recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Stjepan II. Lacković** (mađarski **Lackfi II. István**; ? – Križevci, 27. veljače 1397.), Ugarski Palatin i hrvatsko-dalmatinski ban.

Životopis
---------

Stjepan Lacković, u historiografiji poznat i kao Stjepan Lacković Čakovečki, potomak je obitelji Lacković, koja vuče porijeklo od obitelji Herman, a vladala je u 14. stoljeću ondašnjom mađarskom pokrajinom Erdelj (danas Transilvanija u Rumunjskoj). Njegovo prezime dolazi od osobnog imena osnivača obitelji, koji se zvao Ladislav (mađarski: László), skraćeno Lack, Laczk ili Lacko, a njegovi su potomci uzeli prezime Lacković.

Stjepan je bio sin Stjepana I. Lackovića, hrvatsko-slavonsko-dalmatinskog bana u razdoblju 1350-1352. godine, a unuk osnivača obiteljske loze Ladislava. Imao je niz titula, odnosno obnašao mnoge dužnosti, među kojima su, uz naslov bana Hrvatske i Dalmacije, bile: erdeljski (transilvanski) vojvoda (1372-1376.), ugarski palatin (1387-1397.), knez Zadra (1383, 1387-88. 1391-92.), gospodar Međimurja i Čakovca, Zagorja, Lendave (Slovenija), Keszthelyja (Mađarska), zatim župan mađarskih županija Zala, Veszprém i Győr, te južnoslovačke pokrajine Komarno uz rijeku Dunav.

Hrvatskim banom bio je u dva navrata, i to u razdoblju 1371-1372. godine, te 1383-1384. 

27. kolovoza 1376. godine Stjepan II. Lacković, tadašnji vlasnik Međimurja, zajedno sa svojim bratom Dionizijem (mađ. Dénes) osniva poznati pavlinski samostan u Svetoj Jeleni (današnji Šenkovec kod Čakovca), posvećen Uznesenju blažene djevice Marije i Svim svetima. U sklopu tog samostana nalazili su se, između ostalog, i grobovi u koje su sljedećih stoljeća sahranjivani mnogi članovi velikaške obitelji Zrinski.

U političkim previranjima toga doba, Lacković je bio pristaša kralja Karla Dračkoga, i stao uz nezadovoljnike koji su bili protiv Nikole Gorjanskog i kraljice Elizabete. Podržavao je bosanskog kralja Tvrtka I, a poslije njegove smrti jedan je od vođa pristaša Ladislava Napuljskoga. Kralj Žigmund Luksemburški postavio ga je za jednog od vojskovođa svoje vojske 1396. godine u bitki s Turcima kod Nikopolja. Poslije tog poraza postaje veliki protivnik kralja Žigmunda. Međutim, nakon što mu je kralj poslao salvum conductum (pismeno jamstvo) te ga taktički pozvao, Lacković je došao na zasjedanje Hrvatskog sabora u Križevce, na kojemu je predsjedao sam kralj. Nakon žestoke svađe o krivnji oko Nikopolja, kraljevi pristaše su mačevima sasjekli Stjepana i njegova sinovca Andriju. U povijesti je taj događaj zabilježen kao Krvavi križevački sabor.

Izvori
------

* Lackovići iz plemićkog roda Herman
* Obitelj Lacković s češko-mađarskom varijantom imena
* Uzroci i posljedice Krvavog sabora u Križevcima]

Vanjske poveznice
-----------------

* Spomenik Stjepanu II. Lackoviću Čakovečkom u središtu grada Keszthelyja, Mađarska[*mrtav link*]
* Natpis na postolju spomenika (u prijevodu): *Stjepan II. Lacković Čakovečki, (ugarski) palatin, osnivač grada*[*mrtav link*]
**Thomas Joseph Ridge** (26. 8. 1945.-) je američki političar koji je služio kao zastupnik u Domu Zastupnika SAD (1983 -1995), kao guverner Pennsylvanije (1995 - 2001), pomoćnik predsjednika za domovinsku sigurnost (2001-2003), te kao prvi sekretar za domovinsku sigurnost (2003 - 2005).

Tom Ridge je odrastao u familiji trgovačkog putnika. Zahvaljujući dobrim ocjenama dobio je stipendiju za Harvard, a dio školarine platio radeći cijeli niz fizičkih poslova. Na prvoj godini studija je regrutiran u američku vojsku i poslan u vijetnamski rat. Tamo je stekao čin narednika i niz odlikovanja. Ponuđen mu je oficirski čin, ali je odbio. Godine 1970. je zbog posljedica ranjavanja izgubio dio sluha na lijevom uhu. 

Godine 1972. je diplomirao pravo i počeo se baviti advokatskom praksom. Godine 1980. postao je pomoćnikom državnog tužioca u Pennsylvaniji. Godine 1982. je izabran u Dom Zastupnika američkog Kongresa, postavši prvim vijetnamskim veteranom u američkom Kongresu.

Nakon što je šest puta izabiran na tu dužnost, godine 1994. je kao kandidat Republikanske stranke pobijedio na izborima za guvernera Pennsylvanije. Tamo se istakao kao dobar administrator, kao i incijativom za uvođenje informatizacije u državnu upravu. 

Ridge se u isto vrijeme sprijateljio s Georgeom W. Bushom te služio kao savjetnik za vrijeme njegove predsjedničke kampanje 2001. godine. Nakon napada 11. septembra 2001. Bush je zaključio kako je nužno tijelo koje će koordinirati napore različitih vladinih agencija u zaštiti SAD od stranog napada. Zbog toga je formiran Ured za domovinsku sigurnost pri Bijeloj kući, a Ridge imenovan njegovim načelnikom. Zbog toga je Ridge 5. 10. 2001. podnio ostavku na mjesto guvernera. 

Godine 2003. Ured je, temeljem Zakona o domovinskoj sigurnosti, podijeljen na Odjel (ministartsvo) domovinske sigurnosti i Savjet za domovinsku sigurnost pri Bijeloj kući. Ridge je postao prvi sekretar za domovinsku sigurnost. 30. 11. 2004. je podnio ostavku na tu dužnost.

***Tom Ridge*** na Wikimedijinoj ostavi
**Veliko medvjeđe jezero** (engleski: **Great Bear Lake**), je najveće jezero koje čitavom svojom površinom leži unutar Kanade (veća jezera Superior i Huron Kanada dijeli sa Sjedinjenim Američkim Državama), četvrto u Sjevernoj Americi i osmo po veličini na svijetu.

Jezeru su ime dali Chipewyan indijanci, koji su živjeli uz njegove sjeverne obale.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Veliko medvjeđe jezero* leži na nadmorskoj visini od 186 m, u Sjeverozapadnim teritorijima, njegov sjeverni dio nalazi se unutar Arktičkog kruga.
Jezero ima površinu od 31 153 km², njegova maksimalna dužina je 293 km u smjeru sjeveroistok - jugozapad, a široko je 188 km u smjeru sjeverozapad - sjeveroistok. Jezero ima najveću dubinu od 446 m, a prosječna iznosi 71.7 m. 
Dužina obala jezera iznosi 2 719 km ne računajući 824 km obala, koliko imaju otoci po jezeru, od kojih je 26 veće. 

Karta *Velikog medvjeđeg jezera*
*Veliko medvjeđe jezero* pune vodom rijeke; Haldane, Dease, Camsell i manji vodotoci, sa brojnih manjih jezera u gorama oko jezera. Njegove vode otiču Velikom medvjeđom rijekom do rijeke Mackenzie, a sa njom dalje do Boforovog mora. 
*Veliko medvjeđe jezero* je najdublje jezero u Sjevernoj Americi i drugo po veličini jezero u Sjeverozapadnim teritorijima. 

Jezero je nastalo za vrijeme pleistocena glacijacijom, a svoj današnji oblik dobilo je za posljednjeg Ledenog doba otapanjem glečera. 

*Veliko medvjeđe jezero* je zaleđeno od novembra do jula. Uz njegove južne obale smješteno je selo Deline (565 stanovnika) a na sjevernoistočnoj strani rudarski bazen - Port Radium, u kom se kopa uran, srebro i bakar.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Great Bear Lakes*" (engleski). Canadian Encyclopedia. Pristupljeno 2. 06. 2020.
2. 1 2 3  „*Great Bear Lake*" (engleski). International Lake Environment Committee. Arhivirano iz originala na datum 2011-06-05. Pristupljeno 12. 02. 2013.

Vanjske veze
------------

***Veliko medvjeđe jezero*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Great Bear Lake* na portalu Canadian Encyclopedia (`en`)
**Tom Welling** (puno ime: *Thomas John Patric Welling*) je američki glumac. Rodio se 26. aprila 1977. godine u New Yorku. Njegov otac je penzionirani izvršni direktor General Motorsa, a njegova majka je inženjer. Tom ima dvije starije sestre i mlađeg brata, Marka. Maturirao je na Okemos srednjoj školi u Michiganu 1995. godine. Umjeto da je otišao na koledž, počeo je raditi kao građevinski radnik, te je živio u kući svojih roditelja. Njegov talenat je otkriven kada mu je bila 21 godina, od strane jednog modnog lovca na talente, koji mu je preporučio da postane model. Poslje nekoliko godina i putovanja po svijetu, Tom je shvatio da je gluma, to što ga najviše privlači.

Oženio je Jamie White 5. jula 2002. godine, u Martha's Vineyardu, nakon trogodišnje veze. Trenutno živi u Vancouveru, gdje se snima serija Smallville. U slobodnu vrijeme uživa u društvu dobrih prijatelja, čitanju, trčanju, igranju košarke, te igri sa svojim psima.

Prvi počeci
-----------

Tom je počeo sa glumom već u srednjoškolskim predstavama, gdje je pokazao veliki talenat. Konačno se seli u Los Angeles, želeći izgraditi uspješnu filmsku karijeru. Publici se prvi put pokazao 2001. godine, glumeći protivnika Amy Brenneman u romantičnoj ulozi u seriji Judging Amy. Tom je u toj seriji trebao glumiti u samo tri epizode, ali nakon pozitivnih kritika, odglumio je u šest epizoda. Kasnije se pojavio u filmovima kao što su Special Unit 2 i Undeclared.

Tom kao Superman
----------------

Tom je izabran za ulogu Clark Kenta u seriji Smallville nakon velike potrage za novim licem, koje bi tumačilo lika. Pričalo se, da je Tom dva puta odbio ulogu, prije nego ju je, na kraju, prihvatio.

Filmografija
------------

### Televizijske serije

* Judging Amy (2001.) (kao Rob Meltzer)
* Undeclared (2001.) (kao Tom)
* Smallville (2001.-danas) (kao Clark Kent)
* Lucifer (2015) (kao Marcus,Cane)

### Filmovi

* Special unit 2 (2001.) kao muška žrtva br.1)
* Cheaper by the Dozen (2003) (as Charlie Baker)
* Magla (2005) (kao Nick Castle)

Vanjske veze
------------

***Tom Welling*** na Wikimedijinoj ostavi

* TomWelling.com Stranica obožavatelja Toma Wellinga
* Galerija Toma Wellinga

| * p
* r
* u
Tinejdžerski izbor za najboljeg glumca u akcionoj seriji |
| --- |
| 
* Milo Ventimiglia (2008)
* Tom Welling (2009)
* Zachary Levi (2010)
* Shane West (2011)
* Adam Rodríguez (2012)
* LL Cool J (2013)
* Grant Gustin (2017)
* Grant Gustin (2018)
* Stephen Amell (2019)

 |
**Tom i Džeri** (engl.  je crtani film kreiran od Williama Hanne i Josephha Barbere koji nam govori o nikada završenom rivalstvu između mačka Toma i miša Džerija. Hanna i Barbara su napisali i producirali 114 Tom i Džeri crtanih filmova u MGM studiju u Hollywoodu, imeđu 1940. i 1957, godine. 

Početkom 1960. godine, prave se nove epizode koje producira Gene Deitch u Srednjoj Europi. Epizode Tom i Džerija se vraćaju u Hollywood zahvaljujući Chuck Jonesu 1963. godine. Ove su epizode trajale sve do 1967. Mačka i miš nastavljaju svoje epizode kasnije koje producira Hanna-Barbera za vrijeme 70-ih, 80-ih i 90-ih.

Izvori
------

* William Hanna
* Joseph Barbera
* Metro-Goldwyn Mayer
* Hanna-Barbera Productions
* Filmation Studios

Filmovi
-------

*Glavni članak: Tom & Jerry (film, 2021)*

Vidi još
--------

* Spisak Tom i DŽeri crtanih filmova

Vanjske veze
------------

***Tom and Jerry*** na Wikimedijinoj ostavi

* Tom And Jerry Cartoon Arhivirano 2013-09-28 na Wayback Machine-u (`en`)
* *Tom and Jerry* na Cartoon Network (`en`)
* *Tom i DŽeri* na Bumerangu Arhivirano 2007-04-15 na Wayback Machine-u
* *Tom and Jerry: The Movie* oficijalni vebsajt
* Tom & Jerry onlajn
* *Tom & Jerry* na CrtaniFilm.net Arhivirano 2011-05-04 na Wayback Machine-u
Za ahejskog junaka iz Ilijade, v. Toant.  Za ličnosti istog imena u grčkoj mitologiji, v. Toant (razvrstavanje).  
**Toant** (starogrčki: ) bio je, u grčkoj mitologiji, sin Dionisa i Arijadne, kćerke kritskog kralja Minoja. S druge strane, neki kažu da je Toant, kao i njegov brat Enopion, bio Tezejev sin.

Mitologija
----------

Radamant, ujak Arijadnin, ostavio je Toantu vlast nad ostrvom Lemnom. Međutim, kad su Lemnjanke poubijale sve muškarce na ostrvu, Toantova kći Hipsipila spasila je oca tako što ga je stavila na neki splav i porinula ga u Egejsko more. More ga je dovelo do ostrva Enoje kod Eubeje, gde mu je tamošnja nimfa, koja se takođe zvala Enoja, rodila sina Sikina, koji je kasnije to ostrvo po sebi nazvao Sikin. Toant je naposletku stigao do Tauride (današnjeg Krima), gde je postao kralj i gde je Artemida postavila Agamemnonovu kćerku Ifigeniju za sveštenicu u svom hramu.

U Euripidovoj tragediji *Ifigenija na Tauridi* priča se o tome kako je, dok je Ifigenija tamo služila kao Artemidina sveštenica, njen brat Orest skovao, na savet proročišta, plan da se dokopa tauridske kultne statue Artemide, za koju se verovalo da je u davnini pala s neba, i da je prenese u Atiku. Kad je Orest, u pratnji Pilada, stigao u Tauridu, tamošnji su ga stanovnici, prema svojim običajima, želeli žrtvovati u Artemidinu hramu. No, Ifigenija je prepoznala svog brata, pa su njih dvoje stali razmišljati o tome kako da pobegnu. Orest je hteo da ubije kralja Toanta, no Ifigenija mu je predložila da prevare kralja. Ifigenija se sastala s kraljem i rekla mu da je kultni kip ukaljan zločinom matricida, odnosno da se lik boginje okrenuo i zatvorio oči. Toant joj je poverovao i dopustio joj da Oresta i Pilada očisti od greha, i to u samoći. Tako su Ifigenija, Orest i Pilad, sa svim grčkim robovima i uz pomoć boginje Atene pobegli s Tauride. Istog trenutka glasnik je obavestio o ovome Toanta, koji je odmah poslao svoje ljude u poteru za njima. U tom trenutku intervenisala je Atena i nagovorila ga da ih pusti da odu. Toanta je naposletku ubio Hris, sin Hriseidin i Agamemnonov.

U starijem predanju Toant, otac Hipsipilin, i Toant, tauridski kralj, bili su dve odvojene ličnosti, od kojih je ovaj drugi smatran sinom Boristena, rečnog boga reke na krajnjem severu grčkog sveta koja se danas zove Dnjepar. Verovatno je tek kod kasnijih autora, kao što su Higin i Valerije Flak, došlo do konačnog spajanja ove dve ličnosti u jednog Toanta.

Literatura
----------

* Schmitz, Leonhard (1867), „Iphigeneia",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Boston
* Schmitz, Leonhard (1867), „Thoas (2)",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Boston
* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.
Toma Sloven u sredini na konju, obučen kao vizantijski car, pregovara sa Arapima tokom ustanka.
**Toma Sloven** (oko 760—823) je bio vizantijski vojskovođa i samoproglašeni car koji je predvodio veliku pobunu u Vizantiji (820—823), tokom koje se i sam Carigrad našao pod opsadom. 

Njegova pobuna je imala *socijalno-revolucionarni karakter*, jer je potlačenoj sirotinji obećao oslobođenje od svih nedaća, dok je na verskom planu je zauzeo odlučan ikonofilski stav nasuprot zvaničnoj ikonoboračkoj politici.

Život
-----

Toma je rođen u porodici maloazijskih Slovena, najverovatnije oko 760. godine. Pristupio je vizantijskoj vojsci i 803. godine se nalazio u redovima pobunjenog Vardana Turčina. Pored njega, u redovima pobunjenika nalazili su se još i Lav Jermenin (813—820) i Mihajlo Amorijac (820—829). Zabeleženo je da im je tokom pobune, jedan vidoviti starac predvideo blistavu. Prema njegovom proročanstvu, Vardanova pobuna će propasti, ali će dvojica od njih postati carevi, dok će treći biti nadomak toga. Nakon poraza u borbama sa bugarskim hanom Krumom (803—814) 813. godine, Lav i njegovi saborci su primorali Mihajla I (811—813) da abdicira, a za novog cara je postavljen sam Lav Jermenin.

Krajem vladavine Lava V, Toma je u Maloj Aziji podigao ustanak, proglasivši se za cara. Glavni povod za izbijanje pobune, bilo je bezobzirno oduzimanje seoskih imanja i pretvaranje slobodnih seljaka u zavisne kmetove (parike), a prišli su joj, pored Slovena kojih je tada bilo mnogo u Maloj Aziji, Arabljani, Persijanci, Jermeni, Gruzijci i drugi kavkaski narodi koji su živeli u tom delu Vizantije. Tokom kratkog vremenskog roka, na njegovoj strani našlo se četiri od šest maloazijskih tema (samo su Jermenijak i Opsikija ostale lojalne novom caru i njegovom nekadašnjem saborcu Mihajlu ), dok ga je antiohijski patrijarh ovenčao za cara, uz podršku bagdadskog kalifa, koji je tada vladao Antiohijom. Zahvaljujući podršci teme Kivireot, Toma je imao na raspolaganju flotu kojom je svoje sledbenike prebacio u evropski deo Vizantijskog carstva. Tu mu se priključuje ikonofilski nastrojeno stanovništvo i on, na čelu svojih snaga, u decembru 821. godine otpočinje opsadu Carigrada koja je trajala više od godinu dana. Međutim, neorganizovane narodne mase koje je predvodio Toma nisu uspele da probiju Carigradske bedeme i opsada je prekinuta u proleće 823. godine, usled raspada pokreta, ali i vojne intervencije bugarskog hana Omurtaga (814—831).

Toma se nakon toga povukao u Arkadiopolj sa manjim odredom svojih pristalica. U njemu je pružao otpor još nekoliko meseci, da na kraju bio uhvaćen i posle svirepog mučenja ubijen u oktobru iste godine.

Literatura
----------

* Georgije Ostrogorski, *„Istorija Vizantije"*, Beograd 1959.

Vidi još
--------

* Sakalibi
* Opsada Carigrada (821-823)

***Toma Sloven*** na Wikimedijinoj ostavi
***The Land That Time Forgot*** (sh. *Zemlja koju je vrijeme zaboravilo*) je science fiction roman američkog pisca Edgara Ricea Burroughsa originalno objavljen 1918. godine. Djelomično je bio inspiriran uspjehom romana *Izgubljeni svijet*, ali i tada aktualnim Prvim svjetskim ratom. Radnja započinje na Južnom Atlantikom gdje posada potopljenog britanskog broda uspije preuzeti nadzor nad njemačkom podmornicom, ali je, zbog nedostatka zaliha, prisiljena iskrcati se polumitskom i nepristupačnom otoku Capronia za čiju se, planinama okruženu, unutrašnjost ispostavi da sadrži sačuvanu prahistorijsku floru i faunu uključujući dinosaure. Burroughs je otok zamislio kao svojevrsni zoološki vrt čija geografija i klima posjetiteljima daje uvid u različite stadije evolucije, pa protagonisti, napredujući prema unutrašnjosti, imaju priliku sresti se i za ljudskim bićima u različitim fazama evolucije - od primitivnih čovjekolikih majmuna, preko neandertalaca do kromanjonaca. Roman je brzo dobio nastavak pod naslovom *The People That Time Forgot*, a koji zajedno sa trećim nastavkom pod naslovom *Out of Time's Abyss* činio kategoriju koja će dobiti ime *Caspak*.

Roman, koji je 1924. izdan u obliku knjige, je privukao pažnju hollywoodskih producenata. Među njima je bio i Willis O'Brien koji ga je početkom 1930-ih počeo ekranizirati kao film pod naslovom *Creation*; projekt je na kraju obustavljen, ali su iskustva brzo poslužila kao podloga za mnogo poznatiji i uspješniji *King Kong*. Prva dovršena ekranizacija je bio film *The Land That Time Forgot* snimljen 1975. godine u anglo-američkoj koprodukciji, a 2009. je napravljen istoimeni remake u produkciji studija Asylum Entertainment.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Edgar Rice Burroughs Summary Project page for *The Land That Time Forgot*
"Posljednja večera" - muzejska kopija rada majstora Pavla, iz bazilike sv. Jakova u Levoči, Slovačka
**Veliki četvrtak** je kršćanski spomendan Isusove posljednje večeri. Slavi se u četvrtak prije Uskrsa. Veliki četvrtak do Mise večere Gospodnje je ujedno i zadnji dan korizme, Na Veliki četvrtak ujutro slavi se Misa posvete ulja (Missa chrismatis) na kojoj se posvećuje krizma (ulje za svetu potvrdu), te blagoslivlja ulje za bolesničko pomazanje i katekumene.

  

Na Veliki četvrtak uvečer, na svečan se način slavi euharistijsko slavlje, koje se naziva Misa večere Gospodnje. Tom misom počinje Vazmeno trodnevlje. Na otajstven se način slavi i obnavlja ustanovljenje Euharistije i svećeničkog reda.

Liturgijsko slavlje
-------------------

* Uvodni obredi: ulazna pjesma i pozdrav, pokajnički čin, molitva za oproštenje, Slava i zborna molitva
* Služba riječi: tri čitanja i propovijed
* Pranje nogu: ponegdje
* Euharistijska služba: priprava darova, euharistijska molitva i pričest
* Prijenos Svetotajstva
* Getsemanska ura: sat vremena šutnje i klanjanja pred Presvetim Sakramentom

Unutarnje poveznice
-------------------

* Posljednja večera
* Isus na Maslinskoj gori
* Liturgijska godina
* Žudije

***Veliki četvrtak*** na Wikimedijinoj ostavi
Donald Don Valentine
**Donald Valentine** je američki financijaš koji igra odlučujuću ulogu u razvoju kompjuterske industrije od njenih početaka u sedamdesetim godinama dvadesetog veka, pa do današnjih dana.

Karijera
--------

Po završetku Fordham univerziteta koji se nalazi u američkoj saveznoj državi New York Donald Valentine postaje jedan od osnivača National Semiconductor]] 1959. godine koji će kasnije napustiti da bi radio kao direktor prodaje u Fairchild Semiconductor. Nakon 13 godina rada na dobro plaćenim poslovima u tehnološkim kompanijama gdje stječe poslovnu reputaciju Donald Valentine osniva 1972. godine Sequoia Capital s osnovnim ciljem financiranja osoba s tehnološkim poslovnim idejama, ali s nedostatkom novca za ostvarivanje tih ideja. 

Prvo od njegovih za kompjutersku industriju uspješnih važnih ulaganja postaje korporacija Atari kojoj je bila potrebna pomoć za proizvodnju Ponga. Nakon toga uspeha dolaze uspešna ulaganja u Oracle Corporation, Apple Computer, LSI Corporation, Cisco Systems (njegovo najprofitabilnije ulaganje tokom prvih 20 godina), Google, YouTube i mnoga, mnoga druga. Tokom svoje 40 godina duge poslovne karijere Donald Valentine će financirati pokretanje više od 500 tehnoloških kompanija.

Donald Valentine je svojim investiranjem odigrao odlučujuću ulogu u razvoju kompjuterske industrije tako da je dobio titulu djeda investitora Silikonske doline,a igrom rječi i nadimak Don pošto je u engleskom jeziku skraćenica imena Donald, dok je u talijanskom i španskom jeziku to počasna titula.

Izvori
------

* Razgovor s Donom Valentinom na cnet.com 2004. godine
* Donald Valentine:biografija investiranja
**Vaso Kosić** (Cetinje, 2. april 1899 — Sarajevo, 26. decembar 1957) je bio 
srpski filmski i pozorišni glumac.

Biografija
----------

Pozorištem i glumom počeo je da se bavi još kao gimnazijalac u Cetinju a zatim u Beogradu, gde studira arhitekturu, režira i glumi u Akademskom pozorištu (1925. u drami Gaudeamus Andrejeva uspešno je tumačio lik studenta Onufrija a u predstavi Čudo svetog Antonija Meterlinka, u režiji Jurija Rakitina, igrao je ulogu Gistava). Paralelno sa studiranjen pohađa dramski odsek Glumačko-baletske škole (1924-1927).

Kosić, istovremeno, prateći redovno predstave beogradskog Narodnog pozorišta, ima prilike da neposredno posmatra i na sceni vidi čitavu jednu plejadu najboljih srpskih glumaca u režijskim postavkama Branka Gavele, Mihajla Isailovića, Velimira Živojinovića, Dimitrija Ginića, Jurija Rakitina, Aleksandra Vereščagina, i tako se posredno upoznaje sa tendencijama i kretanjima evropskog teatra. Zanimljivo, kada postane samostalann scenski stvaralac, on će neke od predstava koje je video u tom periodu učenja I sazrevanja kasnije i sam režirati (Gospođa ministarka, Dubrovačka triologija, Gospoda Glensbajevi, Požar strasti, Osma žena, Lekar nedoumici, i dr.). 

Nakon završetka glumačke škole, Kosić je jedno kratko vreme (1928/29) bio angažovan u Beogradskoj opereti, ali nezadovoljan svojim mestom i radom, željan samostalnog stvaranja, na vest da se u Cetinju vodi akcija za formiranje Narodnog pozorišta Zetske banovine, vraća se u rodni grad i uključuje aktivno, kao glumac I reditelj u pripreme, zadovoljan što će napakon moći da pakaže šta je na studijama naučio.

Cetinjski period (1930-1933), predstavljao je za Kosića vreme traženja vlastitog scenskog izraza. On još uvek ni kao glumac ni kao reditelj nema izgrađen stil i način, s lakoćom glumi u različitim žanrovima i režira dela najrazličitijih sadržaja. I mada je kritika gotovo redovno sa pohvalama pisala o njegovim glumačkim I rediteljskim ostvarenjima, Kosić nije zadovoljan i zato on šalje molbu na konkurs što ga je Uprava Narodnog pozorišta Vrbaske banovine raspisala za upravnika i reditelja.

U Banjaluku dolazi zajedno sa Petrom Spajićem i dve naredne sezone paralelno radi kao upravnik, reditelj i glumac a posebnu pažnju posvećuje scenografiji i kostimu. 1935. u Banjaluku dolazi Borivoje Nedić kao upravnik tako da se Kosić mogao posvetiti režiji i glumi a od upravnih poslova radio je samo kao artistički rukovodilac. Za 4 godine koliko je boravio u Banjaluci, Kosić je režirao 62 dramska teksta i odigrao 53 velikih uloga. Željan daljeg usavršavanja, Kosić prihvata poziv sarajevskog Narodnog pozorišta. 

Već druga predstava, Nojmanov Patriota, oduševila je i publiku i kritiku pa ga upravnik Milutin Janjušević šalje u Berlin i Prag na pozorišne studije.

Filmografija
------------



Dugometražni film|  | Naziv | Uloga |
| --- | --- | --- |
| 1947 | Živjeće ovaj narod | Obrad |
| 1949 | Majka Katina | Fideriraklis |
| 1950-te ▲ |
| 1951 | Major Bauk | Gajo |
| 1951 | Bakonja fra Brne | Fra-Srdar |
| 1954 | Stojan Mutikaša | Gazda Radovan |
| 1955 | Lažni car | / |
| 1955 | Hanka | Ceribaša |

Spoljašnje veze
---------------

* Vašo Kosić na IMDb-u (`en`)
**Jusuf Du Nuvas** (*Yūsuf Dhū Nuwas*, (arapski: يوسف ذو نواس‎), također **Jusuf Asar Du Nuvas** ili **Duunan** (450 - 527) bio je posljednji kralj Himjarskog kraljevstva Jemen, poznat po tome što se preobratio na judaizam. 

Neki izvori navode da je bio nasljednik prethodnog kralja Rabije ibn Mudara, dok arheolog Alessandro de Maigret vjeruje da je uzurpirao vlast. Na vlast je došao između 518. i 522. godine. Prešavši na judaizam, objavio je kako će progoniti kršćane, u znak odmazde za progone Jevreja u kršćanskim državama. Na meti mu se našlo Aksumsko Kraljevstvo, te je zauzeo grad Zafar i zapalio tamošnje crkve. Potom je opsjeo Najran i nakon predaje pobio sve žitelje koji se nisu htjeli odreći kršćanske vjere; prema nekim izvorima je tada ubijeno 20.000 ljudi. Vijesti o pokoljima su se proširile po Bizantu i Perziji, s time da su izbjegli kršćani molili cara Justina I da intervenira. Umjesto toga je to učinio aksumski kralj Kaleb I. Du Nuvas je poražen i nakon toga je izvršio samoubistvo ujahavši konjem u Crveno more.

Izvori
------

1. ↑  Alessandro de Maigret, *Arabia Felix*, translated by Rebecca Thompson (London: Stacey International, 2002), p. 251.

Vanjske veze
------------

* Dhu Nuwas, Zur'ah Yusuf ibn Tuban As'ad abi Karib - 1906 Jewish Encyclopedia article.
* Jewish Warriors
**Vasilije Vrač** (starosl. Василїй Врач - Vasilije Lekar; umro 1118.) je bio bogumilski starešina, monah, lekar i učitelj slovenske narodnosti, spaljen na lomači od strane vizantijskog cara Aleksija I Komnina.

Godine 1100. vizantijski car Aleksije I Komnin (1081—1118), koji je vršio pogrome nad pristalicama bogomilskog učenja, je uhapsio bogumila po imenu Divljat (*Divlatius*), stavljajući ga na muke da bi otkrio podatke o pokretu. On kao vođu bogumila imenova Vasilija, koji izgleda kao monah a koji je lekar koji je izučavao tu doktrinu petnaest godina, i naukovao je više od četrdeset, okušivši oko sebe dvanaest učenika pod imenom apostola.

Jevtimije Zigaven nam od njegovog učenja prenosi sledeće: „*Oni izbacuju sve pobožne careve sa spiska hrišćana, i kažu da su samo ikonoborci pravoslavni i verni, posebno Konstantin V Kopronim*". Vasilije je još govorio da ima izvorni tekst Biblije koji nije uređivao Jovan Zlatousti.

Spaljivanje heretika na lomači (*ilustracija*)
Vasilije je bio već u dubokoj starosti (imao je oko sedamdeset godina) kada je uhapšen zajedno sa svojim učenicima i doveden na na dvor. Primetivši u njega neklonulu samouverenost, car ga izbavi iz okova, i odajući mu čast kao proroku, požele da se pobliže upozna sa njegovim učenjem. Vasilije dugo nije pristajao, ali car na kraju zadobi njegovo poverenje. On pozva učitelja u odeljeni deo dvorca, gde sa svojim bratom, sevastokratorom Isakom, slušaše učenje bogomilstva. Za to vreme, jedan pisar krišom zapisivaše sve što im je Vasilije pripovedao, a u susednoj sali behu okupljeni duhovnici, sa patrijarhom Nikolajem III Gramatičarem na čelu, i carski savet. Kada Vasilije završi svoje otkrivanje, car otvori vrata patrijarhu i svemu saboru, straža uhvati Vasilija, a pisar im pročita sve zapisano po njegovoj besedi.

Vasiliju Bogumilu je sudio crkveni sud, da bi ga konačnom teološkom presudom Nikolaj III Gramatičar, carigradski patrijarh (1084–1111), proglasio jeretikom i osudio na smrt. Naređenje je glasilo da se podigne velika lomača na Hipodromu, oko koje se okupi mnoštvo hrišćana koji su došli da gledaju poslednje čase svog starešine. I dok ga bacaše u oganj, Vasilije osta ravnodušan i ne odreče se svoje vere. A kada ga plamen proguta, okupljeni videše beli tračak kako se podiže među plamenovima.

Vasilije je spaljen 1118. godine, nakon osam godina provedenih u zatočeništvu. Njegovi učenici koji su se odrekli učenja su oslobođeni, dok su ostali osuđeni na doživotnu robiju.

Izvori
------

1. ↑  Борилов синодик
2. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2007-08-29. Pristupljeno 2011-08-22.
3. ↑  Christian Dualist Heresies in the Byzantine World C.650-C.1450
4. ↑  Christian Dualist Heresies in the Byzantine World C.650-C.1450
5. ↑
6. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2007-08-29. Pristupljeno 2011-08-22.
7. ↑  Christian Dualist Heresies in the Byzantine World C.650-C.1450

Vidi još
--------

* Pop Bogomil

Spoljašnje veze
---------------

* (`en`) Basil the Physician (Bogomil leader)
* (`ru`) Василий Богомил
* (`en`) Raoul Vaneigem, Paulicians and Bogomiles Arhivirano 2007-08-29 na Wayback Machine-u (opis smrti Vasilija bogumila)
**Paja Patak**, **Pajo Patak** ili **Paško Patak** (engl. "*Donald Duck*") (9. lipnja 1934.) američki je animirani lik patka, jedan od najpoznatijih kreacija animatora Walta Disneya.

Paško Patak je simpatični, šašavi, ponekad čak i psihotični patak, koji zrači velikim šarmom.

Ima žuti kljun, nos i stopala, a odjeven je u mornarsku majicu i kapu. Problem je što nema hlača.

Sretan je i zadovoljan, ali ima naglu narav. "*Rođen*" je 9. lipnja 1934. godine, debitiravši u crtiću "**Mudra mala kokoš**".
Prvi samostalni nastup, tj. crtić samo o njemu, prikazan je 9. siječnja 1937. godine.
Tamo se pojavljuje i Vlatka Patka (engl. Daisy Duck), njegova družica. Vlatka je neudana, a Paško joj udvara. To je još jedan razlog, zašto ga u Skandinaviji ne vole. U nekim crtićima mu se pridružuju i tri nestašna nećaka koji svojom inteligencijom nadmašuju ujaka Paška te ga time uvlače u svoje nestašluke ili ga iskorištavaju u svoju korist.

Prije 1941. godine već je imao oko 50 crtića, a od 1941. do 1965. godine snimio ih je još preko 100. Nominiran je osam puta za nagradu Oscar koju 1943. osvaja. Snimio je i šest crtanih filmova o vojsci, ali to je bilo za vrijeme Drugog svjetskog rata. Od njegovog debitiranja 1934. pa do 1985. glas mu je posuđivao glumac Clarence Nash. 1985. Nash je umro od leukemije i zamijenio ga je animator Tony Anselmo, kojeg je Nash osobno trenirao za ulogu Paška. Paško Patak je snimio obrazovne, ali i igrane filmove. Nastupao je i u TV-serijama. Po njemu su napravljeni i stripovi. Lik je i u videoigrama. Uživa u životu i ne trpi agresiju.

Kao karakterni lik animiranih filmova Paško Patak se sviđa i odrasloj populaciji, zbog svojih normalnih ljudskih osobina koje duboko izražajno proživljava i ne skrivajući se sam ljudski normalno reagira na strah, prijetnju, ljutnju, napad, ljubav... i prema svim osjećajima nije "animirano" lažan.

Vanjske poveznice
-----------------

***Donald Duck*** na Wikimedijinoj ostavi

* Paško Patak navršava 70 godina BBC News

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 74651110
* LCCN: no2016036349
* GND: 118875531
* SUDOC: 029222826
* BNF: cb120893979 (podaci)
* MusicBrainz: 54883901-79f1-4503-a0e7-ec3623458bd2

 |
**Safri Duo** danski је bubnjarski duet kog čine Ufe Saferi i Morten Fris. U početku, ova muzička grupa je bila orijentisana na klasičnu muziku. Ukomponovavši plemenske melodije sa modernom elektornskom muzikom na originalan način, duet je stvorio popularnu pesmu *Played-a-live*, koja je 2000. godine postala najpopularnija evropska pesma.

Klasične godine
---------------

Ufe Saferi i Morten Fris su se upoznali 1977. dok su bili pri Tivoli Garden Boys gardi, a kasnije u Kraljevskom danskom muzičkom konzervatorijumu formirali eksperimentalni duet, koji je dobio ime po prvim slovima njihovih prezimena: **Sa**feri i **Fri**s. Pod ovim imenom, Saferi i Fris su realizovali šest albuma između 1990. i 1998. godine, u kojima su preovladavali zvukovi bubnja. Najviše su se orjentisali na Baha, Šopena i druge. Njihov talenat nije ostao neprimećen i 1999. duet je stupio u kontakt sa izdavačkom kućom Univerzal Mjuzik iz Danske.

Nova epizoda
------------

Prve polovine 2000. godine, kompozicija *"The Bongo Song"* je dobila svoj zamah i odmah se našla na raznim klupskim listama, a na muzičkoj televiziji MTV je dobila značajnu minutažu. Producent je bio Mihael Parsberg. Singl je postao jedan od najprodvanijih u Evropi te godine. 4. juna 2001. na tržište je kao veliki hit izašao album *Episode II*. Na njemu je bilo devet kompozicija koje su predstavljale kombinaciju bubnja i elektronike, izuzev pesme *Adagio* u kojoj su autori hteli na neki način da iskažu raniji klasični stil dueta. Kasnije izdati singl *Sweet Freedom* snimljen u saradnji sa Majklom MekDonaldom je izdat 30 septembra 2002. Ostale pesme iz albuma *Episode II*, *Samb-Adagio* i *Baya Baya*, su realizovane kao singlovi.

3.0
---

2003. godine izašao je novi album, koji je dobio ime *3.0*. Pevač Klark Anderson se u pesmama *All the People in the World*, *Agogo Mosse* i *Laarbasses* pojavljuje kao vokal. Singl *Rise* je doživeo veliki uspeh, što je uzrokovalo stvaranju nove verzije ove pesme *Rise (Leave Me Alone)* u kojoj Klark Anderson nastupa kao vokal. 2004. godine izdali su remiks albuma *3.0* nazvavši ga *3.5 - International Version*. Uključivao je novu verziju pesme *Rise*, nekoliko kompozicija sa Klarkom Andersonom kao vokalom i naravno remikse ostalih pesama.

Diskografija
------------

Na koncertu 2005. godine
* *Turn Up Volume* (1990.)
* *Works For Percurssion* (1995.)
* *Lutoslawski, Bartók, Helweg* (1995.)
* *Percussion Transcriptions* (1995.)
* *Goldrush* (1996.)
* *Bach To The Future* (1998.)
* *Episode II* (2002.)
* *Episode II - The Remix Edition* (2002.)
* *Safri Duo 3.0* (2003.)
* *Safri Duo 3.5 - International Version* (2004.)

Spoljašnje poveznice
--------------------

* Zvanična internet prezentacija Arhivirano 2008-02-03 na Wayback Machine-u
**Van** (fr. *Vannes*, br. *Gwened*) je grad u severozapadnoj Francuskoj. Glavni je grad departmana Morbijan. Van se nalazi na južnoj obali Bretanje na mestu gde se reke Marle i Vinsan ulivaju u zaliv Morbijan. Grad je udaljen 100 kilometara severozapadno od Nanta i 450 kilometara jugozapadno od Pariza.

Istorija
--------

Grad je osnovan pre više od 2000 godina. Prvi su ovde naselje osnovali keltsko pleme Veneti. Njih je 56. godine pne. porazila flota Julija Cezara. Rimljani su iskorenili Venete na ovom području i tu podigli grad Darioritum (*Darioritum*). Lokalna episkopija je nastala u 5. veku. U Vanu je 1532. okončana nezavisnost Bretanje kada je ona postala deo kraljevstva Fransoa I. Od 1675. u gradu je bilo sedište parlamenta Bretanje.

Napomene i reference
--------------------

1. ↑  „National Institute of Statistics and Economic Studies".

Demografija
-----------

Demografija| 1962. | 1968. | 1975. | 1982. | 1990. | 1999. | 2006. | 2011. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 30.411 | 36.576 | 40.359 | 42.178 | 45.644 | 51.759 | 53.079 | 52.784 |

Vanjske veze
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Vannes** |

* Zvanična prezentacija grada
**Vladajuća** ili **stranka na vlasti** je politička stranka čiji članovi kontroliraju sve ili najveći dio organa vlasti u nekoj državi.

Taj se izraz često koristi za jedinu legalnu stranku u jednopartijskim sistemima, ali i stranku koja u višestranačkim sistemima uspiju na izborima osvojiti većinu mjesta u parlamentu ili na neki drugi način dobiti ustavnu legitimaciju za preuzimanje vlasti. 

U nekim državama se vladajućom strankom smatra i stranka koja sama nema većinu u parlamentu niti sama drži vlast, ali zato predstavlja najveći i najvažniji dio vladajuće koalicije stranaka. Kao primjeri za to se navode CDU u Njemačkoj, Srpska napredna stranka u Srbiji i HDZ u Hrvatskoj.

U nekim je državama, zbog specifičnosti političkog sistema, a pogotovo u slučaju kada je ustavom propisana oštra podjela vlasti, ponekad teško utvrditi koja stranka predstavlja vladajuću. U SAD se tako stranka čiji je član predsjednik tradicionalno smatra vladajućom, ali ne i u slučajevima kada njemu suprotna stranka ima kvalificiranu većinu u Kongresu.
**Fiziološka tolerancija** ili **tolerancija leka** je pojava da je reakcija osobe na specifični lek pri datoj koncentraciji progresivno umanjuje, te je neopohdno povećanje koncentracije da bi se ostvarilo željeno dejstvo. Ova pojava se često sreće u farmakologiji. Tolerancija leka može da obuhvata psihološke i fiziološke faktore tolerancije leka. Karakteristike fiziološke tolerancije su: (i) ona je reverzibilna, pri čemu je brzina zavisna od leka, doziranja i frekvencije upotrebe, (ii) ona se razvija na različite načine u pogledu različitih dejstava leka. Fiziološka tolerancija se takođe može javiti kad organizam razvije otpornost na dejstvo supstance nakon višestrukih perioda izlaganja. Do toga može doći pri izlaganju supstancama iz životne okoline. Brz razvoj tolerancije leka se naziva tahifilaksija.

Mehanizmi
---------

### Farmakokinetička tolerancija

Farmakokinetička tolerancija (dispoziciona tolerancija) se javlja zato što manje količine supstance dosežu do mesta dejstva. To može da bude uzrokovano povećanom indukcijom enzima neophodnih za degradaciju leka, e.g. CYP450 enzimi. Farmakokinetička tolerancija se često javlja pri upotrebi supstanci kao što su etanol, barbiturati, benzodiazepini i opijati.

### Farmakodinamička tolerancija

Farmakodinamička tolerancija (redukovana responsivnost) je smanjenje responsa na supstancu usled ćelijskih mehanizama. To može da bude uzrokovano smanjenjenjem izražavanja receptora.

Vidi još
--------

* Desenzitizacija
* Senzitizacija
* Tahifilaksija
* Otpornost na višestruke lekove

| * p
* r
* u
Farmakološki koncepti |
| --- |
| Farmakokinetika | ADME: Apsorpcija •  Distribucija •  Metabolizam •  Ekskrecija (Uklanjanje)

Početna doza •  Volumen distribucije (Inicijalni) •  Stopa infuzije
Pregrada •  Bioekvivalentnost •  Biodostupnost
Početak dejstva •  Biološki polu-život •  Vezivanje za proteine plazme
Terapeutski indeks (LD50/ED50) |
| Farmakodinamika | Toksičnost (Neurotoksikologija) •  Odnos doza-efekat (Efikasnost, Potentnost)
Antimikrobna farmakodinamika: Minimalna inhibitorna koncentracija/Bakteriostatik •  Minimalna baktericidna koncentracija/Baktericid |
| Agonizam i antagonizam | Agonist: Inverzni agonist •  Ireverzibilni agonist •  Parcijalni agonist •  Superagonist •  Fiziološki agonist
Antagonist: Konkurentni antagonist •  Ireverzibilni antagonist •  Fiziološki antagonist

Drugo: Vezivanje •  Afinitet •  Selektivnost vezivanja •  Funkcionalna selektivnost |
| Drugo | Tolerancija leka: Tahifilaksija
Otpornost na lek: Otpornost na antibiotik •  Otpornost na višestruke lekove |
| Srodna polja/podpolja | Farmakogenetika •  Farmakogenomika •  Neuropsihofarmakologija (Neurofarmakologija, Psihofarmakologija) |
**Donečka oblast** (ukrajinski:*Донецька область*, *Donec’ka oblast’*) je administrativna oblast koja se nalazi se u jugoistočnoj Ukrajini na granici sa Rusijom. Upravno središte oblasti je grad Doneck.

Zemljopis
---------

Donečka oblast ima ukupnu površinu 26.517 km2 te je 11 po veličini ukrajinska oblast, zauzima 4,4% od ukupne ukrajinske površine, u njoj živi 4.841.100 stanovnika te je prema broju stanovnika najveća oblast, u Donečkoj oblasti živi 10% stanovništva Ukrajine.

Donečka oblast graniči sa Dnjipropetrovskom oblasti i Žitomirskom oblasti na jugozapadu, Luganskom oblasti na sjeveroistoku i sa Rusijom na istoku. Dok se na jugu oblasti nalazi Azovsko more.

Stanovništvo
------------

Ukrajinci su najbrojniji narod u oblasti i ima ih 2.744.100 (56,9%), od ostalih manjina najbrojniji su Rusi kojim ima 1.844.400 (38,2%), zatim Grci kojih ima 77.500 (1.61%), Bjelorusa ima 44.500 (0,92%), Krimskih Tatara ima 19.200 (0,4%), Armenaca 15.700 (0,33%) i Židova 8.800 (0.18%).

Po popisu iz 2001. godine većina stanovništva govori ruski jezik kao materinji 74,9%, ukrajinski govori 24,1% i armenski 0,13%.

Administrativna podjela
-----------------------

Donečka oblast dijeli sa na 18 rajona, i 52 gradova od kojih njih 18 ima viši administrativni stupanj, također oblast ima i 131 mali grad i 1.124 naselja.

Vanjske veze
------------

***Donečka oblast*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službena stranica oblasti Arhivirano 2012-12-01 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Donečka oblast** |

| * p
* r
* u
Oblasti u Ukrajini |
| --- |
| Čerkaška • Černigivska • Černivačka • Dnjipropetrovska • Donečka • Ivano-Frankivska • Harkivska • Hersonska • Hmeljnička • Kijevska • Kirovogradska • Luganska • Lavovska • Mikolajivska • Odeška • Poltavska • Rivanjska • Sumska • Ternopiljska • Vinička • Volinjska • Zakarpatska • Zaporiška • Žitomirska |  |
**Vanua Levu** (izgovor: ), ranije poznat kao **Otok sandalovine** (engleski: *Sandalwood Island*), drugi je najveći otok u sklopu arhipelaške države Fidži. Otok ima površinu od oko 5,500 km², ali osjetno manju populaciju (cca. 130,000) od Viti Levua, na kojem obitava gotovo 70% cjelokupne populacije Fidžija. 

Vanua Levu dio je iste fidžijske platforme, koja se nalazi na tektonski kompleksnom i seizmički aktivnom području između australske i pacifičke ploče. Najstarije stijene s otoka datiraju iz perioda miocena i pliocena, dok je većina visoravni iz tog perioda vulkanskog porijekla. Najviši vrh otoka je Mount Nasorolevu, koji je sa 1,032 m nadmorske visine četvrti najviši vrh na Fidžiju. Drugi dijelovi otoka nešto su mlađi te imaju drugačiji sastav stijena. Sam otok dug je 180 kilometara, a širok 50 kilometara; na jugoistoku se nalazi maleni poluotok kojeg okružuje Korsko more. Sam otok je okružen koraljnim grebenima. Zbog visoke pošumljenosti, dobar dio otoka postao je važno ornitološko područje, na kojemu obitavaju i neke ranjive i ugrožene vrste ptica. 

Najveća naselja na otoku su Labasa i Savusavu. Iako ne uživa ugled susjednog Viti Levua, Vanua Levu je također značajno turističko središte. 

Historijski, pretpostavlja se kako je Vanua Levu naseljen prije oko 3,100 godina. Prvi Europljanin koji je vidio otok bio je Abel Tasman, 1643. godine, a kasnije je pored otoka prošao i protjerani kapetan William Bligh, kojega je posada potjerala s broda nakon pobune. Britanski kapetan, James Wilson, istražio je otok 1797. godine. Početkom XIX. vijeka, otok je bio važan u iskorištavanju sandalovine, zbog čega je jedno vrijeme i nosio naziv Otok sandalovine.

Vanjske veze
------------

* Biodiversity Conservation in the Delaikoro Mountain Ecosystem, Vanua Levu, Fiji, Rudolf Hahn FAO 2015 youtube video
* Vanua Levu - informacije za putnike na projektu Wikivoyage

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 315128947
* GND: 4353727-3

 |
Vapnena voda
**Krečna voda** je ime za zasićeni rastvor kalcijum hidroksida. Termin se odnosi na mineral kreča. Njegova hemijska formula je Ca(OH)2. Ovaj hidroksid je slabo rastvoran, i.e. ca. 1.5 g / l na 25 °C, tako da nema vidne razlike između krečne i čiste vode. Alternativno, posmatrač može da primeti blag miris zemlje. Ona se jasno razlikuje po alkalnom ukusu kalcijum hidroksida. Kad je izložena ugljen dioksidu, krečna voda se pretvara u mlečni rastvor.

Dok je *krečna voda* proziran rastvor, *krečno mleko* je suspenzija čestica kalcijum hidroksida u vodi. Te čestice mu daju mlečni izgled. Krečno mleko se proizvodi reagovanjem kalcijum oksida sa viškom vode, obično 4 do 8 puta većom količinom vode od količine CaO. Reakcija vode i kalcijum oksida se naziva *gašenjem kreča*. Kalcijum oksid se konvertuje u hidroksid prema sledećoj reakciji:

CaO + H2O → Ca(OH)2
Ova reakcija je veoma egzotermna i oslobađa dovoljno toplote da dovede suspenziju do tačke ključanja. To se može ostvariti koristeći odnosu od 2 dela vode na 1 deo kreča (po težini).

*Krečno mleko* je alkalno sa pH vrednošću od 12.3. Ono se koristi u hemijskoj industriji kao neutrališući agens u tretmanu otpadnih voda. Mada ono ime mnoštvo drugih primena, ono je najbolje poznato po svojoj (istorijskoj) primeni kao bele boja.
**Tomaž Gantar**, slovenski političar i urolog, rođen 21. marta 1960. u Kopru.

Biografija
----------

Tomaž Gantar diplomirao je na Medicinskom fakultetu u Ljubljani 1987. a specijalizaciju urologije završio je 1994. godine. Kao liječnik radio je u Općoj bolnici Izola. Godine 1995. imenovan je sudskim vještakom iz područja kirurgije. Tokom profesionalnog rada pohađao je brojne medicinske seminare i simpozije u zemlji i inozemstvu. Od 2004. do 2006. predavao je kirurgiju na Zdravstvenom fakultetu u Izoli . 

Od 1988. zaposlen je u Općoj bolnici Izola, a 1999. godine postao je vršitelj dužnosti ravnatelja Opće bolnice Izola. Dok je radio kao liječnik u toj bolnici, optužen je za lažno propisivanje eritropoetina, ali ga je Okružni sud u Kopru oslobodio optužbe. 

Od 2002. do 2004. godine bio je općinski vijećnik u Općini Koper. 2006. godine, kao predsjednik stranke Piran je naš, naši (po uzoru na koparsku stranku Borisa Popovića) pobijedio je na lokalnim izborima i dobio četverogodišnji mandat gradonačelnika Pirana. Uz gradonačelnički rad, nastavio je raditi kao liječnik u svojoj struci. 

Na izborima na početku 2011. kandidirao se na listi Desusa, ali nije ušao u parlament.

Izvori
------

1. ↑  Uradna spletna stran vlade Republike Slovenije – Minister za zdravje[*mrtav link*]
2. ↑  „Siol.net Tomaž Gantar - biografija". Arhivirano iz originala na datum 2012-02-14. Pristupljeno 2020-03-07.
**Santa Tecla** je općina od 41,321 i grad od 23,103 stanovnika u sredini Salvadora u Departmanu La Libertad u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Santa Tecla se prostire na južnim obroncima vulkana San Salvador, na trasi Panameričkog autoputa, udaljena od centra glavnog grada San Salvadora svega 11 km zapadno. Tako da je zapravo spojena u jednu urbanu cjelinu.

Historija
---------

Grad je osnovan 8. augusta 1854. dekretom predsjednika José María de San Martína pod imenom **Nueva San Salvador**, sa namjerom da zamijeni prijestolnicu San Salvador, koji je bila ozbiljno oštećena u potresu. Iste godine dobio je i status grada.

Međutim je 1858. vlada odustala od projekta preseljenja, što nije spriječilo razvoj novog grada koji je postao prosperitetni centar za proizvodnju kave, i danas je jedan od najuzornijih gradova u zemlji. Ime mu je promjenjeno u *Santa Tecla* - 2003. promjena je postala službena u januaru 2004.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Santa Tecla (Municipio)*" (španjolski). Santa Tecla. Pristupljeno 23.3.2023.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Santa Tecla Municipality in El Salvador*" (engleski). City population. Pristupljeno 23.3.2023.
3. 1 2  „*Santa Tecla in La Libertad*" (engleski). City population. Pristupljeno 23.3.2023.
4. ↑   „*Nueva San Salvador*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 23.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Santa Tecla*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcaldía Municipal de Santa Tecla* (`es`)
**Dijeta** je izraz koji u politici, odnosno u historijskom kontekstu označava skupštinu, odnosno savjetodavni sastanak na kome se donose neke važne odluke. Pod time se prije svega podrazumijevaju skupštine na kojima su sudjelovali vodeći plemići, svećenici ili pripadnici vladajuće elite u nekoj državi, te koji po svojim ovlastima i sastavu obično ne odgovara suvremenim parlamentima. Jedno od najpoznatijih takvih tijela je Carska dijeta (Reichstag u Svetom Rimskom Carstvu; slične institucije su imale i njemačke države tog doba, a što se odrazilo i na nazive pokrajinskih (zemaljskih) skupština (Landtag), pa i današnji Bundestag. Izraz Dijeta se, pak, danas koristi za japanski parlament, a što porijeklo ima u tome da je ta institucija u 19. vijeku osnovana temeljem Meiji ustava kopiranog iz tadašnjeg ustava Kraljevine Pruske.

Etimologija
-----------

Termin (takođe u nutritivnom smislu) može biti izveden iz srednjovjekovne latinske diete, što znači i "parlamentarna skupština" i "dnevna količina hrane", iz ranijeg latinskog diaeta transkribirajući klasičnu grčku diaita diaita, što znači "način života", i stoga "dijeta", "redovan (svakodnevni) posao". U alternativnom pogledu, dijeta znači "ljudi". Riječ se odnosi na Deutsch, Dutch i Diets (nizozemska riječ koja se odnosi na ljude iz niskih zemalja ili njihov jezik). Dijeta je godišnji susret naroda, germanska tradicija. Kroz lažnu etimologiju, koja se odražava u promeni pravopisa koji zamenjuje ae sa e, reč je postala povezana sa latinskim umorima, "danom". Reč je počela da se koristi u smislu "skupštine" zbog njene upotrebe za rad skupštine na dnevnoj bazi, a samim tim i za samu skupštinu. Povezanost sa umovima se ogleda u upotrebi Tagung-a (sastanak) i -taga na nemačkom jeziku (ne znači samo "dan", kao u Montagu - ponedeljak - već i "parlament", "savet", ili druga komora za razmatranje zakona, kao u Bundestagu ili Reichstagu).

V. također
----------

* Sabor