*Za ostale upotrebe, v. Novo Selo (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 43° 19′ 17" SGŠ, 21° 48′ 54" IGD
**Deveti maj** (do početka 1990-ih godina ***Novo Selo***) predgrađe grada Niša. Nalazi se na području gradske opštine Palilula U Nišavskom okrugu. Nalazi se na aluvijalnoj terasi Južne Morave i Nišave, udaljeno oko 6 km zapadno od centra Niša. Prema popisu iz 2002. bilo je 4305 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 3689 stanovnika). Prema popisu iz 2011. u Devetom maju ima 4863 stanovnika.

Istorija
--------

Preistorijski nalazi (neolit) na lokalitetu zvanom *Bubanj* ukazuju na veoma staru naseljenost. U turskim izvorima starijeg perioda ne nailazi se na pomen Novog Sela, zbog čega se može pretpostaviti da je mlađeg postanka, na šta upućuje i njegov naziv. U turskom popisu iz 1498. godine, međutim, pominje se selo Donji Bubanj sa 41 domom i 5 vodenica, koje je zatim tajanstveno iščezlo (verovatno krajem 17. ili u prvoj polovini 18. veka). Prema turskom popisu nahije Niš iz 1516. godine, mesto je bilo jedno od 111 sela nahije i nosilo je naziv *Donji Bubanj*, a imalo je 40 kuća, 4 udovička domaćinstva, 6 samačka domaćinstva. Istraživanja na lokalitetima Bubanj i KP Dom (grobovi, građevinski materijal) pokazala su da je ovde verovatno bila pozicija Donjeg Bubnja. Današnje naselje 9. maj (Novo Selo) je posebno, mlađe selo, izvan kontinuiteta sa Donjim Bubnjem i možda je postalo od izdvojenog, prekorečnog zaselka Popovca, a možda i nekim posebnim došljačkim zaseljavanjem. Oslobođenje 1878. godine ga je zateklo kao seoce u krčevinama na levoj obali Nišave sa 11 domova i 85 stanovnika, kojim gospodari Mustafa beg iz Niša.

Zahvaljujući dobroj zemlji i još više blizini prokupačkog puta i Niša, Novo Selo je već u međuratnom periodu počelo da privlači doseljenike. Naseljavanje je orijentisano kako prema seoskom naselju, tako i uz drum. Prvi se uz prokupački put, sa njegove severne strane, naselio 1921. godine Cvetan Stefanović, kovač, poreklom iz Aleksandrova. NJegovu prizemnu kuću i radnju otkupio je 1927. godine Jovan Jović, seoski stolar, poreklom iz Vranjske Banje. Dve godine kasnije (1929) na raskrsnici, na mestu današnje samoposluge počela je sa radom ciglana-crepana Milana Jovića i ortaka. Rušenjem njenog poslednjeg ostatka (dimnjaka) i primitivne mehane do nje 1946/47. godine nastala je „širina", na kojoj će se potkraj osme decenije 20. veka smestiti samousluga, skver i pijaca. Godine 1930. selo ima 41 domaćinstvo i 344 stanovnika. Od 1930. do 1934. godine uz drum su se zaselila i dva mlina (oba su prestala s radom posle 1945. godine). Zahvaljujući njima prostor oko druma dobio je 1935/36. godine električnu struju, dok je seosko naselje ovu dobilo 1942/43. godine. Uspešan start prvih doseljenika i dobra poslovna pozicija na drumu i uz raskrsnicu privukla je i druge pridošlice zanatlije, pa su se do 1940. godine zaselili: 1 kovač (A. Mitrović iz Bubnja), 1 kolar (B. Stošić) i 1 potkivač (D. Stošić), čiju je potkivačnicu Sv. Kostić iz Lalinca 1937. godine prepravio u kafanu.

Posle 1945. godine duž trase puta za Prokuplje i u seoskom naselju počelo je zaseljavanje i drugih zanatlija (zidara, farbara, strugara, mehandžija, pekara, trgovaca, staklara), kao i domaćinstva stražara u KP Domu i radnika pridošlica. U jednom od predratnih mlinova (Nikodija Ignjatovića) uselio se manji fabrički pogon za preradu koža i krzna (posle integracije sa fabrikom „Đuka Dinić" 1980. godine prestao je sa radom). Počev od 1946/50. godine počela su se, pored drugih, doseljavati i domaćinstva sa Kosova kojih je 1983. godine bilo oko 80. Iza 1960. godine prema podvožnjaku i u starom selu počeli su se naseljavati penzionisani stražari KP Doma. Pored ovih, veliki broj doseljenika je došao iz Toplice, Dobriča, Crne Trave i leskovačkog kraja. Mnogi od njih su radili u inostranstvu, a zarađeni novac su plasirali u izgradnju velikih kuća.

Sledeći gornji proces i kao njegova posledica, došlo je potkraj osme decenije 20. veka do fizičkog spajanja Donjeg Međurova, Čokota i Novog Sela. Tako je krajem osme decenije nastala ovde prigradska konurbacija u kojoj je 1981. godine pulsiralo 1507 domaćinstava i 5805 stanovnika. U ovom procesu izmenila se i ekonomsko-socijalna struktura domaćinstava Novog Sela: godine 1971. bilo je 31 poljoprivredno, 38 mešovitih i 305 nepoljoprivrednih domaćinstava. Nije se, međutim, izmenio spontani (stihijni) i ruralni izgled naselja. Godine 1979. urađen je detaljan urbanistički plan naselja. Zanimljivo je da je nakon ovog čina naseljavanje zastalo, a novi došljaci se radije orijentišu na sela i terene izvan domašaja urbanističkog plana.

Demografija
-----------

U naselju Deveti maj živi 3295 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 36,3 godina (35,8 kod muškaraca i 36,7 kod žena). U naselju ima 1292 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,33.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 | 

| Demografija |
| --- |

| Godina | Stanovnika |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 607 |  |
| **1953.** | 630 |  |
| **1961.** | 746 |  |
| **1971.** | 1412 |  |
| **1981.** | 2976 |  |
| **1991.** | 3689 | 3619 |
| **2002.** | 4520 | 4305 |

 |


| Etnički sastav prema popisu iz 2002. |
| --- |
|
| Srbi |    | 4160 | 96.63% |
| Romi |    | 24 | 0.55% |
| Crnogorci |    | 18 | 0.41% |
| Makedonci |    | 11 | 0.25% |
| Bugari |    | 10 | 0.23% |
| Jugosloveni |    | 6 | 0.13% |
| Hrvati |    | 5 | 0.11% |
| Ukrajinci |    | 1 | 0.02% |
| Mađari |    | 1 | 0.02% |
| nepoznato |    | 55 | 1.27% |

**Stanovništvo prema polu i starosti** 

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 16 |    |    | 14 |
| 80+ | 10 |    |    | 24 |
| 75-79 | 31 |    |    | 48 |
| 70-74 | 55 |    |    | 74 |
| 65-69 | 82 |    |    | 101 |
| 60-64 | 122 |    |    | 109 |
| 55-59 | 123 |    |    | 116 |
| 50-54 | 169 |    |    | 171 |
| 45-49 | 158 |    |    | 157 |
| 40-44 | 156 |    |    | 135 |
| 35-39 | 170 |    |    | 164 |
| 30-34 | 164 |    |    | 163 |
| 25-29 | 158 |    |    | 189 |
| 20-24 | 141 |    |    | 156 |
| 15-19 | 157 |    |    | 125 |
| 10-14 | 163 |    |    | 159 |
| 5-9 | 138 |    |    | 152 |
| 0-4 | 121 |    |    | 114 |
| prosek | 35.8 |  |  | 36.7 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 115 | 126 | 185 | 374 | 845 | 1008 | 1292 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 113 | 287 | 293 | 382 | 117 | 80 | 15 | 4 | 1 | - | 3.33 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**| **Godina popisa** | 1948. | 1953. | 1961. | 1971. | 1981. | 1991. | 2002. |
| **Broj domaćinstava** | 1712 | 454 | 1176 | 51 | 23 | 8 | 1746 |

 | 

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**| **Broj članova** | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 i više | Prosečan broj članova |
| **Broj domaćinstava** | 313 | 1188 | 195 | 45 | 5 |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški | 772 | 17 | - | 2 | 229 | 14 | 71 | 96 | 18 | 133 |
| Ženski | 510 | 16 | - | - | 144 | 1 | 8 | 118 | 18 | 22 |
| Oba | 1282 | 33 | - | 2 | 373 | 15 | 79 | 214 | 36 | 155 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški | 1 | 11 | 89 | 25 | 18 | 14 | - | - | 34 |
| Ženski | 5 | 8 | 19 | 42 | 73 | 15 | - | - | 21 |
| Oba | 6 | 19 | 108 | 67 | 91 | 29 | - | - | 55 |

Literatura
----------

* Enciklopedija Niša: Priroda, prostor, stanovništvo; izdanje Gradina - Niš, 1995.g. pp. 155-156.

Vanjske veze
------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Srbija***  |


***Deveti Maj (Niš)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija ()
* Satelitska mapa ()
* VikiKarta

| * p
* r
* u
Gradske četvrti Niša |
| --- |
| Gradska opština Medijana | 

|  |
| --- |
| 
 Brzi Brod  **•**  Delijski Vis  **•**  Duvanište  **•**  Kičevo  **•**  Krivi vir  **•**  Krive livade  **•**  Marger  **•**  Centar  **•**  Crveni pevac  **•**  Čair  |

 | Grad NišGrad Niš |
| Gradska opština Palilula | 

|  |
| --- |
| 
 Apelovac  **•**  Bubanj  **•**  Deveti Maj  **•**  Kalač brdo  **•**  Kovanluk  **•**  Ledena Stena  **•**  Naselje Milka Protić  **•**  Palilula  **•**  Pasi Poljana  **•**  Staro Groblje  **•**  Stočni trg  **•**  Suvi Do  **•**  Trošarina  **•**  Tutunović Podrum  |

 |
| Gradska opština Pantelej | 

|  |
| --- |
| 
 Donja Vrežina  **•**  Durlan  **•**  Jagodin mala  **•**  Pantelej  **•**  Čalije  |

 |
| Gradska opština Crveni Krst | 

|  |
| --- |
| 
 Beograd mala  **•**  Donji Komren  **•**  Naselje Branko Bjegović  **•**  Medoševac  **•**  Naselje Ratko Jović  **•**  Crveni Krst  **•**  Šljaka  |

 |
| Gradska opština Niška Banja | 

|  |
| --- |
| 
 Nikola Tesla  **•**  Niška Banja  |

 |
| Niš  • Grb Niša  • Niš |



| * p
* r
* u
**Naseljena mesta** Grada Niša |
| --- |
| 
Berbatovo •
Berčinac •
Brenica •
Brzi Brod •
Bubanj •
Vele Polje •
Vrelo •
Vrtište •
Vukmanovo •
Gabrovac •
Gornja Vrežina •
Gornja Toponica •
Gornja Trnava •
Gornje Međurovo •
Gornji Komren •
Gornji Matejevac •
Deveti Maj •
Donja Vrežina •
Donja Toponica •
Donja Trnava •
Donje Vlase •
Donje Međurovo •
Donji Komren •
Donji Matejevac •
Jasenovik •
Kamenica •
Knez Selo •
Kravlje •
Krušce •
Lalinac •
Leskovik •
Malča •
Medoševac •
Mezgraja •
Miljkovac •
Mramor •
Mramorski Potok •
**Niš** •
Oreovac •
Paligrace •
Paljina •
Pasi Poljana •
Pasjača •
Popovac •
Rujnik •
Sečanica •
Suvi Do •
Supovac •
Trupale •
Hum •
Cerje •
Čamurlija •
Čokot
 |