recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ustav Republike Benin** (francuski: *Constitution de la République du Bénin*) aktualni je ustav Benina, na snazi od 10. prosinca 1990. godine, kada su rezultati ustavnog referenduma službeno proglašeni važećima, a ustavni projekt ustavom. Ustav Benina drugi je ustav te zemlje, nakon onog dahomejskog od 23. prosinca 1956. godine, dok je Dahomej još bio dio Francuske. 

Inicijativu za promjenu ustava pokrenuo je tadašnji predsjednik Mathieu Kérékou, dok je država još uvijek bila socijalistička Narodna Republika Benin, s ciljem promjene političkog sustava i demokratizacije zemlje, što je ovim ustavom i realizirano. Ime zemlje promijenjeno je u današnje **Republika Benin**, ukinut je socijalizam i uvedeno višestranačje, što je omogućilo demokratsku tranziciju iz hladnoratovskog sistema. 

Ustav započinje preambulom u kojoj se iznose historijski korijeni Benina od Republike Dahomej do nastanka Republike Benin te se afirmiraju temeljne vrijednosti. Sam tekst ustava podijeljene je u 12 glava, koje se bave ustrojstvom i podjelom vlasti, temeljnim pravima i slobodama, međunarodnim odnosima, teritorijalnom organizacijom te pravilima za promjenu samog ustava. 

Za promjenu ustava potrebna je većina od 4/5 parlamentarnih zastupnika, što je spriječilo značajne i progresivne ustavne promjene tokom 2018. godine (uvođenje pozitivne diskriminacije u korist žena u parlamentu, ustavna abolicija smrtne kazne, ...); iako je tadašnji predsjednik Patrice Talon bio najavio referendum o ustavnim promjenama, ubrzo je odustao od istog pravdajući to visokim troškovima istoga, koji su procijenjeni na cca. 5,000,000,000 CFA franaka.

Literatura
----------

* Éric M. Ngango Youmbi, *La justice constitutionnelle au Bénin : logiques politique et sociale*, L'Harmattan, 2016, 694 p. ISBN 978-2-343-09348-2

Vanjske veze
------------

* Texte de la Constitution Arhivirano 2015-05-28 na Wayback Machine-u
* Wikisource document in French
* Constitution of Benin in English
* Summary of the Constitution regarding Human Rights protections Arhivirano 2012-08-25 na Wayback Machine-u from the listing of "International Humanitarian Law - National Implementation" from the International Committee of the Red Cross
* Various documents about the presidential transition in 2006 from the University of Pennsylvania African Studies Center
Koordinate: 45°19′42″N 14°26′42″E﻿ / ﻿45.3283148964341°N 14.4450259208679°E﻿ / 45.3283148964341; 14.4450259208679

Sudbena palača, pogled iz parka Vladimira Nazora
Sudbena palača
Sudbena palača
**Sudbena palača** u Rijeci podignuta je 1904. godine, na najistaknutijoj točki staroga grada, na mjestu gdje je stoljećima stajao Kaštel, impozantna utvrda, ključna točka obrambenog sustava bedema, kula i bastiona kojima je Rijeka bila utvrđena.

Povijest
--------

U Kaštelu je bilo sijelo namjesnika feudalnog gospodara, kapetana Rijeke. U 18. stoljeću Kaštel gubi tu funkciju, a početkom 20. stoljeća to povijesno zdanje je srušeno i izgrađena Sudbena palača. Tada je ulica dobila svoj današnji izgled. Palaču je projektirao budimpeštanski arhitekt Stigler, u kombinaciji mađarske povijesti i secesije s očitom pretencioznošću za prizorom, što je postigao postavljanjem građevine na visoki podanak od rustično obrađenog kamena te s monumentalnim stubištem. Koristeći taj motiv, riječki arhitekt G. Grassi projektirao je kameni podzid i stube na suprotnoj strani ulice i tako stvorio urbanističko jedinstvo.

Izvori
------

***Sudbena palača u Rijeci*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice Grada Rijeke Arhivirano 2013-10-02 na Wayback Machine-u
**Псеудофолклор** (engl. ) је фолклор који је неаутентични измишљени фолклор представљен као да је истински традиционалан.

Настанак израза
---------------

Израз псеудофолклор је прво настао на енглеском језику као Фејклор (engl. ) када га је сковао амерички фолклориста Ричард Дорсон инспирисан причама о Пекос Билу и Полу Бањану у којима су они описани на такав начин који их чини псеудофолк херојима који имају веома мало сличности са њиховим стварним личностима.

Фолклоризам
-----------

Израз псеудофолклор се може односити и на фолклоризам који је у суштини прерађивање и усклађивање фолклора са тренутном модом. У фолклоризам се може сврстати и новокомпонована народна музика (фолклоризовани фолклоризам). Међутим оно што фолклоризам може учинити псеудофолклором је његово погрешно представљање као традиционалног фолклора.

Употреба псеудофолклора
-----------------------

Пошто је фолклор одувек био моћно оруђе националистичких покушаја истицања аутентичности националне културе на сличан начин су уз помоћ фолклора етничке групе оживљавале и креирале традиционално наслеђе у циљу подстицања свог културног идентитета у мултинационалним заједницама или поткрепљивања својих захтева за политичком независношћу.

Види још
--------

* Осијан
* Турбофолк

Референце
---------

1. ↑  „Folklore: an encyclopedia of beliefs, customs, tales, music, and art". ABC-CLIO Inc, Santa Barbara, California, USA. Pristupljeno 7. октобар 2010. »Fabrication claiming to be traditional folklore.«
2. ↑  „Folklore: an encyclopedia of beliefs, customs, tales, music, and art". ABC-CLIO Inc, Santa Barbara, California, USA. Pristupljeno 7. октобар 2010. »Richard Dorson introduced this concept in an article in the American Mercury in 1950.... Dorsons initial targets were Paul Banyan stories«
3. ↑  „Новокомпонована народна музика на линији традицијско савремено". Етнографски институт САНУ, Београд. 1997.. Pristupljeno 6. октобар 2010. »Појам фолклоризма је, дакле, прилично растегљив, па се новокомпонована народна
музика може уклопити и у његов теоријски концепт. M. Bošković Stulli
је одређује као нижи облик фолклоризма, а И. Чоловић као фолклоризовани фолклоризам.«
4. ↑  „Folklore: an encyclopedia of beliefs, customs, tales, music, and art". ABC-CLIO Inc, Santa Barbara, California, USA. Pristupljeno 7. октобар 2010. »Folklore has always be powerful agent in nationalistic attempts at cultural legitimation, and similary, ethnic groups have revived and invented traditional heritage to enhance their cultural identity in multicultural societies or to bolster their claims for political independence.«
**Ustav Republike Estonije** (estonski: *Eesti Vabariigi põhiseadus*, PS) je temeljni zakonski akt (ustav) u Republici Estoniji, koji regulira temeljnu organizaciju i strukturu estonske države, kao i temeljna prava, slobode i društvene odnose. Prema ustavu, Estonija se definira kao unitarna parlamentarna republika u kojoj vlast proizlazi iz naroda. Aktualni ustav na snazi je od 3. srpnja 1992. te je ukupno četvrti ustav u historiji Estonije. Od 1992. godine, aktualni je ustav mijenjan ukupno pet puta.

Ustav započinje preambulom te je podijeljen na petnaest glava:

1. Opće odredbe
2. Temeljna prava, slobode i dužnosti
3. Narod
4. *Riigikogu*
5. Predsjednik
6. Vlada Republike Estonije
7. Zakonodavna vlast
8. Financije i državni proračun
9. Vanjskopolitički odnosi i međunarodni sporazumi
10. Nacionalna obrana
11. Ured državnog revizora
12. Kancelar pravde
13. Sudovi
14. Lokalna samouprava
15. Izmjene ustava

Ustavna historija Estonije tijesno je povezana s razvojem nezavisnosti te zemlje nakon Prvog svjetskog rata. Prvi ustav usvojen je 15. lipnja 1920. godine od strane ustavotvorne skupštine, a stupio je na snagu 21. prosinca 1920. godine. Ustav je reflektirao Rousseauove ideje o narodnom suverenitetu, uveo je trodiobu vlasti, a bio je izrazito parlamentaristički strukturiran, tako da je jednodomni *Riigikogu* imao iznimne ovlasti. Tokom 1930-ih godina, Estonija je upala u period izrazite političke nestabilnosti tako da je donesen nacrt novog ustava koji je, nakon usvajanja na referendumu 1933. godine, stupio na snagu 24. siječnja 1934. godine, dokinuvši tako ustav iz 1920. godine. Ustav je bio sušta suprotnost prvom ustavu, dajući enormne ovlasti državnom poglavaru, međutim čak je i tadašnji državni poglavar, Konstantin Päts, smatrao kako je taj ustav pretjerano autoritaran te je zagovarao donošenje novog ustava. To se konačno dogodilo 1. siječnja 1938. godine, kada je na snagu stupio treći estonski ustav, a koji je ponovo ojačao ovlasti zakonodavne vlasti te je čak uveo dvodomnu Narodnu skupštinu. 

Treći estonski ustav formalno je ostao na snazi sve do 1992. godine, kada je zamijenjen aktualnim ustavom. Međutim, *de facto* je dokinut već 1940. godine, kada je ilegalno donesen "ustav" po uzoru na onaj sovjetski iz 1936. godine; taj je ustav donesen bez referenduma i zapravo je oktroiran od strane prosovjetske marionetske vlasti 25. kolovoza 1940. godine. Sovjetski-estonski ustav iz 1940. godine dokinut je 1978. godine, kada je donesen novi "sovjetski" ustav, modeliran prema sovjetskom ustavu iz 1977. godine.

Vanjske veze
------------

* Eesti Vabariigi põhiseadused by Elekrooniline Riigi Teataja
* The Constitution in English
* Eesti vabariigi põhiseadus
* Eesti vabariigi põhiseaduse täiendamise seadus
Ustav Federativne Narodne Republike Jugoslavije od 1946. godine je prvi od tri ustava koje je Druga Jugoslavija donela prilikom svog postojanja. Službeno je donet 31. januara 1946. godine, na zajedničkoj sednici oba doma (Savezne skupštine i Skupštine naroda) Ustavotvorne skupštine, nekoliko meseci nakon proglašenja FNRJ 29. novembra 1945. godine. Tim je ustavom formalno prestao važiti dotadašnji Ustav Kraljevine Jugoslavije iz 1931. godine, te je ustavnopravno potvrđen režim koji se pod vodstvom KPJ uspostavio za vreme drugog svetskog rata.

Odredbe
-------

Odluka o proglašenju ustava
Potpuni prekid sa Kraljevinom Jugoslavijom ostvaren je proglašavanjem federalnog uređenja i šest novih republika i dve autonomne oblasti. Napuštena je doktrina troplemenog naroda i status nacije dat je Makedoncima i Crnogorcima. 

Drugo bitno obeležje je ugledanje na Ustav SSSR-a 1936. godine (tzv. Staljinov ustav). Ustav je sadržao odredbe o dominantnom položaju državne svojine, organizaciji vlasti na načelu jedinstva vlasti i dihotomnu podelu svih državnih organa na organe državne vlasti i organe državne uprave. 

Podela nadležnosti postojala je između savezne države, republika članica, teritorijalne samouprave i lokalne samouprave. Na istom nivou vlasti postojalo je načelo jedinstva vlasti, a vertikalno uređenje bilo je bazirano na načelu tzv. demokratskog centralizma, koji je definisao vodeći ustavotvorac tog vremena Edvard Kardelj. To je zapravo značilo uvođenje etatističkog društvenog i centralističkog državnog uređenja i pored nominalnog federalizma. Ideološki, politički i drugi oblici pluralizma bili su isključeni.

Ustav FNRJ je takođe bio prvi od svih ustava na području bivše Jugoslavije koji je u formalnom smislu dao pravo glasa ženama.

Praksa
------

Ovaj Ustav će omogućiti učvršćavanje nove vlasti u zemlji, ali će ubrzo krenuti proces njegovog menjanja usled sukoba sa SSSR-om, doskorašnjim saveznikom i uzorom. Jugoslovenski vlastodršci su, lišeni ideoloških veza sa Moskvom, otpočeli stvarati sopstvenu verziju socijalizma, koji će kasnije postati poznat kao socijalističko samoupravljanje. Taj je proces otpočeo ustavnim amandmanima 1950. i 1952. godine, a suštinska promene uslediće Ustavnim zakonom o osnovama društvenog i političkog uređenja FNRJ i saveznim organima vlasti, 1953. godine.

Izvori
------

1. ↑  Muslimanima (današnjim Bošnjacima) je status naroda priznat tek 1971. godine; dotada su se oni izjašnjavali kao "Jugosloveni" ili "nacionalno neopredeljeni".

Vanjske veze
------------

* Устав Федеративне Народне Републике Југославије (1946)

  

Ustavi Jugoslavije

Vidovdanski ustav |
Septembarski ustav |
Ustav Jugoslavije od 1946. godine |
Ustavni zakon 1953. |
Ustav Jugoslavije od 1963. godine |
Ustav Jugoslavije od 1974. godine |
Ustav Jugoslavije od 1992. godine |
Ustavna povelja Srbije i Crne Gore od 2003. godine |
| Znakovi smrti |
| --- |
| Pallor mortis
Algor mortis
Rigor mortis
Livor mortis
Raspadanje |

***Rigor mortis*** ili **mrtvačka ukočenost** je jedan od prepoznatljivih znakova smrti (latinski *mors, mortis*) koji je uzrokovan hemijskmo promenom u mišićima nakon smrti, koji se manifestuje ukočenošću (latinski *rigor*) tela. U slučaju umerenih temperatura, ukočenost obično nastupa oko 3 do 4 sata nakon kliničke smrti, a potpuna ukočenost nastupa oko 12 sati nakon smrti. Mrtvačka ukočenost prestaje otprilike 36 nakon što je smrt nastupila. Vreme nastupanja mrtvačke ukočenosti mogu da variraju od nekoliko minuta do nekoliko sati, u zavisnosti od spoljašnje temperature. Među činiocima koji utiču na mrtvačku ukočenost su starost i stanje tela, kao i uzrok smrti i okolina. Na primer, mrtvačka ukočenost će nastupiti brže ako je umrli bio aktivan neposredno pred smrt.

Biohemijski uzrok mrtvačke ukočenosti je hidroliza ATP-a u mišićnom tkivu. Adenozin trifosfat predstavlja izvor hemijske energije neophodne za kretanje. Molekuli miozina, lišeni ATP-a se permanentno vezuju za filamente aktina i grade kompleks aktomiozina, što uzrokuje da se mišići ukoče. Nakon što pH mišića postane 5,5, dolazi do oslobađanja autolitičkih enzima uskladištenih u lizozomima. Glavni proteolitički enzimi su katespin i kalpain. Ovi enzimi deluju na miofibrilarne proteine i hidrolizuju ih. Usled ovoga dolazi do razbijanja aktomiozinskog kompleksa, i mišići ponovo *omekšavaju*. Ovim prestaje mrtvačka ukočenost.

Mrtvačka ukočenost ima važnu primenu u forenzici, jer omogućava patologu da oceni vreme smrti, i da odredi položaj tela u vreme smrti.
**Stjepan Musulin** (Srijemska Mitrovica, 1885. - 1969.). je bio hrvatski jezikoslovac, komparativni slavist, filolog, leksikograf i prevoditelj. Pisao je i prikaze i eseje.

Prevodio je sa poljskog i češkog jezika. Jednom je od najzaslužnijih osoba za razvoj srpskohrvatske bohemistike.

Studirao je u Krakovu, Pragu i Zagrebu. 

Bio je prvim lektorom češkog jezika na Filozofskom fakultetu u Zagrebu  kad je krenula redovna nastava češkog jezika u akademskoj godini 1918./1919.. Na istom je radnom mjestu bio sve do 1935. godine.

1920. je počeo predavati češki na Visokoj školi za trgovinu i promet. Na istoj je predavao sve do 1930.. 

Usporedno je radio i u klasičnoj gimnaziji u Zagrebu, u kojoj je bio ravnateljem od 1922. do 1939.. 

U istom razdoblju je napisao svoju gramatiku češkog jezika.

Od 1948. do 1958. bio je ravnateljem Instituta za hrvatski jezik i jezikoslovlje, dok se još zvao *Institutom za jezik i književnost JAZU*.

Unutar istog razdoblja, od 1948. do 1952. je bio voditeljem Odsjeka za jezik, koji je kasnije prerastao u današnji Institut za hrvatski jezik i jezikoslovlje.

1950. je postao dopisnim, a od 1953. punopravnim članom JAZU.

Njegov esejistički opus ima za teme češke autore kao što su Tomáš Masaryk, Josef Svatopluk Machar, Langer  i ine.

Djela
-----

Bio je urednikom nekoliko HAZU-ovih izdanja, kao što su:

* *Hrvatska književnost od Preporoda do stvaranja Jugoslavije* , 1954. 1964.
* *Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika* (jedan od urednika)

Priredio je udžbenik *Češka gramatika : i uputa u češko trgovačko dopisivanje*  iz 1924..

Prevodio je djela poljskih autora (Stefana Żeromskog, Michała Rusineka, Bolesława Prusa) i čeških autora (Tomaša Masaryka).

Neka od njegovih poznatijih stručnih djela su *Poljaci u Gundulićevu "Osmanu"*, *Navezak r i glagol raditi*, *Hrvatska i srpska leksikografija*.

Autorom je udžbenika *Gramatika hrvatskosrpskoga jezika za IV. razred srednjih škola* iz 1928..

Zanimljivosti
-------------

Dok je predavao u gimnaziji, bio je srednjoškolskim razrednikom Dobriši Cesariću .

Izvori
------

1. ↑  Filozofski fakultet u Zagrebu Arhivirano 2008-03-26 na Wayback Machine-u Katedra za češki jezik i književnost Filozofskog fakulteta Sveučilišta u Zagrebu - povijest
2. ↑  OŠ Ljudevita Gaja Arhivirano 2008-01-13 na Wayback Machine-u Kakav je djak bio Dobriša Cesarić Osnovna škola Ljudevita Gaja

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 236338969
* ISNI: 0000 0003 8577 033X
* SUDOC: 147928656
* CONOR.SI: 51778659

 |
Notni prikaz podele *dvodela* na *trodel* i nastanka *nepravilnih tonskih grupa* - ***triola***.
Ako se jedna notna vrednost podeli na tri jednaka dela (umesto na dva), dobija se **triola** (fr. *triolet*, engl. ).

Za triolu kažemo da spada u *nepravilne tonske grupe*, jer nastaje podelom notne vrednosti na 3 dela.

Prikaz nastanka triola
----------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Notna vrednost se** | **umesto na 2** | **deli na 3 dela** |
| Cela nota  |     |  |
| Polovina note  |      |  |
| Četvrtina note  |  |  |

* Ako notnu vrednost podelimo na 5 delova - nastaje kvintola, ako podelimo na 6 - sekstola, na 7 - septola itd.

Načini beleženja triole
-----------------------

Triola se beleži brojem **3**, na sledeće načine:

1. *bez ičega*:  ili
2. *lukom*:  ili
3. *četvrtastom položenom zagradom*: .

Kombinacije notnih vrednosti u trioli
-------------------------------------

Moguće su sledeće kombinacije:

  


| **1. Spojene dve note triole u jednu** |
| --- |
|  | 

|  |
| --- |
| *To ovako zvuči:* |
|  |
|  |

 |
| **2. Jedna nota triole punktirana (sa tačkom)** |
|  | 

|  |
| --- |
| *To ovako zvuči:* |
|  |
|  |

 |
| **3. Jedna (ili više) nota triole podeljena u manje notne vrednosti** |
|  | 

|  |
| --- |
| *To ovako zvuči:* |
|  |
|  |

 |
|

Slične mogućnosti kombinacije notnih vrednosti u trioli su, naravno, daleko veće no što je ovde prikazano.

Neke kombinacije nota i pauza u trioli
--------------------------------------

Prikazane su samo neke moguće kombinacije triola koje u sebi imaju pauzu. Slične mogućnosti sa pauzma su daleko veće.

|  |
| --- |
| *Zvučni primer:* |
|  |
|  |

Vidi još
--------

***Triola*** na Wikimedijinoj ostavi

* Nepravilne tonske grupe
* Kvintola
* Sekstola

Izvori
------

1. ↑  Vlastimir Peričić, *Višejezični rečnik muzičkih termina*
2. ↑  R. Lazić - V. Peričić, *osnovi teorije muzike*
3. ↑  Radivoj Lazić, Škola za klarinet: *Učim klarinet* IV.
zgrada Rijaseta Islamske zajednice u BiH, Sarajevo
**Rijaset** (tur. riyaset ← arap. ruyāsä: starješinstvo ) je vrhovno tijelo, duhovno vodstvo i starješinstvo neke Islamske zajednice, tijela nastalog poslije odlaska Osmanlija sa zapadnih posjeda na Balkanu. Stvaranjem i osamostaljenjem novih država muslimansko stanovništvo s tog prostora formiralo je ustanove Islamskih zajednica. Zadaća tih ustanova bila je očuvati islam i duhovni bitak muslimana. Suglasnost im je dao mešihat u Istanbulu tako što je šejh-ul-islam dodijelio menšuru.

Rijaset predstavlja najvišu duhovnu instancu Islamske zajednice. U Bosni i Hercegovini se on naziva Rijasetom, dok u drugim državama nosi druga imena. U vrijeme SFR Jugoslavije, taj organ Islamske zajednice se nazivao Vrhovno islamsko starješinstvo, dok se u Osmanskom carstvu nazivao mešihat. 

Za donošenje budžeta i usvajanje završnog računa Rijaseta Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini nadležan je Sabor islamske zajednice. Odluku o formiranju novog medžlisa ili pripajanju postojećeg medžlisa drugom medžlisu donosi Sabor islamske zajednice na prijedlog rijaseta.
**Salto** (od talijansko: *salto*, od latinskog: *saltus*) ili **Salto mortale** (prevedeno; smrtonosni skok) je okret sa stopalima iznad glave i tijelom koje se okreće oko osi struka.
To je okret tijela u letu naprijed, nazad ili bočno za 360 ° oko ramene osi.

Izvodi se iz zaleta ili iz odraza sa mjesta sa jednom ili obje noge koje se u skoku zgrče ili ispruže u stranu. 
Salto se može izvesti sa jednim ili više okreta (jednostruki, dvostruki, trostruki..) što zavisi od amplitude skopa, a može se kombinirati i sa vijkom.

Doskače sa jednom ili obje noge a odskače kod pojedinih sportova sa sprave sa oprugom. 
Salta se izvode u sportskoj gimnastici, akrobatici, skokovima u vodu i kod 
trampolina.

Salto je i okret pod vodom kod plivanja slobodnim i leđnim stilom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   „Salto" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija LZMK. Pristupljeno 28.01.2022.
2. ↑   „Salto mortale" (engleski). Merriam Webster. Pristupljeno 28.01.2022.
3. ↑  „Glossary of Terms" (engleski). USA Gymnastics. Arhivirano iz originala na datum 2021-01-16. Pristupljeno 28.01.2022.

Vanjske veze
------------

* *Salto* (`sh`)
Pelagoniska oblast.
**Pelagonijska statistička oblast** jeste jedna od 8 statističkih oblasti Republike Makedonije.

Upravno središte oblasti je grad Bitolj.

Položaj
-------

Grad Bitolj, najveće naselje u oblasti
Pelagonijska statistička oblast se nalazi u južnom delu zemlje i ima državnu granicu na jugu sa Grčkom.

Sa drugih strana oblast se graniči sa drugim oblastima:

* sever i istok - Vardarska oblast
* zapad - Jugozapadna oblast

Opštine
-------

* Opština Bitolj
* Opština Demir Hisar
* Opština Doljneni
* Opština Krivogaštani
* Opština Kruševo
* Opština Mogila
* Opština Novaci
* Opština Prilep
* Opština Resan

Stanovništvo
------------

Pelagonijska statistička oblast imala je po poslednjem popisu iz 2002. g. 221.019 stanovnika, od čega u samom gradu Bitolju 74.550 st. 

Prema narodnosti sastav stanovništva bio je sledeći:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Broj | Postotak |
| **Ukupno** | **173.814** | 100% |
| Makedonci | 196.110 | 88,72% |
| Albanci | 8.018 | 3,62% |
| Romi | 7.054 | 3,19% |
| Turci | 4.553 | 2,06% |
| Vlasi | 2.307 | 1,04% |
| Srbi | 719 | 0,32% |
| ostali | 2.046 | 0,92% |

Dodatno pogledati
-----------------

* Pelagonija

  


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Grb Makedonije |   **Statističke oblasti Severne Makedonije** | Zastava Severne Makedonije |

 |

|  |
| --- |
| Vardarska oblast • Jugozapadna oblast • Jugoistočna oblast • Istočna oblast • Pelagonijska oblast • Pološka oblast • Grad Skoplje • Severoistočna oblast |
**Ullapool** (škotsko-gelski *Ulapul*) je gradić na sjeverozapadu Škotske od 
1,541 stanovnika.

Ullapool administrativno podpada pod Područno vijeće (council area) - 
Highland.

Geografske karakteristike
-------------------------

Ullapool leži na sjeverozapadu Highlandsa, na ušću rijeke Ullapool 
u zaljev Loch Broom. Grad je udaljen 95 km sjeverozapadno od Invernessa, 362 km sjever od Glasgowa i 344 km sjeverozapadno od Edinburgha

Iako leži na sjeveru Ullapool ima umjerenu klimu zbog utjecaja sjevernoatlantske struje.

Historija
---------

Ullapool je izrastao nakon 1788. kad ga je odabralo Britansko ribarstvo društvo kao glavnu luku za trgovinu i promet haringama. Nastavio je rasti i tokom 19. vijeka iako se promet haringama već krajem tog vijeka počeo radikalno 
smanjivati.

Početkom 20. vijeka, grad je počeo stagnirati, jer je došlo do pada potražnje za haringama a nije ni imao željezničku vezu sa ostatkom zemlje. Stvari su se popravile poboljšanjem cestovnih veza i razvojem luke, koju su počeli koristiti ribarski brodovi tvornice iz Istočne Evrope pa je to donijelo više prihoda u grad.

Privreda
--------

Danas je turizam jedan od glavnih generatora gradskog prihoda, gosti Ullapoola dolaze uživati u negovim plažama i divnim krajolicima.
Kao i brojni drugi gradovi zapadne obale i Ullapool ima karakteristično - bijelo obojane kuće, od kojih se brojne pripisuju inženjeru Thomasu Telfordu (1757.. - 1834.). Njegovo naznačajnije djelo je - Parlamentarna crkva, podignuta 1829. koja danas služi kao 
lokalni muzej i centar za turiste .

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Ullapool (Highland)" (engleski). City population. Pristupljeno 24. 01. 2015.
2. 1 2 3 4 5  „*Ullapool*" (engleski). The Gazetteer for Scotland. Pristupljeno 24. 1. 2015.

Vanjske veze
------------

***Ullapool*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ullapool* na portalu The Gazetteer for Scotland (`en`)
**Speedwell** (engleski: *Speedwell Island*, španjolski: *Isla Águila*) je nenaseljeni otok na južnom izlazu iz Falklandskog kanala između Zapadnog Falklanda i poluotoka Lafonia na Istočnom Falklandu.

Geografske karakteristike
-------------------------

To je niski izduženi otok, površine 51.5 km² dug 17.5 km u smjeru sjever jug, 5 km širok u svom centralnom dijelu, stanište brojnih ptica pokriven oštrom arktičkom travom, koji leži bliže obali Lafonije. 

Između *Speedwella* i Lafonije nalazi se uski Kanal Eagle, koji je dobio ime po nekadašnjem imenu *Speedwella* - **Eagle**. Speedwell je najveći otok istoimenog arhipelaga u kojem se pored njega nalaze i otoci George, Barren i Annie,  koji leže južno od njega.

Fauna
-----

Na *Speedwellu* nema nikakvih glodavaca pa je zbog tog taj otok pravi raj za pingvine kojih ima velik broj vrsta uključujući i autohtonog Magellanovog pingvina. Uz pingvine na otoku se gnijezde i brojne druge morske ptice. Otok se komercijalno već više od sto godina koristi kao pašnjak za ovce, koje se slobodno puštaju da pasu.

Historija
---------

Kod Speedwella (tada *Otoka Eagle*) doživio je brodolom 1812. britanski brod *Isabella* kojim je upravljao kapetan George Higton. Većinu posade spasio je američki ribarski brod *Nanina*, pod zapovjedništvom kapetana Charlesa Barnarda. On je shvatio da će zbog većeg broja putnika, trebati i više hrane, pa se sa par svojih mornara iskrcao na otok u potrazi za hranom, u njegovoj odsutnosti spašeni britanski mornari oteli su njegov brod i otplovili ostavivši ga na otoku. Barnard i njegovi drugovi konačno su spašeni u novembru 1814. Na osnovu tog neugodnog iskustva, Barnard je 1829. napisao knjigu *Priča o patnjama i avanturama kapetana Charlesa Barnarda*.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Speedwell Island Group*" (engleski). Falklands Conservation. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-10. Pristupljeno 5. 04. 2012.
2. ↑  „*A narrative of the sufferings and adventures of C.H.B.: in a recent voyage*" (engleski). Google Books. Pristupljeno 5. 04. 2012.

Vanjske veze
------------

* *Speedwell Island* na portalu Mapcarta (`en`)
* Satelitska snimka otoka
* Detaljna karta Falklanda
Koordinate: 45° 09′ 21" SGŠ, 18° 17′ 02" IGD


**Sredanci** su naselje u sastavu općine Donji Andrijevci u Brodsko-posavskoj županiji, Hrvatska. Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazili su se u sastavu stare opštine Slavonski Brod.
Sredanci su poznati po tome što se tamo križaju autoceste A3 i A5.

Stanovništvo
------------

Na popisu stanovništva 2011. godine, Sredanci su imali 322 stanovnika.

Popis 1991.
-----------

Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mesto Sredanci je imalo 381 stanovnika, sledećeg nacionalnog sastava:

| Popis 1991. |
| --- |
|  |  |  |  |  |
| Hrvati |    | 99.21 |
| Jugosloveni |    | 0.52 |
| Srbi |    | 0.26 |
| **ukupno**: 381 |

Sport
-----

* NK Šokadija Sredanci

NK "Šokadija" Sredanci osnovana je 1927. godine, pod imenom "Sloga". Prvi predsjednik je bio Josip Samardžić, a blagajnik Zdenko Fuks.Prva službena utakmica odigrana je protiv Garčina i završila je rezultatom 1:1.
Klub 1928. god. mijenja ime u "Concordiju", a od 1930. god. pa sve do danas nosi ime "Šokadija".

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Donji Andrijevci |
| --- |
| Donji Andrijevci • Novo Topolje • Sredanci • Staro Topolje |
**San Jorge** je rijeka na sjeverozapadu Kolumbije duga 368 km, pritoka rijeke Cauce.

Hidrologija
-----------

Rijeka izvire u Nacionalnom parku Paramillo u Departmanu Antioquia. 
Od tamo teče prema sjeveroistoku po Departmanu Córdoba pored planina San Jerónimo i Ayapel, do ušća u deltu Cauce i Magdalene u Sucre.

Delta se nalazi u depresiji Momposina, a tu se nalaze i velike močvare San Marcos i Ayapel.

Porječje rijeke prostire se na površini od 96,500 km² po departmanima Antioquia, Córdoba i Sucre. Protok na ušću je od 24 m3/s, do 697 m³/s.

Historija
---------

U pretkolumbovsko doba porječje rijeke bilo je naseljeno od 9. vijeka pne. do 15 -17. vijeka domorodačkim indijancima.

Počevši od 6. vijeka, narod Narod Zenú koji je živio unutar delte sagradio je čitav niz kanala da regulira vodostaj rijeka. Za poplava kanali bi višak voda odvodili u močvaru, zadržavajući hranjive sedimente, koje su za suša koristili za usjeve.

Od iskopane zemlje gradili su brdašca na kojima su živjeli i pokapali svoje mrtve.

Taj sistem kanala i danas je vidljiv na fotografijama snimljenim iz aviona.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Ubicación*" (španjolski). Instituto Colombiano de Antropología e Historia. Pristupljeno 31.12.2022.
2. 1 2 3  „*Ubicación*" (španjolski). Instituto Colombiano de Antropología e Historia. Pristupljeno 31.12.2022.
3. 1 2 3  „*Ancient Ridged Fields of the San Jorge River Floodplain*" (engleski). World Monuments Watch. Pristupljeno 31.12.2022.

Vanjske veze
------------

***San Jorge (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Rio San Jorge* (na portalu Mapcarta) (`es`)
**Sreda** (ek.) ili **srijeda** (ijek.), četvrti dan sedmice, koji se nalazi između utorka i četvrtka.

Kada se nedelja uzme za prvi dan sedmice, dan u sredini te sedmice je sreda. Odgovarajuće, nemačko ime za sredu je *Mittwoch* (bukvalno "sredina-nedelje") od 10. veka, koje je zamenilo originalno ime: *Wodanstag*.

Prema Bibliji, sreda je dan kada su Sunce i Mesec napravljeni.

Sreda je takođe sredina obične radne nedelje od ponedeljka do petka. Engleski idiom za sredu je "grbav dan", što se odnosi na "prelaženje preko grbe" (prelaženje preko sredine radne nedelje).

Značajni dani
-------------

* **Pepeljasta sreda** ili pepelnica, prvi dan posta, četrdeset dana pre Vaskrsa ne računajući nedelje.
* **Špijunska sreda** je staro ime dato sredi koja odmah prethodi Vaskrsu, u aluziji izdaje Isusa od strane Jude.

Spoljašnje poveznice
--------------------

* Gde je sreda dobila svoje ime

| * p
* r
* u
Dani u sedmici |
| --- |
| 
ponedjeljak **·**
utorak **·**
srijeda **·**
četvrtak **·**
petak **·**
subota **·**
nedjelja
 |

***Sreda*** na Wikimedijinoj ostavi
Papa kao nasljednik apostola Petra i rimski biskup, nezabludivo vodi Crkvu Božju. Ovom je Papi biskup Strossmayer izražavao sinovsku odanost, dok ga je Papa Lav XIII. često hvalio. 
**Papina nezabludivost** je dogma u katoličkoj teologiji prema kojoj papa ne može zabluditi u pitanjima vjere i moralnog nauka kad naučava *ex cathedra*. To ne znači da on kao osoba ne bi mogao pogriješiti ili biti grešan, već se ta odluka odnosi isključivo na svečano izjavljivanje određenog nauka. Dosad su se pape samo jedanput poslužili tom odlukom, kad je proglašena dogma o uznesenju Blažene Djevice Marije na nebo, što je bio sadržaj vjere već u prvoj Crkvi o čemu svjedoče spisi iz 2. stoljeća (npr. *Dormitio Mariae*), kao i zajednička predaja Katoličke i svih Pravoslavnih crkava.

Ova doktrina dogmatski je definirana na Prvom vatikanskom saboru 18. srpnja 1870. Josip Juraj Strossmayer bio je jedan od najzapaženijih protivnika papine nezabludivosti i tom se prilikom istaknuo kao vičan govornik održavši čuveni trosatni govor protiv dogme o papinskoj nezabludivosti, poslije kojeg je s manjom skupinom biskupa napustio Rim, ne htijući, poput biskupa koji su kasnije osnovali Starokatoličku crkvu, glasovati protiv papina prijedloga. Bio je motiviran željom za poboljšanjem odnosa s pravoslavcima s kojima je živio u svojoj biskupiji, a ne doktrinalnim razlozima. Saborsku konstituciju kojom se proglašava nova dogma 1872. g. objavio je u svojoj biskupiji, što je značilo i njegov konačni pristanak.

Sve protestantske crkve odbacuju papi pravo na poglavarstvo nad Crkvom, te samim time i nezabludivost.

Izvori
------

1. ↑  Ovu sliku, gdje je prikazan Papa Lav XIII. za kormilom Božje Crkve u svetištu Kevelaer je naslikao Friedrich Stummel. *Die katholischen Missionen, rujan 1903.*

Vanjske poveznice
-----------------

* Govor Josipa Juraja Strossmayera u Vatikanu povodom proglašenja dogme o papinoj nezabludivosti Arhivirano 2007-09-30 na Wayback Machine-u
* Osvrt o krivotvorini Strossmayerovog govora Arhivirano 2011-04-12 na Wayback Machine-u
Najveći poznati objekti Kajperovog pojasa
**Patuljaste planete** su nebeska tijela definisana kao kategorija na godišnjoj skupštini Međunarodne astronomske unije u Pragu 24.8. 2006. godine.

**Patuljasta planeta** je nebesko telo koje:

* se nalazi u orbiti oko Sunca,
* ima dovoljnu masu da sopstvenom gravitacijom nadvlada sile čvrstog tela tako da uspostavi hidrostatičku ravnotežu (gotovo sfernog) oblika (s tim da će daljnje odluke propisati precizniju granicu i svrstavati telo ili u ovu ili u neku drugu kategoriju),
* nije očistilo okolinu svoje orbite za razliku od planeta,
* i koje nije satelit.

Ova klasa objekata je uvedena uz dosta diskusije i polemike. Između ostalog, kriterijumi za patuljastu planetu su dosta neprecizni i klizni. Nijedno telo ne može potpuno da očisti svoju putanju (čak i na Jupiterovoj putanji postoji klasa asteroida Trojanci koji se nalaze u jednoj od Lagranževih tačaka). A pored toga ne postoji nikakva objektivna granica da se odredi kada je neko telo sferoidalno, a kada nije nije. Ipak, postojala je potreba da se uvede ovakva klasa, da i se mogla razlikovati od tradicionalnih planeta.

Trenutno pet tela su proglašena patuljastim planetama: Ceres u asteriodnom pojasu između Marsa i Jupitera, Pluton, Haumea, Makemake u Kajperovom pojasu, i Eris u rasejanom disku.

11.6. 2008. godine Međunarodna astronomska unija je uvela novu podklasu patuljastih planeta koje kruže oko Sunca, ali su udaljenije od Neptuna. Nova podklasa je dobila ime plutoidi. Takođe je doneta odluka o kriterijumu kada je neko telo plutoid. Kriterijum se bazira na njegovoj apsolutnoj veličini sjaja koja mora da bude veća od H = 1.

Podaci o patuljastim planetama
------------------------------

Podaci o pet objekata koji ispunjavaju uslove za klasu patuljastih planeta.

  


| Redni broj i Ime | Velika poluosa | Prečnik | Masa | Asteroidni pojas |  Otkriće  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **Cerera** | 413.715.000 km | 2.766 AJ | 975×909 km | 9.×1020 kg | Glavni asteroidni pojas | 1801. |
| 134340 | **Pluton** | 5.906.376.272 km | 39,482 AJ | (2306 ± 20) km | 1.305×1022 kg | Kajperov pojas | 1930. |
| 136108 | **Haumea** | 6.484.000.000 km | 43.335 AJ | 1.500 km | 4.2×1023 kg | Kajperov pojas | 2004. |
| 136472 | **Makemake** | 6.850.200.000 km | 45,791 AJ | 1600-2.000 km | 4×1021 kg | Kajperov pojas | 2005. |
| 136199 | **Erida** | 10.123.000.000 km | 67.668 AJ | (2400 ± 100) km | ~1.622 kg | Rasejani disk | 2005. |

Kritika nove klasifikacije planeta
----------------------------------

I pored višegodišnjeg rada Međunarodnog astronomskog saveza usvojena definicija je ipak sporna pošto posljednji kriterijum o raščišćenoj putanji planeta nije dovoljno precizan. Tako na primer, Zemlja klasifikovana kao planeta, još uvek ima oko deset hiljada objekata u okolini svoje putanje.

Vidi još
--------

* planeta
* asteroid
**Prefektura Ksanti** (gr: Νομός Ξάνθη - *Nomos Xánthi,* ) je oblast na u središnjem delu Istočne Makedonije i Trakije, u istorijskoj oblasti Trakija u Grčkoj.

Prirodne odlike
---------------

Prefektura Ksanti nalazi se na severu Grčke i i svojom severnom granicom je pogranična prema Bugarskoj. Na jugu se prefektura pruža duž severne obale Egejskog mora. Na zapadu se ova prefektura graniči sa prefekturom Drama, na jugozapadu sa prefekturom Kavala, a na istoku sa prefekturom Rodopi.

Područje Ksantijske prefekture ima središte u priobalnoj ravinici na severnoj obali Egejskog mora. Ravnica je u primorskom delu močvarna. Severna polovina prefekture je planinska i tu se nalaze planine iz sistema Rodopa: na severoistoku planina Papingio, a na istoku Koula. Najvažnija reka je Mesta, koja je pogranična prema prefekturi Kavala.

Klima je sredozemna duž obale i na nižim terenima, dok je u unutašnjosti i na planinama klima oštrija.

Istorija
--------

Tokom starogrčkog vremena ova oblast bila je na krajnjem severu civilizacijskog područja i time zaostala. Iz doba helenističkog perioda pronađeni su grobovi iz 2. veka pne.. Tokom rimskog vremena ovo područje je znatno napredovalo, pre svega zahvaljujući dobrom položaju na putu Ignjacija. U doba Vizantije središte područja, grad Ksanti izgrađen je kao jaka tvrđava, vidljiva i danas.

Krajem 14. veka područje Ksanti su zauzele Osmanlije, koje ostaju ovde sledećih 5 vekova. Tokom 20. veka u ovom području desile su se znatne promene. 1912. g. Prvim balkanskim ratom dotad tursko područje postalo deo Trakije pod vlašću Bugarske, da bi posle Prvog svetskog rata bilo vraćeno Grčkoj. Posle toga, usled Grčko-Turskog rata 1922-23. g. došlo je do iseljavanja Turaka i doseljavanja Grka iz Male Azije. Ovo je dovelo do velikih promena u strukturi stanovništva, ali je prefetkuri i dalje ostala da postoji snažna muslimanska manjina.

Stanovništvo
------------

Stanovništvo čine Grci (3/5 stanovništva) i muslimani (bez nacionalnog opredeljenja, 2/5 stanovništva). Mnogi Grci vode poreklo od izbeglica iz Male Azije.

Vidi još
--------

* Ksanti
* Trakija

| * p
* r
* u
Grčke prefekture |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Atika | SredišnjaGrčka | SredišnjaMakedonija | Krit | Ist. Makedonijai Trakija | Epir | Jonskaostrva | SeverniEgej | Peloponez | JužniEgej | Tesalija | ZapadnaGrčka | ZapadnaMakedonija |
|  |
| 
* Atina
* Istočna Atika
* Pirej
* Zapadna Atika

 | 
* Eubeja
* Evritanija
* Fokis
* Ftiotis
* Boetija

 | 
* Halkidik
* Imatija
* Kukuš
* Pela
* Pijerija
* Ser
* Solun

 | 
* Kanija
* Iraklion
* Lasiti
* Retimno

 | 
* Drama
* Evros
* Kavala
* Rodopi
* Ksanti

 | 
* Arta
* Janjina
* Prevez
* Tesprotija

 | 
* Krf
* Kefalinija
* Lefkada
* Zakintos

 | 
* Hios
* Lezbos
* Samos

 | 
* Arkadija
* Argolis
* Korint
* Lakonija
* Mesinija

 | 
* Kikladi
* Dodekani

 | 
* Kardica
* Larisa
* Magnezija
* Trikala

 | 
* Ahaja
* Etolija Akarnija
* Elis

 | 
* Lerin
* Greben
* Kostur
* Kožani

 |

 |

***Prefektura Ksanti*** na Wikimedijinoj ostavi
**Stupnički Kuti** su posavsko selo u općini Bebrina, u Brodsko-posavskoj županiji, smješteno 20 km zapadno od Slavonskoga Broda i 4 km od rijeke Save u posavskoj ravnici. Nalaze se na županijskoj cesti Brodski Stupnik - Slavonski Brod. Susjedna sela su Slavonski Kobaš, Bebrina i Brodski Stupnik. U selu se nalazi crkva svete Katarine, društveni dom te zgrada osnovne škole. Stupnički Kuti poznati su i po nogometnom klubu Graničar.

Stanovništvo
------------

Po posljednjem popisu stanovništva iz 2011. godine, Stupnički su Kuti imali 384 stanovnika.

Prema popisu stanovništva iz 1910. godine, kada je selo nosilo naziv Kuti, broj stanovnika iznosio je 701:

* Hrvati - 553
* Rusini - 24
* Slovaci - 7
* Mađari - 2
* ostali - 115

Galerija
--------

* Ulaz u seloUlaz u selo

Poznete osobe
-------------

* Ignacije Fostač, katolički svećenik i monsinjor

Vanjske poveznice
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Stupnički Kuti** |

Izvor
-----



| * p
* r
* u
Naselja u općini Bebrina |
| --- |
| Banovci • Bebrina • Dubočac • Kaniža • Stupnički Kuti • Šumeće • Zbjeg |

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Stupnički Kuti** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


***Stupnički Kuti*** na Wikimedijinoj ostavi
Katedrala sv. Stjepana u Beču jedna od najposjećenijih građevina u Austriji
**Turizam u Austriji** predstavlja važan dio nacionalnog gospodarstva, njegov udio je 9% u bruto domaćem proizvodu. Godine 2007. ukupan broj turističkih noćenja je otprilike ista ljeti i zimi, s vrhovima u veljači te srpanju i kolovozu.

Austrija je zauzela 9. mjesto u svijetu po turističkom prihodu, sa 18,9 milijarde dolara. prema međunarodnim turističkim dolascima, Austrija je zauzela 12. mjesto s 20,08 milijuna turista.

Beč privlači najveći dio turista, i ljeti i zimi. Salzburg primi oko petine noćenja turista u odnosu na Beč, te je drugo najposjećenije odredište u ljetnim mjesecima. U zimskoj sezoni, brojna naselja u zapadnoj Austriji prestižu Salzburg po broju turističkih noćenja Sölden, Saalbach-Hinterglemm, Ischgl, Sankt Anton am Arlberg i Obertauern.

Posjeta Austriji uglavnom uključuju izlete u Beč sa svojom katedralom, ispijanje vina i romantična događanja uz valcer. Vrijedi posjetiti i Salzburg, rodno mjesto Mozarta, Innsbruck glavni grad Tirola okruženog Alpama, Podunavlje sa svojim vinogradima, na primjer Wachau ili Dunkelsteinerwald. U zapadnom dijelu zemlje, u pokrajini Vorarlberg je Bodensko jezero a istočnom dijelu Nežidersko jezero. Tri najprometnije znamenitosti u Austriji su Schönbrunn palača sa 2,590.000 posjetitelja godišnje, zoološki vrt Tiergarten Schönbrunn sa 2,453.987 i bazilika Mariazell sa 1,500.000 posjetitelja.

Od velike važnosti su skijanje, pješačenje i planinarenje naseljima u Alpama, obiteljska rekreacija i posjeta brojnim austrijskim jezerima. Za posjetitelje zainteresirane za medijsku umjetnost, tu je Ars Electronica Center u Linzu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „TOURISMUS IN ÖSTERREICH 2007" (German) (PDF). BMWA, WKO, Statistik Austria. maj 2008. Arhivirano iz originala na datum 2008-12-18. Pristupljeno 18. 11. 2008.
2. 1 2  „UNTWO World Tourism Barometer, Vol.6 No.2" (PDF). UNTWO. juni 2008. Pristupljeno 18. 11. 2008.

Vanjske veze
------------

***Turizam u Austriji*** na Wikimedijinoj ostavi

* Turisrička zajednica Austrije
Superkontinent Pangea početkom Trijasa
**Panthalassa** ili **Pantalasa** (starogrčki παν ("svi") + θάλασσα ("ocean")), također poznat kao **ocean Pantalasa**, bio je globalni ocean tijekom kasnog Paleozoika i ranog Mezozoika, prije oko 300 do 200 milijuna godina. Sredinom Perma, svi kontinenti su se ujedinili i stvorili jedan superkontinent, Pangeu, okruženu superoceanom Pantalasa, iako neki dijelovi, sada dio Azije, se nisu priključili toj masi sve do kraja Perma. Ovakav izgled kopna značajno je smanjilo opseg plitkih vodenih okruženja, najproduktivnijih dijelova mora, te izložili bivše izolirane organizme bogatih kontinentalnih grebena novim predatorima. Pangea je svojim formiranjem mogla promijeniti i oceansku cirkulaciju i atmosferske obrasce vremena, tvoreći sezonske monsune kraj obala i suhu klimu u bespućima unutrašnjosti kopna.

Izvori
------

1. ↑  The Permian - Palaeos
2. ↑  „Why the formation of a supercontinent at the end of the Permian played a part in the mass extinction". paleo.gly.bris.ac.uk. Arhivirano iz originala na datum 2013-05-27. Pristupljeno 6. svibnja 2013.

Vanjske poveznice
-----------------

* *Paleocenografija* na Encyclopedia Britannica
Wei Xiaokuan
**Wei Xiaokuan** (韋孝寬) (509–580), formalno osobno ime **Wei Shuyu** (韋叔裕), kurtoazno imne Xiaokuan, ali i poznat po Xianbei imenu **Yuwen Xiaokuan** (宇文孝寬), formalno **Vojvoda Xiang od Xuna** (勛襄公), bio je kineski vojskovođa u službi kineski/Xianbei država Zapadni Wei i Sjeverni Zhou. Karijeru je započeo u državi Sjeverni Wei, a za vrijeme njenog raspada priključio generalu Yuwen Taiju oko koga će se stvoriti država Zapadni Wei. U njegovoj službi se istakao braneći tvrđavu Yubi (玉壁, današnji Yuncheng u Shanxiju) protiv brojčano nadmoćne vojske Yuwen Taijevog suparnika Gao Huana i države Istočni Wei. Službu je nastavio i pod dinastijom Sjeverni Zhou koja je smijenila Zapadni Wei. Njegove metode ratovanja, koji su se velikim dijelom temeljile na smicalicama, krivotvorenim pismima, propagandi i psihološkom ratovanju, su značajno doprinijele da Sjeverni Zhou godine 577. uništi državu Sjeverni Qi, nasljednicu Istočnog Weija. Posljednji pohod je izazvao građanski rat u državi Sjeverni Zhou; tada je stao na stranu regenta Yan Jiana protiv generala Yuchi Jionga te mu pomogao u pobjedi. Umro je mjesec dana kasnije, ali je Yan Jian zahvaljujući svom trijumfu stekao mogućnost da osnuje dinastiju Sui.
**Stećak iz Gornje Međiđe**  je srednjovjekovni usamljeni nadgrobni spomenik na teritoriji opštine Gradačac, Bosna i Hercegovina. Predstavlja izvanredno vrijedan primjerak jer se pretpostavlja da je na ovom lokalitetu postojao veći broj stećaka, ali se održao samo ovaj, vjerovatno zbog toga što je bio najmasivniji. 

Stećak potiče sa kraja XV, odnosno početka XVI stoljeća, kada su ove krajeve naseljavali hercegovački stočari, tada već u vrijeme osmanlijskog carstva. Prvi ga je naučno obradio Šefik Bešlagić, 1973. god.

Opis
----

Stećak je od krečnjaka, oblika dobro klesanog sljemenaka, postavljenog na postolje u obliku posebne ploče. Na njegovim stranicama nema nikakvih reljefnih motiva. Natpis bosančicom uklesan je u više redova na njegovoj južnoj bočnoj strani od kojih je samo donekle čitljivo nekoliko riječi. 

Po osobinama slova i jezičkim terminima, ovaj natpis po ima mnogo sličnosti sa natpisima pronađenim na području Majevice. Sve te veze sa stećcima sa Majevice upućuju na zaključak da je stećak iz Gornje Međiđe djelo majevičkih majstora.

Neka slova natpisa su djelimično ili u potpunosti oštećena, a nedostaje i jedan dio natpisa. Po onome što se može pročitati stoji da tu:

*:leži Dragoslav, unuk, na svojoj plemenitoj (zemlji) i da su mu kam (bilig) podigli sinovi*

To što se u tekstu upotrebljava riječ *plemenitoj* jasno govori o tome da je pokopani Dragoslav pripadao ondašnjem povlaštenom društvenom sloju - društvu feudalaca, slično onima koji su sahranjeni u okolini Lopara, na području Majevice.
**Zamak Windsor** (engleski: *Windsor Castle*), je engleska kraljevska rezidencija koja se nalazi na sjeveroistočnoj periferiji grada Windsora u grofoviji Berkshire. Zamak se prostire na površini od 5 hektara, duž južne obale rijeke Temze. Sastoji se od dva kompleksa kvadratičnog tlocrta, koje razdvaja masivni kružni toranj, podignut na umjetnom humku, pa je zbog tog vidljiv na kilometre daleko u tom ravničarskom kraju. Kompleks zapadno od kružnog tornja zove se donji dvor, a onaj istočni gornji dvor.

Historija
---------

Još za saksonskih vremena u 9. vijeku u Windsoru je postojala kraljevska rezidencija. William Osvajač je oko 1070. podigao prvu utvrdu sa palisadama na današnjoj lokaciji. Henry II je na tom mjestu podigao kružni toranj od kamena i dodao vanjske bedeme sa sjevera, istoka i juga. U 13. vijeku Henry III završio južno krilo i zapadni kraj donjeg dvora i izgradio manju kraljevsku kapelu na mjestu gdje se danas nalazi Albertova memorijalna kapela.

Kralj Edward III. je 1348. dozidao do te kapele pravu katedralu koja se službeno zove kapela Svetog Georgija kao centar novoformiranog Reda podvezice i sjedište Windsorskog dekana. On je i prezidao dotadašnje fortifikacione građevine gornjeg dvora u stambene prostore. Gornji dvor je obnavljen i dozidavan za vladavine Charlesa II, a i kasnije za vladavine George IV, pa se od tih vremena koristi za smještaj osoba koje dolaze u državnički posjet Britaniji.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Windsor Castle*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 4. 11. 2014.

Vanjske veze
------------

***Windsor (zamak)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Windsor Castle (na portalu Encyclopædia Britannica) (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 121660310
* LCCN: n50067807
* ISNI: 0000 0001 2149 5119
* GND: 4216051-0
* SUDOC: 029884152
* BNF: cb121415529 (podaci)
* BIBSYS: 97016324
* NLA: 35613743
* NKC: kn20040209008
* BNE: XX127989

 |