**Kuršumlija džamija**, smještena je na desnoj obali rijeke Drinjače, u općinskom centru Kladanj, Bosna i Hercegovina. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Historija
---------

Za vrijeme I svjetskog rata, 1917. godine, vojska Austro-Ugarske monarhije je za svoje potrebe skinula olovni pokrivač džamije. Džamija je stoga bila pokrivena drvenom šindrom. 

Tokom II svjetskog rata, džamija je oštećena i obnovljena 1959. godine. Tokom 80-ih godina XX stoljeća uz sjeveroistočni džamijski zid je izgrađena ukopana abdesthana, pa je nevidljiva izvana. 

U istom periodu je i kameni haremski zid džamije zamijenjen jednostavnom željeznom ogradom, iz nepoznatih razloga. 

Tokom rata u Bosni i Hercegovini, dio munare je srušen. Tokom 1998. godine, džamija je obnovljena.

Opis
----

Vanjske dimenzije iznose 9,90 x 9,85 m. Visina objekta do tjemena kupole iznosi 10,60 m, a munare, zajedno sa alemom, 25,50 m.
Oblik kupole – plitka kalota, upućuje na graditeljstvo učenika mimara Hajrudina, odnosno na *ranocarigradski stil* u arhitekturi. 

Ranocarigradski stil se javlja tokom druge polovine XV i u prvoj četvrtini XVI stoljeća, kada pod utjecajem Aja Sofije nastaju građevine složenijih prostornih rješenja. Sve više se u arhitekturi džamija ispoljava težnja ka većoj prostranosti glavnog molitvenog prostora, prekrivenog jednom velikom kupolom, ponegdje i pridodanom polukupolom, a javlja se i postupno visinsko raščlanjivanje svih dijelova. Krajem ovog stilskog perioda počinju da se spuštaju i kupolice trijema nešto niže od konture osnovnog kubusa, ali munara, skoro do kraja perioda, ostaje još relativno snažna i visoka, samo izuzetno masivna i zdepasta.

Prelaz kvadratne osnove džamije u kružnu osnovu kupole riješen je preko pandantifa, za razliku od najčešće korištenog rješenja tog perioda – trompi.

Unutrašnje zidne površine džamije su malterisane i okrečene, a mihrab, prelomljeni lukovi i kupola bojeni i oslikani. Tragovi slikane dekoracije se danas nalaze samo u dijelovima kupole. Oko prozora su tek neznatno primijetni tragovi slikane dekoracije koja je u izvjesnom periodu prekrečena.

U haremu džamije se nalazi izvjestan broj nadgrobnih spomenika (nišana) i stara česma poznata kao Hadži Đurđuhanumina česma.

Literatura
----------

* Andrej Andrejević, Islamska monumantalna umetnost XVI veka u Jugoslaviji – kupolne džamije, izdanje Filozofskog fakulteta u Beogradu, Institut za istoriju i umjetnost, Srpska Akademija nauka i umetnosti, Balkanološki institut, Beograd, 1984.
* Sakib Softić, Stanovništvo Tuholja: historijska građa. Knjiga II. Zavod za zaštitu i korištenje kulturno-povijesnog i prirodnog nasljeđa: Tuzla, 2016.

Vanjske veze
------------

* Zvanični sajt Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini
* Zvanični sajt komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine Arhivirano 2012-03-07 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
Džamije u Bosni i Hercegovini |
| --- |
| Banja Luka | 
* Arnaudija
* Behram-efendijina
* Ferhadija
* Hadži Omerova
* Tulekova (Hadži-Zulfikareva)

 |
| Brčko | 
* Azizija
* Savska (Atik)

 |
| Foča | 
* Aladža
* Careva
* Mehmed-paše Kukavice

 |
| Kladanj | 
* Kuršumlija
* Stara drvena

 |
| Mostar | 
* Karađoz-begova
* Sultan-Sulejmanova

 |
| Sarajevo | 
* Alipašina
* Begova
* Careva
* Fahdova
* Ferhadija
* Istiklal

 |
| Tuzla | 
* Čaršijska
* Poljska
* Šarena

 |
| Zenica | 
* Čaršijska
* Sejmenska

 |
| Ostale | 
* Ahmed-agina (Vitez)
* Ali-bega Kapetanovića (Ljubuški)
* Atik džamija (Bijeljina)
* Avdića džamija (Bileća)
* Džudža Džaferova (Tomislavgrad)
* Fethija (Bihać)
* Hadži Ahmeta Dukatara (Livno)
* Husein-begova (Bosanski Brod)
* Kuršumlija (Maglaj)
* Mir Muhamedova (Čajniče)
* Musa-pašina (Milići)
* Repovačka (Konjic)
* Sinan-begova (Čajniče)
* Stara drvena (Bužim)
* Šarena (Travnik)
* Šerefudinova Bijela (Visoko)
* Šišman Ibrahim-pašina (Počitelj)

 |
| Kategorija • Islam u Bosni i Hercegovini |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |