recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Koordinate: 41° 22′ 27" SGŠ, 22° 54′ 20" IGD

**Smolari** (mak. *Smolari*) su naselje u Republici Makedoniji, u krajnje jugoistočnom delu države. Smolari su u sastavu opštine Novo Selo.

Iznad Smolara, a na severnim padinama planine Belasice, nalazi se Smolarski vodopad, visok 39,5 metara.

Prirodni uslovi
---------------

Smolari su smešteni u krajnje jugoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne tromeđe sa Grčkom i Bugarskom (5 km jugoistočno od sela). Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 25 kilometra istočno.

Naselje Smolari se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno na jugoistočnom obodu Strumičkog polja, na mestu gde se ono izdiže u prva brda, koja ka jugu prelaze u planinu Belasicu. Nadmorska visina naselja je približno 350 metara. 

Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).

Istorija
--------

Ime sela je izvedeno od reči „smolar" ili čovek koji se bavi skupljanjem smola. Prvi put u istorijskim izvorima ovo selo se sreće u popisu naselja iz 1519. godine.

U središtu sela ranije su se nalazila dva stara javora, visoka oko 30 metara. Danas je ostao samo mlađi javor, čija starost se procenjuje na oko 300 godina.

U selu je rođen Ivan Smolarski, borac VMRO.

Stanovništvo
------------

Smolari su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 659 stanovnika. Po popisu iz 1971. godine, selo je imalo 986 žitelja. Smanjivanje na je vezano za iseljavanje stanovništva u zapadnoevropske zemlje.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Smolari*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.novoselo.gov.mk Zvanična stranica opštine Novo Selo
* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Sajt opštine Novo Selo[*mrtav link*]
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Novo Selo |
| --- |
| **Novo Selo** • 
Badolen • 
Bajkovo • 
Barbarevo • 
Borisovo • 
Draževo • 
Zubovo • 
Kolešino • 
Mokrijevo • 
Mokrino • 
Novo Konjarevo • 
Samuilovo • 
Smolari • 
Staro Konjarevo • 
Stinik • 
Sušica |  |
Sibirtije je nakon Aleksandrove smrti bio satrap Arahozije i Gedrozije.
**Sibirtije** (grčki:Σιβύρτιος; 4. vijek pne.) bio je starogrčki oficir rodom s Krete koji je služio u vojsci Aleksandra Velikog, te nakon povratka iz Indije (326. pne.), imenovan satrapom Karmanije. Međutim, nakon što je Toad umro, Sibirtije je preuzeo njegove satrapije Arahoziju i Gedroziju. Taj je aranžman priznao nakon Aleksandrove smrti 323. pne. priznao regent Perdika podjelom u Babilonu, a potvrđen je dvije godine kasnije i podjelom u Triparadisu. Sibirtije se kasnije, kao i drugi istočni satrapi, sukobio s medijskim satrapom Pitonom te se godine 317. pne. zajedno s Peukestom priključio Eumenu. Na Eumenovom dvoru je, međutim, pao u nemilost te je morao spašavati život bijegom. Tako je, međutim, stekao naklonost Antigona koji mu je prepustio stare provincije.

Sibirtije je na svom položaju ostao dugo godina, što sugerira Arijanov navod da je Megasten, izaslanik Seleuka I na dvoru indijskog kralja Chandragupte Mauriye, poslije svoje misije 303. pne. živio sa Sibirtijem.
**Tawakoni**.- Pleme američkih Indijanaca porodice Caddoan i ogranak Indijanaca Wichita, naseljeni kasnih desetih godina 18. stoljeća na na donjem toku rijeke Canadian u Oklahomi gdje ih 1719. nalazi Jean Baptiste Bénard de la Harpe. Sa područja Canadiana Tawakoni i srodna plemena su potisnuti prema jugu, sve do u Teksas, gdje ih u 18. stoljeću nalazimo u krajevima oko današnjih gradova Waco i Palestine. Godine 1753. Tawakoni su se urotili sa Hasinaima protiv Španjolaca u istočnom Teksasu, a ulaze i u savez sa plemenom Taowaya te 1758. napadaju na misiju *Santa Cruz de San Sabá*. Kasnije se o njima čuje 1772, 1778 i 1779. kada u posjetu njihovim selima dolazi Athanase de Mézières. Juan Agustín Morfi locira 1781 selo *Quiscat* na desnoj obali rijeke Brazos u Teksasu, ali ono po svoj prilici pripada plemenu Kichai. Tawakoni sa Teksasom potpisuju ugovor 1843 i sa Sjedinjenim Državama 1837 i 1856, da bi 1859 bili protjerani iz Teksasa na područje Oklahome gdje su se ujedinili sa Wichitama. 
Brojno stanje Tawakona iznosilo je 1700 oko 1,000 a 1859 izbrojano ih je svega 204. U kasnijim vremenima više se ne popisuju posebno. Potomci im i danas žive u Oklahomi zajedno sa Wichita i Waco Indijancima.

Vanjske poveznice
-----------------

* Tawakoni Indian Tribe
* The Tawakoni Indians
Sunčeva peć u mjestu Odeillo, u francuskom dijelu Pirineja, može dostići temperature i do 3 500 °C.
**Sunčeva peć** je struktura koja koristi energiju Sunčeve svjetlosti da bi stvorile visoke temperature, obično za industrijske potrebe. To se obično ostvaruje sa zakrivljenim ogledalima (ili mrežom ogledala), najčešće parabolična zrcala, koja koncentriraju sunčevu energiju u žarište, gdje se stvaraju visoke temperature, čak i do 3 500 °C. Takve visoke temperature se mogu iskoristiti za dobijanje električne energije, za topljenje čelika, za proizvodnju vodika ili nanomaterijala. 

Najveća Sunčeva peć se nalazi u mjestu Odeillo, u francuskom dijelu Pirineja, koja je puštena u pogon 1970. Ta peć koristi mrežu ravnih ogledala, koja fokusiraju Sunčevu svjetlost u žarište i može dostići temperature i do 3 500 °C. Pirineji su odabrani jer imaju i do 300 sunčanih dana u godini. 

Jedan prototip **Schefflerovog reflektora** je konstruiran u Indiji i koristi se kao krematorij. Reflektor ima 50 m2, a može stvoriti temperature i do 700 °C, čime može zamijeniti 200-300 kg ogrjevnog drva, koje inače koristi krematorij.

Izvori
------

1. ↑   Arhivirano 2012-02-27 na Wayback Machine-u "Zelena energija", Bruno Motik, Zelena mreža aktivističkih grupa, www.zmag.hr, 2005.
2. ↑   Flamant G. Luxembourg D. Robert J.F. Laplaze D.: "Optimizing fullerene synthesis in a 50 kW solar reactor", 2004. Solar Energy
**Sunyer II** (cca. 840–915) bio je grof od Empúriesa od 862. te Roussillona od 896. do svoje smrti. Bio je sin Sunyera I od Ampuriasa.

On i brat Dela su dobili vlast nad Ampuriasom 862. kada se Humfrid, markgrof Gotije, pobunio. Vladali su njom zajedno do Deline smrti. Godine 878. je sabor u Troyesu svrgnuo Bernata od Gothije, koji je prije toga bio držao Roussillon od 865. Sabor je Roussilon predao Miru Starijem a nakon njegove smrti 896. temeljem nasljednog prava prešao Sunifredu (Sunyeru). Sunyer je zajedno sa Delom pokušao zauzeti Gironu, ali ih je zaustavio rođak Wilfred Dlakavi. Godine 888. je putovao u Orléans kako bi se poklonio kralju Odu od Francuske. Godine 891. je pripremio pomorski pohod protiv maurske Almerije. On je otkazan nakon sklapanja primirja.

Vjenčao se za ženu po imenu Ermengarda, s kojom je imao sljedeće sinove:

* Bencion (u. 916), nasljednik
* Gausbert (u. 931), brat njegovog nasljednika
* Elmerat (u. 920), biskup Elne
* Guadal (u. 947), biskup Elne

Izvori
------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Humfrid** | **Grof od Empúriesa**862–915 | Slijedi:**Bencion** |
| Prethodi:**Miro Stariji** | **Grof od Rossellóa**896–915 |
**Słomniki** je grad od 4,434 stanovnika na jugu Poljske u Malopoljskom vojvodstvu.

Geografske karakteristike
-------------------------

Słomniki leži duž rijeke Szreniawe, udaljen dvadesetak km sjeverno od Krakova.

Historija
---------

Słomniki je prvi put dokumentiran 1287. kao trgovište, gradska prava dobio je relativno rano - 1358.
Kako se nalazio na putu između rudnika soli Bochnie i Wieliczke, u periodu 15 - 16. vijek, prosperirao je na trgovini tom robom, koja je u to vrijeme bila vrlo skupa pa je imao i carinarnicu.
Słomniki je poznat u Poljskoj kao mjesto u kom je 1554. službeno osnovana prva kalvinistička crkva.

Od 1795. nakon Prve podjele Poljske je dio Habsburške Monarhije, a od 1809. je dio napoleonskog Varšavskog vojvodstva, a od 1815. je u Kongresnoj Poljskoj.

Kako je nakon perioda prosperiteta sve više tonuo u depresiju - 1870. je izgubio gradska prava, vraćena su mu tek 1917. u jeku u Prvog svjetskog rata.

Słomniki je danas servisni centar svoje okolice, sa nešto malih pogona prehrambene i tekstilne industrije.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Słomniki*" (poljski). Encyklopedia PWN. Pristupljeno 29.05. 2021.
2. 1 2 3 4 5  „*Poland: Lesser Poland Voivodeship*" (poljski). City population. Pristupljeno 29.05. 2021.

Vanjske veze
------------

***Słomniki*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Urząd Miejski w Słomnikach* (`pl`)
**Slovenska ljudska stranka** (srpskohrvatski: *Slovenska narodna stranka*) je naziv za konzervativnu klerikalnu političku stranku koja je u Sloveniji, tada u sastavu Austro-Ugarske, osnovana 1892. pod nazivom **Katolička narodna stranka**. Godine 1905. promijenila je ime u Slovenska ljudska stranka. Strankom je dominiralo katoličko svećenstvo, a program se temeljio na očuvanje Slovenije u sastavu Austro-Ugarske koja se smatrala zaštitnikom tradicionalnih društvenih vrijednosti. 

Zahvaljujući snažnoj podršci među slovenskim seljaštvom, Slovenska ljudska stranka je početkom 20. vijeka postala najjača politička stranka u Sloveniji. 

Za vrijeme prvog svjetskog rata, SLS se pod vodstvom dr. Antona Korošeca zalagala da se Austro-Ugarska preuredi na trijalističkim osnovama, odnosno formira treća država koja bi okupljala južnoslavenske narode pod njenom upravom. U skladu s tim je SLS godine 1917. podržala tzv. Majsku deklaraciju Jugoslavenskog kluba u austrijskom parlamentu.

Nakon što je postalo očito da će se Austro-Ugarska raspasti, SLS u jesen 1918. godine sudjeluje u stvaranju Narodnog sveta u Ljubljani, a zatim i Narodnog vijeća u Zagrebu koje je proglasilo Državu SHS. Nakon što je mjesec dana kasnije formirana Kraljevina SHS, SLS sudjeluje u njenim vladama.

Za vrijeme Kraljevine SHS, SLS je pod vodstvom Korošeca najčešće podržavala vladu u Beogradu, kao i njenu centralističku politiku, mada joj se ponekad suprotstavljala. Za vrijeme šestojanuarske diktature je bila zabranjena, da bi nakon ponovno uspostavljanja demokracije ponovno sudjelovala u beogradskim vladama.

Nakon aprilskog rata 1941. godine, SLS se raspala na frakciju koja je bila za saveznike, i frakciju koja je surađivala s italijanskim okupatorom. Nakon pobjede partizana joj je zabranjen rad.

Godine 1990. je u Sloveniji formirana nova Slovenska ljudska stranka.
**Vale of White Horse** (prevedeno Dolina bijelog konja) je distrikt od 120,988 stanovnika na jugu Engleske u Grofoviji Oxfordshire. Sve do 1974. bio dio Grofovije Berkshire, ali je tad prebačen u Grofoviju Oxfordshire.

Administrativni centar distrikta je grad Abingdon.

Geografske karakteristike
-------------------------

Glavna karakteristika distrikta je plodna dolina (Vale) koja leži nešto sjevernije od vapnenačkih brda Berkshire Downsa. Ta dolina se proteže od sela Shrivenhama do Abingdona u dužinu od 27 km, oplakuje je rijeka Ock pritoka Temze.

Distrikt je poznat po - Ufingtonskom bijelom konju, to je prahistorijski reljef isklesan u krečnjaku, ogromna figura konja duga 110 metara, visoka 40 metara, pa se može vidjeti jedino iz zraka i to kad je trava pokošena. Nalazi se na brdu Downsa - White Horse (Bijeli konj), visokom 262 metra (po tom brdu je distrikt dobio ime) koje leži nedaleko od sela Uffington.

U blizini postoje još dosta prahistorijskih artefakata kao što je *Megalit Wayland's Smithy*. Zbog tog je uređena šetnica Ridge, kojom se mogu obići te znamenitosti. U sredini distrikta leži staro trgovište Wantage u kom je 847. rođen kralj Alfred Veliki.

Pored same doline i sjevernih padina Berkshire Downsa, teren distrikta proteže se i po dobrom dijelu doline Temze, gdje leži Abingdon najveći urbani centar, tu Ock ima ušće u Temzu.

Privreda
--------

Vale of White Horse je pretežno ruralni kraj, ali ima nešto Istraživalačkih institucija, kao što je Centar za nuklearnu energiju i Vijeće za poljoprivredu i nešto tvornica koje proizvode automobilske dijelove i kirurške instrumente.

Historija
---------

Administrativna jedinica Vale of White Horse osnovana je 1. aprila 1974. kao distrikt, spajanjem dotašnjeg Borougha Abingdon sa urbanim distriktom Wantage i ruralnim distriktima Faringdon i Wantage (djelomično).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Vale of White Horse*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 23.1. 2018.

Vanjske veze
------------

* *Vale of White Horse District Council* (`en`)
Karta tunela Seikan na Japanu
Karta tunela Seikan na Japanu
**Tunel Seikan** (青函トンネル, *Seikan Tonneru*?, or 青函隧道 *Seikan Zuidō*) je 53,85 kilometara dug željeznički tunel u Japanu, od čega se 23,3 kilometara njegove trase nalazi ispod mora. Staza je oko 100 metara ispod morskog dna i oko 240 metara ispod morske razine. Prelazi preko tjesnaca Cugaru, čime se spaja Prefektura Aomori na glavnom japanskom ostrvu Honshu sa sjevernim ostrvom Hokkaido. Njime upravlja Hokkaido Railway Company (JR Hokkaido). Ime *Seikan* potječe od spajanja slova *on'yomi* od Aomorija, najbližeg većeg grada na strani Honšua, i Hakodate, najbližeg većeg grada na strani Hokkaida.

Tunel Seikan je najduži svjetski tunel koji prolazi ispod mora (Eurotunel, koji spaja Englesku i Francusku, ipak ima dužu trasu ispod mora, oko 37 kilometara, ali je sveukupno kraći ako se u to ubroji i kopnena trasa koja je duga 50 kilometara). Također je drugi najdublji i drugi najduži glavni željeznički tunel nakon što se 2016. godine otvorio Bazni tunel Gotthard u Švicarskoj.

Izvori
------

1. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2016-10-18. Pristupljeno 2017-06-30.
2. ↑  „Turkey Building the World's Deepest Immersed Tube Tunnel". *Popular Mechanics*. Arhivirano iz originala na datum August 8, 2009. Pristupljeno July 19, 2009.
3. ↑  „Project data – raw construction Gotthard Base Tunnel". Lucerne, Switzerland: AlpTransit Gotthard AG. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-11. Pristupljeno 2016-05-12.
4. ↑  „Wer hat die grösste Röhre?" [Who has the longest tube?] (German). *Tages-Anzeiger* (Zurich, Switzerland). 14 April 2016. Pristupljeno 2016-05-11.
5. ↑  „Switzerland Is Opening the World's Longest-Ever Rail Tunnel" (en-US). CityLab. Pristupljeno 2016-05-13.

***Tunel Seikan*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 304060301
* LCCN: sh90006061
* GND: 7631435-2
* NDL: 001141355

 |
**Tunayana** (Okoimoyána, Tonayena, Toonahyann; Vodeni ljudi).- Indijansko pleme iz porodice Cariban, srodno grupi Wai-Wai, nastanjeno u brazilskoj državi Pará. Pleme Tunayana ili Vodene ljude spominje još Barrington Brown, koji su tada živjeli oko izvora rijeke Trombetas. Naivne legende govore da je ovo pleme imalo napravljene umjetna jezera, okružena velikim koljem, do kojih bi se noću povlačili i spavali s tijelom ispod vode. Guppy koji navodi ovu legendu, spominje dalje da je neke pripadnike ovog plemena ipak pronašao 1914. William Curtis Farabee. Za muškarca kojega je vidio, rekao je da ima plosnat gornji dio lica, širok nos i debele usnice. Žena ovoga muškarca imala je uzak donji dio lica. Kasnije se dugo o ovim Indijancima nije čulo. Oni ipak nisu nestali, pa ih još ima naseljenih u državi Para i moguće njoj susjednim sjevernim državama. Plemena Tunayana i ništa manje misteriozniji Mawayana Indijanci (Indijanci Žabe) danas žive s plemenom Wai-Wai.

Vanjske poveznice
-----------------

* Indianen van Suriname (sa slikama)
* Giving them back their languages Arhivirano 2006-07-24 na Wayback Machine-u
*
**Zafisoro** su jedan od najmanjih, od 18 naroda Madagaskara, od 91.000 pripadnika koji žive na jugoistoku otoka uz obale Indijskog oceana u Regiji Atsimo-Atsinanana.

Zafisoro kao i većinski Merine, govore malagaški makrojezik, ali svojim dijalektom.

Historija
---------

Karta rasprostranjenosti malgaških etničkih grupa
Zafisoro su vrlo mala etnička skupina koja najvjerojatnije vodi porijeklo od afričkih emigranata koji su na Madagaskar doplovili u 15. vijeku, tad su zajedno sa svojim susjedima Antefasijima činili jednu cjelinu. 

Do njihovog razdavajanja došlo je krajem 16. odnosno početkom 17. vijeka, kad su njihovi zajednički kraljevi Isoro i Andriambolanoni vladali su u Farafanganom i okolicom. Potomci Andriambolanonija osnovali su svoju dinastiju koja je vladala malim plemenskim Kraljevstvom Antefasi, a potomci Isora, osnovali su svoju dinastiju i vladali svojim Kraljevstvom Zafisoro. Zafisoro na malagaškom znači djeca Isora. Otada su Zafisoro i Antefasi bili u stalnim sukobima zbog teritorija, i postali vremenom dva naroda.

I Zafisori su kao i njihovi susjedi Antefasi mirno su prihvatili vlast merinske kraljice Ranavalone I. početkom 19. vijeka, jer im se to učinila kao izvrsna prilika da dokinu svoje vječne međusobne sukobe. Jedini uvjet koji su postavili Zafisori bio je da se i njima dozvoli mogućnost kao i prije toga Antefasijima da sami odaberu kraljičinog guvernera koji je trebao njima upravljati iz njihove pristolnice Mahamanina. Ranavalona je prihvatila taj zahtjev Zafisora, i postavila za guvernera Rainilaitafika, koji je stigao sa vojskom u Mahamaninu 1830. Tako su Zafisoriji uklopljeni u Kraljevstvo Merina. U septembru 1990. ponovno su obnovljeni granični sukobi između Zafisora i Antefasija, tako da je oktobra poginulo 40 ljudi, nakon toga sklopljen je ugovor o nenapadanju.
Ipak i nadalje tinja rivalitet između njih, i dovoljna je mala svađa oko polja riže, da ponovno izbije sukob.

Geografska rasprostranjenost
----------------------------

Teritorij naroda Zafisoro nalazi se na jugoistočnoj obali Madagaskara u Regiji Atsimo-Atsinanana južno od grada Farafangana do Rezervata prirode Manombo. Njihovi sjeverni susjedi su Antefasi, zapadni Bare i južni Antesake.

Veze
----

* Malgaši

Izvori
------

1. 1 2  „*Zafisoro of Madagascar*" (engleski). Joshua project. Pristupljeno 16. 10. 2011.
2. 1 2 3  „*bako loisir*" (francuski). Bako Loisir. Pristupljeno 16. 10. 2011. [*mrtav link*]
3. ↑  „*Les relations Zafisoro - Merina*" (francuski). Courrier de Madagascar. Pristupljeno 16. 10. 2011. [*mrtav link*]
4. ↑  Janine Ramamonjisoa. „*L'ethnicisation des rapports sociaux à Madagascar (suite)*" (španjolski). L'Express de Madagascar. Pristupljeno 16. 10. 2011.

| * p
* r
* u
**Etničke grupe Madagaskara** |
| --- |
| 
Antaifasi •
Antemoro •
Antaisaka •
Antambahoaka •
Antandroi •
Antankarana •
Antanosi •
Bara •
Betsileo •
Betsimisaraka •
Bezanozano •
Karana (Malgaški Indijci) •
Mahafali •
Makoa •
Merina •
Mikea •
Sakalava •
Sihanaka •
Sinoa (Malgaški Kinezi) •
Tanala •
Tsimiheti •
Vazaha (Malgaški Francuzi) •
Vazimba •
Vezo •
Zafimaniri •
Zafisoro
 | Malgaška zastava |
**Zafimaniri** su mala skupina od 25.000 pripadnika, zapravo samo dio naroda Betsileo, jednog od 18 službeno priznatih etničkih skupina Madagaskara koji žive u jugoistočnim šumama središnjeg dijela otoka u regiji Amoron'i Mania na području naroda Tanala. Tako da službeno Zafimaniri i nisu narod i nemaju svog predstavnika u parlamentu Madagaskara.

Zafimaniri, kao i ostali Betsileji, govore malagaški makrojezik, takozvani standardni malagaški (jezik malagaške visoravni).

Historija
---------

Tabla sa natpisom o uvrštenju umjeća Zafimanirija u drvodjelstvu na UNESCO-ovu Listu svjetske nematerijalne baštine
Zafimaniri su se odvojili od svog matičnog naroda Betsileo u 18. vijeku, i otišli živjeti u potrazi za zemljom u skrovite šume na teritorij naroda Tanala gdje su krčili tada bujne šume da dobiju obradive površine.
Od početka 19. vijeka, postali su dio Kraljevstva Merina ali su praktički nastavili živjeti po svome u svom brdovitom kraju.

Geografska rasprostranjenost
----------------------------

Teritorij naroda Zafimaniri nalazi se na jugoistoku Madagaskara u brdima Regije Amoron'i Mania oko gradića Antoetra, koji je njihova neformalna prijestolnica.

Običaji i kultura
-----------------

Zafimaniri su kao ljudi iz šume, stekli veliko znanje o drvodjelstvu i obradi drva. Drvo upotrebljavaju za sve, od zidova, prozora, stupova, greda, stolica, škrinja, alata do kuhinjskog posuđa, svaki od tih predmeta je fino obrađen sa brojnim ukrasnim rezbarijama. Zafimaniri upotrebljavaju oko dvadeset različitih vrsta drveta, od kojih svako ima svoju različitu namjenu. Od drva grade svoje kuće i grobnice, tradicionalnom tehnikom pera i utora, bez ijednog metalnog čavla ili klina za spojeve. Geometrijski motivi kojima ukrašavaju većinu svojih radova su simbolički i ne odražavaju samo njihovo austronezijsko porijeklo već i arapske utjecaje koji prožimaju malagašku kulturu.

Svi njihovi predmeti su unikati, zbog različitog pristupa i trenutačne inspiracije pojedinog drvodjelje. Motivi koje upotrebljavaju imaju bogato simboličko značenje, i nose tragove uvjerenja i vrijednosti Zafimanirija. Tako je motiv pauka (*tanamparoratra*) simbol porodične veze, dok je motiv saća (*papintanteli*) simbol života u zajednici. Ukrasima također simboliziraju status pojedinca unutar grupe.

Nihovo umjeće obrade drva je 2008. uvršteno na UNESCO-ovu listu svjetske nematerijalne baštine.

Veze
----

* Malgaši

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Los Zafimaniry*" (španjolski). Ikuska Libros, S.L.. Pristupljeno 16. 10. 2011.
2. ↑  „*Languages of Madagascar*" (engleski). SIL International. Pristupljeno 16. 10. 2011.

Vanjske veze
------------

* *Los Zafimaniry* na portalu Ikuska (`es`)

| * p
* r
* u
**Etničke grupe Madagaskara** |
| --- |
| 
Antaifasi •
Antemoro •
Antaisaka •
Antambahoaka •
Antandroi •
Antankarana •
Antanosi •
Bara •
Betsileo •
Betsimisaraka •
Bezanozano •
Karana (Malgaški Indijci) •
Mahafali •
Makoa •
Merina •
Mikea •
Sakalava •
Sihanaka •
Sinoa (Malgaški Kinezi) •
Tanala •
Tsimiheti •
Vazaha (Malgaški Francuzi) •
Vazimba •
Vezo •
Zafimaniri •
Zafisoro
 | Malgaška zastava |
**Vasilije Mesardonites** (1011-1016/17fl. 1011-1016/17) bio je bizantski vojskovođa i velikodostojnik koji je služio kao katepan Italije od 1011. do 1016. Na to je mjesto imenovan nakon pogibije svog prethodnika Jovana Kurkusa u sukobu sa pobunjenim Langobardima koje je vodio Melo od Barija. U Italiju se iskrcao sa značajnim pojačanjima, među kojima se nalazio i kontingent *strategosa* Leoa Tornikiosa Konteleona. Vasilijeve trupe su smjesta stavile Bari pod opsadu; lokalno grčko stanovništvo je nakon toga protjeralo Meloa i njegovog brata Dattusa te su Bizantinci 11. juna 1011. ponovno zauzeli grad. Vasilije je Melusovu porodicu, uključujući sina Argyrusa, poslao u Carigrad, ali se uzdržao od odmazde te se u svrhu pacifikacije pobunjenih teritorija služio diplomacijom. U oktobru iste godine je posjetio salernskog princa Guaimara III koji je Bizantu iskazao vjernost; potom je krenuo na Montecassino gdje su tamošnji benediktinci Dattusu dali utočište. Njima je jednostavno predao zemljište na jugu Italije poslije čega je Dattus protjeran u Papinsku Državu. Do smrti 1016. ili 1017. je Katepanat bio u miru. Naslijedio ga je Leo, pod čijom će upravom ponovno izbiti ustanak.

Neki historičari su skloni Vasilija Mesardonitesa smatrati istom ličnošću kao i Vasilije Argiros, koji je bio brat cara Romana III Argira.

Literatura
----------

* Norwich, John Julius. *The Normans in the South 1016-1130*. Longmans: London, 1967.
* Chalandon, Ferdinand. *Histoire de la domination normande en Italie et en Sicile*. Paris, 1907.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Jovan Kurkuas** | **katepan Italije**1010 – 1016 ili 1017 | Slijedi:**Leo Tornikios Kontoleon** |
Oblasti u kojima žive Tuarezi
**Tuareg** je naziv koji se koristi za pripadnike srodnih berberskih plemena i naroda koji žive u zapadnoj i Sjevernoj Africi.

Tuarezi su skoro 3000 godina, koristeći pripitomljavanje deva, izgradili nomadsko društvo na temelju trans-saharske trgovine između sjevernoafričke obale i gradova na južnim rubovima Sahare. Krajem 19. i 20. vijeka su pružali žestok, ali ne baš previše uspješan otpor francuskim kolonizatorima koji su ukinuli njihovu plemensku organizaciju i bitno utjecali na njihov dotadašnji način života. Teritorija Tuarega je poslije podijeljena između novonastalih nezavisnih država - Nigera, Malija, Alžira, Burkine Faso i Libije. 1990-ih je to dovelo do krvavih oružanih sukoba između boraca za autonomiju Tuarega s jedne, te nigerskih i malijskih trupa s druge strane. Ti su sukobi koliko-toliko smireni davanjem automonije, iako su godine 2004. zabilježeni u Nigeru.

Tuarege često zovu "Plavim narodom", jer vole nositi plavu odjeću. Po vjeri su sunitski muslimani, ali im na religiju dosta utječe i drevna pred-islamska tradicija. Predstavljaju jedan od rijetkih muslimanskih naroda gdje muškarci umjesto žena pokrivaju lice. 

Broj Tuarega je prilično teško ustanoviti - spominju se brojke od oko 100.000 do 3 miliona - ne samo zbog nomadskog načina života nego i velikih razlika među pojedinačnim plemenima. Mnogi Tuarezi se razlikuju po rasnim značajkama, te im je temelj zajedničke nacionalne svijesti u jeziku. 

***Tuarezi*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **etnologiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85138365
* GND: 4061129-2
* SUDOC: 02725321X
* BNF: cb133183889 (podaci)
* NKC: ph260647

 |
**Cookov zaljev** (engleski: *Cook Inlet*) je uski duboki zaljev na jugoistočnoj obali Aljaske, u Tihom oceanu.

Geografija
----------

Cookov zaljev je zapravo dio puno većeg Zaljeva Aljaska, on se proteže od poluotoka Kenai, koji je njegova istočna granica u dubinu Aljaske nekih 350 km, a širok je od 130 to 14 km. Grad Anchorage, leži na njegovom krajnjem sjeveru, kod ušća rijeka Susitna i Matanuska, koje formiraju rukavce; Knik i Turnagain.

Cookov zaljev ima gotovo 130.000 km², protože se od sjevera prema jugu nekih 690 km i ima devet različitih ekosistema. U zaljev uviru rijeke Susitna, Matanuska i Kenai. Pored najvećeg Anchoragea tu leže i gradovi Kenai i Homer. Duž njegove zapadne obale leži Nacionalni park Lake Clark, a duž sjeveroistočne rekreacijski park Captain Cook, koji je samo dio rezervata Kenai.

Cookov zaljev je poznat po velikim plimama koje kojiput iznose i do 9 metara, ali i po ribama osobito po lososima i haringama, a u najnovije vrijeme i po nalazištima nafte.

Do zaljeva je prvi doplovio James Cook 1778. kad je tražio Sjeverozapadni prolaz.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   „*Cook Inlet*" (engleski). Encyclopædia Britannica.

Vanjske veze
------------

***Cookov zaljev*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cook Inlet* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 243163375
* LCCN: sh85031765
* GND: 4342144-1

 |
**Ceh** ili **esnaf** je naziv koji u najširem smislu označava zanatsko udruženje, odnosno skupina, udruženje ljudi koji rade isti posao ili zanat, pa se udružuju radi ostvarivanja svojih prava i viših ciljeva. U užem smislu se pod time podrazumijevaju organizacije čiji su članovi samostalni obrtnici, odnosno koji se bave tradicionalnim zanatima. 

Organizacije nalik na cehove se u historijskim izvorima mogu pronaći još u antici, pa su tako u rimsko doba djelovali *collegia officiorum*. Njihov razvoj u Evropi počinje u srednjem vijeku, odnosno stvaranju gradova-država gdje su zanatlije kao dio nove građanske klase postepeno sticali i važan politički uticaj. U kasnijim periodima se taj uticaj često negativno odražavao i na razvoj industrije i tehnologije. U 19. vijeku su otpora zanatlija industrijalizaciji i stvaranju kapitalističkih tvornica neke države čak i formalno zabranile cehove.

Vidi još
--------

* Zanat
* Sindikat

***Zunftwappen*** na Wikimedijinoj ostavi

***Zunfthaus*** na Wikimedijinoj ostavi
**Sevanska pastrva** (lat. *Salmo ischchan*) je endemska vrsta pastrve, koja živi u jezeru Sevan u Armeniji. Slična je potočnoj pastrvi.

Ugrožena je, jer su se tokom sovjetskoga razdoblja u jezero Sevan unosile neke druge vrste, koje nisu autohtone kao što su: velika ozimica (lat. *Coregonus lavaretus*) iz jezera Ladoge, zlatna ribica (lat. *Carassius auratus*) i uskoškari rak (turski ili barski rak) (lat. *Astacus leptodactylus*). S druge strane, sevanska pastrva uspješno je unešena u jezero Issyk Kul u Kirgistanu.

*Salmo ischchan gegarkuni*
Rezolucija armenskoga Vijeća ministara iz 1976. zabranila je komercijalni izlov sevanske pastrve i proglasila Nacionalni park Sevan 1978. Sevanske pastrve danas se također uzgajaju i u mrijestilištima.

Sevanska pastrva ima četiri (ili po nekima dva) različita soja: *Salmo ischchan ischchan*, *Salmo ischchan aestivalis*, *Salmo ischchan gegarkuni* i *Salmo ischchan danilewskii*. Prvi soj je najveći i može narasti do 90 cm i težiti 15 kg.

Izvori
------

1. ↑   Preuzeto 26. kolovoza 2012.
2. ↑   Arhivirano 2011-10-08 na Wayback Machine-u Preuzeto 26. kolovoza 2012.

Vanjske veze
------------

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Sevanska pastrva** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Sevanska pastrva** |

|  |  |
| --- | --- |
| Identifikatori taksona | 
* Wikidata: Q2416197
* ADW: Salmo\_ischchan
* EoL: 211496
* FishBase: 4792
* GBIF: 2351641
* iNaturalist: 430033
* IRMNG: 10320007
* ITIS: 623498
* IUCN: 54923065
* NCBI: 1035833
* WoRMS: 1019744

 |
Ovo je članak o istočnom kanu. Za istoimenog zapadnog kana v. Heshana Khan.
**Chulo Khagan** (kineski: 處羅可汗/处罗可汗, moderni kineski: (Pinyin): chùluo kěhàn, (Wade-Giles): ch'u-lo k'o-han, srednjekineski: (Guangyun); fonetski; tɕʰi̯o˥lɑ˩ kʰɑ˥ɣɑn˩˥; ? - 620) bio je kagan Istočnog Turkijskog Kaganata i drugi sin Qimina. Prije dolaska na prijestolje je nosio titulu **Ilteber Shad** (俟利弗設, sìlìfú shè, ssu-li-fu she). Naslijedio je starijeg brata Shibija i vladao 18 mjeseci. Nakon bratove smrti je oženio princezu Yicheng (義成公主 yìchéng gōngzhǔ) iz kineske dinastije Sui, Qiminovu suprugu u leviratskom braku. Umro je od bolesti, ali su neki historičari špekulirali da ga je otrovao majstor ceremonija (太常卿 tàichángqīng) Zheng Yuanshu (鄭元璹 zhèng yuánshú).

Izvori
------

1. ↑  Sima Guang, *Zizhi Tongjian*, Vol. 189.

|  |
| --- |
| Chuluo Khan **Klan Ašina** |
| Prethodi: **Shibi Qaghan**  |  **Kagan Istočnog Turkijskog Kaganata** 619–621 | Slijedi: **Illig Qaghan**  |

Literatura
----------

* Zongzheng, Xue (1992). "A History of Turks". Beijing: Chinese Social Sciences Press. ISBN 7-5004-0432-8. p. 208-213.
**Zhuge Liangove Sjeverne ekspedicije** (諸葛亮北伐) je naziv za pet vojnih pohoda koje je kineska država Shu Han, jedno od Tri kraljevstva od 228. do 234. vodila protiv suparničke sjeverne države Cao Wei. Ime su dobile po Zhuge Liangu, regentu države Shu Han i proslavljenom vojskovođi koji je njima nastojao ostvariti vlastiti Longzhong plan iz 207. te pokoriti sjevernu Kinu kako bi obnovio vlast dinastije Han čije je legitimne predstavnike vidio u vladarima države Shu Han. Ostvarenje tih planova je bilo otežano zbog slabih komunikacija i nepristupačnog terena, ali najviše zbog toga što je Shu Han na jugozapadu po ljudima i resursima bilo najslabije od Tri kraljevstva i što se istočna država Wu pokazala nepouzdanim i slabim saveznikom. Iako je Zhuge Liang tokom svih pet pohoda pokazao zavidne vojničke vještine te nanosio teške udarce brojčano nadmoćnijim snagama Weija, zbog logističkih problema su ti pohodi završili neuspjehom, uključujući i posljednji tokom koga je Zhuge Liang umro. Njihov kraj je označio početak perioda relativnog mira u državama Shu i Wei koje sljedećih nekoliko decenija više okrenule unutrašnjim reformama i razvoju nego sukobima.

V. također
----------

* Zhuge Liangova Južna ekspedicija
Koordinate: 42°11′N 37°37′E﻿ / ﻿42.183°N 37.617°E﻿ / 42.183; 37.617

**Siberia Airlines let 1812** je bio let kojim je avion Tupoljev Tu-154 u vlasništvu ruske kompanije Siberia Airlines 4. oktobra 2001. godine trebao prevesti putnike iz Tel Aviva u Izraelu za Novosibirsk u Rusiji. Većina putnika su bili izraelski državljani koji su bili u posjetu rodbini u Rusiji. Tokom leta nad Crnim morem je ruska kontrola leta u Sočiju izgubila kontakt sa aviono oko 13:45 po moskovskom vremenu. Nedugo nakon toga je pilot armenskog putničkog aviona dojavio o eksploziji u zraku nedaleko od mjesta gdje je izgubljen kontakt. Zbog toga se ispočetka špekuliralo kako je u pitanju teroristički čin, usmjeren bilo protiv Izraela ili Rusije. Nešto kasnije se pojavila hipoteza kako je eksploziju uzrokovao ukrajinski protuavionski projektil S-200 ispaljen sa Krima prilikom vježbi. Nju su kasnije ukrajinske vlasti priznale, ali su ih kasnije nastojale povući, odnosno opovrgnuti nakon što je rodbina žrtava pokrenula parnice za naknadu štete pred ukrajinskim sudovima.

Povezano
--------

* Aerolinee Itavia let 870
* Malaysia Airlines let 17

Izvori
------

1. ↑  "Russian jet explodes over Black Sea," *BBC News*, October 4, 2001.
2. ↑  "Black Sea crash wreckage located," *BBC News*, October 5, 2001.
3. ↑

Vanjske veze
------------

* (`ru`) Investigation. Interstate Aviation Committee.
* Canadian TV Arhivirano 2009-01-20 na Wayback Machine-u
**Stara željeznička stanica u Lukavcu** predstavlja najstariji očuvani infrastrukturni objekat u općini Lukavcu iz austrougarskog perioda. Stanica je podignuta 1894. godina, na uskotračnoj pruzi Doboj-Simin Han, čija je gradnja trajala do 29. aprila 1886. godine. Na 28. sjednici Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, održanoj 1. januara 2015. godine u Sarajevu, donesena je Odluka kojom je stanica proglašena za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Lokacija
--------

Stara željeznička stanica se nalazi u Prvoj ulici broj 3, južno u odnosu na centralni dio Lukavca, u produžetku Milerove ulice, na čijem se istočnom kraju nalazi Vila Solvay. Objekat stanice se nalazi 220 m od Fabrike sode na zapadu. Sjeverno od objekta se nalazi park sa spomen-obilježjem palim borcima iz Drugog svjetskog rata i sportska dvorana.

Historija
---------

Izgradnja pruge, željezničke stanice i Fabrike sode će omogućiti snažan privredni razvoj područja i oformljenje novog radničkog naselja Lukavac. U blizini Željezničke stanice, na rijeci Spreči istovremeno je izgrađena parna pilana, koja se bavila proizvodnjom pragova za pruge, neophodnih za gradnju željezničke pruge. Zgrada Željezničke stanice u Lukavcu je služila svojoj izvornoj namjeni do kraja Drugog svjetskog rata. U tom historijskom periodu, pored redovne namjene, predstavljala je mjesno okupljalište gdje su se održavale različite manifestacije.

Početkom druge polovine 20. vijeka, nakon ukidanja uskotračne pruge Doboj – Simin Han, mijenja namjenu i postaje Dom zdravlja Lukavac. Nakon rata u BiH sprat i dio prizemlja dobijaju stambenu funkciju. Godine 1997. u objekat je smješteno sjedište Crvenog krsta općine Lukavac. Tokom marta 2015. godine u prizemlje objekta uselio se Auto-moto klub Lukavac, i u istom prostoru je klubska kafana. Objekat Stare željezničke stanice predstavlja zapušten objekat, gdje se ne vrše zadovoljavajuće mjere redovnog održavanja.

Opis
----

Objekat je pravougaone osnove dimenzija 20,10 m x 10,04 m, a spratnost objekta iznosi P + 1 + potkrovlje. Zgrada se sastoji od većeg zapadnog dijela dimenzija 13,70 x 10,04 m pokrivenog dvovodnim krovom i prizemnog istočnog dijela dimenzija 6,40 x 10,04 m, čiji je sjeverni kraj pokriven ravnim krovom, a južni jednovodnim krovom.

Vanjski linkovi
---------------

* Zgrada željezničke stanice u Lukavcu Arhivirano 2020-09-26 na Wayback Machine-u


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |
Koordinate: 45°26′08.52″N 12°20′54.60″E﻿ / ﻿45.4357000°N 12.3485000°E﻿ / 45.4357000; 12.3485000

Pozicija Castella u Veneciji
Bratovšina Scuola Grande di San Marco u Castellu
Ulaz u venecijanski Arsenal
**Castello** je jedan od šest sestiera u Veneciji, u Sjevernoj Italiji, površinom najveći kvart u Veneciji od 186 hektara. U kvartu Castello živi oko 18 000 stanovnika.(2006.)

Historija
---------

Ovaj sestiere dobio je ime po rano srednjovjekovnoj utvrdi - kaštelu koja se nalazila na otoku Olivolo (danas San Pietro di Castello) to je bilo jedno od prvih naselja uz Rialto u Venecijanskoj laguni.

Od 7. vijeka San Pietro di Castello je sjedište Venecijanske patrijarhije i to je bio sve do 1807 kad ga je Napoleon premjestio u Baziliku sv. Marka, koja je do tad zapravo bila privatna kapela venecijanskih duždeva. U 9. vijeku izgrađena je crkva San Pietro di Castello, ona je bila sjedište patrijarhije i katedrala Venecije do 1807.
Castello je počeo rasti od 13. vijeka kad se počeo širiti Arsenal središte moći Mletačke republike.

Površina Castella je povećana za napoleonske uprave u Veneciji kad su isušeni i dosipavanjem zemlje napravljeni *Gardini di Castello*, gdje je danas smješten Venecijanski bijenale i dosipavanjem zemlje oko otoka Sant’Elena u 20. vijeku.

Znamenitosti
------------

Najpoznatiji dio ovog kvarta je Arsenal, brodogradilište i ratna luka Mletačke republike, koji se prostire na 45 hektara i dijeli ovaj sestiere napola.

U sestieru Castello uz nekadašnju venecijansku katedralu San Pietro di Castello, poznate su još i bratovšine Scuola Grande di San Marco i Scuola di San Giorgio degli Schiavoni i crkve; Santa Maria Formosa, San Zaccaria, Zanipolo i palače; Donà i Venier

Most Ponte della Paglia preko kanala Rio di Palazzo povezuje Castello sa kvartom San Marco.

Izvori
------

1. ↑  Il sestiere di Castello - na portalu google.de/books (pristupljeno 8. 04. 2011.)

Vanjske veze
------------

***Castello (sestiere)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Sestiere di Castello - Venice tourism (`en`)

| * p
* r
* u
Venecijanski sestieri |
| --- |
| Cannaregio  •  Castello  •  Dorsoduro  •  Santa Croce  •  San Marco  •  San Polo |
Šisong ding  vrsta bronzanog lonca oko 900. pne.
**Veliko pečatno pismo** ili **veliki pečat** (kin. , pinjin: ) se odnosi na tradicionalno kinesko pisanje ispred Ćin dinastije, te se sada popularno odnose na pisanje u zapadnoj i ranoj istočnoj Džou dinastiji, i širi pojam takođe uključuje proročansko pismo na kostima životinja. Izraz je za razliku sa nazivom službenom pismu iz Ćin dinastije, koji se često zove malo pečatno pismo (kin. , pinjin: 
i jednostavno se zove *pečatno pismo*). Međutim, zbog nedostatka preciznosti u pojmu, naučnici često ga izbjegavaju i umesto toga posebno se odnosi na porijeklo pojedinih primera pisanja.

U dinastiji Han, kad je činovničko pismo postao popularan oblik pisanja i (malo) pečatno pismo je izostavljeno za više formalno korišćenje za pečate i za naslove na stelama (spomen ploče od kamena koje su bile popularne u to vreme), narod je počeo da naziva pismo ranije dinastije Ćin kao 'pečatno' pismo (budući da se pismo nastavilo koristiti za pečate, ili naslove na kućama). U to vreme, postojalo je znanje o čak i starijim, često složenijim znakovima (koje se datiraju iz srednje do kasne Džou dinastije, i direktno su nasleđeni u Ćin forme) koji su se razlikovali od oblika Ćin pečatnog pisma, ali su izgledali zaobljeni prema njima (za razliku od kvadratnog, ravnolinijskog činovničkog pisma). Kao rezultat toga, nastala su dva naziva koja ih opisuju: „veliko pečatno pismo" za složenije, ranije forme, i „malo pečatno pismo" za oblike iz Ćin dinastije.

Pojam „veliko pečatno pismo" se samo nedavno odnosi i na oblike zapadne Džou ili čak proročansko pismo na životinjskim kostima, od čega ljudi iz Han dinastije nisu bili svesni za ta pojam. Pojam veliko pečatno pismo se takođe ponekad tradicionalno odnosi na grupi likova iz knjige oko 800. pne. koja se zove Ši Džou Pian (, ), očuvane zbog njihovim uključivanjem u Han dinastijskom leksikonu Šuoven Điezi. Sju Šen, autor Šouven, je uključio ove kada su se razlikovali iz strukture u Ćin (malom) pečatnom pismu, i označio je te primere Džouven (, ) ili Džou znakovi. Taj naziv potiče od imena knjige, a ne od imena pisma. Dakle, nije tačno da se odnose na oko 800. pne. Džou () dinastijskog pisma *kao*. Još više, Džou karakteri su samo primeri velikog pečatnog pisma kad taj izraz se koristi u širokom smislu.

Vidi još
--------

* Pečatno pismo
* Malo pečatno pismo
Mapa pruge
**Železnička pruga Beograd—Bar**, međunarodna železnička linija izgrađena u SFRJ, dužine 476 km. Povezala je glavni grad države sa morskom lukom.

Početak gradnje pruge u SFRJ je počeo donošenjem zakona 1966. godine, ali je već 1971. zakon ukinut, a dalju izgradnju je preuzimaju odvojeno SR Srbija i SR Crna Gora. Završetak građevinskih radova se desio 27. novembra 1975. godine spajanjem šina desetak kilometara južno od Kolašina. Na teritoriji Srbije se nalazi 301 km, a na teritoriji Crne Gore 175 km. Najviša tačka pruge je u Kolašinu 1.032 m. Najveći uspon je na deonici Podgorica-Bijelo Polje 25 promila. Granična ćelija između država je Gostun.

Prilikom gradnje pruge se nije puno obratilo pažnje na činjenicu da 9 km pruge prolazi kroz teritoriju Bosne i Hercegovine, ali je to kasnije postalo prilično zanimljivo. Na teritoriji Republike Srpske danas postoji ćelija Štrpci, ali tu voz ne staje već služi samo kao ćelija za posebne situacije.

Tuneli
------

Postoji 254 tunela u ukupnoj dužini 114,4 km. Najduži tunel je „Sozina" na deonici Podgorica—Bar od 6.170 m. Sledeći tuneli po dužini su „Zlatibor", „Trebešnica", „Goleš".

Najviši železnički most u Evropi
--------------------------------

Na pruzi postoji 234 mosta u ukupnoj dužini od 14,6 km.

Most iznad Male rijeke je bio najviši u Evropi u vreme kada je bio izgrađen. Dužine je oko 500, a visine 198 m. Radovi su trajali 4 godine. U stubove je ugrađeno 23.000 m³ betona, a čelična konstrukcija je težine 25.000 t.

Galerija
--------

* Pruga kod Priboja
* Železnička ćelija u Štrpcima
* Most iznad Male Rijeke
* Prelaz preko ostrva Lesendro

Spoljašnje veze
---------------

***Železnička pruga Beograd—Bar*** na Wikimedijinoj ostavi

* Stanje pruge Beograd-Bar alarmantno (Tanjug, 1. februar 2010.)
Stockholm studio/90
**Stockholm studio/90** je gramofon, proizvod marke Iskra Kranj, konstruiran 1962 godine, dizajn arhitekta Davorina Savnika. Bio je prvi Jugoslovanski gramofon domače proizvodnje. Godinu dana kasnije u Iskri stečena je proizvodnja istog gramofona za njemačko tržište pod oznakom Stockholm, a još kasnije kao marka Neckermann.

Posjeduje dvije igle (jedna je za ploče od 33 i 45 obrtaja u minuti i druga za ploče od 78 i 16 obrtaja u minuti). Cijeli gramofon je u koferu. Sa zadnje strane ima izlaz za snimanje na magnetofon. Ima jedan zvučnik (mono je) ali se na njemu bez ikakvih smetnji mogu slušati stereo ploče. Ima pojačalo sa dva dugmeta. Jedno je za paljenje i pojačavanje a drugo je za dubinu i visinu zvuka. Raspolaže sa četiri brzine. One su 33, 45, 78 i 16 obrtaja u min.

Prije njega Telefunken je napravio gramofon koji se samo zvao Stockholm i bio je mnogo manji. Zvučnik mu je bio u poklopcu od kofera a dugme za pojačavanje tona nalazilo se sa strane. Izlaza za magnetofon nije bilo. Potom su 1965 god. napravili Stockholm i dodali mu pojačalo i tom pojačalu dali ime Studio/90. Za razliku od starijeg Stockholma zvučnik mu nije bio u poklopcu kofera nego pored pojačala i ima veoma bolji zvuk.
*Za ostale upotrebe, v. Stockport.*

**Stockport** je industrijski grad na zapadu Engleske od 105,878 stanovnika. u metropolitanskoj grofoviji Greater Manchester.

On je administrativni centar Metropolitanskog borougha Stockport.

Geografske karakteristike
-------------------------

Stockport leži na mjestu gdje se formira rijeka Mersey, sutokom *Goyta* i *Tame*, udaljen 11 km jugoistočno od centra grada Manchestera.

Historija
---------

Stockport je status grada dobio kraljevskom poveljom 1220. Tokom 18. vijeka bio je poznat po izradi šešira. U industrijski grad razvio se u 19. vijeku, zahvaljujući predionicama pamuka i prehrambenoj industriji.

Danas se u Stockportu proizvodi široka paleta proizvoda, od plastike, prehrambenih proizvoda do elektroničkih komponenti, a grad sve više postaje stambeno predgrađe Manchestera.

Gradovi prijatelji
------------------

* Njemačka, Heilbronn
* Francuska, Béziers

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Stockport*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 14. 09. 2016.

Vanjske veze
------------

***Stockport, Manchester*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada (`en`)
* *Stockport* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Tumaco** službeno **San Andrés de Tumaco** je grad i općina od 257,052 stanovnika jugozapadu Kolumbije u Departmanu Nariño.

Geografija
----------

Tumaco se prostire na malom poluotoku na južnom kraju istoimenog zaljeva Pacifičkog oceana, nedaleko od granice sa Ekvadorom, udaljen 274 km zapadno od svog administrativnog centra grada Pasta.

Historija
---------

*San Andrés de Tumaco* su službeno osnovali španjolski kolonisti 1640.
Ali je ime *Tumaco* dobio po indijanskom poglavici Tumasu, koji je osnovao naselje 1570.

Grad je isprva prosperirao kao luka za izvoz lateksa, kore kininovca, sakupljenih po tropskim šumskim šumama istočno od grada i zlata iz rudnika pored grada.
Nakon perioda prosperiteta, zapao je u krizu sve dok nije počela eksploatacija naftnih polja kod Putumaya udaljenog oko 400 km prema jugoistoku, do kog je izgrađen naftovod.

Privreda i transport
--------------------

Tumaco je i velika ribarska luka, koja pored pogona drvne industrije ima i nešto pogona lake industrije (tvornice ribljih konzervi).

Do njega se može doći cestom iz Pasta u Andama a ima i aerodromom *Florida* (ICAO: *SKCO*, IATA: *TCO*).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*San Andrés de Tumaco Municipality in Colombia*" (engleski). City population. Pristupljeno 12.12.2022.
2. 1 2 3  „*Tumaco*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 12.12.2022.
3. ↑  „*La Florida Airport (Colombia)*" (engleski). Skybrary. Pristupljeno 12.12.2022.

Vanjske veze
------------

* *Alcaldía Distrital de Tumaco - Nariño* (Službene stranice grada) (`es`)
**Wörgl** je grad na zapadu Austrije od 13.057 stanovnika, koji administrativno podpada pod okrug Kufstein.

Geografija
----------

Wörgl leži na sjeveroistoku Savezne zemlje Tirol, u dolini Brixental na ušću rijeke Brixentaler Ache u Inn. Wörgl je važno željezničko čvorište, udaljeno 55 km zračne linije od Innsbrucka.

Historija
---------

Pored grada leže ostatci rimske ville rustice iz 2. vijeka pne. Wörgl je prvi put dokumentran oko 1120. a status grada dobio je tek 1951.

Znamenitosti
------------

Najveća znamenitost grada je parohijska crkva iz 1740. obnavljana u 19. i 20. vijeku. ispred koje se nalazi spomenik borcima poginulim za tirolskog ustanka 1809. 

Pored tog Wörgl ima ruševine zamka Werberg i muzej.

Privreda
--------

Worgl je 1992. imao 6,349 zaposlenih, od kojih je 69% radilo u tercijarnom sektoru (administracija, trgovina, usluge). Ostali su radili u industriji koja je proizvodila ivericu, pletiva i vozila. Za ekonomiju grada značajna je energetika, jer ima dvije hidroelektrane podignute 1901. i 1913. godine. Worgl je i turistička destinacija, koji je 1992. imao 138.020 gostiju.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Češka, Albrechtice nad Orlicí

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „Austria: Tirol" (engleski). City population. Pristupljeno 2. 3. 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7  „*Wörgl*" (engleski). Austria-Forum. Pristupljeno 2. 3. 2016.

Vanjske veze
------------

***Wörgl*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Službene stranice Wörgla* (`de`)
**Večernja sapunica** ili **sapunica u udarnom terminu** (engleski: *prime time soap*) je izraz koji se, pogotovo u SAD, koristi za igranu TV-seriju koja formatom odgovara klasičnoj dramskoj seriji, a sadržajem sapunici. Mnogo rjeđe je to izraz koji se koristi za sapunice koje i formatom odgovaraju klasičnoj, odnosno dnevnoj sapunici, ali se emitiraju u udarnom terminu.

Večernja sapunica se u svom prepoznatljivom obliku prvi put počela pojavljivati 1960-ih na američkoj televiziji, kada su pojedine dramske serije počele koristiti zaplete i podzaplete koji su se razrješavali kroz nekoliko epizoda. Kao prvi takav primjer se spominje popularna TV-serija *Peyton Place*.

Kasnije je taj format poslužio kao podloga za niz uspješnih i širom svijeta gledanih serija kao što su *Dallas* i *Dinastija*.

Izraz večernja sapunica, kao i sapunica općenito, često ima pejorativan naziv, te se njime često nazivaju dramske serije kojima se na umjetni način, korištenjem neuvjerljivih sapunskih zapleta i obrata, pokušava povećati gledanost, odnosno produžiti snimanje.