recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hugo Klajn** (Vukovar, 30. 9. 1894 - Beograd, 2. 12. 1981), jugoslovenski liječnik i redatelj.

Biografija
----------

Hugo Klajn je rođen u Vukovaru 30. 9. 1894 u židovskoj obitelji koja je generacijama živjela u Hrvatskoj. Osnovnu i srednju školu završio je u Vukovaru. Studirao je medicinu u Beču slušajući predavanja Sigmunda Freuda. Diplomirao je 1919 godine. Nakon diplome preselio se je u Beograd, gdje se oženio Stanom Đurić. Između dva svjetska rata Klajn je radio kao liječnik u Beogradu, te prevodi i piše tekstove iz područja psihoanalize. Klajn je dao poseban doprinos proučavanju ratnih anksioznih poremećaja svojom studijom "Ratna neuroza Jugoslavena" iz 1945 godine.

Nakon Drugog svjetskog rata, 1945 godine, postaje stalni redatelj Narodnog pozorišta u Beogradu. Režirao je niz kazališnih predstava u narodnim kazalištima Sarajeva, Niša, Skoplja, Mostara, Banja Luke i Splita. 1959 godine režirao je TV dramu "Dnevnik Anne Frank". Od 1949 bavi se pedagoškim radom na "Fakultetu dramskih umjetnosti u Beogradu" kao profesor kazališne režije, a od 1949 do 1952 godine predaje psihologiju. Svojom dvadesetogodišnjom praksom redatelja-analitičara, koju je prenosio na svoje učenike i pretočio u svoje djelo "Osnovni problemi režije", dr. Hugo Klajn je utro put mnogim generacijama koje i danas prate njegove radove. Tako da danas kada se govori o sistemu glume i režije, po kome se rukovode umjetničke škole u svijetu, govori se o "Stanislavski sistemu" i "Osnovnom problemu režije Klajn", a koji zajedno čine osnovu za obrazovanje novih generacija umjetnika poznatom pod imenom "Sistem Klajn-Stanislavski".

U braku sa suprugom Stanom Đurić imao je sina Ivana Klajna, akademika i jezikoslovca.

Knjige
------

* *"Nervi sistem"* (1933.)
* *"Abnormalnosti normalnih. Tri predavanja iz primenjene psihopatologije"* (1936.)
* *"Život dvočasovni: pozorišne kritike"* (1957.)
* *"Osamnaesti brimer Luja Bonaparte"* (1960.)
* *"Šekspir i čoveštvo"* (1964.)
* *"Uvod u psihoanalizu"* (1964.)
* *"Pojave i problemi savremenog pozorišta"* (1969.)
* *"Odabrana dela Sigmunda Frojda"* (1973.)
* *"Psihopatologija svakodnevnog života"* (1981.)
* *"Režija u amaterskom teatru: priručnik za amatere reditelje"* (1992.)
* *"Ratna neuroza Jugoslavena"* (1995.)
* *"Kir Janja"* (1998.)
**Husinska buna** je oružani otpor rudara rudnika Kreke protiv nasilja organa državne vlasti u toku generalnog štrajka rudara Bosne i Hercegovine, od 21. do 28. decembra 1920. godine, nazvan po rudarskom selu Husino kod Tuzle. 

Mada je štrajk izbio zbog vladinog kršenja sporazuma o visini nadnica, koji je ona sama potpisala, proglašen je subverzijom. U njemu je učestvovalo oko 7.000 radnika, a vodila ga je Komunistička partija preko Saveza rudara, na čelu sa Mitrom Trifunovićem Učom.

Rudarske porodice u Brezi, Kreki, Tuzli i Zenici iseljene su iz državnih stanova, a rudari mobilisani. Više od 300 iseljenih rudara iz Kreke, pretežno Slovenaca, povuklo se sa štrajkačkim odborom u Husino i druga sela kraj Tuzle. Njihov otpor vojsci, žandarmeriji i *„Narodnoj gardi"*, koje su pokušale da *strance* proteraju, a domaće rudare primoraju da posao, u krvi je ugušen 28. decembra 1920. Poginulo je sedam, a ranjeno više desetina rudara i seljaka. Uhapšeno je oko 400 lica koji su se solidarisala sa štrajkačima. Surovi obračun policije i žandarmerije s rudarima u Bosni i Hercegovini izazvao je opšti revolt i protestne akcije radnika širom zemlje.

Glavni akteri štrajka bili su Đuro Đaković, Jure Kerošević (Guja), Osman Đulović (Topčo), Mujo Đulović (Mujko), Karlo Železnik (koji je rukovodio štrajkom), Ivan Brcun, Franjo Marić, Marko Fidler, Božo Mrkić, Simo Topalović, Mijo Tomić.

Trinaest meseci kasnije husinska buna je dobila epilog u velikom sudskom procesu vođenom u Tuzli u januaru i februaru 1922. Optužnica je teretila 350 rudara, a suđeno je 20-orici učesnika. Jure Kerošević, optužen za ubistvo žandara, osuđen je na smrt vešanjem, a 10 rudara na vremenske kazne od jednog do 15 meseci. 

Protiv tog suđenja i za spašavanje Keroševića vođena je u zemlji i inostranstvu akcija solidarnosti, pa su vlasti bile prisiljene da mu zamene kaznu smrti za 20 godina robije.

Zanimljivosti
-------------

* Pjesma **Konjuh Planinom** samo je djelomično inspirisana Husinskom bunom, opevana je u čast Peje Markovića, koji je poginuo 1944. godine. Bio je pripadnik husinske partizanske čete, koja je velikim delom bila sačinjena od husinskih rudara, učesnika bune. Muziku za pesmu komponirao je Oskar Danon a stihove napisao Miloš Popović - Đurin.
* Televizija Sarajevo snimila je TV dramu „Husinska buna" 1980. godine. Reditelj drame je Sava Mrmak, a pisac scenarija Veljko Radović.

Literatura
----------

* Dr. Boža Madžar. 1988. Husinska buna. U: *Enciklopedija Jugoslavije*. Jugoslovenski leksikografski institut u Zagrebu (5 tom JANj-HRV).
**Erik Crveni** na slici Arngrímur Jónssonove *Gronlandie*
**Erik Crveni**, (staro isl. *Eiríkr rauði Þorvaldsson*, norv. *Eirik Raude Torvaldsson*), (Norveška oko 950. - Grenland 1003.), norveški istraživač, otkrio je Grenland, otac Leif Ericssona. Osim Leifa imao je još troje djece: Torvalda, Torstena i Frejdis.

Erik Crveni je rođen u Norveškoj, vjerojatno u pokrajini Rogaland. Njegov otac Thorvald Åsvaldsson, bio je osuđen na progonstvo i emigrira na Island zajedno sa svjim sinom. Na Islandu Erik ženi Tjodhild i sa njom dobiva Leifa. Poslije očeve smrti i Erik biva osuđen na proganstvo, zbog pokušaja ubojstva. Preduzima trogodišnje putovanje 982. zapadno od Islanda i tijekom putovanja otkriva kopno koje naziva Grenland. Kasnije ponovno plovi na Grenland 985. i tamo osniva koloniju. Prema legendi Erik Crveni nagovara stanovnike Islanda da pođu sa njim lagavši im da je otkrio zelenu zemlju (norv. Grønland), kako bi ga slijedili. Kasnije su i druge grupe doseljavale s Islanda. Računa se da je Erik Crveni bio zaražen nekom bolešću jedne takve grupe koja je došla 1002. Umire godinu dana poslije.

Glavni izvori podataka o životu Erika Crvenog su *Saga o Eriku Crvenom* i *Saga o Grenlandu* ali podatci o njemu se mogu naći i u islandskoj knjizi *Landnámabók* u kojoj se opisuju događaji i imena stanovnika i mjesta na Islandu od VIII. do XI. stoljeća.
Hugo von Hofmannsthal
**Hugo von Hofmannsthal** (Beč, 1847-1929), austrijski je pisac židovsko-talijanskog podrijetla rođen u Beču.

Životopis
---------

Glavni je zastupnik impresionističke drame i općenito Bečkog impresionizma uz Arthur Schnitzlera. Već u dobi od 17 godina objavljuje pod raznim pseudonimima, među njima je najpoznatiji "Loris". U Beču je studirao filozofiju, te se do 1905. godine bio priključio pjesničkom krugu okupljenom oko Stefana George. Započeo je sa lirikom i manjim dramskim djelima, da bi nastavio sa obnavljanjem antičkih tragedija. Hvalevrijedna bila je i njegova suradnja sa komponistom Richardom Straussom.1920 godine bio je suosnivač čuvenih Salzburger Festspiele. Nakon samoubojstva njegovog najstarijeg sina zadobio je srčani udarac u Rodaunu kraj Beča. Njegova rana djela prožeta su bavljenjem estetskim pitanjima i krizom jezika.

***Hugo von Hofmannsthal*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 103209512
* LCCN: n79072867
* ISNI: 0000 0003 6856 0146
* GND: 118552759
* SELIBR: 207224
* SUDOC: 026923483
* BNF: cb119076366 (podaci)
* BIBSYS: 90052983
* MusicBrainz: 4ead7d4a-3996-44a4-bd27-93222d4ac93a
* NLA: 36334189
* NDL: 00443560
* NKC: xx0013337
* BNE: XX880078
* CiNii: DA0043167X
* CONOR.SI: 11006307
* NSK: 000045137

 |
Ig de Pejen, rad slikara Henrija Lehmana
**Ig de Pejen** (fr. *Hugues de Payens*) je francuski plemić poreklom iz šampanjske oblasti (oko 1070. - Palestina, 24. maj 1136). Bio je osnivač templarskog reda i njegov prvi veliki majstor. De Pejen je sa još osam vitezova 1118. osnovao red koji bi štitio hodočasnike. Drugi vitezovi su bili Gotfrid de Sent-Omer (fr. *Godfrey de Saint-Omer*) , Pejen de Montdider (fr. *Payen de Montdidier*), Arhambud de St Agnan (fr. *Archambaud de St. Agnan*), Andre de Monbar (fr. *André de Montbard*), Džefri Bison (fr. *Geoffrey Bison*), zatim dvojica koji su evindetirani samo kao Rosal (fr. *Rossal*) i Gondamer (fr. *Gondamer*). Deveti vitez ostaje nepoznat. Kralj Boduin I od Jerusalima je prihvatio njihovu ideju i dao im na korišćenje prostorije Al Akse džamije koja se nalazila na mestu nekadašnjeg Jerusalimskog hrama. Templari su predstavljali kombinaciju vitezova monaha a sam način života bio im je jako skroman, vitez nije smeo da poseduje imovinu ali su Tempari kao red vremenom postali jako moćni. Već 1128. njihova slava proširila se po celoj Evropi, tim pre što su prethodne godine na saboru u Trou dočekani sa svim počastima i uz pomoć opata Bernara od Klervoa zvanično priznati kao versko-vojni red. Odgovarali su samo Papi. Ig de Pejen je ostao majstor reda sve do svoje smrti. Njegov naslednik bio je Rober de Kraon.

Povezano
--------

* Templari
**Homologno modelovanje**, takođe poznato kao *komparativno modelovanje proteina*, je računarska izgradnja modela proteina sa atomskom rezolucijom počevši od aminokiselinskih sekvenci, i od eksperimentalne trodimenzionalne strukture srodnog homogenog protein ("šablona"). 

Homologno modelovanje se oslanja na identifikaciji jedne ili više poznatih proteinskih struktura za koje se smatra da nalikuju modelovanoj strukturi, i na pravljenju poravnanja koje mapira ostatake upitne sekvence na ostatake sekvencu šablona. Pokazano je da su proteinske strukture u većoj meri očuvane nego što be se očekivalo iz sekvenci homolognih proteina. Sekvence sa manje od 20% sličnosti sekvenci mogu da imaju veoma različite strukture.

Proteinske strukture su u većoj meri konzervirane od DNA sekvenci, i stoga merljive nivoi sličnosti sekvenci obično podrazumevaju znatnu strukturnu sličnost.

Kvalitet homolognih modela zavisi od kvaliteta poravnanja sekvenci i proteinskog šablona. Pristup može biti komplikovan prisustvom praznine u poravnavanju koji ukazuju na strukturni region prisutan u ciljnom proteinu, ali ne u šablonu, kao i strukturnim prazninama u šablonu koji proizlaze iz loše rezolucije kristalne strukture. Kvalitet modela opada sa smanjenjem identiteta sekvenci. Tipičan model ima ~1-2 Å odstupanje između poravnatih Cα atoma na 70% identiteta sekvenci, ali odstupanje 2-4 Å na 25% identiteta sekvenci. Međutim, greške su značajno više u regionima petlji, gde aminokiselinske sekvence proteina cilja i šablona mogu biti potpuno drugačije.

Vidi još
--------

* Predviđanje strukture proteina
* Protein
* Molekulska dinamika
**Hŭich’ŏn** ili **Hŭich’ŏn-si** (korejski: 희천시) čita se *Hičhon* je grad od 168.180 stanovnika (136,093 u centru) u sredini Demokratske Narodne Republike Koreje u Provinciji Chagang.

*Hŭich’ŏn* je poznat kao grad mašinogradnje izgrađen nakon Korejskog rata.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Hŭich’ŏn* leži u dolini rijeke Ch'ŏngch'ŏn nedaleko od granice sa Provincijom Sjeverni P’yŏngan.
Od svog od provincijskog centra Kanggyea udaljen je 133 km južno, a od glavnog grada Pjongjanga 160 km sjeverno.
Kako se nalazi na magistralnoj željezničkoj pruzi Sunch'ŏn - Manp'o, lako je dostupan iz većine ostalih gradova.

Teren je uglavnom planinski sa sjeverozapada se uzdiže masiv Jogyuryong, a na jugoistoka Moyohyang, sa najvišim vrhom Moyohyang-san (1929 m).

Grad ima kontinentalnu klimu sa prosječnom temperaturom od -9 °C u januaru i 23.2 °C u augustu.

Administrativno je podjeljen na 21 dongova (kvartova) i 16 
ria (sela), tako da 80.9 % njegovih stanovnika živi u urbanim a 19.1 % u ruralnim dijelovima.

Historija
---------

Hŭich’ŏn je nikao kao malo trgovište za lokalne poljoprivredne proizvode.
Još i u vrijeme Japanske okupacije bio je uglavnom vezan uz poljoprivredu.
U industrijski grad se počeo transformirati nakon Korejskog rata kad je podignuta tvornica alatnih mašina.

Status grada -*si* dobio je 1967.

Privreda
--------

Hŭich’ŏn ima dvije tvornice mašina, predionicu svile i po tvornicu stakla, tekstila i prehrambenih artikala. Uz to u okolici nekoliko hidroelektrana podignute da pokreću te tvornice.

Hŭich’ŏn je iskorišten u političko - propagandne svrhe 2009. kad je građena nova hidroelektrana snage 300 000 kWh (najveća dotad). Režim je nazvao *Brzina Huichona* jer je u rekordnom roku do 2012. dovršena.

Hŭich’ŏn je i univerzitetski grad, njegov Tehnički univerzitet osnovan je 1959. preseljen je 1965. i prezvan u Telekomunikacijski univerzitet.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  „*Profiles of the cities of DPR Korea – Huichon*" (engleski). Rainer Dormels. Pristupljeno 18. 9. 2019.
2. 1 2  „*North Korea*" (engleski). City population. Pristupljeno 18. 9. 2019.
3. 1 2  „*Huichon [희천시**"] (engleski). Mansudae. Pristupljeno 18. 9. 2019.**[*mrtav link*]*

Vanjske veze
------------

***Hŭich’ŏn*** na Wikimedijinoj ostavi

* [ *Huichon [희천시]* (`en`)
Evolventa kružnice nastaje pri odmatanju napete niti s kružnice
Evolventa kružnice
**Evolventa** ili **involuta** je krivulja koja nastaje pri odmatanju napete niti s kružnice. Osim **evolvente kružnice** postoje i druge vrste evolventa, koje nastaju pri odmatanju napete niti s neke druge krivulje. Ona ima najveću primjenu kod zupčanika, što je prvi predložio još Leonhard Euler, koje ima evolventno ozubljenje, za razliku od manje prisutnog cikloidnog ozubljenja i drugih ozubljenja. Zbog svojih prednosti kao što su relativno jednostavna izrada zupčanika i neosjetljivost prijenosnog omjera na manje promjene osnog razmaka, profil boka zuba zupčanika se najčešće izrađuje u obliku evolvente.

Evolventa kružnice
------------------

Evolventa kružnice u Kartezijevom koordinatnom sustavu ima jednadžbu:

{\displaystyle \,x=a\left(\cos \ t+t\sin \ t\right)}
{\displaystyle \,y=a\left(\sin \ t-t\cos \ t\right)}
gdje je: *a* - polumjer kruga, *t* - parametar

Evolventa kružnice u polarnom koordinatnom sustavu ima jednadžbu:

{\displaystyle \,r=a\sec \alpha }
{\displaystyle \,\theta =\tan \alpha -\alpha }
Često se evolventa kružnice može naći u obliku jednadžbe:

{\displaystyle \,r=a{\sqrt {1+t^{2}}}}
{\displaystyle \,\theta =\arctan {\frac {\sin t-t\cos t}{\cos t+t\sin t}}}.

Izvori
------

1. ↑   Arhivirano 2012-06-11 na Wayback Machine-u "Elementi strojeva II", Tehnički fakultet, Sveučilište u Rijeci, 2011.
2. ↑   "Elementi strojeva", Karl-Heinz Decker, Tehnička knjiga Zagreb, 1975.
**Idriz ef. Demirović** (također: **Idris ef. Demirović**; Ulcinj, 14. marta 1947.), crnogorski je teolog albanskog porijekla. Autor je najpoznatije Sufare: uvoda u kur'ansko pismo, početnice za učenje arapskog pisma u mektebu, na bosanskom i albanskom jeziku.

Biografija
----------

Idriz Demirović je rođen 1947. godine u Kravarima, Ulcinj. Osnovnu školu završio je u Vladimiru, a medresu u Prištini, gdje je i diplomirao na Filozofskom fakultetu, na odsjeku orjentalistike. Postdiplomske studije je pohađao na Intersveučilišnom centru u Dubrovniku, na odsjeku za kulturnu historiju Mediterana, a magistrirao je u Zagrebu. Godine 1969. postavljen je za imama u Dobrim Vodama, gdje je služio do premještaja za imama Omerbašića džamije u Starom Baru i vjersko-prosvjetnog referenta toga medžlisa Islamske zajednice. Na zasjedanju Vrhovnog sabora Islamske zajednice u SFR Jugoslaviji, održanom 24. maja 1976. godine, izabran je za predsjednika Starješinstva Islamske zajednice u Crnoj Gori, sa neograničenim mandatom. 

Od 1988. do 1992. godine bio je predsjednik Vrhovnog sabora Islamske zajednice u SFR Jugoslaviji. Za vrijeme njegovog predsjedavanja Vrhovnim saborom, tačnije 1990. godine, ovaj najviši zakonodavni organ ondašnje Islamske zajednice usvojio je novi Ustav Islamske zajednice u SFR Jugoslaviji, kojim je, pored ostalog, predsjednicima mešihata ograničen mandat na četiri godine sa mogućnošću još jednog reizbora. Na toj dužnosti je ostao sve do 1994. odnosno do usvajanja Ustava Islamske zajednice u Crnoj Gori. Tragičnim raspadom Jugoslavije, Sabor Islamske zajednice u Crnoj Gori, 16. oktobra 1994. godine donio je svoj Ustav Islamske zajednice kojim je potvrđen kontinuitet Islamske zajednice Crne Gore, zadržavajući duhovno jedinstvo sa činiocima državne zajednice, ali i sopstvenim nasljeđem koje je ustanovljeno Ustavom Knjaževine Crne Gore iz 1905. godine. Za prvog reisa Islamske zajednice u Crnoj Gori izabran je Idriz ef. Demirović. Njegov doprinos do penzionisanja septembra 2003. godine, posebno se ogledao u obnovi džamija i jačanju Islamske zajednice u Crnoj Gori sa mladim kadrovima sa kojima je inicirao i relizirao ideju da se u Crnoj Gori gradi medresa. Kamen temeljac za obrazovnu ustanovu Mehmed Fatih u Milješu postavljen je 21. maja 2000.godine.

Autor je Sufare: uvoda u kur'ansko pismo, početnice za učenje arapskog pisma u mektebu, na bosanskom i albanskom jeziku, te niza drugih naučnih radova objavljenih u crnogorskim i inostranim časopisima.

Bibliografija
-------------

* *Sufara: uvod u kur'ansko pismo* (Sarajevo, 1978)

Spoljašnje veze
---------------

* Mr Idriz ef.Demirović, mudrac u teškom zemanu
Joseph Justus Scaliger
**Joseph Justus Scaliger** (1540 - 1609) je francuski lingvist.

*Mesolabium*, 1594 
Odrastao je kao deseto dijete i treći sin slavnog italijanskog naučnika Juliusa Caesara Scaligera. Otac ga je podučio latinskom, a na pariškom Univerzitetu je ovladao grčkim, hebrejskim i arapskim jezikom.

Nakon posjete Italiji, otišao je na put po Engleskoj i Škotskoj, gdje je postao kalvinist, a poslije je sudjelovao u hugenotskim ratovima. Poslije se bavio naučnim radom u Ženevi i Leydenu, pri čemu se posebno ističe kritičkim izučavanjem i izdanjima klasičnih antičkih pisaca.

Njegovo najvažnija djelo su *De amendatione temporum* (1593) i *Thesaurus temporum* (1606) u kojima je udario temelje suvremenoj historijskoj kronologiji, kao i uvođenju proučavanja Asiraca, Babilonaca i drugih drevnih naroda u historiografiju Starog vijeka, dotada rezerviranu isključivo za antičku Grčku i Rim.

U Leydenu se također istakao žestokom polemikom protiv katoličkih jezuita.

***Joseph Justus Scaliger*** na Wikimedijinoj ostavi
**Hungnam** čita se *Hinam* (korejski: 흥남구역) bio je sve do 2005 peti grad po veličini sa svojih 346,082 stanovnika u Demokratskoj Narodnoj Republici Koreji, a danas je samo kvart nedalekog Hamhunga sa kojim zajedno ima 703,610 
stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Hungnam* leži na istoku Provincije Južni Hamgyŏng na ušću rijeke Songcheon u Japansko more, udaljen tridesetak km jugozapadno od centra grada Hamhunga i 306 od glavnog grada Pyongyanga. 

Pored grada leži morsko ljetovalište Majon u kom odsjedaju malobrojni strani turisti

Historija
---------

Hungnam je sve do početka 20. vijeka bio malo ribarsko selo i luka puno većeg Hamhunga.
Danas je zajedno sa Hamhungom okosnica kemijske industrije Demokratske Narodne Republike Koreje, zbog velike tvornice
umjetnih gnojiva.

Nukleus te tvornice podignut je 1927. za vrijeme japanske okupacije, nju su Japanci pri povlačenju teško oštetili. Nakon osnivanja Demokratske Narodne Republike Koreje je obnovljena, ali je opet razrušena za Korejskog rata. Nakon 1953. je obnovljena i do danas jako proširena i plinificirana.
U Hungnamu je 1947. osnovana prva visokoškolska institucija u Demokratskoj Narodnoj Republici Koreji koja od 1954. djeluje kao *Univerzitet kemijske industrije*, koji je 1947. preseljen u Hamhung.

Iz Hungnamske luke je krajem decembra 1950. za Korejskog rata - Armija Sjedinjenih Država izvela veliku evakuaciju pod kodnim imenom *Božićna pošiljka*. Opkoljena od nadmoćnijih kinesko-korejskih snaga 3 pješadijska divizija držala je 
mostobran uz pomoćbombardera Američke ratne mornarice, pa se tako uspjelo izvući skoro 200 000 vojnika i civila i prebaciti u Južnu Koreju].

Hungnam se počevši od 1960-ih sve više spajao sa Hamhungom, tako da je to samo formalizirano 2005. Danas je taj zajednički grad drugi po veličini u zemlji nakon Pyongyanga , a luka treća po važnosti u zemlji.

Izvori
------

1. 1 2  „*North Korea - 10 Largest Cities*" (engleski). Geo names. Pristupljeno 7. 9. 2019.
2. 1 2  „*North Korea*" (engleski). City population. Pristupljeno 6. 9. 2019.
3. ↑  „*Hungnam Fertiliser Factory*" (engleski). KTG. Pristupljeno 6. 9. 2019.
4. 1 2  „*North Korea*" (engleski). Encyclopedia.com. Pristupljeno 7. 9. 2019.
5. ↑  „*Hungnam Fertilizer Complex*" (engleski). Korean Friendship Association Ireland. Pristupljeno 7. 9. 2019.
6. ↑  „*Hamheung University of Chemical Industry*" (engleski). Nuclear Threat Initiative. Pristupljeno 7. 9. 2019.
7. ↑  „*During the Korean War, a Christmas miracle*" (engleski). The Philadelphia Inquirer. Pristupljeno 6. 9. 2019.
8. ↑  „*Profiles of the cities of DPR Korea – Hamhung*" (engleski). Rainer Dormels. Pristupljeno 6. 9. 2019.

Vanjske veze
------------

***Hŭngnam*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Hamhung* (`en`)
**Coree** (Coranine, Connamox; danas kao Faircloth).- Iroquoian ili Algonquian pleme nastanjeno u 17. i 18. stoljeću na poluotoku južno od rijeke Neuse, u današnjim okrutima Carteret i Craven u Sjevernoj Karolini. Prilikom svojih prvih susreta sa bijelcima, točnijew sa Raleighovim kolonistima bili su poznati pod imenom Cwarennoc. Lawson ovo pleme naziva *Coranine* i *Connamox* i imenuje njihova sela Coranine na obali okruga Carteret i Raruta, također u Carteretu, južno od rijeke Neuse. 

Coree Archdale opisuje kao barbarski narod. Njihov broj prema Mooneyu (1928) iznosio je 1.000 (1600.), ali stradavaju u ratovima prije 1696. godine. Lawson 1701. za njihova sela *Coranine* i *Raruta* kaže da imaju tek 125 duša. Oni ipak ne nestaju, i priključuju se Tuscarorama u ratu protiv bijelih naseljenika, a 1715. njihovi ostaci priključuju se plemenu Machapunga na rezervatu Mattamuskeet Lake u okrugu Hyde, gdje imaju tek jedno selo, ali bilo ih je i priključenih Tuscarorama. Coree nisu nestali sve do danas, njihovi potomci još žive, službeno nepriznati, pod imenom *Faircloth Indian Tribe* u Sjevernoj Karolini.

Izvori
------

1. ↑  Swanton
2. ↑  „FDI Coree". Arhivirano iz originala na datum 2017-12-24. Pristupljeno 2014-08-06.

Vanjske poveznice
-----------------

* Coree Indian Tribe
* Who are the Coree
**Cuban Giants**, također poznat pod nazivom **Babylon Black Panthers**, bio je američki crnački profesionalni bejzbol klub, za koga mnogi drže da je bio prvi takve vrste u historiji.

Osnovan je godine 1885. u hotelu *Argyle* u ljetovalištu Babylon u blizini New Yorka. Članovi tima su pokazali veliku vještinu i tukli mnoge amaterske bjelačke timove da ih je zapazio sportski menadžer Walter Cook. Nastojeći ih promovirati, a da istovremeno ne izaziva rasne predrasude, Cook ih je nazvao "Cuban Giants" (*Kubanski divovi*), iako nijedan od igrača nije bio Kubanac. U to doba je bilo uobičajeno koristiti izraz "kubanski", "arapski" ili "španski" umjesto izraza "crni" ili "Negro." Sljedećih dvadesetak godina Cuban Giants su ostali jedan od najvećih klubova crnačkog bejzbola u Americi.

Godine 1887. i 1888. se klub ovjenčao titulom "svjetskih prvaka među obojenima".

Izvori
------

* Heaphy, Leslie A. *The Negro Leagues 1869-1960.* Jefferson, NC: McFarland & Company, Inc. 2003.
* Malloy, Jerry. *Out of the Shadows: African American Baseball From the Cuban Giants to Jackie Robinson.* Nebraska: Bison Books, 2005. 1-14.
* "MLBPA Info." MLBPlayers.com. 2005. Major League Baseball Players Association. 23 Apr 2007 < Arhivirano 2007-09-25 na Wayback Machine-u>.
* Riley, James A. *The Biographical Encyclopedia of the Negro Baseball Leagues.* New York: Carroll & Graf, 2002.
* Verjee, Aman. "Attendance." Baseball Statistics. QATD Internet Ventures, Inc.. 23 Apr 2007 < Arhivirano 2007-09-25 na Wayback Machine-u>.
**Enns** je grad na sjeveru Austrije od 11,630 stanovnika
, koji administrativno podpada pod Okrug Linz-Land.

Geografske karakteristike
-------------------------

Enns leži na granici Donje i Gornje Austrije, južno od ušća rijeke Enns u Dunav.

Historija
---------

Prvo naselje u tom kraju egzistiralo je još za neolitika, za rimskih vremena današnji kvart Lorch bio je rimski - *Lauriacum*, koji je još to doba imao bazilikalnu crkvu sv Lorenza.

Oko 900. Zamak Enns na lijevoj obali rijeke Enns, služio je kao pogranična utvrda protiv 
Mađara. Enns je već u 12. vijeku izrastao u trgovački centar, tako da je još 1212. dobio status grada, kao prvi grad u Austriji.

Znamenitosti
------------

Veći dio srednjovjekovnih gradskih bedema i tornjeva ostao je sačuvan. Među njima i 59 metarski *Frauenturm* (Gospin toranj) iz 1564. - 1568. sa kapelom u kojoj su freske iz 14. vijeka.
Po centru ima puno gotičkih kuća, sa renesansnim arkadama, nekadašnja gradska viječnica u kojoj je danas smješten muzej podignuta je 1547.

Parohijska crkva sv. Marije (nekadašnja franjevačka crkva iz 1276.) rekonstruirana je u drugoj polovini 15. vijeka, a zamak Ennsegg iz 1500. -1569. rekonstruiran je i proširen u 18. i 15. vijeku.

Privreda
--------

Oko 53 % zaposlenih 1991. radilo je u trgovini i Industriji. 
Enns je pao u depresiju 1988. kad su zatvorena dva velika pogona; šećerana i kemijski kombinat.
Nakon tog uslijedio je period bolnog restrukturiranja, danas prevladaju mala poduzeća, koja proizvode široku paletu proizvoda od nakita do zupčanika ili obrađuju Idrvo.

Pored grada leži hidroelektrana na Dunavu Abwinden-Asten, podignuta 1978.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Austrija, Zeltweg
* Njemačka, Dingolfing
* Austrija, Ennsdorf

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Oberösterreich" (engleski). City population. Pristupljeno 18. 02. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Enns*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 18. 02. 2016.

Vanjske veze
------------

***Enns*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Ennsa* (`de`)
**Fachtna Fáthach** ("mudri"), sin Casa (ili Rossa)sina Rudraigeovog, bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, veliki kralj Irske. Na prijestolje je došao porazivši u bitci kod Árd Brestinea prethodnog velikog kralja Dui Dallta Dedada. Prema nekim pričama je bio ljubavnik Ness, kćeri Eochaida Salbuidea, kralja Ulstera i otac njenog sina Conchobara mac Nessa, kralja Ulstera u pričama Ulsterskog ciklusa.

Vladao je šesnaest ili dvadeset pet godina prije nego što je posjetio Ulster. Dok je bio tamo, Eochu Feidlech, kralj Connachta, podigao je vojsku i marširao na Taru. Uz podršku Ulsteraca ga je Fachtna izazvao na bitku. Eochu je pristao, i kao bojno polje odabrao Leitir Ruad u Corannu, Connacht. Za vrijeme bitke je Eochu sa pristašama opkolio Fachtnu i odrubio mu glavu, postavši tako novi veliki kralj.

*Lebor Gabála Érenn* navodi kako je vladao u doba rimskog građanskog rata između Cezara i Pompeja (49. pne.) i vladavine Kleopatre (51-30. pne.). Kronologija Keatingove *Foras Feasa ar Éireann* mu vladavinu smješta u period 110-94. pne. a *Annals of the Four Masters* u 159-143. pne.;

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Dui Dallta Dedad**  |  **veliki kralj Irske** LGE 1. vijek pne.FFE 159-143. pne.AFM 110-94. pne. | Slijedi: **Eochu Feidlech**  |

Izvori
------

1. ↑  *Dictionary of the Irish Language* Compact Edition, Royal Irish Academy, 1990, p. 295
2. ↑  Kuno Meyer, "Anecdota from the Stowe MS. No. 992", *Revue Celtique* 6, 1884, pp. 173-186
3. ↑  Margaret C. Dobs (ed. & trans.), "La Bataille de Leitir Ruibhe", *Revue Celtique* 39, 1922, pp. 1-32
4. ↑  R. A. Stewart MacAlister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn Part V*, Irish Texts Society, 1956, pp. 296-299
5. ↑  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éireann* 1.31
6. ↑  *Annals of the Four Masters* M5041-5057
**Eno**, pleme američkih Indijanaca porodice Siouan iz Sjeverne Karoline nastanjeno do 1716 u području duž rijeke Eno, sadašnji okruzi *Orange* i *Durham*, a nakon toga u Južnoj Karolini gdje su se ujedinili sa Catawbama. Eno su najsrdoniji plemenu Shakori, a njihova populacija sa Shakorima i Adshusheer Indijancima 1600. iznosila je oko 1,500. Kasnije u 18. stoljeću udružuju sa Catawbama i nestaju.

Ime
---

Značenje imena plemena nije poznato. Speck sugerira na *i'nare*, "*to dislike*," "*contemptible*"; ili *yeni'nare*, "*People disliked*." Yardley (1654) koristi naziv Haynokes.

Povijest
--------

Eno Indijance prvi spominje Yardley ,guverner Virginije, koji kaže da se hrabro opiru Španjolcima, po čemu se zaključuje da su svojevremeno živjeli duž rijeke Enoree u Južnoj Karolini, koja teče uz glavni put od St. Helene u zemlju Cherawa u podnožju planina Appalachian. kasnije ih spominju John Lederer (1671) i John Lawson (1701) kada zajedno sa Shakorima žive u *grad*u Adshuisheer. Oko 1714 zajedno sa plemenima Shakori, Tutelo, Saponi, Occaneechi i Keyauwee,, počinju se kretati u smjeru naselja Virginijskih kolonista. Guverner Virginije, Spotswood, 1716 predlaže da se plemena Eno, Cheraw i Keyauwee nasele u  *'grad'*  Eno uz granicu sa Sjevernom Karolinom ,ali ovaj projekt doživljava poraz, jer su sva tri plemena bila u ratu sa Južnom Karolinom. U tekstu nije jasno radi li se o starom Eno 'gradu', ili nekom novijem, bližem kolonistima sa Albemarle Sounda. Nakon ovoga Eno se vračaju u Južnu Karolinu gdje se ujedinjuju sa Catawbama, gdje se njihov dijalekt čuo još 1743. godine.

Etnografija
-----------

Eno Indijanci su sjedilačko seosko pleme koje je živjelo od kultiviranja velikih polja oko svojih sela. Kuće su im se razlikovale od onih kakve su gradila susjedna plemena iz Virginije i dviju Karolina. Susjedna plemena kuće su izrađivali od kore drveta, dok su Eno Indijanci, slično plemenu Quapaw iz istočnog Arkansasa, svoje kolibe pleli od grana ili trske i obljepljivali ih blatom ili glinom, i kružne su forme. Svaka kuća imala je i manju strukturu oblika peći, koja je služila za skladištenje kukuruza i oraha, i podsjećaju na spremišta Cherokeeja. Njihovu plemensku upravu stari autori opisuju kao demokratsku a odluke starijih ljudi prihvaćaju se sa neupitnom pokornošću. Obitelj je patrijarhalna.

Populacija
----------

Godine 1714. plemena Eno, Shakori, Tutelo, Saponi, Occaneechi i Keyauwee broje 750 duša.

Vanjske poveznice
-----------------

* Eno Indian Tribal History
* Cultural History of the Eno River Arhivirano 2006-09-23 na Wayback Machine-u
Енохов календар - ćirilicom
**Enohov kalendar** je stari kalendar opisan u apokrifnoj Knjizi Enohovoj (v. Slovenski apokrifi). 

Njime je godina bila podeljena na četiri sezone od po 13 sedmica. Svaka sezona je imala dva 30-dnevna meseca, praćena jednim 31-dnevnim mesecom. Svaka sezona je počinjala u nedelju; pošto je prvi mesec imao 30 dana, drugi mesec je počinjao u utorak, a treći mesec u četvrtak, iz istog razloga.

Kalendarski stručnjak *John Pratt* je napisao: "Enohov kalendar je kritikovan kao beznadežno primitivan, jer se, sa samo 364 dana, vrlo brzo razilazio sa godišnjim dobima: za samo 25 godina sezone bi stizale čitav mesec ranije. Tako veliki nesklad, ipak, samo ukazuje da je metod interkalacije izostavljen".

*E. G. Richards* je notirao sistem interkalacije kojim bi Enohov kalendar postao tačan koliko i gregorijanski kalendar.

### Pratov predlog

Prat je predložio nešto što on smatra za bolji sistem. Dodatak ekstra sedmice na kraj svake sedme godine (koju Prat naziva "Subotnja godina") i zatim još jedne dodatne sedmice na kraju 28. godine, čini kalendar preciznim koliko i julijanski kalendar. Zatim, definišući "Veliku godinu" kao period od 364 godine (kao što Enohova godina ima 364 dana) Prat kaže: "U svakom skupu od pet Velikih godina bile bi izostavljene dve dodatne sedmice kojima se završava 28-godišnji ciklus, [i to] jedna u trećoj i još jedna u petoj Velikoj godini". Ovim bi kalendar bio precizniji od gregorijanskog kalendara (godina bi trajala 365,24231 dana, desetak sekundi duže od srednje tropske godine i oko 16 sekundi kraće od gregorijanske godine).

Izvori
------

1. ↑  John Pratt, Review of *Mapping Time:, The Calendar and Its History*, by E. G. Richards, *American Mathematical Monthly*, volume 107, number 1, January, 2000
2. ↑  E. G. Richards, *Mapping Time: The Calendar and Its History,* Oxford University Press, 1998.
|  |  |
| --- | --- |
| **ULAZ**A   B | **IZLAZ** A I B |
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |

**I kapija** ili **I kolo** (engl. ) je digitalna logička kapija čiji izlaz prati pripadajuću tablicu istine. Logička jedinica „1" se pojavljuje samo ako su oba ulaza u stanju logičke jedinice „1".

Jednostavan primjer I logičke funkcije su 2 prekidača spojena serijski sa baterijom i svjetlom u strujno kolo. Samo ako su oba uključena (logička „1"), struja može da teče.

Matematičko-logičko razmatranje
-------------------------------

Vidjeti pod Logička konjunkcija.

Simboli
-------

Postoje 2 simbola za I kolo, obični („vojni", „američki") i četvrtasti (IEC).

Obični I simbol
Četvrtasti I simbol

Hardverski opis i raspored pinova
---------------------------------

I vrata postoje u TTL i CMOS izvedbi kao integralna kola.
Primjer četvorostrukih I vrata sa po 2 ulaza u digitalnom CMOS kolu se vidi na slici.

Ova slika pokazuje I vrata u 4081 integralnom kolu.
Integralna kola sa I vratima od 3 i 4 ulaza takođe postoje.

* 4073: Trostruka I vrata sa po 3 ulaza
* 4082: Dvostruka I vrata sa po 4 ulaza

Zamjena
-------

Ako I kolo nije dostupno, može se složiti iz univerzalnih logičkih NI ili NILI kola, kao i sva druga logika. 

Kao primjer, mogu se uzeti jedna NI vrata kojima se na izlaz spoje druga NI vrata kao inverter.

Vidi još
--------

* ILI vrata
* NI vrata
* NILI vrata
* EKSILI vrata
* EKSNILI vrata
* NE vrata
* Logičko kolo

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Informatika***  |


***I kapija*** na Wikimedijinoj ostavi

* Raspored pinova za razna digitalna kola sa logičkim vratima
**Elem Germanovič Klimov** (ruski: ; 9. jul 1933 – 26. oktobar 2003) bio je sovjetski i ruski filmski režiser, najpoznatiji po filmu *Idi i gledaj*, koji se često navodi kao jedno od najboljih filmskih ostvarenja na temu Drugog svjetskog rata, odnosno ratnih filmova ikada snimljenih. 

Klimov je imao relativno skromnu, ali upečatljivu filmografiju, dijelom i zbog sklonosti da stilom i sadržajem razbija tabue tadašnje sovjetske kinematografije, zbog čega su mnoga njegova ostvarenja imala problema sa cenzurom i završavala u bunkeru. Na karijeru mu je značajno uticala bliska suradnica, kolegica i supruga Larisa Šepitko, tragično stradala u prometnoj nesreći 1979. godine. U doba Perestrojke je izabran na mjesto prvog sekretara Saveza sovjetskih sineasta gdje se uspješno zalagao za izvlačenje zabranjenih filmova iz bunkera, ali su mu mnogi zamjerali promoviranje trenda tzv. *černjuhe*, odnosno hiperrealističkih filmova koji su inzistirali na tamnim stranama života u Sovjetskom Savezu. Iako je to mjesto napustio kako bi se ponovno posvetio režiji filmova, do smrti nije dovršio nijedan; kasnije je to objasnio time da je shvatio da je jednostavno izgubio volju.

Filmografija
------------

* 1959 — *Beware: Vulgarity*
* 1960 — *The Groom* (kratki)
* 1962 — *Look, the Sky!*
* 1964 — *Welcome, or No Trespassing*
* 1965 — *Adventures of a Dentist*
* 1968, 1972 — *Fitil*
* 1970 — *Sport, Sport, Sport*
* 1980 — *Larisa* (kratki dokumentarni film, posvećen Larisi Šepitko)
* 1981 — *Agony*
* 1981 — *Farewell*
* 1985 — *Idi i gledaj*

Vanjske veze
------------

* An overview of Elem Klimov's career at kinoeye.org
* The Guardian's Obituary
* Pacific Cinematheque's detailed overview of Klimov's career Arhivirano 2006-06-18 na Wayback Machine-u
* Elem Klimov na IMDb-u (`en`)

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao Elem Klimov |
| --- |
| 
* *Dobro došli, ili neovlaštenima pristup zabranjen*
* *Avanture zubara*
* *Agonija*
* *Oproštaj*
* *Idi i gledaj*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 24864176
* LCCN: n87941858
* ISNI: 0000 0001 0960 268X
* GND: 12848957X
* SUDOC: 074695517
* BNF: cb14685853d (podaci)
* NKC: mzk2003200100
* BNE: XX988164

 |
**Eparhija** (grč. ἐπαρχία - namjesništvo, pokrajina) ili **episkopija** (grč. *έπισκοπία*) je u pravoslavnoj crkvi ovlast koja se nalazi pod kanonskom upravom jednog episkopa.

U Rimokatoličkoj crkvi postoji biskupija.

Svetovna upotreba
-----------------

Eparhija je u rimsko i bizantsko doba bila oblast kojom je upravljao *eparh*.

Crkvena upotreba
----------------

### Drevna crkva

Nekada su se granice eparhija poklapale sa administrativnim granicama provincija u Rimskom carstvu, a sjedišta administracija jedne i druge od ovih ustanova bile u istom mjestu, kao i mjesto boravka episkopa.

Eparhija je ulazila u sastav veće jedinice — dijeceze, a u njenom sastavu bile su manje jedinice — nome. Takva struktura i organizacija u 4. vijeku je prešla u crkvenu organizaciju koja je do danas sačuvana u onim pravoslavnim crkvama koje se upravljaju po mitropolitskom sistemu (npr. Rumunska pravoslavna crkva).

### Pravoslavna srpska crkva

Епархије Српске православне цркве
Pravoslavna srpska crkva je episkopalna odnosno njena glavna administrativna podjela je na eparhije. Na čelu eparhije se nalazi arhijerej, koji nosi neko od zvanja: episkop, mitropolit, arhiepiskop ili patrijarh.

Danas, u Pravoslavnoj srpskoj crkvi ima 35 eparhija i 5 mitropolija. Postoji još autonomna Pravoslavna ohridska arhiepiskopija koja se sastoji iz 1 mitropolije i 6 episkopija.

### Pravoslavna ruska crkva

U Pravoslavnoj ruskoj crkvi, eparhija je mjesna crkva na čijem čelu se nalazi arhijerej. Eparhija obuhvata sva eparhijska tijela, namjesništva, parohije, manastire, podvorja, duhovne obrazovne ustanove, bratstva, sestrinstva i misije.

Eparhijski arhijerej, na osnovu prejemstva vlasti od svetih apostola, predstojatelj je mjesne crkve, kojom kanonski upravlja zajedno sa klirom i mirjanima.

Granice eparhija određuje Sveti sinod Ruske pravoslavne crkve, a one obično odgovaraju administrativno-teritorijalnoj podjeli Ruske Federacije.

### Pravoslavna rumunska crkva

Danas, unutar Pravoslavne rumunske crkve je zastupljen tzv. mitropolitski sistem, koji je još jedino prisutan u Carigradskoj patrijaršiji i dijelu Pravoslavne ruske crkve, a takođe i u Rimokatoličkoj crkvi.

Pravoslavna rumunska crkva je podijeljena na brojne episkopije, 10 arhiepiskopija i 6 mitropolija. Mitropolije nemaju ulogu kao kod ostalih pravoslavnih crkava, već su svojevrsni mitropolitski okruzi, koji imaju svoje sinode. Mitropolija se sastoji iz episkopija i arhiepiskopija, a mitropolit je ujedno arhiepiskop one arhiepiskopije gdje se nalazi sjedište mitropolije.

Izvori
------

* *"Opća enciklopedija" (2 C-Fob)*, Zagreb, 1977.
* *"Mala enciklopedija Prosveta" (1 A-J)*, Beograd, 1978.

Vidi još
--------

* Arhiepiskopija
* Mitropolija
* Patrijaršija
**Elektrotehnički fakultet Univerziteta Crne Gore** je visokoobrazovna ustanova smeštena u Podgorici i deo je Univerziteta Crne Gore. Studije elektrotehnike u Titogradu počele su 1961. godine kao odjeljenje beogradskog Elektrotehničkog fakulteta, a dvije godine kasnije osnovan je Tehnički fakultet sa elektro-odsjekom.

Nastanak
--------

Elektrotehnički fakultet je počeo sa radom 1961. kao istureno odjeljenje Elektrotehničkog fakulteta iz Beograda. Narodne skupština NR Crne Gore, na sjednici održanoj 12. novembar 1962. godine, osnovan je Tehnički fakultet, sa jednim elektro-odsjekom.

Studije su se prve godine izvodile u fiskulturnoj dvorani Srednje tehničke škole. Od 1964. je počelo izvođenje nastave u delimično zavšenoj novoj zgradi fakulteta, u kojoj je fakultet ostao više od 20 godina.

Školske 1963/1964. je stvoren Elektrotehnički odsjek, koji je nastavio rad ranije formiranog Odjeljenja. Zbog potrebe saradnje sa privredom, fakultet je zajedno sa preduzećem "Elektrocrnagora" aprila 1969. godine, osnovao Zavod za energetiku. Elektrotehnički fakultet, je sa još 9 članica, uz pomoć nadleznih organa SR Crne Gore, 1974. godine osnovao Univerzitet u Podgorici. Formiranjem SOUR-a Tehnički fakulteti 1978. godine, fakultet je konstituisan se kao samostalni pravni subjekt i Radna organizacija Elektrotehnički fakultet Titograd.

Od školske 1987/1978. godine počele i studije na odsjeku za elektroniku. 

Iako su prvi pojedinačni kursevi u zajednici sa Elektrotehničkim fakultetom iz Beograda počeli 1966. godine, stalne poslijediplomske studije na fakultetu u Podogirci su počele 1991. godine. Donošenjem Zakona o Univerzitetu 1992. godine mijenja se i Statut fakulteta, a time i naziv fakulteta u Univerzitet Crne Gore - Elektrotehnički fakultet u Podgorici.

Zbog velikog interesovanja mladih ljudi i potreba okruženja, fakultet je školske 1997/98. godine otvorio i treći odsjek, Višu računarsku školu u trajanju od dve godine.

Fakultet danas
--------------

ETF se danas nalazi u modernoj zgradi tehničkih fakulteta, u kojoj raspolaže sa 3800 2 prostora, od čega:

* 775 2 kabinetskog prostora,
* 520 2 prostora za održavanje nastave,
* 1910 2 laboratorijskog prostora,
* 570 2 zajedničkog prostora.

### Sastav

Na Elektrotehničkom fakultetu postoje dva odsjeka, u okviru kojih postoje različiti smjerovi i studijske grupe:

* Odsjek za energetiku i automatiku,
* Smjer za elektroenergetske sisteme,
* Smjer za industrijsku elektrotehniku i automatiku,
* Grupa za industrijsku eletrotehniku,
* Grupa za automatiku,
* Odsjek za elektroniku, telekomunikacije i računare,
* Smjer za elektroniku,
* Smjer za telekomunikacije,
* Smjer za računare.

U okviru Fakulteta organizuju se i realizuju dvogodišnje studije na višoj računarskoj školi. Škola je osnovana sa ciljem obrazovanja kadra u oblasti računarske tehnike i informatike.

### Poslijediplomske studije

Poslijediplomske studije na Elektrotehničkom fakultetu se organizuju na šest usmjerenja:

* Teorijska elektrotehnika
* Elektroenergetski sistemi
* Elektrine mašine i industrijski pogoni
* Računari
* Upravljanje
* Telekomunikacije

Vanjske veze
------------

* Elektrotehnički fakultet u Podgorici
***Exponerad*** (sh. *Izložena*) je švedski igrani film snimljen 1971. godine u režiji Gustava Wiklunda. Po žanru predstavlja mješavinu drame i trilera uz snažne primjese erotike. Protagonistica, čiji lik tumači Christina Lindberg, je mlada djevojka koja postaje žrtvom ucjene od strane starijeg muškarca (čiji lik tumači Heinz Hopf) koji je želi seksualno iskorištavati, odnosno preoteti njenom mlađem dečku (koga tumači Bjorn Adelly). *Exponerad* se isticao neobičnom narativnom strukturom, odnosno korištenjem motiva fantazija glavne junakinje, a što je služilo kao izgovor za brojne scene u kojima se pojavljuje gola. Film je postigao veliki međunarodni uspjeh, te od Lindberg učinio erotsku zvijezdu tadašnje evropske kinematografije.

Uloge
-----

* Christina Lindberg ... Lena Svensson (kao Cristina Lindberg)
* Heinz Hopf... Helge
* Björn Adelly ... Jan, Lenin momak
* Siv Ericks ... Janova majka (kao Siv Eriks)
* Janne Carlsson... Lars
* Birgitta Molin ... Ulla
* Margit Carlqvist... Lenina majka
* Bert-Åke Varg ... Lenin otac (kao Bert Åke Warg)
* Tor Isedal... Gost na zabavi

Vanjske veze
------------

* Exponerad at IMDB
*Za ostala značenja, v. Enomaj (razvrstavanje).*
**Enomaj** (grč. *Οινόμαος*) je u grčkoj mitologiji bio kralj Pize u Elidi. Bio je sin Areja i Harpine ili Sterope ili Hiperoha i Sterope, a kao njegov otac se navodio i Alksion. Imao je brojno potomstvo. Sa Steropom ili Evaretom je imao sinove Leukipa i Disponteja, kao i kćerku Hipodamiju, a imao je i Hipodama i Alkipu sa ženama čije ime nije poznato.

Mitologija
----------

Hipodamija je imala mnogo prosilaca, ali Enomaj nije želeo da je uda ili zbog zoga što je bio zaljubljen u nju ili zato što mu je prorečeno da će mu njena udaja doneti smrt. Zato je postavio uslov prosiocima da se utrkuju sa njim kočijama od Pize do Posejdonovog žrtvenika na Istmu. Enomajeve kočije su vukli božanski konji, Psila i Harpina koje mu je poklonio njegov otac Arej i koji su bili brži od severnog vetra, pa je svojim protivnicima davao i prednost. Dok je davao žrtvu Zevsu, prosilac bi uzimao Hipodamiju u svoje kočije, a Enomej bi kretao tek nakon obeda. Lako bi ga sustigao i pogodio kopljem u leđa. Savkom prosiocu bi potom odrubio glavu i njome „ukrašavao" zidove svoje palate. Nakon tuceta ubijenih prosilaca u Pizu je stigao i Pelop koji ga je pobedio. Ovaj put, život je izgubio Enomej ili tako što se upleo u uzde, pa su ga konji vukli dok nije izdahnuo ili ga je Pelop ubio. Prema jednom predanju, Enomej je samom sebi oduzeo život nakon što je prokleo svog kočijaša Mirtila, uz čiju pomoć je Pelop i pobedio.

Njegov grob, kao i ostaci njegove palate su pokazivani u Olimpiji, kao i velika humka u kojoj su bile zakopane glave prosilaca.

Arheologija
-----------

U Zevsovom hramu, u Olimpiji, na zabatama su bile mermerne grupe na kojima su bile prikazane pripreme za trku Pelopa i Enomaja.

Izvori
------

1. ↑  „Greek Myth Index: Oenomaus". Arhivirano iz originala na datum 2010-12-16. Pristupljeno 2011-07-07.
2. ↑  Carlos Parada, 1997. Genealogical Guide to Greek Mythology Greek Mythology Link: Oenomaus 1; Family
3. 1 2  Cermanović-Kuzmanović, A. & Srejović, D. 1992. Leksikon religija i mitova. Savremena administracija. Beograd.
4. ↑  Srejović, D. 1997. Arheološki leksikon. Savremena administracija. Beograd.

| * p
* r
* u
Kraljevi i prinčevi Elide na SZ Peloponezu |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Elida | Piza | Buprasion | Dulihion | Olenos |
|  |
| 

* Etlije
* Endimion
* Epej
* Etol
* Poliksen
* Elej
* Augija
* Agasten
* Poliksen

 | 

* Alksion
* Enomaj
* Pelop
* Poliksen
* Helej

* Amarinkej
* Dios

 | 

* Forbant
* Aktor
* Kteat
* Eurit
* Talpije
* Antimah

 | 

* Filej
* Megent

 | 

* Olen
* Alektor
* Deksamen
* Hiponoj

 |

 |
**Crkva Uspenja Presvete Bogorodice u Gabeli**, u opštini Čapljina, je crkva Srpske pravoslavne crkve i pripada eparhiji zahumsko-hercegovačkoj i primorskoj. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH.  
Nacionalni spomenik čine Hram Uspenija Presvete Bogorodice i pravoslavno groblje sa 155 krstača i porodičnih grobnica, te ikonostas sa dvanaest ikona. Nalazi se na lokalitetu Rivina, u mahali Brijeg, oko 80 metara sjeverozapadno od arheološkog područja Gabela.

Historija
---------

Izgrađena je 1864. godine. Novac za izgradnju ukupno sedam crkvi Zahumsko-hercegovačke i primorske eparhije prikupio je mostarski parohijski sveštenik Prokopije Čokorilo u Rusiji. Sredstva je dao i sultan Abdul Aziz (1861–1876). Crkva kroz svoju istoriju nije rušena. Spomenik, grobnica-kosturnica podignut je 1946. pravoslavnim Srbima ubijenim 1941. u dolini rijeke Neretve. Tokom rata u Bosni i Hercegovini 1992–1995 porušena je spomen-kosturnica koja je obnovljena 2009. godine.

Opis
----

Prema konceptu prostorne organizacije pripada jednobrodnim crkvama sa pripratom, naosom i polukružnim oltarskim prostorom i zvonikom na preslicu. Dimenzije su 14,15 x 7 metara (sa oltarskim prostorom i visina sa zvonikom oko 11 metara.

Ikonostas je dimenzija 480 x 441 cm, sa 12 ikona i Carskim dverima. Ukrašen je arhitektonskim elementima, pilastrima, koji dijele polja sa ikonama raspoređenimu u tri horizontalne zone. 

Uz crkvu je groblje sa 151 nadgrobnom krstačom i spomen-kosturnicom

Opis
----

Prema konceptu prostorne organizacije pripada jednobrodnim crkvama sa pripratom, naosom i polukružnim oltarskim prostorom i zvonikom na preslicu. Dimenzije su 14,15 x 7 metara (sa oltarskim prostorom i visina sa zvonikom oko 11 metara.
Ikonostas je dimenzija 480 x 441 cm, sa 12 ikona i Carskim dverima. Ukrašen je arhitektonskim elementima, pilastrima, koji dijele polja sa ikonama raspoređenimu u tri horizontalne zone.
Uz crkvu je groblje sa 151 nadgrobnom krstačom i spomen-kosturnicom

Literatura
----------

* Ljiljana Ševo, Biblioteka baština, Banja Luka, Glas Srpski, 2002 – Pravoslavne crkve i Manastiri u Bosni i Hercegovini do 1878. godine.

Vanjske veze
------------

* Eparhija zahumsko-hercegovačka i primorska


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |