**Liège** (valonski: *Lîdje*, nizozemski: *Luik*, njemački: *Lüttich*) je grad od 196,296 stanovnika na istoku Belgije u Regiji Valonija u kojoj je administrativni centar istoimene Provincije i 
Arondismana.

Geografske karakteristike
-------------------------

Liège leži na na ušću rijeke Ourthe u rijeku Meuse, pored granice sa Nizozemskom i Njemačkom, udaljen 33 km od nizozemskog
Maastrichta i 33 km od njemačkog Aachena.

Centar grada

Historija
---------

Teren grada bio je naseljen još od prahistorije, a za Rimskih vremena bio je poznat pod imenom **Leodium**.

Za ranog srednjeg vijeka u Leodiumu je sagrađena kapela u počast sv. Lamberta, biskupa iz Maastrichta, koji je njemu ubijen 705. 
Liège je izrastao u grad kad je sv. Hubert 721. preselio svoju biskupiju u njega.

Jedan od njegovih nasljednika - biskup Notger (972.-1008.) dobio je 980. od cara Svetog Rimskog Carstva titulu kneza, tako je Liège postao prijestolnica crkvene kneževine čiji se teritorij prostirao na oko 2 / 3 današnje Valonije.

Nakon tog je izrastao u umjetnički centar doline Meuse, i dom ondašnjih evropskih Intelektualaca. 
U to vrijeme je 1185. poveljom dobio pravo na magistrat, a nakon tog od kneza biskupa Alberta de Cuycka (1194.-1200.) i status grada 1195.
Cehovi su 1303. dobili pravo na poslanike u gradskoj skupštini, što je uznemirilo plemiće pa su uskoro zavladali sukobi između njih i građana okupljenih oko cehova. Sukob je kulminirao u događaju znanom kao Male Saint-Martin, kad su građani napali i spalili u zvoniku crkve Saint-Martin 
plemićku stražu.

Nakon tog je 1313. građanima i većini cehova dana politička jednakost.

U 15. vijeku u vrijeme dok je po Niskim Zemljama dominiralo Burgundsko Vojvodstvo, čemu se Liège opirao, dvaput ga je orobio burgundski vojvoda Charles Smjeli (1467. 1468.). Nakon njegove smrti 1477. grad se oporavio i doživio je novi procvat u 16. vijeku za vadavine kneza-biskupa 
Érarda de La Marcka. U to vrijeme ponovno su planuli sukobi između plemstva predvođenih kneževima-biskupima i građana, taj put nadvladalo je plemstvo, što je rezultiralo ukidanjem svih demokratskih institucija 1684.

Grad su 1691. bombardirali Francuzi, a 1702. zauzeli Englezi 1702. za vrijeme Rata za španjolsko nasljeđe.
Revolucija bez krvi]] okončala je vlast plemstva 1789. nakon tog ga je 1795. anektirala Prva Francuska Republika, ali je nakon poraza Napoleona odlukom Bečki kongres 1815. postao dio novostvorene Ujedinjene Kraljevine Nizozemske.
I građani Lièga imali su važnu ulogu u Belgijskoj revoluciji 1830. nakon koje se ta kraljevina raspala.

Nakon osamostaljenja Belgije 1830. Liège se značajno proširio i postao snažan industrijski centar. I pored tog što je utvrđen 1891. i bio glavni bastion obrane Meuse, u oba Svjetska rata su ga zauzeli i okupirali Nijemci.
Teško je razaran od strane savezničke avijacije u Drugom svjetskom ratu.

Privreda
--------

Kao trgovački centar vrlo industrijalizirine doline Meuse poznate po rudnicima ugljena, i Liège se razvio kao grad čeličana, brojnih livnica, tvornica oružja i stakla. 
Njegova luka postala je jedna od najprometnijih riječnih luka u Zapadnoj Evropi, naročito od kad je dovršen Albertov kanal koji ga je povezuo sa Antwerpenom.

Liège je veliko raskršće željezničkih pruga, jedno od najvećih u Belgiji, a grad ima i međunarodni aerodrom koji se nalazi se u obližnjem Biersetu.

Kao snažan industrijski grad Liège ima i snažan radnički pokret, što se ogleda u vodećoj ulozi koju ima u belgijskoj socijalističkoj politici. Efekti deindustrijalizacije krajem 20. vijeka doveli su do mnogih problema, jer je narastao broj nezaposlenih, ali se privreda donekle oporavila orjentacijom na uslužni sektor.

Znamenitosti, kultura i obrazovanje
-----------------------------------

Najveća znamenitost grada je katedrala, nekadašnja opatijska crkva sv. Pavla, u kojoj se čuvaju relikvije sv. Lamberta i Charlesa Smjelog. Od drugih brojnih romaničkih i gotičkih crkava treba spomenuti Saint-Denis, Saint-Jacques, Saint-Martin, Sainte-Croix (sa zlatnim triptihom iz 1150. i Saint-Barthélemy, sa krstionicom iz 1108.
Palača kneževa-biskupa podignuta u 15. vijeku, rekonstruirana tokom 18 i 19. vijeka, danas je dom Palače pravde, a nekadašnja benediktinska opatija Saint Laurent, je od 1796. vojna bolnica.

Kao neformalna valonska prijestolnica kulture (Francuska zajednica u Belgiji), Liège ima koncertne dvorane, teatre, operu, brojne galerije i muzeje. Od njih valja istaknuti Muzej dekorativne umjetnosti Ansembourg, arheološki muzej u Palači Curtius, iz 1600. muzej oružja i rodnu kuću kompozitora
Césara Francka.

Grad je i velik obrazovni centar sa Državnim univerzitetom koji je osnovan 1817. a od 1960-ih se nalazi u potpuno novim zgradama. 
Kraljevski muzički konzervatorij iz 1887. poznat je po školi violine koju je osnovao Eugène Ysaÿe. U gradu djeluje i nekoliko državnih istraživačkih laboratorija i tehničkih škola povezanih sa privredom.

Pobratimski gradovi
-------------------

Liège ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Obala Slonovače Abidjan, Obala Slonovače
* Njemačka Aachen, Njemačka
* Španija Bilbao, Španjolska
* Njemačka Köln, Njemačka
* Poljska Krakov, Poljska
* Albanija Elbasan, Albanija
* Luksemburg Esch-sur-Alzette, Luksemburg
 | * Narodna Republika Kina Fuzhou, Kina
* Belgija Gent, Belgija
* Belgija Hasselt, Belgija
* Nizozemska Heerlen, Nizozemska
* Francuska Lille, Francuska
* Demokratska Republika Kongo Lubumbashi, Demokratska Republika Kongo
* Nizozemska Maastricht, Nizozemska
 | * Francuska Nancy, Francuska
* Češka Plzeň, Češka
* Portugal Porto, Portugal
* Haiti Port-au-Prince, Haiti
* Kanada Québec, Kanada
* Palestinska samouprava Ramallah, Palestinska samouprava
* Nizozemska Rotterdam, Nizozemska
 | * Senegal Saint-Louis, Senegal
* Uzbekistan Samarkand, Uzbekistan
* Mađarska Szeged, Mađarska
* Narodna Republika Kina Taiyuan, Kina
* Maroko Tanger, Maroko
* Italija Torino, Italija
* Rusija Volgograd, Rusija (suspendiran)
* Narodna Republika Kina Wuhan, Kina
 |

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Belgium: Major Cities and Municipalities*" (engleski). City population. Pristupljeno 16.03. 2021.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  „*Liège*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 16.03.2022.
3. 1 2 3 4  „*Histoire de Liège*" (francuski). Ville de Liège. Pristupljeno 16.03.2022.
4. ↑  „*Jumelages et partenaires*" (francuski). Ville de Liège. Pristupljeno 16.03.2022.

Vanjske veze
------------

***Liège*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Ville de Liège* (službene stranice) ()