Koordinate: 44° 25′ 21" SGŠ, 20° 34′ 29" IGD

**Velika Ivanča** je naselje u Gradskoj opštini Mladenovac u Gradu Beogradu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1796 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2073 stanovnika).

Geografski položaj
------------------

Velika Ivanča se nalazi jugozapadno od varoši Mladenovaca, na jugoistočnim padinama planine Kosmaj.Zuzima prostor od 3 226 hektara od čega je obradivih površina 2520 hektara, dok je preostali deo pod šumama ili neobrađenim površinama.

Istorija
--------

Velika Ivanča se prvi put pominje u Turskim popisima iz 1528god.1530god.1536god. i 1560godine, sa naseljima:Besna,Slaničar i Turčić. 
Prve podatke o veličini Ivanče imamo iz početka 19. veka. U aračkim spiskovima pominje se Ivanča, koja je tada pripadala Vićentijevoj knežini. Godine 1818. u selu je bilo 62, a 1822. g. 68 kuća. Godine 1846. Ivanča je pripadala kosmajskom srezu i imala je 108 kuća sa 2355 stanovnika.

Za najstariju porodicu u selu smatraju se Milovanovići. Stara su porodica i Čojanivići (danas imaju razna prezimenima) Miloševići, Maksimovići, Stepići i Terzići. (podaci datiraju od 1718-1925. g).

U Velikoj Ivanči je rođen pesnik Milorad Petrovic Seljančica (1875—1921), poznat po pesmama Jesen stiže dunjo moja, Ne luduj Lelo čuće te selo, Čini se čini, Sve dok je tvoga blagog oka, Na sred zemlje Srbije, ...

Prirodne odlike
---------------

Klima je karakteristična šumadijska, umereno-kontinentalna, sa dosta atmosferskih padavina i visokim letnjim temperaturama (39S). Jesen se često produžuje do decembra, blaga je i vlažna i pogoduje zemljoradnji i voćarstvu.

Velika Ivanča je na udaru severnog i jugoistočnog vetra, koji ponekad dostiže brzinu i do 100 km/č. Vertikalna strujanja vazduha su slapovita, pa čak i olujnog karaktera.

Od rudnog bogatstva važno je npomenuti da postoje zavidne zalihe uglja lignita koji je nekada eksploatisan u zaseoku Rudnik-Turčić,ali se sa tim prestalo polovinom prošlog veka. Takođe su evidentirane i naslage kvalitetne gline, koja se koristi u keramičkoj proizvodnji, ali do eksploatacije nikada nije došlo.

Kroz selo protiče jedna reka i nekoliko manjih potoka koji su siromašni vodom, jer su njihovi izvori kaptirani za vodovode. Međutim, neretko se dešava da za vreme velikih atmosferskih padavina i topljenjna snega, plavljenjem izazovu štete na poljoprivrednim imanjima. Najveća je reka Besna (koja protiče kroz centar sela), zatim potoci kao što su: Sleničar, Stublić, Turčić, Mali i Veliki Lug i svi se ulivaju u reku Milatovicu.

Konfiguracija terena, imajući u vidu blizinu Kosamaja, kreće se od blago valovitog do brdovitog. Nadmorska visina terena na kome se selo nalazi, je u proseku od 150-300 metara. Struktura zemljišta se kreće od vrlo plodnog, u ravnici pored reka i potoka, do manje plodnog, na kome uspevaju samo šume, pre svega - bukve, hrasta i jasena - što i opredeljuje zanimanje meštana u selu.

Demografija
-----------

U naselju Velika Ivanča živi 1467 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,1 godina (42,2 kod muškaraca i 44,0 kod žena). U naselju ima 564 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,18.

Ovo naselje je u velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 | 

| Demografija |
| --- |

| Godina | Stanovnika |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 2896 |  |
| **1953.** | 3053 |  |
| **1961.** | 2874 |  |
| **1971.** | 2443 |  |
| **1981.** | 2223 |  |
| **1991.** | 2073 | 1991 |
| **2002.** | 1878 | 1796 |

 |


| Etnički sastav prema popisu iz 2002. |
| --- |
|
| Srbi |    | 1787 | 99.49% |
| Hrvati |    | 3 | 0.16% |
| Crnogorci |    | 2 | 0.11% |
| Česi |    | 1 | 0.05% |
| Mađari |    | 1 | 0.05% |
| Makedonci |    | 1 | 0.05% |
| Jugosloveni |    | 1 | 0.05% |
| nepoznato |    | 0 | 0.0% |

**Stanovništvo prema polu i starosti** 

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 8 |    |    | 3 |
| 80+ | 17 |    |    | 28 |
| 75-79 | 38 |    |    | 47 |
| 70-74 | 70 |    |    | 90 |
| 65-69 | 49 |    |    | 68 |
| 60-64 | 42 |    |    | 61 |
| 55-59 | 46 |    |    | 38 |
| 50-54 | 74 |    |    | 57 |
| 45-49 | 85 |    |    | 73 |
| 40-44 | 69 |    |    | 52 |
| 35-39 | 42 |    |    | 55 |
| 30-34 | 62 |    |    | 43 |
| 25-29 | 56 |    |    | 54 |
| 20-24 | 49 |    |    | 47 |
| 15-19 | 53 |    |    | 52 |
| 10-14 | 46 |    |    | 53 |
| 5-9 | 52 |    |    | 52 |
| 0-4 | 30 |    |    | 35 |
| prosek | 42.2 |  |  | 44.0 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 626 | 621 | 645 | 611 | 597 | 569 | 564 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 129 | 130 | 75 | 83 | 66 | 55 | 20 | 4 | 2 | - | 3.18 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 760 | 193 | 482 | 61 | 22 | 2 | 768 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 98 | 482 | 177 | 10 | 1 |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški | 426 | 153 | - | 11 | 158 | 13 | 15 | 26 | 2 | 18 |
| Ženski | 223 | 99 | - | - | 45 | - | - | 23 | 2 | 2 |
| Oba | 649 | 252 | - | 11 | 203 | 13 | 15 | 49 | 4 | 20 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški | - | 4 | 10 | 3 | 9 | - | - | - | 4 |
| Ženski | - | 4 | 2 | 15 | 28 | 3 | - | - | - |
| Oba | - | 8 | 12 | 18 | 37 | 3 | - | - | 4 |

Literatura
----------

* Izvor: Monografija Podunavske oblasti 1812—1927, objavljeno (1927. g.) „Napredak Pančevo,
* „Letopis": *Podunavska mesta i običaji* Marina (Beč 1999. g.).

Letopis period 1812—2009. godine. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani

* *Napomena*

U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine *»Letopisi«* i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.

Spoljašnje veze
---------------

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)

| * p
* r
* u
Opština Mladenovac |
| --- |
| Amerić • Beluće • Beljevac • Velika Ivanča • Velika Krsna • Vlaška • Granice • Dubona • Jagnjilo • Kovačevac • Koraćica • Mala Vrbica • Markovac • Međulužje • Mladenovac (varoš) • Mladenovac (selo) • Pružatovac • Rabrovac • Rajkovac • Senaja • Crkvine • Šepšin |