Mesne zajednice u Borči
**Borča** je urbano gradsko naselje u Beogradu, koje se nalazi na teritoriji gradske opštine Palilula. Prema popisu iz 2011. bilo je 46.086 stanovnika. Prema popisu iz 2002. bilo je 35.150 stanovnika, a prema onom iz 1991. bilo je 26.895.Doseljenici iz NDH(nezavisna drzava Hrvacka) porodica Čubrić.

Istorija
--------

### Rana istorija

Najraniji arheološki ostaci u blizini modernog naselja Borče su iz bronzanog i gvozdenog doba, ali medaljoni, figurine i kovani novac iz 3. ili 4. veka pre nove ere su takođe pronađeni. Zbog močvarnog područje, nije mnogo sačuvano, ali su pronađeni ostaci koji potvrđuju prisustvo Jaziga, Sarmata i Rimljana.

### Kraljevina Ugarska i Osmansko carstvo

Austrougraski Kralj Žigmund je tokom druge polovine septembra 1427. godine logorovao u Borči, što ujedno predstavlja i najstariji do sada poznati pomen naselja. Borča se spominje imenima *Barcsa* (ili *Bercse*). Naselje je pripadalo Kraljevini Ugarskoj, mada je moguće da njegovo ime ima slovenske korene (ime *Barcsa* verovatno potiče od slovenske reči "bara"), što ukazuje položaj naselja u močvarnim području Pančevačkog rita). Godine 1537. naselje su zauzeli Turci i uključili ga u Smederevski sandžak i dali mu status vakufa. Već 1567. Borča je pretežno naseljena Srbima. Za vreme austrijsko-turskih ratova, Borča je postala centar turske pogranične zone i bila je dobro utvrđena posle Karlovačkog mira, ali su je Austrijanci ipak osvojili 1717, a Požarevačkim mirom 1718. zvanično je predata Habzburškoj monarhiji.

### Habzburška monarhija

Nakon Beogradskog mira 1739. Habsburška monarhija je bila u obavezi da sruši utvrđenja, ali je zbog izbijanja kuge 1743. čitavo selo Borča spaljeno do temelja. Novo naselje je nastalo oko kule Stara Borča (*Alt Borcsa*) 1794. koje je postala centar opštine kao deo Banatske krajine, dela habsburške Vojne krajine.

Godine 1848-1849, Borča je pripadala Srpskoj Vojvodini, srpskoj autonomnoj oblasti u okviru Habsburške monarhije, ali je 1849. opet stavljena pod upravu Vojne krajine. Nakon transformacije u Habsburške monarhije u Austro-Ugarsku 1867. i ukidanja Vojne krajine 27. juna 1873. Borča je postala deo ugarske polovine monarhije, kao deo Pančevačkog distrikta Torontalske županije sa sedištem u današnjem Zrenjaninu. Borču je nakratko zauzela srpska vojska u Prvom svetskom ratu (od 6. septembra do 14. oktobra 1914).

### Jugoslavija i Srbija

Kako je Pančevački rit bio plavno zemljište, za vreme izuzetno visokog vodostaja Dunava (naročito 1826, 1888 i 1924), cela oblast i naselja su potpuno potopljena, što je pretvorilo močvaru u veliko jezero. Zabeleženo je da su tokom poplave 1924. spasilački brodovi morali da manevrišu između telefonskih stubova, a da su mrtvi sahranjivani iz čamaca. U periodu 1929-1933 izgrađen je 89 kilometara dug nasip koja štiti od daljeg plavljenja Borče. U isto vreme, sagrađeni su drum i železnička pruga koji povezuju Borču sa Beogradom. su takodje gradili.

Nakon sloma Austro-Ugarske 1918, Borča je postala deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (buduće Kraljevine Jugoslavije), pošto je srpska vojska ušla u naselje 9. novembra 1918. Od 1918. do 1922. Borča je bila deo Banatske oblasti, od 1922. do 1929. deo Beogradske oblasti, a od 1929. do 1941. deo uprave grada Beograda (Pančevački okrug). Između 1941. i 1944. Borču je okupirala nemačka vojska i uključila ju je u autonomni region Banat pod nemačkom upravom.

Godine 1949. opština je raspuštena, a ceo prostor od Pančevačkog rita postao je Deveti reon Beograda. Borča je ponovo dobila svoju opštinu 30. maja 1952, ali je 1955. sa opštinama Ovča, Krnjača i Padinska Skela spojena u opštinu Krnjača. Ova opština je kasnije pripojena beogradskoj opštini Palilula 1965.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 | 

| Demografija |
| --- |

| Godina | Stanovnika |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 3532 |  |
| **1953.** | 3384 |  |
| **1961.** | 4330 |  |
| **1971.** | 9487 |  |
| **1981.** | 18549 |  |
| **1991.** | 26895 | 26090 |
| **2002.** | 35909 | 35150 |

 |


| Etnički sastav prema popisu iz 2002. |
| --- |
|
| Srbi |    | 30479 | 86.71% |
| Romi |    | 1296 | 3.68% |
| Jugosloveni |    | 474 | 1.34% |
| Goranci |    | 464 | 1.32% |
| Crnogorci |    | 355 | 1.00% |
| Muslimani |    | 271 | 0.77% |
| Makedonci |    | 240 | 0.68% |
| Hrvati |    | 232 | 0.66% |
| Mađari |    | 98 | 0.27% |
| Albanci |    | 87 | 0.24% |
| Bugari |    | 43 | 0.12% |
| Bošnjaci |    | 40 | 0.11% |
| Rusi |    | 25 | 0.07% |
| Nemci |    | 21 | 0.05% |
| Slovenci |    | 19 | 0.05% |
| Slovaci |    | 18 | 0.05% |
| Rumuni |    | 18 | 0.05% |
| Ukrajinci |    | 10 | 0.02% |
| Česi |    | 5 | 0.01% |
| Rusini |    | 1 | 0.00% |
| Vlasi |    | 1 | 0.00% |
| nepoznato |    | 310 | 0.88% |

**Stanovništvo prema polu i starosti** 

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 87 |    |    | 70 |
| 80+ | 98 |    |    | 198 |
| 75-79 | 182 |    |    | 333 |
| 70-74 | 408 |    |    | 557 |
| 65-69 | 732 |    |    | 872 |
| 60-64 | 1006 |    |    | 929 |
| 55-59 | 999 |    |    | 993 |
| 50-54 | 1276 |    |    | 1530 |
| 45-49 | 1402 |    |    | 1540 |
| 40-44 | 1243 |    |    | 1341 |
| 35-39 | 1286 |    |    | 1295 |
| 30-34 | 1354 |    |    | 1346 |
| 25-29 | 1404 |    |    | 1477 |
| 20-24 | 1362 |    |    | 1282 |
| 15-19 | 1259 |    |    | 1209 |
| 10-14 | 1085 |    |    | 1076 |
| 5-9 | 1062 |    |    | 1039 |
| 0-4 | 957 |    |    | 861 |
| prosek | 35.9 |  |  | 37.7 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 742 | 902 | 1200 | 2729 | 5808 | 8152 | 11668 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 2047 | 2562 | 2536 | 3067 | 910 | 374 | 115 | 35 | 14 | 8 | 3.01 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 14098 | 4492 | 8738 | 435 | 382 | 51 | 14972 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 3595 | 8811 | 1744 | 788 | 34 |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški | 7094 | 521 | 9 | 5 | 1660 | 155 | 765 | 1202 | 210 | 920 |
| Ženski | 5574 | 256 | - | 2 | 1073 | 30 | 156 | 1231 | 277 | 290 |
| Oba | 12668 | 777 | 9 | 7 | 2733 | 185 | 921 | 2433 | 487 | 1210 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški | 66 | 320 | 313 | 134 | 166 | 409 | 1 | 3 | 235 |
| Ženski | 144 | 338 | 230 | 380 | 782 | 276 | 8 | 3 | 98 |
| Oba | 210 | 658 | 543 | 514 | 948 | 685 | 9 | 6 | 333 |

Naselja
-------

Manja naselja koja pripadaju Borči su:

* Stara Borča
* Centar (1-5)
* Irgot
* Sivi dom
* Greda
* Nove
* Ovča
* Zbeg
* Sebeš
* Crvenka

Prevoz
------

Linije gradskog prevoza koje saobraćaju kroz Borču su **85** (Banovo brdo — Borča 3), **95** (Novi Beograd / Blok 45 — Borča 3), **96** (Železnička stanica Pančevački most — Borča 3), **104** (Omladinski stadion — Crvenka) **105** (Borča 3 — Ovča) i **105L** (Borča 3 — Ovča).

Istaknute ličnosti
------------------

* Bojana Jovanovski, teniserka
* Anđelija Arbutina, košarkašica
* Nenad Zimonjić, teniser
* Anđela Ignjatović (Breskvica), muzički izvođač
* Saša Ilić, fudbaler
* Olivera Moldovan, kajakašica
* Nikolina Moldovan, kajakašica

Vanjske veze
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Srbija***  |

* Borča Info - Sve informacije na jednom mestu - Vesti - Oglasi - Poslovni adresar- ]
* Leva Obala Beograda Info
* Borca.org[*mrtav link*]
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain) Arhivirano 2008-02-23 na Wayback Machine-u
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)

| * p
* r
* u
**Naseljena mesta** opštine Palilula |
| --- |
| 
**Palilula** •
Borča •
Veliko Selo •
Dunavac •
Kovilovo •
Ovča •
Padinska Skela •
Slanci
 |