recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chinandega** je općina od 137,170 i grad od 114,417 stanovnika. na zapadu Nikaragve u Departmanu Chinandega u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Chinandega se prostire po pacifičkoj obalnoj ravnici na nadmorskoj visini od 46 metara, udaljena 134 km zapadno od glavnog grada Manague. i 20 km od luke Corinto

Historija
---------

Mjesto su osnovali Španjolski kolonisti u 16. vijeku i nazvali ga *Villa Chinandega*.
Ime Chinandega ima etimologiju iz nahuatlanske riječi - *chinantecal* koja znači *Mjesto okruženo trskom*.

Ono je toliko naraslo da je 1835. dobilo pravo da u januaru organizira sajam, nakon tog je martu 1836. dobilo status ville (gradića).
Tad mu je promjenjeno ime u *Villa Nuestra Señora Santa Ana*, po svetici zaštitnici. Nakon tog je 1839. dobilo status grada, a 1842 je proglašeno prijestolnicom kratkotrajne **Federacije Centralne Amerike** (Honduras, Salvador i Nikaragva).. 

Snažni potresi 1885. i 1898. dobrano su oštetili grad.
Ponovno je razaran u vrijeme Američke okupacije Nikaragve, za dva građanska rata; -1912. i 1926.-1927. tad je zaradio ime - *grad mučenik*.

Velika poplava 1960. sa Pacifika porušila je sve mostove, pa je Chinandega neko vrijeme bila odsječena od svijeta.

Chinandega je između 1978. - 1979. bila poprište borbi između sandinističkih gerilaca i nikaragvanske vojske (Guardia Nacional), tad je centar grada pretrpio razaranja od bombardiranja vladine avijacije.

Uragan Mitch je 29. oktobra 1998. ozbiljno oštetio grad i pobio par hiljadu ljudi.

Potres magnitude 6° po Richteru u septembru 2016.sa epicentrom u tridesetak km udaljenom Puerto Morazánu ponovno je oštetio grad.

Privreda i transport
--------------------

Današnja Chinandega je trgovački i industrijski centar, koji prerađuje proizvode svoje agrarne okolice; pamuk, šećernu trsku, banane, kožu i drvo. Pored tog ima i tvornicu kozmetičkih proizvoda i pogone metaloprerađivačke industrije.

Grad se nalazi na trasi Pacifičke željeznice, jedan njen krak vodi do luke Corinto, autoputom je povezana sa Leónom i Managvom.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Chinandega Municipality in Nicaragua*" (engleski). City population. Pristupljeno 04.5.2023.
2. 1 2  „*Chinandega in Chinandega*" (engleski). City population. Pristupljeno 04.05.2023.
3. ↑  „*Municipio de Chinandega*" (španjolski). MapaNicaragua. Pristupljeno 02.05.2023.
4. 1 2 3 4 5 6 7  „*Chinandega*" (španjolski). Alcadia de Chinandega. Pristupljeno 04.05.2023.
5. 1 2  „*Cultura de Chinandega*" (španjolski). MapaNicaragua. Pristupljeno 04.05.2023.
6. ↑  „*Chinandega, Nicaragua*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 04.05.2023.

Vanjske veze
------------

***Chinandega*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alcadia de Chinandega* (`es`)
**Gornje Obuljeno** je dubrovačko naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji. Nalazi se u gradskom kotaru Mokošici.

Zemljopisni položaj
-------------------

Gornje Obuljeno se nalazi iznad Jadranske turističke ceste i naselja Nove Mokošice, oko 7 km sjeveroistočno od grada Dubrovnika. Naselje se stopilo s većim naseljem Nova Mokošica pa se ulica Nove Mokošice koja se proteže kroz Gornje Obuljeno naziva istim imenom. Unatoč tome, Gornje Obuljeno je administrativno zadržalo status samostalnog naselja.

Povijest
--------

Gornje Obuljeno je bilo nastanjeno davno prije gradnje Nove Mokošice, a vremenom se stapalo s novoizgrađenim naseljem.

Tijekom rata u Hrvatskoj Gornje Obuljeno je bilo pod okupacijom JNA pa je mjesto opljačkano.

Gospodarstvo
------------

Mještani Gornjeg Obuljenog se u manjoj mjeri bave poljodjelstvom. Velika je većina stanovnika zaposlena u Dubrovniku.

Stanovništvo
------------

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine u naselju živi 124 stanovnika, a stanovništvo uglavnom čine Hrvati katoličke vjeroispovjesti.

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***  

**Napomena**: Naselja Donje Obuljeno i Gornje Obuljeno nastala 2001. izdvajanjem iz naselja Dubrovnik. Od 1857. do 1971. iskazivano je naselje Obuljeno. Za to bivše naselje podatci su sadržani u naselju Donjem Obuljenom. U 1981. i 1991. podatci su sadržani u naselju Dubrovniku.

Šport
-----

U Gornjem Obuljenom djeluje boćarski klub Ombla.

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

Poveznice
---------

* Nova Mokošica
* Gradski kotar Mokošica

| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Grada Dubrovnika |
| --- |
| Bosanka • Brsečine • Čajkovica • Čajkovići • Donje Obuljeno • Dubravica • Dubrovnik • Gornje Obuljeno • Gromača • Kliševo • Knežica • Koločep • Komolac • Lopud • Lozica • Ljubač • Mokošica • Mravinjac • Mrčevo • Nova Mokošica • Orašac • Osojnik • Petrovo Selo • Pobrežje • Prijevor • Rožat • Suđurađ • Sustjepan • Šipanska Luka • Šumet • Trsteno • Zaton |  |
Gospina batarija
Zbirka amfora
**Gospina batarija** glavna je utvrda koju je sagradila Austrija početkom XIX. st. u gradu Visu i nazvala ju Levarman. Kada su Talijani zaposjeli otok preimenovana je u Batteria della Madona, danas se naziva Gospina batarija.
Utvrda je imala bateriju od osam topova smještenih na visokom nasipu obzidanom kamenim zidom. Ispod nasipa su se nalazila skladišta i tamnice. U Viškoj bitci 1866. talijanska oklopnjača Formidabile uplovila je u višku luku s još tri manja broda i s utvrdom započela topnički dvoboj koji je završio tako da se je talijanska oklopnjača zapalila i morala se je tako brzo povući da ni sidro nije stigla izvući.

Utvrda je opkoljena jarkom dubokim oko dva metra, a obrambeni zidovi su nakošeni i izgrađeni od obrađenog kamena. Ulaz u utvrdu nalazi se s istočne strane, izgrađen je lučno, s bunjasto obrađenim kamenom. U utvrdu se ulazilo preko pomičnog drvenog mosta, u prostrano pravokutno dvorište na čijem kraju se nalazi bunar za opskrbu vodom. Sa sjeverne strane dvorišta nalazi se visok nasip obzidan visokim kosim zidom nad kojim su nekoć bili smješteni topovi. Ispod nasipa je parabolični kameni svod sa skladišnim prostorima i tamnicom. S južne strane je glavna zgrada s prizemljem i katom u kojoj su bili smješteni zapovjedništvo otoka i vojarna za časnike i vojnike.

Danas je utvrda kulturno središte otoka u kojemu se održavaju izložbe, kazališne predstave, pjesničke večeri. U njoj je smještena Arheološka zbirka Issa, hidroarheološka zbirka, arheološko–etnografska i kulturnopovijesna izložba. Izloženi su predmeti vezani uz ribarstvo, brodogradnju, vinogradarstvo, prijevoz robe te suvremenu povijest.

Izvori
------

1. ↑  Boris Čagro, Issa, povijesno arheološki vodič, Arheološki muzej, Split, 2004. str. 34, ISBN 953-7174-02-6

***Gospina batarija*** na Wikimedijinoj ostavi
**Gospina papučica (*Cypripedium calceolus*)** je evropska vrsta orhideje koja u Srbiji raste samo na Suvoj planini. Stručni naziv joj potiče od reči – grč. *Kypris*, što je nadimak Venere, boginje ljubavi i lepote) i grč. *pedilon* što znači cipelica, zbog oblika usne cveta, a što se ponavlja i u drugom delu imena - lat. *calceolus*, takođe znači cipelica.

Opis biljke
-----------

**Stabla** ove biljke su zeljasta i debela, rastu uspravno iz puzećeg dela. Na poprečnom preseku su okruglasta, prekrivena kratkim dlačicama, a osnovu im prepokrivaju prilegli, smeđi, ljuskasti listovi.  

**Listovi** su sedeći, dugi 7–15 cm, a široki 3,5–7 cm. Eliptični su i osnovom obavijaju stabljiku. Na licu su svetlozeleni, a na naličju plavozeleni, a po celoj površini uzdužno naborani.  

**Cvetovi** su veoma krupni, zigomorfni, hermafroditni i rastu u grupama od po dva ili su pojedinačni, ređe se javljaju u grupama od po tri ili četiri na jednoj stabljici. Imaju dva žuta prašnika s crvenim tačkama. Usna cveta je u obliku papučice, duga je 3–4 cm, tek neznatno kraća od četiri purpurnosmeđa listića perijanta. Plodnik je valjkast, sitno dlakav, dužine oko 2-2,5 cm.  

**Plod** je čahura sa velikim brojem sitnih semena.

Stanište
--------

Raste u šumama od nizijskog do alpskog pojasa, česta je u šumama bukve, bora i ariša. Raste pojedinačno ili u manjim grupama na zasenčenim ili poluzasenčenim mestima, na krečnjaku ili dolomitu.

Areal
-----

Pripada cirkumpolarnom flornom elementu. Rasprostranjena je u većem delu Evrope, kao i u Aziji sve do Sahalina, Koreje i Kine.

Status ugroženosti
------------------

Gospina papučica je oduvek bila veoma omiljena ukrasna biljka, što je dovelo do njenog intenzivnog branja i konačno do toga da postane retka i veoma ugrožena vrsta. Zaštićena je od strane UNESKO-a kao **svetska prirodna retkost**. U porodici orhideja (Orchidaceae) ima više vrsta koje su takođe zaštićene.

Literatura
----------

* Šilić, Č. 1990. Šumske zeljaste biljke. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva: Beograd.

Vanjske veze
------------

***Gospina papučica*** na Wikimedijinoj ostavi

* BioNet škola
**Granična čarka u Samiti**, također poznata i kao **Iračko-kuvajtski konflikt 1973. godine**, bio je kratkotrajni oružani sukob koji se odigrao između Iraka na jednoj, i Kuvajta na drugoj strani, u martu 1973. godine na granici dviju država. Do njega je došlo u kontekstu višegodišnjeg teritorijalnog spora, pri čemu je iračka vlada (koja je tek 1963. bila priznala nezavisnost Kuvajta) smatrala kuvajtske otoke Varbah i Bubijan dijelom Iraka. Granica između Iraka i Kuvajta je u tom trenutku bila demarkacijska linija uspostavljena 1961. godine posredovanjem Arapske lige nakon dolaska britanskih snaga koje su tokom operacije Vantage trebale odvratiti eventualnu iračku invaziju. Sukob je izbio nedugo nakon propasti pregovora o ekonomskoj suradnji dviju država, odnosno 20. marta kada su iračke snage zauzele kuvajtsku karaulu poznatu pod imenom Samita, a pri čemu je došlo do krvoprolića na obje strane. Kuvajtska vlada je odmah potom proglasila izvanredno stanje i zatvorila granice. Dalje akcije su, međutim, obustavljene, a Iračani su se pet tjedana kasnije povukli iza demarkacijske linije.
**Louis Célestin Sapinaud**, vitez i gospodar La Verrieja, osnosno **Vitez de La Verrie** (fr. *Le chevalier de La Verrie*; 6. novembar 1738 - 25. jul 1793) bio je francuski plemić i vojskovođa, koji je zapovijedao kontrarevolucionarnim pobunjeničkim snagama za vrijeme Rata u Vandeji.

Rođen je u uglednoj plemićkoj porodici de Sapinaud de la Rairie iz pokrajine Poitou; njegov rođak Charles Sapinaud de La Rairie je bio jedan od najistaknutijih vođa vandejskih ustanika. Prije Revolucije je nekoliko godina služio u elitnoj kraljevskoj gardi. Kao i brojni aristokrati, neprijateljski se odnosio prema Revoluciji, tokom koje će brojni članovi njegove porodice biti pogubljeni od strane republikanaca.

Nakon što je u Vandeji izbio spontani seljački ustanak protiv regrutacije za Rat Prve koalicije, pobunjeni seljaci su sjeverno od Chantonnaya 12. marta 1793. izvikali La Verrieja za svog vođu. Le Varrie, koji je zapovijedao tzv. *Armijom Centra*, se iskazao kao relativno sposoban zapovjednik u prvim borbama sa republikanskim snagama, ali je u ljeto poražen u Prvoj bitci kod Luçona. Nepunih mjesec dana kasnije je poginuo u noćnom prepadu republikanaca koji je predstavljao uvod u Drugu bitku kod Luçona.
**Galerija u Bosanskom Novom** smješten je u Kulturno–obrazovnom centru u Bosanskom Novomu. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.  Za nacionalni spomenik proglašen je i legat Stojana Ćelića, smješten u galeriji.

Zgrada
------

Zgrada u kojoj se danas nalazi Gradska galerija sagrađena je u periodu 1878-1900 godina, u stilu eklektike, odnosno arhitektura historicizma, kao objekat u kojem je bio smješten Kotarski sud. Arhitektura eklektike, odnosno arhitektura historicizma, u Bosni i Hercegovini je dala brojna i kvalitetna ostvarenja u smislu interpretacije evropskih stilova.

Oblik zgrade je pravougaoni, vanjskih gabarita 10,73 x 21,88 metara i ima prizemnu, spratnu i potkrovnu etažu. Na uličnoj fasadi prisutni su elementi dekorativno-plastične ornamentike i objekat je vertikalno raščlanjen primjenom profiliranog kordon vijenca, podužno postavljenog u nivou međuspratne konstrukcije, na dva dijela, prizemlje i sprat. Zidne ravni prizemlja dodatno su naglašene horizontalnim trakama veoma plitke profilacije.

Galerija
--------

U galeriji su smješteni: zbirka likovne kolonije „Rakani", etno-zbirka Milana Karanovića i legat Stojana Ćelića. Legat je umjetnik poklonio gradu 1985. godine.

Likovna kolonija Rakani pokrenuta je 1985. godine i od tad se održava svake godine, a tradicija je prekinuta samo tokom proteklog rata. Od samog nastanka Kolonije učesnici Galeriji ostavljaju po dva djela, tako da njen fundus sada čini 430 slika.

Legat Stojana Ćelića čini 41 umjetničko djelo, i to: četiri ulja na platnu, - šest crteža, - trideset jedna grafika. Zbirka nije oštećena tokom rata u Bosni i Hercegovini.

Stojan Ćelić je rođen 1925. godine u Bosanskom Novom. Tokom 1942. godine pohađao je časove crtanja u školi Mladena Josića. Akademiju (danas Fakultet) likovnih umetnosti u Beogradu je upisao 1943. godine, u klasi Nedeljka Gvozdenovića. Diplomirao je 1951. godine. Na fakultetu je radio kao asistent, docent i dekan. Bio je glavni i odgovorni urednik časopisa "Umetnost". Bio je redovni član SANU od 1978. godine. Izlagao je u zemlji i inostranstvu. Dobitnik je većeg broja nagrada. Autor je nekoliko monografija kao što su "Nedeljko Gvozdenović" i "Marko Čelebanović", mnogobrojnih tekstova o likovnoj umjetnosti, te knjiga "Između sveta i slike" i "Sudbina skulpture". Osim slikarstvom i grafikom, bavio se tapiserijom, mozaikom i likovnom kritikom. Bavio se i likovnom kritikom. Umro je 1992. u Beogradu.

Literatura
----------

* Mirela Tišma-Klinić, neobjavljena dokumentacija JU Kulturno-obrazovni centar u Novom Gradu/Bosanskom Novom.

Vanjski linkovi
---------------

* Znamenitosti Bosanskog Novog


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Bosna i Hercegovina***  |

* Službeni sajt komisije nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine
**Gradsko Kazalište Marina Držića** je kao profesionalno kazalište osnovano 1944. godine u Dubrovniku i osnovna mu je djelatnost izvođenje dramskih predstava.

Povijest
--------

Prve kazalište predstave u Dubrovniku održavale su se u doba renesanse negdje među dubrovačkim kućama i ulicama, a najčešće na širokom prostoru ispred *Kneževa dvora*. Stari arsenal *Orsan* bio je prvi dubrovački zatvoreni teatarski prostor od kraja 17.stoljeća do 1808.godine, a poslije pada Dubrovačke republike kad je Velika vijećnica izgubila svoju funkciju teatar je organiziran u toj dvorani. To je kazalište nosilo naziv *Kneževsko kazalište* i korišteno je od 1809. do 1817. godine kad je stradalo u požaru.

U vrijeme austrijske vlasti kazališna djelatnost odvijala se u uređenom prostoru kuće *Gozze* (Gučetić), u periodu od 1823. do 1864. godine. Zgrada u kojoj *Kazalište Marina Držića* djeluje danas izgrađena je 1865. godine, a izgradnju je financirao Luko Bonda (Bondić). Nazvana je *Bondin teatar* i pod tim imenom djeluje do Drugog svjetskog rata.

Kao profesionalno kazalište djeluje od 1944. godine kad je utemeljeno kao *Narodno kazalište Dubrovnik*. U povodu obilježavanja 400 godina smrti velikog dubrovačkog pisca Marina Držića kazalište dobiva današnje ime.

Oslikani strop dubrovačkog kazališta djelo je Vlaha Bukovca, koji postavlja temelje hrvatske moderne. Tema Bukovčeva djela, slikanog na stropu 1901. godine je *«Krunjenje dvostruko na nebu i zemlji»*. Svečani zastor kazališta s motivima dubrovačkog gradskog života oslikao je suvremeni umjetnik Matko Trebotić 2008.

Na početku 21. stoljeća u Kazalištu Marina Držića zaposleno je 48 djelatnika od čega je 13 glumaca.

Vanjske veze
------------

* Službena stranica Arhivirano 2014-07-01 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 305489402

 |
**Godina šest careva** je naziv za period ustanaka, građanskih ratova i političke nestabilnosti u Rimskom Carstvu godine 238. karakterističan po tome što se u nekoliko mjeseci izmijenjalo čak šest osoba na mjestu cara. 

Godina je započela sa Maksiminom Tračaninom na mjestu cara. Maksimin, koji je na vlast došao u vojničkoj pobuni 235. je zbog svog skromnog (a po nekim izvorima i "barbarskog") porijekla bio omražen među pripadnicima rimske aristokracije, a još više zbog nametanja visokih poreza i ničim opravdanih egzekucija pripadnika upravo tog sloja. Protiv Maksimina, koji se nikad nakon dolaska vlasti nije pojavio u Rimu, je početkom marta 238. izbio ustanak u Africi; ustanici su za novog cara proglasili uglednog lokalnog aristokrata Gordijana I, koji je za svog suvladara proglasio sina Gordijana II. Za mjesec dana ustanak je ugušen i oba cara su ubijena. Međutim, u međuvremenu je Senat u Rimu Maksimina proglasio narodnim neprijateljem i za dva nova ko-cara 22. aprila izabrao Pupijena i Balbina. 

Maksimin je za to čuo i sa svojim legijama krenuo na Rim, odakle se sa vojskom pokrenuo i Pupijen. Međutim, prije nego što je došlo do sukoba između Maksimina i Pupijena, Maksiminova vojska je zaustavljena od pobunjenog grada Akvileje. Neočekivano duga i teška opsada je izazvala glad, bolest, a na kraju i duboko nezadovoljstvo među Maksiminovim trupama. One su se pobunile, ubile Maksimina i njegovog sina te od Pupijena osigurale pomilovanje u zamjenu za povratak u svoje provincije.

To, međutim, nije dovelo do političke stabilizacije, jer se sada razvilo žestoko suparništvo između Pupijena i Balbina, koji su se stalno svađali i jedan drugog javno optuživali za planiranje svoje likvidacije. Oba cara su odranije bila nepopularna među plebejcima, a još više im je položaj otežao požar koga Balbin nije mogao adekvatno ugasiti i sanirati. Svjesni da im je položaj sve teži, Pupijen i Balbin su pokušali smiriti plebs imenujući 13-godišnjeg Gordijana III, sina ubijenog Gordijana II, za novog suvladara. Ali svađe su se ipak nastavile i 29. jula je intervenirala Pretorijanska garda ubivši obojicu careva. Gordijan III je postao novi car, a njegov djed i otac su proglašeni bogovima.

Dramatični događaji Godine šest careva, iako ne sa tolikim intenzitetom, su se ponavljali sljedećih nekoliko decenija u periodu kasnije poznatom kao Kriza 3. vijeka.

V. također
----------

* Godina četiri cara (69)
* Godina pet careva (193)

Litratura
---------

* *Historia Augusta*
* Herodijan
* Michael Grant, *The Roman Emperors* (1985).

Moderna literatura
------------------

* Henning Börm: *Die Herrschaft des Kaisers Maximinus Thrax und das Sechskaiserjahr 238. Der Beginn der "Reichskrise"?*, in: *Gymnasium* 115, 2008, 69-86.
**Godefroid I od Verduna** (njemački: ; ? - 1002), također poznat po nadimcima **Zatočenik** (francuski: ) ili **Stari** (francuski: ) bio je njemački plemić, poznat kao grof od Bidgaua i Methingaua od 959. godine, odnosno grof Verduna od 963. do smrti. Godine 969. je svojim teritorijama pripojio i Markgrofoviju Antwerpen i Ename, a od 974. do 998. je bio grof Hainauta i Monsa.

Otac mu je bio grof Gozlin od Bidgaua i Metingaua, a majka Oda od Metza. Brat mu je bio Adalberon, nadbiskup Reimsa koji je okrunio Huga Capeta za kralja Francuske. Poznat je kao osnivač dinastije Vigerihida (Ardennes-Veredun), pobočnog ogranka Kuće Ardennes.

Istakao se vjernošću Otonijanskoj dinastiji te je tri puta zarobljen u sukobima s velmožama koji su se bunili protiv njene vlasti.

Porodica
--------

Godine 963. se oženio za Matildu, kćer saksonskog vojvode Hermana iz poriduce Billung, udovicu Baludina III od Flandrije. S njome je imao sljedeću djecu:

* Frederik (u. 1022), grof Verduna
* Godfrey (u. 1023), grof Verduna i vojvoda Donje Lorenme (1012–1023)
* Adalberon (u. 988), biskup Verduna (984–988)
* Herman od Enamea (u. 1024), grof Brabanta (zaredio se u opatiji Verdun oko 1020)
* Gothelo (u. 1044), markgrof Antwerpena, vojvoda Donje (1023–1044) a kasnije Gornje (1033–1044) Lorene
* Bertram de Verdun
* Ermengarde (d. 1042), udana za Otta od Hammersteina, grofa Wettergaua
* Ermentrude, udana za Arnold de Rumignyja (i. 1010), gospodara Florennesa

|  |
| --- |
| Godefroid I od Verduna **Kuća Ardennes-Verdun** **Umro/la:** 1002 |
| Prethodi: **Reginar IV**  |  **Grof Monsa** 974–998 | Slijedi: **Reginar IV**  |
| Prethodi: **stvorena titula**  |  **Markgrof Antwerpena** 969–1002 | Slijedi: **Gothelo I Veliki**  |
***Edraianthus*** (stjenovita zvonca) je mali rod cvjetnica u porodici zvončića (*Campanulaceae*). Vrste ovog roda su autohtone u planinama Balkana, uključujući Hrvatsku, Bosnu i Hercegovinu i Srbiju, kao i nekoliko u Rumuniji, Italiji.

To su male višegodišnje biljke, sa lišćem u bokorima i fine cvjetove u obliku zvona, obično plave ili ljubičaste. Često se koriste kao ukrasne biljke kamenitim baštama.

Ime roda potiče od starogrčkih riječi *hedraios* = sjedi + *anthos* = cvijet.

Odabrane vrste
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| * *Edraianthus dalmaticus*
* *Edraianthus dinaricus*
* *Edraianthus graminifolius*
* *Edraianthus owerinianus*
 | * *Edraianthus pumilio*
* *Edraianthus serbicus*
* *Edraianthus serpyllifolius*
* *Edraianthus sutjeskae*
* *Edraianthus tenuifolius*
 |

Deset vrsta roda *Edraianthus* neki botaničari često smještaju u rod *Wahlenbergia*. Odabrane vrste edraiantusa također su smještene u rodove *Muehlbergella*, *Halacsyella* ili *Hedraeanthus*. *Campanula parnassica* se ponekad klasifikuje kao *Edraianthus parnassica*.

Vanjske veze
------------

***Edraianthus*** na Wikimedijinoj ostavi

* Botany 2006
* Ottawa Valley Rock Garden & Horticultural Society Arhivirano 2007-09-29 na Wayback Machine-u
* NCBI
* Encyclopædia Britannica
Koordinate: 41° 30′ 20" SGŠ, 22° 35′ 15" IGD

**Edrenikovo** (mak. *Edrenikovo*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Edrenikovo je u sastavu opštine Vasiljevo.

Prirodni uslovi
---------------

Edrenikovo je smešteno u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 12 kilometara severno.

Naselje Edrenikovo se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno na severozapadnom obodu plodnog Strumičkog polja, na mestu gde se ono izdiže u prva brda planine Smrdeš. Nadmorska visina naselja je približno 320 metara. 

Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Edrenikovo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 225 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%). 

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.opstinavasilevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Vasiljevo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Vasiljevo |
| --- |
| **Vasiljevo** • 
Angelci • 
Varvarica • 
Visoka Mahala • 
Vladijevci • 
Gradošorci • 
Dobrošinci • 
Dukatino • 
Edrenikovo • 
Kuškulija • 
Nova Mahala • 
Njivičino • 
Piperevo • 
Radičevo • 
Sedlarci • 
Suševo • 
Trebičino • 
Čanaklija |  |
**Eduard Wagner** (1. april 1894 – 23. jul 1944) bio je njemački general koji je za vrijeme Drugog svjetskog rata služio kao vrhovni intendant Njemačke vojske, najpoznatiji po tome što je za vrijeme rata sa Sovjetima je zapovijedao Komandom pozadine grupa armija, te se smatra odgovornim za ratne i zločine protiv čovječnosti koje su u pozadini Istočnog fronta počinile njemačke snage.

Wagner je prije izbijanja rata, odnosno invazije na Poljsku 1939. godine izdao pravila službe u okupiranim područjima, koja su predviđala uzimanje i strijeljanje talaca u slučaju otpora od strane civilnog stanovništva. U maju 1941. godine, neposredno pred početak operacije Barbarossa, zajedno sa Reinhardom Heydrichom je sastavio pravila koja su predviđala blisku suradnju Wehrmachta sa *Einsatzgruppen* u svrhu likvidacija sovjetskih Jevreja.

Godine 1944. se priključio zavjerenicima protiv Hitlera te uredio let kojim je Claus von Stauffenberg sa tempiranom bombom doveden u Rastenburg. Kada je zavjera propala, izvršio je samoubistvo hicem u glavu plašeći se hapšenja od strane Gestapoa.

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* Eduard Wagner biography at gdw-berlin.de

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 37712180
* GND: 118770640

 |
|  |
| --- |
|  |

**Ehalija** (starogrčki: ) ime je grada u staroj Grčkoj čija lokacija nije tačno poznata.

Moguće lokacije
---------------

U tzv. "katalogu brodova", u okviru drugog pevanja Homerove *Ilijade*, Ehalija se spominje u 730. stihu, gde je opisana kao "Euritov grad" Sudeći po geografskom rasporedu gradova spomenutih u katalogu brodova, Ehalija se nalazila u unutrašnjosti Tesalije. Prema jednoj sholiji uz *Ilijadu*, pesnici nakon Homera taj su grad smeštali na Eubeju.. 

Pausanija navodi da su uporedo postojale dve teorije: Tesalijci su ovaj drevni grad smeštali na lokalitet koji se u Pausanijino doba zvao Eurition, a kasnije je bio napušten; Eubejani su, pak, smatrali da se Ehalija nalazila na Eubeji. Pausanija kaže da je i drevna epska pesma, *Zauzeće Ehalije*, koja se pripisivala Kreofilu sa Samosa, taj grad takođe takođe smeštala na Eubeju. Navodi i Hekateja iz Mileta, koji je smatrao da se Ehalija nalazila na području eubejske Eretrije, i to jednom lokalitetu koji se zvao Skios. Međutim, Pausanija kaže da su i stanovnici Mesenije tvrdili da se Ehalija nalazila u njihovoj oblasti, i čini se da je on bio uveren njihovim argumentima, posebno jer su Mesenjani trvrdili da se Euritove kosti čuvaju kod njih. Sa svoje strane, čini se da je Ferekid Ehaliju smeštao u Arkadiju, i to negde u blizini Tirinta..

I grčki geograf Strabon beleži u svojoj *Geografiji* da ni njemu nije poznata lokacija grada Ehalije te primećuje da su različiti autori taj grad nazivali različitim imenima i smeštali ga u različite delove Grčke, pa navodi i jedan lokalitet u Arkadiji koji se kasnije zvao Andanija. Moguće je i da je zapravo postojalo više lokacija koje su se zvale Ehalija.

U 20. veku najmanje dva sela u modernoj Grčkoj ponela su ime Ehalija, od kojih je jedno u prefekturi Mesiniji, a drugo u prefekturi Trikali.

Heraklovo zauzeće Ehalije
-------------------------

Prema mitu, Eurit, kralj Ehalije, obećao je ruku svoje kćeri Jole onome ko njega i njegove sinove pobedi u gađanju lukom i strelom; u tom nadmetanju pobedio je Herakle, no Eurit je odbio izvršiti svoje obećanje, što se završilo tako što je Herakle zauzeo i razorio ceo grad, ubio Eurita i oteo Jolu. Jedan izgubljeni spev, *Zauzeće Ehalije*, koji se u antici pripisivao čas Homeru čas Kreofilu sa Samosa, verovatno je obrađivao tu priču; od te je pesme sačuvan samo jedan stih, pa je ona poznata uglavnom iz posrednih sveodčanstava drugih antičkih pisaca. .

Literatura
----------

### Antički izvori

* A. Bernabé (éd.), *Poetae epici Graeci*, I, Leipzig, 1987 (abrégé en *PEG*).
* Friedrich Solmsen, Reinhold Merkelbach, M. L. West (éd.), *Hesiodi Theogonia, Opera et Dies, Scutum, Fragmenta selecta*, Oxford, 1990 (3e éd.).

### Sekundarna literatura

* Timothy Gantz, *Mythes de la Grèce archaïque*, Belin, 2004 (izvorno izdanje: Johns Hopkins University Press, 1993, 2 vol.).
**Gradski magistrat** je naziv za staru gradsku vijećnicu u Osijeku. Zgrada je smještena na Trgu sv. Trojstva br. 6 u Tvrđi. Od 1946./47. u njoj je Muzej Slavonije.

Vijećnica je sagrađena 1702. godine za potrebe gradskog poglavarstva, Carske komore i policije. Nakon ujedinjenja triju osječkih općina 1786. godine u njoj se nalazi samo poglavarstvo, odnosno magistrat.

Zgrada je građena kao ugaona jednokatnica s četiri krila koja zatvaraju unutrašnje dvorište. Prema dvorištu je zgrada rastvorena masivnim zidanim arkadama. Vanjska pročelja izvedena su u jednobojnoj sivoj žbuci s modelacijom detalja u obliku plitko istaknutih prozorskih okvira i izduženih medaljona zasječenih uglova. Na glavnom je pročelju altana s balkonom.

Tijekom vremena zgrada je u unutrašnjosti doživjela značajne preinake. Obnavljana je 1812. godine, od kada su sačuvani i povijesni nacrti, te potom 1836. godine. U jednom vremenu spojena je sa susjednom kućom Nikolantin na Trgu sv. Trojstva 5, te su od tada obje zgrade u jedinstvenoj funkciji.

Literatura
----------

* Božica Valenčić, «Stara gradska vijećnica u osječkoj Tvrđi», *Osječki zbornik* br. 27, 2004. ISSN 0473-4882
**Gradsko kazalište mladih u Splitu** (**GKM**, Split) osnovano je 1943. godine i osnovna mu je djelatnost izvođenje dramskih predstava za mlade.

Povijest
--------

Gradsko kazalište mladih u Splitu osnovano je u prosincu 1943. u hrvatskom zbjegu u El Shattu kao kulturno-umjetničko društvo čiji su članovi bili djeca u zbjegu, prebačena u Afriku preko Visa i Italije. U sastavu Društva djelovali su folklor, balet, zbor i dramska scena, a predstave su se izvodile u Kairu, Aleksandriji, Suezu i drugim gradovima i to za pripadnike zbijega i savezničke vojske. Prva javna izvedba održana je 18. veljače 1944. godine.

1953. godine Društvo prerasta u Dječje kazalište *Titovi mornari* sa zadatkom okupljanja djece i mladeži u dramsku i baletnu sekciju te u zbor. Od 1965. godine u kazalištu djeluje i profesionalni glumački ansambl, čiji su prvi članovi Magda Matošić, Josip Genda, Željko Vičević i Marko Bralić. 
1991. godine kazalište mijenja naziv u *Kazalište mladih*, a od 1994. djeluje pod današnjim nazivom.

Ansambl
-------

Neka od najslavnija imena hrvatskog glumišta su ponikla u *Gradskom kazalištu mladih* kao što su: Boris Dvornik, Ivica Vidović, Josip Genda, Mirko Kraljev, Neva Bulić, Zoja Odak, Magda Matošić, Veronika Kovačić, Marija Sekelez, Senka Bulić, Getruda Munitić, Mani Gotovac, Davor Borčić, Richard Simonelli, Nenad Šegvić, Milan Štrljić, Marija Škaričić i dr. poznati i priznati umjetnici.

Ansambl GKM-a
-------------

| Br. | Ime glumca | Staž |
| --- | --- | --- |
| 1. | Vladimir Davidović | **?.- 2010.** |
| 2. | Lidija Florijan | **2010.-** |
| 3. | Nada Kovačević | **1999.-** |
| 4. | Vinko Mihanović | **2001.-** |
| 5. | Filip Radoš | **1982.-2010.** |
| 6. | Mia Roknić | **2010.-** |
| 7. | Slavko Sobin | **2009.-** |
| 8. | Franko Strmotić | **1961.-2010.** |
| 9. | Jolanda Tudor | **1996.-** |
| 10. | Jasmina Žiljak | **2003.-2010.** |
|

Vanjske veze
------------

* Gradsko kazalište mladih u Splitu
* Gradsko kazalište mladih u Splitu na KAMO.hr[*mrtav link*]
Rimsko Carstvo 68-69. podijeljeno na područja gdje su četiri cara uživala glavnu podršku; jarkosmeđe - Galba; svjetlosivo - Oton; sivo - Vitelije; sivoplavo - Vespazijan
**Godina četiri cara** naziv je za period građanskog rata koji se u Rimskom Carstvu vodio 69. godine n. e. nakon samoubistva cara Nerona, između četiri pretendenta na carsku vlast: Galbe, Otona, Vitelija i Vespazijana.

 Galba
Nestanak dinastije Julijevaca-Klaudijevaca smrću Nerona 69. godine lišio je vojnike objekta njihove lojalnosti, te je usledio građanski rat između različitih vojski. Hispanske i galske trupe za cara su proglasile Sulpicija Galbu, legata Tarakonske Hispanije, što je senat spremno potvrdio. Galba je stigao u Rim, ali nije umeo da stekne naklonost senatorskog staleža, kome je i sam pripadao. Njime su bili nezadovoljni i vojnici, jer je Galba težio da ograniči rashode, što je dalo povoda za optužbe da je škrt i gramziv. Pretorijanci su pak bili nezadovoljni jer Galba nije hteo da isplati poklone u novcu, koje su bili obećali njegove pristalice kada su ga proglašavale za cara. Galbom su bile nezadovoljne i provincijske trupe, kao i stanovništvo istočnih i južnih oblasti Galije.

Legije iz Gornje Germanije proglasile su za cara svog legata Aula Vitelija, dok su u Rimu pretorijanci istovremeno za cara proglasili Salvija Otona, a Galbu ubili na Forumu. Oton je povlađivao pretorijancima, a priznale su ga i dunavske trupe i istočne provincije, ali su trupe u Germaniji, Galiji i Britaniji bile na strani Vitelija. Vitelijeve su trupe krenule na Italiju i osvojile Transpadansku oblast. Oton je kod Bedriaka (blizu današnje Kremone) pretrpeo poraz i potom izvršio samoubistvo. Njegovi su vojnici prešli Viteliju, koga je senat priznao za cara.

Međutim, trupe na Dunavu i Istoku proglasile su za cara Tita Flavija Vespazijana, zapovednika vojske u Judeji. Antonije Primus, komandant panonskih trupa, porazio je Vitelijeve trupe u drugoj bici kod Bedriaka i zatim krenuo na Rim, gde je već vođena borba između Vespazijanovih i Vitelijevih pristalica. Grad je bio zauzet na juriš, Vitelije ubijen, a Rim opljačkan i popaljen. Krajem 69. godine senat je poslušno priznao Vespazijana za cara, a u leto 70. n. e. on je stigao u Rim, nakon što je svome sinu Titu predao komandu nad trupama u Judeji.

V. također
----------

* Godina pet careva
* Godina šest careva
*Za ostale upotrebe, v. Grad (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 55′ 60" SGŠ, 22° 51′ 00" IGD

**Grad** (mak. *Град*) je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Grad je u sastavu opštine Delčevo.

Prirodni uslovi
---------------

Grad je smešten u istočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Bugarskom - 4 km istočno od naselja. Od najbližeg grada, Delčeva, naselje je udaljeno 10 kilometara jugoistočno.

Naselje Grad se nalazi u istorijskoj oblasti Pijanec. Naselje se razvilo na jugoistočnom obodu Delčevske kotline. Istočno od naselja izdiže se planina Vlajna, dok zapadno od njega protiče reka Bregalnica. Nadmorska visina naselja je približno 710 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Grad je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 534 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (96%). Početkom 20. veka većina su bili Torbeši (islamizovani Makedonci), ali su se oni posle Balkanskih ratova iselili u Tursku.

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.delcevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Delčevo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Delčevo |
| --- |
| **Delčevo** • 
Bigla •
Vetren •
Virče •
Vratislavci •
Gabrovo •
Grad •
Dramče •
Zvegor •
Ilijovo •
Kiselica •
Kosovo Dablje •
Novi Istevnik •
Očipala •
Poleto •
Razlovci •
Selnik •
Stamer •
Stari Istevnik •
Trabotivište •
Turija •
Čiflik |  |
**Gitarist** je naziv za muzičara koji svira bilo koju vrstu gitare, od klasičnih akustičnih i svih njihovih varijanti do električne i bas-gitare.

Historija
---------

Gitarista je bilo još od starog vijeka, ali kad se govori o današnjim gitaristima, treba znati da su se današnji tipovi gitare, razvili u Španjolskoj između 1778. i 1830. godine pa se tad i razvio način današnjeg sviranja gitare, trzanjem i prebiranjem po žicama.

Po mnogima najveći gitarist svih vremena bio je Španjolac Andrés Segovia (1893. - 1987.) koji je gitaru u svojim rukama pretvorio u vrhunski koncertni instrument.

Ipak prava renesansa gitare kao instrumenta, vezana je uz Rock and Roll i električnu gitaru, kao bitnog instrumenta za njegovu popularnost od 1960-ih godina prošlog vijeka. Tako se po raznoraznim anketama o 100 najvećih gitarista svih vremena, gotovo uvijek vrte ovih pet imena; Jimi Hendrix, Eric Clapton, Jimmy Page, Keith Richards i Jeff Beck. 

I po ondašnjoj Jugoslaviji bilo je brojnih anketa o najboljim domaćim gitaristima; gotovo u svima njima pojavljivala su se imena; Vlatka Stefanovskog, Željka Kovačevića - Pesa, Radomira Mihajlovića - Točka, Gorana Bregovića i Vedrana Božića.

Izvori
------

1. ↑  „*Chitarra*" (talijanski). Enciclopedia Italiana. Pristupljeno 22. 11. 2013.
2. 1 2  „*100 Greatest Guitarists of All Time*" (engleski). Rolling Stone. Arhivirano iz originala na datum 2013-11-06. Pristupljeno 22. 11. 2013.
3. ↑  „*Segovia, Andrés*" (talijanski). Enciclopedia Italiana Treccani. Pristupljeno 22. 11. 2013.

***Gitarist*** na Wikimedijinoj ostavi
***Ein Volksfeind*** (sh. *Neprijatelj naroda*) je njemački crno-bijeli igrani film snimljen 1937. godine u režiji Hansa Steinhoffa. Predstavlja adaptaciju klasične istoimene drame norveškog pisca Henrika Ibsena, pri čemu je radnja premještena iz Norveške u Njemačku na prijelaz iz weimarskog u nacistički period. Protagonist, čiji lik tumači Heinrich George je ugledni ljekar iz malog grada koji otkriva da je voda u toplicama, koje predstavljaju glavni izvor zarade, zagađena i na to nastoji upozoriti sugrađane. Radnja prikazuje kakko se pri tome suočava sa neprijateljstvom sugrađana koje od brige za zdravlje više motivira sitna pohlepa, ali i kako ga na kraju spašava intervencija državnog ministra. *Ein Volksfeind* se zbog drastičnih promjena u scenariju često navodi kao "falsifikat" Ibsenovog predloška, odnosno jedan od najeklatantnijih primjera kako su njemački sineasti u doba Trećeg rajha nastojali klasične književne predloške prilagoditi nacističkoj idelogiji i učiniti ih oruđem sveprisutne propagande.

Vanjske veze
------------

* *Ein Volksfeind* na IMDb-u (`en`)
* *Ein Volksfeind* na filmportal.de (`de`)
* *Ein Volksfeind* (Untertitel: *Das Geheimnis eines Arztes*) Illustrierter Film-Kurier Nr. 1816
* *Ein Volksfeind* Berliner Film-Kurier Nr. 2712, Titelbild Heinrich George
Ovo je članak o Qi kancelaru. Za geografsku regiju v. Guanzhong.
**Guan Zhong** (kineski: 管仲, Wade-Giles: Kuan Chung) (rođen 725. pne. umro 645. pne.) bio je kineski političar u Periodu Proljeća i Jeseni. Osobno ime mu je bilo *Yíwú* (夷吾). *Zhong* je bilo njegovo kurtoazno ime. Na preporuku Bao Shuyaa je imenovan za premijera od strane Vojvode Huana od Qija godine 685. pne..

Guan Zhong je modernizirao državu Qi poduzevši brojne reforme. U političkom smislu je centralizirao vlast, a državu podijelio na sela, od kojih je svako bilo specijalizirano za jedan obrt. Umjesto da se za radnu snagu obraća tradicionalnoj aristokraciji, koristio je direktnu regrutaciju po selima. Također je razvio bolju metodu izbora guvernera. Pod Guan Zhongom, Qi je upravne službe pomjerio s nasljednih aristokrata na profesionalne birokrate.

Guan Zhong je također poduzeo brojne ekonomske reforme. Stvorio je jedinstveni porezni zakon. Državnom vlašću je poticao proizvodnju soli i željeza; historičari obično upravo Guan Zhonga smatraju tvorcem državnih monopola na sol i željezo. Pod njegovim mandatom, država Qi je znatno ojačala a Vojvoda Huan od Qija stekao hegemoniju nad drugim državama. 

Navodi se kao autor *Guanzi* enciklopedije, iako je riječ o kasnijoj (kasni period "Zaraćenih država") kompilaciji koju je sastavila Akademija Jixia.

Eksterni linkovi
----------------

* Djela čiji je autor Guan Zhong na Projektu Gutenberg (kineski)
* 


|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.**Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova. |
**Godfrid**, **Godafrid**, **Gudfrid** ili **Gottfrid**, poznat kao Godfried Sjevernjak (nizozemski:  ili Godfried morski kralj (nizozemski: ; ? - jun 885) bio je danski vikinški vođa koji je postao vazal franačkog cara Karla Debelog i tako vladao Frizijom od 882. do smrti.

Historičari pretpostavljaju da je kao pripadnik Velike poganske vojske 860-ih ili 870-ih sudjelovao u vikinškoj invaziji Engleske, da bi se kasnije okrenuo pljački i pustošenju franačkih područja na Kontinentu. Godine 880. je zauzeo Gent u današnjoj Belgiji, odakle je pljačkao Flandriju. Godine 882. je pokrenuo veliki pljačkaški pohod na Lotaringiju prilikom koga su zauzeti i opljačkani gradovi Maastricht, Liège, Stavelot, Prüm, Köln i Koblenz. Pohod je zaustavljen franačkim kontranapadom nakon koje se našao opkoljen kod Asselta te pristao na pregovore sa Karlom. Nakon što se pristao krstiti i obećao da više neće napadati franačka područja, Godfrid je dobio ruku Gisele, kćeri Lotara II, titulu frizijskog vojvode i područje Kennemerland, kojim je nekada vladao vikinški vođa Rorik.

Godfrid nije napadao franačka područja, ali isto tako nije učinio kako bi spriječio druge vikinške vođe da napadaju i pljačkaju sjeverozapadnu Evropu. Nekoliko godina kasnije je optužen da je sa Hugom od Alzasa kovao zavjeru protiv kralja. Pozvan je u selo Lobith kako bi odgovarao na optužbe. Tamo su ga mučki ubili frankonski i saksonski plemići na podstrek Heinricha od Frankonije. Vlast nad Frizijom je preuzeo grof Gerulf.

Izvori
------

* Nelson, Janet L (ed.), and Reuter, Timothy (trans.) *The Annals of Fulda*. (Manchester Medieval series, Ninth-Century Histories, Volume II.) Manchester: Manchester University Press, 1992.
* Simon Coupland (1998), „From poachers to gamekeepers: Scandinavian warlords and Carolingian kings", *Early Medieval Europe* **7**: 85–114, DOI:10.1111/1468-0254.00019
* MacLean, Simon. *Kingship and Politics in the Late Ninth Century: Charles the Fat and the end of the Carolingian Empire*. Cambridge University Press: 2003.
* Smith, Julia M. H. *Province and Empire: Brittany and the Carolingians*. Cambridge University Press: 1992.
**Šarl Pelisje** (fr. *Charles Pélissier*; 20. februar 1903 — 28. maj 1959), je bivši francuski profesionalni biciklista i mlađi brat pobednika Tur de Fransa Anrija Pelisjea. Bio je profesionalac od 1922. do 1939. godine. Pelisje je pobedio 16 etapa na Tur de Fransu, a i dalje je aktuelan njegov rekord od osam etapnih pobeda na jednom Turu, koji deli sa Edijem Merksom i Fredijem Mertensom.

Karijera
--------

Šarl Pelisje je počeo karijeru 1922. godine, a prvu značajnu pobedu ostvario je 1925. osvojivši trku Pariz—Aras. Naredne tri godine osvajao je nacionalno prvenstvo u sajklo krosu, a 1926. je završio drugi na nacionalnom prvenstvu u vožnji na hronometar i u drumskoj vožnji, a zatim je završio treći na Pariz—Rubeu. 1929. je vozio svoj prvi Tur de Frans i osvojio je jednu etapu. 1930. pobedio je na trci Šest dana Pariza, a na Tur de Fransu je osvojio osam etapa, a na sedam etapa je završio na drugom mestu. U generalnom plasmanu završio je na devetom mestu.

1931. osvojio je treće mesto na Pariz Turs trci, a zatim drugo na Pariz—Rubeu, a na Tur de Fransu je pobedio na pet etapa. 1932. godine nije učestvovao na Turu, a 1933. je odustao tokom treće etape, a zatim je pobedio na trci Kriterijum de As.

1934. osvojio je trke oko Ženeve i Pariza, a Tur de Frans opet nije uspio da završi, morao je da ga napusti tokom šeste etape. 1935. osvojio je trku Medisona, a zatim drugo mesto na trci Pariz—Sent Etjen. Prvi put od 1930. uspio je da završi Tur de Frans, osvojivši dve etape, to mu je ujedno bilo i zadnje učešće na Turu. Vozio je još četiri godine, do početka Drugog svetskog rata. Pored nekoliko drugih i trećih mesta, uspio je da osvoji trku u Nemačkoj 1938. godine.

Spoljašnje veze
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Charles Pélissier** |

* Profil na biciklističkoj arhivi
* rezultati Šarla Pelisjea na Tur de Fransu
**Gran Paradiso** (što prevedeno znači *Veliki raj*) je najviša planina u istoimenom masivu i Italiji, visoka 4,061 m, koji se nalazi na sjeverozapadu zemlje.

Prostire se na granici regija Valle d'Aosta i Pijemont, od Monte Visa (3,841m) na jugoistoku do Mont Blanca (4,811 m) na sjeveru.

Gran Paradiso je vododjelnica između porječja rijeke Orco, koja teče prema jugu
i rijeke Dora Baltea koja teče na sjever. 
Građen je od jezgre stijena gnajsa, okruženog formacijama kalcita i mikašista, koje se izmjenjuju sa ofiolitnim formacijama.

Masiv se grana na tri glavna grebena, na sjevernom su najviše planine Piccolo Paradiso (3,923 m), Punta Herbetet (3,778 m) i Gran Serra (3,552 m). Na istočnom su to Roccia Viva (3,650 m) i Gran San Pietro (3,692 m), a na jugozapadnom su to Tresento (3,609 m), 
Ciarforono (3,640 m) i Punta Fourà (3,411 m). 
Masiv je okružen drugim važnim vrhovima, kao što su La Grivola (3,969 m), Punta Tersiva (3,513 m) i Monte Rosa dei Banchi (3,164 m) i prekriven je brojnim glečerima od kojih je najveći Tribolazione (6 km²).

Čitav masiv je uvršten u istoimeni nacionalni park.

Na planinu su se prvi popeli septembra 1860. dva vodiča iz Chamonixa Michel Payot i Jean Tairraz, i dva britanska planinara John Cowell i William Dundas.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Gran Paradiso*" (engleski). Summitpost. Pristupljeno 26.02.2022.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Gran Paradiso*" (talijanski). Sapere. Pristupljeno 26.02.2022.

Vanjske veze
------------

***Gran Paradiso*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gran Paradiso* (`en`)
**Charles Nesbitt "Charlie" Wilson** (1. 6. 1933 – 10. 2. 2010) bio je američki pomorski oficir i bivši član kongresa Demokratske partije SAD-a iz 2. teskaškog distrikta.

Wilson je najbolje poznat po tome što je vodio kongres u potporu Operacije Ciklon, tada najveće i najdulje tajne operacije CIA-e tijekom predsjedničkog mandata Jimmyja Cartera i Ronalda Reagana, kojom su davali antioklopno oružje kao što su Stinger i drugo kako bi mudžahedini mogli braniti svoju domovinu tijekom afgansko-sovjetskog rata. Njegova kampanja "iza zidova" bila je tema knjige *Charlie Wilson's War: The Extraordinary Story of the Largest Covert Operation in History* koju je napisao George Crile III i biografskog filma iz 2007. *Charlie Wilson's War* u kojem ga je igrao Tom Hanks.

Wilson je uvijek otvoreno priznavao da živi flambojantan život: uživao je u zabavama i ženama, a volio je i popiti, zbog čega je dobio nadimak "Good Time Charlie" ["Charlie za dobra vremena"]. Štoviše, u svojem uredu je zaposlio samo lijepe žene, čime je bio okružen ljepoticama, zbog čega su drugi političari njegove sekretarice šaljivo nazivali "Charliejevim anđelima".

Izvori
------

1. ↑  „US Congressman Who Backed Afghan Fighters Against the Soviets Dies". VOA.

Eksterni linkovi
----------------

***Charlie Wilson (političar, Teksas)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Biography at the *Biographical Directory of the United States Congress*
* Voting record maintained by *The Washington Post*
* Campaign finance reports and data at the Federal Election Commission
* Charles Wilson Congressional Papers in the East Texas Research Center at Stephen F. Austin State University Arhivirano 2015-10-02 na Wayback Machine-u
* *Charlie Wilson's War* na IMDb-u (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 85826272
* LCCN: no95037665
* ISNI: 0000 0000 7782 296X
* GND: 141072385
* NDL: 01088202
* NKC: xx0079804
* US Congress: W000570

 |
**Harkovski sporazum** (ruski: *Харьковские соглашения*, ukrajinski: *Харківський пакт*) je naziv za sporazum koji su potpisali 21. aprila 2010. Dmitrij Medvedev u ime Ruske Federacije i Viktor Janukovič u ime Ukrajine u Harkovu. 

Njime je omogućeno ruskoj Crnomorskoj floti da se nastavi koristiti krimskim bazama za narednih 25 godina, od 2017. (kad ističe ugovor potpisan 1997.) sve do 2042. sa mogućnošću produženja za dalnjih 5 godina – sve do 2047. u zamjenu za to ruski Gazprom se obavezao da će po povlaštenim cijenama snabjedavati Ukrajinu zemnim plinom. Sporazum su potpisali i Aleksej Borisovič Miller u ime ruskog Gazproma i Jevhen Bakulin u ime ukrajinskog Naftogaza. 

Sporazum su ratificirali parlamenti obiju zemalja 27. aprila 2010.

Ukrajinska opozicija uz neskrivenu podršku Evropske unije i Sjedinjenih Američkih Država odmah je od samih početaka bila protiv tog sporazuma. Njen kontinuirani otpor doveo je do masovnih protestnih akcija u Kijevu na početku 2014. koje su dovele do pada (i bijega) aktualnog izabranog predsjednika Viktora Janukoviča.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Харківський пакт" не гарантує, що з ЧФ РФ не буде проблем*" (ukrajinski). Українська правда. Pristupljeno 17. 03. 2014.

Vanjske veze
------------

* Харківський пакт" не гарантує, що з ЧФ РФ не буде проблем (`uk`)