recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Rustam ubija zmaja (crtež Adela Adilija)
Reljef u iranskom gradu Tusu koji prikazuje više mitoloških priča
Brončani tanjur iz partskog razdoblja koji prikazuje pegaza
**Iranska mitologija** podrazumijeva sve mitove i religijske priče iranskih naroda koji dijele zajedničku povijest i kulturu. Korijeni iranske mitologije sežu duboko u indoiransko razdoblje (3. tisućljeće pr. Kr.) kada su iranska i indoarijska plemena naseljavala područja Centralne Azije i dijelila zajedničku religiju, a samostalno se počela razvijati nakon njihove diobe oko 1500. pr. Kr.

Značajna djela
--------------

Najvažnije djelo vezano uz iransku mitologiju jest Firdusijeva *Šahname* („Knjiga kraljeva") iz 10. stoljeća koja sadrži elemente mazdaizma i zoroastrizma ne samo iz Aveste već i kasnijih tekstova poput Bundahišna, Denkarda i brojnih drugih.

Religijska pozadina
-------------------

Gotovo sve likove iz iranske mitologije možemo svrstati u dvije skupine - dobre i zle, a taj obrazac temelji se na dualističkom načelu zoroastrizma prema kojem postoji vječna borba između Ahure Mazde (dobra) i Ahrimana (zla).

Najpoznatiji heroji
-------------------

Među najslavnijim mitološkim herojima su Rustam koji ubija zmaja i kovač Kave koji narodnim ustankom svrgava tiranina Zahaka.

Poveznice
---------

* Avesta
* Zoroastrizam
* Šahname

Literatura
----------

* (`en`) Boyce, Mary (1996.). *A History of Zoroastrianism: Volume 1, The Early Period*. Leiden: Brill Publishers. ISBN 9004104747.
* (`en`) Carnoy, Albert J. (1917.). „The Mythology of All Races: Volume VI, Iranian Mythology". Boston.
* (`en`) Krasnowolska, Arona (1998.). *Some Key Figures of Iranian Calendar Mythology (Winter and Spring)*. Krakow: Jagiellonian University.

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Iranska mitologija** |
Makedonsko kraljevstvo nakon smrti Filipa II (crveno). Države-članice Saveza su označene žuto.
**Korintski savez**, ponekad navođen i kao **Helenski savez** bio je federacija starogrčkih polisa koje je zimi 338/337. pne. osnovao makedonski kralj Filip II. Članovi saveza su imali pravo zadržati vlastite ustave, ali su, s druge strane, bili dužni spriječiti svaki čin agresije, odnosno davati određeni broj vojnika u zajedničku stajaću vojsku, srazmjerno svojoj veličini. Savez je imao zajedničku skupštinu - sinedrij - koji se sastajao u Korintu. Filip II je odmah po osnivanju od strane sinedrija imenovan komandantom vojske.

Razlog zbog koga je Filip osnovao Savez bilo je nastojanje da sebi osigura saveznike pred predstojeći pohod na Perzijsko Carstvo, s kojim je u doba kralja Artakserksa III došao u sukob zbog perzijske pomoći gradu Perintu na trakijskoj obali. Filip je kao razlog za povod naveo odmazdu za pustošenja koje su Perzijanci počinili po Grčkoj za vrijeme grčko-perzijskih ratova 480. pne.

S druge strane, Filipu je Savez također služio i kao sredstvo održavanja makedonske hegemonije nad Grčkom, uspostavljene nakon što su u bitci kod Heroneje poraženi njegovi glavni suparnici Atena i Teba. Savez je tako Filipu dozvolio da drži makedonske garnizone u Korintu, Tebi i Ambrakiji. Jedini polis koji nije pristao ući u Savez te tako očuvao nezavisnost bila je Sparta.

Nakon Filipove smrti se dio članica Saveza pobunio, ali je tu pobunu surovo ugušio Aleksandar Veliki, pa je Korintski savez sudjelovao u njegovom pohodu na Aziju.

V. također
----------

* Drevni Korint
Koordinate: 43°42′17.84″N 5°46′9.1″E﻿ / ﻿43.7049556°N 5.769194°E﻿ / 43.7049556; 5.769194

**ITER** (originalno skraćenica od **International Thermonuclear Experimental Reactor**) je međunarodni istraživački i inženjerski projekt iz oblasti nuklearne fuzije, koji trenutno gradi svjetski najveći i najnapredniji eksperimentalni tokamak nuklearni fuzioni reaktor u mjestu Cadarache na jugu Francuske. Cilj ITER projekta je da napravi dugo čekani prelaz od eksperimentalnih studija iz plazma fizike, do električnih centrala punog proizvodnog kapaciteta, na fuzioni pogon. Projekt finansiraju i vode sedam članica, entiteta : Evropska unija (EU), Indija, Japan, Narodna Republika Kina, Rusija, Južna Koreja i SAD. EU, kao domaćinski dio kompleksa ITER, učestvuje sa 45% u podmirenju troškova, dok ostale članice daju po 9% doprinosa, svaka

Sam ITER fuzioni reaktor je dizajniran da proizvodi 500 megavata izlazne snage sa 50 megavata ulazne snage, odnosno da proizvede 10 puta više energije, nego što je potrošio. Za ovu mašinu se očekuje da pokaže princip dobijanja više energije iz fuzionog procesa, nego što je u procesu utrošeno za pokretanje, i to je nešto, što nije dostizano sa prethodnim fuzionim reaktorima. Izgradnja postrojenja je počela 2007. a prva plazma se očekuje 2019. Kada ITER proradi, postati će najveći eksperiment u fizici magnetnog zarobljavanja plazme, koji je u upotrebi, nadmašujući Joint European Torus. Prva komercijalna demonstraciona fuziona elektrana, nazvana DEMO, je predviđena da slijedi nakon projekta ITER, da donese fuzionu energiju na komercijalno tržište.

Izvori
------

1. ↑  „EFDA". Arhivirano iz originala na datum 2006-08-24. Pristupljeno 2012-12-28.
2. ↑  BBC October 2010
3. ↑  „Fusion for Energy". Arhivirano iz originala na datum 2015-10-21. Pristupljeno 2012-12-28.
4. ↑  European Commission press release June 2005
5. ↑  „Key component contract for Iter fusion reactor". BBC NEWS. 14 October 2010. Pristupljeno 20 October 2010.
6. ↑  BBC News: Deal finalised on fusion reactor
7. ↑
Pozlaćen bronzani kip „Herkula iz Pompejevog teatra", pronađen kraj Pompejevog teatra 1864, (Vatikanski muzej, Rim)
**Herkul** je u rimskoj mitologiji bio božanstvo, veoma slično grčkom Heraklu.

Mitologija
----------

Legende o Herkulu nisu međusobno povezane ni po vremenu ni po mestu zbivanja. Poznato je predanje o borbi Herkula i Kaka, u vezi sa kojim je podignut žrtvenik Jupiteru, pored Trojnih vrata. U Laciju je Herkula primio kralj Faun koji je običavao da bogovima prinosi na žrtvu strance. Pošto je to nameravao da učini i sa Herkulom, junak ga je ubio. Osim ovoga, Herkulu se pripisuju veliki poduhvati, poput podizanja nasipa u Kampaniji, između mora i jezera Lukrina.

Kult
----

Legende i kult u vezi sa grčkim Heraklom su preneti u Rim ili preko grčkih kolonija ili preko Etruraca, jer je u 6. veku pne. Herkul bio značajan segment etrurskog pantenona. Heraklov kult je bio rasprostranjen u svim delovima južne Italije, gde je predstavljao htonsko božanstvo, a posebno u Metapontu i Krotonu. U Krotonu je najverovatnije nastala legenda o borbi Herakla i Geriona, na koju su nadogređni mitovi o Herkulu. Ipak, Herkulov kult sadrži i originalne crte koje ne mogu da se dovedu u vezu sa Heraklom. U Rimu mu je bilo posvećeno više svetilišta. U samom gradu, njegov kult je ozvaničen 339. godine pne. a van gradskih zidina, svetilište postoji još od 5. veka pne. Apije Klaudije je nastojao da privatni kult zameni državnim, pa se njemu pripisuje izgradnja Velikog žrtvenika (Ara maxima) koji se pominje 312. godine pne. i to je prvo zvanično kultno mesto ovog heroja u Rimu. Ostala njegova svetilišta u tom gradu su kasnijeg datuma. I u rimskoj i u etrurskoj religiji bio je poistovećen sa bogom rata, Marsom, a smatrali su ga i božanstvom igara u arenama i domaćeg ognjišta.

U umetnosti
-----------

U likovnoj umetnosti je često predstavljan, pa su čak i pojedini rimski imperatori, poput Komoda i Maksimijana predstavljani u liku Herkula ili sa njegovim atributima. Jednu od prvih skulptura izradio je etrurski skulptor Vulka iz Veja, a kasnije predstave su najčešće rađene po uzoru na Lisipove statue ovog junaka.

Izvori
------

***Herkul*** na Wikimedijinoj ostavi

1. 1 2 3  Cermanović-Kuzmanović, A. & Srejović, D. 1992. Leksikon religija i mitova. Savremena administracija. Beograd.
**Fort Forno** je obalna utvrda u Barbarigi koju je izgradila Austrija 1904. godine radi zaštite glavne luke svoje ratne mornarice. Utvrda se nalazila u sektoru IX Obalne regije Pula (njem. *Küstenabschnitt Pola*), a klasificirana je kao obalna oklopna utvrda (njem. *Werk (Küstenfort) mit Panzer*).

Osim Forta Forno u ovom se sektoru nalaze još dvije obalne oklopne utvrde, a u obrani im je pomagalo još sedam obalnih baterija. Ovaj sektor činio je sjeverozapadni kraj pulskog fortifikacijskog sustava, štiteći sjeverni ulaz u Fažanski kanal.

Fort Forno građen je u stilu svoga vremena, od betona u obliku prstena ojačanog dvjema baterijama, Benedetto i Caluzzi: ona s lijeve strane s dvama topovimaa kalibra 305 mm i s desne strane s topovima kalibra 280 mm. Tvrđava je tijekom vremena urušena, no vidljivo je da je bila omeđena visokim kamenim zidovima i puškarnicama dok je cijelu utvrdu okruživao suhi i duboki rov, kao prepreka pješaštvu. S uzvisine na kojoj je bila, pruža se pogled na Rovinj, Barbarigu, Fažanu i Pulu. Kasnije, nakon Drugoga svjetskog rata, utvrdu je koristila JNA i u njoj držala stoku i stočnu hranu.

Svi fortifikacijski objekti na ovom području, ukupno njih 14, vidljivi i nevidljivi jer su neki pod zemljom, međusobno su povezani kanalima.

Fort Forno planira se urediti u smještajni objekt unutar budućeg turističkog odmorišta, dok će ostale fortifikacije dobiti uloge poput kluba s izložbom starog oružja, stalne povijesne izložbe, galerijskih prostora itd. U blizini će se nalaziti brojne vile i golf igralište tako da će cijeli prostor moći primiti 1,000 gostiju.

Više informacija
----------------

* Pulske fortifikacije
* Nacionalna udruga za fortifikacije Pula
* Povijest Pule
* Pula

  


| * p
* r
* u
Pulske fortifikacije u 19. vijeku |
| --- |
| Obalne oklopne utvrde | Fort Brioni Minor • Fort Forno • Fort Gradina • Fort Grosso • Fort Punta Christo • Fort Stoja • Fort Verudella |
| Obalne utvrde | Fort Castelliere • Fort Castiun • Fort Kaiser Franz • Fort Maria Luisa • Fort Maximilian • Fort Musil • Fort San Daniele • Fort Tegetthoff • Fort Turtian • Fort Valmarin |
| Topničke bitnice | Cerella • Monte Lesso • San Giovanni • San Maesta • Turulla |
| Utvrdne kule | Fort Bourguignon • Fort Casoni Vecchi • Fort Monte Zaro • Fort Monvidal • Fort Munida • Fort Ovine • Fort Peneda • Fort San Giorgio • Fort San Michele • Fort Zonchi |
Koordinate: 42°35′59″N 2°58′16″E﻿ / ﻿42.5997°N 02.971°E﻿ / 42.5997; 02.971

**Elne** (francuski izgovor: []; katalonski: , IPA: [ˈɛlnə]) je općina (commune) u departmanu Pyrénées-Orientales na krajnjem jugu Francuske. Ima izuzetno dugu i bogatu historiju, koja datira iz antičkog doba kada je na njegovom mjestu sagrađen iberski oppidum (utvrđeni grad) po imenom *Illiberis*, poznat po tome što je za vrijeme drugog punskog rata 218. pne. Hanibal preko njega prešao Pirineje. U 4. vijeku je dobio ime *Castrum Helene* po Heleni Carigradskoj, a 462. postao jedan od sedam gradova Septimanje. U srednjem vijeku je bio sjedište provincije Roussillon prije nego što je taj status preuzeo Perpignan. Od 1474. do Pirinejskog mira 1659. je bio u sastavu Krune Aragona.

Izvori
------

* INSEE commune file

Vanjske veze
------------

***Elne*** na Wikimedijinoj ostavi

* Elne.fr Elne (službena stranica); Arhivirano 2014-05-17 na Wayback Machine-u (`fr`)
* Elne, ville d'Arts (official site): (`fr`)
* *Catholic Dictionary*: "Diocese of Perpignan"

***Elne*** na Wikimedijinoj ostavi
Koordinate: 44°52′12.7″N, 13°50′52.9″E

**Herkulova vrata** (tal. *Porta Ercole*) su najstariji sačuvani spomenik rimske arhitekture u Puli, izgrađena sredinom 1. vijeka pne.

Opis
----

Ona su najstarija sačuvana gradska vrata, čiji je otvor širok 3,60 metara, a visina prelazi 4 metra. Okvir vrata izrađen je od pravilno klesanih kamenih blokova. Na središnjem čeonom bloku luka isklesana je u visokom reljefu bradata glava kovrčave kose, a s lijeve strane uočava se toljaga - atribut mitskog heroja Herkula, koji je u rimsko vrijeme bio zaštitnik Pule, pa se na jednom natpisu Pula spominje kao *Colonia Iulia Pola Pollentia Herculanea*. Na luku je uklesan i natpis u kojemu se spominju duumviri Lucije Kalpurnije Pison Cezonije (*L. Calpurnius Piso Caesonius*) i Lucije Kasije Longin (*L. Cassius Longinus*).

Herkulova vrata. Danas ulaz u Circolo, sjedište zajednice Talijana u Puli.
Od pada Nezakcija do negdje četrdesetih godina prije naše ere na ovim su područjima Rimljani vjerojatno imali samo pokoju vojničku postaju. Spomenute rimske činovnike Lucija Kalpurnija Pisona Cezonija i Lucija Kasija Longina je rimski Senat poslao u pulski zaljev, ne bi li na ovom području, zapovijedajući skupinom kolonista, ustrojili i sagradili koloniju. Znameniti je događaj karakterističan za razdoblje od 47. do 44. pne. kada je ujedno i nastala Pula kao naselje s gradskim značajkama. Budući da je gornja gradska kružna ulica prolazila ovim vratima, njezin nakošeni položaj uvjetovao je položenu osovinu vrata u odnosu na smjer bedema.

Lucije Kasije Longin bio je brat Gaja Kasija Longina, jednog od ubojica Cezara. Činjenica da je ovako važnu ulogu dobio Kasije Longin potiče rasprave o točnoj godini začetka Pule. Naime, mnogi smatraju da je nemoguće da je njemu kao bratu Cezarovog ubojice dodijeljena ovakva uloga te smatraju da je vjerojatniji začetak razvoja Pule u godinama koje prethode ubojstvu Cezara.
Kapela u Aldeneiku, posvećena Herlindis i Relindis
Sveta **Herlindis** (ili *Harlindis*) ( Maaseik, cca. 695, - Aldeneik, kraj Maaseika, 745 ili 753.), bila franačka opatica i svetica, poznata i kao sestra Svete Relindis.

Herlindis i Relindis su bile kćeri franačkog plemića po imenu Adelard, koji ih je dao obrazovati u benediktinskom samostanu u Valenciennesu. Godine 730. Herlindisini roditelji su za svoje kćeri podigli benediktinski samostan u Aldeneiku. Herlindis je imenovana prvom opaticom od strane Willibrorda te na tom mjestu ostala do smrti. Nakon smrti je samostan preuzela Relindis, što je potvrdio Sveti Bonifacije. 

Dvije sestre se obično prikazuju zajedno. Njen blagdan je 12. oktobar, te 13. februar u Liègeu (isti kao i Relindis).

Povezano
--------

* Sint-Annakerk (Aldeneik)

Eksterni linkovi
----------------

* Herlindis at Patron Saints Index Arhivirano 2007-10-14 na Wayback Machine-u
* 12 October saints Arhivirano 2007-08-17 na Wayback Machine-u at St. Patrick's Church
Feng Xiaolian
**Supruga Feng Xiaolian** (馮小憐) (? - 581?) je bila priležnica Gao Weija, pretposljednjeg cara kineske dinastije Sjeverni Qi, kojoj kineski tradicionalni historičari pripisuju odgovornost za propast dinastije. Prije nego što je postala priležnica, bila je sluškinja carice Mu Sheli, treće supruge Gao Weija. Kada je izgubila naklonost cara, Mu Sheli mu je dala svoju sluškinju kao priležnicu. Car se u nju smrtno zaljubio te provodio sve vrijeme sa njom, potpuno zanemarivši državne poslove. Kada je krajem 576. susjedna država Sjeverni Zhou napala državu Sjeverni Qi, Gao Wei je bio u lovu zajedno sa Feng Xiaolian. Umjesto da odmah pohita voditi vojsku, zadržao se u lovu jer je tako željela Feng Xiaolian. Dragocjeno vrijeme je izgubljeno i trupe Sjevernog Zhoua su osvojile državu Sjeverni Qi. Car Wu od Sjevernog Zhoua je ispočetka poraženom Gao Weiju poštedio život i dozvolio mu da zadrži svoju priležnicu. Međutim, krajem 577. je bivši car likvidiran. Feng je predana Yuwen Dau (宇文達), svom bratu. Na tom je mjestu optužila Princezu Li za izdaju i umalo dovela do njenog pogubljenja. Nakon što je godine 581. vlast preuzeo regent Yang Jian i proglasio novu dinastiju Sui, Yuwen Da je likvidiran, a Feng je predana Li Xunu, službeniku koji je bio brat princeze Li. Tamo su je Li Xunova majka i sestra tako zlostavljale da je izvršila samoubistvo.
***La Loi du survivant*** (sh. *Zakon preživljavanja*) je francuski igrani film snimljen 1967. godine u režiji Joséa Giovannija kome je to bio režijski debi. Predstavlja adaptaciju Giovannijevog vlastitog romana *Les Aventuriers*, odnosno njegovog drugog dijela. Protagonist, koga tumači Michel Constantin, je veteran rata u Indokini koji se obogatio u Aziji i oko 1960. godine dolazi provesti odmor na Korzici. Tamo ga zaintrigira tajanstvena žena (čiji lik tumači Alexandra Stewart) koju lokalni nasilnici drže zatvorenu i tjeraju na prostituciju, te je odluči osloboditi.

Prvi dio Giovannijevog romana je istovremeno bio ekraniziran kao nešto poznatiji film *Les Aventuriers* sa Linom Venturom i Alainom Delonom u glavnim ulogama.

Uloge
-----

* Michel Constantin : Stan Krol, dit *Kalmouk*
* Alexandra Stewart : Hélène
* Edwine Moatti : Maria, la sœur de Pao
* Roger Blin : Pao, le résistant
* Albert Dagnant : Galinetti
* Jean Franval : « le jardinier »
* Frédéric Lambre : un frère de Pao
* Daniel Moosmann : un frère de Pao
* Christian Barbier

Vanjske veze
------------

* *La Loi du survivant* na stranici Ciné-Ressources
* *La Loi du survivant* na IMDb-u (`en`)
Kivnò
**Klimno** (hrv.) **-** **Kivnò** (Čokavski, naglasak na zadnjem slogu), je naselje u uvali Soline na otoku Krku - Kvarner, u sastavu Općine Dobrinj.

Smještaj
--------

Klivnò je naselje i portić na sjevernom dijelu otoka Krka, na južnoj obali uvale Soline i najveće je naselje na obalama te uvale.

Cestom je povezano sa susjednim selom Soline (udaljeno oko 1 km) i općinskim središtem Dobrinjom (oko 6 km).

Klivnò je prirodno dobro zaštićeno od utjecaja bure i juga.

Stanovništvo
------------

U naselju živi *115 stanovnika* (popis 2001. g.). To je najveći broj stanovnika u povijesti toga mjesta. Time je Klivnò, uz Šilo, po broju stanovnika iznimka među svim dobrinjskim selima jer su sva ta sela najviše stanovnika imala u prvoj polovini XX. st. Razlog tome je činjenica što je broj stanovnika Klivna rastao do iza Drugog svjetskog rata, a tada nije došlo do velikog pada kao kod ostalih naselja, nego samo do stagnacije. Izlaskom otoka iz prometne izolacije oko 1980. g. izgradnjom Krčkog mosta i Aerodroma Rijeka, broj stanovnika na otoku je počeo rasti pa je Klimno popisom iz 2001. g. prešlo broj od 104 stanovnika iz 1948. godine.

Plovidba
--------

Na rivi stoji svjetionik, koji emitira svjetlosni signal: R Bl 2s. Nazivni domet svjetionika je 3 milje. Ispred Klivna je označena hrid *Mali Školjić*.

Privreda
--------

Crkvica sv. Klementa iz Trecenta
U Klivnu radi nekoliko turističko-ugostiteljskih objekata (kafići, restorani), bankomat, veći broj apartmana, manja marina. Najznačajnija privrednaa grana je turizam. U mjestu je i malo brodogradilište još od 1883. g.

Kultura i znamenitosti
----------------------

U Klimnu se nalazi jednobrodna crkva sv. Klementa, u povijesnim izvorima prvi put se spominje 1381. godine, po kojoj je selo i dobilo naziv. Obnavljana je 1823. g. i 1926. g.

Galerija
--------

* Klimno, pogled s mora.Klimno, pogled s mora.
* Klimno zimi.Klimno zimi.

Vanjske poveznice
-----------------

* O Klimnu na stranicama klimno.net Arhivirano 2009-09-28 na Wayback Machine-u
* službene stranice općine Dobrinj
* Službene stranice Turističke zajednice Općine Dobrinj Arhivirano 2010-07-26 na Wayback Machine-u

***Klimno*** na Wikimedijinoj ostavi
Čujska dolina
**Čujska dolina** (kir. *Чүй өрөөнү*) je velika dolina koja se nalazi u području sjevernoga Tanšana u Kirgistanu i Kazahstanu.

Proteže se od klanca Boom na istoku do pustinje Mojun-Kum na zapadu. Čujska dolina ima površinu od oko 32.000 četvornih kilometara. Graniči s masivom Kirgiški Ala-Tu na jugu i planinom Ču-Ili na sjeveru. Kroz klanac Boom u uskom istočnom dijelu, Čujska dolina povezana je s Isik-kulskom dolinom. Rijeka Ču najveća je u dolini.

Zimi se temperature kreću između -14 °C i 7 °C u januaru, a prosječna dnevna temperatura je između 20°C i 26 °C u julu. Toplo ljeto i dostupnost pitke vode i vode za navodnjavanje čine ovo područje jednim od najplodnijih i najgušće naseljenih u Kirgistanu.

U dolini postoje nalazišta cinkove rude, olova, zlata i građevinskih materijala.

Povezano
--------

* Ču (rijeka)

Izvori
------

1. ↑  Historical Dictionary of Kyrgyzstan. Lanham, Maryland: Scarecrow Press. str. 105. ISBN 0-8108-4868-6.
2. ↑  Słownik Geografii ZSRR. Warszawa: Wiedza Powszechna. 1974. str. 422.
**Hermesijanakt** (starogrčki: ), iz grada Kolofona u Maloj Aziji, bio je grčki elegijski pesnik koji je živeo tokom helenističkog razdiblja. Bio je mlađi prijatelj i učenik Filete s Kosa. Tačne godine njegovog rođenja i smrti nisu poznate, a Pausanija naslućuje da je živeo za vreme Filipa II i Aleksandra Velikog i da više nije bio živ kad je Lizimah porušio Kolofon (302. pne.). Danas se pretpostavlja da se Hermesijanakt rodio negde oko 340. pne. odnosno da je živeo početkom 3. veka pne.

Glavno Hermesijanaktovo delo bila je zbirka elegija u tri knjige, koju je posvetio svojoj dragoj, koja se zvala Leontija, pa je pesnik celoj zbirci dao naslov *Leontija* (Λεόντιον). Od te je pesme u Atenejevoj *Gozbi sofista* sačuvan jedan fragment od nekih stotinu stihova. Stihovi odišu melanholijom i popisuju mitske i historijske pesnike i filozofe koji su pre njega voleli i slavili žene. Među njima su Orfej, Fileta s Kosa, Pitagora, Sokrat i Aristip, zatim Homer (koji je u pesmi "uparen" s Penelopom), Hesiod (s "Eejom"), te Anakreont i Alkej, koji se, dakako anahrono, nadmeću za Sapfinu ljubav. U odlomku se zapažaju neke tipične karakteristike helenističke poezije, kao što je zanimanje za retke reči i izraze, za ljubav, posebno nesrećnu, te za etiologiju. Hermesijanaktova poezija, koju karakteriše smena jakih emocija i nežnih tonova, uživala je veliki ugled kod savremenika, a visoko su je cenili i rimski pesnici Avgustovog doba. Hermesijanakta navode i Pausanija, Partenije i Antonin Liberal.

Na drugom mestu Pausanija kaže da je Hermesijanakt napisao i jednu elegiju o kentauru Euritionu. Nije pouzdano utvrđeno je li ovaj Hermesijanakt i autor pesme pod naslovom *Persijska povest* (Περσικά), koja se spominje na jednoj sholiji uz Nikandrove *Životinjske otrove* ili, se, pak radi o nekom mlađem pesniku istog imena.

Literatura
----------

* Đurić, Miloš N. (1990). *Istorija helenske književnosti*. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
* Hornblower, Simon; Spawforth, Antony (2003). *The Oxford Classical Dictionary*. New York: Oxford University Press.
* Lightfoot, J.L. (2009), *Hellenistic Collection: Philitas, Alexander of Aetolia, Hermesianax, Euphorion, Parthenius*, Loeb Classical Library, **no. 508**, Cambridge, MA, ISBN 978-0-674-99636-6 .
* Smith, Philip (1867), „Hermesianax (1)",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Boston
**Faruk I od Egipta** (Kairo, 11. februar 1920 - Rim, 18. mart 1965.) bio je egipatski kralj od 1936. do 1952.

Ostao je zapamćen po državnom udaru kog su izveli mladi oficiri nezadovoljni njegovom vladavinom i prisili ga da abdicira.

Biografija
----------

Faruk je rođen kao prijestolonasljednik, pa je školovanje proveo u Egiptu i Engleskoj. Svog je oca nasljedio 1936. I on se kao i njegov 
otac nastavio natjecati za popularnost sa tek osnovanom partijom Vafd, što se često pretvaralo u svađu, naročito oko imenovanja državnih funkcionera.

Nakon izbijanja Drugog svjetskog rata, Faruk je pokušao zadržati neutralnost, i pored tog što je praktički Egipat bio okupiran od Britanske Armije. Zbog tog su ga Britanci 1942. prisilili da postavi za premijera, njima naklonjenog lidera partije Vafd Muṣṭafu Naḥasa. 
Naḥas se tokom oktobra 1944. u Aleksandriji upustio u pregovore o stvaranju Arapske lige (koja je osnovana godinu dana kasnije), što se Britancima nije dopalo, pa je izgubio njihovu podršku, a nakon tog ga je i Faruk smjenio, jer se on želio postaviti na čelo te organizacije.

Egipćane je strašno pogodio poraz u Arapsko-izraelskom ratu 1948 od tek osnovane države Izrael, kao i neuspjeh ukidanja Britanske vojne okupacije. Poraz je naročito teško pao brojnim oficirima egipatske vojske, koji su uzrok vidjeli u Farukovoj nesposobnosti i korumpiranosti njegove administracije.

Situacija je postala nepodnošljiva 1952. kad je Pokret slobodnih oficira, na čelu sa Gamalom Abdelom Naserom srušio režim u julu i prisilio Faruka na abdikaciju u korist svog maloljetnog sina Fuada, koji nije dugo bio kralj, jer je u manje od godinu dana Egipat postao republika.

Faruk je kao monarh bio poznat po velikom bogatstvu i raskošnom životu, tako je nastavio živjeti i u egzilu u Italiji, ali je pred kraj života živio u puno skromnijem dvosobnom stanu u Rimu. Njegova sestra Favzija bila je prva žena iranskog šaha Reze Pahlavija.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Farouk I, king of Egypt*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 4.07.2020.
2. ↑  „*King Farouk’s fabulous wealth*" (engleski). Alarabiya. Pristupljeno 4.07.2020.

Vanjske veze
------------

***Faruk I od Egipta*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Farouk I, king of Egypt* (`en`)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Egipatski kralj (1936. - 1952.)** | Nasljednik: |
| **Fuad I** | **Fuad II** |
**Monstrum iz Firence** zvan je epitet najcesce za pocinitelja ili pociniteljku ,od 16 ubojstava koja su se dogodila izmedu 21. augusta 1968. i 8. septembra 1985. u Firenci u Italiji,isti pistolj i noz su koristeni u svim ubojstvima.Nikad nije uhvacen i priveden pravdi.
2014. pa do danas u novinama je pisalo da je monstrum ubio 10 osoba.

Pregled
-------

Cetiri lokalna muskarca -Stefano mele,Pietro paaciane.Mario vanni,a Gian karlo,svi oni su uhapseni i optuzeni za ubistva,ali bez uspexa ubistva su se nastavjala desavati.
Engleski pisac Magdelan Nabbje 1996godine napisao roman i nazvoga Cudoviste u firenci na temeju ubistvava i po istinitom dogadaju.
Magdelan je 2008 godine napisao jos jedan roman Monster firence,ovaj put po drugom periodu ubistvava.

Žrtve
-----

21. augusta 1968. ubijeni su Antonio do Tocno 29 godina zidar ,doselio iz Sicilijei Barbara Locci 32 godine domacica, u njih je pucano iz pistolja do smrti.
Njen sin Natalino Mele 6 godina je spavao kad se probudio pronasao je roditelje mrtve,brzo je pobjegao i otisao do susedne kuce i rekao da su mu roditelji mrtvi. Godinama kasnije on se nicega nije secao kako je ostao ziv od ubojice.
15. septembra 1974. godine ubijeni su Pasguale Gentilore 19 godina konobar i Stefania Petini 18 godina tinejdzerka nezaposlena ubijeni su istim rerolverom, 1sat posle ponoci.Petinia je posto je posle ubistva revolverom unakazena sa 97 ubodnih rana.
Njena prijatejica je posvedocila da ih je jedan covjek uznemirivao i pratio.
6. juna 1981. ubijeni su Stefano Baldi 26 godina radnik i Susana Cambi 24 godine telefonist,ubijeni su pistoljem pa izbodeni.
19. juna 1982. ubijeni su Paolo Marijandira 22 godine mehanicar i Antonela Migliorini 20 godina krojacica koja se trebala udati za Paola za nekoliko mjeseci,i ona je ubijena na isti nacin kao prethodno dvoje,i nju je neko uznemiravao.
9. augusta 1983. ubijeni su Wilhem Frederik Horst Meer 24 godine i Jens Eve Rusch 24 godine oboje njemacki studenti u univerzitetu za umetnost.
29. juna 1984. ubijeni su Klaudio Stefanaki 21 godina student prava i Pia Gilda Rontini 18 godina konobarica i navijacica,upucana sa 5 metaka pa izbodena.
Od 7. do 8. augusta 1985. ubijeni su Jean Michael Kraivili 25 godina glazbenik i Nadina Muroi 36 godina trgovac i ljubavnica.
Kasnije od 2014 godine do danas vijesti na internetu su pisali da se monstrum iz Firence vratio i da je do sada ubio 10 osoba parova na isti nacin pistolj pa noz.
Do danas njegov identitet je ostao misterija i nije uhapsen ni priveden pravdi
**Elvir Rakipović** (Belišće, 1970), hrvatski ultramaratonac, bivši član "Maraton kluba Hrvatski sokol - GPP Osijek", umirovljeni časnik Hrvatske vojske i dragovoljac Domovinskog rata. U Osijeku živi od 1998. godine.

Sportski rezultati
------------------

Prije doseljenja u Osijek bavio se atletikom trčeći na dugim prugama bez posebno izraženih uspjeha. Ono što je postigao od 2004. godine svrstava ga među istinske osječke sportske velikane. Rezultate koje je ostvario na ultramaratonu Zagreb - Vukovar "Putovi dragovoljaca HOS-a i bojovnika Domovinskog rata" (pet dionica, ukupno 344,1 km) nema ni jedan drugi hrvatski sportaš.

Godine 2004. i 2005. zauzeo je drugo mjesto, 2006. je odustao, 2007. bio je deseti, a 2008. osvojio je treće mjesto iza Rusa Denisa Žalibina (Zhalybin; 27 sati, 25 minuta i 43 sekunde) i Slovenca Zdravka Bariča (30:02:40) s rezultatom od 30:12:15, čime je na jednoj od najdužih i najzahtjevnijih trka u Evropi popravio svoj dosadašnji lični rekord čak za dva sata. Godine 2012. bio je drugi, iza Slovenca Borisa Ivanovića (30:05:15), a ispred Martine Bezek, medicinske sestre iz Murskog Središća, jedna od tri žene koje su bile među 16 učesnika.

Priznanja
---------

**"Posebno priznanje"** dodijeljeno mu je na manifestaciji "Športaš 2008." dana 29. XII. 2008. godine u zgradi HNK u Osijeku, gdje je održana svečanost 51. proglašenja najuspješnijih sportaša, sportskih kolektiva i sportskih djelatnika Grada Osijeka i Osječko-baranjske županije, u organizaciji Glasa Slavonije i dviju lokalnih sportskih zajednica.

Izvori
------

* Dragutin Kerže: *"Elvir Rakipović rekordno istrčao svoj križni put!"*, "Nedjeljni Glas Slavonije", (VI), 267, 28 - Osijek, 28. IX. 2008.
* Zajednica športskih udruga Grada Osijeka Arhivirano 2013-07-06 na Wayback Machine-u
* Dragutin Kerže: *"U utorak starta osma tradicionalna ultramaratonska utrka Zagreb - Vukovar" > "Elvir opet od Kustošije do Ovčare"*, "Nedjeljni Glas Slavonije", (VII), 314, 27 - Osijek, 13. IX. 2009.
* "Glas Slavonije" (21. X. 2012): *"Završen 11. Ultramaraton Zagreb - Vukovar" > "Do Ovčare 344,1 kilometar pretrčao za 30 sati, 5 minuta i 15 sekundi"*
Koordinate: 45° 13' 43" SG Š, 13° 35' 37" IGD

**Eufrazijeva bazilika** u Poreču je jedan od sačuvanih spomenika ranovizantijske umjetnosti na Mediteranu. Nastala je u 6. veku, u vrijeme biskupa Eufrazija i cara Justinijana Prvog, a nalazi se u biskupskom kompleksu. 1997. UNESKO ju je uvrstio u svjetsku kulturnu baštinu.

Kompleks Eufrazijeve bazilike (Eufrazijane) čine građevine: Eufrazijeva bazilika, Župna crkva, Sakristija, Krstionica i zvonik, Maurov oratorij, kao i obližnji biskupski dvor, za koji je najnovijim istraživanjima utvrđeno da pripada istom vizantijskom periodu kao i bazilika. U njemu je odnedavna smještena sakralna zbirka Porečko-pulske biskupije. Uz prezentaciju arheoloških ostataka, u prvom redu mozaika datiranih već u 3. vijek, u kompleksu se mogu vidjeti vrijedni sakralni spomjenici i umjetnički predmeti starohrišćanskog, ranovizantijskog i srednjovjekovnog perioda.

Bazilika, zapravo katedrala Uznesenja Marijina, počela se graditi 553. na temeljima ranije trobrodne bazilike. Do danas je doživjela niz promjena, pa na izvornom zdanju iz ranohrišćanskog perioda stoji treća crkva u gotičkom stilu. Iako su samu zgradu oštetili zemljotresi, ratovi i požari, autentični podni mozaici iz 5. vijeka ostali su sačuvani i reprezentativan su primjerak ranohrišćanskog slikarstva. Prikaz Hrista, te likovi mučenika i mučenica, kao i fascinantna kompozicija Bogorodice na prijestolu zadivljuju izradom filigranske finoće. Najstariji fragmenti mozika datiraju iz 3. vijeka.

Blještavi mozaici, kojima su oslikani unutrašnjost i pročelje crkve, idu u red najljepših sačuvanih djela vizantijske umjetnosti. Mozaicima su iznad apside predstavljeni apostoli s Isusom, u centralnom dijelu tadašnji biskup Eufrazije s maketom bazilike, anđeli čuvari, Djeva Marija s Isusom u krilu, domaći sveci mučenici, posebno sveti Mauro – prvi biskup, potom mučenik i zaštitnik grada Poreča i cijele istarske biskupije. Uz sam rub slavoluka poređani su polukružno "medaljoni" s likovima mučenica. Dva glavna mozaična prikaza predstavljaju Blagovesti i Vizitaciju. Trobrodnu katedralu nose dva reda vitkih mramornih stupova s raskošnim kapitelima. 

Mozaici u apsidi

***Eufrazijeva bazilika*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **arhitekturi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


| * p
* r
* u
Svjetska baština u Hrvatskoj |
| --- |
|  | 
Dubrovnik • 
Biskupska zgrada Eufrazijeve bazilike u Poreču • 
Katedrala Sv. Jakova u Šibeniku • 
Plitvička jezera • 
Split s Dioklecijanovom palačom • 
Starogradsko polje na Hvaru • 
Trogir
 | Hrvatska zastava |
| **Hrvatska nematerijalna svjetska baština**
Bećarac, pjevanje i sviranje iz istočne Hrvatske • 
Festa Svetog Vlaha, zaštitnika Dubrovnika • 
Hrvatsko čipkarstvo • 
Hvarska procesija Za križen • 
Istarsko dvoglasno pjevanje i sviranje na istarskoj ljestvici • 
Klapsko pjevanje iz Dalmacije • 
Nijemo kolo iz Zagore • 
Ojkanje • 
Proizvodnja drvenih dječjih igračaka Hrvatskog Zagorja • 
Proljetni ophod kraljica (Ljelje) u Gorjanima • 
Sinjska alka • 
Tradicija pravljenja licitara • 
Zvončari Kastavštine
 |
Generalna hemijska struktura Šifove baze
**Šifova baza** (ili **azometin**), je dobila ime po Hugu Šifu. To je funkcionalna grupa koja sadrži ugljenik-azot dvostruku vezu sa azotnim atomom vezanim za aril ili alkil grupu, ali ne za vodonik. Šifove baze imaju generalnu formulu R1R2C=N-R3, gde je R3 aril ili alkil grupa, što čini Šifove baze stablnim iminima. Šifova baza izvedena iz anilina, gde je R3 fenil ili supstituisani fenil, se može zvati zvati *anil*.

Sinteza
-------

Šifova baze se mogu sintetisati iz aromatičnih amina i karbonil jedinjenja nukleofilnom adicijom formirajući hemiaminale. Tome sledi dehidratacija da bi se generisao imin. U tipičnoj reakciji, 4,4'-diaminodifenil etar reaguje sa o-vanilinom:

Smeša 4,4'-diaminodifenil etra **1** (1.00 g, 5.00 mmol) i o-vanilin **2** (1.52 g , 10.00 mmol) u metanolu (40.00 mL) se meša na sobnoj temperaturi jedan sat, čime se stvara narandžasti precipitat, i nakon filtracije i pranja metanolom se dobija čista Šifova baza **3** (2.27 g, 97.00%)
**Sveti Eugenije od Kartagine** (francuski: , ? - 13. jul 505) bio je kršćanski biskup Kartagine koga kao sveca slavi Rimokatolička crkva. Na mjestu biskupa je godine 480. zamijenio Deogracijasa, u vrijeme kada je Kartagina bila pod vlašću Vandala i njihovih arijanskih kraljeva. Eugenije, koji je vodio nikejske ("pravovjerne") kršćane, svojim je postupcima - privođenju arijanskih vjernika u svoju crkvu - prkosio je kralju Hunerihu, koji je to izričito zabranio. Između godine 481. i 484. je spor između arijanaca i nikejanaca pokušan izgladiti sinodom, ali sa koga se arijanski biskup povukao, jer nije znao latinski. Nakon toga je veliki broj svećenika i vjernika prognan na Korziku, a sam Eugenije u pustinju Tripolitanije. Odatle ga je vratio novi kralj Guntamund, koji je dozvolio da se ponovno otvore nikejanske crkve. Međutim, novi kralj Trasamund ga je osudio na smrt. Kazna je, međutim, preinačena u progonstvo. Eugenije je poslan u Vienne u današnjoj Francuskoj, koji se u to vrijeme nalazio pod vlašću arijanskog Vizigota. Tamo je i umro 13. jula 505.

Source
------

* „Eugenius of Carthage". *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. 1913.


***Eugenije od Kartagine*** na Wikimedijinoj ostavi
**Khenifra** (arapski: خنيفرة, berberski: *Xnifṛa*) je grad od 117,510 stanovnika u centru sjevernog Maroka u Regiji Béni Mellal-Khénifra.

Grad je poznat kao neformalna prijestolnica berberskog plemena Zajana i vlastite provincije.

Geografske karakteristike
-------------------------

Khenifra se prostire po zapadnim obroncima planina Srednjeg Atlasa i duž obala rijeke Oum Rbia.
Grad je udaljen 160 km južno od Fesa i 300 km sjeverno od Marakeša.

Okolica grada odavno se smatra velikim marokanskim rezervarom vode, jer tu izvire važna rijeka Oum Rbia i njezine pritoke.
Tu se nalaze i brojna jezera Aguelmam Azegza, Tiguelmamine, Ouiouane, Aguelmame N'Miaami i Aguelmame Abakhane i akumulaciono jezero Tanafnit El Borj.

Historija
---------

Khenifra je na svom početku bila samo zimovalište klana Aït Affi, berberskih nomadskih stočara.
Mjesto je dobilo strateški značaj kad je alauitski sultan Ismail Ibn Sharif 1688. podigao kazbu i most preko rijeke.

Krajem 19. vijeka je tadašnji valija toga kraja Mouha Ou Hammou Zayani, na tom lokalitu osnovao suk, uz kog je kasnije izrastao današnji grad Khenifra. 
Valija Mouha se kasnije poprilično osamostalio i odmetnuo od sultana, pa je grad zajedno sa okolicom živio kao nezavisna enklava. 
Taj period nezavisnosti imao je za posljedicu buntovnost njegovih stanovnika, zbog tog su se francuske trupe koje su okupirale grad još 1914. sve do 1921. mučile da pacifiziraju taj kraj, to im je uspjelo tek kad su ubili valiju.

Znamenitosti
------------

Najveće atrakcija grada su kazba valije Mouhe s kraja 19. vijeka i i most preko rijeke kog zovu *portugalski*.

Privreda
--------

*Khenifra* je administrativno-trgovački centar stočarskog kraja poznatog po ovčarstvu, uz to se na planinskim oranicama uzgaja i nešto žitarica.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Morocco, Kingdom of Morocco*" (engleski). City population. Pristupljeno 15. 06. 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Khenifra, Morocco*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 16.6. 2020.
3. 1 2 3  „*À propos de Khenifra*" (francuski). InfosTourismeMaroc. Pristupljeno 16.6. 2020.

Vanjske veze
------------

***Khenifra*** na Wikimedijinoj ostavi

* *La ville de Khenifra* (`fr`)
**Han Tengri** ili **Kan Tengri** (na Ujgurskom znači "Gospodar duhova" ili "Gospodar neba", a na turskom "Vladar nebesa" ili "Vladar Tengri (bog neba)") je planina iz planinskog lanca Tien Šan. Nalazi se na granici Kirgistana, Kazahstana i Kine, istočno od jezera Ysyk-Köl. Geološka visina joj je 6995 m.n.v. a sa glečerskom kapom dostiže 7010 m.n.v. Zbog toga se u planinarskim krugovima, uključujući kriterije za sovjetsku nagradu Snežni leopard, smatra vrhom od 7000 metara. Poznata je još i kao: *Khan Tangiri Shyngy*, *Kan-Too Chokusu*, *Pik Khan-Tengry*, *Hantengri Feng*.

Han Tengri u zalazak Sunca
Han Tengri je druga najviša planina u okviru Tien Šana, prevazilazi je samo Džengiš Čokusu (7439 m), nekoliko kilometara južnije. U Kazahstanu je najviši vrh a u Kirgistanu treći, posle Džengiš Čokusua i Vrha nezavisnosti na Pamiru (7143 m).

Odlike
------

Han Tengri je masivna mramorna piramida, pokrivena snegom i ledom. U zalazak sunca mermer sija crvenilom, zbog čega je Kazasi zovu "Kan Tau" (krvava planina). Smešten odmah preko puta glečera Južni Ingelček (ili Inilček), 16 km severno od Džengiš Čokusua, prvo se za Han Tengri mislilo da je najviši vrh Tien Šana, zbog njegovog dramatičnog oblika — za razliku od Džengiša koji deluje zdepastije. Han Tengri je najviši vrh u krajnjem delu podlanca Tengri Tag, poznatom i kao Mustag, u kome se nalaze i vrhovi Čapajeva i Gorkog. Anatolij Bukrejev je smatrao Han Tengri za valjda najlepši vrh na svetu, zbog njegovih geometrijskih grebena i simetrije.

Istorija
--------

Bazni kamp Južni Inilček na 4000 m.n.v. na južnoj moreni glečera, gledajući na severozapad prema Vrhu ("piku") Čapajeva i Han Tengriju u daljini
Iako je 450 metara niži od svog južnog suseda, verovalo se da je Han Tengri najviši vrh u gorju, sve dok 1946. nije otkriven Džengiš Čokusu.

Semenov je 1847. bio prvi Evropljanin koji je video lepu panoramu Tengri Taga i njegov najlepši vrh, kolosalni Han Tengri.

Ukrajinski tim Mihaila Pogrebeckog se 1931. prvi popeo na vrh, s juga, duž zapadnog grebena. Kuzminov tim se 1964. prvi popeo sa severa. Han Tengri je bio jedan od pet vrhova na koji se sovjetski planinar morao popeti da bi dobio prestižnu nagradu Snežni Leopard. Na njemu se 2004. dogodila tragedija — velika lavina je ubila više od tuceta planinara na najpopularnijoj stazi.

Fusnote
-------

1. ↑  Semenov, Petr Petrovitch. *Travels in the Tian'-Shan' 1856-1857*. Trans. by Liudmila Gilmour, Colin Thomas and Marcus Wheeler. Edited and annotated by Colin Thomas, pp. 180, 184-185. The Hakluyt Society, London. (1998). ISBN 0-904180-60-3.

Eksterni linkovi
----------------

***Khan tengri*** na Wikimedijinoj ostavi

(na engleskom)

* Han Tengri na *SummitPost*-u
* Han Tengri na *Peakware*-u
* Kirgiske informacije o penjanju Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u
* Ekspedicija Aleksa Gavana 2004 (jedna od najboljih ličnih stranica u vezi s planinom) Arhivirano 2007-09-29 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 239637883
* LCCN: sh2010013418
* GND: 4516318-2

 |
**Korintska prevlaka** (grčki: Korinthiakós) je uska prevlaka koja razdvaja Korintski zaljev na sjeverozapadu od Saronskog zaljeva u Egejskom moru na jugoistoku.

Preko nje je poluotok Peloponez spojen sa ostatkom grčkog kopna.

Geografija
----------

Korintska prevlaka građena je od teških vapnenjačkih stijena koje se terasasto uzdižu od juga sve do goletnog vjetrovitog centralnog platoa koji leži na gotovo 90 m nadmorske visine. Pored prevlake u Korintskom zaljevu leži grad Korint po kome je i dobila ime. 

Za antičkih vremena Grci su preko *Korintske prevlake* vukli brodove, rimski car Neron pokušao je 67. prokopati kanal, ali nije uspio. Tako da je Korintski kanal dug 6.3 km prokopan tek 1893. On je skratio put brodovima iz Jadranskog mora do luke u Pireju za dobrih 320 km.

Na jugu prevlake nalazi se lokalitet Istmija gdje su se uz hram boga Posejdona održavale čuvene Istamske igre.

Povezano
--------

* Korintski kanal

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Isthmus of Corinth*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 04. 09. 2013.

Vanjske veze
------------

***Korintska prevlaka*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Isthmus of Corinth* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Fosfor(V)-oksid** je neorgansko jedinjenje sa molekulskom formulom P2O5. On je anhidrid fosforne kiseline, H3PO4, pa spada u klasu kiselih oksida.

Struktura
---------

P2O5 kristališe u više oblika. Najpoznatiji je upravo onaj prikazan desno, P4O10. Ta kristalna rešetka je heksagonalna, ali nije gusto pakovana. Van der Valsove sile kod nje su slabe. Gustina te rešetke je 2,30 g/cm3. Na 423 °C ključa, ukoliko se jače zagreva, sublimisaće. 
Amorfan oblik je staklasti, a nastaje spajanjem više različitih rešetki.

Dobijanje
---------

Fosfor(V)-oksid se dobija sagorevanjem fosfora u prisustvu dovoljne količine kiseonika.

P4 + 5 O2 → 2 P2O5
U dvadesetom veku, ovaj oksid je bio korišćen za dobijanje čiste koncentovane fosforne kiseline. Pri termičkom procesu, P2O5 dobijen sagorevanjem se rastvarao u razblaženoj fosfornoj kiselini da bi nagradio koncentrisanu.
Dehidratacija fosforne kiseline za dobijanje ovog oksida nije praktičnač zbog toga što će se metafosforna kiselina (HPO3) razložidi pre no što izgubi vodu.

Primena
-------

Ovaj oksid je dobar dehidratacioni reagens kao što pokazuje egzotermna priroda njegove hidrolize.

P4O10 (am) + 6H2O (lq) → 4H3PO4 (c)   (-177 kJ)
Ipak, njegova sposobnost isušivosti je ograničena zbog njegove težnje da stvori zaštitni viskozan sloj koji sprečava dalju dehidrataciju od strane neupotrebljenog materijala. Granuliran oblik P2O5 se korsiti kao isušivač.
Zbog jake isušivačke moći, koristi se u organskoj sintezi za dehidrataciju. Tu mu je najveća upotreba u pretvaranju amida u nitrile.

P4O10 + RC(O)NH2 → P4O9(OH)2 + RCN
Pokazani međuproizvod, P4O9(OH)2, je usklađena formula koja označava proizvod hidratacije P4O10.
Naizgled, kada reaguje sa karboksilnom kiselinom, proizvod je odgovarajući anhidrid.

P4O10 + RCO2H → P4O9(OH)2 + [RC(O)]2O
Isušivačka moć ovog oksida fosfora je dovoljno jaka da pretvori mnoge mineralne kiseline u njihove okside. Primeri: Azotna kiselina (HNO3) se pretvara u azot(V)-oksid (N2O5); Sumporna kiselina (H2SO4) u sumpor(VI)-oksid (SO3); Perhlorna kiselina (HClO4) u hlor(VII)-oksid (Cl2O7) itd.

Povezani oksidi fosfora
-----------------------

Pored komercijalno bitnih P4O6 i P4O10, fosforovi oksidi su poznati sa repromaterijalima.

Phosphorus oxides: P4O6, P4O7, P4O8, P4O9, and P4O10.

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Hemija***  |


***Fosfor(V)-oksid*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Jedinjenja fosfora |
| --- |
| PBr3 **•**  PBr5 **•**  PCl3 **•**  PCl5 **•**  PF3 **•**  PF5 **•**  PH3 **•**  PI3 **•**  P2O3 **•**  P2O5 **•**  P4S3 **•**  P4S10 **•**  H3PO2 **•**  (HPO3)3 **•**  H2PHO3 **•**  H3PO4 **•**  H4P2O7 **•**  H5P3O10 |
**Kanal Forth - Clyde** (engleski: *Forth and Clyde Canal*) je kanal u sredini Škotske, koji povezuje zaljeve Firth of Clyde i Firth of Forth, odnosno Atlantik sa Sjevernim morem.

Karakteristike i historija gradnje
----------------------------------

Forth - Clyde kanal se proteže duž Central Lowlandsa u dužini od 56 km od rijeke Carron kod 
Grangemoutha do rijeke Clyde kod Bowlinga. Radovi na kanalu su otpočeli 10. juna 1768. a otvoren je 1790. kao prvi kanal u Škotskoj. Radio je do 1. januara 1963. kad je zatvoren zbog rekonstrukcije, ponovno je otvoren 2001.

Na kanalu je izgrađeno 39 ustava dugih 18 metara a širokih 6 m, najviša točka na kanalu blizu Glasgowa ima 48 m. Na kanalu su radili inženjeri John Smeaton (1768.-73), Robert MacKell (1773.-79) i Robert Whiteworth (1785.-90), ali su za Američke revolucije (1777.-85) radovi potpuno obustavljeni.

Vanjske veze
------------

***Forth - Clyde*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Forth and Clyde Canal* na portalu Gazetteer for Scotland (`en`)
Karta Rimskog Carstva pod vladavinom Hadrijana (ruled 117-138), na kojoj je prikazano vjerojatno područje plemena Heruli, odnosno njihova originalna teritorija - današnji danski otoci i provincija Skane u Švedskoj
**Heruli** su bili nomadski germanski narod koji se spominje u historijskim izvorima od 3. do 5. vijeka. Vjeruje se da im je originalna postojbina današnja Danska ili južna Švedska, a sredinom 3. vijeka se prvi put pojavljuju u rimskim izvještajima kao pleme koje prati Gote u njihovim pljačkaškim pohodima na Balkan i Malu Aziju. Do kraja 4. vijeka su potpali pod Ostrogote, da bi nakon 375. postali vazali Huna. Poslije su stvorili vlastito kraljevstvo na području današnje Slovačke, ali su ih Langobardi odatle potjerali u Italiju. Njihov vođa Odoakar je postao komandant rimskih savezničkih trupa, a 476. svrgnuo cara Romula Augustula označivši time kraj Zapadnog Rimskog Carstva. Na istoku ih je Bizantsko Carstvo naselilo na Balkan, a posljednji put se spominju sredinom 6. vijeka kao dio bizantske vojske.

Bizantski pisac Prokopije piše kako su Heruli prakticirali institucionalnu pederastiju, odnosno ona je predstavljala dio rituala odrastanja.

Izvori
------
**Čarobni patkokljunić** (lat. *Facciolella oxyrhyncha*) riba je dubokog mora (obitava od 30 - 731 m dubine), koja je posljednje vrijeme prisutna i u Jadranskom moru, na većim dubinama južnog dijela. Tijelo joj je veoma izduženo, bez ljusaka, iza crijevnog otvora se sužava prema repu u šiljak. Glava je dugačka s izduženim čeljustima, a gornja čeljust ima istaknuti vršak i duža je od donje. Zubi su konični. Leđna peraja počinje iza škržnih otvora. Srebrenkaste je boje, a zadnji dijelovi repne i podrepne peraje imaju crni rub. Naraste do 64,9 cm duljine, a živi na istočnom dijelu Atlantika od južnog dijela Portugala do Angole, a također i u Mediteranu, u Ligurskom i Tirenskom moru. Hrani se većinom desetonošcima.

Izvori
------

1. ↑  (`sh`)  Arhivirano 2009-01-02 na Wayback Machine-u (medas.izor.hr)
2. ↑  (`en`)  (fishbase.org)

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Čarobni patkokljunić** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Čarobni patkokljunić** |
**Smrt Hijakinta**, Jean Broc, 1801. Apolon u rukama drži mrtvog Hijakinta. Disk se vidi pored njihvih nogu.
**Hijakint** ili **Hijacint** (grčki: *Ὑάκινθος*) – bio je princ Sparte, sin muze Klio i makedonskog kralja Pijera, ljubavnik Apolona. Njegov kult u Amiklesu potiče iz mikenske ere.

Hijakint je zaštitničko božanstvo jednog od spartanskih festivala, Hijakintija, koji se održavao svakog leta. Festival je trajao tri dana: prvog dana se tugovalo zbog smrti Hijakinta, da bi se u naredna dva dana radovalo zbog njegovog ponovnog rođenja. 

U mitovima Hijakint je prelepi mladić u koga su bili mnogi zaljubljeni. Jedan od zaljubljenih u Hijakinta bio je Tamiris, prvi muškarac zaljubljen u muškarca. Apolon je, takođe, bio Hijakintov ljubavnik. 

Prema jednoj verziji mita Apolon i Hijakint su se takmičili u bacanju diska. Apolon je, da bi impresionirao svog eromenosa, bacio disk iz sve snage. Hijakint, da bi impresionirao svog erasta, potrčao je da uhvati disk, koji ga je udario i ubio na mestu.

Prema drugoj verziji mita, Zefir je bio odgovoran za smrt Hijakinta. Zefir je takođe bio zaljubljen u Hijakinta. Hijakint je, međutim, više voleo Apolona, što je kod Zefira izazvalo ljubomoru. Kada je Apolon bacio disk, Zefir (zapadni vetar) ga je oterao u pravu Hijakinta, koji je umro od udara diska.

Po smrti Hijakinta Apolon je bio veoma tužan i nije dozvolio Hadu da dobije dečaka, već ga je pretvorio u cvet *Hyacinthus* (zumbul), koji je iznikao iz prolivene krvi.

Vanjske veze
------------

***Hijakint*** na Wikimedijinoj ostavi

* Apollon Loves – Hyakinthos na theoi.com
* Apollo and Hyacinthus Arhivirano 2006-12-15 na Wayback Machine-u