpusa NOVJ, sa kojom se, od 22. decembra pa sve do sredine marta, borila na Sremskom frontu.

Marta 1945. godine prebačena je u istočnu Bosnu, gde učestvuje u borbama za oslobođenje Brčkog, posle čega učestvuje u gonjenju neprijatelja ka Bosanskom Brodu. 10. aprila otpočela je forsiranje reke Save, kod Brčkog i sutradan je u rejonu sela Drenovaca uhvatila vezu s delovima Jedanaeste krajiške divizije.

Literatura
----------

* **Vojna enciklopedija** (knjiga sedma). Beograd 1974. godina
*Za ostala značenja, v. Đavolji advokat (razvrstavanje).*
**Đavolji advokat** ili **vražji odvjetnik** (latinski: ) je izraz kojim se opisuje ličnost koja u nekoj raspravi iznosi kontra-argumente nekom stavu iako se sa njim možda i načelno slaže. Pri tome je njegova svrha, odnosno dužnost, da izazove ili produbi raspravu, odnosno pronađe sve slabosti, proturječnosti ili nesavršenosti u početnom stavu kako bi se donijela što kvalitetnija i ispravnija odluka.

Postanak
--------

U prošlosti, tijekom kanonizacijskog procesa u Rimokatoličkoj Crkvi, **promicatelj vjere** (latinski: *promotor fidei*) ili **vražji odvjetnik** (latinski: *advocatus diaboli*), bio je kanonik zaposlen od strane Crkve sa svrhom da se svađa i uporno raspravlja **protiv** kanonizacije samoga kandidata za kanonizaciju (proglašenja svetim). Upravo je njegov posao bio uporni skeptični pogled na kandidaturu za kanonizaciju, pronalaženje rupa u evidencijama i raspravljanje o bilo kojem čudu koje je navodno kandidat za kanonizaciju učinio, navodeći zemaljske i opipljive dokaze. Posao vražjeg odvjetnika bio je suprotan od Božjeg odvjetnika, čiji je posao bilo argumentiranje u korist kandidata za kanonizaciju.

Službeni ured vražjeg odvjetnika osnovan je 1587. godine i ukinut tek 1983. za što je zaslužan papa Ivan Pavao II. Ukinuće ureda vražjeg odvjetnika osobno je pomoglo procesu kanonizacije brojnih kandidata; Ivan Pavao II. je osobno proglasio svetim više od petsto, a beatificirao više od 1.300 kandidata tijekom svoga papinstva. Usporedbe radi, ostale pape su u čitavom 20. stoljeću proglasili svetim samo 98 kandidata ukupno.

Takav dramatični porast ukazao je da je ured đavoljeg odvjetnika služio kao sredstvo za smanjivanje broja svetaca kompliciranjem procesa kanonizacije. Još su aktivne rasprave o korisnosti ureda vražjeg odvjetnika čiji je posao bila briga i osporavanje procesa, tako da je svetaštvo teško ostvarivano. Potrebno je istaknuti da u kontroverznim slučajevima Vatikan i dalje može neslužbeno tražiti kritike i *rupe* u procesu. Britanski kolumnist Christopher Hitchens je zamoljen da 2002. godine svjedoči protiv kanonizacije Majke Tereze, što je sam Hitchens kasnije opisao kao da je bio zadužen "*da predstavlja vraga pro bono*" (za opće dobro, tj. bez nadoknade).

Izvori
------

1. ↑  Christopher Hitchens, "Less than Miraculous." *Free Inquiry Magazine*, Volume 24 Number 2.

Vanjske poveznice
-----------------

* Članak iz Katoličke enciklopedije 1911.
**Prvenstvo Jugoslavije u košarci 1991/1992.** je bilo poslednje prvenstvo SFRJ u košarci. Titulu je osvojio KK Partizan. Zbog raspada SFRJ u njemu nisu učestvovali klubovi iz Slovenije i Hrvatske.

Učesnici prvenstva
------------------

  

Partizan  
C. zvezda  
Radnički  
Infos RTM

Bosna

Vojvodina

Sloboda

Rabotnički

Spartak

Budućnost

Sloga

Užice

Lokacije klubova Prve lige Jugoslavije 1991/92.

### Tabela

|  | Tim | Igr. | Pob. | Izg. | P+ | P- | P+/- | Bod |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Partizan | 22 | 20 | 2 | 2040 | 1569 |  | 42 |
| 2 | Crvena zvezda | 22 | 15 | 7 | 1838 | 1759 |  | 37 |
| 3 | Rabotnički | 22 | 14 | 8 | 1814 | 1644 |  | 36 |
| 4 | Sloboda Dita | 22 | 13 | 19 | 1831 | 1727 |  | 35 |
| 5 | Bosna | 22 | 13 | 9 | 1909 | 1887 |  | 35 |
| 6 | Spartak | 22 | 13 | 9 | 1703 | 1765 |  | 35 |
| 7 | Užice | 22 | 10 | 12 | 1749 | 1870 |  | 32 |
| 8 | Vojvodina | 22 | 9 | 13 | 1789 | 1887 |  | 31 |
| 9 | Radnički Beograd | 22 | 8 | 14 | 1940 | 2002 |  | 30 |
| 10 | Budućnost | 22 | 8 | 14 | 1739 | 1870 |  | 30 |
| 11 | Sloga | 22 | 7 | 15 | 1795 | 1869 |  | 29 |
| 12 | Infos RTM | 22 | 2 | 20 | 1751 | 2029 |  | 24 |

***Legenda:***

  Plasman u plej-of
  Sledeće sezone u Drugoj ligi
### Plej-of

1. **Partizan** - Crvena zvezda 104:81
2. **Partizan** - Crvena zvezda 92:81
3. Crvena zvezda - **Partizan** 75:92

Sastav prvaka
-------------

4 Aleksandar Đorđević
5 Predrag Danilović
6 Nikola Lončar
7 Igor Perović
8 Zoran Stevanović
9 Igor Mihajlovski
10 Dragiša Šarić
11 Željko Rebrača
12 Mlađan Šilobad
13 Slaviša Koprivica
14 Vladimir Dragutinović
15 Ivo Nakić
trener Željko Obradović

Spoljašnje veze
---------------

* „Istorijat Državnih prvenstava 1945 - 1991 (archive copy at the Wayback Machine)". Basketball League of Serbia. 5. 6. 2008.. Arhivirano iz originala na datum 2008-07-02. Pristupljeno 2. 12. 2010.
*Ukoliko ste tražili naselje u Beogradu (Srbija), v. Đeram (Beograd).*
Đeram kod Skorenovca
**Đeram** je naprava za vađenje vode iz bunara, koja ima dve povezane pritke ili drvena stuba u ravnoteži.

Ova vrsta bunara je najrasprostranjenija u srednjoj i istočnoj Evropi.

Delovi
------

Đeram se sastoji od: 

* Drvenog, zaštitnog, pravougaonog okvira, koji se postavlja odmah oko iskopane bunarske rupe.
* Balansni stub, koji se sastoji iz rude i drvene račvaste potpore, služi za lakše izvlačenje vode,
* Teg, koji je vezan za rudu (kontra teg) (obično je to kamen ili drveni panj), sa jedne strane
* Drvena kofa, sa kojom se zagrabi voda koja je vezana sa druge strane i sa kojom se vadi voda.
* Korito (pojilište), koje se sastoji iz jednog ili više jednakih delova koji su međusobno povezani i prelivaju se jedan u drugi.

Upotreba
--------

Đeram se najčešće koristio po selima i bilo ga je u skoro svakom dvorištu. Postojao i veliki zajednički đeram koji se koristio na livadama pored sela za napajanje stada koja su bila čuvana na slobodnom prostoru. U starijim vremenima, na mestima gde je bilo više stoke, pravili su se i po nekoliko đerma jedno pored drugog da bi se mogla namiriti sva stoka sa vodom. Tako da se bogatstvo stočnog fonda moglo meriti i sa brojem bunara u selu.

Nazivi
------

U srpskohrvatskom jeziku reč *đeram* je ustvari izvedena od grčke reči *geranos* odnosno turske reči *germek* što je značenje za pticu čaplja.

* Đeram, Đerma u Vojvodini i Srbiji
* Gemeškut (*gémeskút*), Čaplja, u Mađarskoj
* Čigaškut (*csigáskút*), Puž, u srednjoj Mađarskoj
* Strelasti bunar, u Slavoniji
* Kompon bunar (*komponás kút*), u Erdelju

Đeram kao pojam može da se odnosi na:

* U zemlji iskopan bunar sa dve povezane pritke ili drvena stuba u balansu kao pomoć pri izvlačenju vode.
* Drvena ili metalna naprava ukopana u zemlju pomoću koje se sistemom poluge vadi voda iz bunara.
* Poluga kod velike dizalice.

Orjentirska i signalna upotreba
-------------------------------

Đeram se ranije koristio kao orijentir u nepreglednim ravnicama Panonske nizije i Ukrajine. Takođe je služio u praktične, svakodnevne, svrhe. Sa pokretanjem rude đerma se davao znak kada je stado stiglo na pojilište, kada se svi okupljaju na ručak ili kada se radni dan u poljima završava ili šta je već dogovoreno da se u poje dinim slučajevima javlja na daljinu.

Foto galerija
-------------


|  |
| --- |
| * Đeram u Mađarskoj, Hortobađ
* Đeram u Belorusiji,
* Đeram u Nemačkoj,
* Đeram u Ukrajini,
* Đeram u Estoniji,
* Đeram u Ukrajini kod Kijeva
* Đeram u Rumuniji
* Stari đeram u Nemačkoj
* Đeram u Anatoliji Turska
* Đeramsko vedro, Moldavija
 |

Izvori
------

* Magyar Néprajzi Lexikon: Gémeskút - Mađarski geografski leksikon. Đeram
* Magyar Néprajzi Lexikon: Jeladás kútgémmel - Mađarski geografski leksikon. Orijentiri

***Đeram*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale upotrebe, v. Đavato (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 11′ 45" SGŠ, 22° 32′ 12" IGD

**Đavato** (mak. *Ѓавато*) je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Đavato je naselje u okviru opštine Bogdanci.

Prirodni uslovi
---------------

Đavato je smešteno u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Bogdanaca, selo je udaljeno 5 kilometara zapadno.

Selo Đavato se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Selo je na strmoj obali Vardara, na približno 50 metara nadmorske visine. Istočno od sela se izdiže gorje.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Đavato je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 438 stanovnika.

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **Stanovnika** |
| makedonci | 407 |
| albanci | 0 |
| turci | 6 |
| romi | 0 |
| vlasi | 0 |
| srbi | 21 |
| ostali | 4 |
|

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.valandovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Bogdanci

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Bogdanci |
| --- |
| **Bogdanci** • 
Đavato • 
Selemlija • 
Stojakovo |  |
**Pisz** (njemački: **Johannisburg**) je grad od 19,198 stanovnika na sjeveroistoku Poljske u Varminsko-mazurskom vojvodstvu. .

Geografske karakteristike
-------------------------

Pisz leži u Regiji Mazurska jezera na mjestu gdje rijeka Pisa izvire iz Jezera Roś.

Historija
---------

Teutonski viteški red je polovicom 14. vijeka izgradio zamak *Johannisburg*, pored postojećeg trgovišta *Jańsbork*.
Jańsbork je 1451. pokušao dobiti gradska prava, ali mu to nije uspjelo zbog ratnih prilika.
Sve do 1466. pripadao je Kraljevini Poljskoj, tad je na osnovu mirovnog ugovora pripao Teutonskom viteškom redu.

Od 1525. njime vlada Prusko vojvodstvo, njegov knez izbornik Friedrich Wilhelm je 1645. *Johannisburgu* dodjelo gradska prava.

Tatari su 1656. napali i zapalili *Johannisburg*.
Od 1814. stanovnici Johannisburga počeli su se baviti rječnim brodarstvom i trgovinom drvom i stokom. Od druge polovice 19. vijeka grad se počeo industrijalizirati, a 1885. do njega je došla željeznička pruga.

Na plebiscitu održanom 1920. većina stanovnika je glasala za ostanak u Njemačkoj. 
Na kraju Drugog svjetskog rata za borbi između Crvene armije i Wehrmachta 70% grada je uništeno.

Johannisburg je 1945. pripao Poljskoj i od tad nosi ime Pisz.

Privreda
--------

Današnje Pisz je grad drvne industrije u kraju koji se bavi šumarstvom.

Pobratimski gradovi
-------------------

Pisz ima ugovore o partnerstvu sa slijedećim gradovima;

|  |  |
| --- | --- |
| * Poljska Kędzierzyn-Koźle, Poljska
* Rusija Rajon Varonovo, Rusija
* Litvanija Alytus, Litvanija
* Estonija Mustvee, Estonija
 | * Ukrajina Irpin, Ukrajina
* Belorusija Rajon Varonovo, Belorusija
* Njemačka Schleswig-Flensburg, Njemačka
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10   „Pisz" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 19.04. 2021.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Poland: Warminskomazurskie*" (engleski). City population. Pristupljeno 19.04. 2021.
3. ↑   „Samorządy partnerskie" (poljski). Pisz. Pristupljeno 19.04.2021.

Vanjske veze
------------

***Pisz*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Pisz* (službene stranice) (`pl`)
**Telebojci** (starogrčki: , *Tēlebóai*) bili su, u grčkoj mitologiji, pleme koje je živelo u Akarnaniji. Njihov predak bio je navodno neki **Teleboj**, sin Pterelajev i brat Tafijev, eponim Tafljana. Pošto su neko vreme živeli u kopnenoj Grčki, Telebojci su se preselili na ostrvo Tafos, na kojem su već živeli Tafljani, narod koji je bio s njima srodan. Odatle su ta dva naroda preduzimala piratske napade po celoj Grčkoj, a imena "Telebojci" i "Tafljani" kasnije su se upotrebljavala da označe uopšte žitelje Tafosa. U Pseudo-Apolodorovoj *Biblioteci* činjenica da za stanovnike Tafosa postoje dva imena pripusuje se tome što je prvo naselje na ostrvu utemeljio Tafije, ali je on sam stanovnike nazvao Telebojcima zato što je "otišao daleko od svoje domovine" (starogrčki: ), jer pisac to ime izvodi iz priloga τηλοῦ ("daleko") i glagolskog oblika ἔβη ("otišao"). Prema mitu, Tafljani i Telebojci usmrtili su braću Alkmene (sa kojom su oba ta naroda bila povezana), a taj je zločin osvetio njen suprug Amfitrion tako što je razrušio njihova naselja uz pomoć Beoćana, Lokriđana i Fokiđana.