**Monrovia** je najveći i glavni grad Republike Liberije, ujedno trgovački, administrativni i financijski centar zemlje te najveća luka u tom dijelu Afrike. Grad broji 1,021.762 stanovnika.

Geografija
----------

Pogled na aveniju Monrovia u centru grada
Najveći i najstariji dio Monrovije se prostire duž poluotoka Mesurado između Atlanskog oceana i rijeke Mesurado, čije ušće formira veliku prirodnu luku. Kanal rijeke Saint Paul koja uvire u Atlantik na sjevernim granicama grada, formira otok Bushrod, na kom se danas prostire luka i industrijski pogoni. On je dostupan iz centra grada, preko dva mosta koja vode do njega, Kralj Zolu Duma i Gabriel Tucker. Administrativno grad Monrovija se nalazi u istoimenom okrugu, ali on nije glavni grad tog okruga, već je to mali gradić Bensonville.

Klima
-----

Monrovija ima tipičnu tropsku monsunsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, sa sezonom kiša i sušnom sezonom. Kiše padaju praktički tokom cijele godine, tako da ukupno padne čak 5140 mm, a temperaturne oscilacije su male, tako da ima relativno konstantnu temperaturu tokom cijele godine koja se kreće oko 26 °C.

| **Klimatološki medijani za Monrovia** |
| --- |
| Mjesec | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina |
| Srednji maksimum (°C) | 30 | 29 | 31 | 31 | 30 | 27 | 27 | 27 | 27 | 28 | 29 | 30 | **29** |
| Srednji minimum (°C) | 23 | 23 | 23 | 23 | 22 | 23 | 22 | 23 | 22 | 22 | 23 | 23 | **23** |
| Precipitacija (mm) | 31 | 56 | 97 | 216 | 516 | 973 | 996 | 373 | 744 | 772 | 236 | 130 | **5 140** |
| *Izvor:*  |

Historija
---------

Crtež kuće prvog predsjednika Liberije Josepha Robertsa
Prizor iz centra grada
Kraj u kojem se danas nalazi Monrovija bio je naseljen kad su se prvi put iskrcali portugalski pomorci 1560. i nazvali ga **Cabo Mesurado** (Rt Mesurado). Današnja Monrovija osnovana je za vrijeme vladavine američkog predsjednika Jamesa Monroea (1817–1825). Tadašnje Američko društvo za kolonizaciju (American Colonization Society) željelo je oslobođene američke robove vratiti natrag u Afriku, po uzoru na sličan poduhvat u koji je napravljen u Freetownu. Oni su prvi brod s povratnicima uputili na otok Sherbro u današnjem Sijera Leoneu 1821. godine, ali rezultat je bio katastrofa jer je dobar dio prvih naseljenika pomro od gladi i u sukobima s okolnim domorocima. Stoga, drugi brod koji su poslali 1822. ukrcao je preživjele naseljenike i premjestio ih na otok Providence na ušću rijeke Mesurado, gdje su osnovali naselje **Christopolis**. Ono je 1824. preimenovano u Monrovija u počast predsjednika Jamesa Monroea koji je osobno bio pristalica takvog načina rješenja problema ropstva u Americi. Nakon tog je pristiglo puno novih stanovnika između 1830. i 1871. godine, tako da su dobar dio današnjih stanovnika potomci tih povratnika.

Na početku 20. vijeka, tadašnja Monrovija imala je 4000 stanovnika, od čega je 2500 bilo američkog porijekla, a ostatak su bili lokalni naseljenici iz plemena Kru, Basa i Grebo. Grad je bio jasno podjeljen na dva dijela, samu Monroviju građenu u stilu američkog juga i Krutown u kojem su se naselili afrički doseljenici. Od 1926. počela je velika migracija stanovnika iz unutrašnjosti u Monroviju u potrazi za poslom. U gradu je 1961. održana Monrovijska konferencija koja je bila odskočna daska za pokretanje Organizacije afričkog jedinstva 1963. godine (od 2002. Afrička unija). Monrovija je teško stradala u Prvom (1989–1996) i Drugom Liberijskom građanskom ratu (1999–2003), kada su se vodile velike borbe između vladinih snaga Samuela Doea i snaga Princea Johnsona. Grad je posebno teško stradao za vrijeme Opsade Monrovije 2003. kada je oštećeno mnogo zgrada i uništena gotovo sva infrastruktura. Nakon tih sukoba, velik broj stanovnika grada postali su beskućnici, a posljedice se osjećaju još i danas.

Znamenitosti
------------

Atrakcije Monrovije su zgrada Parlamenta (Capitol iz 1958), vlade (Executive Mansion iz 1964), Gradska vijećnica (City Hall) i Palača pravde. Mnoge od tih građevina teško su oštećene ili uništene za vrijeme građanskih ratova 1990-ih.

Privreda
--------

Privredom Monrovije dominira njena luka koja se danas nalazi na otoku Bushrod, gdje je izgrađena nova umjetna luka, a tu se nalazi i Slobodna (bescarinska) luka Monrovija, jedina takva luka u zapadnoj Africi. Monrovija je i nacionalni centar trgovine, financija i transporta. Na otoku Bushrod nalaze se industrijska zona grada s pogonima rafinerije, cementare, i tvornice boja, farmaceutskih proizvoda i ribljih konzervi.

Obrazovanje
-----------

Monrovija je obrazovni centar zemlje u kojem se nalazi Univerzitet Liberije, osnovan zakonskim aktom 1851. godine. Počeo je s radom 1862. godine, univerzitetski status dobio je 1951. godine, a njegov Medicinski fakultet osnovan je 1968. godine.

Gradovi prijatelji
------------------

* Tajvan Taipei
* Sjedinjene Američke Države Dayton
* Sjedinjene Američke Države Philadelphia
* Sjedinjene Američke Države Yonkers

Izvori
------

1. 1 2  „*Liberia: Cities, Towns & Urban Areas*" (engleski). Citypopulationde. Pristupljeno 21. 1. 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  „*Monrovia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 21. 01. 2012.
3. ↑  „*Average Conditions Monrovia*". BBC Weather. Pristupljeno 21. 1. 2012.
4. ↑  „Map of Liberia, West Africa". World Digital Library. 1830. Pristupljeno 2013-06-02.

Eksterni linkovi
----------------

***Monrovia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Monrovia* na portalu Encyclopædia Britannica ()
* Fotografije Monrovije

| * p
* r
* u
Glavni gradovi afričkih država |
| --- |
| 

Abidjan, *Obala Slonovače*  **•** 
Abuja, *Nigerija*  **•** 
Accra, *Gana*  **•** 
Adis Abeba, *Etiopija*  **•** 
Alžir, *Alžir*  **•** 
Antananarivo, *Madagaskar*  **•** 
Asmara, *Eritreja*  **•** 
Bamako, *Mali*  **•** 
Bangui, *Centralnoafrička Republika*  **•** 
Banjul, *Gambija*  **•** 
Bissau, *Gvineja Bisau*  **•** 
Bloemfontein (sjedište sudske vlasti), *Južnoafrička Republika*  **•** 
Brazzaville, *Republika Kongo*  **•** 
Bujumbura, *Burundi*  **•** 
Cape Town (sjedište zakonodavne vlasti), *Južnoafrička Republika*  **•** 
Conakry, *Gvineja*  **•** 
Cotonou (de facto), *Benin*  **•** 
Dakar, *Senegal*  **•** 
Dar es Salaam (administracija), *Tanzanija*  **•** 
Dodoma, *Tanzanija*  **•** 
Djibouti, *Džibuti*  **•** 
Džuba, *Južni Sudan*  **•** 
Freetown, *Sijera Leone*  **•** 
Gaborone, *Bocvana*  **•** 
Harare, *Zimbabve*  **•** 
Jamestown, *Sveta Helena*  **•** 
Kairo, *Egipat*  **•** 
Kampala, *Uganda*  **•** 
Kartum, *Sudan*  **•** 
Kigali, *Ruanda*  **•** 
Kinshasa, *Demokratska Republika Kongo*  **•** 
Libreville, *Gabon*  **•** 
Lilongwe, *Malavi*  **•** 
Lobamba (kraljevski i zakonodavni glavni grad), *Esvatini*  **•** 
Lomé, *Togo*  **•** 
Luanda, *Angola*  **•** 
Lusaka, *Zambija*  **•** 
Malabo, *Ekvatorijalna Gvineja*  **•** 
Mamoudzou, *Mayotte*  **•** 
Maputo, *Mozambik*  **•** 
Maseru, *Lesoto*  **•** 
Mbabane (upravni grad), *Esvatini*  **•** 
Mogadiš, *Somalija*  **•** 
Monrovia, *Liberija*  **•** 
Moroni, *Komori*  **•** 
Nairobi, *Kenija*  **•** 
N'Djamena, *Čad*  **•** 
Niamey, *Niger*  **•** 
Nouakchott, *Mauritanija*  **•** 
Ouagadougou, *Burkina Faso*  **•** 
Port Louis, *Mauricijus*  **•** 
Porto-Novo, *Benin*  **•** 
Praia, *Zelenortska Republika*  **•** 
Pretoria (službeni), *Južnoafrička Republika*  **•** 
Rabat, *Maroko*  **•** 
São Tomé, *Sao Tome i Principe*  **•** 
Tripoli, *Libija*  **•** 
Tunis, *Tunis*  **•** 
Victoria, *Sejšeli*  **•** 
Windhoek, *Namibija*  **•** 
Yamoussoukro (službeni), *Obala Slonovače*  **•** 
Yaoundé, *Kamerun*
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 159577344
* LCCN: n79107972
* GND: 4273495-2
* SUDOC: 178711675
* BNF: cb15075859c (podaci)

 |