Ne poistovijećivati sa Arnobije Mlađi.
Arnobije, gravura, H. Schedel, *Liber chronicarum*, 1493.
**Arnobije iz Sike** (lat. *Arnobius*, umro oko 330. n.e.) bio je rimski ranohrišćanski apologetski pisac, koji je delovao za vreme Dioklecijanove vladavine (284‒305). Da bi ga se razlikovalo od drugog Arnobija, koji je živeo u 5. veku nove ere, on se ponekad obeležava **Arnobije Stariji**. Prema Jeronimovoj *Hronici*, Arnobije je, pre no što se preobratio na hrišćanstvo (oko 295), bio istaknuti retor u numidskom gradu Sicca Veneria (danas El Kef u Tunisu), koji je u to doba bio jedan od glavnih hrišćanskih središta u prokonzularnoj provinciji Africi, a na hrišćanstvo je prešao zahvaljujući jednom snu koji je usnuo. Kako sam Arnobije u svom spisu o snoviđenjima piše kritički, moguće je da je Jeronim projektovao svoje vlastito poštovanje koje je gajio prema onome što se ljudima ukazuje u snovima. Prema Jeronimu, da bi prevazišao sumnje lokalnog biskupa u iskrenost Arnobijevog preobraćenja, ovaj je oko 303. godine napisao apologetsko delu u sedam knjiga, koje Jeronim naziva *Adversus gentes*, no koje se u jedinom rukopisu u kojem je sačuvano (iz 9. veka) zove *Adversus nationes*. Ovi podaci kod Jeronima, njegova napomena da je Laktancije bio Arnobijev učenik, i Arnobijev sačuvani spis sve je što se danas o njemu zna.

*Protiv pagana*
---------------

Delo *Adversus nationes* (sh. *Protiv pagana*) Arnobije je napisao u svetlu Dioklecijanove politike progona hrišćana i u njemu nastojao pobiti argumente pagana o tome zašto je taj progon opravdan. Arnobije napada one koji su tvrdili, kao i kasniji protivnici Avgustinovi, da svet srlja u propast otkad su se u njemu pojavili hrišćani te da je Isus Hrist bio smrtni mag, ništa bolji od Apolonija iz Tijane ili Zoroastera.

Arnobije se pokazuje kao žestok i borben apologeta i vešt retor, koji niže retorske ukrase, pitanja i gradacije, te po stilu nalikuje Tertulijanu. Premda svojim nemilosrdnim šibanjem paganstva prelazi i u pamfletistu, ipak nije stekao veću popularnost među važnijim hrišćanskim piscima, poglavito stoga što se pokazuje kao slab poznavalac *Biblije* i hrišćanskog učenja. Više se poziva na platonski nego na hrišćanski nauk i pri tom, osuđujući paganska verovanja i kultove, donosi obilje važnih podataka o staroj rimskoj religiji. Hrista poredi s antičkim filozofima, npr. Sokratom i Pitagorom, a kad ga hvali, ugleda se na Lukrecijevu pohvalu Epikura. Potonji hrišćanski pisci Arnobija ili uopšte ne spominju ili ga čak osuđuju.

Delo *Adversus nationes* sačuvano je u jednom jedinom pariskom rukopisu, nastalom u 9. veku, te jednoj rđavoj belgijskoj kopiji tog rukopisa. U pariskom se rukopisu nalazi i *Oktavije* Municija Feliksa.

Literatura
----------

* Buckwald, Wolfgang; Hohlweg, Armin; Prinz, Otto (1984). *Rečnik grčkih i latinski pisaca antike i srednjeg veka [Tusculum-Lexicon griechischer und lateinischer Autoren des Alterums und des Mittelalters]*. Beograd: Vuk Karadžić.
* Budimir, Milan; Flašar, Miron (1991). *Pregled rimske književnosti*. Beograd: Naučna knjiga.
* Frend, William Hugh Clifford; Edwards, Mark Julian (1996), „Arnobius",  S. Hornblower & A. Spawforth (eds.), *Oxford Classical Dictionary* (3rd rev. izd.), Oxford, ISBN 9780198661726

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 100902203
* LCCN: n79063599
* ISNI: 0000 0004 1888 6532
* GND: 118650335
* SELIBR: 175876
* SUDOC: 02669140X
* BNF: cb118891730 (podaci)
* BIBSYS: 94010726
* NLA: 35453490
* NKC: jn19981000144
* BNE: XX1183626
* CiNii: DA04146143
* CONOR.SI: 166901091
* NSK: 000117952

 |