|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Region Kurdistan

|  |  |
| --- | --- |
| Zastava KurdistanaZastava Kurdistana | Grb KurdistanaGrb Kurdistana |
| Zastava | Grb |

 |
| Položaj u IrakuPoložaj u Iraku |
|
|
| Država: | Irak |
| Površina: | 40.000 km² |
| Stanovništvo: | 7.549.842 *(2009.)* |
| Glavni grad: | Erbil |
| Gustina stanovništva: | - |
|

Mapa Iračkog Kurdistana 2012. godine
**Irački Kurdistan** (poznat i kao **Region Kurdistan**) je autonomni region na severu Iraka, priznat od strane iračke federalne vlade. Glavni grad regiona je Erbil.

Istorija
--------

U prošlosti su na području današnjeg Iračkog Kurdistana postojale kurdske kneževine Baban, Badihan i Soran. U 19. veku, stanovnicima ovog regiona nametnuta je direktna turska vlast, koja je trajala sve do Prvog svetskog rata, kada upravu nad područjem Iraka preuzimaju Britanci. U međuratnom periodu, Kurdi su podigli tri pobune protiv Britanaca.

* Nezavisne kurdske kraljevine i autonomne kneževine oko 1835. godineNezavisne kurdske kraljevine i autonomne kneževine oko 1835. godine

Autonomni kurdski region na severu Iraka formiran je 1970. godine, sporazumom kurdske opozicije i iračke vlade. Posle ustanka Kurda protiv režima Sadama Huseina i prvog zalivskog rata 1991. godine, Kurdistan postaje faktički nezavistan od Iraka i takvo stanje ostaje do savezničke invazije na Irak 2003. godine, posle čega se Kurdistan integriše u politički sistem Iraka. Novim iračkim ustavom iz 2005. godine, Kurdistan je priznat kao federalni entitet u okviru Iraka. 

* Autonomni Kurdistan 1975. godineAutonomni Kurdistan 1975. godine
* Kurdska federacija 1998. godineKurdska federacija 1998. godine

Položaj i granice
-----------------

Irački Kurdistan se na istoku graniči sa Iranom, na severu sa Turskom, na zapadu sa Sirijom i na jugu sa arapskim delom Iraka.

Iračka vlada je priznala Kurdistan u granicama koje su kontrolisali Kurdi između 1991. i 2003. godine, ali su Kurdi tokom savezničke invazije na Irak 2003. godine, proširili teritoriju koju drže pod kontrolom, tako da umesto priznatih 10% teritorije Iraka, kontrolišu još dodatnih 7%, zbog čega vlada Kurdistana vodi spor sa federalnom iračkom vladom. 

* Mapa Iračkog Kurdistana koja prikazuje granice Kurdistana iz 1970. godine, priznate granice Kurdistana iz 2005. godine i teritorije pod faktičkom kontrolom KurdaMapa Iračkog Kurdistana koja prikazuje granice Kurdistana iz 1970. godine, priznate granice Kurdistana iz 2005. godine i teritorije pod faktičkom kontrolom Kurda
* Moderni Kurdistan 2009. godineModerni Kurdistan 2009. godine

Guvernorati
-----------

Područje Iračkog Kurdistana sastoji se iz četiri guvernorata:

* Guvernorat Sulejmanija
* Guvernorat Erbil
* Guvernorat Dahuk
* Guvernorat Halabdža

* Guvernorati Iračkog KurdistanaGuvernorati Iračkog Kurdistana

Gradovi
-------

Erbil, glavni grad Kurdistana
Narodne igre Iračkog Kurdistana
"Pešmerga" vojnici Iračkog Kurdistana 2003. godine
Glavni i najveći grad Kurdistana je Erbil (1.190.251 stanovnika), a ostali veći gradovi su:

* Sulejmanija (759.508)
* Dahuk (241.033)
* Zaho (186.129)
* Ravanduz (102.399)

Demografija
-----------

U Kurdistanu živi oko 7.500.000 stanovnika. 95% stanovništva čine Kurdi, a ostalo su etničke manjine.

Jezik
-----

Kurdski jezik je službeni i dominantan jezik u Kurdistanu i koristi se u školama, institucijama kurdistanske vlade i na televizijskim kanalima. U opštinama gde manjine čine većinsko stanovništvo, manjinski jezici su takođe u službenoj upotrebi.

Religija
--------

Glavna religija u regionu je islam.

Politika
--------

Irački Kurdistan ima sopstvenu vladu, parlament, predsednika, premijera, vojne snage, itd. Iračkim ustavom je predviđena potpuna federalizacija države, posle koje bi federalni regioni upravljali sopstvenim unutrašnjim poslovima, dok bi vlada u Bagdadu bila nadležna za spoljne poslove. Irački Kurdistan predstavlja prvi od ovih regiona koji je formiran, a dozvoljeno mu je i da održava međunarodne odnose sa drugim državama bez uplitanja Bagdada. Odnosi sa susednim državama, Turskom, Sirijom i Iranom su uvek bili napeti zbog činjenice da u ovim državama živi brojno kurdsko stanovništvo, koje je u velikoj meri obespravljeno (posebno na području Turske). Nerešeno je i pitanje definitivnih granica Iračkog Kurdistana, jer pored teritorije koja je zvanično priznata kao deo regiona, Kurdi traže da u sastavu regiona budu i gradovi Kirkuk i Mosul, koji su u značajnoj meri nastanjeni kurdskim stanovništvom.

Vojne snage
-----------

Prema iračkom ustavu, Iračkom Kurdistanu je dozvoljeno da ima sopstvene vojne snage, dok zakon iračkoj armiji zabranjuje ulazak na teritoriju Iračkog Kurdistana. Vojnici Iračkog Kurdistana nazivaju se imenom "pešmerga", što u prevodu znači "borci za slobodu". "Pešmerga" borci su delovali na ovom području još od 1920-ih godina, a borili su se zajedno sa američkim trupama protiv režima Sadama Huseina. Posle pada Sadamovog režima, pešmerge su igrale značajnu ulogu u održavanju bezbednosti u Iračkom Kurdistanu i drugim delovima Iraka, u koje su bili poslati zbog anti-terorističkih operacija.

Privreda
--------

Privreda Iračkog Kurdistana je razvijenija u odnosu na ostatak Iraka, a glavne privredne grane u regionu su naftna industrija, poljoprivreda i turizam.

Obrazovanje
-----------

Za vreme prethodnih iračkih režima na prostoru Iračkog Kurdistana je postojao mali broj osnovnih i srednjih škola u kojima se nastava obavljala na arapskom. Posle uspostave autonomnog Iračkog Kurdistana, ovakvo stanje se promenilo, tako da danas, pored činjenice da se nastava u regionu obavlja na kurdskom jeziku, stanovnici Iračkog Kurdistana imaju i mogućnost da steknu visoko obrazovanje na osam univerziteta koji postoje u regionu.

Vidi još
--------

* Kurdistan
* Iranski Kurdistan
* Kurdi

Spoljašnje veze
---------------

***Irački Kurdistan*** na Wikimedijinoj ostavi

* Sajt vlade Iračkog Kurdistana Arhivirano 2016-05-06 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 154853943
* LCCN: n86066772
* GND: 1060958392
* SUDOC: 027771040
* BNF: cb119742135 (podaci)

 |