***La rabbia*** (sh. *Bes*) je italijanski crno-beli dokumentarni film snimljen 1963. u režiji Piera Paola Pasolinija i Giovannina Guareschija. Nastao je po zamisli producenta Gastona Ferrantija, koji je odabrao dva ideološki suprotstavljena italijanska intelektualca - levičarskog Pasolinija i desničara Guareschija - i dao im da, svako u svojoj polovini filma, pokušaju da prokomentarišu neke od aktuelnih svetskih dešavanja tog vremena. Film se sastoji od arhivskih snimaka koje prate naracije Pasolinijevih i Guareschijevih tekstova.

Nastanak
--------

Filmski producent Gastone Ferranti želeo je da snimi film sa dvojicom najznačajnijih italijanskih intelektualaca 1960-ih: Giovanninom Guareschijem i Pierom Paolom Pasolinijem, uprkos tome što su bili ideološki suprotstavljeni – jedan desničarski monarhista, a drugi komunistički militant, a opet žigosani kao „jeretici" od strane sopstvenih istomišljenika. Producentov cilj je bio da napravi svojevrsni „obračun" gde če Guareschi i Pasolini dati svoje odgovore na jedno pitanje, tj. šta je bio uzrok nezadovoljstva, straha i sukoba koji su potresli tadašnje društvo. Film, koji na izrazito kritički i kontroverzan način analizira društvene sukobe savremenog sveta, nastao je kroz montažu starih snimaka Ferrantijevih filmskih novosti iz *Mondo Libero*, arhivskog materijala o različitim zemljama, slika iz umetničkih knjiga i časopisa. Guareschi kritikuje degradaciju umetnosti u komercijalne svrhe i „bezdušni" modernizam koji briše svaki pogled osim materijalizma i, konačno, izaziva nepoverenje prema budućnosti.

U svom delu dokumentarca, Pasolini se bavi Mađarskom revolucijom 1956. i Kubanskom revolucijom, veliča progresivizam, dekolonizaciju i klasnu borbu, uzima smrt Marilyn Monroe kao primer kada govori o smrti lepote, žali se na nestanak ruralnog sveta i žestoko kritikuje industrijalizaciju, konzervativizam, antikomunizam i buržoaziju. Deo Pasolinijevog filma je isečen kako bi se napravio prostor za Guareschija u finalnom rezu.

Iako polaze sa suprotnih pozicija, Guareschijeve i Pasolinijeve izjave imaju neke zajedničke tačke, posebno u pogledu otuđenja i dehumanizacije u savremenom svetu. Moglo bi se čak činiti da su se viđenja i jednog i drugog pokazala proročkim, iako na negativan način.

Prijem
------

*La rabbia* je relativno brzo nestala iz bioskopa, samo nekoliko nedelja nakon premijere 1963. godine, a kada je počelo ponovo prikazivanje uglavnom se izbacivao Guareschijev segment i ostavljao samo Pasolinijev. U savremeno doba ponovo se pojavlilo interesovanje za film, posebno zbog kreativnog korišćenja arhivskih snimaka i kinematografije. Kritičar Evan Calder Williams je 2011. godine opisao Pasolinijev deo filma kao „jedan od dokaza da „politička umetnost" ne mora da izazove mržnju prema politici i umetnosti kod gledaoca", ali je Guareschijev deo odbacio kao "nikakav i podao desničarski film"; Williams je zaključio da „nema ničega što nije duboko konzervativno, nerečito i fašističko" u Guareschijevom segmentu.

Tek na 65. Venecijanskom filmskom festivalu Pasolinijev film se vraća u svetlo, restauriran i u proširenoj „director's cut" verziji. Giuseppe Bertolucci, direktor restauracije, opravdao je izostanak Guareschijeve polovine definišući njegove izjave o dekolonizaciji i Alžirskom ratu kao „nepodnošljive". Bertolucci je u to vreme bio i na čelu odbora za proslavu stogodišnjice Guareschijevog rođenja: nakon njegovih izjava, očigledno je morao da podnese ostavku. Kada je kontroverza utihnula, *La rabbia*, koja je sadržala i Guareschijev deo, je prikazana na „Festivalu porodice Fiuggi" sledeće godine, uz veliko priznanje javnosti.

Izvori
------

1. ↑  „Pier Paolo Pasolini: La rabbia /Anger – Istituto Italiano di Cultura di Londra". iiclondra.esteri.it. Pristupljeno 2023-12-23.
2. ↑  Goldsmith, Leo (2012). „Review of La Rabbia (1963)". *The Moving Image* **12** (1): 156–158. DOI:10.1353/mov.2012.0013.
3. ↑  Williams, Evan Calder (12 December 2011). „On Rage and Swagger". *The New Inquiry*. Pristupljeno 17 December 2019.
4. ↑  „Guareschi, "la rabbia" dei figli Giuseppe Bertolucci si dimette | Parma la Repubblica.it". parma.repubblica.it. Pristupljeno 2023-06-11.

Spoljašnje veze
---------------

* *La rabbia* na sajtu IMDb

| * p
* r
* u
Pier Paolo Pasolini |
| --- |
| Filmovi | 

|  |  |
| --- | --- |
| Dugometražni igrani | 
* *Accattone*
* *Mamma Roma*
* *Il vangelo secondo Matteo*
* *Uccellacci e uccellini*
* *Edipo re*
* *Teorema*
* *Porcile*
* *Medea*
* *Il Decameron*
* *I racconti di Canterbury*
* *Il fiore delle mille e una notte*
* *Salò o le 120 giornate di Sodoma*

 |
| Dokumentarni | 
* *La rabbia*
* *Comizi d'amore*
* *Sopralluoghi in Palestina per il vangelo secondo Matteo*
* *Appunti per un film sull'India*
* *Appunti per un'Orestiade Africana*
* *12 dicembre* (nepotpisan)

 |
| Kratkometražni | 
* "La ricotta" u filmu *Ro.Go.Pa.G.*
* "La Terra vista dalla Luna" u filmu *Le streghe*
* "Che cosa sono le nuvole?" u filmu *Capriccio all'italiana*
* "La sequenza del fiore di carta" u filmu *Amore e rabbia*

 |

 |
| Književna djela | 

|  |  |
| --- | --- |
| Romani | 
* *Ragazzi di vita*
* *Una vita violenta*
* *L'odore dell'India*
* *Il sogno di una cosa*
* *Teorema*
* *La Divina Mimesis*
* *Amado mio*
* *Petrolio*

 |
| Poezija | 
* *Poesie a Casarsa*
* *Poesie*
* *Diarii*
* *I pianti*
* *Dov'è la mia patria*
* *Tal còur di un frut*
* *Dal diario*
* *La meglio gioventù*
* *Il canto popolare*
* *Le ceneri di Gramsci*
* *L'Usignolo della Chiesa Cattolica*
* *Roma 1950. Diario*
* *Sonetto primaverile'*
* *La religione del mio tempo*
* *Poesia in forma di rosa*
* *Poesie dimenticate*
* *Trasumanar e organizzar*

 |
| Eseji | 
* "Passione e ideologia"
* "Empirismo eretico"
* "Scritti corsari"
* "Lettere luterane"

 |
| Zbirke priča | 
* *Storie della città di Dio*
* *Ali dagli occhi azzurri*
* *Romanzi e racconti*

 |

 |
| Teatar | 
* *Il vantone*
* *Orgia*
* *Porcile*
* *Affabulazione*
* *Calderón*
* *Pilade*
* *Bestia da stile*

 |
| Povezana djela | 
* *Pasolini, un delitto italiano*
* *Pasolini*
* *La macchinazione*
* Bibliografija

 |