**Kabilija** (arapski: حاسي مسعود, berberski: Tamurt n Yiqbayliyen) je geografska - historijska i kulturna regija na sjeveru Alžira u Masivu Tel Atlas pored Sredozemnog mora. 

Ime je dobila po Kabilima berberskoj etničkoj grupi koji čine većinu stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

To je planinski kraj koji se proteže od grada Alžira na zapadu do Pokrajine Skikda na istoku. Obično se dijeli na **Veliku Kabiliju** (Grande Kabylie) ili 
Džurdžura omeđenu na zapadu rijekom Isser, a na jugoistoku rijekom Soummam i **Malu Kabiliju** (Petite Kabylie) koja se prostire oko zaljeva kod grada Bedžaja.

Istočni krak *Male Kabilije* se za Francuske kolonijalne uprave nazivao **Orijentalna Kabilija** ili *Kolo Kabilija* (Kabylie de Collo) , to je kraj iza Rta Bugaron u Pokrajini Skikda.

### Velika Kabilija

Velika Kabilija je planinski masiv odvojen od obalnih brda dolinom rijeke Sabaj, kroz koju prolazi autoput Alžir-Bedžaja. On se uzdiže prema jugu lancem nazubljenih planina koji se račva na dva kraka koji se protežu oko 40 km u smjeru istok-zapad. 
Najviši vrhovi su Lala Hedidža 2.308 m, Akouker (2304 m) i Heidzer (2164 m). Po planinama pada dosta kiše i snijega u zimsko vrijeme, prosječno godišnje od 1.000 do 1.500 mm. 

Tu se nalazi Nacionalni park Džurdžura na površini od 185 km² i Rezervat prirode Akfadu, u kom ima divljih svinja, hijena, divljih mačaka, majmuna i šuma cedrova i ostalih četinara. Za razliku od njih ostatak Velike Kabilije je poprilično deforestiran, pa je pejzaž ogoljen, pun provalija i dubokih klisura vijugavih potoka koji nude rijetke sezonske pašnjake stadima nomadskih stočara.

Velika Kabilija je gusto naseljena, velikim selima rasutim po krakovima istočnih obronaka, te po dolinama rijeka Sabaj i Soummam. Seljaci imaju jako male pracele, pa je siromaštvo široko rasprostranjeno, zbog tog se masovno iseljavaju u Alžir ali i u Francusku.
Administrativni centar je grad Tizi Uzu udaljen 55 km istočno od Alžira.

Stanovnici Velike Kabilije poznati su po rukotvorinama; košarama drvorezbarijama i nakitu.

### Mala Kabilija

Mala Kabilija proteže se od strmih klifova Sredozemnog mora kod Bedžaje i nastavlja prema jugu do Sétifa.
Najviši vrhovi su planina *Babor* (2004 m) i planina *Ta Babor* (1959 m). Masiv je dobro pošumljen, danas jedino u njemu raste - Alžirska jela (*Abies numidica*) u Sjevernoj Africi. Kraj je slabo naseljen, ruda i korisnih minerala ima malo, kao i izvora pitke vode. Po dolinama ima plantaža voća.

Administrativni centar je grad Ain el Kebira udaljen 93 km jugoistočno od Bedžaje.

#### Orijentalna Kabilija

Orijentalna Kabilija se proteže od Džidžela do Skikde sa vrhuncem na planini Goufi (1183 m). Masiv je izbrazdan dubokim, strmim riječnim klisurama, uključujući i rijeku Rummel (*El-Kebir*).
Od nekadašnjih velikih šuma Hrasta plutnjaka i makije malo je tog preostalo, zbog nomadskog stočarstva kojim se bavi većina stanovnika, koji ni nemaju stalnih sela, već se sele sa svojim stadima u potrazi za ispašom. Zbog tog ratarstva gotovo da i nema, pa se ekonomija Orjentalne Kabilije bazira na 
stočarstvu i plutu koji se izvozi iz luke Collo.

Historija
---------

Kabili su od pamtivjeka bili suviše samoživi i buntovni, tako da njihove planinske utvrde nisu mogli zauzeti i smirati ni Rimljani, Arapi, a niti Osmanlije. Oni su pružili i žestok otpor francuskoj vojci 1870-ih.

Zbog tog su Francuzi u Kabiliji podigli utvrdu Fort National 1857. (današnji grad Larba Nat Iraten) radi kontrole tog kraja. Posljednji ustanak Kabila ugušen je 1870.-71, nakon tog su francuski farmeri mogli kolonizirati taj kraj.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Kabylie, region, Algeria*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 10.2.2020.

Vanjske veze
------------

***Kabilija*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Kabylie* ()