recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kokotac (*Melilotus sp.*), introduciran i naturaliziran u SAD-u iz Euroazije kao krmena i pokrovna biljka.
**Introducirane**, **neozoonske**, **strane**, **egzotične**, **alohtone**, **nenativne** **vrste** (u biologiji se jednostavno rabi pojam **introdukcija**), vrste su koje žive izvan svojeg nativnog ili prirodnoga distributivnog raspona, a koje su ondje dospjele čovječjom aktivnošću, namjerno ili slučajno. Neke introducirane vrste su štetne za ekosustav u koji su introducirane, dok druge nemaju negativnih učinaka i mogu zapravo biti korisne kako za ljude tako i za ekosustave, primjerice kao alternativa pesticidima u poljoprivredi pa su npr. na Novom Zelandu introducirane biljne vrste iz Sjeverne Amerike pridonijele povećanju bioraznolikosti i bioproduktivnosti. Popis introduciranih vrsta može se pogledati u odvojenom članku. Introducirane vrste i njihovi učinci na prirodnu okolinu kontroverzan je predmet koji je uzbrkao mnogo znanstvenika, vlada, poljoprivrednika i drugih.

Veze
----

* Bioraznolikost
* Genetičko onečišćenje
* Invazivne vrste
**Zajana** (berberski: *Iẓayyan*) je jedno od berberskih plemena, koje živi u planinama
Srednjeg Atlasa u Maroku od Fesa do Marakeša na jugu, a najviše kod grada Khenifre.

Većinom su nomadski stočari koza i ovaca, koji govore berberski - Centralnoatlaski tamazight.

Zajani su poznati po svojoj privrženosti domovini predaka, ali i kao vrlo ratoborni ljudi, spremni da brane svoju 
nezavisnost koju njeguju još od dolaska plemena u 5. vijeku.

Historija
---------

*Zajani* su svoj zenit imali krajem 19. vijeka kad je sve njihove frakcije ujedinio tadašnji valija Mouha Ou Hammou Zayani, koji je od dotad malene i beznačajne Khenifre napravio respektabilan grad i svoju prijestolnicu, sa dobro posjećenim sukom.

Sve to morao je prepustiti francuskim trupama u ljeto 1914. zatim se povukao u planine i počeo gerilski ratovati sve do 1921. kad su ga ubili.

Nakon tog je Khenifra od berberske prijestolnice, u slijedeće četiri bila opkoljeni grad.

Za vrijeme Francuskog protektorata u Maroku i Khenifra je poput mnogih drugih mjesta u Maroku, postala 
garnizonski grad.
Zajani su poznati po svojoj privrženosti domovini predaka, ali i kao vrlo ratoborni ljudi, spremni da brane svoju 
nezavisnost koju njeguju još od dolaska plemena u 5. vijeku.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Moroccan tribes*" (engleski). Moroccan Bird. Arhivirano iz originala na datum 2020-06-16. Pristupljeno 16.6. 2020.
2. 1 2 3  „*Khénifra*" (francuski). Encyclopedie Berbere. Pristupljeno 16.6. 2020.

Vanjske veze
------------

* *Traditional Tribes of Morocco* (`en`)
**Eustache I** (*Eustace*; *Eustahije*; ? - 1049) bio je grof Boulognea od 1042. do smrti.

Bio je najstariji sin grofa Balduina II od Boulognea i Adeline od Holandije. Za razliku od svoga, koji se nastojao osloboditi od svog sizerena Balduina IV od Flandrije, Eustache je blisko surađivao sa Balduinovim sinom Balduinom V. Oženivši svog sina i nasljednika Eustacea za Godu, nećaku normandijsog vojvode Richarda II, svoju je porodicu vezao za Kuću Normandija te tako postao jedan od najuticajnijih feudalaca sjeverne Francuske.

Bio je oženjen za Matildu od Leuvena, kćer leuvenskog grofa Lamberta I i potomka Karlo Velikog. Osim Eustacea je s njom imao još dva sina - Godfreya, koji je postao biskup Pariza; i grofa Lamberta II od Lensa - te kćer Gerbergu, koja se udala za vojvodu Frederika od Donje Lotaringije.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Eustache I de Boulogne (c995-1049)  na Familypedia,  eksterni wiki

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Balduin II**  |  **grof Boulognea** 1046–1049 | Slijedi: **Eustace II**  |
**Intuicija** je suptilna prividna mogućnost osobe za stjecanjem znanja bez jasnog upletanja ili shvaćanja procesa.

Definicija
----------

Intuicija prema definiciji nema objektivne valjanosti. Ona je široko prihvaćena kao očigledan prividan fenomen. Intuicija je česta tema istraživanja u psihologiji, a također je jedna od tema u pseudoznanosti i/ili nadprirodnom odnosno paranormalnom. Intuicijom se može zvati ili se često povezuju pojmovi kao što su šesto čulo, unutarnji glas, izvanosjetilna percepcija, podsvijest, nesvjesni um.

Carl Gustav Jung, švicarski psiholog, smatra da je intuicija jedna od četiri psihičke funkcije, smatra ju iracionalnom i predstavlja instinkivno shvaćanje. Psiholog Gary Klein tvrdi da 90% kritičnih odluka donosimo na temelju intuicije. U psihologiji se također smatra da intuicija uključuje mogućnost prema kojoj se može saznati valjano riješenje za probleme i odluke. 

Neki intuiciju promatraju s paranormalnog stajališta kao Dr. Hans Holzer, profesor parapsihologije, istraživač paranormalnog.
*"Neporecive činjenice i godine i godine eksperimentiranja čvrsto su me uvjerili da postoji svijet, koji ja zovem drugom stranom. To nije ni raj niti pakao, nego svijet koji se nalazi ovdje, oko nas, ali na drugoj razini - drugoj razini vibracija, drugačijoj razini postojanja. U njemu su ljudi koji su u ovoj razini postojanja preminuli, a u drugom svijetu imaju zadaću komunicirati s nama. Način na koji nas oni savjetuju, vode i upozoravaju nas je kroz šesto čulo odnosno intuiciju."*

Vidi još
--------

* Izvanosjetilna percepcija

Izvori
------

1. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2008-10-09. Pristupljeno 2010-11-16.

Eksterni linkovi
----------------

* Znanstvena grupa za istraživanje intuicije(`en`)
**Мисија ОЕБС-а у Хрватској** била је теренска мисија Организације за европску безбедност и сарадњу која је званично деловала од јула 1996. до децембра 2007. године. Мисија је постала најистакнутија међународна организација у Републици Хрватској након одласка снага УНТАЕС-а из Источне Славоније, Барање и Западног Срема. Оригинална мисија требала је да траје до 1999. године и састојала се од 280 страних посматрача (укључујући 120 полицијских) и 320 домаћих чланова, распоређених у двадесет теренских уреда и три регионална центра за координацију, те седиштем у Загребу. Први мандат који је Стални савет усвојио априла 1996. одобрио је мисији да *пружи помоћ и стручност хрватским властима на свим нивоима, као и заинтересованим појединцима, групама и организацијама, у области заштите људских права и права припадника националних мањина. У овом контексту и у циљу промовисања помирења, владавине права и усаглашености са највишим међународно признатим стандардима, мисија ће такође помоћи и саветовати о пуном спровођењу закона и надгледати функционисање и развој демократских институција, процеса и механизама*. Дана 14. јула 1997. године, резолуција 1120 Савета безбедности Уједињених нација позвала је Владу Републике Хрватске да у потпуности сарађује са мисијом ОЕБС-а у замену за све избеглице и расељена лица, заштиту њихових права и заштиту припадника националних мањина. Годишњи буџет мисије у 2000. години био је 21,086.900 евра. Уз загребачко седиште, мисија је деловала из три координациона центра (у Вуковару, Сиску и Книну) и 14 теренских канцеларија. Полицијска посматрачка група управљала је на подручју некадашње Источне Славоније, Барање и Западног Срема, али је угашена у септембру 2000. због стабилне безбедносне ситуације у Хрватској, нарочито у Подунављу. Дана 21. децембра 2007. Стални савет ОЕБС-а је одлучио да затвори мисију у Хрватској 31. децембра исте године и да задржи само канцеларију у Загребу, која је напослетку затворена 17. јануара 2012. године. Хрватска је постала пуноправни члан НАТО-а 2009. и Европске уније 2013. године.

Види још
--------

* Високи комесар за националне мањине
* Људска права у Хрватској
* Распад СФРЈ
* Рат у Хрватској

Референце
---------

1. 1 2  „Human Right Watch State Report-Croatia 1999, The Role of the International Community". Human Right Watch. Pristupljeno 26. april 2017.
2. 1 2 3 4  „The OSCE Mission to the Croatia". OSCE & Umeå University. Arhivirano iz originala na datum 2017-04-27. Pristupljeno 26. april 2017.
3. ↑  „United Nations Security Council Resolution 1120". United Nations Security Council. 1997. Pristupljeno 26. april 2017.
4. ↑  „Multilateral Relations: OSCE Organisation for Security and Co-operation in Europe, Republic of Croatia and OSCE". Ministry of Foreign and European Affairs (Croatia). Pristupljeno 26. april 2017.
5. ↑  „OSCE Office in Zagreb (closed)". Organization for Security and Co-operation in Europe. Pristupljeno 26. april 2017.
Haiku
**Haiku** (japanski 俳句) je jedna od najpoznatijih vrsta japanske poezije. Konačno definisana u 17. veku. Sastoji se od tri stiha koji imaju 17. slogova.

Haiku pokazuje izuzetno koncentrisani moment prirode, koji je povezan s događajima u ljudskoj unutrašnjosti. Prvi stih haiku idealno ilustruje osnovnu sliku, atmosferu, osećaja ili misli.

Haiku vrlo često sadrži reči koje se odnose na određeno godišnje doba. Reči se mogu odnositi na biljke ili životinje, ljude, aktivnosti ili svečanosti. Procvetala japanska trešnja ukazje na proleće, ljiljani na leto, hrizantema na jesen i repa na zimu.

Haiku stil je uobličen pod jakim uticajem zena.

Primer Haiku
------------

Smatra se najkraćim oblikom poezije na svetu. Kao na primer:

* **Vatra pod pepelom**
* **Kuća pod snegom**
* **Ponoć**

Poznati pesnici i pisci
-----------------------

Među najvažnije haiku pesnike se smatra Macuo Bašo (1644—1694), Josa Buson (1716—1783), Kobayaši Issa (1763—1827) i Masaoka Šiki (1867—1902). Bašo je obnovio sa svojom učenicima haikai pesništvo, i uspeo da bude prepoznata kao ozbiljna literatura. Šiki se smatra osnivačem moderne haiku. On je skovao izraz *Haiku*(u odnosu na starije *haikai* ili *hokku*).

### Muromači razdoblje (1336—1573)

* Ikju Sodžun (1394—1481.)

### Edo razdoblje (1603—1868)

* Macuo Bašo (1644—1694.)
* Jos Busoni (1716—1783.)
* Kobayaši Issa (1763—1827.)

### Meidži razdoblje (nakon 1868)

* Masaoka Šiki (1867—1902.)
* Takahama Kioši (1874—1959.)
* Saito Mokiči (1882—1953.)
* Taneda Santoka (1882—1940.)
* Nakamura Kusatao (1901—1983.)

Haiku je imao značajnog odjeka u evropskoj književnosti u dvadesetom stoleću.

Jedino je tanake pesnička vrsta koja se po popularnosti, u Japanu, može meriti sa Haiku poezijom

Literatura
----------

* Rečnik književnih izraza - Dr Slobodan A. Jovanović, BIGZ 1972.

Vanjske poveznice
-----------------

***Haiku*** na Wikimedijinoj ostavi

* Društvo hrvatskih haiku pjesnika Arhivirano 2012-03-14 na Wayback Machine-u
**John Anthony Boyle** (Cincinnati, 22.3. 1866. - 7.1. 1913.), poznat pod nadimkom "Honest Jack", bio je američki profesionalni igrač bejzbola na položaju catchera i prve baze. Njegov mlađi brat, Eddie Boyle, igrao je 1896.

Talent mu je otkrio pitcher Bob Mitchell, a nakon toga je debitirao 1886. godine u klubu *Cincinnati Red Stockings* iz American Associationa. 

Dana 12.11. 1886, razmijenjen je (zajedno s 350 US$) u St. Louis Browns u zamjenu za Hugha Nichola.

Boyle do sljedeće godine nije igrao mnogo igara, sve dok mu ozljeda redovnog castchera Ala Bushonga, nije dala priliku da se iskaže.

Boyle je nakon toga zajedno s Charlesom Comiskeyem otišao u *Chicago Pirates* ioz Players Leaguea godine 1890, a anakon nestanka lige se s njim vratio u St. Louis. Godine 1892. je potpisao za *New York Giants* u zamjenu za 5.500 US$, što je u to vrijeme bila rekordna plaća za igrača MLB.

Nakon sezone u New Yorku 11.3. 1893. je, zajedno s Jackom Sharrottom i novcem poslan u Philadelphia Phillies u zamjenu za Rogera Connora.Tamo je ostao pet godina sve dok ga 9.7. 1898. nisu prodali Giantsima za 1000 US$. Međutim, tamo nije odigrao nijednu utakmicu te je vraćen u Philadelphiju 15.8. 1898.

Nakon završetka karijere je otvorio salon u Ohio Riveru, koji je s vremenom postao uspješan. Boyle je u dobi 46 godina umro od Brightove bolestion Academy Avenue, Price Hill[*nedostaje referenca*]. Sahranjen je na grobju St. Joseph New Cemetery u Cincinnatiju.

Izvori
------

1. ↑  „Eddie Boyle". Baseball-Reference.com. Pristupljeno 24. 11. 2006.
2. 1 2  „Jack Boyle". *Retrosheet.org*. Pristupljeno 24. 11. 2006.

Eksterni linkovi
----------------

* Baseball-Reference.com - statistike i analiza karijere
* BaseballLibrary.com Arhivirano 2007-01-02 na Wayback Machine-u
**Eutihije Proklo** (starogrčki: , *Eutychios Proklos*) bio je starogrčki gramatičar koji je živeo u 2. veku nove ere. Rođen je u gradu Siki u Africi. Bio je učitelj rimskog cara Marka Aurelija, koji ga je kasnije postavio na položaj konzula. Trebelije Polion verovatno misli na ovog Prokla kad govori i najučenijem gramatičaru svog doba.

Nijedno sačuvano delo ne može se sa sigurnošću pripisati Eutihiju Proklu, a i o njemu kao osobi gotovo ništa nije poznato. Međutim, veruje se da je on autor jedne *Hrestomatije*, koja je sačuvana pod imenom nekog "Prokla" i koja je danas najvažniji izvor za poznavanje grčkih kikličnih epopeja. Fotije u svojoj *Biblioteci* kaže da se *Hrestomatija* sastojala od četiri knjige i da je obrađivala široki spektar tema u vezi sa grčkom književnošću, te za prve dve knjige daje ovaj sadržaj:

* biografije "pet najvećih" epskih pesnika: Homera, Hesioda, Pisandra, Panijasisa i Antimaha;
* sažetak pesama koje su činile grčki epski ciklus, uključujući *Titanomahiju*, tebanski ciklus i trojanski ciklus;
* rasprava o autorstvu *Kiparske pesme*;
* rasprava o raznim jampskim i lirskim pesnicima i proznim piscima.

U znamenitom rukopisu *Ilijade* poznatom kao *Venetus A* sačuvan je jedan Homerov životopis i sažeci kikličkih epova, osim što je deo o *Kiparskoj pesmi* oštećen. U nekoliko drugih rukopisa sačuvan je taj isti životopis ili sažetak *Kiparske pesme*, ili pak oba teksta, ali ne i drugi tekstovi o epskom ciklusu.

Literatura
----------

* Đurić, Miloš N. (1991). *Istorija helenske književnosti*. Beograd.
* Mason, Charles Peter (1867). „Proclus (3)". u: Smith, William. *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*. **1**. Boston. str. 21.
**Žadub** (fr. *j'adoube*, Šablon:Izgovor — „nameštam", „popravljam") je izraz vezan za šah.

Šahista za vreme partije može bolje namestiti (popraviti) figure na tabli samo u slučaju da to prethodno najavi protivniku ili sudiji (ako protivnik nije trenutno prisutan), što je regulisano u Pravilima igre FIDE. U protivnom, odnosno ako igrač bez te najave dodirne jednu ili više figura, on mora igrati sa prvom koju je (namerno) dodirnuo, ili da uzme prvu protivničku figuru koju je dotakao (pravilo taknuto-maknuto). Igrač može reklamirati da je protivnik dodirnuo figuru pre nego što je odigrao svoj potez. Ako sudija ne može (npr. uz pomoć nezavisnih svedoka) utvrditi da li je došlo do kršenja Pravila igre, narediće da se partija nastavi.

Vidi još
--------

* Pravila šaha
* Taknuto-maknuto
* Potez (šah)
* Šah

Izvori
------

1. 1 2  Pravila igre FIDE (engleski)

| * p
* r
* u
Šah |
| --- |
|  | Porijeklo • Pravila • Otvaranja • Strategija • Taktika • Završnice • Svjetski šampionat • Problemski šah |  |
**Joseph Arthur Rank, 1. baron Rank** (engl. ; 22. decembar 1888 - 29. mart 1972) bio je britanski poslovni čovjek, poznat kao industrijski magnat, ali i osnivač filmske kompanije koja je po njemu dobila ime Rank Organisation.

Rodio se kao sin Josepha Ranka, koji se obogatio vođenjem mlinova. Na njegov život, ali i ulazak u filmski posao je velikim dijelom uticala metodistička vjera, odnosno nastojanje da se publici pruži alternativa hollywoodskim i drugim filmovima koji su, po njegovom mišljenju, nudili "nemoralne" i porodičnoj publici neprijmejene sadržaje. Rank Organisation, osnovan 1935. godine, i zahvaljujući kome su sa radom počeli znameniti filmski studiji u Pinewoodu se, doduše, nije uvijek držala tih ideala, ali je zato bila zaslužna za neke od najznačajnijih ostvarenja britanske kinematografije sredinom 20. vijeka. Godine 1957. je Rank za svoje javno djelovanjem nagrađen plemićkom titulom.

Vanjske veze
------------

* Michael Wakelin (1997) *J.Arthur Rank: The Man Behind the Gong*. Oxford: Lion, 1996. ISBN 0-7459-3134-0 (hardcover), ISBN 0-7459-3135-9 (paperback)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 20484553
* LCCN: n92064036
* ISNI: 0000 0000 6317 5204
* GND: 119163810
* SUDOC: 033188327
* BNF: cb12408011q (podaci)
* NLA: 36278634

 |
| **Slova srpskohrvatske abecede** |
| --- |
| Aa | Bb | Cc | Čč | Ćć | Dd | Dždž | Đđ | Ee | Ff |  |
| Gg | Hh | Ii | Jj | Kk | Ll | Ljlj | Mm | Nn | Njnj |  |
| Oo | Pp | Rr | Ss | Šš | Tt | Uu | Vv | Zz | Žž |  |

**J** je 14. slovo srpskohrvatske abecede. Označava palatalni aproksimativni sonantni suglasnik. Znači i:

* u SI sistemu džul, jedinicu za energiju (J)
* međunarodnu automobilsku oznaku za Japan

Historija
---------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |
| Proto-semitsko I | Feničko yod | Grčko jota | Etruščansko I | Rimsko I | Rimsko J | Moderano Jj |

Pravila pisanja
---------------

J se piše:

**1.** na početku riječi ispred svih otvornika, ispred kojih može doći

*jačina, ječam, još, jučer...; nejakost, prejak...*

**2.** u nesloženim riječima između dvaju otvornika, i to:

i-a, i-e, i-i, i-u, u-i, u-u;

 *kutija, Azija, Marija; žirija, Verdija, studija*

*dijeta, higijena, orijent; žirijem, Leopardijem, Poncijem*

 *čiji, drukčiji, svačiji; žiriji, glasniji*

*trijumf, špijun; žiriju, umiju, studiju*

*bruji, zuji*

*kuju, snuju*

**3.** pridjevi od imenica na -ija

*Andrijin, kantonalni...*

**4.** oblici

*pij, pijte, ne ubij...*

**5.** strane riječi

*epopeja, ideja, turneja... dijabetičar, dijalekt...*

J se ne piše:

**1.** između otvornika i-o

 *bio, činio, mio, mislioca... sociologija, patriot, violina...*

**2.** složenice na i

*antialkoholičar, arhiepiskop, antiimperijalistički, niotkud, nadriumjetnički...*

**3.**  između otvornika, kojima prvi nije i

*kontraadmiral, dvanaest, arhaizam, aorist, autentičan, idealan, neegoističan, kaleidoskop, teologija, euharistija, kroatist, poezija, doista, crnook, bjelouška, akcentuacija, pirueta, poluidiot, poluotok...*

***J*** na Wikimedijinoj ostavi
**Elbrus**, najviši evropski i kavkaski vrh sa 5642 metra visine.

Elbrus je neaktivni vulkan, smješten na zapadnom Kavkazu, u ruskoj republici Kabardsko-Balkarska, nekoliko kilometara od granice sa Gruzijom. Elbrus ima dva vrha: istočni i zapadni. Zapadni vrh je i najviši, odnosno 5642 metra (18.513 stopa), dok je istočni nekoliko metara niži, tj. 5621 metar (18.442 stopa).

Iako tehnički uspon na vrh nije prezahtjevan, Elbrus je jedna od najsmrtonosnijih svjetskih planina. Na Elbrusu je 2004. godine poginulo 48 penjača. 

Na zapadni vrh Elbrusa prvi su se popeli, 1874. godine, Florence Crauford Grove, Frederick Gardiner, Horace Walker, Peter Knubel i vodič Ahija Sottajev. Na istočni vrh prvi se popeo Hillar Hahirov, 1829. godine.

Elbrus 3D

Veze
----

* Alborz

Vanjske veze
------------

* Elbrus info Arhivirano 2005-04-02 na Wayback Machine-u (`en`)
* Elbrus na SummitPost-u (`en`)

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Elbrus** |

***Elbrus*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostala značenja, v. J'accuse (razvrstavanje).*
Pismo "J'accuse"
**J'accuse** (francuski *Optužujem!*) bilo je otvoreno pismo uglednog francuskog književnika Emilea Zole upućeno predsjedniku Felixu Faureu i objavljeno 13. januara 1898. na naslovnoj stranici novina *L'Aurore* povodom afere Dreyfus.

Zola je u svom članku teško optužio vladu da je motivirana antisemitizmom ne samo dozvolila da generalštabni kapetan Alfred Dreyfus bude osuđen na doživotni zatvor zbog čina špijunaže, nego je namjerno zataškala sve dokaze u njegov prilog, uključujući otkriće pravog krivca u liku majora Esterhazyja. 

Pismo je izazvalo velike kontroverze i rasprave u Francuskoj, gdje je afera počela dijeliti društvo na pristaše i protivnike Dreyfusa. Sam Zola je bio krivično gonjen za klevetu te proglašen krivim i osuđen 23. februara 1898. Kako bi izbjegao zatvor, sklonio se u Englesku, odakle se vratio u junu 1899.

Pismo je izazvalo veliku pažnju i u svijetu, pa je kasnije riječ *J'accuse!* ušla u mnoge svjetske jezike kao sinonim teksta u kome se izražava gnušanje nad nekim društvenim zlom.

Literatura
----------

* Donald E. Wilkes, Jr. Arhivirano 2011-07-18 na Wayback Machine-u
* "J'accuse...!" Emile Zola, Alfred Dreyfus, and the Greatest Newspaper Article in History Arhivirano 2011-08-14 na Wayback Machine-u (1998).

***J'accuse*** na Wikimedijinoj ostavi
Spomenik Virijat u Zamora, Španjolska.
**Virijat** (latinski: , na portugalskom i španskom *Viriato*, ? - 139. pne.) bio je poglavica Luzitanaca, poznat po dugotrajnom i uspješnom otporu rimskoj ekspanziji na zapad Iberijskog poluotoka. Virijat, čiju su ratnu vještinu cijenili i rimski pisci, uspio je u luzitanskom ratu poraziti brojne rimske vojske, ali je na kraju na prevaru ubijen. Usprkos toga, suvremeni Portugalci - koji vuku porijeklo od drevnih Luzitanaca - ga smatraju jednim od svojih heroja.

Statua Virijata u današnjem portugalskom gradu Viseu

Napomene
--------

Literatura
----------

* Ribeiro, Ângelo and Saraiva, José Hermano *História de Portugal I - A Formação do Território* QuidNovi, 2004 (ISBN 989-554-106-6).
* Loução, Paulo Alexandre: *Portugal, Terra de Mistérios* Ésquilo, 2000 (third edition; ISBN 972-8605-04-8).
* Muñoz, Maurício Pastor: *Viriato, A Luta pela Liberdade* Ésquilo, 2003 (third edition; ISBN 972-8605-23-4).
* Freitas do Amaral, Diogo: *Viriato* ; Lisboa: Bertrand, 2004 (ISBN 972-25-1329-X)

Spoljašnje veze
---------------

* Istorijska biblioteka: Virijatov ustanak

***Virijat*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za kasnije vladara v. Yejong od Joseona*.
**Yejong od Goryeoa** (1079–1122) bio je 16. po redu monarh korejske države/dinastije Goryeo koji je vladao od 1105. do smrti. Rodio se kao sin prethodnog kralja Sukjonga i kraljice Myeongui. Vladavinu mu je obilježio relativan mir, iako se neko vrijeme morao sukobljavati sa Džurčenima na sjeveroistočnoj granici. S druge strane je imao izvrsne odnose sa carskom Kinom i dinastijom Song, odnosno carom Huizongom koji mu slao brojne darove. Yejong je također poznat kao jedan od prvih korejskih vladara koji je budizam nastojao zamijeniti s taoizmom koji je u to vrijeme doživljavao preporod u susjednoj Kini. Osnovao je obrazovnu zakladu Yanghyon'go, a zanimao se i za botaniku. Učenjaka Kim Bu-sika je 1121. imenovao kraljevskim dnevničarom i dao mu zadatak sastaviti službene državne zapise.

Naslijedio ga je sin Injong od Goryeoa.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Page about Yejong's military campaigns Arhivirano 2009-11-04 na Wayback Machine-u
* Paintings about Yejong's military feats[*mrtav link*]

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Sukjong**  |  **vladari Koreje(dinastija Goryeo)** 1105–1122 | Slijedi: **Injong**  |
**Joy-Ann M. Lomena-Reid** (8. decembar 1968 -), poznata i kao **Joy Reid**, je američka novinarka i TV-voditeljica. Poznata je po svojoj liberalnoj i progresivnoj orijentaciji, odnosno privrženosti Demokratskoj stranci kao i vođenju niza popularnih emisija na kablovskoj mreži MSNBC, koji su je učinili jednom od najuticajnijih političkih komentatora na lijevom krilu američke javnosti. Poznata je po žestokoj kritici administracije predsjednika Donalda Trumpa, ali je i sama postala predmetom kritike zbog nedostatka objektivnosti i sklonosti da se u kritici političkih protivnika skreće u ksenofobiju, odnosno iskazuje elementarno neznanje osnovnih političkih, historijskih i geografskih ćinjenica. Reid je tako za vrijeme izbora 2016. godine tvrdila da je Rusija još uvijek komunistička država .

Javnosti sa prostora bivše Jugoslavije je mnogo više pažnje izazvala njen tweet iz jula 2017.  u kome je uspjela iznijeti tri pogrešne tvrdnje:

1. Ivana Trump je Slovakinja (ona je Čehinjha)
2. Slovačka je jednom bila dio Jugoslavije
3. Slovačka je kao dio Jugoslavije bila sastavni dio SSSR

Izvori
------

1. ↑
2. ↑

***Joy-Ann Reid*** na Wikimedijinoj ostavi

Vanjske veze
------------

* Joy Reid on Twitter
*Za istoimenu TV-seriju v. Yeon Gaesomun (TV serija).*

**Yeon Gaesomun** (603–666) je bio korejski vojskovođa i državnik, poznat kao vrhovni komandant vojske i de facto vladar države Goguryeo, jednog od Tri kraljevstva Koreje. Yeon je bio najstariji sin premijera Yeon Taejoa, a o njegovom životu se malo zna sve do 642. kada je kao komandant trupa u Zapadnim provincijama došao u sukob sa kraljem Yeongjuem. Čuvši da ga kralj namjerava ubiti, Yeon je organizirao raskošnu gozbu za vodeće kraljeve pristaše, na kojoj ih je sve mučki pobio, potom marširao na prijestolnicu, ubio kralja i na prijestolje postavio njegovog nećaka Bojanga, koji je postao Yeonova marioneta. Taj državni udar je poslužio kao izgovor kineskom caru Taizongu da 645. pokrene veliki pohod protiv Goguryeoa, ali je Yeon Kinezima nanio katastrofalan poraz, jedini koji su pretrpili pod inače uspješnim carem Taizongom. To je poniženje potaklo Taizongovog nasljednika Gaozonga da 661. pokrene još jedan pohod, ali je i on završio neuspjehom. Ratovi protiv Kine, iako uspješni, iscrpili su državu Goguryeo i dvije godine nakon Yeonove smrti je ona uništena pod udarom Kine i njenog saveznika, korejske države Silla kojoj je uspjelo ujediniti Koreju. Yeon se u tradicionalnim historijama - kako kineskim, tako i korejskim - opisivao kao krvoločni i beskrupulozni tiranin, zaslužan za uništenje svoje države; međutim, u 19. vijeku su ga korejski nacionalisti zbog uspješnog otpora Kinezima počeli slaviti kao patriota i velikog nacionalnog junaka, stvorivši historijske kontroverze koje traju do današnjih dana.

Izvori
------

1. 
2. 
3. ↑  Neki kineski i korejski izvori navode da mu je prezime bilo Yeongae (연개, 淵蓋) a ime Somun (소문, 蘇文), ali većina izvora sugerira prezime od jednog sloga i osobno ime od tri sloga.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Yeon Taejo**  |  **Daedaero Zapadne provincije Goguryeoa** 642–665 | Slijedi: **Yeon Namsaeng**  |
| Prethodi: **Eulji Mundeok**  |  **Magniji (premijer) Goguryeoa** 642 - ? | Slijedi: **Yeon Namsaeng**  |
| Prethodi:Nema |  **Dae Magniji (Veliki premijer) Goguryeoa** 642–665 | Slijedi: **Yeon Namsaeng**  |
**Jovan (Jovica) Petković** (Smederevo, Kraljevina Jugoslavija, 01. septembar 1927 - 14. septembar 2015, Austrija, Beč) bio je srpski i bosanskohercegovački harmonikaš. Najveći dio karijere je proveo u Sarajevu gdje su mu glavni dio opusa činile sevdalinke. Njegov brat,Ratomir Petković, takođe je bio poznati harmonikaš. Jovica Petković je prvi harmonikaš koji je odsvirao foršpil na harmonici kao i improvizaciju koja je bacala često pevača u zasenak. Prvu improvizaciju je odsvirao za potrebu pesme "Nazdravite drugovi" u izvođenju pevača Hašima Kučuka Hokija. Prvi je harmonikaš koji je besprekorno vladao na instrumentu, kako desnom, tako i levom rukom. Mnoge njegove sevdalinke danas se smatraju izvornim (tradicionalnim - narodnim). Harmoniku je učio da svira kod harmonikaša Drage Keca. Najpoznatije njegove pesme su: "Sa Igmana pogledat je lijepo", "Neka moja duša vene", "Dani dugi, svaki ko godina", "Da sam ptica", "Kada moja mladost prodje" ... Uspešno je sarađivao sa Nadom Mamulom, Safetom Isovićem, Zaimom Imamovićem, Zehrom Deović, Azeminom Grbić, Zorom Dubljević, Slobodanom Lalićem i drugima. Početkom osamdesetih godina napustio je Sarajevo i preselio se u Beč, gdje i umro.

Stvaralaštvo
------------

* Nada Mamula: *Smederevo, grade od starina, Bosno, zemljo moja mila, Sa Igmana pogledat' je lijepo, Razbolje se srce moje*
* Safet Isović: *Šeher grade, Banjaluko mila, Kada moja mladost prođe, Razbolje se srce moje*
* Mile Petrović: *Šeher grade kraj hladna Vrbasa*
* Beba Selimović: *Tiho teci vodo Mošćanice, Dani dugi*
* Silvana Armenulić: *Da sam ptica, Kad' ja pođem niz sokak*
* Meho Puzić: *U proljeće kad vjetrić zapiri*
* Azemina Grbić: *Neka moja duša vene, Kada moja mladost vene, Romanijo goro jelovita, Jajce grade*
* Ališa Zemira: *Vojniče moj*
* Zekerijah Đezić: *Šta učini nevjernice*

Festivali
---------

* Ilidža: *Biljanino kolo*, '73 (sa Borislavom Borom Dugićem)
* Ilidža : *Reljevka kolo*, '75

Vanjske veze
------------

* O poznatim harmonikašima Arhivirano 2010-03-08 na Wayback Machine-u
* Jovica Petković Arhivirano 2015-04-28 na Wayback Machine-u na forumu Riznica srpska
**Japet** (grčki *Ίαπετός*, *Iapetós*) je grčki bog, jedan od Titana. On je predak ljudi. Sin je Urana i Geje. Po njemu je nazvan Saturnov mjesec Japet.

Japetovo porijeklo i značaj
---------------------------

Japet je misteriozan bog, jer se rijetko spominje. Njegova je žena božica Klimena, a djeca su mu Atlant, Prometej, Epimetej i Menetij. Tako kaže Heziod, dok Apolodor piše: "Titanima su se rodili i potomci… Japetu i Aziji: Atlant, koji je na plećima imao nebo, i Prometej i Epimetej te Menetij – onaj kojega je Zeus zgromio u borbi s Titanima i bacio u Tartar." Azija je Okeanova kćer, Okeanida, Japetova nećakinja, a dalje se nabrajaju Japetovi sinovi. Homer spominje da je Japet u podzemlju, zatvoren s Kronom. Kad je Uran zatvorio Kiklope i Hekatonhire u podzemlje, Geja se naljutila i naredila Titanima da kastriraju oca. Japet je čuvao stražu, dok je Kron obavio kastriranje. Japet je sudjelovao u borbi bogova i Titana, te je izgubio. Eshil smatra da je božica Temida Japetova žena, iako je ona prva Zeusova žena. Japet se povezuje s Noinim sinom Jafetom, zbog sličnih imena. U *Sibilskim proročanstvima* se govori da su Japet, Kron i još jedan Titan podijelili svijet, a i Noa je podijelio svijet među svojim sinovima – Hamom, Šemom i Jafetom. Židovska tradicija proglašava Jafeta praocem Grka, a Japetov sin Prometej je smatran stvoriteljem ljudi, dakle i Grka.

Vanjske veze
------------

* Japet u klasičnoj literaturi (`en`)

Titani i Titanide
Prvi naraštaj: 
Feba |
Kej | 
Krij | 
Kron | 
Hiperion | 
Mnemozina | 
Japet |
Okean |
Reja |
Teja | 
Temida | 
Tetija

Drugi naraštaj:
Asterija |
Astrej |
Astreja | 
Atlant |
Eja |
Epimetej |
Helije |
Leta |
Menetije |
Metida |
Palant |
Prometej |
Selena
***Hammersmith Is Out*** (sh. *Hammersmith je vani*) je američki igrani film snimljen 1972. godine u režiji Petera Ustinova. Po žanru je kombinacija drame i crne komedije, a kao inspiracija je poslužila legenda o Faustu. Naslovni lik, koga tumači Richard Burton, je psihopatski kriminalac smješten u teksašku duševnu bolnicu odakle pokušava pobjeći nagovarajući osoblje i druge zatvorenike da ga oslobode u zamjenu za razne usluge. Radnja prikazuje kako se jedan od bolničara (koga tumači Beau Bridges) zaljubi u lokalnu konobaricu (čiji lik tumači Elizabeth Taylor) te odluči osloboditi Hammersmitha koji mu potom ubistvima, pljačkama i drugim zločinima stvara bogatstvo, slavu i moć.

*Hammersmith Is Out* je bio pretposljednji film u kome su Burton i Taylor, koji su tada bili u braku, nastupili zajedno. Financije za film je pružio John Cornelius Crean, osnivač i vlasnik Fleetwood Enterprises, tvrtke za proizvodnju kampera i montažnih kuća, a kome je to bio prvi i jedini film. Burtonov nastup je kasnijih decenija izazvao veliku pažnju kod dijela kritičara koji vjeruju da je upravo on inspirirao njegovog zemljaka Anthonyja Hopkinsa za njegov nastup u znamenitom trileru *Kad jaganjci utihnu*, gdje tumači sličan lik manipulativnog psihopatskog zatvorenika Hannibala Lectora. Film je, usprkos zvjezdane postave, nakon premijere doživio komercijalni debakl, mada će na Berlinskom festivalu režiseru Ustinovu i Taylor donijeti Srebrne medvjede. *Hammersmith Is Out* se nakon toga prilično rijetko prikazivao i postao je toliko opskuran da se među filmofilima stvorila urbana legenda prema kojoj je Burton navodno bio toliko bijesan i osramoćen zbog loše kvalitete filma, da je dao otkupiti i uništiti sve kopije.

Uloge
-----

* Elizabeth Taylor ... Jimmie Jean Jackson
* Richard Burton ... Hammersmith
* Peter Ustinov ... Ljekar
* Beau Bridges ... Billy Breedlove
* Leon Ames ... Gen. Sam Pembroke
* Leon Askin ... Dr. Krodt
* Anthony Holland ... Oldham
* George Raft ... Guido Scartucci
* John Schuck ... Henry Joe

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *Hammersmith Is Out* na IMDb-u (`en`)

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao Peter Ustinov |
| --- |
| 
* *School for Secrets* (1946)
* *Vice Versa* (1948)
* *Private Angelo* (1949)
* *Romanoff and Juliet* (1961)
* *Billy Budd* (1962)
* *Lady L* (1965)
* *Hammersmith Is Out* (1972)
* *Memed, My Hawk* (1984)

 |
Zastava Azerbejdžanske SSR
**Zastava Azerbejdžanske SSR** je usvojena 7. oktobra 1952. godine od strane vlade Azerbejdžanske SSR. Zastava je bila ista kao zastava SSSR-a sa dodatkom plave trake u donjem dijelu. Prva zastava je usvojena 1920, ali je trajala do 1921. jer je Azerbejdžanska SSR tada bila u sklopu Zakavkaske SFSR i koristila je zastavu Zakavkaske SFSR sve do 1937. Nakon 1937. prvobitna zastava Azerbejdžanske SSR je bila crvene boje sa srpom i čekićem u gornjem lijevom uglu i skraćenicom za republiku na azerbejdžanskom jeziku.

Historijske zastave
-------------------

* 1920-19211920-1921
* 1937-19401937-1940
* 1940-19521940-1952

Povezano
--------

* Zastava Azerbejdžana
* Grb Azerbejdžanske SSR

***Zastava Azerbejdžanske Sovjetske Socijalističke Republike*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Zastave saveznih republika Sovjetskog Saveza |
| --- |
| **Zastava Sovjetskog Saveza** |
| Glavne | 
* Armenska SSR
* Azerbejdžanska SSR
* Beloruska SSR
* Estonska SSR
* Gruzijska SSR
* Kazaška SSR
* Kirgiska SSR
* Latvijska SSR
* Litvanska SSR
* Moldavska SSR
* Ruska SFSR
* Tadžička SSR
* Turkmenska SSR
* Ukrajinska SSR
* Uzbečka SSR

 |
| Kratkotrajne | 
* Karelo-Finska SSR (1940–1956)
* Zakavkaska SFSR (1922–1936)

 |
| Nesavezne republike | 
* SSR Abhazija (1921–1931)
* Buharska NSR (1920–1925)
* Horezmanska NSR (1920–1925)
* Nahičevska ASSR (1920–1923)
* Pridnjestrovska Moldavska SSR (1990–1991)

 |
Ostaci hrama Kastora i Poluksa na Rimskom forumu
**Hram Kastora i Poluksa** na Rimskom forumu prvobitno je bio izgrađen da bi se obeležila pobeda u bici kod Regilskog jezera (495. st. e.). Kastor (lat. *Castor*) i Poluks (lat. *Polux*, grč. *Polydeuces*) bili su blizanci, zajedni nazvani "Dioskuri", sinovi Zevsa (Jupitera) i Lede. Njihov je kult došao u Rim preko Velike Grčke i grčke kulture na jugu Italije.

Istorija
--------

Proterani rimski kralj, Tarkvinije Oholi, i njegovi latinski saveznici poveli su rat protiv tek osnovane Rimske republike. Pre bitke rimski diktator Aul Postumije Albin zakleo se da će u slučaju rimske pobede podići hram Dioskurima.

Prema legendi, Kastor i Poluks pojavili su se na bojnom polju kao dva vešta konjanika koja su se borila na strani Rimljana. Nakon što su Rimljani izvojevali pobedu, Dioskuri su se ponovo ukazali na Rimskom forumu kako poje svoje konje na Juturninom izvoru i tako objavljuju pobedu. Hram je podignut na mestu na kome su se Kastor i Poluks navodno ukazali. Gradnju hrama dovršio je Postumijev sin 484. godine st. e. 

U doba republike u hramu se ponekad sastajao rimski senat, a od sredine 2. veka st. e. prednji deo podijuma koristio se kao govornica. Tokom Rimskog carstva u hramu se nalazila kancelarija koja se starala o merama i tegovima, a tu je bila smeštena i državna riznica. 

Ovaj arhajski hram iz temelja je rekonstruisao i uvećao Lucije Cecilije Metel Dalmatinski 117. godine st. e. nakon pobede nad dalmatinskim plemenima. Ovaj drugi hram ponovo je 73. st. e. obnovio Gaj Ver.

Požar koji je 14. godine st. e. oštetio velike delove Foruma uništio je i ovaj hram, pa ga je rekonstruisao car Tiberije, Avgustov naslednik na prestolu. Ovaj Tiberijev hram bio je posvećen 6. godine n. e. Ostaci koji se danas mogu videti potiču od ovog hrama koji je obnovio Tiberije, osim podijuma, koji je iz Metelovog vremena.

Arhitektura
-----------

Kao i velika većina grčko-rimskih hramova, i ovaj je hram bio peripter, sa osam korintskih stubova na kraćim stranama i jedanaest takvih stubova na dužim stranama. U unutrašnjosti se nalazila jedna cela popločana mozaicima. Podijum je veličine 32×49.5m, a visok je 7m. Prema antičkim izvorima, hram je imao samo jedno centralno stepenište koje je vodilo na podijum, ali iskopavanja su otkrila i dva bočna stepeništa.

Ruševina
--------

Kao i mnoge druge građevine na Rimskom forumu, i ovaj je hram tokom petnaest vekova trpeo razaranja, pljačkanja i rušenja. Hram je još uvek bio čitav u 4. veku n. e. ali o njegovoj potonjoj istoriji nije poznato ništa osim to da su u 15. veku od celog hrama stajala još samo tri stuba. Ulica koja je tuda prolazila nazvana je tada "Ulicom tri stuba" *(via Trium Columnarum)*. Danas se vidi deo podijuma, tri stuba i deo arhitrava, i ti ostaci su jedan od najznamenitijih spomenika na Forumu.

Eksterni linkovi
----------------

***Hram Kastora i Poluksa*** na Wikimedijinoj ostavi

* Aedes Castoris in Foro Romano (Platner's Topographical Dictionary of Ancient Rome, with further links)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 5777161453866564330008
* GND: 4310284-0

 |
Zastava Egipta
Vojna zastava
**Zastava Egipta** u ovom obliku je usvojena 4. oktobra 1984. Zastava je podeljena na tri horizontalna dela, crvene, bele i crne boje. Na beloj podlozi se nalazi egipatski nacionalni simbol: Saladinov orao (zlatni orao prekriven štitom na kojem arapskom slovima piše ime zemlje).

Crvena boja se odnosi na period pre revolucije koji je bio okarakterisan brobom protiv okupacije Velike Britanije. Bela je simbol revolucije iz 1952. koja se završila bez krvoprolića, a crna je simbol kraja britanskog kolonijalizma i monarhije. Ove boje su postale tradicionalne panarapske boje i nalaze se i na zastavama Jemena, Sirije i Iraka. Zastave ovih zemalja se razlikuju po amblemu u svom centru.

Stare zastave
-------------

* Zastava Egipta u 19. veku, period Osmanskog carstvaZastava Egipta u 19. veku, period Osmanskog carstva
* Zastava Egipta u periodu 1805-1922, Muhamed Alijeve dinastijaZastava Egipta u periodu 1805-1922, Muhamed Alijeve dinastija
* Zastava Kraljevine Egipta od 1922-1952,Zastava Kraljevine Egipta od 1922-1952,
* Zastava Egipta 1952, period revolucijeZastava Egipta 1952, period revolucije
* Zastava Egipta od 1958-1961. Ujedinjene arapske republike (zastava je korišćena do 1972)Zastava Egipta od 1958-1961. Ujedinjene arapske republike (zastava je korišćena do 1972)
* Zastava Republike Egipat od 1972-1984Zastava Republike Egipat od 1972-1984

Povezano
--------

* Grb Egipta

***Zastava Egipta*** na Wikimedijinoj ostavi

Zastave država u Africi

Položaj AfrikePoložaj Afrike
Alžir • 
Angola • 
Benin • 
Bocvana • 
Burkina Faso • 
Burundi • 
Čad • 
Džibuti • 
Egipat1) • 
Ekvatorijalna Gvineja • 
Eritreja • 
Esvatini • 
Etiopija • 
Gabon • 
Gambija • 
Gana • 
Gvineja • 
Gvineja Bisau • 
Jemen1) • 
Južnoafrička Republika • 
Kamerun • 
Kenija • 
Komori • 
Demokratska Republika Kongo • 
Republika Kongo • 
Lesoto • 
Liberija • 
Libija • 
Madagaskar • 
Malavi • 
Mali • 
Mauricijus • 
Mauritanija • 
Maroko • 
Mozambik • 
Namibija • 
Niger • 
Nigerija • 
Obala Slonovače • 
Ruanda • 
Sejšeli • 
Senegal • 
Sijera Leone • 
Somalija • 
Centralna Afrička Republika • 
Sudan • 
Sao Tome i Principe • 
Tanzanija • 
Togo • 
Tunis • 
Uganda • 
Zambija • 
Zelenortska Ostrva • 
Zimbabve

**Teritorije i nepriznate države**: 

Ceuta (Španija) • 
Južni Sudan • 
Kanarska ostrva (Španija) • 
Madeira ostrva (Portugal) • 
Mayotte (Francuska) • 
Melilla (Španija) • 
Reunion (Francuska) • 
Somaliland • 
Sveta Helena (Velika Britanija) • 
Zapadna Sahara • 
Zanzibar (Tanzanija)

1)Smatrani i dijelom Azije.

**Ostale zastave**: 

Zastave Afrike • 
Zastave Azije • 
Zastave Evrope • 
Zastave Južne Amerike • 
Zastave Okeanije • 
Zastave Sjeverne Amerike
**Júlia Zsolnay** ud. Sikorski (15. veljače 1856. - 2. travnja 1950.) je bila mađarska i slikarica i primijenjena umjetnica u mediju keramike koja je radila za Tvornicu keramike Zsolnay, utemeljenu od njezina oca Vilmosa u Pečuhu, 1868.

Uz svoju stariju sestru Teréz i Armina Kleina, bila je najproduktivniji i najvažniji umjetnik te tvornice u doba njezina naglog razvoja i svjetskog uspjeha koncem 19. i početkom 20. st.

Životopis
---------

Vaze Julije Zsolnay, 1882. Zbirka Gyugyi, Pečuh
Za razliku od sestre Teréz, koja se većinom inspirirala motivima narodne umjetnosti, Júlia je imala ekstravagantniji ukus i vrela na kojima se napajala njezina umjetnost. 
U početku su to bili japanski i tursko-perzijski motivi, dok je njezin suprug Tádé Sikorsky još ekstravagantnije osmišljao vaze u španjolsko-maurskom stilu, kao i perforirane posude dvostrukih stjenki koje imaju kineske uzore.
Po želji oca Vilmosa, 1878. je osmislila amblem obitelji s 5 shematski prikazanih pečujskih crkava, koji se odonda u pravilu koristio kao žig kvalitete keramika iz njihove obiteljske tvornice.
Koncem 1880-tih Júlijin keramički izraz dosiže vrhunac u raznolikim dekorativnim posudama – vrčevima, nastalim po uzoru na antičke forme s ručkom u obliku zmije.
Pratila je tokove suvremene likovne i primijenjene umjetnosti, a zajedno sa sestrom Teréz posjetila je slavnog slikara i primijenjenog umjetnika Hansa Makarta u njegovom bečkom atelieru.

Prema broju reprodukcija u izložbenim katalozima i monografijama Tvornice Zsolnay, može se zaključiti da je u doba najvećeg uspona te tvrtke upravo Julia bila njezin najplodniji umjetnik.

Júlia nije bila tradicionalist, te je bile prva u obitelji koja se odvojila od obiteljskog biznisa i posvema se posvetila klasičnom slikarstvu, živeći i dalje u obiteljskoj kući, ali ne radeći više za tvornicu. Slikarstvu je bila odana i nakon rođenja djece, sve do duboke starosti.

U svojim sedamdesetim godinama, iznova se uključila u proizvodnju obiteljske tvornice, dekorirajući japanskim i kineskim cvjetnim šarama velike zdjele.

Literatura
----------

* Hars 1989 – Eva Hars: Signature umjetnika i zaštitni znakovi tvornice Zsolnay, u: Keramika Zsolnay, katalog izložbe, Zagreb, 1989. str. 118-126
* Kovács 1989 - Orsolya Kovács: Ármin Klein, umjetnik - projektant tvornice Zsolnay (1855 - 1883), u: Keramika Zsolnay, katalog izložbe, Zagreb, 1989. str. 33-37
* Romváry 1989 - Ferenc Romváry: Keramika Zsolnay, u: Keramika Zsolnay, katalog izložbe, Zagreb, 1989. str. 16-22
* Zsolnay 1989 - Keramika Zsolnay, katalog izložbe, Zagreb, 1989.
* W.hu/Zsolnay family 2023

Bilješke
--------


1. ↑  Romváry 1989, 18; Kovács 1989, 34
2. ↑  Romváry 1989, 18-19
3. ↑  Hars 1989, 124
4. ↑  Romváry 1989, 19
5. ↑  Kovács 1989, 35
6. ↑  Zsolnay 1989
7. ↑  Romváry 1989, 22
**Латинична верзија**

---

**Кени Макаскил**
**Кени Макаскил** (гел. *Coinneach MacAsgaill*, енг. *Kenny MacAskill*; рођен 28. априла 1958. у Единбургу, Шкотска) је шкотски одветник и политичар Шкотске националне странке (*Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba*), а после 2007. министар правде у шкотској мањинској влади Алекса Салмонда.

Живот
-----

Студирао је на единбуршком универзитету.

Политика
--------

20. августа 2009. Кени Макаскил је пустио Абдела Басета ал-Меграхија, који је био осуђен за атентат у Локрби, али Либија га је сматрала политичком затвореником. Разлог за опроштај је била чињеница да ал-Меграхи болује од смртоносног рака и да лекари верују да ће живети још само неколико месеци. Хилари Клинтон је о томе разговарала са министром, и Сједињене Државе су вршиле притисак да он не буде пуштен.

Министар каже да *су шкоти дефинисани човечношћу* и да *ал-Меграхија очекује виша правда - он умире*.

Књиге
-----

* *Building a Nation - Post Devolution Nationalism in Scotland* (2004)
* *Agenda for a New Scotland - Visions of Scotland 2020*
* *Global Scots - Voices From Afar* (са Хенри Маклеиш)

Vanjski linkovi
---------------

* www.kennymacaskill.co.uk/ Arhivirano 2009-08-26 na Wayback Machine-u (`en`)
* Живот на веб страни странке *Pàrtaidh Nàiseanta na h-Alba* Arhivirano 2009-06-12 na Wayback Machine-u (`en`)
* Макаскил на страни шкотстог парламента (`en`)

Извори
------

1. ↑  , РИА Новости
2. ↑  , Синхуа
3. ↑   Arhivirano 2009-08-27 na Wayback Machine-u, Прес ТВ
4. ↑  , Вести.ру
**Janko Alberti**, (Split, prije 1430. – Split, 1493.) hrvatski ratnik i vojskovođa.

Potjecao je iz splitske plemićke porodice Alberti *(de Albertis, degli Alberti, Obirtić)*, poznat je i kao ujak Marka Marulića (kojem je mati bila Jankova sestra Dobrica). Supruga mu je bila Marija Marcello, nećaka mletačkog dužda.

Istakao se kao konjički zapovjednik, odnijevši važne pobjede nad tada nadirućim Turcima. Mletačke vlasti su mu zbog iznimne hrabrosti i iskazane
vojne vještine dodijelile naslov viteza *(spectabilis eques)*. Kao ugledni splitski patricij obnašao je važne dužnosti u Splitu pa je nekoliko puta (1454. 1462. 1476. i 1487. g.) bio izabran za općinskog suca *(iudex commune)*.

Portret njega i supruge vjerojatno je prikazan na zavjetnoj slici Bogorodice Zaštitnice (rad talijanskog slikara Benedetta Diane) u Franjevačkoj crkvi na Poljudu, koja je pripadala oltaru Bratovštine Gospe od Poljuda, i za koju se smatra da joj je bio naručiteljem.

Pokopan je u splitskoj prvostolnici, čime mu je iskazano osobito poštovanje. Na nadgrobnoj ploči koja se danas nalazi izložena uz njen južni ulaz prikazan je kao vitez u raskošnom kasnogotičkom oklopu.

Vanjske veze
------------

* M. Kunčić, Utjecaj povijesnih zbivanja na kreiranje ikonografskih sadržaja zavjetnih slika. (...), Croatica Christiana Periodica Vol.55,˙(2005.)
* Majka Marka Marulića nije bila Talijanka!, Colloquia Maruliana XV (2006.)
***Joe*** je američki igrani film snimljen 1970. godine u režiji Johna G. Avildsena. Po žanru je drama čiji je scenarij velikim dijelom inspiriran tada aktualnim generacijskim jazom između mladih buntovnih antiestablišmentskih *babyboomera* i njihovih konzervativnih roditelja, koji je u kontekstu burnih društvenih promjena ponekad znao dovoditi i do tragičnih sukoba. Naslovni lik, koji tumači Peter Boyle, je tvornički radnik koji ne krije mržnju prema crncima i hipijima, i koji slučajno upozna Billa Comptona, sredovječnog direktora njujorške reklamne tvrtke (čiji lik tumači Dennis Patrick) čija je kći Melissa (ćiji lik tumači Susan Sarandon) pobjegla od kuće kako bi se priključila hipijevskoj komuni u Greenwich Villageu. Radnja prikazuje kako Joe odluči pomoći u potrazi za Melissom, prilikom koje će se koristiti nasilje i koja će na završiti krvoprolićem.

*Joe* je snimljen sa niskim budžetom, ali je nakon premijere postigao izuzetnu gledanost i producentima donio profit. To se ponekad tumačilo njegovom aktualnošću, odnosno koincidencijom za sličnim stvarnim događajem nekoliko mjeseci ranije, kada je detroitski željeznički radnik Arvin Douglas Garland, ubio svoju 17-godišnju kći i njene prijatelje zato što su bili hipiji. Kritike filma su bile uglavnom povoljne, a posebne pohvale su dobili Boyle za naslovnu ulogu, kao i Sarandon kojoj je to bio filmski debi i koja će poslije toga izgraditi karijeru kao jedna od najvećih hollywoodskih zvijezda. Za Boylea, međutim, je uspjeh filma imao neočekivano negativne posljedice po dalju karijeru; kada je doznao da publika na projekcijama plješće i kliče u scenama gdje njegov lik tuče i ubija hipije je, užasnut, odlučio da više neće glumiti u nasilnim filmovima. Zbog toga je odbio ponudu da glumi lik Popeyea Doylea u filmu *Francuska veza* koji će umjesto toga njegovom kolegi Geneu Hackmanu donijeti "Oscara"; Boyle je nakon toga u pravilu tumačio sporedne i karakterne uloge.

Uloge
-----

* Dennis Patrick ... Bill Compton
* Audrey Caire ... Joan Compton
* Susan Sarandon ... Melissa Compton
* Peter Boyle ... Joe Curran

Izvori
------

1. ↑  „Box Office Information for *Joe*". The Numbers. Pristupljeno 19. V 2012.
2. ↑  „Box Office Information for *Joe*". Box Office Mojo. Pristupljeno 19. V 2012.

Vanjske veze
------------

* *Joe* na IMDb-u (`en`)
* *Joe* na AllMovie-u (`en`)

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao John G. Avildsen |
| --- |
| 
* *Turn on to Love* (1969)
* *Guess What We Learned in School Today?* (1970)
* *Joe* (1970)
* *Cry Uncle!* (1971)
* *Okay Bill* (1972)
* *Save the Tiger* (1973)
* *The Stoolie* (1974)
* *Fore Play* (1975)
* *W.W. and the Dixie Dancekings* (1975)
* *Rocky* (1976)
* *Slow Dancing in the Big City* (1978)
* *The Formula* (1980)
* *Neighbors* (1981)
* *Traveling Hopefully* (1982)
* *A Night in Heaven* (1983)
* *The Karate Kid* (1984)
* *The Karate Kid, Part II* (1986)
* *Happy New Year* (1987)
* *For Keeps* (1988)
* *Lean on Me* (1989)
* *The Karate Kid, Part III* (1989)
* *Rocky V* (1990)
* *The Power of One* (1992)
* *8 Seconds* (1994)
* *Inferno* (1999)

 |