Koordinate: 45° 17′ 12" SGŠ, 20° 59′ 32" IGD
**Dužine** (mađ. *Szécsenfalva*) su selo u Vojvodini, u opštini Plandište u Južnobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 219 stanovnika (prema popisu iz Popis stanovništva 1991. u SFRJ|1991. bilo je 234 stanovnika). Većinsko stanovništvo su Srbi, a u selu živi i i značajan broj Makedonaca,koji imaju status nacionalne manjine.

Istorija
--------

Ovako je izgledala katolička crkva 1934
Dužine - Naselje Dužine pod imenom Sečenjifalva (Szecsenfalva) nastaje nakon odlaska Turaka iz Banata u prvoj polovini 19 veka.Formirano je 1837. godine od strane posednika pustare, grofa Sečen de Temerina koji je naselio Nemce. Po njemu selo dobija ime Sečenjifalva. Godine 1843. bilo je u ovom naselju 187 stanovnika. Ovi kolonisti pripadali su velikogajskoj parohiji, a bogomolju su imali u školskoj zgradi.

O kolonizaciji Nemaca nakon odlaska Turaka iz Banata u Pregledu kolonizacije Vojvodine u 18 i 19 veku, posebnom izdanju Matice srpske iz 1961. stoji „Rat protiv Turske koji je vodio car Josif II u savezu sa caricom Katarinom II, jako je opustošio južne krajeve Ugarske, a naročito Banat. Trebalo je nadoknaditi gubitke u ljudstvu putem kolonizacije većeg razmera, ali s obzirom na nesigurnost života i imovine u ovim krajevima, pogotovo u Banatu, nije se moglo pridobiti ni približno onoliko kolonista koliko u terezijanska doba. Ovaj rat je potpuno otreznio Nemce iz snova o negdašnjem Eldorado u južnoj Ugarskoj, gde je koloniste čekao naporan rad u podizanju jedno zapušteno zemlje, a uz to i stalna spremnost na borbu protiv pljačkaša iz turske carevine ... Potreba kolonizacije ovih krajeva, naročito Banata, postala je najaktuelnija u doba stalnih ratova protiv Napoleona radi povećanja ubojne snage graničara, s jedne strane, a sve većeg prinosa hrane za ishranu vojske i stanovništva, s druge strane ".
Nemci u ovom periodu u Banat stižu iz Virtemberga, Badena i Hesena.
Poljoprivreda određuje i sam oblik naselja u vreme kada je formirana Sečenjifalva.

### Arhitektura naselja

Naselja su građena po planu iu kvadratnom obliku. Taj plan je predviđao sve teškoće saobraćaja vojvođanskih barovitih krajeva, naročito blatnjavog Banata, te tako omogućavaju naseljenicima da puteve u naseljima lakše popravljaju i kraćim putem izlaze na svoje oranice, stoji u Pregledu kolonizacije Vojvodine u 18 i 19 veku. U tu svrhu naselja su ispresecana mnogim uzdužnim i poprečnim ulicama, a radi sasušivanja puteva i iz higijenskih razloga ulice su kanalisane pomoću jendeka (jarka).
Kuće iz tog doba su uglavnom od tvrđeg materijala i planski jednoobrazno su sazidane iu punom smislu imaju zemljoradnički karakter. Kuće su veće, od opeka i crepa, što je omogućilo njihovo rogljasta građenje. Sobe i nuz prostorije su veće i bolje osvetljene, štale na rogljasta produženju preglednije, odeljene od kuća u dvorištu. U njima nema više ognjišta već štednjaka u kuhinjama, dok su u sobama zidane pećke. Iz tog doba je i otvoren hodnik u koji vode vrata sa ulice.Vrata, uvučena u zid sa dve do tri stepenice, daju i danas karakteristično obeležje švapskim kućama u Banatu. Zvale su se Gangturhojzer (nem. *(Gangturhauser),* )
a po dugačkim hodnicima Laubenganghojzer (nem. *(Laubenganghauser,* )
Ove tradicionalne poprečne kuće građene su do prve polovine 19 veka, a kasnije zbog povećanog blagostanja i većeg prirasta dece nastaju kuće uzdužnog tipa paralelno sa ulicom i sa poprečnim rogljasta produženjem za štale i šupe. Poznate su pod imenom Langhauz (nem. *(Langhaus)*) ili Gangzajtigeshauz (Gangseitiges Haus).
Nemačka kuća poprečnog i uzdužnog tipa u 19 veku ima i jednu karakterističnu novinu socijalnog značaja. To je kućica u dvorištu takozvana Klajnhauz. Pošto najstariji sin dovede ženu u kuću i preuzme gazdinstvo, njegovi roditelji mu predaju glavnu kuću, njive i celo gazdinstvo, a sami prelaze u malu kuću gde žive odvojeno, da ne budu ni u čemu na smetnji mlađima.
Uz poprečnu kuću pravi se i poprečno dvorište ograđeno kućom samo sa ulične 
strane, sa rogljasta kućom rogljasta dvorište, sa dvorogljasto izduženom kućom dvorogljasto i trorogljasto dvorište ogrtadjeno kućom sa tri strane. Postojalo je i zatvoreno dvorište ograđeno sa sve četiri strane. Dvorište je najčešće popločano opekama, a iza dvorišta je guvno za ambar, Kotarku, svinjac, slamu, plevu i tuluzinu. Iza guvna obično je bio vrt. Tako su izgledala nemačka naselja u prvoj polovini 19 veka, dakle i (mađ. *Sečenjifalva.*)

### Brojno kretanje stanovništva, i kultura

u ovom naselju bilo je sledeće: 1869 - 768 stanovnika; 1880 - 720 stanovnika; 1890. imalo je 922 stanovnika; 1900. usled iseljavanja 733 stanovnika; 1910. godine 659 stanovnika; 1921. nakon Prvog svetskog rata 982 stanovnika; 1948. nakon Drugog svetskog rata 514 stanovnika i 1991.godine po poslednjem popisu svega 234 stanovnika. Do Drugog svetskog rata većinu stanovnika činili su Nemci. Danas u dužini žive Srbi 49,1%, Makedonci 35,9% i Slovaci 9%.
Grof Sečen svoj posed 1888.godine prodao je Ignacu Cavos, od koga je 1892.godine opština uzela ovaj posed amortizacijom na 50 godina.
Železnička stanica u ovom naselju otvorena je 1.maja 1889.godine.

Demografija
-----------

U naselju Dužine živi 190 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 48,9 godina (45,1 kod muškaraca i 52,2 kod žena). U naselju ima 97 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,26.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 | 

| Demografija |
| --- |

| Godina | Stanovnika |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 514 |  |
| **1953.** | 620 |  |
| **1961.** | 623 |  |
| **1971.** | 400 |  |
| **1981.** | 282 |  |
| **1991.** | 234 | 229 |
| **2002.** | 226 | 219 |

 |


| Etnički sastav prema popisu iz 2002. |
| --- |
|
| Srbi |    | 119 | 54.33% |
| Makedonci |    | 68 | 31.05% |
| Slovenci |    | 18 | 8.21% |
| Mađari |    | 5 | 2.28% |
| Hrvati |    | 1 | 0.45% |
| Rumuni |    | 1 | 0.45% |
| Bugari |    | 1 | 0.45% |
| nepoznato |    | 6 | 2.73% |

**Stanovništvo prema polu i starosti** 

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 0 |    |    | 0 |
| 80+ | 3 |    |    | 11 |
| 75-79 | 10 |    |    | 7 |
| 70-74 | 8 |    |    | 20 |
| 65-69 | 3 |    |    | 7 |
| 60-64 | 6 |    |    | 8 |
| 55-59 | 6 |    |    | 4 |
| 50-54 | 7 |    |    | 5 |
| 45-49 | 12 |    |    | 11 |
| 40-44 | 8 |    |    | 10 |
| 35-39 | 6 |    |    | 4 |
| 30-34 | 4 |    |    | 4 |
| 25-29 | 4 |    |    | 3 |
| 20-24 | 8 |    |    | 6 |
| 15-19 | 8 |    |    | 5 |
| 10-14 | 7 |    |    | 6 |
| 5-9 | 2 |    |    | 3 |
| 0-4 | 2 |    |    | 1 |
| prosek | 45.1 |  |  | 52.2 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 120 | 136 | 135 | 105 | 108 | 93 | 97 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 34 | 33 | 7 | 17 | 6 | - | - | - | - | - | 2.26 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 93 | 25 | 57 | 8 | 3 | - | 105 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 14 | 55 | 34 | 2 | - |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški | 49 | 39 | - | - | 2 | - | 1 | 1 | - | 2 |
| Ženski | 34 | 21 | - | - | 4 | - | - | 2 | - | - |
| Oba | 83 | 60 | - | - | 6 | - | 1 | 3 | - | 2 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški | - | - | 2 | - | 2 | - | - | - | - |
| Ženski | - | - | 2 | 3 | 2 | - | - | - | - |
| Oba | - | - | 4 | 3 | 4 | - | - | - | - |

Korišćena Literatura
--------------------

* Izvor Monografija Podunavske oblasti 1812-1927 sastavio Dr, Vladimir Margan biv. Predsednik Oblasnog odbora Komesar Oblasne Samouprave, objavljeno 1927„Napredak Pančevo,,
* Istorijiski preglad Podunavske Oblasti Banatski deo napisao: Feliks Mileker bibliotekar i kustos gradske biblioteke i muzeja u Vršcu 1928.
* Letopis Opština u južnom Banatu: *Banatska mesta i običaji* Marina M.(Beč 1999). Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju o Banatskih mesta i običaji nastanak sela ko su bili Dosenjenici čime se bavili meštani.

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Srbija***  |


***Dužine*** na Wikimedijinoj ostavi

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)


| **Naseljena mesta**  opština Plandište
Plandište Banatski Sokolac Barice Velika Greda Veliki Gaj
Dužine Jermenovci Kupinik Laudonovac Margita Miletićevo
Markovićevo Stari Lec Hajdučica (Plandište) |
| --- |