recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Слово **Г** је четврто слово ћирилице. Настало је преузимањем слова Гама из грчког алфабета.

У старословенској азбуци име слова је глаголи, што значи »причати«.

У ћириличком бројевном систему, слово ⟨г⟩ има вредност броја 3.

Употреба
--------

Налази се на четвртом месту код свих језика који користе ћирилицу и најчешће представља звучни веларни плозив, .

### Јужнословенски језици

У књижевном српском, бугарском и македонском, такође представља звук (). Понекад, као последица брзог говора, у српском језику слово ⟨г⟩ се изговори као /ɣ/, /ɦ/ или пак /k/.

### Руски језик

Слово ⟨г⟩ у књижевном руском језику представља (), сем када је обезвучено, па пређе у /k/ на крају речи или пре безвучног сугласника, и представља /ɡʲ/ пред предњонепчаним сугласником. У јужном руском дијалекту, тај глас се изговара као /ɣ/, и понекад као /ɦ/ у местима близу границе са Украјином и Белорусијом.

Прихватљиво је изговарати ⟨г⟩ у неким руским речима као /ɣ/ (које се понекад назива и »украјинско г«): Бог, богатый, благо, Господь, али не слажу се сви са тим. Тај звук се углавном сматра нестандардним и дијалектским у руском, и избегава га већина образованијих Руса. Реч »бог« се у номинативу увек изговара као /box/.

У генитивским наставцима -ого, -его, ⟨г⟩ представља /v/, као и у речи сегодня (»данас«, од двају речи: сего и дня).

У речима мягкий и лёгкий се ⟨г⟩ изговара као /x/ испред слова ⟨к⟩.

На почетку речи европског порекла где би се очекивало ⟨х⟩, ставља се ⟨г⟩ из историјских разлога, нпр. реч херој: енгл. ***h**ero* → rus. ***г**ерой*.

### Украјински

У украјинском језику, слово ⟨г⟩ представља /ɦ/.

И у украјинском, глас /ɡ/ је присутан само у посуђеницама и записује се словом ⟨Г⟩ са квачицом (Ґ ґ).

И у украјинском, и у белоруском, ⟨г⟩ се зове »хе« и трансрибује се као ⟨х⟩.

### Белоруски

У белоруском, ово слово се изговара као /ɣ/ или као нешто мекше /ɣʲ/.

Као и у украјинском, и у белоруском, /ɡ/ је присутно само у посуђеницама, али записује се као диграф ⟨кг⟩.

И у белоруском, и у украјинском, ⟨г⟩ се зове »хе« и трансрибује се као ⟨х⟩.

### Несловенски језици

У великом броју несловенских језика који се пишу ћирилицом, ⟨г⟩ може представљати и /g/ и /ʁ~ɣ/, с тиме да се други пример углавном користи у турским језицима и угрофинским језицима.

Види још
--------

* G

Извори
------

1. ↑  „Delovi studija iz knjige Proglas Konstantina-Ćirila (Bratislava: Perfekt, 2004.)". Arhivirano iz originala na datum 2008-10-13. Pristupljeno 2010-05-29.
2. ↑  Гласови уместо слова ⟨г⟩ (`ru`)
**Derbendžije** (turski: *derbenci* od perzijske: *derbend* = klanac) bili su paravojska u Osmanskom Carstvu sastavljena od lokalnog kršćanskog stanovništva, koja je egzistirala od 16. do 19. vijeka, zadužena za osiguravanje prometa na nesigurnim mjestima (klanci, prijevoji) 

*Derbendžije* su u zamjenu za službu, imali nešto povoljniji status od ostalog stanovništva, plaćali su manji ili skoro nikakav porez.

Historija
---------

Osmansko Carstvo se početkom 15. vijeka teritorijalno jako prošilo, i postalo pravi konglomerat različitih naroda, pa se pojavila potreba da se i lokalno kršćansko stanovništvo u novoosvojenim evropskim dijelovima carstva iskoristi kao faktor stabilnosti. 

*Derbendžije* nisu bili jedine paravojne formacije u koje su uključivani i kršćani, pored njih postojali su još vojnuci i martolozi. Ono što je interesantno sve tri formacije, se gotovo i ne spominju u usmenoj narodnoj predaji, kao tradicija nedostojna sjećanja.  *Derbendžije* su se pojavile kao zamjena za regularnu vojsku, kao stražari na nesigurnim mjestima, od sve brojnijih hajduka. Tako se zna da su od sredine 16. vijeka stanovnici tada malog naselja Jagodine bili *derbendžije*. Od vremena sultana Mehmeda II (1429. - 1481.) oslobođeni su odlaska u vojne pohode.

Organizaciona struktura
-----------------------

O strukturi i naoružanju *derbendžija* ne zna se puno. Ali se zna da su to često bili gotovo svi sposobni muškarci, nekog age koji je kao feud dobio neki teritorij sa stanovništvom, tako da je on bio ujedno i komandant svojih *derbendžija*. Tako se zna da je *Ahmet-paša Kurt* iz albanskog Berata postao je za sultana Mustafa III **derbenci aga**, on je poznat po tome što je 1775. uhapsio Ali Pašu Janjinskog, koji je tad bio hajduk, ali ga je pustio jer je bio njegov unuk.

Izvori
------

1. ↑  „*dèrbent*" (hrvatski). Novi Liber. Pristupljeno 15. 05. 2013.
2. 1 2  „*Мартолози*" (srpski). Istorijska biblioteka. Pristupljeno 15. 05. 2013.
3. ↑  „*Značenje riječi Derbendžije u hrvatskom leksikonu*" (hrvatski). Hrvatski leksikon. Pristupljeno 15. 05. 2013.
4. ↑  Boško Suvajdžić. „*Hajduci i uskoci u narodnoj poeziji*" (srpski). Projekat Rastko. Pristupljeno 12. 05. 2013.
5. ↑  Mirjana Detelić. „*Epski gradovi - Jagodina*" (srpski). Leksikon/gradovi. Arhivirano iz originala na datum 2016-02-13. Pristupljeno 15. 05. 2013.
6. ↑  Robert Elsie. „*A Biographical Dictionary of Albanian History*" (engleski). I.B.Tauris. Pristupljeno 15. 05. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Hajduci i uskoci u narodnoj poeziji* na portalu Projekat Rastko (`sh`)
**Österbotten** (finski: *Pohjanmaa*) je ime jedne od historijskih švedskih pokrajina u 
Finskoj dok je ona do 1809. bila dio Kraljevine Švedske.

Njeno ime znači **Istočna Botnija**, a Botnija je značila zaljev - ravnica

Geografske karakteristike
-------------------------

Österbotten je graničio sa Karelijom, Savonijom, Tavastijom i 
Satakundom sa juga, Botnijskim zaljevom i švedskim Västerbottenom sa zapada, 
Laponijom sa sjevera i Rusijom sa istoka.

Teritorij Österbottena je danas podjeljen na Finske regije Ostrobotniju, Sjevernu Ostrobotniju, Centralnu Ostrobotniju, Južnu Ostrobotniju, Kainuu i mali dio jjužnog Laplanda.

Österbotten je nizinski kraj, koji se proteže duž Botnijskog zaljeva u zapadnoj Finskoj, širok je nekih 100 km i 
dug nekih 257 km. Najveće rijeke su Lapuanjoki, Kyrönjoki i Isojoki koje istječu u 
Botnijski zaljev.

Grad Vaasa je najveća luka i privredni centar te regije.

Izvori
------

1. 1 2  „*Österbotten*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 09. 10. 2015.

Vanjske veze
------------

***Österbotten*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Österbotten* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**División del Norte** (sh. *Divizija Sjevera*) je naziv za oružanu formaciju meksičkih revolucionara koja je djelovala od 1910. do 1920. godine. Osnovali su je pristaše meksičkog liberalnog političara Francisca Madera kako bi se na sjeveru zemlje borili protiv autokratskog režima predsjednika Porfirija Diaza, a njen prvi zapovjednik je bio general José González Salas. Godine 1912. je poražena od strane kontrarevolucionarnih pobunjenika Pascuala Orozca u prvoj bitci kod Rellana, a nakon čega je Salas izvršio samoubistvo. Njegovo je mjesto preuzeo daleko sposobniji Victoriano Huerta koji će se potom okrenuti protiv Revolucije i preuzeti vlast u puču kojim je ubijen Madero. Ljudstvo División del Norte je, međutim, ostalo vjerno Revoluciji a na njeno čelo je došao popularni pobunjenički zapovjednik Pancho Villa. On je brzo od nje učinio brojčano jaku formaciju koja je na svom vrhuncu imala 50.000 ljudi, te bila sličnija armiji nego diviziji. Villa je tako veliku formaciju održavao nizom administrativnih mjera, odnosno uspostavljanjem logistike temeljene na željeznici kao i mobilnoj sanitetskoj službi; nasuprot tome je iz División del Norte protjerao žene, tzv. *soldadere*, koje su prethodno vršile te usluge, smatrajući da usporavaju njeno djelovanje. Villa je inzistirao na mobilnosti svojih trupa, te je zbog toga svaki od njegovih vojnika morao imati, ili barem biti izvježban za jahanje na konju; istovremeno je shvaćao važnost modernog oružja te je División del Norte od svih pobunjeničkih trupa bila najbolje opremljena mitraljezima i artiljerijom. Villina je vojska, međutim, usprkos brojčane nadmoći, doživjela katastrofalan poraz od trupa Alvara Obregona u bitci kod Celaye 1915. godine i prestala biti ozbiljan vojnički faktor osim na sjeveru zemlje gdje se njena aktivnost svodila na manje gerilske prepade, uključujući i znameniti prekogranični prepad na Columbus kojim je 1916. godine izazvao američku kaznenu ekspediciju. Villina División del Norte je prestala postojati kada se 1920. godine u zamjenu za amnestiju i imanje predao trupama predsjednika Alvara Obregona. Usprkos neuspjeha, División del Norte je, slično kao i Villa, sa protokom vremena dobila mitski status te je, između ostalog, po njoj danas nazvan niz ulica i toponima u suvremenom Meksiku.
**Francesco Malcom** (rođen kao *Francesco Malcolm Trulli*; Bari, 27. novembar 1971) je bivši italijanski pornografski glumac. Karijeru je započeo 1992. godine za vrijeme studija, a debi mu je predstavljao film *Incontro a Venezia* Marija Salierija gdje mu je partnerica bila mađarska glumica Simona Valli. Godine 1994. je imao zapažen nastup u nagrađenom filmu *Le Parfum de Mathilde* Marca Dorcela. Stekao je veliku popularnost, između ostalog, za tadašnje porno-glumce atipičnim dječačkim izgledom, koji mu je omogućio da tumači likove pozitivaca. Porno-filmove je prestao snimati 2005. godine, iako je zadržao veze s porno-industrijom, te se redovno pojavljuje kao poseban gost na porno-konvencijama i erotskim sajmovima. Kasnije je nastupio u nekoliko TV-serija i jednom horor-filmu.

Nagrade
-------

* 2003 Ninfa – Best Supporting Actor – *La Dolce Vita*
* 2004 Ninfa – Public's Best Actor

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Personal Bio Francesco Malcom". IAFD.com. Pristupljeno 12. X 2008.
2. 1 2  „Awards Won". Festival Internacional de Cine Erótico de Barcelona. Pristupljeno 7. X 2007.

Vanjske veze
------------

* Francesco Malcom Arhivirano 2009-07-31 na Wayback Machine-u Official Website
* Francesco Malcom Arhivirano 2012-10-29 na Wayback Machine-u on Pornari
* Francesco Malcom na Internet Adult Film Database
Trodimenziona struktura hemoglobina
**Globularni proteini** (*sferoproteini*) su jedna od tri glavne klase proteina. Ovi proteini imaju oblik sfere i uglavnom su rastvorni u vodenim rastvorima. Oni formiraju koloidne rastvore. Po toj karakteristici se razlikuju od fibrilarnih proteina, koji su praktično nerastvorni. Konformacije proteina i njihova stabilnost uslovljavaju njegovu funkciju.

Termin globin se može specifičnije koristiti za označavanje proteina koji imaju globinski sklop.

Globularne strukture i rastvorljivost
-------------------------------------

Sferičnu strukturu indukuje proteinska tercijarna struktura. Nepolarne (hidrofobne) aminokiseline su locirane u unutrašnjosti molekula, dok su polarne (hidrofilne) aminokiseline vezane u spoljašnjem sloju, što omogućava dipol-dipol interakcije sa rastvaračem, čime se objašnjava molekulska rastvorljivost.

Način na koji se proteini prirodno savijaju još uvek nije potpuno poznat. Deo problema proteinskog savijanja je da se mnoštvo nekovalentnih, slabih interakcija formira, kao što su vodonične veze i Van der Walsove interakcije. Postoje dva moguća mehanizma za savijanje globularnih proteina, difuzioni-kolizioni model i nukleaciono kondenzacioni model. Nedavni nalazi su pokazali da se globularni proteini, poput PTP-BL PDZ2, savijaju koristeći karakteristike oba modela. Iz tih nalaza proizilazi da prelazna stanja proteina mogu da utiču na način savijanja.

Spoljašnje veze
---------------

* MeSH *Globins*

  


| * p
* r
* u
Proteini |
| --- |
| Procesi | Proteinska biosinteza • Posttranslaciona modifikacija • Proteinsko sklapanje • Proteinsko sortiranje • Proteom • Proteinske metode |
| Strukture | Proteinska struktura • Proteinski strukturni domeni • Proteazom |
| Tipovi | Spisak tipova proteina • Membranski protein • Globularni protein (Globulin, Albumin) • Fibrozni protein |
| **Biohemijske familije:** Ugljeni hidrati (Glikozidi,Alkoholi) •  Lipidi (Steroidi,Fosfolipidi,Glikolipidi,Masne kiseline,Tetrapiroli) •  Proteini (Aminokiseline,Peptidi,Glikoproteini) •  Nukleobaze/Nukleinske kiseline |
*Za ostale upotrebe, v. Gorenci (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 30′ 07" SGŠ, 20° 33′ 20" IGD

**Gorenci** (mak. *Горенци*) su naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Gorenci pripadaju opštini Centar Župa.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Gorenci je smešteno u krajnjem zapadnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Albanijom (6 km zapadno). Od najbližeg većeg grada, Debra, naselje je udaljeno 10 km južno.

**Reljef**: Gorenci se nalaze u oblasti Župa, na zapadnim padinama planine Stogovo. Istočno od naselja se nalazi glavno bilo planine, dok se zapadno tlo spušta u dolinu Crnog Drima, koja je u ovo delu pregrađena, pa je tu obrazovano veštačko Debarsko jezero. Nadmorska visina naselja je približno 740 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Gorenci su imali 267 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Turci (Torbeši) (72%), a u manjini su etnički Makedonci (25%). Do početka 20. veka slovenski hrišćani su činili znatno veći deo stanovništva u naselju.

Većinska veroispovest u naselju je islam.

Vidi još
--------

* Opština Centar Župa

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* Stranica „Moj Savetnik" - Opština Centar Župa Arhivirano 2013-09-27 na Wayback Machine-u

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Centar Župa |
| --- |
| **Centar Župa** • 
Bajramovci •
Balanci •
Breštani •
Broštica •
Vlasići •
Golem Papradnik •
Gorenci •
Gornji Melničani •
Dolgaš •
Donji Melničani •
Evla •
Elevci •
Žitineni •
Kočišta •
Kodžadžik •
Mali Papradnik •
Novak •
Osolnica •
Odžovci •
Pareši •
Pralenik •
Crno Boci |  |
*Za ostale upotrebe, v. Gorenci (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 11′ 25" SGŠ, 20° 45′ 27" IGD

**Gorenci** (mak. *Gorenci*) su naselje u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Gorenci pripadaju opštini Debarca.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Gorenci je smešteno u zapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Ohrida, naselje je udaljeno 12 km severozapadno.

Gorenci se nalaze u istorijskoj oblasti Drimkol, koja priobalno područje Ohridskog jezera oko Struge, na mestu istoka reke Crni Drim (poreklo imena). Naselje je smešteno u istočnom delu oblasti, gde se od Struškog polja na zapadu uzdiže pobrđe Gorenci ka istoku. Južno od naselja se nalazi Ohridsko jezero. Nadmorska visina naselja je približno 760 metara.

Klima u naselju, i pored znatne nadmorske visine, ima župne odlike, pa je pre umereno kontinentalna nego planinska.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Gorenci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 316 stanovnika. 

Većinu stanovništva čine etnički Makedonci (54%), a u manjini su Albanci (46%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje, a manjinska islam.

Vidi još
--------

* Opština Debarca

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.debarca.gov.mk Zvanična stranica opštine Debarca Arhivirano 2013-10-01 na Wayback Machine-u
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)

  

  


| p • r • uNaselja opštine Debarca |
| --- |
| **Belčišta** • 
Arbinovo •
Botun •
Brežani •
Velmej •
Volino •
Vrbjani •
Godivje •
Gorenci •
Gornje Sredorečje •
Grkopolje •
Donje Sredorečje •
Zlesti •
Izdeglavje •
Klimeštani •
Laktinje •
Lešani •
Mešeišta •
Mramorec •
Novo Selo •
Ozdoleni •
Orovnik •
Pesočani •
Slatino •
Slatinski Čiflik •
Slivovo •
Sošani •
Trebeništa •
Turje •
Crvena Voda |  |
**Duboka država** (turski: ) je izraz koji se koristi prvenestveno u kontekstu turske politike kako bi opisao navodnu čvrstu spregu vrhova vojske, bezbjedonosnih agencija, sudstva i organiziranog kriminala, odnosno svojevrsnu tajnu vladu koja de facto upravlja zemljom umjesto demokratskih institucija ili služi kao njen antidemokratski "korektiv". Duboka država u mnogo čemu predstavlja ekvivalent "države u državi", odnosno oznaku za sve pojedince i organizacije koji slijede ideologije radikalnog turskog nacionalizma i korporativizma, a spremni su njene ciljeve ostvarivati iz "sjene", a nasuprot turskom Ustavu, zakonima i volji njenih građana. Zbog toga se izraz "duboka država" koristi i među pobornicima ljevice, liberalnog centra, islamistima, odnosno među Kurdima. Prvi put se u Turskoj pojavio krajem 1970-ih, te često povezivao uz tajne stay-behind operacije, od kojih je najpoznatiji program poznat kao Kontrgerila. 

Od 2000-ih se počeo vezivati uz nastojanja nove Erdoganove islamističke vlade da se Turska liši svojeg radikalno sekularnog kemalističkog ustrojstva, pri čemu su se kao glavna smetnja navodili upravo elementi duboke države. Ta su nastojanja eskalirala u tzv. aferi Ergenekon, sudskom procesu vezanom uz navodnu zavjeru najviših vojnih i civilnih funkcionara optuženih za pokušaj rušenja Erdoganove vlade.

Izraz "duboka država" je sa vremenom postao popularan i u ostatku svijeta, pa se počeo koristiti i u drugim državama. To uključuje SAD, gdje su se obavještajnje i bezbjedonosne službe kao FBI i CIA optuživale za manipulaciju javnošću za vrijeme predsjedničkih izbora 2016. godine.

Vidi još
--------

* Silovici

Vanjske veze
------------

* The Rise and Decline of the Turkish "Deep State": The Ergenekon Case Arhivirano 2009-11-23 na Wayback Machine-u
**Talhae of Silla** (?-80, vladao 57-80) bio je četvrti po redu vladar Sille, jednog od Tri kraljevstva Koreje. Obično se naziva**Talhae Isageum** ili **Seok Talhae**, pri čemu je *isageum* bila kraljevstva titula u ranoj Silli.

Poticao je iz Gyeongju Seok klana, jedne od najuglednijih porodica u Koreji početkom 1. milenijuma. Rođen je u malom kraljevstvu 1000 *lija*1 sjeveroistočno od Waa. (Ime kraljevstva je Dapana-guk 다파나국 多婆那國2 prema Samguk Sagiju ili Yongseong-guk 용성국 龍城國 prerma Samguk Yusi.) Otac mu je bio Hamdalpa, vladar kraljevstva, a majka princeza rodom iz drugog kraljevstva.

Vjeruje se kako je na prijestolje došao kao starac, s obzirom da se navodi kako se još 8. godine n.e. oženio za kćer kralja Namhaea. Pred Namhaeovu smrt mu je ponuđeno prijestolje kao nasljedstvo, ali ga se on odrekao u korist Yurija. Yuri mu je, pak, ostavio prijestolje kada je umro. 

Njegova vladavina je bila obilježena ratom s državom Baekje godine 64. i Konfederacijom Gaya 77.

V. također
----------

* Vladari Koreje
* Tri kraljevstva Koreje
* Historija Koreje

  


| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Yuri od Sille** | **Kralj države Silla**57 - 80 | Slijedi:**Pasa od Sille** |
Enohov kalendar - латиницом
**Енохов календар** је стари календар описан у апокрифној Књизи Еноховој (в. Словенски апокрифи). 

Њиме је година била подељена на четири сезоне од по 13 седмица. Свака сезона је имала два 30-дневна месеца, праћена једним 31-дневним месецом. Свака сезона је почињала у недељу; пошто је први месец имао 30 дана, други месец је почињао у уторак, а трећи месец у четвртак, из истог разлога.

Календарски стручњак *John Pratt* је написао: "Енохов календар је критикован као безнадежно примитиван, јер се, са само 364 дана, врло брзо разилазио са годишњим добима: за само 25 година сезоне би стизале читав месец раније. Тако велики несклад, ипак, само указује да је метод интеркалације изостављен".

*E. G. Richards* је нотирао систем интеркалације којим би Енохов календар постао тачан колико и грегоријански календар.

### Пратов предлог

Прат је предложио нешто што он сматра за бољи систем. Додатак екстра седмице на крај сваке седме године (коју Прат назива "Суботња година") и затим још једне додатне седмице на крају 28. године, чини календар прецизним колико и јулијански календар. Затим, дефинишући "Велику годину" као период од 364 године (као што Енохова година има 364 дана) Прат каже: "У сваком скупу од пет Великих година биле би изостављене две додатне седмице којима се завршава 28-годишњи циклус, [и то] једна у трећој и још једна у петој Великој години". Овим би календар био прецизнији од грегоријанског календара (година би трајала 365,24231 дана, десетак секунди дуже од средње тропске године и око 16 секунди краће од грегоријанске године).

Референце
---------

1. ↑  John Pratt, Review of *Mapping Time:, The Calendar and Its History*, by E. G. Richards, *American Mathematical Monthly*, volume 107, number 1, January, 2000
2. ↑  E. G. Richards, *Mapping Time: The Calendar and Its History,* Oxford University Press, 1998.
Za ostale osobe s istim imenom, v. Farnak.
**Farnak** (grč. *Pharnaces*) je bio kralj Kapadokije u 6. vijeku pne. Jedini izvor o ovom drevnom vladaru je historičar Diodor Sicilski iz 1. vijeka pne. koji u svojim djelima „Historijska biblioteka" spominje punu listu kapadokijskih vladara, no ona se nerijetko smatra fiktivnom. Diodor spominje kako se Farnak oženio Perzijankom Atosom, sestrom Kambiza I. koji je bio otac Kira Velikog (osnivač Perzijske Monarhije). Farnak i Atosa imali su sina Gala koji je naslijedio oca. Kao slijedeća dva vladara Kapadokije spominju se Galov sin Smerdis, odnosno njegov sin Arijaramn. O vladavini navedene dvojice ne spominju se nikakvi detalji, no navodi se kako je Arijaramnov sin Anaf I. pomogao Dariju Velikom i ostaloj petorici urotnika da 522. pne. svrgnu magijskog uzurpatora Gaumatu.

Vjerodostojnost Diodorovih izvora predstavlja neusklađena kronologija, rodbinske veze, te miješanje osobnih imena sa historijskim likovima čiji se identitet i kronologija smatraju historiografski ovjerenim. Primjerice, prema drugim historijskim izvorima spominje se samo jedna perzijska princeza Atosa (550. – 475. pne.), koja je bila sestra Kambiza II. odnosno kći Kira Velikog (a ne sestra Kirovog oca Kambiza I. kako Diodor tvrdi), te kako se udala za Darija Velikog. U slučaju kako je ranije postojala još jedna Atosa, živjela je početkom 6. vijeka pne. (kad i Kambiz I.), što pak implicira kako je Farnak služio kao satrap Medijske Monarhije, budući kako se pouzdano zna da je medijski vladar Kijaksar osvojio Kapadokiju nakon bitke pomrčine 585. pne. Osim Atose, moguće je kako je Diodor pomiješao Smerdisa od Kapadokije sa istoimenim sinom Kira Velikog (Smerdis ili Bardija), Arijaramna od Kapadokije sa Darijevim pradjedom Arijaramnom, te konačno i samog Farnaka od Kapadokije sa Farnakom I. koji je služio Darija Velikog oko 500. pne.

Veze
----

* Kapadokija
* Gal

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Vladar (satrap?) Kapadokcije** | Nasljednik: |
| **Nitko/nepoznat** | **Gal** |

Izvori
------

1. ↑  „Farnak (Pharnaces), AncientLibrary.com". Arhivirano iz originala na datum 2011-04-20. Pristupljeno 2010-03-11.
2. ↑  Diodor sa Sicilije: „Historijska biblioteka", XXXI.
3. ↑  Ariyāramna (5.), enciklopedija Iranica, A. Sh. Shahbazi
4. ↑  Pierre Briant: *From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire*, pr. Peter Daniels, Indiana: Eisenbrauns, 2002. str. 133.

Vanjske veze
------------

* Farnak (Pharnaces), AncientLibrary.com Arhivirano 2011-04-20 na Wayback Machine-u
* Farnak (Ancestry.com)
* Pierre Briant: *From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire*, preveo Peter Daniels, Indiana: Eisenbrauns, 2002. str. 133.
**Međunarodni festival čaja, aromatičnog, lekovitog i začinskog bilja** održava se u Nišu svake godine, od februara do marta. Festival organizuje DO Film Publik Art iz Niša (FPA).

Festival je promotivnog i edukativnog karaktera i deo je velikog projekta FPA "Živeti sa prirodom" koji su podržali Ministarstva poljoprivrede i ekologije Vlade Republike Srbije.

Osnovni cilj ove jedinstvene manifestacije je da upozna poslovnu i širu javnost sa raspoloživim prirodnim resursima i obimom njihove eksploatacije u Srbiji; da doprinese povećanju plasmana proizvoda i izvozu na ino tržište; da ukaže stanovnicima Južne Srbije na mogućnosti organizovanog plantažiranja lekovitog bilja; da promoviše upotrebi lekovitog i aromatičnog bilja u domaćinstvu; da podstakne nadležne institucije da i na ovaj način uzmu aktivno učešće u ostvarivanju misije "za humanije gradove i zdraviji život u njima".

Osim čajeva, začina i čajnih mešavina, na Festivalu se izlažu i različiti kozmetički preparati na bazi lekovitog bilja i ekološki proizvodi za kućnu higijenu, proizvodi od meda sa lekovitim biljem, lekovite gljive... Festival pratite i tematske izložba o lekovitom i začinskom bilju. 

U saradnji sa nadležnim institucijama i eminentnim stručnjacima svake godine se na festivalu organizuje i niz edukativnih, informativnih i popularnih predavanja sa temama vezanim za lekovito bilje - uzgoj, branje, prerada, upotreba, zakonske regulative, zaštita i sl.
**Valencia** je grad od 1,557,000 stanovnika te glavni grad savezne države Carabobo na sjeverozapadu Venecuele. 

Metropolitanska Valencia ima čak 2,451.000 stanovnika.

Geografske karakteristike
-------------------------

Valencija se prostire u dolini rijeke Cabriales u Karipskim Andama na nadmorskoj visini od 490 metara, nedaleko od zapaddne obale Jezera Valencija.

Historija
---------

Grad je 1555. osnovao španjolski konkvistador Alonso Díaz Moreno, rodom iz španjolske Valencije pod imenom **Nueva Valencia del Rey** (Nova kraljevska Valencija). To je bilo čak devet godina prije Caracasa, današnjeg glavnog grada države, pa je sve do kraja 19. vijeka Valencia bila rival Caracasu kao veći regionalni centar.

Za Venezuelanskog rata za nezavisnost 1814. grad je bio mjesto krvave borbe između snaga koje je vodio Rafael Urdaneta (njih oko 200), nasuprotšpanjolskog garnizonu od nekih 4.000 vojnika. Konačna, odlučujuća bitka kod Caraboba vodila se u junu 1821. 29 km južno od centra grada. Danas je na tom mjestu podignut spomenik. Za vrijeme i nakon toga rata, Valencija je bila tri puta: 1812. 1830. i 1858. glavni grad Venecuelanske republike.

Privreda i transport
--------------------

Današnja Valencija je jedan od dva najveća industrijska centra Venezuele. Presudni faktori koji su utjecali na to, kako nekad tako i danas su njen odlični geografski položaj između centralne i zapadne Venezuele, kao i to što leži blizu prijevoja koji povezuje stočarski Llanos]] sa velikim potrošačkim centrima na sjeveru, uz lak pristup autoputem do luke Puerto Cabello, koja je udaljena 55 km sjevernije.

Smještena u srcu najplodnije i naproduktivnije poljoprivredne regije u zemlji, prehrambena industrija Valencije ima široku paletu poljoprivrednih proizvoda za daljnu obradu. Tvornice Valencije proizvode stočnu hranu, gnojiva]], prehrambene i mliječne artikle, biljna ulja, sapune i deterdžente, kemikalije, lijekovi, papir, karton, proizvode od gume, tekstil, odjeću, obuću, cement, namještaj, dijelove i pribor za automobile i motorna vozila.

Grad je od 1852. sjedište Univerziteta Carabobo.

Valencija je autoputom i željeznicom povezana sa Caracasom, koji leži udaljen 120 km sjeveroistočnije.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Italija Napulj, Italija
* Španija Valencia, Španjolska
* Rumunija Sibiu, Rumunjska
* Bugarska Plovdiv, Bugarska

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Venezuela*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 8. 10. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Valencia*" (engleski). Encyclopedia Britannica. Pristupljeno 12. 10. 2017.

Vanjske veze
------------

***Valencia, Venezuela*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Valencia* na portalu Encyclopedia Britannica (`en`)
* *Alcaldía de Valencia* (`es`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 136037616
* GND: 110498-6
* SUDOC: 027999890
* BNF: cb11992377m (podaci)

 |
Sunčev stup blizu San Francisca.
Svjetlosni stup (Sveučilište u Fairbanksu, Aljaska)
**Sunčev stup** ili **svjetlosni stup** je optička pojava u obliku cijele ili isprekidane svijetle vertikalne pruge iznad ili ispod Sunca, obično kada se Sunce nalazi nisko nad obzorom, najčešće pri zalasku ili izlasku. Pojava nastaje u višim slojevima atmosfere zbog odbijanja (refleksije) Sunčevih zraka na stupičastim ili prizmičastim heksagonskim ledenim kristalima, kada im je glavna (heksagonska) os usmjerena vertikalno.

Halo
----

*Glavni članak: Halo (optika atmosfere)*
**Halo** (lat. *halo*, akuzativ od *halos* < grč. *ἅλως*: gumno, okruglo mjesto) je optička pojava u Zemljinoj atmosferi kada se Sunce ili Mjesec naziru kroz tanak sloj oblaka s kristalićima leda. Najpoznatiji je krug oko Sunca ili Mjeseca (potpuni ili njegov dio) polumjera 22° koji je na unutarnjoj strani crvenkaste, a na vanjskoj strani plavkaste boje; mnogo rjeđi je halo polumjera 44°. U istu skupinu optičkih pojava spadaju i: 

* **lažna Sunca** ili **pasunca** (grč. *parhelij*), bjelkaste mrlje na dijelu kruga s obiju strana ili samo s jedne strane Sunca ili Mjeseca, a na istom nagibu kao izvor svjetlosti,
* **tangentni lukovi** (bjelkaste su boje i dodiruju krug haloa),
* **svjetlosni stupovi** (pojavljuju se iznad Sunca izravno prije njegova izlaska ili nakon zalaska) i drugo.

Sve te pojave nastaju lomom zraka svjetlosti na kristalićima leda pa se pojavljuju djelomično spektralne boje ili nastaju refleksijom svjetlosnih zraka na plohama kristalića leda uz pojavu bjeličaste boje ili pak nastaju zajedničkim djelovanjem obaju procesa. 

### Lažno Sunce ili pasunce

*Glavni članak: Lažno Sunce*
**Lažno Sunce** ili **pasunce** u Zemljinoj atmosferi prestavlja optičku pojavu dviju svijetlih mrlja na 22° s obje strane Sunca na istoj visini nad obzorom (horizontom). Pojava je srodna halou, a nastaje kada Sunce (rjeđe i Mjesec) svijetli kroz rijedak oblak heksagonalnih kristalića leda, koji su orijentirani tako da im je glavna (heksagonalna) os usmjerena vertikalno.

Slike
-----

* Sunčev stup (Finistère, Bretanja, Francuska).Sunčev stup (Finistère, Bretanja, Francuska).
* Sunčev stup kod zalaska Sunca (Tucson, Arizona, SAD)Sunčev stup kod zalaska Sunca (Tucson, Arizona, SAD)
* Svjetlosni stup u zimskoj noći (Laramie, Wyoming, SAD). Svjetlosni stup u zimskoj noći (Laramie, Wyoming, SAD).

Izvori
------

1. ↑   **Sunčev stup**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2014.
2. ↑   **halo**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2014.
3. ↑   **pasunce**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2014.

Poveznice
---------

***Sunčev stup*** na Wikimedijinoj ostavi
**Smith & Wesson Model 3** je revolver koji je originalno proizvodila američka kompanija Smith & Wesson od 1870. do 1915. godine. Ispaljivao je jedinstvene (metalne) metke kalibra .44 (11 mm) (.44 Henry), a punio se preko colindra koji se pomicao tzv. *top-break* metodom. Već na samom početku je tvrtka Smith & Wesson razvila dva modela - jedan za američku vojsku, koji je koristio metak .44 S&W American sa vanjskim podmazivanjem; te drugi za Rusko Carstvo, koji je koristio metak .44 Russian. Godine 1871. ga je američka vojska pod nazivom Schofieldov pištolj (engleski: ) uvela kao svoj prvi standarndni pištolj. Dvije godine kasnije zamijenjen mnogo poznatijim Coltom 1873. Posao sa Rusijom je umalo Smith & Wesson doveo do bankrota, jer su ruski oružari u Tuli obrnutim inženjeringom stvorili vlastitu neovlaštenu kopiju jednake kvalitete. Usprkos svega, stekao je veliku popularnost među civilima, a od kojih je najpoznatiji Wyatt Earp, koji ga je koristio u znamenitom obračunu kod O.K. Corrala.

Od 2000. ga za kolekcionare i streljačke entuzijaste proizvode Smith & Wesson, Armi San Marco i Uberti.

Izvori
------

1. ↑  McNab, Chris (2009). *Firearms*. Queen Street House, 4th Queen Street, Bath BA1 1HE, UK: Parragon. str. 62. ISBN 978-1-4075-1607-3.
**Provincija Valencia** (španjolski: *Provincia de Valencia*) je jedna od tri provincije španjolske autonomne zajednice 
- Valencije, koja se nalazi na istoku Španjolske.

Geografske karakteristike
-------------------------

Provincija Valencia prostire se na površini od 10,806 km² u kojoj živi 2,540,707 stanovnika. Graniči sa provincijama; Alicante (jug), Albacete (jugozapad), 
Cuenca (zapad), Teruel (sjever) i Castellón (sjeveroistok) a sa istoka se prostire Sredozemno more.

Provincija se prostire duž Valencijskog zaljeva, od planina kod Alicantea na jugu do gornjeg toka rijeke Turia na sjeveru. Visoravan u unutrašnjosti 
stepeničasto se uzdiže prema zapadu sve do granice centralne visoravni Mesete. Ispresjecana je dubokim kanjonima koje je urezala rijeke
Júcar i njena najveća pritoka Cabriel. 
Najveći dio unutrašnjosti je rijetko naseljena pustopoljina, osim kotlina oko Requene i Utiela, za razliku od tog obalni pojas je gusto naseljen, pa se tu nalazi i većina 
urbanih centara. Obalni pojas Valencije, velik 1424 km² najveći je u istočnoj Španjolskoj, u njemu živi velika većina stanovnika provincije.

Privreda
--------

Oranice obalne ravnice su kultivirane još u vremena prije Antičkog Rima, one su i danas vrlo plodne, zahvaljujući intenzivnom navodnjavaju. 
Danas se u tom pojasu najviše uzagajaju žitarice (riža) i voće (naranče, breskve, mandarine, kajsije). U brdima iznad ravnice niže se pojas 
maslinika i vinograda.

Industrijska poduzeća provincije proizvode; tekstil, kemikalije, papir, namještaj, metalne i prehrambene proizvode, brodske i automobilske dijelove. 
Kod Cofrentesa se nalazi velika nuklearna elektrana snage 1.092 MW podignuta 1985. Ribarstvo je važno u obalnom pojasu.

Pored Valencije koja je administrativni centar provincije ali i zajednice, ostali veći urbani centri su; Alcira, Sueca, Torrente, Sagunto i Cullera.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Spain: Comunitat Valenciana (Comunidad Valenciana)*" (engleski). City population. Pristupljeno 26. 06. 2018.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Valencia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 26. 6. 2018.
3. ↑  „*Cofrentes nuclear power plant*" (engleski). Forum of the Spanish Nuclear Industry. Pristupljeno 26. 6. 2018.

Vanjske veze
------------

***Valencia (provincija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Diputación de Valencia* Arhivirano 2020-11-01 na Wayback Machine-u (`es`)

| * p
* r
* u
Španjolske provincije |
| --- |
| 
Álava/Araba • 
Albacete • 
Alicante/Alacant • 
Almería • 
Asturias • 
Ávila • 
Badajoz • 
Barcelona • 
Burgos • 
Cáceres • 
Cádiz • 
Cantabria • 
Castellón/Castelló • 
Ceuta1 • 
Ciudad Real • 
Córdoba • 
Cuenca • 
Gerona • 
Granada • 
Guadalajara • 
Guipúzcoa/Gipuzkoa • 
Huelva • 
Huesca • 
Baleari • 
Jaén • 
La Coruña/A Coruña • 
La Rioja • 
Las Palmas • 
León • 
Lérida • 
Lugo • 
Madrid • 
Málaga • 
Melilla1 • 
Murcia • 
Navarra/Nafarroa • 
Orense/Ourense • 
Palencia • 
Pontevedra • 
Salamanca • 
Santa Cruz de Tenerife • 
Segovia • 
Sevilla • 
Soria • 
Tarragona • 
Teruel • 
Toledo • 
Valencia/València • 
Valladolid • 
Biskaja (Vizcaya/Bizkaia) • 
Zamora • 
Zaragoza

1 - Eksklave na sredozemnoj obali Afrike | Flag of Spain |
**Duboka ekologija** je filozofski koncept koji nudi teorijsko opravdanje za stav "prvo priroda, a tek onda društvo". Ona zamenjuje antropocentričnu perpsektivu koja privileguje ljudske vrednosti i ciljeve, biocentričnom ili eko-centričnom vizijom ("perspektivom sjedinjenog prirodnog sveta", kao što kaže Lone Wolf Circles). 

Duboka ekologija nudi prirodnu filozofiju koja se pretapa s prirodnom spiritualnošću, te zajedno opravdavaju eko-primitivističku perspektivu mnogih eko-aktivista koji se zalažu za značajno smanjenje populacije i smanjenje ili ukidanje industrijske tehnologije, čime bi se redukovalo i otklonilo rastuće uništavanje prirodnog sveta od strane modernih industrijskih društava. 

Iako se norveški filozof Arne Naess obično smatra stvaraocem duboke ekologije, knjiga po kojoj je ona dobila ime je "Deep Ecology" Billa Devalla i Georga Sessionsa (1986.).

Znameniti zastupnici duboke ekologije
-------------------------------------


|  |  |
| --- | --- |
| * Judi Bari
* Thomas Berry
* Wendell Berry
* Leonardo Boff
* Fritjof Capra
* Michael Dowd
* David Foreman
* Warwick Fox
* Edward Goldsmith
* Felix Guattari
* Martin Heidegger (kontroverzno)
* Derrick Jensen
* Dolores LaChapelle
* Pentti Linkola (kontroverzno)
* John Livingston
 | * Joanna Macy
* Jerry Mander
* Freya Mathews
* Terence McKenna
* Arne Næss
* Daniel Quinn
* Theodore Roszak
* John Seed
* Paul Shepard
* Gary Snyder
* Richard Sylvan
* Douglas Tompkins
* Oberon Zell-Ravenheart
* John Zerzan
 |
Fortaleza Ozama
**Fortaleza Ozama** je tvrđava u Santo Domingu u Dominikanskoj Republici. To je najstarija službena vojna građevina u Americi, europskog je podrijetla i još uvijek čitava. Upisan je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Amerikama 1990. godine zajedno s drugim znamenitostima staroga sjedišta grada Santa Dominga.

Sagradili su ga Španjolci u 16. stoljeću na ulazu u grad Santo Domingo s pogledom na rijeku Ozamu. Ime je dobio po ovoj rijeci. Ponekad se također naziva "La Fortaleza" ili "Tvrđava". Impresivna arhitektonska struktura srednjovjekovnoga stila i dizajna "Toranj Homage" (na španjolskom: Torre del Homenaje) stoji u središtu objekta.

Tvrđava je osmišljena radi zaštite ulaza u luku Santo Dominga i za obranu grada od prekomorskih neprijatelja. Izgradnja je počela 1502. i završila 1505. godine. Vrata na Calle Damas prvobitno su sagrađena 1608. godine. Tvrđava je dobro izgrađena pa je služila kao zatvor sve do 1960. godine. Nakon toga, Fortaleza Ozama je otvorena za javnost.

Izvori
------

1. ↑  Harvey, Sean; Fullman, Joe (1. siječnja 2009). The Rough Guide to the Dominican Republic. Rough Guides. str. 76. ISBN 978-1-85828-811-6.
2. ↑  Tuider, Katherine; Caplan, Evan (4 January 2012). Dominican Republic (Other Places Travel Guide). Other Places Publishing. str. 97. ISBN 978-1-935850-09-0

***Fortaleza Ozama*** na Wikimedijinoj ostavi
**Yunganške spilje** (pojednostavljeni kineski: ; tradicionalni kineski: ; pinyin: *Yúngāng Shíkū*) su drevni budistički hramovi izgrađeni u spiljama kraj grada Datong u današnjoj kineskoj provinciji Shanxi. Smatraju se jednim od najboljih primjera arhitekture uklesane u stijeni te predstavlja jedan od tri najpoznatija lokaliteta vajarske umjetnosti u Kini - ostali su Longmen i Mogao.

Lokalitet se nalazi oko 16 km jugozapadno od grada, u dolini rijeke Shi Li i podnožju planina Wuzhou Shan. Spilje su većinom nastale tako što su uklesane u periodu od 460. do 525. za vrijeme vlasti dinastije Sjeverni Wei. Predstavljaju najbolji primjer kineske kamenorezačke umjetnosti 5. i 6. vijeka. Lokalitet sadrži ukupno 252 spilja sa preko 51.000 statua Bude. Godine 2001. su spilje Yunganga od strane UNESCO-a proglašene lokalitetom Svjetske baštine.

Eksterni linkovi
----------------

***Spilje Yunganga*** na Wikimedijinoj ostavi

* UNESCO World Heritage page about Yungang Grottoes
* Protecting the Yungang Grottoes from Air Pollution Damage

Koordinate: 40°06′35″N 113°07′20″E﻿ / ﻿40.10972°N 113.12222°E﻿ / 40.10972; 113.12222
**Deal** je lučki grad od 30,764 stanovnika na jugoistoku Engleske u Grofoviji Kent.

Administrativno podpada pod Distrikt Dover.

Geografske karakteristike
-------------------------

  

Deal leži na istoku Kenta u regiji Jugoistočna Engleska na obali Doverskih vrata, udaljen 14 km sjeveroistočno od Dovera.

Historija
---------

Postoji legenda da se Julije Cezar iskrcao upravo tu 55. pne. Kralj Henry VIII je 1539. dao podići tri zamka Deal, Sandown i Walmer, sva tri na terenu današnjeg grada. Walmer je postao službena rezidencija lorda upravitelja konfederacije Cinque Ports. On kao i zamak Deal još uvijek postoji dok je Sandown uništilo more. Te utvrde postale su predmet rivalstva sa susjednim gradom Sandwichom, ali i pomogle Dealu da prosperira na trgovini.

More pored grada bilo je poprište pomorskih bitaka između Španjolske i Nizozemske
- 1639. i Engleske i Nizozemske 1666.

Osnivač Pennsylvanije William Penn je upravo iz luke u Dealu isplovio 1682. na svoje prvo putovanje u Sjevernu Ameriku.

Privreda
--------

Tokom 19. vijeka Deal je postao popularno ljetovalište, iako je još uvijek zadržao svoj pomorski karakter - ribarske luke sa malim brodogradilištama. Kako se nalazio blizu najvećeg nalazišta ugljena u Kentu - Betteshangera, privukao je nešto pogona lake industrije.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Francuska Saint-Omer, Francuska
* Nizozemska Vlissingen, Nizozemska

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom:Counties, Unitary Districts and Major Cities in England" (engleski). City population. Pristupljeno 11. 03. 2017.
2. 1 2 3 4  „*Deal*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 11. 03. 2017.

Vanjske veze
------------

***Deal, Kent*** na Wikimedijinoj ostavi

* Deal Town Council Arhivirano 2017-12-09 na Wayback Machine-u (`en`)
**Detektor metala** je uređaj koji koristi elektromagnetnu indikciju za otkrivanje metalnih predmeta. Glavna primena ovakvog uređaja je pri razminiranju (detekciji nagaznih mina), za pronalaženje oružja kao što su noževi i pištolji, zatim u vazduhoplovstvu, geofizici, arheologiji. Detektori metala se isto tako koriste za otkrivanje stranih tela u hrani, kao i u građevinarstvu i pronalaženju žica unutar zidova.

Detektori metala su razvijeni u Drugom svetskom ratu kao minoistraživači koji rade na principu elektromagnetske detekcije metala i kojima se pronalaze mine zakopane u zemljištu. Razvijeni su u vreme kada je većina mina imala telo i upaljač od metala, pa su se lako pronalazile. Vremenom su se razvijale plastične mine sa vrlo malo metalnih delova, pa
ih ovom vrstom minoistraživača nije moguće pronaći. Razvojem hemijskih upaljača, ni najmanji delovi upaljača nisu morali da budu metalni.

Princip rada
------------

Većina detektora metala sadrži predajni i prijemni kalem. Predajni kalem formira primarno magnetno polje koje se prostire kroz zemlju i metalan objekat zakopan u njoj. Vremenski promenljivo primarno magnetsko polje indukuje vrtložne struje u metalnom objektu u zemlji, i te struje formiraju sekundarno magnetsko polje koje detektuje prijemni kalem. Operater se obaveštava o prisustvu metalnog objekta zvučnim signalom koji se dobija konverzijom napona na prijemnom kalemu. Detektori metala otkrivaju i veliki broj drugih metalnih predmeta, kojih ima naročito u zoni borbenih dejstva i zemljištu koje je bilo izloženo streljačkoj i artiljerijskoj vatri (zrna, metalna parčad eksplodiranih projektila, čaure, ali i konzerve, metalni čepovi, vijci). Broj lažnih signala uvek je vrlo veliki. Prilikom operacija razminiranja puteva u Mozambiku (januar 1993 – mart 1994. godine), na 180km pregledanih puteva pronađeno je samo šest mina i 60 000 drugih metalnih predmeta koji su morali da budu izvađeni iz zemlje i ispitani. Uopšte, uzima seda na svaku nađenu minu dolazi 100 – 200 lažnih signala. I pored toga detektori metala se koriste, posebno u otkrivanju početka minskih prepreka. Takođe, oni nisu podložni greškama od uticaja vlažnog zemljišta i drugih vremenom uzrokovanih promenljivih uticaja.

Vidi još
--------

* Mina
* Razminiranje

Izvori
------

1. ↑  Jacqueline MacDonald, J.R. Lockwood, John McFee, Thomas Altshuler, Thomas Broach, Lawrence Carin, Russell Harmon, Carey Rappaport, Waymond Scott, Richard Weaver (2003) : Alternatives for landmine detection. Santa Monica : Science and Technology Police Institute

***Detektor metala*** na Wikimedijinoj ostavi
Bill Clinton i Tony Blair, najpoznatiji sljedbenici "Trećeg puta".

 *Za ostala značenja, v. Treći put (razvrstavanje).*
**Treći put** je izraz koji u najširem smislu predstavlja sve ideologije ili političke platforme koje nastoje prevladati tradicionalne podjele između ljevice i desnice karakteristične za 20. vijek, odnosno vezane uz kapitalizam i socijalizam. U užem smislu se pod time podrazumijeva ideologija, tradicionalno vezana uz koncept tzv. radikalnog centra, koja se razvila u zapadnom svijetu na kraju 20. vijeka, a koju karakterizira kompromis između neoliberalne ekonomske politike deregulacije i slobodnog tržišta s jedne, te očuvanja i proširenja uloge države blagostanja s druge strane. Iako je sam naziv svoju popularnost najviše stekao zahvaljujući knjizi *The Third Way: The Renewal of Social Democracy* britanskog politologa Anthonyja Giddensa, ideologija Trećeg puta se najviše vezuje uz administraciju američkog predsjednika Billa Clintona (1993 - 2001) kao i vladu britanskog premijera Tonyja Blaira (1997 - 2007); oba političara su svoje stranke - američke demokrate i britanske laburiste - nastojali skrenuti udesno, odnosno približiti političkom centru te ih tako učiniti prihvatljivim za najširi mogući spektar birača. Ekonomski uspjesi, karizma i globalna popularnost koju su Clinton i Blair uživali krajem 1990-ih su i ideologiju Trećeg puta učinili izuzetno privlačnom mnogim drugim strankama i političarima socijaldemokratskog i socijalističkog usmjerenja, te su politiku Trećeg puta u manjem i većem opsegu prihvatile sve vodeće lijeve strane na Zapadu, kao i reformirane komunističke partije u Istočnoj Evropi. 

Od sredine 2000-ih je ideologija Trećeg puta, sve više pod udarom kritika, najviše od strane tradicionalnih ljevičara koji je smatraju ťek "kozmetičkim" uljepšavanjem desnog liberalizma, odnosno oduzimanjem suvisle i konkretne alternative neoliberalnoj ekonomskoj politici. Tim je kritikama izuzetan poticaj dalo izbijanje globalne recesije pred kraj 2000-ih koja je dotadašnji model države blagostanja učinila neodrživim.
*Ovo je stranica o političkom konzultantu. Za ostale ličnosti po imenu David Axelrod, v. stranicu za razvrstavanje.*

**David Axelrod** (22. februar 1955 -) je američki politički konzultant iz Chicaga. Najpoznatiji je kao glavni savjetnik Baracka Obame, prvo kao voditelj kampanje za mjesto američkog senatora iz savezne države Illinois 2008. godine, a potom kao glavni strateg Obaminih predsjedničkih kampanja 2008. i 2012. godine. Nakon što je Obama izabran za predsjednika, imenovan je višim predsjedničkim savjetnikom u administraciji.

Axelrod je viši partner u tvrtki AKP&D Message and Media a bio je politički reporter za *Chicago Tribune*. Također vodi tvrtku ASK Public Strategies.

Eksterni linkovi
----------------

***David Axelrod (politički konzultant)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Partners: David Axelrod[*mrtav link*], 2008 official bio page at subject's political consulting website
* The Agony and The Agony, 2007 bio article from *Chicago Tribune*
* David Axelrod: Profile, 2008 bio article by The Guardian of London, UK.
* NYTimes looks at his relationship with Obama, October, 2008
* ASK Public Strategies Website
**Treći karlistički rat** (španski: ) je bio oružani sukob koji se od 1872. do 1876. godine odigrao u Španiji između snaga centralne vlade na jednoj, i karlističkih pobunjenika na drugoj strani. Uzrok mu je bilo nastojanje pristaša Carlosa, pretendenta na špansko prijestolje da preuzmu vlast, odnosno ponovno uspostave apsolutnu monarhiju koja je prestala postojati sa smrću kralja Fernanda VII 1834. godine. Carlos je također nastojao iskoristio kaos i nestabilnost tzv. Demokratskog šestoljeća, odnosno vlade uspostavljene Septembarskom revolucijom 1868. godine koju su sve više razdirale frakcijske borbe između umjerenjaka i radikala, od kojih su potonji početkom 1873. godine uspjeli formirati Prvu špansku republiku. Karlisti su najjaču podršku imali u Kataloniji i Baskiji kojoj je Carlos u slučaju pobjede obećao ponovno uvođenje autonomije i elemenata državnosti ukinutih početkom 18. vijeka. Iako nisu uspjeli ugroziti Madrid, karlisti su do 1874. godine kontrolirali značajne dijelove zemlje, a njihovi uspjesi su vojsku učinili daleko moćnijom i uticajnom od republikanske vlade u Madridu. To je dovelo do puča kojim je republikanska vlada svrgnuta, a pučisti su natrag u Španiju pozvali dinastiju Bourbon, odnosno prijestonasljednika Alfonsa XII. Vladine snage su se tako ujedinile te su stvoreni uvjeti da se do početka 1876. karlisti vojnički poraze i protjeraju u egzil. Treći karlistički rat je usprkos toga imao značajan efekt na dalju historiju Španije, prije svega stvorivši podlogu za katalonski i baskijski nacionalizam.

Treći karlistički rat se ponekad naziva **Drugi karlistički rat**, s obzirom da se karlistička pobuna u Kataloniji od 1846. do 1849. po svojim razmjerama nije mogla usporediti sa Prvim i Trećim karlističkim ratom.

Vanjske veze
------------

***Treći karlistički rat*** na Wikimedijinoj ostavi

* Information about the Third Carlist War