Drvena crkva na ostrvu Kiži
**Jezero Onjega** (poznato i kao **Onego**, rus. *Онежское озеро, Onego*, finski: ) je jezero u evropskom delu Rusije. Površina jezera je 9.894 km², njegova zapremina 280 km³, prosečna dubina je 30 metara, a maksimalna dubina 120 m. Na jezeru se nalazi 1.369 ostrva i njihova ukupna površina je 250 km². Jezero Onjega je drugo po veličini u Evropi (odmah posle jezera Ladoga) i sedamnaesto u svetu.

Jezero je povezano sa Belim morem preko Belomorsko-Baltičkog kanala.

Na ostrvu Kiži, koje se nalazi u sevrnom delu jezera, se nalazi nekoliko drvenih crkava koje su deo UNESKOve Svetske baštine.

Na jezeru je dosta zastupljeno jedrenje. Sem toga jezero ima veliki ekonomski značaj zbog razvijenog ribolova i transporta.

Voda jezera Onjega koristi se za pogon velike hidroelektrane Svirstroja.

Reke
----

U jezero se uliva 58 reka, a glavne su:

* Šuja (rus. *Šuя*)
* Suna (rus. *Suna*)
* Vodla (rus. *Vodla*)
* Megra (rus. *Megra*)
* Vitegra (rus. *Vыtegra*) i
* Andoma (rus. *Andoma*).

Iz jezera ističe reka Svir koja ga povezuje sa jezerom Ladoga, a preko njega sa rekom Nevom, Lenjingradom i Finskim zalivom.

Gradovi
-------

Petrozavodsk (rus. *Petrozavо́dsk*), glavni grad Republike Karelija, se nalazi na zapadnoj obali jezera Onjega. Karelija okružuje jezero sa zapada, severa i istoka, a sa južni deo jezera pripada Lenjingradskoj oblasti i Vologradskoj oblasti.

Sem njega na jezeru se nalaze još i gradovi:

* Kondopoga (rus. *Kondopoga*)
* Medvežegorsk (rus. *Medvežьegorsk*) i
* Povenec (rus. *Povenec*)

Svjetska baština
----------------

Na obalama jezera Onego i sjevernijeg Bijelog mora u Republici Kareliji u Ruskoj Federaciji nalazi se 4.500 petroglifa uklesanih u stijenama tokom neolita koji datiraju prije oko 6-7 hiljada godina. To je jedno od najvećih takvih nalazišta u Evropi sa petroglifima koji dokumentuju neolitsku kulturu u Fenoskandiji. Proglašeni su za svjetsku baštinu

Svjetska baština obuhvata 33 panela sa kamenom umjetnošću u dva dijela udaljena 300 km. Na području Onješkog jezera u okrugu Pudožski, nalazi se ukupno preko 1.200 figura raspoređenih u 22 grupe, dok se 3.411 figura u raspoređenih u 11 grupa nalazi pored Bijelog mora u okrugu Belomorsk.

Eksponat u Nacionalnom muzeju Republike Karelije u Petrozavodsku.
Likovne figure na Onješkom jezeru uglavnom predstavljaju ptice, životinje, poluljudske i poluživotinjske figure, kao i geometrijske oblike koji mogu biti simboli mjeseca i sunca.

Petroglifi Bijelog mora uglavnom se sastoje od rezbarija koje prikazuju scene lova i plovidbe, uključujući njihovu pripadajuću opremu, kao i životinjske i ljudske otiske. Pokazuju značajne umjetničke kvalitete i svjedoče o stvaralaštvu kamenog doba. Petroglifi su povezani sa ostalim arheološkim nalazištima, uključujući uključujući nekadašnja naselja i nekropole.

U glavnom gradu Karelije, Petrozavodsku, nalazi se nacionalni muzej Karelije sa posebnim odjelom u kojem je kamenje sa originalnim potroglifima i opisom.

Izvori
------

1. ↑  Mala Enciklopedija Prosveta iz 1959. godine navodi površinu jezera 9.900 km², ali podaci variraju i do 9.700 km²
2. ↑  Podatak za dužinu i širinu se navodi na sajtu russia.rin.ru
3. ↑  Mala Enciklopedija Prosveta iz 1959. godine navodi ovu brojku, ruska vikipedija navodi 127 metara
4. ↑  Onješko jezero - www.peku-poccuu.ru()
5. ↑  „Rusija, spomenici upisani na listu svjetske baštine". *UNESCO: Svjetska baština*. Pristupljeno 19. 01. 2023.
6. ↑  „UNESCO: Petroglifi na Onjega jezeru i Bijelom moru". *UNESCO: Svjetska baština*. Pristupljeno 19. 01. 2023.
7. ↑  Petroglifi na Onjega jezeru i Bijelom moru - www.worldheritagesite.org ()

Literatura
----------

* *Mala Enciklopedija Prosveta - Opšta Enciklopedija (M-Š). Izdavačko preduzeće "Prosveta", Beograd 1959.*

Eksterni linkovi
----------------

* Članak o jezeru na russia.rin.ru ()
* Članak o jezeru sa detaljnom mapom (na www.map.infoflot.ru) Arhivirano 2006-08-27 na Wayback Machine-u ()
* Opšrna prezentacija o jezeru Onjega Arhivirano 2007-02-06 na Wayback Machine-u ()
* Članak o jezeru na www.russia.com Arhivirano 2006-10-18 na Wayback Machine-u ()
* Članak o jezeru u Enciklopediji Britanika iz 1911. godine ()

Koordinate: 61°30′N, 35°45′E

***Onega*** na Wikimedijinoj ostavi

***Onega*** na Wikimedijinoj ostavi