***Mlad i zdrav kao ruža*** je jugoslovenski igrani film snimljen 1971. u režiji Jovana Jovanovića. Pripada jugoslovenskom Crnom talasu.

Radnja
------

Protagonista, koga tumači Dragan Nikolić, je mladi beogradski kriminalac koji se bavi „pozajmljivanjem" automobila i sitnim prestupima. Usput prepričava publici svoje zločine i doživljaje, sumirajući da je svaki pokušaj da se rehabilituje propao. Nakon što privuče pažnju milicijskog inspektora i postane njegov saradnik, brzo preuzima sav organizovani kriminal u gradu. Radnja prikazuje kako vremenom jača njegova moć, uticaj i popularnost, te postaje ne samo slavna ličnost nego i idol mladim sledbenicima koji za njega doslovno preuzimaju objekte u gradu. Zajedno sa svojim pratiocima preuzima hotel Jugoslavija. Počinje policijska potera i kamera prati Stevana u pokušaju bekstva, tokom kog ga upuca policajac. Scenu prekida snimak Stevana kako sedi ispred kafića, gde publici poručuje da je odmazda nad zločincima moguća samo u filmovima, a da stvarni kriminalci ostaju nekažnjeni za svoje zločine. Film završava replikom „Ja sam vaša budućnost".

Uloge
-----

* Dragan Nikolić: Stiv
* Aleksandar Gavrić: inspektor
* María Baxa
* Danilo Stojković

Premijera i cenzura
-------------------

*Mlad i zdrav kao ruža* je postao jedan od najopskurnijih filmova jugoslovenske kinematografije, pre svega zbog toga što je neposredno nakon premijere stavljen u bunker gde je proveo nekoliko decenija zbog pritiska tadašnjeg jugoslovenskog komunističkog režima, koji je protagonistu koji vodi nasilnu pobunu smatrao neprihvatljivim sadržajem. Premijera je takođe koincidirala sa još nekoliko filmova kao što su *Plastični Isus* i *WR: Misterije organizma* koji su izazvali režimsku reakciju i obračun sa filmskim pokretom Crnog talasa. Prva javna projekcija filma nakon raspada Jugoslavije održana je 2006. godine u okviru FEST-a.

Stil i tematika
---------------

Nikolićev film, koji je inspiraciju pronašao u tada u svetu prilično popularnim politički angažovanim filmovima koji su promovirali antiestablišmentsku pobunu, je napravljen u stilu francuskog Novog talasa, a što je uključivalo ne-linearnu naraciju i unutrašnji monolog protagonista koji prati radnju. Većina filma snimljena je kamerom iz ruke, čime je postignut izgled dokumenarnog filma.

Zbog završnih reči protagonista „Ja sam budućnost" je od dela kritike proglašen „proročanskim", pre svega zbog sličnosti glavnog lika sa kriminalcima kao što su Arkan, kao i aluzija na bliske veze jugoslovenskih tajnih službi sa organizovanim kriminalom koje će imati značajan uticaj na događaje u Jugoslaviji i Srbiji 1990-ih.

Nasleđe
-------

Jugoslovenska kinoteka je, u skladu sa svojim ovlašćenjima na osnovu Zakona o kulturnim dobrima, 28. decembra 2016. godine proglasila sto srpskih igranih filmova (1911–1999) za kulturno dobro od velikog značaja. Na toj listi se nalazi i film *Mlad i zdrav kao ruža*.

Izvori
------

1. ↑   *Mlad i zdrav kao ruza (1971)*, pristupljeno 2023-11-13
2. 1 2 3  „Mlad i zdrav kao ruža". www.rts.rs. Pristupljeno 2023-11-13.
3. ↑   *Young and Healthy as a Rose (1971) - IMDb*, pristupljeno 2023-11-13
4. ↑  „Сто српских играних филмова (1911-1999) проглашених за културно добро од великог значаја". www.kinoteka.org.rs. Pristupljeno 2023-11-13.

Spoljašnje veze
---------------

* *Mlad i zdrav kao ruža* na sajtu IMDb
* O filmu u Glasu javnosti
* „Superstar kao alternativac:Dragan Nikolić". Presstiž. 13. III 2016.