recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ariana** (arapski: أريانة) je grad od 114,486 stanovnika na sjeveru Tunisa.

On je i administrativni centar istoimenog Vilajeta Ariana.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Ariana* je danas samo sjeverno predgrađe glavnog grada Tunisa udaljena 4 km od njega, tako da je dio konurbacije Grand Tunis u kojoj 
živi 2.426,000 stanovnika

Pogled na grad i park Nahli 
Grad se rasprostro u istoimenoj ravnici širokoj 12 km, koja je nekad bila poznata po poljoprivredi, a danas je po gustoj izgrađenosti.

Historija
---------

Historija Ariane seže do vremena Ziridske dinastije.

Naselje je dobilo na važnosti u 13. vijeku, kad je tadašnji vladar iz Hafsidske dinastije Muhamed Mustanšir odlučio tu na svom zemljištu, naseliti muslimanske i židovske izbjeglice iz Andaluzije. Za potrebe novog naselja obnovio je rimski akvadukt koji je dovodio vodu iz Zaghouana.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Tunisia, Cities*" (engleski). City population. Pristupljeno 28. 9. 2019.
2. 1 2 3 4  „*Histoire de la ville*" (francuski). Commune d'Ariana. Pristupljeno 28. 9. 2019. [*mrtav link*]
3. 1 2  „*Environnement Naturel*" (francuski). Commune d'Ariana. Pristupljeno 28. 9. 2019. [*mrtav link*]
4. ↑  „*Présentation du Grand Tunis*" (francuski). Marges&Villes. Pristupljeno 28. 9. 2019.
5. ↑  „*About: Aryanah*" (engleski). DBpedia. Pristupljeno 28. 9. 2019.

Vanjske veze
------------

***Ariana*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Commune d'Ariana* Arhivirano 2017-05-20 na Wayback Machine-u ()
**Alcantara** (sicilijanski: *Alcàntara*) je rijeka u Siciliji duga 48 km.

Etimologija
-----------

Za antike Grci su je zvali *Ακεσίνης* / *Akessines*, a Rimljani *Assinus* i *Onobola*, današnje ime rijeke vuče porijeklo od arapskog: *Al qantar* = most.

Geografske karakteristike
-------------------------

Karta Sicilije sa slivom rijeke *Alcantara*
*Rijeka Alcantara* izvire u masivu Nebrodi na nadmorskoj visini od 1 395 m kod lokaliteta *Serra Baratta* u Provinciji Messina na sjeveroistoku Sicilije.

Od izvora gotovo pravolinijski teče u pravcu istoka, duž sjevernih obronaka vulkana, Etna do svog ušća u Jonsko more, kod rta Schisò, na mjestu gdje se nalazio grčki grad Naksos.

U donjem dijelu svog toka prolazi kroz uski kanjon Etne, dubok 20 metara, koji je danas atrakcija za turiste.
*Alcantara* sa svojim pritokama ima sliv velik oko 573 km², koji obuhvaća teritorij provincija Messina i Catania.

Na *Alcantari* je još na početku 20. vijeka izgrađena hidroelektrana.

Čitav tok rijeke je 2001 proglašen parkom prirode - *Parco fluviale dell'Alcantara*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Alcantara*" (talijanski). Trecani enciclopedia Italiana. Pristupljeno 12. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

***Alcantara (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcantara* na portalu Trecani enciclopedia Italiana ()

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Egadski otoci** (talijanski: *Isole Egadi*, sicilijanski: *Ìsuli Ègadi*, latinski: *Aegates Insulae* od grčkog: Αιγάται Νήσοι / *Aegatae Nisoi* što je značilo Kozji otoci) je mali talijanski arhipelag pored zapadne obale Sicilije.

Geografske karakteristike
-------------------------

To je skupina od 3 veća i 2 manja otočića i brojnih hridi smještenih u Sredozemnom moru, ukupne površine 39 km².

Karta Egadskih otoka
*Egadski otoci* leže udaljeni 7 km od obale Sicilije, između Trapanija i Marsale. Tri veća otoka su; Favignana (19,8 km²), Marettimo (11.82 km²) i Levanzo (5,82 km²). Dva manja otočića su Formica i Maraone.

Čitav arhipelag je jedna administrativna jedinica - comune Favignana sa administrativnim centrom na najvećem otoku arhipelaga Favignani. Od svih otoka samo su Favignana, Marettimo i Levanzo naseljeni.

Historija
---------

Kod arhipelaga se odigrala 10. marta 241. pne. pomorska Bitka kod Egadskih otoka, između flota Kartage i Rimske Republike koju je vodio konzul Gaj Lutacije Katul, za vrijeme Prvog punskog rata. To je bila odlučna bitka tog rata u kojoj Rim uništio flotu Kartage.

Arheološka iskapanja po *Egadima* otkrila su puno paleolitskih naselja, koja su puno rijeđa na Siciliji, od svih lokacija najpoznatija je Genoveška pećina sa pećinskim slikarijama.

Dio arhipelaga je 2010. proglašen parkom prirode *Riserva naturale marina Isole Egadi*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Egadi Islands*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 12. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

***Egadski otoci*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Egadi Islands* na portalu Encyclopædia Britannica ()
**Glazgovska umjetnička škola** (engleski *Glasgow School of Art* akronim: **GSA**) je danas jedina samostalna univerzitetska
umjetnička ustanova u Škotskoj, na kojoj se može studirati arhitektura, primjenjena umjetnost i dizajn.

U okviru škole nalazi se zgrada koja je danas jedna od najvećih znamenitosti Glasgowa, krunski projekt Charlesa Rennie Mackintosha kog je on realizirao između 1896. - 1909.
Ona je ozbiljno stradala u požaru u maju 2014.

Historija i karakteristike
--------------------------

Škola je osnovana 1845. kao *Glazgovska državna škola za dizajn*, - 1853. promjenila je ime u današnje - *Glasgow School of Art*.
Ispočetka je djelovala u zgradi u ulici Ingram, da bi se 1869. preselila u McLellan Galleries.

Maketa *škole*
Kako su im te prostorije bile premale i neadkvatne, školski odbor odlučio je podići nove prostorije, školska komisija odabrala je projekt svog bivšeg učenika - Mackintosha, koji je pohađao večernje tečajeve iz arhitekture uz rad. Nakon tog su 1897. počeli radovi na novoj školi u ulici Renfrew.

Mackintosh se kompletno angažirao da bi škola izgledala što svršenije za svoju namjenu, pa je dizajnirao i namještaj i kompletni enterijer škole, od učionica, ateliera do biblioteke.

Fasada *škole* sa ulice Dalhousie
Ta zgrada čistog i strogo funkcionalanog volumena, čistih linija, velikih i svijetlih prostorija i pomalo asketskog namještaja bez puno dekoracija bila je prvi primjer Art nouveau u Britaniji.

Glazgovska škola postala je obrazac za brojne druge škole primjenjene umjetnosti koje su se tih godina počele 
otvarati po Evropi.

Izvori
------

1. 1 2  „*Glasgow School of Art*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 31. 01. 2015.

Vanjske veze
------------

***Glasgow School of Art*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice škole ()
* *Glasgow School of Art* (na portalu Encyclopædia Britannica) ()
| Lepontinske AlpeLepontinische Alpen, Alpi Lepontine |
| --- |
| Dio Alpi |
| Karta sa sekcijom Lepontinskih Alpi (10. - narančasto)Karta sa sekcijom Lepontinskih Alpi (10. - narančasto)Karta sa sekcijom Lepontinskih Alpi (10. - narančasto) |
| Dužina masiva: | km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Monte Leone  (3 552  m) |
| Zaštićene oblasti: |  |
| Država: |  Švicarska Italija |

**Lepontinske Alpe** (njemački: *Lepontinische Alpen*, talijanski: *Alpi Lepontine*) je planinski masiv, koji se proteže duž švicarsko - talijanske granice.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Lepontinske Alpe* su samo dio centralnih Alpi, one se prostiru preko švicarskih kantona Valais, Ticino, Uri i Graubünden i preko talijanskih regija Pijemont i Lombardija. 

Pogled na pklaninu Blinnenhorn
Jugozapada granica masiva su Simplonski prolaz i Peninske Alpe, sjeverna kotline rijeka Rhone i Vorderrhein (jedan od izvora Rajne), sjeveroistočna Prijevoj Splügen i Retijske Alpe a južna zona talijanskih jezera (Maggiore, Lugano, Como).

Na zapadnom kraju masiva leži najviša planina - Monte Leone visoka 3 552 metara, a duž južnih obronaka duboke doline Leventina i Mesolcina

Preko *Lepontinskih Alpi* prolaze brojni važni planinski prijevoji; Simplon, Lukmanier i San Bernardino, dio masiva istočno od Prijevoja Gotthard ponekad se naziva **Adulske Alpe**.

U tom masivu izviru rijeke Rhone i Rajna, a njegove planine su izazov za brojne alpiniste.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Lepontine Alps*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 11. 11. 2013.

Vanjske veze
------------

***Lepontinske Alpe*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Lepontine Alps* na portalu Encyclopædia Britannica ()
**Salso**, zvana i **Imera Meridionale** ili **Salso Imera** (sicilijanski: *Salsu*), za antike znana po svom grčkom imenu *Ἱμέρας* (latinski: *Himera*), najduža je rijeka Sicilije sa svijih 144 km, iako je po količini voda i slivu veći Simeto na istočnoj obali.

Rijeka je svoje ime *Salso*, dobila zbog visokog saliniteta svojih voda, u svom donjem dijelu (južno od Provincije Enna sve do ušća). To je zato jer tu teče preko stijena i gline koje su još u miocenu nakupile velike naslage minerala. Zbog tog su sve do nedavno radili brojni rudnici sumpora, kalija i halita u provincijama Enna i Caltanissetta.

Hidrografija
------------

Karta Sicilije sa slivom rijeke Salso
Rijeka Salso izvire pod imenom Petralia u masivu Madonie na nadmorskoj visini od 1 350 m kod lokaliteta Portella dei Bifolchi u Provinciji Palermo na sjeveru Sicilije.

Od izvora gotovo pravolinijski teče u pravcu juga, preko centralne Sicilije, nakon što prođe brda Enne i Caltanissetta teče kroz ravnicu do svog ušća u Sredozemno more, kod lučkog grada Licata. u Provinciji Agrigento

Salso u svom toku prima brojne pritoke, sa lijeve strane su to Gangi, Morello, a sa desne; Gibbesi i Mendola.
Salso sa svojim pritokama ima sliv velik oko 2 122 km², koji obuhvaća dobar dio centralne Sicilije, jer protječe kroz četiri provincije; Palermo, Enna, Caltanissetta i Agrigento.

Izvori
------

1. 1 2  „*Osservatorio avifaunistico alla foce del fiume Salso*" (talijanski). WWF di Licata. Pristupljeno 12. 06. 2013.
2. 1 2 3 4  „*Salso*" (talijanski). Trecani enciclopedia Italiana. Pristupljeno 12. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Osservatorio avifaunistico alla foce del fiume Salso* ()
* *Salso* na portalu Trecani enciclopedia Italiana ()

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Tay** čita se **Tej** (škotsko-gelski: *Tatha*) je sa svojih 193 km. najduža
rijeka u Škotskoj i sedma po dužini rijeka u Ujedinjenom Kraljevstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tay izvire u zapadnoj Škotskoj na sjevernim padinama planine Ben Lui, zatim teče na istok preko Highlandsa, kroz jezera Loch Dochhart, Loch Lubhair i Loch Tay, te nastavlja kroz kotlinu u centru Škotske prije nego što skrene na jugoistok kod Pertha i ulije se u estuarij Firth of Tay, između 
Pertha i Dundeeja. 

Sliv rijeke Tay na karti Škotske
Uzvodno od Loch Taya rijeka teče pod imenom **Fillan** i **Dochart**.

Sliv Taya velik je oko 6,216 km², i proteže se najvećim dijelom po Highlandsu, točnije po teritoriju 
Područnih vijeća Highland, Argyll i Bute, Perth i Kinross i 
Dundee.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*River Clyde*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 09. 1. 2015.

Vanjske veze
------------

***Tay (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *River Tay* na portalu Encyclopædia Britannica ()
**Vilagarcía de Arousa** ili samo **Vilagarcía** je lučki grad na sjeverozapadu Španjolske od 37,479 stanovnika. koji administrativno podpada u Provinciju Pontevedra u Autonomnoj zajednici Galiciji.

Geografske karakteristike
-------------------------

Centar grada
Vilagarcía leži na jugozapadu Provincije Pontevedra u estuariju Arosa, koji formira rijeka Ulla na svom uviru u Atlantik. Od Pontevedre je udaljena 25 km sjevernije.

Historija
---------

Grad je ime dobio po svojim nekadašnjim feudalnim gospodarima porodici *Garcías de Caamaño*.

Znamenitosti
------------

Na terenu Vilagarcíje ima dosta ostataka rimskih građevina. Od znamenitosti ima veleposjedničku palaču Rubianes iz 16. vijeka i palaču i samostan Vista Alegre iz 17. vijeka.

Privreda
--------

Privreda Vilagarcíje bazira se na brodogradnji i ribarstvu. Pored toga za ekonomiju grada važna je i luka iz koje se izvozi drvena građa i srdele. Grad je i turistički resort, sa poznatim plažama Comba, Concha i Compostela.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Portugal Matosinhos, Portugal
* Španija Gijón, Španjolska

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Spain: Galicia*" (engleski). City population. Pristupljeno 23.10.2018.
2. 1 2 3 4 5  „*Vilagarcía de Arousa*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 23. 10. 2014.

Vanjske veze
------------

***Vilagarcía de Arousa*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Concello de Vilagarcía de Arousa* ()
**Vulcano** (sicilijanski: *Vurcanu*) je najjužniji otok talijanskog arhipelaga Lipari u Tirenskom moru pored Sicilije.

To je treći po veliči otok tog arhipelaga, koji administativno pripada pod komunu Lipari na istoimenom otoku u provinciji Messina, u regiji Sicilija.

Stanovnici njih 715 , žive u dva naselja, *Vulcano Piano* koji je smješten na platou u sredini otoka i *Vulcano Porto* na sjeveru.

Geografske karakteristike
-------------------------

Karta Sicilije i Liparskih otoka
*Vulcano* je vulkanski otok kvadratnog oblika, dug 8 (u smjeru sjeverozapad - jugoistok) i širok 4 km, ukupne površine od 21 km². Od susjednog sjevernog otoka Lipari razdojen je uskim kanalom *Boce di Vulcano*. Odmah do njega leži poluotok, kojeg je formirao najmlađi vulkanski krater *Vulcanello* visok 123 m, on je sa ostatkom otoka spojen pješčanim nasipom dugim 200 m. Dva ostala kratera su *Gran Cratere* (391 m.) koji je još uvijek aktivan i *Monte Aria* visok 500 m.

*Vulcano* je posljednju erupciju imao 1890.

Vulcano Porto
Po otoku postoje brojni termalni izvori, sa vrlo toplom vodom.

Istorija
--------

Rimljani su *Vulcano* koristili za nabavu sirovina, sekli su šume i iskapali aluminij i sumpor. I nakon njih rudarstvo je ostala glavna aktivnost na otoku sve do 19. vijeka.

Privreda
--------

Stanovnici se tradicionalno bave poljoprivredom - vinogradarstvom i maslinarstvom a danas turizmom koji je glavna privredna aktivnost, od koje živi većina otočana.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Vulcano*" (talijanski). Trecani enciclopedia Italiana. Pristupljeno 12. 06. 2013.
2. ↑  „*Vulcano*" (engleski). Smithsonian Institution. Pristupljeno 12. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

***Vulcano*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Vulcano* na portalu Trecani enciclopedia Italiana ()
**Stromboli** (sicilijanski: *Struògnuli* od grčkog *Στρογγύλη* = vrtuljak) je najsjeverniji otok talijanskog arhipelaga Lipari u Tirenskom moru pored Sicilije.

*Stromboli* je i ime istoimenog vulkana koji je uz Etnu (ako se izuzme Island) jedini aktivni evropski vulkan. Otok administativno pripada pod komunu Lipari na istoimenom otoku u provinciji Messina, u regiji Sicilija.

Stanovnici njih 409, žive u dva naselja, *Stromboli* (nekadašnji San Vincenzo) i *Ginostra* i po nekoliko kuća raštrkanih po čitavom otoku.

Geografske karakteristike
-------------------------

Karta Sicilije i Liparskih otoka
*Stromboli* je vulkanski otok kvadratnog oblika, dug 4 km, maksimalne širine od 2,5 do 3,5 km, ukupne površine od 12,6 km².

*Stromboli* ima tipični oblik vulkanske kupe visoke 926 m. iznad razine mora, na čijoj se sjeverozapadnoj strani, na visini od 750 m. danas nalaze aktivni krateri, jer je vulkan promjenio svoj oblik urušavanjem. Današnji aktivni vulkan ima promjenjivi broj kratera smještenih u tanjurastoj udolini, koja se otvara prema moru strminom - **Sciara del Fuoco**, koju omeđuju dva stjenovita grebena, sjeveroistočni **Filo del Fuoco**, i jugoistočni **Filo di Baraona**. *Stromboli* je jedan od rijetkih aktivnih vulkana na Zemlji, vrlo promjenjivog ritma, kod kog se mogu promatrati eksplozivne erupcije, više ili manje česte, kod kojih ne manjkaju ni izljevi lave, koja se izljeva preko strmine Sciara del Fuoco, do mora. 
*Stromboli* je posljednju erupciju imao 2011.

Dva kilometra sjeveroistočno od otoka leži **Strombolicchio**, greben ostatak nekadašnjeg originalnog vulkana.

Prikaz *Strombolija* u 3D animaciji
Animirani prikaz *erupcije Strombolija*
Obale otoka, su osim nekoliko malih plaža, nepristupačne i strme, a klima je izrazito mediteranska.

Historija
---------

U podnožju vulkana su pronađena staništa iz raznih razdoblja, od neolita do grčko - rimskih vremena. Kod *Strombolija* se može lako pratiti stratigrafska promjena pojedinih kulturnih razdoblja, što omogućuje razlikovanje između neolita, bakarnog i brončanog doba.

Privreda i transport
--------------------

Poljoprivreda i ribarstvo su i danas uz rastući turizam glavne privredne aktivnosti, od kojih živi većina otočana. Glavni proizvodi *Strombolija* su maslinovo ulje, vino (malvazija) i kapare.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  „*Stromboli*" (talijanski). Trecani enciclopedia Italiana. Pristupljeno 12. 06. 2013.
2. ↑  „*Stromboli*" (engleski). Smithsonian Institution. Pristupljeno 12. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

***Stromboli*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Stromboli* na portalu Trecani enciclopedia Italiana ()
**Naturhistorisches Museum** (hrvatskosrpski: *Prirodoslovni muzej*) je jedan od najvećih svjetskih muzeja te vrste u centru Beča na Ringstrasse preko puta Kunsthistorisches Museuma. Muzej je nastao od kolekcije Hof-Naturalien-Cabinet, koju su habsburgovci osnovali u 18. vijeku, i držali u Hofburgu.

Karakteristika muzeja
---------------------

Naturhistorisches Museum u svojih 39 izložbenih dvorana ima na hiljade izložaka koji prikazuju bogatstvo života na zemlji, od plemenitih minerala, rijetkih fosilnih nalaza velikih dinosaurusa do jedinstvene prahistorijske Willendorfske Venere na polukatu. Čitav prvi kat posvećen je golemoj raznolikosti životinjskog svijeta na zemlji.

U depoima muzeja čuva se oko 25 milijuna primjeraka biljnih i životinjskih vrsta i ljudskih artefakata koje obrađuje više od 60 zaposlenih naučnika. Njihova glavna područja istraživanja obuhvaćaju širok raspon tema, od samog početka našeg Sunčevog sistema do evolucije životinja i biljaka i na kraju ljudi i njihovih prahistorijskih tradicija i običaja.

Muzej svojim posjetiocima nudi stručna vodstva, i izložbe i radionice na različite teme.

Historija izgradnje zgrade i osnivanja muzeja
---------------------------------------------

Dvorana s dinosaurusima
Ideja o osnivanju muzeja i gradnju posebne palača za tu namjenu pojavila se još 1857. kad su srušeni bedemi oko užeg centra grada i kad se na njihovom mjestu počela graditi Ringstrasse, ali je prošlo još deset godina dok konačno nije raspisan natječaj za gradnju muzejskih palača 1867 za Naturhistorisches Museum i susjedni Kunsthistorisches Museum.

Willendorfska Venera
Na natječaju su sudjelovali tadašnji najpoznatiji bečki arhitekti, kako se žiri mjesecima nije mogao dogovoriti o pobjedniku natječaja, 1868. pozvan je tadašnji ekspert za gradnju muzeja njemački arhitekt Gottfried Semper, kao savjetnik.

Na kraju je intervenirao sam car Franjo Josip I. koji je odlučio da Semper napravi konačne izvedbene planove za obje palače na osnovu idejnog projekta Karla Hasenauera.

Semper je predvidio dvije simetrične neobarokne muzejske palače preko puta carske palače Hofburg i velikog trga Heldenplatz. Između palača postavio je veliki trg Maria Theresia Platz s monumentalnim spomenikom carice Marije Terezije. Muzejske zgrade su ostale onakve kakve je zamislio Hasenauer, kao palače s velikim unutrašnjim dvorištem i centralnom traktom nad kojima se uzdiže velika kupola visine 60 m. Taj monumentalni prostor je ulazni dio muzeja. Radovi na muzejskim zgradama započeli su 1871. a dovršeni su dvadeset godina kasnije kad je muzej otvoren za javnost 10. august 1889.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*The Museum*" (engleski). Naturhistorisches Museum. Pristupljeno 3. 7. 2012.
2. 1 2  „*The Museum*" (engleski). Kunsthistorisches Museum. Pristupljeno 3. 7. 2012.

Vanjske veze
------------

***Naturhistorisches Museum*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice muzeja ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 135516048
* ISNI: 0000 0001 2112 4115
* GND: 35915-4
* SUDOC: 084049863
* BNF: cb123165438 (podaci)
* CiNii: DA05778244

 |
**Abdulah ibn Muhamed Kalifa** (arapski: بن سيد محمد الخليفة) zvan i **Abdulah Kalifa** ili samo **Kalifa** (1846. - 24. novembar 1899.) bio je politički i vjerski lider koji je naslijedio Muhameda Ahmeda - Mahdija u Sudanu.

Biografija
----------

Abdulah je rođen u religioznoj familiji, pa je negdje oko 1880. postao je učenik Muhameda Ahmeda, koji je objavio da ima božansku misiju i postao poznat kao Mahdi (spasitelj islama). On je proglasio Abdulaha - kalifom, tako da kad je umro 1885. - on nasljedio kao vođa Mahdističkog pokreta. 
Abdulahova prva briga bila je osiguranje vlastitog autoriteta, jer su postojale grupe (Ašrafi) koje se nisu slagale sa njegovim izborom. 
Odlučnim i brutalnim mjerama ugušio je svaki takav pokušaj.

Abdulah je vjerovao da će najbolje kontrolirati različite elemente koji su ga podržavali, ekspanzionizmom koji je započeo Muhamed Ahmed - Mahdi. 

Karta Mahdističkog Sudana
Pokrenuo je kampanju na Etiopsko Carstvo i započeo invaziju na Egipat, nadajući se da će dobiti veliku podršku od lokalnih felaha. Pritom je podcijenio snagu Anglo-egipatske vojske, pa su njegove vojske 1889. pretrpjele poraz u Egiptu.

Sledeće dvije godine Sudan je trpio od gladi i anarhije izazvane čestim bunama i neuspjelim vojnim kampanjama.
Naredni period Abdulahove vladavine, dug četiri godine, prošao je relativno mirno, jer je odustao od vojnih kampanja i smanjio namete.

Anglo-egipatske snage pokrenule su 1896. ofanzivu sa ciljem da ponovno zauzmu Sudan. 
Abdulah se sa svojim fanatičnim borcima odupirao gotovo dvije godine, ali se oni nisu mogli suprostaviti Mitraljezima Maxim. Nakon poraza u Bitci kod Omdurmana u septembru 1898. uspio je pobjeći iz svoje prijestolnice Omdurmana, sa dobrim dijelom svojih boraca.

Još uvjek se nadao masovnoj pobuni, jer je na bazi *Ugovora o Britansko-Egipatskom Kondominijumu* iz 1899 Sudan postao britanski - protektorat (kolonija).

To se nije dogodilo pa je britanska vojska 24. novembra 1899. porazila i posljednje Mahdiste i ubila Abdulaha ibn Muhameda.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Abd Allāh*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 12.09.2020.

Vanjske veze
------------

* *Abd Allāh* ()
**Međunarodni aerodrom Abu Dabi** (arap. , IATA: **AUH**, ICAO: **OMAA**) je aerodrom u Abu Dabiju, najvećem gradu Emirata Abu Dabi u Ujedinjenim Arapskim Emiratima.

Aerodrom Abu Dabi je drugi po veličini u Ujedinjenim Arapskim Emiratima, i jedan od najbrže rastućih aerodroma na svijetu. Na aerodrom slijeće 41 avioprijevoznika, koji lete za 90 gradova u 54 države svijeta.

Pogled na piste i aerodromske zgrade
Aerodrom se nalazi 30,6 km jugoistočno od centra grada Abu Dabija, a prostire se na površini od 60 km².

Kroz njega je 2013. prošlo više od 16.5 milijuna putnika, što je 12,4% više nego 2012. i gotovo trostruko više nego 2006. kad je kroz aerodrom prošlo 5.4 milijuna putnika.
Aerodrom ima tri operativna putnička terminala; Terminal 1 (podijeljen na terminale 1A i 1B), Terminal 2 i Terminal 3. Posljednji u nizu, otvoren u januaru 2009. podigao je kapacitet aerodroma na oko 12,5 milijuna putnika godišnje Aerodrom gradi novi terminal *Midfield* (između dvije piste), zapravo čitav kompleks terminala, koji će kad bude otvoren 2017. moći prihvatiti 17 milijuna putnika godišnje, a kad bude potpuno dovršen čak 30 do 40 milijuna.

Historija
---------

Prije izgradnje današnjeg aerodroma Emirat Abu Dabi služio se manjim aerodromom al-Batin, koji je imao samo jednu pistu i malu zgradu za prihvat putnika. Od 1982. aerodrom se nalazi na današnjem mjestu.

Novi aerodrom dobio je kružni satelitski terminal u koji su putnici preko mostova, ulazili (i izalazili) direktno sa aviona. Taj projekt omogućavao je obradu više aviona istovremeno. Velike dogradnje aerodrom je doživio krajem 1990-ih i početkom 2000-ih, kad je dobio svoj današnji izgled.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Intoduction*" (engleski). Abu Dhabi Airport. Pristupljeno 20. 09. 2014.

Vanjske veze
------------

***Aerodrom Abu Dabi*** na Wikimedijinoj ostavi

* Aerodrom Abu Dabi
**Aheront** (grčki: *Αχέρων*) je rijeka u Epiru na sjeverozapadu Grčke duga 50 km.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Aheront* izvire na obroncima planine *Tomaros*, kod sela Zotiko, na nadmorskoj visini od 1 600  u Prefekturi Janjina. Od izvora teče u pravcu zapada preko Prefekture Tesprotija do svog ušća u Jonsko more kod sela Ammoudia, pored grada Parga u Prefekturi Preveza.

*Aheront* sa svojim pritokama ima sliv velik oko 763 km². Rijeka u svom kratkom toku teče kroz tamne klisure i na par mjesta ponire, zbog tog su stari Grci vjerovali da uz njene obale živi proročište mrtvih.

Rijeka Aheront u mitologiji
---------------------------

Karta sliva rijeke *Aheront*
*Aheront* je u grčkoj mitologiji bio poznat kao **rijeka boli**, jedna od pet rijeka podzemnog svijeta - Hada (ostalih 4 bile su Stiks, Kokita, Flegeton i Leta).

U svom epu Odiseja - Homer je *Aheront* opisao kao rijeku Hada, u koju utječu rijeke Kokit (rijeka jadikovanja) i Flegeton (plamena rijeka). U vrijeme Antičke Grčke riječ Aheront izgovarala se je kao **ὁ ἄχεα ῥέων** (ho akhea rheōn), a to je značilo *rijeka boli*  a vjerovalo se da je povezana sa rijekom Stiks, preko koje je mitski Haron prevozio duše tek umrlih u Had.

U Antičkoj Grčkoj bilo je još nekoliko rijeka koje su se zvale *Aheront*  ali izgleda da je ovaj epirski pravi mitološki jer su pored Parga pronađeni ostatci hrama *Nekromanteiona*, a to je jedini hram posvećen bogu Hadu.

Galerija slika sa rijeke
------------------------

* Pogled na rijekuPogled na rijeku
* AherontAheront
* Most preko AherontaMost preko Aheronta
* Jedan od kanjona AherontaJedan od kanjona Aheronta

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Acheron the River*" (grčki). Paramythia. Arhivirano iz originala na datum 2013-06-21. Pristupljeno 18. 06. 2013.
2. 1 2 3  „*Acheron*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 18. 06. 2013.
3. ↑  „*Acheron*" (engleski). Wordnik. Pristupljeno 18. 06. 2013.

Vanjske veze
------------

***Aheront (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Acheron the River* Arhivirano 2013-06-21 na Wayback Machine-u ()
* *Acheron* na portalu Encyclopædia Britannica ()

Vanjske veze
------------


  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Apis** (starogrčki) ili **Hapis**, **Hep**,**Hapi** (staroegipatski) je božanstvo iz egipatske mitologije u liku bika, čiji se kult njegovao u kraju oko Memfisa.

Historija i karakteristike
--------------------------

Apisov kult nastao je još za Prve dinastije (oko 2925. pne. - oko 2775. pne. ).

Kao i druga bikovska božanstva, i Apis je u početku vjerojatno bio bog plodnosti povezan uz žito i stoku, vremenom je povezan sa Ptahom, glavnim božanstvom u području Memfisa, ali i sa Ozirisom (kao Ozir-Hapi) i Sokarom, bogovima mrtvih i podzemnog svijeta.

Kao *Apis-Atum* bio je povezan sa kultom sunca pa je često prikazivan sa sunčevim diskom između rogova.

Skulptura Apisa iz pariškog Louvra
Većina onog što se zna o Apisu, dolazi od grčko-rimskih pisaca. Tako se zna da je bio crno-bijel, sa specijalnim šarama. 
Neki od autora su govorili da je rođen iz zrake svjetlost]]i sa neba, a drugi su tvrdili da je rođen od Apisovog bika. Kad bi sveti bik uginuo - tele koje je trebalo biti njegov nasljednik, posvuda je traženo i nakraju smješeno u Apieion u Memfisu.

Svećenici iz tog hrama proricali su iz njegovog ponašanja, pa je to svetište bilo vrlo posjećeno. Kad bi Apisov bik uginuo, pokopan je sa velikom pompom u Sakari, u podzemnim galerijama poznatim za antike kao - Serapeum.

Za helenizma za vladavine Ptolemeja I Sotera (305. pne.-282. pne.) u Memfisu se rodio novi kult - Serapisa, nastao kao kombinacija Ozirisa i Apisa.
Taj kult se iz Aleksandrije raširio po istočnim dijelovima Rimskog Carstva.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Apis, Egyptian god*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 14.9. 2020.

Vanjske veze
------------

***Apis (egipatska mitologija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Apis, Egyptian god* ()

| * p
* r
* u
Egipatska mitologija |
| --- |
| Eneada Heliopolisa | Atum • Šu • Tefnut • Geb • Nut • Oziris • Izida • Set • Neftis |
| Ostala veća božanstva | Amon • Anubis • Apop • Apis • Aton • Bat • Bast • Thoth • Hator • Horus • Khepri • Khonsu • Ma'at • Min • Neit • Ptah • Ra • Sekhmet • Set • Sobek • Uapuat • Heryshaf |
| Ogdoada Hermopolisa | Amon • Amaunet • Huh i Hauhet • Kuk i Kauket • Nun |
| Ratna božanstva | Anhur • Bast • Maahes • Pakhet • Sekhmet |
| Deificirani koncepti | Khonsu • Hapy • Ma'at • Min • Renenutet • Šai • Hu • Saa |
| Ostala božanstva | Bes • Hnum • Seker • Sešat • Tawaret |
**Augusta Raurica** je arheološko nalazište u švicarskom Kantonu Basel-Landschaft, smješteno na rijeci Rajni nekih 11 km istočno 
od današnjeg Basela, između sela Kaiseraugst i Augst.

Historija Auguste Raurice
-------------------------

Kraj oko Auguste Raurice naselilo je keltsko pleme kog historičari zovu *Rauraci*. 
Prije nego što su Rimljani ušli u regiju, oni su izgradili oppidum pored Rajne.

Ostatci bedema
Rekonstrukcija izgleda Auguste u 3. vijeku
Temelji castruma
Skulptura Herakla
Augustu je kao rimsku koloniju osnovao Lucije Munacije Plank (90. pne.-15. pne.) oko 44. pne.-43. pne. kao najstariju koloniju na Rajni.

Kolonija je izrasla u grad koji je na svom vrhuncu u 2. vijeku imao između 10,000-20,000 stanovnika. Stalni napadi Alemana i potres oko 250. primorili su stanovnike da je napuste.

Arheološki ostaci
-----------------

Od obnovljenih ruševina Auguste najupečatljivi je Rimski teatar koji je mogao primiti 8,000 gledaoca, on se i danas koristi za specijalne predstave.

Pored njega relativno je očuvan i forum, kanalizacija i akvadukt. Arheolozisu također iskopali i brojne manje objekte kao što je pekara.

Počevši od 3. vijeka tone kamena, odnešene su iz Auguste i korištene za zidanje novih građevina.
Tek od renesanse ponovno je rođen interes za Antiku pa je Basilius Amerbach (1533.–1591.) iskopao teatar i dao ga pomno iscrtati.

Nakon ratova i nevolja ponovno je opao interes za Augustu, sve do 1836. kad je u Baselu osnovano Društvo za proučavanje Auguste Raurice.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Research history*" (engleski). World History. Pristupljeno 18.10.2022.
2. 1 2  „*Research history*" (engleski). Basel-Landschaft. Pristupljeno 18.10.2022.

Vanjske veze
------------

***Augusta Raurica*** na Wikimedijinoj ostavi

* *The archaeological map of Augusta Raurica*
**Barcelona** je glavni grad savezne države Anzoátegui na sjeveru Venecuele od 441,800 stanovnika.

Barcelona zajedno sa susjednim gradovima Puerto La Cruz, Lechería i Guanta, formira najveću venecuelansku konurbaciju u kojoj živi preko milion stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Barcelona leži na zapadnoj obali rijeke Neverí, na nadmorskoj visini od 20 metara Centar grada je udaljen samo 5 km od Karipskog mora i oko 320 km istočno od Caracasa.

Historija
---------

Barcelona je osnovana 1671. spajanjem dotadašnjih naselja Cristobal de Cumanagoto i Cerro Nuevo, ime je dobila po istoimenoj katalonskoj prijestolnici iz koje su došli njeni osnivači.

Barcelona je izrasla kao važna luka za transport stoke i kave, robe koja se uzgajala po dolinama Llanosa u unutrašnjosti.
Nakon otkrića velikih rezervi nafte po Llanosu, postala je i važan punkt za transport i preradu nafte.

Znamenitosti
------------

Enterijer La Casa Fuerte
Barcelona je mjesto u kom se nalazi utvrda La Casa Fuerte, važan spomenik nacionalne historije, simbol borbe za nezavisnost.

Privreda i transport
--------------------

Današnja Barcelona je industrijski grad, njene tvornice i skladišta protežu se duž obala Karipskog mora preko susjednog Puerto La Cruza, sve do Guanta.

Pored grada leže najveća nalazišta ugljena (i rudnici) lignita u zemlji.

Grad je dobro povezan autoputevima sa gradovima u unutrašnjosti, a ima i internacionalni aerodrom *General José Antonio Anzoátegui* (IATA: BLA, ICAO: SVBC).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Barcelona*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 18. 09. 2017.
2. 1 2 3 4  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 18. 09. 2017.
3. ↑  „*Gran Barcelona - Sumario*" (španjolski). Declaracion. Pristupljeno 19. 11. 2017. [*mrtav link*]

Vanjske veze
------------

***Barcelona, Venezuela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Barcelona* na portalu Encyclopedia Britannica ()
* *Alcaldía de Barcelona* Arhivirano 2019-06-16 na Wayback Machine-u ()
**Beagle** (španjolski: *Canal de Beagle* ili *Canal Onashaga*) je tjesnac na kranjem jugu Južne Amerike u Ahipelagu Ognjena zemlja.

Karakteristike
--------------

Kanal je dug oko 240 km u smjeru istok-zapad (Atlantik-Pacifik), i širok 5 do 13 km.

On razdvaja najveći otok arhipelaga Isla Grande de Tierra del Fuego na sjeveru od Navarina, Hoste i drugih manjih otoka na jugu. 
Na svom zapadnom kraju kanal se razdvaja na dva kraka koji okružuju Otok Gordon.

Istočni dio kanala formira čileansko - argentinsku granicu, dok se zapadni dio nalazi u potpunosti unutar Čilea.

Tri otoka na istočnom kraju kanala, otoci Lennox, Picton i Nueva, bili su predmet teritorijalnog spora između Čilea i Argentine koji je započeo 1840-ih i koji je gotovo doveo do rata između dviju država 1978. Spor je službeno okončan 2. maja 1985. kad je dogovoreno da ta tri otoka pripadnu Čileu.

Kanal je dobio ime po britanskom brodu Beagle, u kojem je Charles Darwin istraživao to područje (1833–34).

Pogled na kanal iz čileanskog Puerto WilliamsaPogled na kanal iz čileanskog Puerto Williamsa

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Beagle Channel, channel, South America*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 3.10. 2020.

Vanjske veze
------------

***Beagle (kanal)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Beagle Channel (na portalu Encyclopædia Britannica) ()
**Barquisimeto** je glavni grad savezne države Lara na sjeverozapadu Venecuele.
Sa svojih 936,065 stanovnika  je četvrti po veličini venecuelanski grad iza Caracasa, Maracaiba i Valencie.

Geografske i klimatske karakteristike
-------------------------------------

Barquisimeto leži na nadmorskoj visini od 566 metara, u širokoj kotlini rijeke Turbio. 
Grad ima toplu klimu (srednja prosječna temperatura iznosi 24 °C) ali ga osvježavaju suhi vjetrovi.

Panorama grada

Historija
---------

Barquisimeto je jedan od najstarijih venecuelskih gradova, kog je 1552. osnovao tadašnji španjolski privremeni guverner Juan de Villegas, i nazvao **Nueva Segovia**, po svom rodnom gradu u Španjolskoj. Ubrzo nakon osnivanja grada, otkriveno je zlato pored lokaliteta San Felipe i Los Teques. U tim rudnicima isprva su radili crni robovi, koji su pobunili, njihovu bunu ugušio je kapetan Diego de Losada, negdje prije 1569. kad su zaprijetili Nueva Segoviji. U isto to vrijeme pobunili su se i lokalni Jirajara indijanci, koji su uspjeli odoljevati sve do 1628.

Grad je 1561. napao i zauzeo konkvistador Lope Agirre, ali ga nije uspio zadržati jer su agirrovi ljudi prihvatili kraljevsko pomilovanje i napustili ga, pa su on i njegova kći tragično završili. Grad je bio gotovo uništen u potresu koji ga je pogodio 1812. razaran je i za rata za nezavisnost, a i kasnije u građanskim ratovima tokom 19. vijeka.

Moderna katedrala

Znamenitosti
------------

U samom centru grada nalazi se neboder visok 70 metara, sagrađen 1952. u znak sjećanja na 400. godišnjicu grada. Grad ima Univerzitet *Lisandro Alvarado* koji je univerzitetski status stekao 1968. Za Barquisimeto često kažu da je muzička prijestolnica Venezuele, jer je rodni grad muzičara kao što su tenor Aquiles Machado i dirigent Gustavo Dudamel.

Privreda i transport
--------------------

Barquisimeto je zbog svog strateškog položaja između centralnih i zapadnih dijelova Venecuele ubrzo izrastao u jedan od najvećih venecuelanskih gradova, kao transportno-trgovački centar. On je dugo vremena bio i centar poljoprivredno - stočarskog kraja, u kom se na velikim površinama uzgaja sisal, kakao, šećerna trska, kava i goveda. U 1960-ima je izrastao industrijski centar, u kom se proizvodi užad, 
prehrambeni proizvodi, cement i drugi artikli.

Grad ima i aerodrom *Jacinto Lara* (IATA: BRM, ICAO: SVBM) sa vezama prema svim većim gradovima u zemlji.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Barquisimeto*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 16. 09. 2017.
2. 1 2 3  „*Venezuela: Lara*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 16. 09. 2017.

Vanjske veze
------------

***Barquisimeto*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Barquisimeto* na portalu Encyclopedia Britannica ()
* *Barquisimeto* ()
**Regija Bluegrass** (engleski: *Bluegrass region*, doslovno prevedeno **Regija plave trave**) je jedna od regija američke savezne države -Kentucky, koja se prostire od sredine do sjevera države.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Regija Bluegrass* se prostire od obronaka Masiva Apalači na jugu do granice sa Ohiom, na sjeveru. To je najbolja zemlja u Kentuckyu, nekadašnja savana prekrivena velikim površinama trave i prošarana rijetkim ogronomnim hrastovima.

Tipični pejzaž *Bluegrassa*
*Regija Bluegrass* je bio prvi kraj u Kentuckyu koji su naselili bijeli kolonisti. *Bluegrass* je poznat po najboljim konjima, kojima odgovara trava bogata kalcijem i mineralima.

Najveća rijeka u regiji je Rijeka Kentucky koja teče kroz cijelu regiju.

**Bluegrass** se zove i jedna od podvrsta country muzike, iz tog kraja i Masiva Apalači koju zovu i *hillbilly music*.

Izvori
------

1. 1 2  „*Bluegrass region*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 29. 01. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Bluegrass region* na portalu Encyclopædia Britannica ()

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Koordinate: 42° 55′ 08" SGŠ, 20° 36′ 24" IGD


**Čečevo** je naselje u opštini Zubin Potok na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Čečevo površine 1.612 ha. Istorijski i geografski pripada Ibarskom Kolašinu. U turskom katastarskom popisu- defteru iz 1455. godine selo je imalo 10 srpskih kuća. Seoska crkva je posvećena Svetoj Petki, a podignuta je 1938. godine na temeljima starije, veće i šire crkve, koja je postojala još u 14. veku. U srednjem veku crkva Sv. Petke je imala veliki ugled kod čečevskog stanovništva, pa je u slučajevima sporova sa Turcima kod nje sazivan narodni zbor viđenijih ljudi koji je predlagao rešenje i sporazume. Naselje je ispod planine Mokre Gore u slivu Čečevske reke, koja izvire u jakim mlazevima ispod Mokre Gore. Iznad Čečeva je oštar planinski vrh Berim (1738 m). Zaseoci su: Lepovići, Andrići, Prodanovići, Tomaševići, Đukići i Roglića Kraj. Izgradnjom akumulacije Gazivode donji deo Čečevske reke je pretvoren u zaliv jezera koji dolazi skoro do sela. U selu ima dosta tragova starijeg stanovništva. Posle oslobađanja od turske vlasti mesto je u sastavu Zvečanskog okruga, u srezu mitrovičkom, u opštini brnjačkoj i 1912. godine ima 285 stanovnika (zajedno sa zaseocima: Andrići, Đukići, Lepovići i Prodanovići).

Demografija
-----------

Naselje ima srpsku etničku većinu.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 254
* popis stanovništva 1953. godine: 273
* popis stanovništva 1961. godine: 267
* popis stanovništva 1971. godine: 210
* popis stanovništva 1981. godine: 186
* popis stanovništva 1991. godine: 117

| * p
* r
* u
Opština Zubin Potok |
| --- |
| Babiće • Babudovica • Banja • Bojnoviće • Brnjak • Bube • Burlate • Velika Kaludra • Velji Breg • Vitakovo • Vojmisliće • Vrba • Vukojeviće • Vukosavljeviće • Gazivode • Gornje Varage • Gornji Jasenovik • Gornji Strmac • Dobroševina • Donje Varage • Donji Jasenovik • Dragalica • Drainoviće • Dren • Žarevi • Zagrađe • Zagulje • Zečeviće • Zubin Potok • Zupče • Jabuka • Jagnjenica • Junake • Kijevce • Klečke • Kobilja Glava • Kovače • Kozarevo • Kopiloviće • Krligate • Ledenik • Lučka Reka • Mala Kaludra • Međeđi Potok • Oklace • Padine • Paruci • Prevlak • Prelez • Preseka • Pridvorica • Rančiće • Rezala • Rujište • Tušiće • Ugljare • Crepulja • Čabra • Čečevo • Češanoviće • Čitluk • Šipovo • Štuoce |
Flow of genetic information.Geni se izražavaju transkribovanjem na RNK, i naknadnom translacijom u proteine.
**Ekspresija gena** je proces kojim se informacija gena koristi za sintezu funkcionalnog genskog produkta. Ti proizvodi su često proteini. U slučajevima gena koji ne kodiraju proteine kao što su ribozomalna RNK (rRNK), tranportna RNK (tRNK) ili mala nukleusna RNK (snRNK) proizvodi su funkcionalne RNK. Proces ekspresije koriste sve životne forme - eukariote (uključujući multicelularne organizme), prokariote (bakterija i arheje).

Nekoliko koraka procesa ekspresije gene je podložno modulaciji, uključujući transkripciju, RNK splajsovanje, translaciju, i posttranslacione modifikacije proteina. Genska regulacija daje ćelijama kontrolu na strukturom i funkcijom. Ona je baza ćelijske diferencijacije, morfogeneze, mnogostranosti i adaptabilnosti organizma. Regulacija gena takođe može da služi kao supstrat evolucionih promena, pošto kontrola vremena, lokacije, i količine ekspresije gena može da ima dalekosežan uticaj na funkcije gena u ćeliji ili u multićelijskom organizmu.

Vidi još
--------

* Transkripciona šum
* Paramutacija
* Genetički modifikovan organizam
* Genetički inženjering
* Epigenetika

Spoljašnje veze
---------------

* „Genes & Gene Expression". *The Virtual Library of Biochemistry and Cell Biology*. BioChemWeb.org. 4. 12. 2005.. Pristupljeno 7. 5. 2012.
* John Kryk (28. 5. 2008.). „DNA makes RNA". Arhivirano iz originala na datum 2019-05-14. Pristupljeno 7. 5. 2012.
* „Advancing Gene Expression Studies". *Genetic Engineering & Biotechnology News*. Mary Ann Liebert, Inc.. 1. 8. 2008.. Arhivirano iz originala na datum 2008-12-21. Pristupljeno 7. 5. 2012.
* „Optimizing Transient Gene Expression". *Genetic Engineering & Biotechnology News*. Mary Ann Liebert, Inc.. 1. 3. 2008.. Arhivirano iz originala na datum 2008-12-21. Pristupljeno 7. 5. 2012.
| Lakadivi |
| --- |
| Lakadivi - ലക്ഷദ്വീപ് |
| Država: | Indija |
| Glavni grad: | Kavarati |
| Površina: | 32 km² |
| Stanovništvo: | 60.595 *(2001)* |
| Gustina stanovništva: | 1894 stan./km² |
| Jezik: | malajalamski |
| Religija: |  |
| Veb-sajt: | lakshsdweep.nic.in [*mrtav link*] |
| Mapa |
| Položaj Lakadiva u Indiji |

  

Mapa Lakadiva
Jedno od nenastanjenih ostrva 
**Lakadivi** su ostrva u Arapskom moru, koja predstavljaju najmanju saveznu teritoriju Indije. Sastoje se od 12 koralnih atola, 5 morskih uzdignuća i brojnih malih ostrva, koji se nalaze na 200-300 km od indijske države Kerale. Ukupna površina je 32 km². Jedanaest osrvra je nastanjeno. Naseljena ostrva su: Agati, Amini, Androt, Bangaram, Bitra, Četlat, Kadmat, Kalpeni, Kavarati, Kiltan i Minikoj. Glavna ostrva su Kavarati, Minikoj, Agati i Amini. Ukupno sva ostrva imaju 60.595 stanovnika. Aerodrom se nalazi na Agatiju. Turistima je potrebna dozvola da bi posetili Lakadive, a strancima je zabranjena poseta nekim ostrvima.

Istorija
--------

Vasko da Gama je bio prvi Evropljanin, koji je posetio Lakadive, a Englezi su bili prvi, koji su ih istražili. Pre njih arapski putopisac Ibn Batuta opisao je Lakadive. Portugalci su uspostavili tvrđavu 1498. , ali stanovništvo se pobunilo i proteralo ih. Tigar od Majsora je 1787. zauzeo grupu ostrva Amindivi (Amini, Kadmat,Kiltan,Četlat i Bitra). Posle Trećeg anglo-majsorskog rata Englezi zauzimaju Amindive i priključuju ih južnokanarskom distriktu. Ostatak Lakadiva ostaje u vazalnom položaju pod Čirakalima. Posle nekog vremena Britanci potpuno preuzimaju kontrolu Lakadiva. Ostrva su postala 1956. savezna teritorija Indije. Lakadivima upravlja administrator, koga postavlja indijska vlada

Demografija
-----------

Na ostrvima se govori malajalam jezik. Narodno je predanje da su njihovi preci bili trgovci, koje su oluja i brodolom bacili na Lakadive.
Ljudi su etnički slični narodu Kerale i predstavljaju mešavinu Indijaca i Arapa. Izuzetak je najjužnije ostrvo Minikoj, gde su ljudi slični narodu Maldiva i govore jezik sličan jeziku na Maldivima. Na Minikoju je 93% stanovništva muslimansko.

Ekonomija
---------

Zbog izolovanosti i lepote Lakadivi postaju velika turistička atrakcija. Turizam postaje značajan izvor prihoda.

Eksterni linkovi
----------------

***Lakadivi*** na Wikimedijinoj ostavi

* Indian Reef Region – Lakadivi Arhivirano 2006-02-09 na Wayback Machine-u
* službeni sajt Lakadivija
* Prelepe fotografije Lakadiva Arhivirano 2006-11-06 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Države i teritorije Indije |
| --- |
| Države | 
* Andra Pradeš
* Arunačal Pradeš
* Asam
* Bihar
* Čatisgar
* Džarkand
* Goa
* Gudžarat
* Harjana
* Himačal Pradeš
* Karnataka
* Kerala
* Madja Pradeš
* Maharaštra
* Manipur
* Megalaja
* Mizoram
* Nagaland
* Odiša
* Pandžab
* Radžastan
* Sikim
* Tamil Nadu
* Telangana
* Tripura
* Utar Pradeš
* Utarakand
* Zapadni Bengal

 | Karta država i teritorija Indije |
| Unijske teritorije | 
* Andamanski i Nikobarski otoci
* Čandigar
* Dadra i Nagar Haveli i Daman i Diu
* Delhi
* Džamu i Kašmir
* Ladak
* Lakadivi
* Pudučeri

 |
**Luganska oblast** (ukrajinski:*Луганська область*, *Luhans’ka oblast’*) je administrativna oblast koja se nalazi se u istočnoj Ukrajini na granici sa Rusijom. Upravno središte oblasti je grad Lugansk.

Zemljopis
---------

Luganska oblast ima ukupnu površinu 26.684 km2 , u njoj živi 2.409.000 stanovnika te je prema broju stanovnika sedma oblast.

Luganska oblast graniči na zapadu sa Donečkom i Harkivskom oblasti, a na jugu, sjeveru i istoku graniči sa Rusijom.

Stanovništvo
------------

Ukrajinci su najbrojniji narod u oblasti i čine 54,0%, veliki je broj i Rusa kojim ima 42%.

Po popisu iz 2001. godine većina stanovništva govori ruski jezik kao materinji 68,8%, dok ukrajinski govori 30% stanovništva kao materinji.

Dana 25. travnja 2006. godine, oblastno vijeća glasovalo je da ruski jezik postane službeni na teritoriji Luhanske oblast, međutim, takva odluka nema pravni učinak prema ukrajinskome zakonodavstvu.

Administrativna podjela
-----------------------

Luganska oblast dijeli sa na 18 rajona, i 37 gradova od kojih njih četiri ima viši administrativni stupanj, također oblast ima i 109 mali grad i 792 naselja.

Izvori
------

1. ↑  „Statistički podaci za Lugansku oblast". Arhivirano iz originala na datum 2009-02-10. Pristupljeno 2010-04-11.

Eksterni linkovi
----------------

***Luganska oblast*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica oblasti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Luganska oblast** |

| * p
* r
* u
Oblasti u Ukrajini |
| --- |
| Čerkaška • Černigivska • Černivačka • Dnjipropetrovska • Donečka • Ivano-Frankivska • Harkivska • Hersonska • Hmeljnička • Kijevska • Kirovogradska • Luganska • Lavovska • Mikolajivska • Odeška • Poltavska • Rivanjska • Sumska • Ternopiljska • Vinička • Volinjska • Zakarpatska • Zaporiška • Žitomirska |  |