recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Brăila** čita se **Brajla** (rumunjski: *Județul Brăila*) je jedan od 41 rumunjskih okruga (județa / jedinica lokalne uprave) 
na jugoistoku Rumunjske.

Geografske karakteristike
-------------------------

Okrug Brăila graniči sa okrugom Tulcea na istoku, sa Buzăuom sa zapada, sa Galaţijem i Vranceom sa sjevera i sa Constanţom i Ialomiţom sa juga.

Brăila je ravničarski kraj, na zapadu se prostire ravnica Bărăgan, sjevernu granicu okruga formira rijeka
Siret, koja teče i oplakuje jug, dok Dunav i njegov rukavac Dunărea Veche oplakuju sjever.

Okrug Brăila ima površinu od 5,363 km² a po popisu stanovništva iz 2011. imao je 321,212 stanovnika, od toga 291,899 Rumunja, 8,555 Roma i 1,940 Rusa.

Privreda i atrakcije
--------------------

Administrativni centar je - Brăila, jedna od najvećih rumunjskih dunavskih luka, koja može primiti i prekooceanske
brodove. On je i snažni industrijski centar u kom se proizvodi; željezo, čelik, strojevi, tekstil i papir.
Ostala veća naselja okruga su Gropeni, Însurăţei i Chiscani.
Tvornice u Vădeni, Viziru i Făurei proizvode prehrambene proizvode. 
Okrug Brăila je i ratarsko - stočarski kraj, poznat po uzgoju pšenice i kukuruza.

Teritorij Okruga Brăila bio je tokom svoje historije dio feudalne Vlaške. Od 1554 do 1829. njime su vladali Osmanlije.

Veliki rumunjski pisac - Panaït Istrati (1884. - 1935.), živio je u selu Lacul Sărat (Slano jezero).

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Brăila*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 05. 03. 2015.
2. ↑  „Recensamantul Populatiei si Locuintelor 2011: Populația stabilă după etnie – județe, municipii, orașe, comune" (rumunjski). Asseco. Arhivirano iz originala na datum 2016-01-18. Pristupljeno 04. 03. 2015.

Vanjske veze
------------

***Brăila (okrug)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice okruga ()
* *Brăila* na portalu Encyclopædia Britannica ()

| * p
* r
* u
Okruzi Rumunjske |
| --- |
| Alba • Arad • Argeș • Bacău • Bihor • Bistrița-Năsăud • Botoșani • Brăila • Brașov • Buzău • Călărași • Caraș-Severin • Cluj • Constanța • Covasna • Dâmbovița • Dolj • Galați • Giurgiu • Gorj • Harghita • Hunedoara • Ialomița • Iași • Ilfov • Maramureș • Mehedinți • Mureș • Neamț • Olt • Prahova • Sălaj • Satu Mare • Sibiu • Suceava • Teleorman • Timiș • Tulcea • Vâlcea • Vaslui • Vrancea • Bukurešt (glavni grad) | Zastava Rumunjske |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Brăila (okrug)** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Miodrag Kojadinović** je srpsko-kanadski pesnik, lingvista, pripovedač, prevodilac i teoretičar roda i polnosti, rođen 1961. u Negotinu (Srbija).

Obrazovanje
-----------

Školovao se i bavio istraživačkim radom iz oblasti lingvistike, književne teorije, studija roda, pola i seksualnosti i antropologije u Srbiji, Kanadi, Holandiji, Mađarskoj i Norveškoj. Od 2005. godine predaje u južnoj Kini, gde je takođe poznat i u kineskoj varijanti svog imena -- 妙谠 (uprošćeno pismo mandarinskog jezika, izgovor: Mjaodang, značenje: *Plemeniti Savetnik*), i to prvo na Gvanšijskom univerzitetu (广西大学; tj. Guangxi University u Autonomoj regiji Guangxi-Zhuang, kratko na koledžu u Makau, a poslednjih godina je na Univerzitetu Sun Jat-sen u Guangdžouu u Guangdongu.

Pre posvećivanja istraživačkom i predavačkom radu, bio je prevodilac nekoliko ambasada, pisao kolumne i literarnu, pozorišnu i filmsku kritiku u Kanadi i Sjedinjenim Državama, a kraće vreme je bio jedan od voditelja nedeljne radio emisije na engleskom u Amsterdamu.

Književni rad
-------------

Piše na engleskom, srpskom, holandskom i francuskom i prevodio je između tih jezika. Objavljivao je u Sjedinjenim Državama, Srbiji (na srpskom i mađarskom) Kanadi, Indiji, Rusiji, Holandiji (na holandskom i engleskom), Škotskoj, Sloveniji, Španiji, Crnoj Gori, Engleskoj, Kini, Australiji, Nemačkoj, Makau, Hrvatskoj...

Objavio je *Under Thunderous Skies: Eight Tales of China Meeting Non-China* (Hong Kong 2015), *Érotiques Suprèmes* (Sjedinjene Američke Države 2015), uredio *Čitanku istopolnih studija* (Srbija 2001), sauredio *Neverending Tales* (SAD 2013) i preveo više knjiga, između ostalog prepevavao rimovanu poeziju sa engleskog na srpski.

Vizualne umetnosti
------------------

Njegov život među državama i kulturama je tema kratkog dokumentarnog filma „Double Exit", kojim je režiserka Kim Mejer (Kim Meijer) magistrirala na Visokoj školi za medijalnu umetnost u Utrehtu, i koji je kao deo omnibusa o svetskim migrantima prikazan na Međunarodnom festivalu dokumentarnog filma (International Documentary Filmfestival Amsterdam) u Amsterdamu 1996. godine, kao i na festivalima u Budimpešti i Beogradu.

Njegove fotografije su izlagane u Sjedinjenim Državama, Srbiji, Hrvatskoj, Kini, kao i objavljivane u časopisima i na internetu.
**Predstava u Škofjoj Loki** najstarija je slovenska narodna predstava koja se izvodi ulicama srednjovjekovnog centra Škofje Loke u Sloveniji. U povorci tokom posta i Uskrsa učestvuje više od 900 domaćih izvođača. Izvodi se na dijalektu vremena kada je napisana, i na više lokacija.

Predstava je bazirana na drevnim djelima kapučinskog monaha Lovrenca Marusič - otac Romuald (1676.–1748.), sa prikazima 20 scena križnog puta i scena iz Starog i Novog zavjeta. Osim glumaca, u izvođenju predstave učestvuju glumci, oko 400 volontera i građanstvo iz lokalne zajednice. Predstava je tradicionalna, ali se zbog složenosti izvodi svakih šest godina. Posljednji put to je bilo 2021. god. 

Iako se smatra važnim dijelom lokalnog identiteta, predstava također doprinosi društvenoj koheziji dajući uključenim stanovnicima priliku da se povežu jedni s drugima i osjećaju se kao da doprinose svojoj zajednici. Znanje i vještine povezane s izvođenjem predstave prenose se sa starijih na mlađe generacije unutar porodica koje sudjeluju. Jedan dio zanatskih radionica svojom izradom pomaže u izvođenju predstave.Igra strasti se nalazi i u nastavnim planovima i programima lokalnih škola.

Nematerijalna kulturna baština
------------------------------

Predstava u Škofjoj Loki upisana je na UNESCO-vu Reprezentativnu listu nematerijalnog kulturnog naslijeđa čovječanstva kao element nematerijalnog kulturnog naslijeđa Slovenije. Odluku o upisu doneo je Međuvladin komitet za očuvanje nematerijalnog kulturnog nasleđa na zasjedanju koje je održano od 28 novembra do 2 decembra 2016. u Adis Abebi.
| Serra da Mantiqueira |
| --- |
| Dio |
| Pogled na masivPogled na masivPogled na masiv |
| Dužina masiva: | 320 km |
| Širina masiva: | km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Pedra da Mina (2,821 m) |
| Zaštićene oblasti: | Serra da Mantiqueira na mapi BrazilaSerra da MantiqueiraSerra da MantiqueiraPozicija masiva u Brazilu |
| Država: |  Brazil |

**Serra da Mantiqueira** je planinski masiv na jugoistoku Brazila, koji se proteže preko Saveznih država Minas Gerais, Rio de Janeiro i São Paulo.

Karakteristike
--------------

Masiv se naglo izdiže od sjeverozapadne obale rijeke Paraíba do Sul i proteže se prema sjeveroistoku otprilike 320 km, dosežući visinu od 2,798 metar]]a na planini Pedra da Mina na granici država Minas Gerais-São Paulo.

Planine masiva se na kraju spajaju sa planinama Masiva Espinhaço. Nekad su bile prekrivene šumom, osim vrhova. 
Danas su zbog deforestacije, radi pašnjaka i drvenog ugljena znatno prorjeđene.
Na nižim padinama nalazi se nekoliko lječilišta, uključujuči najveće Campos do Jordão.

Njegovo ime Mantiqueira na Indijanskom tupianskom znači *Mjesto gdje leže oblaci*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Mantiqueira Mountains*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 07.02.2024.

Vanjske veze
------------

***Serra da Mantiqueira*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Mantiqueira Mountains* ()
**Szczepan Piotr Sadurski** – poljski satirik, karikaturist, novinar, predsednik Stranke Dobrog Humora. Rođen je 1965. godine u Lublinu; završio je srednju školu likovnih umetnosti (1985. god.). Objavio je više od 5 hiljada crteža u 200 časopisa. Laureat nagrada, među kojima je „Złota Szpilka'86" („Zlatna igla’86") - nagrada časopisa Szpilki (Igle) u takmičenju za najbolji crtež godine 1986.). Osnivač Izdavačke kuće humora i satire Superpress (1991. g.), glavni urednik časopisa Dobry Humor (Dobri Humor). Autor ideje i predsednik Stranke Dobrog Humora – neformalne, međunarodne organizacije osoba koje se vole smijati (više od 3 hiljade članova u Poljskoj i drugim zemljama na svetu). Vlasnik Satiričkog Internet portala Sadurski.com. Bio je član žirija na mnogim satiričkim i kabaretskim takmičenjima u Poljskoj, Turskoj i u Švedskoj. Živi u glavnom gradu Poljske, u Varšavi.

Eksterni linkovi
----------------

* Sadurski.com
* Rysunki.pl

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 29941815
* LCCN: n91035926
* ISNI: 0000 0000 3309 9036
* GND: 1210886650

 |
**Milena Nikolić**, rođen 6. jul 1992. godine u Trebinju je fudbalerka i državna reprezentativka Bosne i Hercegovine. Svestrana je igračica koja se odlično snalazi na svim pozicijama. Nastupa za ženski fudbalski klub Spartak iz Subotice i takmiči se u Super ligi Srbije za žene. Diplomirala je na Fakultetu sporta i fizičkog obrazovanja u Nišu.

Karijera
--------

Nastupala je 5 puta za žensku omladinsku reprezentaciju BiH (U-19), a od 2007. godine je standardna članica ženske "A" reprezentacije BiH sa kojom je učestvovala u kvalifikacijama za Svetski i Evropski kup[.

Nagrade i priznanja
-------------------

Do sada ima 7 titula državnog prvaka, 7 titula pobednika Kupa, 6 učešća u UEFA Ligi šampiona (2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15). U sezoni 2013/14 proglašena je za najboljeg strelca. Naredne sezone 2014/15 bila je drugi strelac ženske Lige šampiona.

Vanjske veze
------------

***Milena Nikolić*** na Wikimedijinoj ostavi

* Trebinjanka najbolji strelac Lige šampiona
* Milena Nikolić najbolji strelac Lige šampiona Arhivirano 2018-11-29 na Wayback Machine-u
* Muški fudbal sahranile su velike pare Arhivirano 2020-10-30 na Wayback Machine-u

1. ↑  
Statistika UEFA
2. ↑  Najbolji strelac Lige šampiona
3. ↑  Izveštaj UEFA
**Zakoni termodinamike** su skup od četiri osnovna zakona u termodinamici koji direktno slede iz postulata termodinamike. 

Šablon:Termodinamički ciklusi

Osnovni termodinamički zakoni su teorijska osnova termodinamike. Postoje četiri opšta zakona termodinamike čija važnost ne zavisi od vrsta termodinamičkih sistema i njihovih interakcija, već samo od protoka materije i energije.

Nulti zakon
-----------

Nulti zakon termodinamike tvrdi da je termodinamička ravnoteža relacija ekvivalencije.

*Ako su dva termodinamička sistema u ravnoteži sa trećim, onda su u ravnoteži i među sobom.*
Nulti zakon se dobija iz nultog postulata termodinamike:

*Postoje određena stanja jednostavnog termodinamičkog sistema (koja se nazivaju termodinamički ravnotežna stanja) u kojima je on potpuno određen unutrašnjom energijom (), zapreminom () i brojem čestica svake od komponenti koje čine taj sistem (,, ... ).*

Prvi zakon
----------

Prvi zakon termodinamike se odnosi na održanje energije.

*Promena unutrašnje energije zatvorenog termodinamičkog sistema jednaka je zbiru toplotne energije dodate sistemu i termodinamičkog rada primenjenog na sistem.*
Prvi zakon termodinamike sledi iz prvog postulata termodinamike:

*Postoji funkcija (koja se naziva entropija) ekstenzivnih parametara bilo kog kompozitnog sistema (sistema koji se sastoji od jedne ili više komponenti) koja je definisana za sva termodinamički ravnotežna stanja i za koju će pretpostavljeni parametari koji opisuju sistem, u odsustvu unutrašnjih ograničenja imati one vrednosti koje će maksimizovati ovu funkciju na mnogostrukosti ograničenoj ravnotežnim stanjima.*

Drugi zakon
-----------

Drugi zakon termodinamike vezan je za definiciju entropije.

*Ukupna entropija izolovanog termodinamičkog sistema se uvećava do svoje maksimalne vrednosti.*
Drugi zakon se dobija iz drugog postulata termodinamike u kojem se definiše funkcija entropija:

*Entropija je neprekidna, diferencijabilna i monotono rastuća funkcija energije. Entropija kompozitnog sistema je aditivna funkcija njegovih podsistema.*

Treći zakon
-----------

Treći zakon termodinamike govori o nemogućnosti dostizanja apsolutne nule temperature.

*Kada se sistem asimptotski približava temperaturnoj apsolutnoj nuli entropija teži svojoj minimalnoj vrednosti (nuli).*
Treći zakon termodinamike je posledica trećeg postulata:

*Na nultoj temperaturi (temperatura se definiše kao parcijalni izvod unutrašnje energije po entropiji, gde su svi ostali ekstenzivni parametri fiksirani) entropija je nula.*

Vidi još
--------

* Postulati termodinamike
*Za ostale upotrebe, v. Jovan Deroko.*
Jovan Deroko
**Jovan Deroko** (Dubrovnik, 15. mart 1820 — Beograd, 19. mart 1887) je bio slikar, profesor na Beograskom liceju i kartograf.

Biografija
----------

U Dubrovniku je najpre radio kao učitelj matimatike i tehničkog crtanja, zatim je predavao prorodnu istoriju u pedagogijskoj preparandiji.

U Beograd se preselio 1850. godine, gde je prešao u pravoslavlje i uzeo krsnu slavu Svetog Marka.

Zvanje profesora načertanija i krasnopisa mu je potvrđeno ukazima, a predavao je u Prvoj muškoj gimnaziji i Trgovačkoj školi. Vodio je školu načertanija, najpre u sastavu Poslovno-trgovačke škole, a od 1863. godine u zasebnoj školi, koja se nalazila u tada tek izgrađenom Kapetan-Mišinom zdanju.

Radio je i kao profesor italijanskog jezika i crtanja na dvoru Obrenovića.

Izradio je prvi plan i program nastave crtanja, pod nazivom „Uredba za crtanje" (1851) i napisao prvi udžbenik za crtanje u Srbiji, pod nazivom „Upražnjenije načertanija slobodoručnog" (1853), kao i „Srbski krasnopis" (1858). Značajno je uticao na dopiranje pojmova o slikarstvu među srpsku mladež.

U školi je okupio sve talentovane đake, kod kojih je razvijao likovnu kulturu, obučavao ih osnovnim crtačkim znanjima i upoznavao ih sa delima velikih majstora italijanske i francuske škole. Za školu crtanja je iz Beča poručivao komplete vodenih boja, tuševa, četki, haritiju i albume.

Već 1856. u Prvoj muškoj gimnaziji je priredio prvu đačku izložbu, koja je u javnosti postigla lep uspeh.

Kroz njegovu školu crtanja prošli su mnogi budući slikari, kritičari i poznavaoci likovne umetnosti, među kojima su: Miloš Tenković, Đorđe Krstić, Poleksija Todorović, Đorđe Milovanović, Antonije Kovačević, Mihailo Valtrović, Dragutin S. Milutinović i drugi.

Međutim, ostala su nepoznata njegova crtačka i slikarska dela.

Porodica
--------

Oženio se Katarinom, rođenom Vuković, rodom iz Beča, sa kojom je imao sinove Marka (1846—1903), koji je postao dvorski veterinar, Jevgenija (ili Evžena) (1860—1944), koji je postao inženjer, stručnjak za železnicu i pionir filatelije u Srbiji, Vladislava (1871—1944), koji je postao pukovnik, Nikolu (1874—1944), koji je postao general, Dragutina (1877—1847), koji je postao kartograf i ćerku Matildu. Vladislav je sa Natalijom, ćerkom Vladana Đorđevića imao ćerku i dva sina, od kojih je jedan bio Jovan V. Deroko. Jevgenije je sa Anđom Mihailović (1864 –1937) rodom iz Mokrina imao ćerku Nataliju i sinove Jovana i Aleksandra Deroka.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Petrović 2007: str. 169
2. 1 2  Vranić-Ignjačević & Milošević 2004: str. 19

Literatura
----------

* Petrović, Petar (2007). *Srpski biografski rečnik, knjiga 3, D-Z*. Novi Sad: Matica srpska. ISBN 978-86-7946-001-1.
* Vranić-Ignjačević, Marija; Milošević, Dubravka (2004). *Aleksandar Deroko: 1894-1988, katalog izložbe*. Beograd: Univerzitetska biblioteka „Svetozar Marković„. ISBN 86-7301-017-9.
**João Pessoa** je grad od 822,680 i općina od 833,932 stanovnika. na sjeveroistoku Brazila u Saveznoj državi Paraíba u kojoj je administrativni centar.

Metropolitanski João Pessoa ima 1,173,268 st.

Geografske karakteristike
-------------------------

Smješten između Natala (160 km) i Recifea (121 km), João Pessoa se prostire se duž desne (zapadne) 
obale rijeke Paraíba do Norte. udaljen 18 km od Atlantika.

Od 1960-ih se počeo spuštati do Atlantika, tako da se danas prostire duž 24 km obale.

Svjetionik na rtu Branco je najistočnija točka Brazila.

Historija
---------

Historijski centar
Nukleus današnjeg grada bio je *Cidade Real de Nossa Senhora das Neves* (Kraljevski grad naše gospe snježne) kog su osnovali u augustu 1585. 
portugalski kolonisti. To je današnji Porto do Capim u kvartu Varadouro.

Ime mu je promjenjeno 1588. u *Filipéia de Nossa Senhora das Neves*, po Felipeu II, koji je u to vrijeme bio španjolski i portugalski kralj.

Nizozemci su 1634. zauzeli Filipéu i prezvali je u *Fredrikstad* u čast princa Frederika od Oranje-Nassaua.

Nakon pada Nove Holandije i povlačenja Nizozemaca, grad je 1654. godine dobio ime *Parahyba do Norte*. Svoje današnje ime "João Pessoa", dobio je po političaru i guverneru Države Paraíbo-*Joãu Pessoi Cavalcantu de Albuquerqueu*, koji je ubijen 1930. u Recifeu, kao kandidat za potpredsjednika Republike, na listi Getúlia Vargasa.

Svojevremeno je bio podijeljen između donjeg i gornjeg grada, urbanizacijom se proširio na teritorij okolnih sela pa se ta podjela danas više nevidi.

Od 1955. je sjedište *Federalnog univerziteta Paraíba*.

Znamenitosti
------------

Najveće znamenitosti su barokna katedrala Nossa Senhora das Neves i crkva São Francisco iz 18. vijeka.

Privreda i transport
--------------------

João Pessoa je danas grad prehrambene, tekstilne i kemijske i elektroindustrije.

On je Luka koja se danas nalazi na kraju estuarija duž poluotoka Cabedelo.

Obalnim autoputom povezan je sa obližnjim gradovima.
Kao i svi veći brazilski gradovi i on ima i *Internacionalni aerodrom Presidente Castro Pinto* (IATA: **JPA**, ICAO: **SBJP**), udaljen 
desetak km jugozapadno od centra grada.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „João Pessoa" (engleski). City Population. Pristupljeno 22.01.2024.
2. 1 2 3 4  „João Pessoa Municipality in Paraíba" (engleski). City Population. Pristupljeno 22.01.2024.
3. 1 2 3 4 5 6 7  „*João Pessoa Brazil*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 22.01.2024.
4. ↑  „João Pessoa Urban Agglomeration in Brazil" (engleski). City Population. Pristupljeno 22.01.2024.
5. 1 2 3 4 5 6  „Um pouco da sua história" (portugalski). Prefeitura de João Pessoa. Pristupljeno 22.01.2024.

Vanjske veze
------------

***João Pessoa*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Prefeitura de João Pessoa* (službene stranice) ()
**Caterina de' Medici** (Firenza, 13. april 1519. - dvorac Blois, 5. januar 1589.), bila je francuska kraljica od 31. marta 1547. do 10. jula 1559. i regentica svog maloljetnog sina Karla IX. od 1560. do 1564.

Biografija
----------

*Caterina Medici* je bila kći urbinskog vojvode i vladara Republike Firence - Lorenza II. Medicija (1492-1519) i francuske plemkinje *Madeleine de La Tour* d'Auvergne (1495.-1519). Oba roditelja su joj umrla nekoliko nedelja posle njenog rođenja (majka 28. aprila a otac 4. maja) Od njih je nasljedila titule kontese d'Auvergne i vojvotkinje Urbina. Odrasla je na medicejskom dvoru u Firenci (Italija).

Udala se za Vojvodu Henrika od Orleana, budućeg kralja Francuske Henrika II. - 1533. sa samo 14 godina. Kraljica Francuske postala je 1547. godine. Prvih deset godina, ona i Henrik nisu imali djece, a nakon tog rodila je devetoro djece kao na traci, od kojih su posljednje dvije blizanke (Jeanne i Viktorija) umrle kao novorođenčad. Tri poslednja francuska kralja iz dinastije Valois; Franjo II.(1559-1560), Karlo IX. (1560-1575.) i Henrik III. (1575-1589.), bili su sinovi *Caterina Medici*.

Njena najstarija kćer - Elizabeta Valois, postala je žena španjolskog kralja Filipa II, a najmlađa preživela kći, Margareta (poznata kao kraljica Margo), udala se za hugenota Henrika od Navare, koji će kasnije postati francuski kralj Henrik IV..

*Katarina de Medici*
Sva njena djeca, osim Margarete, bila su bolešljiva, tako da je ona nakon smrti svoga muža1559. četiri godine vladala nominalno kao regent svog sina Karla IX. i bila de jure vladar Francuske, ali se to praktički produžilo do kraja njegove vladavine 1574.

Nakon čitanja Nostradamusovog almanaha za 1555. u kome se spominjala opasnost za kraljevsku porodicu, postala je njegov veliki poštovalac. Pozvala ga je u Pariz da izradi horoskope za nju i njenu djecu, i dala mu je položaj kraljevog savjetnika i liječnika.

Za vrijeme vladavine *Caterina Medici*, 24. augusta 1572. u Parizu i širom Francuske odigrao se masakr hugenota, poznat kao **Bartolomejska noć**. Za njenog vremena se smatralo da je *Caterina Medici* direktno odgovorna za masakr. Ona se javno trudila da se distancira od ovog masakra i od vjerskog rata koji je nakon tog nastao. Svo vrijeme na vlasti nastojala je održati autoritet kraljevske vlasti u uvjetima kaosa građanskog rata između katolika i hugenota.

Nakon 1580. kad je na francuski prijesto stupio njen mlađi sin Henrik III. njen uticaj na dvorsku politiku je rapidno opao.

Pored vladarske i političke uloge, *Caterina Medici* bila je poput ostalih medicija veliki mecena umjetnosti, tako da je pomogla da se renesansa iz njene rodne Toskane raširi po Francuskoj.

Povezano
--------

* Medici

Bilješke
--------

1. 1 2 3 4 5  Biografija Caterine Medici, na portalu treccani.it, pristupljeno 8. 06. 2011.()

Vanjske veze
------------

***Katarina de Medici*** na Wikimedijinoj ostavi

* Biografija Caterine Medici, na portalu treccani.it ()
* Portreti Catherine Medici ()
*Ukoliko ste tražili drugu osobu, vidite članak Aleksandar Popović (razvrstavanje).*
**Aleksandar Popović** (20. novembar 1929, Ub — 9. oktobar, 1996, Beograd) jedan je od najznačajnijih srpskih dramskih pisaca. Najviše je pisao komedije i satire a uspešno se bavio i drugim žanrovima, pa je iza sebe ostavio bogat opus drama za decu, scenarija za televizijske drame i serije. Njegova vrlo uspešna knjiga za decu je ***Sudbina jednog Čarlija***. Za dramska dela osvojio je mnogobrojne nagrade, a pozorišne predstave rađene po njegovim tekstovima postale su zaštitni znak mnogih pozorišta. Napisao preko 50 pozorišnih komada.

Biografija
----------

Rođen na Ubu 20. XI 1929. godine. Po završetku gimnazije, odličan matematičar, predaje se pisanju poezije i postaje kandidat za člana Udruženja književnika. Krajem hiljadudevetstočetrdesetih uhapšen je i provodi pet godina na Golom Otoku. Nakon robije bio je prisiljen da se okuša u raznim zanatima. Početkom hiljadudevetstopedesetih prihvatio je poziv Duška Radovića iz Radio Beograda i počeo da piše radio-drame za decu. Sa prvim literarnim tekstovima pojavio se 1959. godine. Njegov raznovrstan opus sadrži drame i komedije, drame za decu, TV drame i televizijske serije.

Izbor iz dela
-------------

### Drame

* 1964. *Ljubinko i Desanka* (praizvedba 30. decembar 1964 Atelje 212, Beograd)
* 1965. *Čarapa od sto petlji* (praizvedba 17. jun 1980 Narodno pozorište Timočke krajine, Zaječar)
* 1967. *Razvojni put Bore Šnajdera* (praizvedba 12. februar 1967, Atelje 212, Beograd)
* 1967. *Smrtonosna motoristika* (praizvedba 7. april 1967, Beogradsko dramsko pozorište, Beograd)
* 1968. *Druga vrata levo*, praizvedba 1969. Studentsko eksperimentalno kazalište, Zagreb
* 1984. *Mrešćenje šarana* (praizvedba 4. april 1984, Narodno pozorište u Pirotu, Pirot)
* 1990. *Bela kafa* (praizvedba 6. decembar 1990, Narodno pozorište u Pirotu, Pirot)
* 1992. *Tamna je noć* (praizvedba 23. jun 1993, Kult teatar, Beograd)
* 1996. *Baš bunar* (praizvedba 5. oktobar 1996, Zvezdara teatar, Beograd)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **osobi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Aleksandra Damnjanović D’Agostino** je srpsko-talijanski pisac rođen 21.06.1962. u Beogradu, Srbija.
Počinje da piše još u osnovnoj školi. Objavljuje svoje literarne radove u časopisima "Kekec", "Zmaj" i "Poletarac".
Po završetku prva dva razreda Prve zemunske gimnazije nastavlja školovanje u Medicinskom obrazovnom centru u Beogradu.
Godine 1980. na konkursu "Vuk Karadžić" osvaja Prvo mesto u Beogradu sa pesmom
"Ono što zovemo životom."
Posle završene srednje škole pohađa prvo Medicinski, a potom Prirodno-matematički fakultet u Beogradu.

Italijanski jezik je fascinira svojom melodičnošću i lepotom, tako da počinje da prevodi svoje pesme, a kasnije će ih pisati i direktno na italijanskom jeziku.

Godine 1995, sa zbirkom pesama "Nastavljam da tražim", učestvuje u Prvoj ediciji nacionalnog konkursa u poeziji i prozi "Anais Nin", grad Pjoltelo, osvajajući "Znak za zaslugu".

Godine 2006. u Beogradu objavljuje zbirku pesama: "Na krilima lasta" u dvojezičnoj formi. Poznata akademska slikarka Marijana Karalić svojim akvarelima kruniše pesničku misao.

U februaru 2007. godine učestvuje na konkursu „Zlatno pero", raspisanom od strane Lajons kluba Vareze i sa pesmama „Noć" i „Vreme me više ne pita za ime" osvaja „Znak za zaslugu".
Iste godine, u septembru, u Crvenki, na Četrnaestom Festivalu pesnika za decu "Bulka" ulazi među finaliste i osvaja "Nagradu publike" sa pesmom "Molitva".
U oktobru iste godine na Međunarodnom konkursu A.U.P.I, raspisanom od strane Italijanskog udruženja pesnika i slikara, sa pesmom "Oproštaj" ulazi među finaliste.

Izdavačka kuća "Otma" njenu pesmu "Nazdravimo životu" objavljuje u popularnoj međunarodnoj antologiji pesnika: "Agenda pesnika 2008."
U martu 2008.godine objavljuje zbirku pesama "Moja tišina peva", takođe u dvojezičnoj formi, obogaćenu crtežima Marijane Karalić. Promocija knjige je održana istog meseca u "Italijanskom institutu za kulturu u Beogradu".

U junu 2008. godine na konkursu "Zlatno pero" grad Vareze osvaja Prvu nagradu za narativu sa pričom "Oči od stakla".

U aprilu 2010. objavila je zbriku pesama "U vremenu"/"Nel tempo".

Aleksandra Damnjanović D’Agostino, pored ostalog, piše priče i bajke za decu (2012. objavila knjigu bajki "Put jedne ruke", koju su ilustrovala deca iz italijanskog mesta Ponte Treza i jedne beogradske osnovne škole), kao i tekstove za muziku (sve tekstove na CD-u Silvije Bokidi (Silvia Bocchiddi), tekst za himnu Udruženja "La Rondine" i himnu Festivala bajki "Ponte Magico").

Udata i majka je dvoje dece: Federika i Adriane.

Vanjske veze
------------

* 86-908469-0-5 Aleksandra Damnjanović D"Agostino:Na krilima lasta[*mrtav link*]

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 154374574
* GND: 142404667

 |
**Alexander Elliot Anderson "Alex" Salmond** MSP, 31. decembar 1954 -) je škotski nacionalistički političar i trenutni Prvi ministar (premijer) Škotske. On je četvrti po redu Prvi ministar koji je na to mjesto došao u maju 2007. Također je i vođa Škotske nacionalne stranke (SNP), kojoj je služio kao član Škotskog parlamenta (MSP) za izbornu jedinicu Gordon. Od 1987. do 2010. je služio kao zastupnik u Donjem domu britanskog Parlamenta za Banff and Buchan in the UK. Salmond je bio vođa SNP od 1990. do septembra 2000.

Rodom je iz Linlithgowa u West Lothianu. Salmond je studirao na University of St Andrews, gdje je dobio diplome Joint Honours MA iz ekonomnije i historije. Karijerun je započeo Government Economic Service (GES), a potom se zaposlio u Royal Bank of Scotland kao energetski ekonomist odakle je pisao članke i komentirao tekuća zbivanja za domaće i strane medije.

Nakon što je 1999. devolucijom uspostavljen Škotski parlament, izabran je u njegovog zastupnika za Banff and Buchan, zastupajući istu jedinicu i u britanskom i u škotskom Parlamentu. Salmond je podnio ostavku na mjesto vođe SNP 2000. te se ispočetka nije kandidirao za škotski Parlamenta. Međutim, zadržao je svoje mjesto u britanskom Parlamentu nakon izbora 2001. godine. Salmond je ponovno izabran za mjesto vođe SNP godine 2004. a sljedeće godine je na izborima zadržao i svoje mjesto u britanskom Parlamentu. Godine 2006. se ponovno kandidirao za Škotski parlament i na izborima za Škotski parlament 2007. godine je porazio svog prethodnika u izbornoj jedinicia, a SNP postala najjača pojedinačna stranka. Salmond je 16. maja 2007 izabran za Prvog ministra.

Salmond je nakon toga vodio manjinsku škotsku vladu. Salmond je poznat kao jedan od najgorljivijih zagovornika škotske nezavisnosti, te je nekoliko puta tražio da se po tom pitanju održi referendum. Salmond je poznat i kao jedan od najgorljivijih zagovornika borbe protiv globalnog zatopljenja i pod njegovom je vlašću Škotska donijela neke od najradikalnijih zakona usmjerene na smanjenje emisija fosilnog goriva i provela energetsku politiku usmjerenu na obnovljive izvore energije. Također je poznat kao vatreni zagovornik nuklearnog razoružanja kao i po žestokom protivljenju savezničkoj invaziji Iraka 2003. godine.

19. septembra 2014. godine, dan nakon što su građani Škotske na referendumu odbacili nezavisnost, Salmond je objavio kako će se povući sa mjesta premijera i šefa stranke.

Izvori
------

1. ↑  Allardyce, Jason (26. jul 2009). „Salmond: 'Faith is my driving force'". London: Sunday Times Scotland. Pristupljeno 26. 7. 2009.

***Alex Salmond*** na Wikimedijinoj ostavi


|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 217086908
* ISNI: 0000 0004 3245 2060
* GND: 1011950936
* SUDOC: 15491035X

 |
Šintoističko svetište cara Sudōa
**Prince Sawara** (早良親王 , **Sawara-shinnō**?) (750? – 8. novembar 785) bio je peti sin japanskog princa Shirakabea (kasniji car Kōnin) i princeze Takano no Niigasa. Godine 781. je proglašen prijestonasljednikom nakon što mu je otac abdicirao, a stariji brat preuzeo prijestolje kao car Kanmu. Kada je godine 785. ubijen Fujiwara no Tanetsugu, administrator nove prijestolnice Nagaoka-kyō, princ Sawara je optužen za sudjelovanje u atentatu; razlog je bilo njegovo javno protivljenje seljenju prijestolnice. Zbog toga je prognan u provinciji Awaji; na putu je sebe izgladnio na smrt.

Iste godine je posthumno rehabilitiran i dobio titulu Car Sudō (崇道天皇, *Sudō*-tennō**?). To je jedini slučaj u japanskoj historiji kada je netko posthumno dobio carsku titulu. Sahranjen je u Yamatou.

Fusnote
-------

1. ↑  Ponsonby-Fane, Richard. (1959). *The Imperial House of Japan,* p. 128.

Literatura
----------

* Plutschow, Herbert. "Tragic Victims in Japanese Religion, Politics, and the Arts," *Anthropoetics* Vol. 6, No. 2 (Fall 2000/Winter 2001)
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). *The Imperial House of Japan.* Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
**Goeldijev marmozet** (latinski: *Callimico goeldii*) је mali južnoamerički majmun koji živi u gornjem slivu Amazone u Boliviji, Brazilu, Kolumbiji i 
Peruu gdje ih ima najviše. 
To je jedina vrsta klasificirana u rod **Callimico**, pa se ponekad naziva i *kalimiko*.
Ime je dobila po svom otkrivaču, švicarsko-brazilskom prirodoslovcu Emilu Augustu Goeldiju

Karakteristike
--------------

Goeldijev marmozet je mali primat, obrastao gustim, kratkim i glatkim krznom po tijelu, a pahuljastim oko vrata i repa, prosječne dužine dlake 2 cm. 
Boja krzna je najčešće crna, ali se kreće od srebrne do tamnosmeđe. Varijacije boja obično su ograničene na krzno na repu, leđima i vratu, ali nemaju dlake na licu, rukama i nogama, tu se vidi da imaju crnu kožu.

Ima male kandže. Od glave do repa je dug od 210 do 230 mm, a sam rep ima od 255 do 324 mm. 
Teže između 393 i 860 grama, a mužjaci su u prosječno teži od ženki.

### Stanište

Goeldijevi marmozeti imaju tri glavna tipa staništa, netaknute šikare kišnih šuma, bambuse i sekundarne šume, povremeno se u potrazi za hranom penju i na krošnje. 
Nadmorska visina staništa kreće se od 144 do 300 metara.

Žive po rupama u amazonskoj prašumi, a većinu vremena provode u vegetaciji oko 5 metara iznad tla. 
gdje se u potrazi za hranom kreću skačući prosječno po 2 m.

Smatra se ugroženom vrstom pa je 2020. stavljen na crvenu listu Međunarodne unije za zaštitu prirode.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Callimico goeldii / Goeldi's marmoset*" (engleski). Animal Diversity Web. Pristupljeno 6.09.2023.
2. ↑  „*Goeldi’s Monkey*" (engleski). IUCN Red List of Threatened Species. Pristupljeno 6.09.2023.

Vanjske veze
------------

***Goeldijev marmozet*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Callimico goeldii / Goeldi's marmoset* ()
**Limbaži** (njemački: *Lemsal*, estonski: *Lemsalu*) je grad od 6,850 stanovnika u sjeveroistoku Latvije.

Geografske karakteristike
-------------------------

Limbaži se nalazi u Regiji Vidzema u pitoresknoj dolini jezera Limbažu, udaljen 90 km sjeveroistočno od glavnog grada Rige.

Grad i njegova općina dio su Rezervata biosfere Sjeverni Vidzeme.

Historija
---------

Ruine srednjovjekovnog zamka
Limbaži je jedan od najstarijih gradova u Latviji,koji je dobio status grada 1385.

Kraj oko grada bio je naseljen davno prije naše ere, o tom svjedoči nekropola kod Dravniekija (9 km od centra) s 
kraja neolita početka brončanog doba.

Limbaži je prvi put dokumentiran u 13. vijeku u vrijeme invazije Livonskog bratstva mača. Pretpostavlja se da je bio centar otpora toj invaziji.
Limbaži je pripadao malim gradovima Terre Mariane, ali je igrao važnu ulogu u historiji te konfederacije kao jedna od rezidencija riškog nadbiskupa. Iako je bio mali, bio je član Hanzeatskog saveza, vjerojatno zbog mora.

U historijskoj jezgri grada sačuvan je plan koji je nastao 1385. nakon izgradnje bedema. 
Stari grad je sagrađen tokom 18. - 19. vijeka. Krajem 19. vijeka historijski centar grada proglašen je urbanističkim spomenikom od nacionalnog značaja.

Limbaži je rodno mjesto Kārlisa Baumaņisa autora latvijske himne kom je 1998. podignut spomenik.

Privreda
--------

Ekonomija grada bazira se na drvnoj, tekstilnoj i prehrambenoj industriji.

Pobratimski gradovi
-------------------

Limbaži ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima;

* Njemačka Anklam, Njemačka
* Danska Klippan, Skåne, Danska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Latvia: Regions, Cities and Towns*" (engleski). City population. Pristupljeno 4.01.2022.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Vēsture*" (latvijski). Limbaži. Pristupljeno 4.01.2022.
3. ↑  „*Sister cities of Limbaži*" (engleski). Sister city. Pristupljeno 4.01.2022.

Vanjske veze
------------

***Limbaži*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Limbaži* ()
**Alicia Roanne Witt** (21. august 1975 -) je američka glumica, pjevačica i manekenka.

Rodila se u Worcesteru kao dijete srednjoškolskih nastavnika Roberta Witta i Diane Pietro. Glumački talent je otkrila u najranijoj dobi, te je karijeru započela kada je 1980. godine, u dobi od 5 godina recitirala stihove *Romea i Julije* u TV-emisiji *That's Incredible!*. Tada ju je zapazio znameniti sineast David Lynch i angažirao je za ulogu Alije u SF-spektaklu *Dune*. Nakon toga su je roditelji školovali kod kuće, što joj je omogućilo da dobije srednjoškolsku diplomu u dobi od 14 godina i preseli u Los Angeles. Kao adolescentica se istakla sviranjem klavira i osvojila nekoliko prestižnih nagrada za mlade talente. Godine 1989. ju je Lynch ponovno angažirao, ovaj put za kultnu seriju *Twin Peaks* gdje je lik Gretchen Hayward stvorio specifično za nju.

Witt je nakon toga imala zapaženu ulogu psihopatske tinejdžerice u filmu *Fun*, nakon čega su slijedile uloge u TV-serijama kao što su *Cybill*, *Sopranos* i *Law & Order: Criminal Intent*. Istakla se i ulogom porno-glumice u satiričnom filmu Cecil B. Demented te Kriemhilde u njemačkoj mini-seriji *Die Nibelungen*.

Vanjske veze
------------

* Alicia Witt na sajtu IMDb
* Alicia Witt na Allmovieu
* Alicia Witt's Official Myspace

***Alicia Witt*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 81172494
* LCCN: no2001048486
* ISNI: 0000 0001 1475 9796
* GND: 136905757
* SUDOC: 080716849
* BNF: cb14239794z (podaci)
* MusicBrainz: 61cc8cd3-aa05-4c12-b46e-9b4cc51ed98d
* NKC: xx0041391
* CONOR.SI: 33253731

 |
*Za ostala značenja, vidi Alkej (razvrstavanje).*
Αλκαίος
**Alkej** ili **Alcej** (grč. ***Αλκαίος***, lat. *Alcaeus*; Mitilena, Lezb, oko 630. pne. – Lezb, oko 580. pne.) bio je starogrčki liričar aristokratskoga podrijetla. Predstavnik je monodijske lirike (pjesme koje su se pjevale uz pratnju lire). Pisao je političke, ali i ljubavne stihove (neke je posvetio Sapfi, u koju je vjerojatno bio i zaljubljen).

Pjesme
------

U deset knjiga pjesama eolskoga dijalekta nalazimo ljubavne pjesme, političke i ratne pjesme te počasnice ili gozbene pjesme te himne; od svega toga sačuvano je oko 150 fragmenata. Najznačajnije su mu vinske popijevke i počasnice u kojima govori o političkim strastima, o blagodatima vina koje liječi i koje smatra pravim prijateljem. U ljubavnim pjesmama očituje se povezanost s narodnim motivima, a u nekima razotkriva svoju ljubav prema pjesnikinji Sapfi, s kojom je vjerojatno i razmjenjivao pjesme.

Nazivaju ga majstorom stiha i forme, stihovi su mu muzikalni i odlikuju se bogatstvom metrike i strofa, a njegova je strofa nazvana alkejskom strofom. Alkejska je strofa kompliciranija varijacija dominantnog jampskog uzorka. Jedna se stanca sastoji od četiri stiha; prva su dva podijeljena u dva dijela cezurom (stankom) nakon petog sloga. Sastoji se, dakle, od dva jedanaesterca, jednog deveterca i jednog deseterca. Uzorak bi se grafički mogao prikazati ovako pri čemu je **\_** dugi slog, **,** kratak, a **:** cezura.

```
_ _ , _ _ : _ , _ , _
_ _ , _ _ : _ , _ , _
_ _ , _ _ _ , _ _
_ , _ , _ , _ _
```

Po uzoru na nj radio je Horacije, a također i neki moderni pisci poput Foscola, Shelleyja i Carduccija, a od hrvatskih pisaca Ivan Mažuranić i Ante Tresić Pavičić.

Djela
-----

* „Lađi"
* „Ljeto"
* Fragmenti nekih pjesama (engl. jezik) Arhivirano 2006-06-15 na Wayback Machine-u
* Većina sačuvanih pjesama (engl. jezik) Arhivirano 2011-05-14 na Wayback Machine-u

Poveznice
---------

* Starogrčka književnost
* Sapfa

Izvori
------

1. 1 2  Dalibor Brozović, gl. ur.: *Hrvatska enciklopedija*, sv. 1. : A – Bd, Zagreb : Leksikografski zavod Miroslava Krleže, 1999. ISBN 953-6036-31-2, str. 156.

***Alkej*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 228050642
* LCCN: n81024909
* ISNI: 0000 0003 7467 7439
* GND: 118501720
* SELIBR: 175080
* SUDOC: 02984701X
* BNF: cb121387870 (podaci)
* BIBSYS: 90193838
* MusicBrainz: e48e97fc-97ba-4e89-af15-0b0783022a0d
* NLA: 35990578
* NKC: jn19981000081
* BNE: XX995176
* CiNii: DA00907587
* CONOR.SI: 68927843
* NSK: 000141705

 |
**Roger Bacon**
**Roger Bacon** (Ilchester, Somerset, o. 1214. - Oxford, 11. lipnja 1294.), engleski franjevac, učenjak, teolog i filozof koji je sažeo svoja rana proučavanja na magiju i alkemiju. Zvan *doctor mirabilis*.

Životopis
---------

Studirao je matematiku i medicinu u Oxfordu i Parizu. Uz latinski, izvrsno je govorio hebrejski, arapski i grčki, što mu je omogučilo uvid u jezično šaroliku literaturu.

Bio je jedan od pionira srednjovjekovne eksperimentalne znanosti, a osim matematike i astronomije, proučavao je magnetizam i optiku te je otvorio put razvoju optike i uporabi leća. Oko 1250. godine postao je pripadnik franjevačkog reda i okrenuo se znanosti i pokusima. Zbog teoloških učenja oduzeta mu je katedra 1257. godine, nakon čega odlazi u progonstvo u Pariz.

Godine 1277. zatraženo je od njega da izloži svoje filozofske poglede, a potom je osuđen je i zatvoren. Oslobođen je 1292. godine poslije provedenih petnaest godina u tamnici.

Bio je stručnjak u prosudbenoj ili mundanoj astrologiji kojom se nastojalo povezati planetarne cikluse i obrasce sa svjetskim događajima. Osim astrologijom, bavio se i teologijom, matematikom, geografijom, astronomijom, fizikom i alkemijom. Poznato je da je izvodio praktične pokuse, osobito s kovinama i magnetizmom, a otkrio je i barut, neovisno od Kineza.

Pripisuje mu se djelo "Zrcalo alkemije" (*Speculum Alchemiae*) objavljeno 1597. godine.

U svojim radovima predvidio je izradu lokomotive, automobila, eksploziva, zrakoplova i parobroda.

Djela
-----

Njegova glavna djela nastala su između 1266. i 1268. godine:

* "Veće djelo" (*Opus maius*)
* "Manje djelo" (*Opus minus*)
* "Treće djelo" (*Opus tertium*)

Bilješke
--------

1. 1 2  Eliksir i kamen, str. 104.
2. ↑  Russell, Bertrand, str. 161.
3. ↑  Bobrick, Benson, str. 88.
4. ↑  Black, Jonathan, str. 268.
5. ↑  Opća enciklopedija u 20 svezaka, str. 116.

Literatura
----------

* Baigent, Michael; Leigh, Richard. *Eliksir i kamen: nasljeđe magije i alkemije*. Zagreb. 2000. ISBN 953-6716-11-9
* Black, Jonathan. *Tajna povijest svijeta*. Čakovec. 2009. ISBN 978-953-14-0502-7
* Bobrick, Benson. *Sudbonosno nebo: povijest astrologije*. Zagreb. 2007.
* *Opća enciklopedija u 20 svezaka, sv. II*. Zagreb. 2005. ISBN 953-7224-02-3
* Russell, Bertrand. *Mudrost Zapada*. Split. 2005. ISBN 953-214-298-3
**Pedro de Heredia** (Madrid, oko 1500. - Guadalquivir, 1555.), bio je španjolski konkvistador, poznat kao osvajač i osnivač Cartagene de Indias.

Biografija
----------

Pedro je rođen u porodici srednjeg plemstva, njegova porodica, otac Pedro, majka Inés, brat Alonso i sestra Constanza, iselila se zarana u Novi svijet na Antile.
Kao vlasnik broda *Santa María de la Luz* i trgovac robljem na relaciji Sevilla - Santo Domingo, dokumentiran je 1522.

Pedro de Heredia je 1528. postavljen za viceguvernera u kolumbijskom gradu Santa Marta. Izgleda da je tad počeo vrlo samovoljno prisvajati i porobljavati sve što mu je došlo pod ruke, jer su po španjolskim arhivima pronađene pritužbe na njegov rad.
Iz Santa Marte krenuo je 1532. u kampanju na Cartagenu, koju je zauzeo 1533. pokorivši lokalne indijance. 

Za nagradu postavljen je za guvernera novoosnovane kolonije koja se protezala sve do Ekvadora.
Njom je vladao do svoje smrti 1555. Kako je to bilo vrijeme osvajanja, ekspedicija i otkrića, Heredia je obilato koristio date mogućnosti, jer je mogao dijeliti zemlju kome je htio, a isto tako i postupati sa indijancima, a po svemu sudeći ni zlato oteto domorocima nije baš svo otpremljeno na kraljevski dvor.

Zbog tog je ušao u svađe i sukobe sa drugim konkvistadorima, od kojih je najopasniji bio Sebastián de Belalcázar.

To ga je koštalo glave, jer je optužen za pronevjeru, teroriziranje domorodaca, silovanje i pljačku. Na prvom suđenju je oslobođen i vraćen na položaj, na drugom je osuđen na jednogodišnji izgon iz Cartagene, ali je na trećem održanom 1554. proglašen krivim i poslan brodom u Španjolsku u *Savjet za Indije*, da mu on da konačnu presudu. 

Na tom putu je brod doživio havariju, u kojoj se Pedro de Heredia utopio.

Posthumno je održano posljednje suđenje 1558. na kojem je oslobođen svih optužbi.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Pedro de Heredia*" (španjolski). Real Academia de la Historia. Pristupljeno 15.12.2022.

Vanjske veze
------------

***Pedro de Heredia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Pedro de Heredia* (na portalu Real Academia de la Historia) ()
**Jacuí** (portugalski: *Rio Jacuí*) je rijeka na jugu Brazila u Saveznoj državi Rio Grande do Sul, duga 710 km.

Hidrologija
-----------

Rijeka Jacuí izvire na Brazilskoj visorovni, otprilike 10 km istočno od grada Passo Fundo, na nadmorskoj visini od 730 metara. Od tamo isprva teče prema jugu, zatim teče prema istoku prema ušću kod grada Porto Alegre ghdje sa deltom uvire u sjeverni rukavac Lagune Patos Guaíbu.

U gornjem toku rijeke podignute su hidroelektrane; Ernestina, Passo Real, Salto do Jacuí, Itaúba i Dona Francisca.
Najveće pritoke sa desne strane su; Jacuí Mirim, Ivaí, Soturno, Vacacaí, i sa lijeve; Jacuìzinho, Pardo, Taquari, Caí, Sinos i Gravataí.

Rijeka je plovna od ušća do grada Cachoeira do Sul, na toj dionici postoje 3 brodske prevodnice.

Porječje rijeke prostire se na površini od 71,600 km². Prosječna godišnja količina padavina u porječju varira od 1600 do 1200 mm.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Qualidade das Aguasas da Bacia Hidrografica do Rio Jacuí*" (portugalski). Fundação Estadual de Proteção Ambiental Henrique Luis Roessler. Pristupljeno 06.01.2024.

Vanjske veze
------------

***Jacuí (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Qualidade das Aguasas da Bacia Hidrografica do Rio Jacuí* ()
**Mala hidroelektrana Sokolovica** je prva hidroelektrana izgrađena posle Drugog svetskog rata. Puštena je u rad na Dan republike 29. novembra 1948. na Velikom Timoku kod Čokonjara, 22 km nizvodno od Zaječara.

Bila je od velikog značaja za celu Timočku Krajinu, posebno za privredni razvoj tog kraja. Izgrađena je kao pribransko postrojenje na 100 metara nadmorske visine. Brana je graviticiona. Visina brane u odnosu na najnižu kotu temelja iznosi 18 metara, a u odnosu na kotu terena iznosi 17,5 metara i ukupne dužine 100 metara. Projektovana zapremina akumulacionog jezera iznosi 1,100.000 m³, a maksimanlni kapacitet preliva pri koti normalnog uspora iznosi 750 m³/s. Prvi agregat je postavljen 1948. i dobijen je iz ratne odštete. Radi se o Francisovoj turbini iz 1930-ih godina, koja je autonomna, može da krene bez pobude, dok su drugi i treći agregat projektovali jugoslovenski proizvođači Rade Končar i Litostroj. Prosečna godišnja proizvodnja iznosi oko 11 miliona kWh. Kada je izgrađena, bila je najveća u Istočnoj Srbiji.

Mada skromnog kapaciteta po današnjim merilima, ova hidroelektrana u slučaju raspada elektroenergetskog sistema, što se do sada dogodilo dva puta, služi za podizanje celog sistema. S obzirom da jedna od turbina može ručno da se pusti u rad, nakon dostizanja pune snage njenog generatora, mogu da se pokrenu i ostala dva. Sva tri zajedno imaju snagu dovoljnu za pokretanje generatora u HE Đerdap II, koji zatim može da pokrene generatore u HE Đerdapu I, sa čime bi se pokrenuli i svi ostali.

HE Sokolovica je jedna od retkih u Srbiji koja ima tzv. riblju stazu, odnosno mogućnost nesmetanog prolaska ribe sa obe strane brane, što značajno pomaže očuvanju ribljeg fonda.

Izvori
------

1. ↑  Bosanac 2015: str. 120 sfn error: no target: CITEREFBosanac2015 (help)
2. ↑  Popović & 30. 12. 2017 sfn error: no target: CITEREFPopović30.\_12.\_2017 (help)
3. 1 2  Stojčić & 27. 5. 2016
4. ↑  Majdin & 26. 4. 2012

Literatura
----------

* Bosanac, Nebojša (2016). Đekić, Mirjana. ur. *Konferencija sa međunarodnim učešćem Tehnike i tehnologije kroz vreme Zbornik radova*. Beograd: Etnografski muzej, Društvo konzervatora Srbije, 25 - 26. septembar 2015. ISBN 978-86-7891-090-6.
* Popović, Jovan (30. 12. 2017). „Počeci elektrifikacije u Srbiji". *Politika onlajn* (Beograd: Politika novine i magazini d.o.o.). Pristupljeno 4. 3. 2018.
* Stajčić, Saša (27. 5. 2016). „Hidroelektrana Sokolovica". Zaječar: ZTV. Arhivirano iz originala na datum 2018-03-05. Pristupljeno 4. 3. 2018.
* Majdin, Zoran (26. 4. 2012). Žarković, Dragoljub. ur. „Malo po malo do mnogo". *Vreme* (Beograd: NP Vreme) **1112**. Pristupljeno 4. 3. 2018.
27°24′50″N 49°15′54″E﻿ / ﻿27.41389°N 49.26500°E﻿ / 27.41389; 49.26500
**Lua greška in Modul:Location\_map at line 522: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Perzijski zaljev" does not exist.**
**Musalamijski zaljev** (arap. *Davhat al-Musalamijah*) nalazi se u istočnoj Saudijskoj Arabiji odnosno na zapadnoj obali Perzijskog zaljeva. Zaljev je nazvan prema naselju Musalamiji smještenom na istoimenom otoku. Proteže se oko 10 km i površina mu iznosi približno 40 km². Područje oko Musalamijskog zaljeva karakterizira izuzetna bioraznolikost odnosno različita staništa kao što su šume mangrova, močvare, koraljni grebeni, klifovi i pješčane dine. Inicijativom europskih znanstvenika godine 1998. proglašen je zaštićenim područjem, a o njegovoj ekozoni objavljeno je 127 stručnih publikacija.

Povezano
--------

* Perzijski zaljev
* Geografija Saudijske Arabije

Literatura
----------

* () Höpner, Thomas; Ebrahimipour, Hossein; Maraschi, S. M. Kazem (2000.). *Five Intertidal Areas of the Persian Gulf*, Wadden Sea Newsletter **II**. Wilhelmshaven: Common Secretariat for the Protection of the Wadden Sea, ISSN 0922-7989, OCLC 183079704.