recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Junko Tabei** (rođena kao **Junko Ishibashi**; Fukušima, 22.09.1939 − 20.10.2016) bila je japanska alpinistkinja, pisac i nastavnik. Bila je prva žena koja je osvojila Mount Everest i prva žena koja je osvojila Sedam vrhova.

Tabei je napisala sedam knjiga. Osnivač je projekta čišćenja Everesta od otpada koji ostaje iza penjača. Vodila je godišnje uspone mladih na planinu Fuji, povodom velikog zemljotresa u Japanu 2011. god. 

U njenu čast jedna planina na planeti Pluton i jedan asteroid nose njeno ime.

Počeci
------

Od 1958 do 1962, Ishibashi je studirala englesku i američku književnost, planirajući biti nastavnik. Nakon toga vratila se alpinizmu, kao članica muškog penjačkog kluba. Ispenjala je sve glavne japanske planine, uključujući Mount Fuji. Kad je imala 27 godina udala se za Masanobu Tabei sa kojim je imala kćerku Noriko i sina Shinya. Njen prvi veći uspjeh je uspon na Annapurnu III, penjući se prvenstvenom rutom sa južne strane, što je bio i prvi japanski uspon na ovu planinu. Ovaj uspjeh, kao i drugi alpinistički usponi, po njenom mišljenju, bili su doprinos promjeni statusa žene u tradicionalnom japanskom društvu.

Mount Everest
-------------

Njen alpinistički klub organizovao je Japansku žensku ekspediciju (JWEE) na Mount Everest, sastavljenu uglavnom od 15 profesionalnih penjačica, sa Eiko Hisano kao vođom ekspedicije. Dvije su, uključujući i Tabei, već bile majke. Poslije dužeg vremena priprema ekspedicija se na Everestu našla u maju 1975. god. Išle su rutom preko Južnog sedla. Na 6.300 metara zatrpala ih je lavina. Tabei se bila i onesvijestila, nije mogla ni hodati, ali se nakon nekoliko dana oporavila. Tada se ispostavilo da Šerpe ne mogu iznijeti boce za kisik za dvije penjačice. Uspon je nastavila Tabei i 16 maja 1975, sa Šerpa vodičem Ang-Cheringom, uspela se na vrh Everesta, kao prva žena na svijetu.

Poslije Everest ekspedicije, Tabei je ispenjala Sedam vrhova i postala prva žena kojoj je to uspjelo. Od 2005 je učestvovala je u 44 ekspedicije širom svijeta, koje su se penjale na najviši vrh jedne države. Na taj način ispenjala je najmanje 70 planina.

Kad više nije mogla biti aktivna u penjanju, posvetila se zaštiti okoline i borbi protiv ubrzane komercijalizacije Everesta.
Karbenjum jon metana
*tert*-butil katjon, primer planarne geometrije
Karbonjum jon metana
**Karbokatjon** ili **karbokation** je jon sa pozitivno naelektrisanim atomom ugljenika. Naelektrisani atom ugljenika karbokatjona je "sekstet", i.e. on ima samo šest elektrona u svojoj spoljašnjoj valentnoj ljusci umesto osam valentnih elektrona (oktetno pravilo). Is tog razloga su karbokatjoni često reaktivni. Oni teže da popune oktet valentnih elektrona i da postanu neutralni. Smatra se da karbokatjon ima sp3 hibridizaciju sa jednom praznom sp3 orbitalom koja daje pozitivno naelektrisanje, mada reaktivnost karbokatjona podseća na sp2 hibridizaciju sa trigonalnom planarnom molekularnom geometrijom, npr. metil karbokatjon (CH3+).

Definicije
----------

Karbokatjon se ranije često nazivao *karbonjum jon*. U današnje vreme karbokatjonom se smatra bilo koji pozitivno naelektrisani atom ugljenika. Postoje dva specijalna tipa: karbenijum joni su trivalentni i karbonijum joni su pentavalentni ili heksavalentni. Univerzitetski udžbenici obično navode jedino karbokatjone kao karbenijum jone.

Spoljašnje veze
---------------

* Nobelova nagrada za hemiju 1992. - Saopštenje za javnost
***News of the World*** je bila britanska tjedna novina tabloidnog tipa u vlasništvu međunarodnog medijskog poduzeća News Corporation koja je izlazila od 1843. do 2011. godine. 

Osnovao ga je u Londonu izdavač John Brown Bell godine 1843. Tada se prodavala po cijeni od tri penija po primjerku, te bila jedna od prvih novina namijenjena prvenstveno nižoj klasi, koja se u tadašnjoj Britaniji dovoljno opismenila da bi takav pothvat postao komercijalno isplativ. List je vrlo brzo stekao reputaciju zbog sklonosti objavljivanju vijesti vezanih uz seksualne prijestupe, a što će ga, u većoj ili manjoj mjeri, pratiti tokom cijelog postojanja. Vrlo brzo je postao najtiražniji od svih nedjeljnjih listova u Londonu. Godine 1891. ga je porodica Bell prodala Lascellesu Carru, čiji će nećak Emsley Carr biti njegov urednik pedeset godina. U to je vrijeme stekao reputaciju intenzivnim izvještavanjem o sportu, ali i promocijom sportskih događaja. Vrhunac popularnosti je stekao 1950. kada je sa tiražom od 9 miliona primjeraka bila najprodavanija novina na svijetu.

Godine 1969. ga je preuzeo australijski izdavač Rupert Murdoch i njegova kompanija News Ltd. nakon žestoke borbe sa suparničkim izdavačem Robertom Maxwellom. List je predstavljao prvu Murdochovu akviziciju tokom koje je do sredine 1980-ih postao jedna od dominantnih figura Fleet Streeta. U decenijama koje su slijedile, list se istakao razotkrivanjem niza skandala vezanih uz britanske celebrityje i članove britanske kraljevske porodice, ali i kontroverzama vezanih uz kršenje privatnosti, pa i nacionalne sigurnosti. Početkom 2010-ih je to eskaliralo u veliki skandal vezan uz neovlašteno prisluškivanje mobitela, odnosno masovno kršenje privatnosti britanskih građana. Rupert Murdoch, suočen s bijesnom reakcijom javnosti, je odlučio ugasiti list. Posljednji broj je izašao 10.7. 2011.

Izvori
------

1. ↑  Owen, Paul. „News of the World to close on Sunday – live coverage | Media | guardian.co.uk". Guardian. Pristupljeno 07. 07. 2011.

***News of the World*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 1095145858288823022809

 |
**Grofovija Kalmar** (švedski: *Kalmar län*) je jedna od 21 grofovije na koji je Švedska
administrativno podjeljena, koja leži na jugoistoku zemlje.

Geografske karakteristike
-------------------------

Grofovija Kalmar ima dva različita dijela, kopneni, koji se prostire po istočnom dijelu tradicionalne pokrajine Småland
i otočni koji leži na otoku i pokrajini Öland, koji je razdvojen dugačkim i uskim Kalmarskim tjesnacem.

Kalmar graniči sa grofovijama Kronoberg, Jönköping, 
Blekinge i Östergötland a na istoku sa Baltičkim morem. 

Kalmar ima površinu od 11,219 km² u kojoj živi 233,536 stanovnika.

Valoviti teren grofovije pokriven je najvećim dijelom šumama, a na zapadu ima i močvara. Za razliku od tog kraj uz obalu, ima plodne oranice 
i velike pašnjake na kojima se uzgajaju ovce i muzne krave.

Privreda
--------

Vodeća industrija grofovije je drvnoprerađivačka, koja proizvodi šibice i namještaj, ali ima i tvornica koje proizvode 
staklo i metalnu robu.

Pored Kalmara, koji je administrativni centar grofovije, veći urbani centri na kopnu su Västervik, Oskarshamn, Nybro, 
Hultsfred i Vimmerby, i Borgholm na otoku Öland.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Kalmar*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 04. 2015.
2. 1 2  „Sweden: Kalmar" (engleski). City population. Pristupljeno 24. 04. 2015.

Vanjske veze
------------

***Kalmar (grofovija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice Grofovije Kalmar (`sv`)
* *Kalmar* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

 p • r • u  **Švedske grofovije** 

Zastava ŠvedskeZastava Švedske
Blekinge • Dalarna • Gävleborg • Gotland • 
Halland • Jämtland • Jönköping • Kalmar • Kronoberg • 
Norrbotten • Örebro • Östergötland • Skåne • 
Södermanland • Stockholm • Uppsala • Värmland • 
Västerbotten • Västernorrland • Västmanland • 
Västra Götaland
Koordinate: 41° 37′ 56" SGŠ, 22° 00′ 56" IGD

**Janoševo** (mak. *Janoševo*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Janoševo je naselje u okviru opštine Negotino.

Prirodni uslovi
---------------

Janoševo je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 35 kilometara severoistočno.

Naselje Janoševo se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je smešteno u brdskom području Slandol, u severoistočnom delu Tikveške kotline. Dato područje je sušno i oskudno rastinjem. Naselje je položeno na približno 300 metara nadmorske visine. 

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Janoševo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine bilo bez stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju bili su etnički Turci, koji su se posle Prvog svetskog rata iselili u maticu.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva bio je islam.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* negotino.gov.mk Zvanična stranica opštine Negotino

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Negotino |
| --- |
| **Negotino** • 
Brusnik •
Vešje •
Vojšanci •
Gornji Disan •
Donji Disan •
Dubrovo •
Janoševo •
Kalanjevo •
Krivolak •
Kurija •
Lipa •
Pepelište •
Pešternica •
Timjanik •
Tremnik •
Crveni Bregovi •
Džidimirci •
Šeoba |  |
**Jeffrey Heerema** (Thunder Bay, Ontario, 17. siječnja 1980.) kanadski je profesionalni hokejaš na ledu. Desnoruki je napadač i igra na poziciji desnog krila, a trenutačno je član hrvatskog KHL Medveščaka koji se natječe u EBEL-u.

Karijera
--------

Heerema u dresu Medveščaka
Profesionalnu karijeru je započeo 1997. godine u OHL-u za klub Sarina Sting gdje ostaje do 2000. godine. U 192 utakmice postiže 219 bodova, a 1998. godine izabrali su ga Carolina Hurricanesi kao 11. igrača na draftu NHL-a. U sljedećih sedam godina nastupao je za Hurricanese i St. Louis, a ostatak je vremena proveo u AHL-u. Tamo je branio boje Lowell Lock Monstersa, Worcester Ice Catsa, Hartford Wolf Packsa, Manitoba Moosea i Binghampton Senatorsa. Heerema je odigrao 389 utakmica u AHL-u i postigao 314 bodova, dok je u NHL-u odigrao 32 utakmice i postigao 6 bodova. Na Stari kontinent stigao je 2007. godine. Odjenuo je dres Frankfurt Lionsa, u kojem se zadržao dvije godine uz učinak od 72 boda u 98 susreta. U hrvatski KHL Medveščak koji nastupa u EBEL-u stigao je u nastavku sezone 2008./09. kao novo pojačanje kluba.

Jedna od zanimljivosti jest i Heeremova obiteljsko-sportska priča. Naime, Jeff Heerema prvi je rođak NHL zvijezda Erica Staala iz Carolina Hurricanesa, Jordana Staala iz Pittsburgh Penguinsa, osvajača Stanley Cupa, te Marca Staala iz New York Rangersa. Trojica hokejaša su braća.

Prvi pogodak u dresu "medvjeda" postigao je u svom drugom susretu u gostima kod LIWEST Black Wingsa. To je ujedno bio i pobjednički pogodak Medveščaka u produžecima susreta koji je završio 4:5.

Statistika karijere
-------------------

*Bilješka: OU = odigrane utakmice, G = gol, A = asistencija, Bod = bodovi, +/- = plus/minus, KM = kaznene minute, GV = gol s igračem više, GM = gol s igračem manje, GO = gol odluke*

| Sezona | Klub | Liga |   | Regularna sezona |   | Doigravanje |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| OU | G | A | Bod | +/- | KM | GV | GM | GO | OU | G | A | Bod | +/- | KM | GV | GM | GO |
| 2009./10. | KHL Medveščak | EBEL |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

Izvori
------

1. ↑  „Medveščak doveo Jeffa Heeremu, 11. picka prve runde drafta 1998. godine". Arhivirano iz originala na datum 2009-11-25. Pristupljeno 2014-07-26.
2. ↑  Kanadski napadač pojačao Medveščak
3. ↑  Medvjedi ludim preokretom srušili Linz!

Vanjske poveznice
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Jeff Heerema** |

* Profil na The Internet Hockey Database

| * p
* r
* u
Trenutačni sastav Medveščak Zagreba |
| --- |
| 
Robert Kristan |
Michael Ouzas |
Andrej Vasiljević |
Vjačeslav Truhno |
David Brine |
Alan Letang |
Kenneth MacAulay |
Andy Sertich |
Dario Kostović |
Ivan Šijan |
Saša Martinović |
Frank Banham |
Sasha Pokulok |
Joel Prpic |
Mislav Blagus |
Ryan Kinasewich |
Geoff Waugh |
Greg Day |
Dominik Kanaet |
Donald MacLean |
Matt Siddall |
Tom Zanoški |
Mario Sertić |
Pascal Morency |
Sašo Rajsar |
Gal Koren |
trener: Marty Raymond
 |
Koordinate: 42° 03′ 12" SGŠ, 21° 06′ 52" IGD

**Jančište** (mak. *Jančište*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Jančište pripada opštini Jegunovce.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Jančište je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 19 km severoistočno.

Jančište se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno u severnom delu Pološkog polja. Oko naselja pruža se polje, a istočno se izdiže Žeden planina. Vardar protiče istočno od naselja. Nadmorska visina naselja je približno 400 metara.

**Klima** u naselju je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Jančište je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 587 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (93%), a ostalo su Srbi (7%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Jegunovce

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Jančište*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.opstinajegunovce.gov.mk Zvanična stranica opštine Jegunovce

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Jegunovce |
| --- |
| **Jegunovce** • 
Belovište •
Vratnica •
Žilče •
Jažince •
Jančište •
Kopance •
Orašje •
Podbređe •
Preljubište •
Raotince •
Rataje •
Rogačevo •
Siričino •
Staro Selo •
Tudence •
Šemševo |  |
**Lisac** je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija.

### Stanovništvo

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, naselje je imalo 36 stanovnika te 17 obiteljskih kućanstava.

Treenutno se ljudi počinju vraćati nazad na područje Dubrovačkog primorja koje je od Domovinskog rata gotovo pusto.

Bilježi se rast broja stanovništva od 2001. godine nakon gotovo 100 godina.

Povijest
--------

Važna godina u povijesti Dubrovačkoga primorja je 1399. Te je godine istoimeno područje ušlo u sastav Dubrovačke Republike, te se u istom uspostavljaju upravno-administrativni, ekonomski i ostali okviri slavne Republike. Cijelo je područje proglašeno knežijom čiji knez stoluje u Slanom i ima mandat od 1 godinu. Godine 1806. ovo je područja pretrpjelo velike štete od rata Napoleonovearmade s rusko-crnogorskom vojskom.

Nažalost, povijest se ponovila, kad je područje pretrpjelo kaotično uništenje za vrijeme Domovinskog rata pri čemu je lokalno stanovništvo protjerano, a njihovi domovi kao i ostali gospodarski i javni objekti sustavno opljačkani, uništeni, spaljeni, minirani i sl.

Gospodarstvo
------------

Stanovnici Lisca od davnina se bave poljoprivredom. Selo Lisac ima matičnu crkvu, ljeti seoski turizam, te zgradu stare škole i trokatnicu bivšeg Župnog dvora.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***

Izvori
------

1. ↑  Popis stanovništva 2011. www.dzs.hr
2. ↑  Kućanstva prema obiteljskom sastavu i obiteljska kućanstva prema broju članova, Popis 2011. www.dzs.hr
3. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2011. www.dzs.hr
**Keopuolani** (puno ime: **Kalanikauikaʻalaneo Kai Keōpūolani-Ahu-i-Kekai-Makuahine-a-Kama-Kalani-Kau-i-Kealaneo**; "skupljanje nebeskih oblaka") (o. 1778. - 1823.) bila je havajska kraljica, supruga kralja Kamehamehe I. a bila je smatrana svetom. Bila je majka dvojice kraljeva.

Biografija
----------

### Podrijetlo

Keopuolani je bila kćer Kiwalaa i Kekuʻiapoiwe Lilihe. U svom je ranom djetinjstvu zvana Kalanikauikaalaneo. Bila je vrlo važna jer se smatralo da je sveta. Mnogi njezini preci bili su si braća i sestre.

### Prvi brak, status i djeca

1795. Keopuolani se udala za Kamehamehu. To je značilo da on sad ima božansko pravo na vlast, jer mu je žena sveta. Kad bi ona prolazila, ljudi su se morali pred njom prostirati. Ako bi običan čovjek dodirnuo njezinu sjenu, moralo ga se ubiti. Ona je bila ljubazna i dobrostiva te je spriječavala da se ljudi ubijaju. Neki su tražili njezinu zaštitu.

Ne zna se koliko je točno kraljica imala djece, jer su djeca umirala zbog novih bolesti i zbog genetskih nasljednih mana. Bila je majka kralja Kamehamehe II. i Kamehamehe III. te princeze Nahienaene. Ova su se djeca također smatrala svetima.

### Drugi brak

Nakon kraljeve smrti, Keopuolani se preudala za Hoapilija. On nije imao djecu s njom.

### Preobraćenje, smrt i pokop

Keopuolani je prihvatila kršćanstvo. Jela je hranu koja se prije smatrala zabranjenom. Razboljela se, ali je ustrajala u vjeri. Zatražila je da se zli postupci njezinih predaka zaborave. Sjećala se svog djeda, oca i muža, te je žalila što su vjerovali u krive bogove te nisu čuli za Isusa.

Kraljica je htjela krštenje, pa je krštena kao Harriet. Umrla je te je pokopana na otoku Mokuʻula. Njezino je tijelo poslije preneseno na kršćansko groblje.

Vanjske poveznice
-----------------

***Keōpūolani*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale upotrebe, v. Breznica (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 53′ 18" SGŠ, 21° 16′ 42" IGD

**Nova Breznica** (mak. *Nova Breznica*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Nova Breznica pripada opštine Sopište, koja okuplja južna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Nova Breznica je smeštena u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 25 km južno.

Naselje Nova Breznica je u okviru istorijske oblasti Kršijak, koja se obuhvata dolinu Markove reke, južno od Skopskog polja. Naselje je smešteno na severnim padinama planine Karadžice, dok se istočno tlo spušta u klisuru Markove reke. Nadmorska visina naselja je približno 780 metara.

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Nova Breznica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 85 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (98%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Sopište

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* opstinasopiste.gov.mk Zvanična stranica opštine Sopište

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Sopište |
| --- |
| **Sopište** •
Barovo •
Govrljevo •
Gornje Sonje •
Dobri Dol •
Donje Sonje •
Držilovo •
Jabolci •
Nova Breznica •
Patiška Reka •
Rakotinci •
Sveta Petka •
Čiflik |  |
**Lisabonska katedrala** (portugalski: *Sé de Lisboa* ili *Igreja de Santa Maria Maior*) koju Lisabonci jednostavno zovu **Sé**, je katedralna crkva Lisabonske patrijarhije.

Smještena na brdu u Alfami, zaštitni je znak Lisabona i simbol rekonkviste.

Historija
---------

Katedralu sv. Marije dao je podići prvi portugalski kralj Afonso I, nakon što je iz grada istjerao Maure 1147. i to na mjestu gdje je dotad stajala muslimanska džamija.

Podignuta je u romaničkom stilu po uzoru na katedralu iz Coimbre, ali je tokom vijekova doživjela značajne promjene u gotičkom stilu, to je naročito vidljivo u deambulatoriju kog je dao podići kralj Afonso IV (1291.-1357.) kao panteon svoje familije.

U enterijeru se naročito ističe privatna kapela koju je dao podići trgovac Bartolomeu Joanes, važan građanin srednjovjekovnog Lisabona i klaustar nepravilnog tlocrta, koji je podignut u gotičkom stilu za vladavine kralja Dinisa (1261.-1325.)

Tokom 17. i 18. vijeka katedrala je barokizirana, naročito dekoracija enterijera (oltari i glavna kapela). Sé je u prvoj polovici 20. vijeka kompletno restauriran, tako da mu je vraćen srednjovjekovni karakter.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   „*Sé Catedral de Lisboa*" (portugalski). Turismo de Portugal. Pristupljeno 29. 01. 2018.

Vanjske veze
------------

***Lisabonska katedrala*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Sé Catedral de Lisboa* (`pt`)
* *Sé Catedral de Lisboa* (`pt`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 142097730
* LCCN: n2004008957
* GND: 4406160-2

 |
Direktni oftalmoskop (lijevo) i otoskop (desno)
Oftalmoskopiranje direktnim oftalmoskopom
Fotografija normalne očne pozadine
**Oftalmoskop** ili **fundoskop** je medicinski instrument koji služi za pregled oka. Njegovo korištenje je važno u procjeni zdravlja mrežnice i staklastog tijela.
U slučaju pacijenata s glavoboljom, oftalmoskopski nalaz otečenog optičkog diska ili edema papile važan je znak povećanja intrakranijalnog tlaka, koji između ostalog može upućivati na hidrocefalus, benignu intrakranijalnu hipertenziju (pseudotumor mozga) ili tumor mozga. Ekskavaciju optičkog diska vidimo kod glaukoma.
U pacijenata s dijabetesom, redoviti oftalmoskopski pregled oka (jedanput u šest mjeseci do godine dana), važan je za praćenje dijabetičke retinopatije, jer gubitak vida tokom dijabetesa može biti spriječen laserskom operacijom mrežnce, ukoliko je retinopatija primijećena ranije.
U arterijskoj hipertenziji, hipertenzivne promjene mrežnice vrlo su slične onima u mozgu i mogu prethoditi cerebrovaskularnom inzultu.

Brojne tvrtke proizvode direktne oftalmoskope, uključujući: Welch Allyn, Heine, Riester i Keller. Oftalmoskopi se često prodaju zajedno s otoskopima, kao dijagnostički set.

Povijest
--------

Iako ga je 1847. prvotno izmislio Charles Babbage, njegova korist prepoznata je tek nakon što ga je 1851. neovisno izmislio Hermann von Helmholtz.

Za vrijeme usavršavanja u Francuskoj Andreas Anagnostakis, oftalmolog iz Grčke, sjetio se napraviti instrument koji se drži u ruci dodavši mu konkavno zrcalo. Austin Barnett kreirao je model za Anagnostakisa, koji je on koristio u praksi i posljedično kada je predstavljen na prvoj Oftalmološkoj Konferenciji u Brusselsu 1857, instrument je postao vrlo popularan među oftalmolozima.

1915 Josh Zele i John Palumbo izmislili su prvi direktni oftalmoskop za prosvjetljavanje koji se drži u ruci, prethodnik naprave koja se danas koristi u klinikama diljem svijeta. Ovo poboljšanje i moderniziranje von Helmholtzovog izuma omogućilo je oftalmoskopiji da postane danas jedna od najraširenijih medicinskih pretraga u svijetu. Tvrtka koja je pokrenuta na temelju ovog izuma je Welch Allyn.

Vrste
-----

Postoje dvije glavne vrste oftalmoskopa: direktni i indirektni.

### Direktni oftalmoskop

Instrument je odprilike veličine male baterije (za osvjetljavanje) s nekoliko leća koje mogu povećavati do 15 puta. Ova vrsta oftalmoskopa se najčešće koristi tokom rutinskog fizikalnog pregleda.

### Indirektni oftalmoskop

Indirektni oftalmoskop pričvršćen je liječniku na glavu, a u ruci drži malu leću. Omogućuje širi i bolji pogled na očnu pozadinu, čak i ako su leće zamagljene kataraktom. 
Neizravni oftalmoskop može biti monokularan ili binokularan.
Koordinate: 10°06′N 1°04′E﻿ / ﻿10.100°N 1.067°E﻿ / 10.100; 1.067

**Koutammakou** je područje od 500 km² u pokrajini Kara, na sjeveroistoku Togoa, u blizini granice s Beninom. Tu obitava narod Batammariba (također poznat i kao Tamberma, Tammari ili Somba), čije su glinene kružne kuće sa slamnatim stožastim krovovima (*Takienta*) postali simbol Togoa.

Mnoge kuće imaju dva kata, neke imaju ravne glinene krovove, a one sa žitnicama imaju primitivne kupole. Neke od kuća imaju tornjeve i odražavaju društvenu strukturu zemljoradnika povezanih sa šumom. Grupirane su u sela koja imaju ceremonijalne prostore, izvore, te svete stijene ili druga sveta mjesta za ceremonije inicijacije.

Iznutra razina prostora često se artikulira kroz kombinaciju stupova i greda koji uz potporu susjednih zemljanih spojenih zidova podržavaju pod kata. Gornji kat, na koji se penje zemljanim stubama ili ljestvama, služe različitim funkcijama (sušenje žita, smočnica, spavanje), kao i eventualni otvoreni prostori i zatvorene komore (npr. za kuhanje, ili sklanjanje stoke noću).

Ispred kuća se nalaze čunjasti simboli plodnosti od gline koji su služili kao svetišta, te su posvećeni nekim božanstvima, precima, divljim igrama ili različitim duhovima. Često imaju neke otvore na razini tla, ili na vrhu.

Kulturni krajolik Koutammakoua je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Africi jer je "u ovom krajoliku priroda snažno povezana s društvenim ritualima i vjerovanjima, što svjedoči sklad nastambi naroda Batammariba s njihovim prirodnim krajolikom".

* Somba kuća (Tata Somba)Somba kuća (*Tata Somba*)
* Batamarriba kuća (Takienta)Batamarriba kuća (*Takienta*)
* Ulaz u Tata Somba kuću s oltarimaUlaz u Tata Somba kuću s oltarima
* Tata Somba kuća sa žitnicomTata Somba kuća sa žitnicom
* Kuća s višestrukim oltarimaKuća s višestrukim oltarima

Vanjske veze
------------

***Koutammakou*** na Wikimedijinoj ostavi

* Fotografije na ourplaceworldheritage.com Arhivirano 2012-02-05 na Wayback Machine-u (`en`)
* Narod Tata Somba Arhivirano 2009-01-24 na Wayback Machine-u (`fr`)
**Nacionalni park Andringitra** je jedan od šest nacionalnih parkova na jugoistoku Madagaskara, dio megaparka Kišne šume Atsinanana koji je 2007. godine upisan na UNESCO-v spisak Svjetske baštine kao područje od presudne važnosti za opstanak madagaskarske jedinstvene flore i faune.

Geografija i klima
------------------

Park se nalazi u proviciji Fianarantsoa, 47 km južno od grada Ambalavao i oko 120 km južno od Ranomafane. Pokriva najveći dio masiva Andringitra, granitnog gorja visine od 500 do 2600 m, ispresjecanog brojnim brdima, kotlinama i granitnim vrhuncima, od kojih su najviši Imarivolanitra (ili Bobi) sa svojih 2658 m, inače drugi najviši vrh Madagaskara. Masiv Andringitra predstavlja klimatsku barijeru između vlažne i hladne oceanske struje s istoka, odnosno suhe i tople kontinentalne struje sa zapada. Klimatske razlike između ljeta i zime (temperature i vlažnosti) i temperaturne razlike između dana i noći, velike su i najekstremnije na Madagaskaru. Sezona suša traje od juna do oktobra, za madagaskarske zime, kad minimalna temperatura noću može pasti i do minus 16 °C na vrhuncima iznad 2500 m. Nerijetko padne i snijeg, koji se zadrži samo dan, dva na visinama ispod 2000 m. Unutar parka leži izvor rijeke Zamandao sa svojim slapovima.

Prizor iz parka
Zbog njegovih dramatičnih vrhunaca, slapova, i neobičnih pejzaža, Andringitru često zovu najslikovitijim nacionalnim parkom Madagaskara.

Fauna
-----

Park je poznat po svojoj biološkoj raznolikosti, unutar parka živi 78 vrsta vodozemaca, 50 vrsta gmazova, 54 vrsta sisavaca, brojne vrste endemskih lemura, 108 vrsta ptica, i više od 1000 vrsti biljaka.

Historija
---------

Francuski botaničar Henri Perrier de la Bâthie prvi je sistematski istraživao masiv Andringitra 1925. godine. Na osnovu njegovih zapažanja i sugestija francuska kolonijalna uprava izdvojila je 1927. središnji dio masiva, površine 3,116.000 hektara, za rezervat prirode. Taj status je potvrđen i nakon stjecanja nezavisnosti 1966. godine, a 1999. rezervat je proglašen Nacionalnim parkom Andringitra.

Ostali parkovi Kišnih šuma Atsinanana
-------------------------------------

1. Nacionalni park Marojeji
2. Nacionalni park Masoala
3. Nacionalni park Zahamena
4. Nacionalni park Ranomafana
5. Nacionalni park Andohahela

Povezano
--------

* Lista lokaliteta svjetske baštine u Madagaskaru

Izvori
------

1. ↑  Rainforests of the Atsinanana na portalu UNESCO, pristupljeno 31. 8. 2011. (`en`)
2. ↑   „4-Day Pic Boby Trekking". Tsara Camp. Pristupljeno 22. 9. 2011.
3. 1 2  Peter Schachenmann. „Andringitra - A granite massif as a relict of GONDWANA with unique sub alpine forest/grassland ecotones". Arhivirano iz originala na datum 2011-07-22. Pristupljeno 22. 9. 2011.

Eksterni linkovi
----------------

***Nacionalni park Andringitra*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice parka Arhivirano 2015-02-19 na Wayback Machine-u (`fr`)
* Fotografija iz parka Andrigitra Arhivirano 2008-02-18 na Wayback Machine-u
* Details from FAO Corporate Document Repository (`en`)
* Kamp Tzara na ulazu u park (`en`)
* Nacionalni park Andringitra (`en`)
* Kišne šume na UNESCOvom portalu svjetske baštine (`en`)
**Nikola Pejaković - Kolja** (Banja Luka, 16. septembar 1966) je srpski glumac, režiser, scenarista i muzičar.

Biografija
----------

Rođen je 16. septembra 1966. godine u Banjoj Luci. Poslije završene Srednje likovne škole upisao je Fakultet dramskih umjetnosti u Beogradu, odsjek pozorišne režije. Dobitnik je nagrada: za najbolju režiju na 7. međunarodnom festivalu komedije „Mostarska liska" za režiju predstave „Narodni poslanik", najbolju režiju na 54. „Sterijinom pozorju", plaketu udruženja građana „Grad" za razvoj kazališne scene u Republici Srpskoj i režiju predstave „Narodni poslanik" Član je rock grupe Kolja i Smak Belog Dugmeta.

Muzika i Kolja
--------------

Kolja je u dva navrata okupio grupu prijatelja u *ad hoc* muzičku grupu Kolja i smak belog dugmeta tj. današnje Grobovlasnike i sa njima snimio dva albuma koji nisu doživjeli veću komercijalizaciju, ali neobična muzika i tekstovi sa tih albuma su ipak ostali zapaženi.

Izvori
------

1. ↑  „54.". Arhivirano iz originala na datum 2009-04-30. Pristupljeno 2016-10-20.
2. ↑  Mostar: Završen 7. međunarodni festival komedije „Mostarska liska"[*mrtav link*], Pristupljeno 15. 4. 2013.
3. ↑  Predstavom „Igra plakanja" završen festival komedije „Mostarska liska" Arhivirano 2012-04-21 na Wayback Machine-u, Pristupljeno 15. 4. 2013.
4. ↑  Uručene nagrade najzaslužnijim građanima, Pristupljeno 15. 4. 2013.
5. ↑
**Naomi Campbell** je britanski supermodel, rođena je 22.maja 1970.godine u Londonu. Otkrivena je sasvim slučajno na ulici u Londonu, kad je imala tek 15 godina. Prvo snimanje joj je bilo za britanski *Elle*. Radila je reklamne spotove, kampanje, kataloge i revije za mnoge poznate modne kuće i kreatore kao što su Ralph Lauren i Versace. Pored mode, bavi se i glumom i pevanjem. Njen album Baby Woman prodat je u milion primeraka širom sveta. Takođe se pojavljivala u spotovima nekih poznatih muzičara kao što su George Michael i Michael Jackson. Magazin People proglasio ju je za jednu od 50 najleših žena sveta 1991. godine.

Spoljašnje veze
---------------

***Naomi Campbell*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica
* Naomi Campbell na IMDb-u
* Naomi Campbell na Fashion Model Directory


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **modelu** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 56803375
* LCCN: n94087424
* ISNI: 0000 0001 1648 9611
* GND: 119381869
* SUDOC: 245190694
* BNF: cb13969234d (podaci)
* ULAN: 500333518
* MusicBrainz: e24c9413-49b6-4d4b-9e31-cf07d02a9782
* NDL: 00512382
* BNE: XX874164

 |
**Džejn Artur** (engl. ; 1827—1907) bila je škotska feministkinja i aktivistkinja. Ona je prva žena u Škotskoj koja se kandidovala i bila izabrana na izborima za članove školskog odbora 1873. u Pejsliju. Ubrzo nakon toga Fibi Blajt i Flora Stivenson takođe su se našle u školskim odborima u Edinburgu. Ove izbore omogućio je Škotski obrazovni akt (engl. ) iz 1872.

Džejn Artur podržavala je žensko pravo glasa i obezbeđivala je stipendije za studentkinje medicine iz Renfrušira. Godine 1892. uvela je Stipendiju Artur (engl. ) u cilju promocije medicinskog obrazovanja među ženama. Takođe je aktivno učestvovala u pomaganju bolesnima, a krajem 1880-ih osnovala je Uduženje Dorkas (engl. ) koje je darivalo odeću bolesnima u ambulanti u Pejsliju i zajedno sa suprugom odnosila je supu i hleb siromašnima koji su nedavno pušteni iz bolnice. Takođe je bila potpredsednica Sanitarne asocijacije dama Pejslija (engl. ), a zajedno sa suprugom doprinela je izgradnji domova za smeštaj i snabdevala je siromašne ukućane jutarnjim čajem. Godine 1903. osnovala je Fond Džejn Artur (engl. ) koji je obezbeđivao sredstva za oporavak siromašnih pacijenata.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „Jane Arthur". *Mapping Memorials to Women in Scotland*. Arhivirano iz originala na datum 2016-06-24. Pristupljeno 2016-06-21.
2. ↑  Reynolds, Siân (2007). *Paris-Edinburgh: Cultural Connections in the Belle Epoque*. Ashgate Publishing. str. 186. ISBN 9780754683025.
3. ↑  Hall, Catherine (2000). *Defining the Victorian Nation: Class, Race, Gender and the British Reform Act of 1867*. Cambridge University Press. str. 158. ISBN 9780521576536.
4. 1 2  „Jane Arthur". *TheGlasgowStory*.

Literatura
----------

* Hall, Catherine (2000). *Defining the Victorian Nation: Class, Race, Gender and the British Reform Act of 1867*. Cambridge University Press. str. 158. ISBN 9780521576536.
* Reynolds, Siân (2007). *Paris-Edinburgh: Cultural Connections in the Belle Epoque*. Ashgate Publishing. str. 186. ISBN 9780754683025.
Ovo je članak o romanu.  Za ostala značenja, v. Little Big Man (razvrstavanje).

***Little Big Man*** (sh. *Mali veliki čovjek*) je roman američkog književnika Thomasa Bergera objavljen 1964. godine. Po žanru predstavlja svojevrsnu parodiju vesterna, a po strukturi pikarski roman u kome se autor satirički izvrće mitologiju američkog Divlji Zapad. Naslovni protagonist je Jack Crabb, 111-godišnjak koga u staračkom domu intervjuira suvremeni novinar i kome on priča kako su ga kao dijete ubijenih bijelih doseljenika usvojili i odgojili Čejeni te kako je sljedećih nekoliko godina živio kako među Indijancima, tako i bijelcima, doživljavajući niz bizarnih pustolovina i srećući znamenite historijske ličnosti kao što su Divlji Bill Hickcock i George Armstrong Custer, a što će sve kulminirati u bitci kod Little Big Horna.

Kada je prvi put objavljen, *Little Big Man* nije izazvao naročitu pažnju, ali je uspio doći u ruke nekoliko ličnosti u Hollywoodu, uključujući Marlona Branda, koji ga je mislio adaptirati u filmu. To je na kraju uspjelo tek Arthuru Pennu čiji je film *Little Big Man* jedan od najpoznatijih revizionističkih vesterna svih vremena. Uspjeh filma je pomogao i dotada relativno nepoznatom Bergeru da postane poznati književnik.

Godine 1999. je Berger napisao nastavak pod naslovom *The Return of Little Big Man* koji opisuje Crabbove pustolovine od 1880-ih do 1900-ih.

Vanjske veze
------------

* The Academe Blog | America Re-Imagined, in Retrospect: Fifty Notable American Novels about the "West": 1-2
* Reason.com | Return of Little Big Man
* Sidekick to History (Review of *The Return of Little Big Man*, New York Times, 9. maja 1999).
**Litokwa Tomeing** (rođen 14. oktobra 1939. na Atolu Wotje) je bivši predsjednik Maršalovih Otoka čiji je mandat trajao od 14. januara do 21. oktobra 2008.

Tomeing je tradicionalni poglavica. Od 1999. do novembra 2007. je kao član vladajuće Ujedinjene demokratske stranke bio predsjednik Nitijele (parlamenta). Nedugo prije parlamentarnih izbora je prebjegao u opozicijsku stranku Aelon Kein Ad (AKA). 

Novoizabrani parlament ga je 14. januara 2008. izabrao za predsjednika umjesto njegovog prethodnika Kessaija Notea. Njegov izbor je bio povodom špekulacija da Maršalovi Otoci namjeravaju prekinuti dotadašnju pro-tajvansku politiku, odnosno prekinuti diplomatske odnose s Tajvanom kako bi se mogli uspostaviti diplomatski odnosi s NR Kinom. Tomeing je, međutim, izrazio želju za nastavkom tajvansko-maršalskih odnosa te se sreo s tajvanskom predsjednicom Annette Lu za vrijeme njenog posjeta Maršalovim Otocima 29. januara 2008.

Tomeing je smijenjen s mjesta predsjednika nakon što mu je, a što je prvi takav slučaj u historiji Maršalskih Otoka, izglasano nepovjerenje 21. oktobra 2009. Tomeing je preživio dva slična pokušaja. Skupština je treći put, pak, sa 17 glasova "za" i 15 "protiv", odlučila za smjenu. Njen predsjednik Jurelang Zedkaia je imenovao Rubena Zackhrasa kao privremenog predsjednika države. Zackhras previously served as Tomeing's Minister in Assistance.

Izvori
------

1. ↑  "President Litokwa Tomeing welcomes Vice President Annette LU of the Republic of China (Taiwan) to the Marshall Islands", Office of the President web site, 30 January 2008.
2. 1 2 3  „Marshall Islands premier ousted in confidence vote". AFP. 21 October 2009. Arhivirano iz originala na datum 2010-04-17. Pristupljeno 21 October 2009.
3. ↑  „Marshall Islands President defeated". Australia Network News. 21 October 2009. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-07. Pristupljeno 21 October 2009.

Eksterni linkovi
----------------

***Litokwa Tomeing*** na Wikimedijinoj ostavi

* Office of the President Arhivirano 2007-02-13 na Wayback Machine-u
* President Tomeing's address to the 63rd session of the United Nations General Assembly, September 25, 2008

  


| * p
* r
* u
Predsjednici Maršalovih Otoka |
| --- |
| Amata Kabua • Kunio Lemari (v.d.) • Imata Kabua • Kessai Note • Litokwa Tomeing • Ruben Zackhras (v.d.) • Jurelang Zedkaia • Christopher Loeak • Casten Nemra • Hilda Heine | Zastava Maršalovih Otoka |
**Niža srednja klasa** je izraz koji se koristi za manje imućni (i, rjeđe, manje politički utjecajni i privilegirani) sloj srednje klase.

Kriteriji kojim se srednja klasa dijeli - na nižu, višu, a ponekad i "srednju srednju" klasu - su u pravilu ekonomski, te se tiču prihoda koje ostvaruje neki pojedinac ili društvena grupa, odnosno kvaliteti života i drugim civilizacijskim standardima koje takav prihod može donijeti.

Takvi kriterije je prilično teško jasno odrediti, jer oni često ovise o prilično fluidnim ekonomskim prilikama.

Niža srednja klasa je često sklonija ljubomorno čuvati svoj status, odnosno povlašteni položaj u odnosu na nižu klasu, pa je konzervativnija u odnosu na višu srednju klasu.

Izvori
------

  



|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  p • r • u  |

 |  |
| Buržoazija | Viša klasa | Vladajuća klasa | Plemstvo | Bijeli okovratnik |
| Malograđanstvo | Viša srednja klasa | Kreativna klasa | Džentrija | Plavi okovratnik |
| Proletarijat | Srednja klasa | Radnička klasa | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići | Ružičasti ovratnik |
| Lumpenproletarijat | Niža srednja klasa | Niža klasa | Klasa starog novca | Zlatni okovratnik |
| Seljak/Kmet | Robovska klasa | Potlačena klasa |  | Besklasnost |
**Kapfenberg** je grad u sredini Austrije od 23,188 stanovnika, koji administrativno podpada pod Okrug Bruck-Mürzzuschlag.

Geografske karakteristike
-------------------------

Kapfenberg leži na sjeveroistoku Gornje Štajerske, u dolini rijeke Mürz, on je i industrijski centar je te doline.

Historija
---------

Naselje je prvi put spomenuto u dokumentima 1190. pod imenom *Chaffenberch*, te godine podignuta je i prva kovačnica, koja je od 1240. stalno proširivana. Od 15. vijeka podizane su vodeničke kovačnice u kojima se proizvodilo predmete od željeza. Prva željezara Böhler-Werke podignuta je 1894, pa je Kapfenberg toliko ojačao da je 1924. dobio status grada,

Za Drugog svjetskog rata grad je od 1943. do 1945 teško razaran.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost Kapfenberga je kasnogotička parohijska crkva, rekonstruirana između 1752. - 1755. a 
enterijer 1770. i palače Wieden (građena od 17. do 20. vijeka) i Krottendorf (17. vijek ). 

Pored grada leži velika spilja Rettenwandhöhle sa stalaktitima.

Privreda
--------

Od 10.560 zaposlenih u 1991. 55 % je radilo u industriji i to uglavnom u metalurgiji, u poduzećima nasljednicima nekadašnjeg koncerna Böhler-Werke.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Njemačka, Frechen

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Steiermark" (engleski). City population. Pristupljeno 16. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Kapfenberg*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 16. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Kapfenberg*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Kapfenberga* (`de`)
**Kodeks Taihō** ili **Kodeks Taihōa**  (大宝律令, **Taihō-ritsuryō**?) je naziv za administrativnu reorganizaciju Japana proglašenu godine 701. pred kraj Asuka perioda. Smatra se jednim od zakona Ritsuryō-sei (律令制, **ritsuryō-sei**?). Napravljen je pod vodstvom princa Osakabea, Fujiwara no Fuhitoa i Awata no Mahitoa. Njegovu izradu je naredio car Mommu te je, kao i mnogi državni projekti u to doba, predstavljao lokalnu adaptaciju prakse, odnosno administrativnog sistema Kine pod dinastijom Tang.

Zakonik je važan zbog toga što je bio prvi službeni dokument koji je uveo konfucijanstvo kao značajan element japanskog etičkog kodeksa i upravne organizacije. Kodeks je revidiran za vrijeme kasnijeg Nara perioda u svrhu prilagođavanja japanskoj tradiciji i praktičnim potrebama. Revidirano izdanje je poznato kao Yōrō kodeks (養老律令, **Yōrō-ritsuryō**?). Najveći dio Yōrō kodeksa je dovršen 718. Neki elementi, kao što su kineska logika i moral, su dovedeni do ekstrema.

Taihō kodeks se od Tang modela razlikovao smao u dvije bitne značajke. Položaji u vladi i klasni status se uvijek temeljio po rođenju, a ne pojedinačnom talentu, kao što je to slučaj kod Kineza. Nadalje, Japanci su odbacili kineski koncept "Mandata neba," te utvrdili da careva vlast dolazi od njegovog carskog porijekla, a ne njegove moralne ispravnosti i pravičnosti vladavine.

Kodeks se temeljio na Kodeksu Yonghui (永徽律令, **Yonghui lu ling**?), koga je 651. donio car Yonghui.

Izvori
------

1. ↑  Naziv *Taihō* se odnosi na "*Taihō*", odnosno *nengō* (ime japanske ere) iza "*Shuchōa*" i prije "*Keiuna*." Drugim riječima, Kodeks *Taihō* je proglašen za vrijeme *Taihōa*, odnosno u periodu od 701. do 704.
2. 1 2 3  Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Taihō Code" in **Japan Encyclopedia*, p. 924* na Google knjigama.
3. ↑  Izraz "*Yōrō*" se odnosi na "*Yōrō*", odnosno *nengō* (japansko ime ere) iza "*Reikija*" i prije "*Jinkija*." Drugim riječima, donesen je u eri *Yōrō*, između 717. iu 724.

Literatura
----------

* Asakawa, Kan'ichi. (1903). *The Early Institutional Life of Japan.* Tokyo: Shueisha. OCLC 4427686; *see* online, multi-formated, full-text book at openlibrary.org
* Ferris, William Wayne. (1998). *Sacred Texts and Buried Treasures: Issues in the Historical Archaeology of Ancient Japan.* Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 0-8248-2030-4 & ISBN 978-0-8248-2030-5
* Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005). *Japan encyclopedia.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 58053128
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). *The Imperial House of Japan.* Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Sansom, George (1958). *A History of Japan to 1334.* Stanford: Stanford University Press. ISBN 0-8047-0523-2
**Žil Rime** fr. *Jules Rimet*, 1873—1956.) je francuski fudbalski funkcioner, prvi predsednik Fudbalskog saveza Francuske, predsednik FIFA od 1921. do 1954. a kasnije njen počasni predsednik. Izuzetno je zaslužan za procvat i afirmaciju fudbalske igre širom sveta.

U Parizu je 1897. osnovao FK Red Star. Inicijator je organizovanja prvensta Francuske 1910. jedan od osnivača Fudbalskog saveza Francuske formiranog 1919. čiji je predsednik bio od osnivanja do 1942. i od 1944. do 1949.. Bio je izuzetno aktivan i na međunarodnoj sceni. Izabran je za trećeg predednika FIFA.

Mnoge njegove ideje prerasle su u takmičenja sa imenom i tradicijom na evropskom i svetskom nivou. Jedan je od najzaslužnijih za realizaciju i održavanje prvog Svetskog prvenstva 1930. u Urugvaju.

Na Svetskim fudbalskim prvenstvima od prvog 1930. u Urugvaju do 1970. u Meksiku pobedničkim reprezentacijama dodeljivan je prelazni pehar „Žila Rimea", koji je 1970. prešao u trajno vlasništvo Fudbalske reprezentacije Brazila, obzirom da je te godine treći put osvojila Svetsko prvenstvo.

Spoljašnje veze
---------------

* Bigrafija Žila Rimea

| * p
* r
* u
Predsjednici FIFA-e |
| --- |
| Robert Guérin (1904. – 1906.) • Daniel Burley Woolfall (1906. – 1918.) • Jules Rimet (1921. – 1954.) • Rodolphe Seeldrayers (1954. – 1955.) • Arthur Drewry (1955. – 1961.)  Sir Stanley Rous (1961. – 1974.) • João Havelange (1974. – 1998.) • Joseph S. Blatter (1998. – 2015.) • *Issa Hayatou* (*2015. – 2016.*) • Gianni Infantino (2016. – *danas*) |  |
| *Italik* označava vršitelja dužnosti |
**Jack Joseph Valenti** (5. septembar 1921. – 26. april 2007) je bio američki lobist, poznat prije svega po višedecenijskom mandatu na čelu hollywoodske strukovne organizacije MPAA, tokom koga se nametnuo ne samo kao jedna od najuticajnijih ličnosti američke kinematografije, nego, i svjetske industrije zabave i kulture uopće. Valenti, koji se u mladim danima bavio novinarstvom i javnim odnosima, te bio blizak suradnik senatora, a kasnije i predsjednika Lyndona B. Johnsona, na čelo MPAA je imenovan 1966. godine, gdje je reformirao dotadašnji sistem cenzure, zamijenivši rigidni Haysov kodeks mnogo fleksibilnijim sistemom rejtinga uvedenim 1968. godine. 1970-ih je Valenti od američkog Kongresa uspješno ishodio produženje trajanja autorskih prava, a što je pogodovalo velikim holivudskim studijama i uz njih vezanih korporacija, a isti režim su SAD uspješno nametnule ostatku svijeta. Valenti je bio poznat po neprijateljskom stavu prema novim tehnologijama, te je 1970-ih bez uspjeha pokušao zabraniti proizvodnju i prodaju videorekordera, dok je u slučaju Interneta 1998. uspješno progurao kontroverzni Digital Millennium Copyright Act (DCMA). MPAA je napustio 2004. zbog slabog zdravlja.

Bibliografija
-------------

* *Ten Heroes and Two Heroines (1957)*
* *The Bitter Taste of Glory (1971)*
* *A Very Human President* (1976; ISBN 0-671-80834-6)
* *Protect and Defend* (1992; ISBN 0-385-41735-7)
* *Speak Up With Confidence* (2002; ISBN 0-7868-8750-8)
* *This Time This Place* (2007; ISBN 0-307-34664-1)

Vanjske veze
------------

***Jack Valenti*** na Wikimedijinoj ostavi

* Jack Valenti na IMDb-u (`en`)
* Djela čiji je autor ili tema Jack Valenti u bibliotekama (WorldCat katalog)
* Valenti Nastupi na kanalu *C-SPAN*
* Jack Valenti na Find a Grave

| Položaj u neprofitnim organizacijama |
| --- |
| Prethodi: **Eric Johnston**  |  **predsjednik MPAA** 1966–2004 | Slijedi: **Dan Glickman**  |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 65340478
* LCCN: n82003613
* ISNI: 0000 0000 8145 2228
* GND: 1061424669
* SUDOC: 143505718
* BNF: cb16018704f (podaci)
* NKC: xx0035177
* BNE: XX951979

 |
U biokemiji, **Lineweaver-Burkov dijagram** (ili dvostruki recipročni dijagram) je grafički prikaz Lineweaver-Burkove jednadžbe za kinetiku enzima, koju su 1934. otkrili Hans Lineweaver i Dean Burk. Ovaj se dijagram koristi kao grafička metoda za analizu Michaelis-Mentenove jednadžbe:

{\displaystyle V=V\_{max}{\frac {[S]}{K\_{m}+[S]}}}
recipročna jednadžba је

{\displaystyle {1 \over V}={(K\_{m}+[S]) \over (V\_{max}[S])}={K\_{m} \over V\_{max}}{1 \over [S]}+{1 \over V\_{max}}}
gdje je V brzina reakcije, Km je Michaelis-Mentenova konstanta, Vmax je maksimalna brzina reakcije, a [S] je koncentracija supstrata.

Lineweaver-Burkov dijagram je koristan za brzo određivanje ključnih parametara u kinetici enzima, kao što su Km i Vmax. Segment na y-osi je na primjer jednak recipročnoj vrijednosti Vmax; dok segment na x-osi prikazuje vrijednost -1/Km.

S obzirom da je Lineweaver-Burkov dijagram vrlo osjetljiv na greške u pokusu, smatra se prilično nepouzdanim. U sadašnje se vrijeme više koriste nelinearna regresija ili alternativni oblici Michaelis-Mentenove jednadžbe, kao što je Eadie-Hofstee dijagram.
**Lex Hortensia** (doslovno: "Hortenzijev zakon") je ustavni zakon koga je 287. pne. donio rimski diktator Kvint Hortenzije i koji je u političkom smislu izjednačeni rimski patriciji i plebejci te formalno završen njihov viševjekovni sukob.

Povod za donošenje zakona bila je ekonomska kriza koja je mnogim plebejcima onemogućila vraćanje dugova. Plebejski savjet, koji je od 449. pne. imao pravo da donosi zakone obavezujuće za oba staleža, nije, međutim mogao izbjeći veto kojim je još uvijek raspolagao patricijski Senat. Plebejci su, stoga, zaprijetili da će se otcijepiti od Rima i počeli napuštati grad. Senat je, nastojeći razriješiti krizu, Kvinta Hortenzija imenovao diktatorom. On je donio zakon kojim je određeno da Plebejski savjet može donositi zakone (*plebiscita*) na koje se senatski veto više ne odnosi. Istim je zakonom ukinut senatski veto za tribunske, ali ne i centurijske skupštine.

Iako je ovim zakonom rimsko društveno-političko uređenje u formalnom smislu postalo slično demokraciji, u stvarnom smislu su patriciji očuvali uticaj na plebejske institucije koristeći sebi sklone ili podložne tribune, odnosno plebejske institucije su došle pod nadzor nekoliko bogatih i uticajnih plebejskih porodica. Tako je Rimska Republika i nakon donošenja Lex Hortensia u stvarnom smislu ostala oligarhijom.

Eksterni linkovi
----------------

* The Roman Law Library, incl. *Leges*