recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tharu** je naziv za etničku grupu čiji pripadnici žive u ravnicama Terai u južnom Nepalu i sjevernoj Indija. Prema nepalskom popisu stanovništva iz 2001. godine, u toj državi živi 1,533.879 propadnika naroda Tharu (što čini 6.75% ukupnog stanovništva Nepala), a od toga 1,331.546 govore jedan od sedam Tharu dijalekata kao maternji jezik. 

Tharu koji žive u Nepalu su koncentrirani u džunglama južnih Terai ravnica u oblastima Bardia, Kailali, Kanchanpur, Morang, Saptari i Jhapa districts, isto kao i unutrašnjim Terai dolinama u Chitwanu, Dangu, Deukhuri Surkhetu i Udaipuru. Tharu koji žive u Indiji žive u blizini nepalske granice, uglavnom u Naini Tal u državi Uttaranchal, te oblastima Kheri i Gonda Districts u državi Uttar Pradesh State te oblastiChamparan u državi Bihar State. 

Tharu govore jezikom koji pripada indoevropskoj grupi jezicima. Izgledom su slični Dravidima i Indoarijcima, ali se kod njih mogu primijetiti i tragovi miješanja s tibetanskim narodima.

Tharu su po vjeri uglavnom hinduisti, ali se mogu naći i brojne animističke te muslimanske zajednice. U posljednje vrijeme ih se dio preobratio na budizam, a nisu rijetki ni preobraćenici na kršćanstvo. Tharu također vole sinkretistički miješati svoju službenu vjeru s tradicionalnim vjerovanjima.

Tharu su tradicionalno podijeljeni u klanove, a nedavno se kod njih često prakticiralo i dužničko ropstvo. Uglavnom se bave poljoprivredom.

Vanjske veze
------------

***Tharu*** na Wikimedijinoj ostavi

* Nepal Population Report 2002 Arhivirano 2006-07-12 na Wayback Machine-u
* Rastriya Janajati Bikas Samiti
* Tharu rain god Arhivirano 2006-06-27 na Wayback Machine-u
* The Tharu of the Tarai
* Nepal Ethnographic Museum Arhivirano 2004-10-09 na Wayback Machine-u
* The Tharu Page Arhivirano 2012-03-03 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85134509
* BNF: cb121629104 (podaci)

 |
**Ladislas Starevich** (rođen kao **Władysław Starewicz**; 8. august 1882 - 26. februar 1965) je bio rusko-francuski filmski režiser poljskog porijekla, poznat kao jedan od pionira lutkarske animacije.

Rođen je u poljskoj plemićkoj porodici rodom iz današnje Litve (koja je tada bila dio Ruskog Carstva. Za film se počeo zanimati nakon što je 1910. godine postavljen za direktora Prirodoslovnog muzeja u Kauanasu, pri čemu su mu posebnu pažnju privukli insekti. O njima je snimio nekoliko kratkih dokumentarnih filmova; sklonost jelenaka da ugibaju pod svjetlom reflektora ga je potakla da njihov život rekonstruira putem filmske animacije.

Godine 1911. se zaputio u Moskvu i postao bliski suradnik producenta Aleksandra Hanžonkova. Za njega je snimio niz zapaženih ostvarenja, među kojima se ističe igrano-animirani film *Noć pred Božić* za koji je dobio i međunarodna priznanja. Nakon Oktobarske revolucije je za vrijeme građanskog rata iz Moskve pobjegao nad Krim pod vlašću belogardejaca, prije nego što je pred pobjedničkom Crvenom armijom emigrirao u Francusku.

U Francuskoj je nastavio raditi na razvoju tehnika animacije, a što je kulminiralo 1930. godine sa znamenitim animiranim filmom *Le Roman de Renard* koji je, nakon što je 1937. godine distribuiran sa nadodanim zvukom, postao jednim od prvih cjelovečernjih ostvarenja u historiji animacije.

### Vanjske veze

* Site consacré à Ladislas Starevitch
* Ladislas Starewitch na sajtu IMDb
* () Deux films de Ladislaw Starewicz sur UbuWeb
„Situacionizam" preusmjerava ovdje. Za ostala značenja, v. Situacionizam (razvrstavanje).
**Situacionistička internacionala** (SI) je bila mala međunarodna grupa političkih i umetničkih agitatora ukorenjenih u marksizmu, anarhizmu i umetničkoj avangardi s početka 20. veka (dadaizmu, nadrealizmu i slično). Osnovana je 1957. sa ciljem radikalne društvene promene. Tokom 1960-ih se deli na nekoliko manjih grupa. Pripadnici SI se nazivaju **situacionisti**. Naziv situacionizam potiče od reči situacija, pošto su oni smatrali da je najvažnija promena, revolucija svakodnevnog života, a to se postiže svesnim stvaranjem željenih situacija.

27. aprila 1957. je održana osnivačka konferencija Situacionističke internacionale u Cosio d’Arroscia u Italiji. Konferenciji je prisustvovalo osam muškaraca i žena iz više evropskih zemalja. Neki od osnivača SI došli su iz radikalnih umetničkih grupa koje su nastale oko 1950. ali su još uvek bile slabo poznate (COBRA, nazvana po magazinu severnoevropske (Kopenhagen-Brisel-Amsterdam) grupe eksperimentalnih umetnika; i članova Lettrističke Internacionale iz Pariza).

Za više od 10 godina postojanja SI je imala oko 70 članova. Neki od njih su bili Gi Debor (Guy Debord), Mišel Bernštajn (Michéle Bernstein), Kristofer Grej (Christopher Gray), Žaklin de Jong (Jaqueline de Jong), Asger Jorn, Diter Kancelman (Dieter Kunzelmann), Đuzepe Pino-Galicio (Guiseppe Pinot-Gallizio), Aleksandar Toći (Alexander Trocci) i Raul Vanajgem (Raoul Vaneigem).

Dugujući jednako nadrealistima i Dadi koliko i Marksu i Bakunjinu, situacionističko polazište je bilo da je izvorni pokret radničke klase bio razbijen od strane buržuja na zapadu i boljševika na istoku; radničke organizacije kao što su sindikati i levičarske političke partije su se prodale svetskom kapitalizmu; štaviše, kapitalizam bi mogao sada prisvojiti čak i najradikalnije leve ideje i bezbedno ih vratiti, u obliku neškodljivih ideologija iskorištenih protiv radničke klase koje bi trebalo da predstavljaju.

> U suštini, želimo da ideje ponovo postanu opasne.
> 
> – *Naši ciljevi i metodi u strazburškom skandalu*, SI br. 11, oktobar 1967.

Događaji u Parizu maja 1968. su bili pod uticajem i situacionističkih ideja. Prema njihovom viđenju, to je bilo obnavljanje Pariske komune, do današnjih dana poslednji pokušaj stvaranja "slobodnog društva" u Evropi. SI je prema nekima bila od velikog značaja, kako na teoretskom tako i na praktičnom planu, donevši savremenu i živu kritiku tadašnjeg/sadašnjeg društva (i predlog i pokušaj njegovog prevazilaženja) u liberterski pokret izmučen istočnim i zapadnim izadajama, i zastarelom retorikom dobrog dela anarhističkog pokreta.

Eksterni linkovi
----------------

***Situacionistička internacionala*** na Wikimedijinoj ostavi

* Situacionistička internacionala (engleski)
* Tekstovi Situacionističke internacionale(engleski)
* Biro javnih tajni (engleski)
Središte Ukrajinske pravoslavne crkve Kijevskog patrijarhata u Kijevu; Katedrala Sv. Volodimira
Ukrajinski Patrijarh Filaret (Mihajlo Denisenko) za vrijeme svetkovine
**Ukrajinska pravoslavna crkva Kijevskog patrijarhata** (**UPC-KP**; ukr. *Українська православна церква Київського патріархату (УПЦ-КП)*), vjerska je organizacija nekanonskog pravoslavlja u Ukrajini koja okuplja oko 15% ukrajinskih vjernika. Središte Ukrajinske pravoslavne crkve Kijevskog patrijarhata nalazi se u Katedrali Sv. Volodmira, u gradu Kijevu. Glavnog dužnosnika Crkve predstavlja Patrijarh Filaret (Mihajlo Denisenko) koji je na tu funkciju stupio 1995. godine.

Osnovne karakteristike
----------------------

Ukrajinska pravoslavna crkva Kijevskog patrijarhata službeno je reformirana i osnovana godinu dana nakon raspada SSSR-a 1992. godine. Ukrajinska pravoslavna crkva Kijevskog patrijarhata do danas nije priznata među ostalim Pravoslavnim crkvama, posebno kada je riječ o Ruskoj pravoslavnoj crkvi i Ukrajinskoj pravoslavnoj crkvi Moskovskog patrijarhata. Ukrajinski Patrijarh Filaret je ekskomuniciran iz Ruske pravoslavne crkve 1997. godine, ali Sinod i Sabor UPC-KP-a ne priznaje taj čin legalnim i relevantnim.

Zanimljivosti
-------------

Ukrajinski Patrijarh Filaret česti je oponent Patrijarhu Kirilu koji predvodi Rusku pravoslavnu crkvu. Za višednevnog posjeta ruskog Patrijarha Kirila Ukrajini u srpnju 2010. prilikom čega se naglašavalo duhovno i drugo jednistvo Rusije i Ukrajine, ukrajinski Patrijarh Filaret je izjavio u mediju Focus da će česta politizacija ruskog Patrijarha Kirila brojčano i duhovno oslabiti Ukrajinsku pravoslavnu crkvu Moskovskog patrijarhata koja "osim ruskih vjernika okuplja i veliki broj proukrajinskih domoljuba".

Vidi još
--------

* Ukrajinska grkokatolička crkva
* Ukrajinsko Katoličko Sveučilište

Izvori
------

1. ↑  „Віруючим якої церкви, конфесії Ви себе вважаєте?". Arhivirano iz originala na datum 2016-11-23. Pristupljeno 2012-10-03.
2. ↑  Акт об отлучении от Церкви монаха Филарета (Денисенко)[*mrtav link*]
3. ↑  Patriarch Kirill praises changes in Ukraine since election
4. ↑  Political nature of Russian patriarch's visit to turn away Ukrainian believers, says Kyiv Patriarchate[*mrtav link*]

Vanjske poveznice
-----------------

* Ukrajinska pravoslavna crkva Kijevskog patrijarhata, službene stranice
* Pravoslavlje u Ukrajini Arhivirano 2016-10-11 na Wayback Machine-u
**Narodna skupština** (nizozemski: *De Nationale Assemblée*) parlament je Surinama te nositeljica zakonodavne vlasti u toj zemlji. Narodna skupština jednodomni je parlament koji broji 51 zastupnika, koji se biraju na temelju proporcionalne reprezentacije po distriktima. Izbori za Narodnu skupštinu održavaju se svakih pet godina. Sjedište Narodne skupštine je u Paramaribu. 

Prvo zakonodavno tijelo na teritoriju Surinama formirano je još 1866. godine za vrijeme nizozemske kolonijalne uprave. Reforma je provedena 1936. godine, a nakon što je Surinam 1975. godine postao nezavisna republika, zakonodavno je tijelo preimenovano u Parlament Republike Surinam. Parlament je izgubio sve ovlasti nakon državnog udara 1980. godine, a zamijenila ga je, 1985. godine, imenovana Skupština. Narodna skupština u suvremenom obliku utemeljena je Ustavom iz 1987. godine, a prvi demokratski izbori za Narodnu skupštinu održani su 25. studenog 1987. godine.

Narodna skupština ima niz ovlasti prema Ustavu Surinama, uključujući - dakako - one zakonodavne, ali također bira predsjednika i potpredsjednika. Također, ustav predviđa i prošireni sastav Narodne skupštne, znan pod imenom Skupština naroda (nizozemski: *De Verenigde Volksvergadering*), kada uz redovno izabrane skupštinare zasjedaju i predstavnici administrativnih jedinica.

Vanjske veze
------------

***Narodna skupština (Surinam)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službeni veb-sajt ()

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 140949939
* LCCN: n2008083904
* GND: 10000422-2

 |
**Češirski sir** (engleski: Cheshire cheese) je poznati engleski kravlji sir iz Grofovije Cheshire.

Historija
---------

Češirski sir je prvi put dokumentiran 1586. i to u knjizi na latinskom, isto tako se zna da je prvi put isporučen u London 1623.

Nakon Industrijske revolucije 1750. otvorila su se nova tržišta u slivu rijeke Mersey.
Računa se da je 1823. proizvedeno oko 10,000 tona češirskog sira.
Od 1900. počeo je proces prebacivanja na mlađi, svježiji sir koji zahtijeva kraće skladištenje, jer se tad počeo transporti svaki tjedan, a ne kao dotad dva put godišnje.

Udruženje za kontrolu kvalitete i standardizaciju proizvodnje - Federacija češirskog sira osnovana je 1927. u to vrijeme još se proizvodio po farmama.

Od 1939. kad je počeo Drugi svjetski rat sir se prestao proizvoditi po farmama i započeo je proces racionalizacije proizvodnje u velikim siranama koji je završen oko 1953.

Istovremeno je počeo i proces smanjenja carina i slobodne trgovine pa su jeftiniji sirevi sa evropskog kontinenta ozbiljno ugrozili prodaju tradicionalnih britanskih sireva.
Zbog tog se prodaja češirskog sira smanjila od 40.000 tona u rekordnoj 1960. na otprilike 1 / 6 danas.

Većinu češirskog sira danas isporučuju tri glavna proizvođača, Belton Cheese, Joseph Heler i Arla Foods.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*History Of Cheshire Cheese*" (engleski). British Cheese Board. Arhivirano iz originala na datum 2017-09-15. Pristupljeno 24. 04. 2017.

Vanjske veze
------------

***Češirski sir*** na Wikimedijinoj ostavi

* *The Home Of Cheshire Cheese* Arhivirano 2013-05-12 na Wayback Machine-u()
Antonín Dvožák
**Antonín Leopold Dvořák (Antonin Dvoržak)** (Nelahozeve 8. septembra 1841 – 1. maja 1904), bio je češki kompozitor.

Rođen je u Nelahozeveu u u blizini Praga u nekadašnjem Austro-ugarskom carstvu, tu je proveo većinu svog života. Prvo muzičko obrazovanje primio je u seoskoj školi, potom i u Pragu studirao je muziku, i izrastao u priznatog violista i violinista. Tokom 1860-ih, svirao je violu u orkestru češkog (Bohemskog) teatra, koji je 1855 vodio kao dirigent Bedřich Smetana, te je, uz Dvoržaka, najpoznatiji češki kompozitor. 1871 Dvoržak napušta orkestar kako bi komponovao muziku. U međuvremenu se oženio, postao priznat kompozitor, i orguljaš u crkvi svetog Adalberta u Pragu, a njegova muzika privukla je Johannes Brahmsa. 
Putovao je u Englesku, da bi u Ameriku stigao 1892, gdje ostaje do 1895 godine, i u tom vremenu bio je direktor Nacionalnog muzičkog konzervatorija u New Yorku. 1893, Dvoržak piše svoje najpopularnije delo, *Simfoniju broj 9 – Iz Novoga sveta*, u kojoj se oslikava čežnja za domovinom, a tada je bio u Iowi, u češkoj govornoj zajednici u Spillvilleu. Tu je napisao dva od najpoznatijih komornih djela, *Kvartet u F* i *Gudački kvartet u E dur-u*. 1895 piše koncert za violončelo u Bmolu, koje će postati jedno od najpopularnijih dela, s obzirom da je imao problema oko finansijskih isplaćivanja svog rada, te da je u Evropi postajao sve uvaženiji, te da je postao počasni član Gesellschaft der Musikfreunde u Beču, što je odredilo povratak Dvoržaka kući, u Češku.

Osim devete simfonije, poznati su Slavenski plesovi, u komu je Dvoržak obradio narodnu češku muziku, kao i koncert za vilončelo i orkestar op.104 koga je napisao 1894-5 za svog prijatelja, Hanuš Vihana. J. Brahms, nakon što je čuo ovaj koncert, izjavio je :

> Da sam znao da koncert za violončelo ovako može zvučati, sam bih odavno napisao jedan
> 
> 

Također, priređeni su klavir i orkestar op.33, kao i koncert za violinu i orkestar op.53

1897 Dvoržakova kći se udaje za njegovog učenika, kompozitora Josef Suka. Dvoržak je bio direktor konzervatorija u Pragu od 1901 do smrti 1904. Sahranjen je u Vyšehrad groblju u Pragu.

***Antonín Dvořák*** na Wikimedijinoj ostavi
**Teodulija** (gr. *teodul* - sluga božji) je teološko-politički pojam kojim je Nikolaj Velimirović opisivao željeni odnos crkve i države po uzoru na Vizantiju. Odnos između crkve i države u Vizantiji se tradicionalno naziva simfonija.

Velimirović je učenje o teoduliji izložio u delu "*Srpski narod kao teodul*", dokazujući da je »srpski narod sluga Božji«. On se zalagao za uspostavljanje jedne vrste pravoslavne teokratije, koju naziva "teodulija", kao načina uređenja društva, što podrazumeva "saglasje Crkve i Države u služenju Boga". Politički sistem teodulije karakteriše u prvom redu vladarevo služenje Bogu. On pravi razliku između srednjevekovne zapadne teokratije i vizantijske teodulije, što poredi sa razlikom između „nametnutog gospodara i svojevoljnog sluge" (Vladika Nikolaj, 1996: 35).

Centralno mesto Velimirovićevog koncepta je jedinstvo crkve i države. Velimirović je smatrao da je odvajanje crkve od države nesreća i "bolesno stanje":

> Gde god se crkva delila od države tu je bolesno stanje ili crkve ili države ili oboje.
> 
> 

Velimirović smatra da se srpsko društvo temelji na načelima »hrišćanskog kolektivizma, solidarizma, domaćinstva, starešinstva i pravoslavnog morala i etike«. Za njega je osnovni problem Francuska revolucija koja je navodno poremetila »prirodni red« u društvu i unela haos individualizma, demokratije i pluralizma. Tako po učenju Velimirovića demokratija »razara organsko, svetosavsko narodno biće« jer je narod »organska saborna celina«.

Velimirović se u formulisanju koncepta teodulije oslanja na idealizovanje srpskog srednjevekovlja. On srednjevekovne srpske vladare opisuje kao uzorne sluge božje na koje su se podanici ugledali (Vladika Nikolaj, 1996: 35).

Na međunarodnom polju, Velimirović je zagovarao "teoduliju jednovernih naroda", odnosno Savez pravoslavnih naroda Balkana s naslonom na pravoslavnu Rusiju, čiji bi cilj bio služenje Hristu. Verovao je da bi "Carstvo balkanskih naroda sa carstvom svete Rusije" predstavljalo ostvarenje hiljadugodišnjeg carstva mira na zemlji, o kojem je govorio sveti Jovan Evangelista.

Izvori
------

1. ↑  Naličje kulta
2. ↑  Filozofsko-teološki izvori antievropskog i antizapadnog diskursa u SPC
3. 1 2  ВЛАДИКА НИКОЛАЈ, СРПСКИ НАРОД КАО ТЕОДУЛ
4. ↑  Mirko Đorđević, Ratni krst srpske Crkve

Vidi još
--------

* Nikolaj Velimirović
* Svetosavski nacionalizam
* Teokratija
* Simfonija (teologija)

Vanjske veze
------------

* ВЛАДИКА НИКОЛАЈ, СРПСКИ НАРОД КАО ТЕОДУЛ Arhivirano 2010-12-31 na Wayback Machine-u
* ТЕОДУЛСКА МОНАРХИЈА И КАКО ЈЕ ВАСПОСТАВИТИ Arhivirano 2010-07-13 na Wayback Machine-u
Statua Aspelte
**Aspelta** je bio vladar kraljevstva Kuš (cca. 600 - 580. pne.) O njemu se zna više od ostalih vladara Kuša, jer je iza sebe ostavio niz stela sa zapisima o svojoj vladavini. Bio je sin kralja Senkamanisken i mlađi brat Anlamanija, čija mu je vladavina prethodila.

Prema zapisima je Aspeltu za kralja izabrao odbor od dvadeset četiri najvažnija plemića i vojna časnika. Potom je otišao u Napatu - prijestolnicu države - kako bi tamo izbor "potvrdili bogovi", odnosno bio okrunjen. Sljedeći zapis govori kako je Aspelta dao pogubiti niz svećenika, najvjerojatnije zbog zavjere za njegovo svrgavanje. 

Najvažniji događaj Aspeltine vladavine se zbio 592. pne. kada je Kuš napala Drevni Egipat|egipatska vojska pod faraonom Psametihom II.  Pretpostavlja se da je povod bilo jačanje Nubije/Kuša pod vladavinom Anlamanija, odnosno strah da bi Nubijci mogli prodrijeti u Egipat i uspostaviti svoju dinastiju, kao u doba Aspeltinog pretka Taharke. U svakom slučaju, Napata je napadnuta, osvojena i opljačkana.

Vjeruje se da je zbog toga Aspelta odlučio prijestolnicu premjestiti na jug, u mnogo sigurniji grad [Meroe]]. 

Aspeltina grobnica se nalazi u Nuriju i predstavlja drugu po veličini građevinu u tom komplesku. Grobnicu je godine 1916. iskopao George A. Reisner, a većina pronađenih artefakata se danas nalazi u Bostonskom muzeju lijepih umjetnostu. Reisner je otkopao i Aspeltinu palaču godine 1920.

Izvori
------

1. ↑  The New Encyclopaedia Brittanica: Micropaedia, Vol.8, 15th edition, 2003. p.817
2. ↑  „Aspelta". Arhivirano iz originala na datum 2016-03-03. Pristupljeno 2008-08-08.

Vanjske veze
------------

***Aspelta*** na Wikimedijinoj ostavi

* Fragments Lost and Found (PDF) pp.8-16 article by Timothy Kendall on the University of Boston's 'noseless' statue of Aspelta ((en))
* Objects from Aspelta's tomb ((en))

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Preceded by:Anlamani | Vladari Kuša | Succeeded by:Aramatle-qo |
**Al Sherman** (Kijev, 7. septembar 1897 - Los Angeles, 16. septembar 1973) bio je američki kompozitor i tekstopisac jevrejskog porijekla, poznat kao autor niza hitova u doba Tin Pan Alleya.

Rodio se u porodici jevrejskih muzičara u tadašnjem Ruskom Carstvu kao Avrum Šerman. Godine 1903. je zajedno s ocem pobjegao pred pogromom u Austro-Ugarsku i došao u Prag. Godine 1909. su se preselili u New York, ali je otac tada zbog siromaštva ubrzo napustio porodicu. Sherman, koji je sa 13 godina bio prisiljen uzdržavati porodicu, prvo je naučio svirati klavir, a od 1918. se bavio komponiranjem. Neko vrijeme je i glumio u nijemi filmovima. U ljeto 1921. je sreo glumicu Rosu Dancis, sa kojom se vjenčao 1923. Ona mu je rodila sinove Roberta i Richarda Shermana - znamenitu braću Sherman.

Vanjske veze
------------

* Al Sherman na sajtu IMDb
* Al Sherman at SoundUnwound
* Sherman Music Arhivirano 2005-11-03 na Wayback Machine-u
* Songwriters Hall of Fame Arhivirano 2010-06-22 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 18410099
* LCCN: no2003025564
* ISNI: 0000 0000 8097 8543
* GND: 133320073
* BNF: cb16170375b (podaci)
* BIBSYS: 11039753
* MusicBrainz: 408fb8b9-5b5f-4716-85d1-66f73fab5bfd
* NDL: 001162225
* NKC: mzk2010594198
* BNE: XX906913

 |
**Nina Morić** (sh. *Nina Morić*) je hrvatska manekenka, TV ličnost i foto model, rođena 22. jula 1976. godine u Zagrebu (Hrvatska). Studirala je pravo kada je pobedila na takmičenju za mis Hrvatske, da bi zatim 1996. godine učestvovala na takmičenju Elite Look of the Year i osvojila drugo mesto. Nakon toga, potpisala je dvogodišnji ugovor vredan 75.000 dolara za hrvatsku modnu agenciju Midiken. Iako je nastavila da studira pravo, povremeno je radila za neke od prestižnih modnih kuća u Milanu.

**Snimila je spot za pesmu Tonija Cetinskog- Tvoje tijelo, 1995. godine.**

Godine 1998. ponovo je učestvovala na takmičenju Elite Look of the Year i ovog puta je osvojila prvo mesto ponevši titulu manekenke godine. Ova pobeda omogućila joj je potpisivanje dvogodišnjeg ugovora za poznatu modnu kuću L.A. Models.

Preselivši se u Los Anđeles, počela je da radi za razne poznate modne kuće, kao npr. što su Versači (Versace), Ereuno (Erreuno),Les Kopens (Les Copains), Roberto Cavalli, Valentino, Gai Mattiolo, RoccoBarocco, Fausto Sarli, Gattinoni, Mariella Burani, Angelo Marani, Marina Spadafora, Simonetta Ravizza, Guillermina Baeza, Jesus Del Pozo.

Godine 1999, **snimila je spot za pesmu Rikija Martina, Livin' La Vida Loca.** Takođe, Džim Keri je želeo da je angažuje u nastavku svog filma Maska, ali na kraju su pregovori propali i a Keri je napustio projekat.

Pošto je bila popularna i u Italiji, dobila je ponudu da bude TV dopisnik emisije Torno Sabato sa Đorđom Panarijelom na RAI Uno. Nastupala je na RAI Due u različitim emisijama, a takođe je snimila više reklama za parfeme, modne kuće i satove Sitizen.

Godine 2000. oprobala se i kao pevačica. U saradnji sa Džoom T. Vanelijem, snimila je svoj prvi singl, Star. Međutim, pesma nije imala neki veći uspeh, tako da na kraju ipak nije snimila album.

Literatura
----------

* Biografija Nine Morić na http://uk.askmen.com Arhivirano 2011-07-28 na Wayback Machine-u

Spoljašne veze
--------------

* Nina Morić na sajtu IMDb

***Nina Morić*** na Wikimedijinoj ostavi
Moderna gesta uz zakletvu zastavi je polaganje ruke preko srca.
Do 1942. godine, zakletva zastavi se polagala uz Belamijev pozdrav, koji je zamjenjen zbog sličnosti Hitlerovom pozdravu.
**Pledge of Allegiance**, zakletva zastavi Sjedinjenih Američkih Država, je uobičajena zakletva naciji i zastavi Sjedinjenih Američkih Država. Obično se izgovara na javnim manifestacijama, a česti je deo svakodnevnog jutarnjeg rituala u američkim školama.

Zakletva je prvi put objavljena 1892. na 400-godišnjicu otkrića Amerike. Zakonski je priznata 1942. Pojam *pod Bogom* je dodat 1954, za vreme predsedništva Dvajta D. Ajzenhauera, da bi se kopromitovali domaći komunisti.

Trenutno se zakletva očekuje (nije obavezna) u 25 saveznih država SAD, a preporučuje se u još 6.

Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država je u predmetu Odbor za obrazovanje Zapadne Virdžinije protiv Barneta presudio da učenici u školama nisu obavezni da salutiraju i izreknu zakletvu američkoj zastavi.

Tekst zakletve
--------------

> I pledge allegiance to the Flag of the United States of America, and to the Republic for which it stands, one Nation under God, indivisible, with liberty and justice for all.
> 
> 

> Zavetujem se na vernost zastavi Sjedinjenih Američkih Država, i Republici koju ona predstavlja, jednoj naciji pod Bogom, nedeljivoj, sa slobodom i pravdom za sve.
> 
>

Izvori
------

1. ↑  WEST VIRGINIA STATE BOARD OF EDUCATION v. BARNETTE, 319 U.S. 624 (1943)  ()

***Zakletva zastavi Sjedinjenih Američkih Država*** na Wikimedijinoj ostavi
**Yúnmén Wényǎn**, poznat kao **Umon** (862 ili 864-949 CE), (雲門文偃; japanski: ; također navođen i kao "Unmon", "Ummon Daishi", "Ummon Zenji"), bio je jedan od vodećih  kineskih zen učitelja u doba dinastije Tang. Osnovao je jednu od pet Chan (kineski Zen) škola - "Yunmensku školu" - nakon što je naslijedio svog učitelja po imenu Xuefeng Yicun (ili Hsueh-feng I-ts'un; japanski:  Arhivirano 2007-05-26 na Wayback Machine-u; još jedan znameniti Yicunov učenik je Fa-yen Wen-i (885-958)) (822-908), kome je služio kao glavni redovnik. Prilikom osnivanja škole je podučavao u samostanu *Yunmen* Shaozhoua, po kome je dobio ime. Yunmenska škola je imala značajan uticaj na početku dinastije Song, pogotovo među višim klasama, a što je kulminiralo sa *Zapisom plave stijene*. Školu je kasnije absorbirala Rinzai škola.

Umon u zen pričama
------------------

> Neki monah upita Umona: Šta je Buda?
> Umon odgovori: Sasušeno govno.
> 
>

Izvori
------

1. ↑  pg 230, Dumoulin 1994.
2. ↑  "Yun-men Wen-yen (864-949) was one of the most eminent Zen personalities of his time." pg 230, Dumoulin 1994.
3. ↑  pg 233, Dumoulin 1994
4. ↑  Mumonkan, zbirka zen koana (str. 32), Beograd 1980.

Eksterni linkovi
----------------

* Zen Buddhism: An Introduction to Zen with Stories and Parables
* Ummon
* Transcription online of Pen-chi of Ts'ao-shan's *Questions and Answers*, as translated in *Sources of Chinese Tradition* (de Bary, Chan and Watson, ed. and trans.)
Bruce McDonald
**Bruce McDonald** (rođen 28. 5. 1959. u Kingstonu u provinciji Ontario) je kanadski filmski i televizijski režiser.

Diplomirao je film na Politehničkom institutu Ryerson (danas Univerzitet Ryerson).

Filomografija mu uključuje naslove kao *Roadkill* (1989), *Highway 61* (1991), *Dance Me Outside* (1994), *Hard Core Logo* (1996) i *Claire’s Hat* (2001).

Također je režirao epizode mnogih TV serija kao što su *Lonesome Dove*, *Twitch City*, *Degrassi: The Next Generation*, *Queer as Folk* i *ReGenesis*.

Trenutno radi na animiranoj adaptaciji kultnog stripa Yummy Fur, a nedavno (2007) je u Torontu završio snimanje filma *The Tracey Fragments*.

Neko vrijeme je bio u romantičnoj vezi s kolegicom Valerie Buhagiar. (McDonald je na audio-komentaru za posebno DVD-izdanje filma *Roadkill*, rekao kako je ulogu Ramone napisao upravo za Buhagiar, u namjeri da je zavede.) Njih dvoje su poslije ostali dobri prijatelji.

Vanjske veze
------------

***Bruce McDonald*** na Wikimedijinoj ostavi

* Bruce McDonald na sajtu IMDb
Selma Selman: *Superposition,* 2018.
**Selma Selman** (Bihać, 1991.), bosanskohercegovačka i američka likovna, medijska i performance art umjetnica, romskog porijekla, a koja djeluje i kao kulturna i socijalna aktivistkinja, živi i radi između Bihaća i New Yorka, SAD. 

Rođena je u Bihaću i odrasla u romskom naselju. Studirala je slikarstvo na Likovnoj akademiji u Banja Luci. Sudjelovala je na Ljetnoj akademiji u Salzburgu (mentor Tania Bruguera) te u jednogodišnjem Roma Graduate Preparation Programu Central European University u Budimpešti, a magistriral transmedije, vizualne i izvedbene umjetnosti na Sveučilištu Syracuse.

Radi u raznovrsnim klasičnim i suvremenim medijima, tehnikama i sa novim tehnologijama. Posebno je vezana uz materijale iz skupljačkih praksi roma i recikliranje, ali i destruktivnost. Kroz svoju umjetnost propituje tjelesnost, te pozicije roma, žena, migranata u procesima diskriminacije i emancipacije.

Prvu samostalnu izložbu "Me postojisarav – Postojim – I exist" nastalom u suradnji sa kustosicom Jasminom Tumbaš imala je 2016. u Bufallo (država New York). Aktivno izlaže i sudjeluje u festivalima, te je osvojila veliki broj nagrada. Osnivačica je organizacije 'Marš u školu' koja uspješno stipendira mlade romkinje, te stimulira i pomaže mlade rome da idu u školu. Selman se smatra omiljenom i najpoznatijom mladom umjetnicom Bihaća i BiH, nakon što je osvojila prestižnu nacionalnu nagradu Zvono.

Izvori
------

1. ↑  Selman Crosses Barriers With Art | Central European University. *www.ceu.edu*. Preuzeto 2021-04-08.
2. ↑  Selma Selman: Navikla sam da budem izolovana od društva (BS). *Diskriminacija.ba*. Preuzeto 2021-04-08.
3. ↑   Selma Selman (en-GB). *Cultural Gender Practices Network*. Preuzeto 2021-04-08.
4. ↑  Ljubčić, Elma. Selma Selman: Politička umjetnost je danas jako bitna (bs). *balkans.aljazeera.net*. Preuzeto 2021-04-08.
5. ↑  Me postojisarav – samostalna izložba Selme Selman (BS). *Diskriminacija.ba*. Preuzeto 2021-04-08.
6. ↑  Bio and CV | Selma Selman (en). *selmaselman*. Preuzeto 2021-04-08.
7. ↑  Perkovic, Sladjana (2015-05-11). The insider's cultural guide to Banja Luka: Where life is lived in cafes (en). *the Guardian*. Preuzeto 2021-04-08.

Vanjske poveznice
-----------------

* 
* Kunsthale Wien - video

Literatura
----------

* "Nemoj biti kao ja" - intervju s Selmom Selman vodila Karmela Drvčić, Jutarnji list, Zagreb, 7. 9. 2023. str. 22-23
**Tamnica naroda** je pežorativni i metaforički izraz koji se koristi za višenacionalne države u kojima su većina nacija ili sve nacije u podređenom položaju u odnosu na "vladajuću" naciju, odnosno ugnjetavane su od strane "odnarođene" elite.

Nastanak
--------

Izraz se prvi put počeo koristiti u 19. vijeku od strane nacionalističkih ideologa i to prvenstveno kako bi se opisale države, odnosno carstva, čije je postojanje priječilo stvaranje nacionalnih država. U tom smislu se tamnicom naroda najviše nazivalo Austrijsko Carstvo, odnosno Austro-Ugarska, koja se smatrala smetnjom stvaranju ujedinjene Velike Njemačke, ujedinjene Italije, slobodne Poljske, Čehoslovačke i Jugoslavije.

Mišljenje V. I. Lenjina
-----------------------

Ruski revolucionar Vladimir Iljič Lenjin je isti izraz (rus. *тюрьма народов*) koristio za Rusko Carstvo, koje je u 19. vijeku provodilo politiku nasilne rusifikacije na račun neruskih naroda. On je u periodu Prvog svetskog rata govorio: 

> Trula samodržavna Rusija, ta vječita tamnica naroda prosto je osuđena na propast.
> 
> 

 Izraz je korišten je i za Otomansko Carstvo, pogotovo nakon mladoturske revolucije.

U 20. stoljeću
--------------

Nakon propasti tih carstava u Prvom svjetskom ratu sličnu su terminologiju preuzeli i vladajući komunisti u novostvorenom SSSR-u, a nakon Drugog svjetskog rata i u Titovoj Jugoslaviji kako bi se distancirali od bivših režima u Ruskom Carstvu i Kraljevini Jugoslaviji. Obje države su se, međutim, i same raspale 1990-ih, te je i za njih za vrijeme i poslije tih događaja korišten taj izraz.

Danas se, pak, izraz "tamnica naroda" sve više koristi za Evropsku Uniju.

Izvori
------

1. ↑  К вопросу о национальной политике
2. ↑  Н. Матюшкин. «В. И. Ленин о дружбе народов», Издательство «Знание», Москва, 1954 г.
3. ↑  Российская империя в 1914—1917 гг.: факты, которые всегда замалчивались: «Гнилая самодержавная Россия, эта извечная тюрьма народов просто обречена на поражение.»
***Sastanak sa nečasnim*** (ital. *Appuntamento col disonore*) je italijansko-zapadnonemačko-jugoslavenski igrani film snimljen 1970. godine u režiji Adriana Bolzonija. Radnja se događa na Cipru nekoliko godina ranije, pred sam kraj britanske kolonijalne vlasti, kada su na tom otoku eskalirali sukobi između grčke i turske zajednice. Protagonist, čiji lik tumači Michael Craig je britanski oficir koji očajnički pokušava održati red i mir, odnosno zaustaviti krvoproliće, a pri čemu mu poteškoću predstavljaju ekstremisti sa obje strane, uključujući odmetnutog pravoslavnog svećenika koga tumači Klaus Kinski. Film je nastojao iskoristiti tada aktualni trend politički angažirane kinematografije, odnosno porast nacionalizmom inspiriranih sukoba u tadašnjem svijetu; autori na samom početku filma navode da se "ista ovakva priča može ispričati na svakom etnički podijeljenom dijelu svijeta", izrijekom spomenuvši i Sjevernu Irsku gdje je upravo tada eskalirao dugogodišnji sukob katolika i protestanata. Film je sniman na lokacijama u tadašnjoj Jugoslaviji, uključujući Mostar sa Starim mostom koji "glumi" Nikoziju.

Uloge
-----

* Michael Craig ... Pukovnik Stephen Mallory
* Eva Renzi ... Helena
* Adolfo Celi ... Hermes
* Klaus Kinski ... Evagoras
* George Sanders ... General Downes
* Margaret Lee ... Nikki
* Ennio Balbo ... Šef policije
* Giacomo Rossi-Stuart ... Por. Tibbitt
* Giuseppe Addobbati ... Pappyanakis
* Mario Novelli ... Yani
* Luciano Pigozzi ... Mr. Anton
* Alessandro Momo ... Alexander
* Rista Djordjevic ... Svećenik
* John Stacy ... Pukovnik Webb (kao John Stacey)
* Silvia Faver ... Molly
* Rachael Griffiths ... Sylvia

Vanjske veze
------------

* *Sastanak sa nečasnim* na sajtu IMDb
Staro groblje i srušena crkva u Iskaheenu - počivalište Eógan mac Néill
Natpis označava počivalište Eógan mac Néilla
**Eoghan mac Néill** (stara ortografija: **Eóġan mac Néill**) (? - 465) sin Niall Noígiallacha, bio je irski vladar koji je osnovao kraljevstvo Ailech, kasniji Tír Eoghain (moderna Grofovija Tyrone) u 5. vijeku. Također je poznat kao osnivač Cenél nEoghain i njihovih ogranaka (MacLaughlin, O'Neill, Corrigan, itd.).

Eogan je bio dobar prijatelj Svetog Patrika i od njega primio blagoslov. Zajedno sa svojim bratom, velikim kraljem Lóegaire mac Néill (? -462), bio je jedan od sudaca u nasljednom sporu poslije smrti Amalgaid (? - 440), kralja Connachta.

Sinovi su mu bili Muiredach mac Eógain, nasljednik Ailecha; Fergus, osnivač Cenél Fergusa; i Echach Binnich, osnivač Cenél mBinnig.

Izvori
------

* *Annals of Ulster* at CELT: Corpus of Electronic Texts at University College Cork
* Byrne, Francis John (2001), Irish Kings and High-Kings, Dublin: Four Courts Press, ISBN 978-1-85182-196-9
* Charles-Edwards, T. M. (2000), *Early Christian Ireland*, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0-521-36395-0
* Revised edition Arhivirano 2012-06-08 na Wayback Machine-u of McCarthy's synchronisms at Trinity College Dublin.
Samostan Kreševo
**Franjevački samostan u Kreševu** pripada Vrhbosanskoj nadbiskupiji, Bosna i Hercegovina. Sagrađen je u 14. vijeku.

Zajedno sa Crkvom sv. Katarine utemeljen je pred kraj XIV stoljeća. Od prvobitne gotičke crkve danas je preostao još samo krajnji dio zida svetišta prema jugoistoku. Uz njega je, vjerojatno već u XV stoljeću, postojala kamena Kapela sv. Amrije. Nakon toga je nekoliko puta rušen, ili zapaljen, ali je ponovo podizan, dograđivan i dorađivan. Uz zvonik postavljena je bista fra Grge Martića, rad Ivana Meštrovića.

Proglašen je za Nacionalni spomenik BiH.. Nacionalni spomenik čini graditeljska cjelina Franjevačkog samostana u Kreševu sa pokretnom imovinom:  14 slika, 5 skulptura, 18 predmeta izrađenih od metala, biblioteka sa 2 stara kataloga i 9 knjiga, spomen-soba fra Grge Martića sa 71 predmetom, jedna kazula i orgulje.

Povezano
--------

* Bosna Srebrena

Vanjski linkovi
---------------

* 


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
**Bosa Cvetić** (Guča kraj Čačka, 1. februara 1912. – Beograd, 11. januara 1975.), učesnica Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politička radnica Socijalističke Republike Srbije i junak socijalističkog rada.

Biografija
----------

Rođena je 12. 1. 1912. godine u Guči, kod Čačka. Osnovnu školu je završila u rodnom mestu, a gimnaziju u Čačku.

Tokom studija na Filozofskom fakultetu u Beogradu, pripadala je revolucionarnom studentskom pokretu. U članstvo ilegalne Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) primljena je 1935. godine. Zbog revolucionarnog rada bila je više puta hapšena.

U Narodnooslobodilačkoj borbi je učestvovala od 1941. godine. Partizanima je pristupila kao borac Požeške čete Užičkog partizanskog odreda. Kada je nakon gušenja ustanka u Srbiji nastupila "kobna zima" 1941/1942, preostali partizani danonoćno gonjeni po snegu. Neki su predlagali da se ostaci odreda rasture "po trojkama i pojedinačno" te da se kriju kod simpatizera i rodbine, a neki su hteli da nastave borbu u Bosni, gde su bile partizanske snage sa Vrhovnim štabom. Bosa Cvetić je tada "skromno i pametno" rekla: 

> Drugovi, ja nisam pošla da se skrivam, ni u hajduke, već u partizane.
> 
> 

Od 1942. je bila borac Druge proleterske udarne brigade; zatim član saniteta Druge proleterske divizije, član Politodela Šeste krajiške udarne brigade i rukovodilac Politodela Jedanaeste krajiške udarne brigade. Krajem 1944. godine bila je sekretar Okružnog komiteta KPJ za Kruševac.

Posle oslobođenja Jugoslavije, 1945. godine, obavljale je odgovorne društveno-političke funkcije u Socijalističkoj Republici Srbiji. Član Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije (CK SKS), bila je od 1945. do 1968. godine, a rukovodila je radom Instruktorske i Organizaciono-kadrovske uprave CK SKS. Na Sedmom kongresu SKJ, 1958. godine, bila je birana za člana Centralne revizione komisije SKJ.

Grob Boce Cvetić i njenog supruga Dragutina, u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu
U perodu od 1953. do 1963. godine bila je član nekoliko saziva Izvršnog veća NR Srbije. Takođe obavljala je i funkcicije predsednice Antifašističkog fronta žena Srbije, predsednice Saveza ženskih društava Jugoslavije i članice Glavnog odbora SSRN Srbije. Od 1963. do 1971. godine bila je sudija Ustavnog suda SR Srbije. Više puta je birana za narodnog poslanika savezne i republičke skupštine. Imala je čin rezervnog potpukovnika JNA.

Umrla je 1975. godine u Beogradu i sahranjena je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su Orden junaka socijalističkog rada, Orden narodnog oslobođenja i dr.

Literatura
----------

* **Jugoslovenski savremenici - Ko je ko u Jugoslaviji**. Hronometar, Beograd 1970. godina.
* **Vojna enciklopedija** (knjiga druga), Beograd 1971. godina
Francesco Hayez, *Uništenje Jerusalemskog hrama*.
**Prvi jevrejsko-rimski rat** (66–70), također poznat i kao **Veliki ustanak** (hebrejski: , *ha-Mered Ha-Gadol*) bio je prvi od tri velika ustanka koji su Jevreji u provinciji Judeji digli protiv Rimskog Carstva (drugi je bio Kitosov rat 115–117; treći je bio Bar Kohbin ustanak 132–135).

Otpočeo je godine 66. kao eskalacija vjerskih napetosti između jevrejske i grčke zajednice u Judeji, da bi potom eskalirao u proteste protiv rimskih poreza i napade na rimske građane. Josip Flavije, koji je pripadao aristokratskoj eliti, opisuje početke pobune sa svojih klasnih pozicija:

> ...jer se društvo varalica i razbojnika sjedinilo i nagovaralo Židove na pobunu te ih podsticalo da traže svoju slobodu, osuđujući na smrt one koji su nastavili da se pokoravaju rimskoj vlasti i govoreći da one koji su rado izabrali ropstvo treba silom natjerati da se odreknu takvih sklonosti; naime, oni su se razdvojili u razne grupe; i čekali u zasjedi po cijeloj zemlji, te pljačkali kuće velikaša, ubijali ljude, spaljivali sela; sve dok se cijela Judeja nije zasitila posljedica njihove ludosti. I tako se ustanički požar dan za danom rasplamsavao dok nije došlo do direktnog rata.
> 
> – Josip Flavije

Pustošenje Jeruzalema, sa unutrašnjeg zida Titovog slavoluka u Rimu.
Najzad, 66. godine izbio je veliki narodni ustanak. Najprije su ga podržale srednje i niže klase naroda. U početku rat su poveli vlasnici imanja i obrazovani ljudi, ali oni nisu djelovali dovoljno energično i bili su skloni kompromisu. Stoga je prva godina završila neuspješno usprkos nekoliko pobjeda, a mase su pripisale nesretni ishod slabom i ravnodušnom ranom vođenju rata. Narodne vođe su pokušale da se dočepaju vlasti i da dođu na mjesto aristokratskih vođa, te je u zimu 67—68. došlo do krvavog građanskog rata. Što je rat postajao beznadniji, to su srednje klase više pokušavale svoju sreću u kompromisu sa Rimljanima; kao rezultat, građanski je rat još više bjesnio zajedno s borbom protiv stranog neprijatelja.

Mnogi od imućnih bili su u stanju da se spase prelaskom na stranu Rimljana. Tako je npr. rabi Johanan ben Zakai, jedan od vodećih farizeja, prešao na stranu neprijatelja i s njim sklopio mir, dok su mali trgovci, zanatlije i seljaci pet mjeseci herojski branili grad od Rimljana. U to vrijeme naoružane mase Jeruzalema zauzele su na juriš carsku palaču, u koju su mnogi od imućnih Židova sklonili svoje blago, oduzeli novac i poubijali vlasnike.

Rat protiv Rimljana i građanski rat završili su pobjedom Rimljana, nakon što su legije pod Titom opsjele i uništile središte pobune u Jeruzalemu, a potom "počistile" i druga jevrejska uporišta. Istovremeno je došlo i do pobjede vladajuće židovske grupe i propasti stotine hiljada jevrejskih seljaka i gradskih nižih klasa.

Vidi još
--------

* Jevrejsko-rimski ratovi
* Opsada Jeruzalema (70)
* Elija Kapitolina
* Apokalipsa

Spoljašnje veze
---------------

 
Wikizvor ima originalni tekst vezan uz ovaj članak:
***The War of the Jews***

* The works of Josephus at Gutenberg

***Prvi jevrejsko-rimski rat*** na Wikimedijinoj ostavi
**Stećci u Višegradu** su srednjovjekovni nadgronmi spomenici čija geneza i razvoj se mogu pratiti od sredine XII do početka XVI stoljeća.

Historija
---------

Prostor današnje opštine Višegrad ušao je u sastav srednjovjekovne bosanske države 1373. godine, kada su oblasni gospodar Lazar Hrebeljanović (oko 1370. do 1389.) i bosanski ban, kasnije kralј Tvrtko I Kotromanić (1353–1391) u borbama pobijedili Nikolu Altomanovića i podijelili njegovu zemlјu. Sjeverna oblast do samog ušća Lima u Drinu sa utvr+enim gradovima Dobrunom, Rudnikom i Užicem pripala je knezu Lazaru, a ban Tvrtko pripojio je bosanskoj državi srednji dio zemlјe, Podrinje i Polimlјe, sve do iza Prijepolјa. Nakon smrti kralјa Tvrtka I vlast u gornjem Podrinju i donjem Polimlјu su preuzela dva oblasna gospodara: knez Pavle Radenović Pavlović, osnivač vlastelinske porodice Pavlovića i veliki vojvoda Sandalj Hranić Kosača, član porodice Kosača. Pavlovići su držali uski pojas s desne strane Drine od ušća Lima sa Višegradom i Dobrunom.

U Prostornom planu BiH do 2000. godine na području Višegrada, kao spomenik III kategorije uvršten je 31 lokalitet nekropola sa stećcima (1015 stećaka) bez preciznije identifikacije. Dvije nekropole su Nacionalni spomenik BiH. Istraživačke radove u smislu popisa i obilaženja lokacija na području općine Višegrad vršio je Šefik Bešlagić.

### Nekropola Grebnice

Nacionalni spomenik se nalazi u središtu Drinjačkog polјa na lokalitetu Grebnice, gdje je evidentirano 78 stećaka: 74 sanduka i 4 slјemenjaka. Na dva sanduka se nalaze ukrasi; antropomorfni i jednakokraki krst. Ukrasi rađeni su tehnikom relјefnog ispupčenja. Stećci su uglavnom obrasli mahovinom i lišajevima i dijelom ili u cijelosti utonuli u zemlјu, dok je prostor nekropole dijelom obrastao raslinjem i travom.

### Nekropole u Kaošticama

Naselje Kaoštice se nalazi na desnoj strani Drine u blizini Međeđe, od Višegrada udaljeno je 12,24 km vazdušne linije u pravcu jugozapada.

**Lokalitet Raonići** su zaseok iznad Kaoštica. Stećci su poredani u nizu od sjevera ka jugu, a orijentirani su u pravcu zapad – istok. Pripadaju vrsti položenih kamenih monolita, relativno velikih dimenzija, razvrstanih u tri forme; 4 ploče, 2 sanduka i 6 sljemenjaka. Tri stećka su sa ukrasima izvedenim u visokom reljefu i udubljivanju. Njihovi ukrasni motivi su: cik-cak linija, bordura od povijene loze, dvostruka spirala, vodenica, polumjesec, jabuka, figuralna predstava konjanika koji kopljem ubija velikog zmaja koji je napao prestrašenu žensku osobu, motiv zmaja u krugu, djedovski štap i simbol za koji je moguće pretpostaviti da se radi o nekoj vrsti simetrično postavljenih spirala sa ručkama. Stećci su fino obrađeni, dijelom utonuli u zemlju i prevrnuti. Nekropola ja nacionalni spomenik BiH

**Lokalitet Čaplja** sadrži 15 stećaka. Na jednom je natpis na bosančici, kojim se spominju Juraj i brat Radoje, članovi porodice Vladimirić-Radosalić. Natpis u transliteraciji glasi;

> + A se leži Juraj Radoja kod svoga gospodičića
> 
>
Ova divizija formirana je 14. maja 1941. u Bruku na Lajti (nem. *Bruck an der Leitha*) od regruta 15. regrutnog talasa kao **717. posadna divizija**. S obzirom na njenu namenu, divizija je imala nekompletnu formaciju bez izviđačkog bataljona, sa redukovanim artiljerijskim i specijalističkim sastavima. Njeno transportovanje na teritoriju Srbije otpočelo je 15. maja 1941. Štab divizije bio je smešten u Nišu, a štabovi pukova u Kraljevu i Kosovskoj Mitrovici. Brojno stanje divizije u septembru 1941. je iznosilo: 262 oficira, 66 službenika, 1153 podoficira i 8.922 vojnika.

Tokom ustanka u Srbiji u drugoj polovini 1941. divizija je bila angažovana u borbama protiv ustanika i u hapšenju talaca i provođenju mera odmazde. Njen 749. puk učestvovao je u masakrima u Kragujevcu i Kraljevu oktobra 1941.

Tokom 1942. divizija je zbog intenziviranja partizanskih dejstava učestvovala u "operacijama čišćenja" partizana u Sremu. Stavljena je na raspolaganje generalu Litersu, komandantu korpusa "Hrvatska" za učešće u operacijama "Vajs I" i "Vajs II".
Zbog borbenih potreba divizija je tokom preformirana i formacijski popunjena ljudstvom i borbenom tehnikom do standardne formacije pešadijske divizije. Počev od 1. maja 1943. divizija zvanično menja naziv u **117. lovačku diviziju** (nem. *117. Jäger-Division*). Tada je imala oko 13.200 vojnika u sledećoj formaciji:

737. pešadijski puk  
749. pešadijski puk  
670 artiljerijski puk  
117. izviđački bataljon (nem. *117. Aufklärung Abteilung*)  
117. bataljon oklopnih lovaca (nem. *117. Panzerjäger Battalion*)  
117. inžinjerijski bataljon  
117. bataljon veze

Tokom bitke na Neretvi februara i marta 1943. godine, divizija se borila rame uz rame sa četnicima. Tadašnji komandant Jugoistoka Aleksandar Ler opisao je kasnije u svojim sećanjima ovo četničko-nemačko sadejstvo:

> 117. lovačka divizija, koja je prodirala od Ivan Sedla ka severozapadu, vodila je od početka teške borbe, pa je na kraju odbijena i odbačena. Jedan njen deo morao je da se spasava u Konjicu, koji je bio utvrđen i posednut od Italijana i četnika. Ovo mesto su partizani okružili i tako je došlo do toga da su se ovde, pod pritiskom događaja, borili na istom frontu Nemci i četnici - doduše odvojeni jedni od drugih italijanskim jedinicama.
> 
> – Aleksandar Ler

Nakon preformiranja **117. lovačka divizija** prebačena je na teritoriju Grčke, gde je ušla u sastav Armijske grupe "E".

Nakon izbijanja Crvene armije na granicu Srbije septembra 1943. **117. lovačkoj diviziji** dat je zadatak da se probije do Beograda radi kao pojačanje Armijskoj grupi "Srbija". Tokom probijanja i tokom Beogradske operacije divizija je prošla kroz izuzetno oštre borbe i pretrpela teške gubitke. Reorganizovana i u znatno izmenjenom sastavu divizija je učestvovala u borbama na Sremskom frontu do decembra 1945. kada je prebačena u južnu Mađarsku. U maju 1945. u južnoj Austriji položila je oružje pred Crvenom armijom.

Spoljašnje veze
---------------

* () 717. Infanterie-Division
* () 117. Jäger-Division



1. ↑  Zapisi Aleksandra Lera, časopis SRPSKO NASLEĐE, broj 7/1998
Koordinate: 41° 51′ 36" SGŠ, 21° 36′ 23" IGD

**Strahojadica** (mak. *Strahojadica*; alb. ) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Strahojadica pripada opštini Zelenikovo, koja okuplja jugoistočna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Strahojadica je smeštena u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 30 km jugoistočno.

Naselje Strahojadica je u okviru istorijske oblasti Torbešija, koja se pruža južno od Skopskog polja. Naselje je smešteno ma brdima iznad priobalja Vardara. Istočno od naselja se izdiže planina Kitka. Nadmorska visina naselja je približno 340 metara.

Mesna klima je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Strahojadica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 268 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (99%).

Većinska veroispovest je islam.

Vidi još
--------

* Opština Zelenikovo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.zelenikovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Zelenikovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Zelenikovo |
| --- |
| **Zelenikovo** • 
Vražale •
Gradovci •
Gumaljevo •
Dejkovec •
Dobrino •
Novo Selo •
Orešani •
Pakoševo •
Paligrad •
Smesnica •
Strahojadica •
Taor •
Tisovica |  |