**Torontalsko-tamiška županija** (ili **Banatska županija**) je bila županija, odnosno upravna jedinica pokrajine Banat, Bačka i Baranja u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca 1919-1922. godine. Nekadašnji prostor ove županije danas je u sastavu Srbije i podeljen je između AP Vojvodine (veći deo) i Grada Beograda (manji deo). Upravno sedište županije bio je grad Veliki Bečkerek (danas u sastavu Srbije i autonomne pokrajine Vojvodine). Prema popisu iz 1921. godine, županija je imala 561.958 stanovnika.

Geografski položaj
------------------

Torontalsko-tamiška županija bila je smeštena u severoistočnom delu Kraljevine SHS i obuhvatala je geografsku regiju Banat. Na zapadu joj je granica bila reka Tisa, a na jugu Dunav. Istočna, severoistočna i severna granica nisu bile prirodne, već su određene državnom granicom prema Rumuniji i Mađarskoj.

Susedne administrativne jedinice bile su Bačko-baranjska županija (u Bačkoj i Baranji, takođe deo pokrajine Banat, Bačka i Baranja) i Sremska županija (u Sremu) na zapadu, kao i Požarevački okrug, Smederevski okrug i Beogradski okrug na jugu.

Istorija
--------

Torontalsko-tamiška županija formirana je od delova ranijih županija, Torontalske i Tamiške, koje su pre 1918. godine bile administrativne jedinice Kraljevine Ugarske u Austrougarskoj, a nakon 1918. administrativne jedinice pokrajine Banat, Bačka i Baranja u Kraljevstvu Srba, Hrvata i Slovenaca.

1919. godine, izvršeno je razgraničenje Kraljevstva SHS sa Rumunijom, čime su područja Torontalske i Tamiške županije podeljena između ove dve države, a od delova ovih županija koji su ostali u sastavu Kraljevstva SHS formirana je nova Torontalsko-tamiška županija. 

Novom administrativnom podelom Kraljevine SHS 1922. godine, umesto dotadašnjih okruga i županija formirane su oblasti, a teritorija nekadašnje Torontalsko-tamiške županije je podeljena između Beogradske i Podunavske oblasti.

Stanovništvo
------------

Govorni jezici u županiji po popisu iz 1921. godine.
Prema popisu iz 1921. godine, županija je imala 561.958 stanovnika od čega:

* 240.213 Srba i Hrvata
* 126.530 Nemaca
* 98.471 Mađara
* 67.897 Rumuna i Cincara
* 17.595 Čehoslovaka
* 2.321 Rusa
* 2.112 Slovenaca

Na lokalnom nivou, Srbi i Hrvati su činili dominantno stanovništvo u srezovima Velika Kikinda, Turski Bečej, Veliki Bečkerek, Kovačica, Alibunar, Bela Crkva i Kovin, kao i u gradovima Velika Kikinda, Veliki Bečkerek i Pančevo, Nemci su činili dominantno stanovništvo u srezovima Pančevo, Zičifalva i Itebej, kao i u gradovima Vršac i Bela Crkva, Mađari su činili dominantno stanovništvo u srezu Turska Kanjiža, dok su Rumuni činili dominantno stanovništvo u srezovima Vršac i Žombolj.

Po veroispovesti bilo je 1921. godine:

* 306.414 Pravoslavnih
* 209.370 Rimokatolika
* 39.226 Evangelista
* 4.642 Jevreja

Upravna podela
--------------

Upravna podela Torontalsko-tamiške županije bila je sledeća:

| Srezovi |
| --- |
| Srez | Sedište |
| Alibunar | Alibunar |
| Bela Crkva | Bela Crkva |
| Velika Kikinda | Velika Kikinda |
| Veliki Bečkerek | Veliki Bečkerek |
| Vršac | Vršac |
| Žombolj | Žombolj |
| Zičifalva | Zičifalva |
| Itebej | Itebej |
| Kovačica | Kovačica |
| Kovin | Kovin |
| Pančevo | Pančevo |
| Turska Kanjiža | Turska Kanjiža |
| Turski Bečej | Turski Bečej |
| Gradovi |
| Bela Crkva |
| Velika Kikinda |
| Veliki Bečkerek |
| Vršac |
| Pančevo |

Izvori
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑

Literatura
----------

* Istorijski atlas, Geokarta, Beograd, 1999.

Vidi još
--------

* Banat, Bačka i Baranja
* Banat
* Torontalska županija
* Tamiška županija
* Bačko-baranjska županija
* Bačko-bodroška županija
* Baranjska županija