recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bitka kod Bazeillesa** odigrala se za vrijeme francusko-pruskog rata u sjevernoj Francuskoj 1. septembra između bavarskih (njemačkih) snaga na jednoj, i francuskih snaga na drugoj strani. Njena lokacija je bila selo Bazeilles u departmanu Ardennes, nedaleko od Sedana gdje se isti dan odigrala daleko veća i važnija bitka. Bitka je u suštini predstavljala zasjedu koju su pripadnici francuskih marinskih (kolonijalnih) trupa iz Plave divizije postavili u selu, nastojeći Bavarcima zapriječiti put prema Sedanu. Marinci, kojima su se tokom borbe priključili lokalni dobrovoljci - franktireri ("slobodni strijelci") - su dobili naređenje da selo brane dok je god to moguće, te su ga nastojali izvršiti iz prozora pucajući iz pušaka Chassepot. Iako su u jednom trenutku bili nadjačani u omjeru od deset prema jedan, francuski marinci su otpor pružali sedam sati nanijevši Bavarcima izuzetno velike gubitke. Na kraju je selo kada je posljednjim braniteljima preostalo municije; najveći dio je zarobljen u kolapsu do koga je došlo uslijed poraza kod Sedana. Nakon bitke su Bavarci strijeljali zarobljene "franktirere" i naoružane civile, smatrajući ih nezakonitim borcima; neke od kuća u selu iz kojih se pucalo su također za odmazdu spaljene.

Obje strane su bitku kasnije iskoristile u propagadne svrhe. Bavarci su bitku slavili kao dokaz spremnosti na teške gubitke i prolivanje vlastite krvi u svrhu ujedinjenja sa Prusima i svojom sjevernom braćom. Francuzi su neko vrijeme posljedice bitke opisivale kao bavarski ratni zločin i masakr, iako je kasnija istraga francuske vlade pokazala da je od 1500 stanovnika na taj dan umrlo samo 39 žitelja (uz 150 od rana i bolesti u sljedećim mjesecima). S druge strane su Francuzi bitku uzeli kao svijetli primjer heroizma, pogotovo marinaca koji su "obranu do posljednjeg metka" kasnije počeli obilježavati proglasivši 1. septembar za svoj dan. Godine 1873. je bitku ovjekovječio i slikar Alphonse de Neuville svojim djelom *Posljednji meci*, a koje je pak 1897. poslužilo kao podloga za kratki Meliesov film *Bombardement d'une maison*, jedan od prvih ratnih filmova u historiji.

Izvori
------
**Oleksandr Porfirovič Arhipenko** (ukr. **Олександр Порфирович Архипенко**, eng. **Alexander Porfyrovych Archipenko**); (Ukrajina, Kijev, 30. ožujaka 1887. – SAD, New York, 25. veljače 1964.); je poznati ukrajinski i američki avantgardni umjetnik, kipar i grafički umjetnik. Ujedno ga se smatra jednim od prvih osnivača likovne discipline kubizma u skulpturi.

U razdoblju između 1902. i 1905. Arhipenko je završio Kijevsku umjetničku školu, nakon čega se profesionalno usavršavao pod okriljem kijevskog umjetnika S. Svjatoslavkog. Godine 1906. zajedno sa ukrajinskim umjetnikom Oleksandrom K. Bogomazovim održao je svoju prvu značajnu likovnu izložbu, nakon čega je održao i nekoliko izložbi u Moskvi.

Arhipenko je za života mnogo putovao po cijeloj Europi i potom SAD-u. Godine 1912. je imao prvu osobnu likovnu izložbu u hagenskom muzeju Folkwang, u Njemačkoj. Sljedeće dvije godine podučavao je umjetnost u Parizu, nakon čega je 1914. preselio u francusku Nicu. Godine 1921. je otvorio svoju osobnu Umjetničku školu u Berlinu.

Godine 1923. Arhipenko je preselio u SAD gdje je prihvatio američko državljanstvo i postao vrlo popularan ukrajinsko-američki umjetnik. Generalno je utjecao vrlo snažno na razvoj moderne umjetnosti, koja je uključivala i modernu američku i europsku arhitekturu i dizajn. Njegova djela su između ostalog obilježena i specifičnom umjetničkom dinamikom.

Vanjske veze
------------

***Aleksandar Arhipenko*** na Wikimedijinoj ostavi

* Umjetnička zaklada Arhipenko (eng.)
* Galerija slika Oleksandra Arhipenka (eng.)
* Biografija Oleksandra Arhipenka (eng.) Arhivirano 2007-07-13 na Wayback Machine-u

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 71544609
* LCCN: n80014586
* ISNI: 0000 0000 8344 562X
* GND: 118649949
* SUDOC: 027362949
* BNF: cb13487980k (podaci)
* ULAN: 500022523
* NLA: 35007806
* NDL: 00431657
* NKC: jn20000700073
* BNE: XX1191415
* CiNii: DA0319057X
* RKD: 2295

 |
**Aleksa Jelić** (Beograd, 19. novembar 1976) je srpski pop pevač i umetnik iz Beograda. Sin je gitariste i pevača Yu grupe Dragog Jelića.

Biografija
----------

Muzikom i umetnošću se počeo baviti od svog najranijeg detinjstva. Rano je naučio svirati violinu a zatim i violu. U 17. godini postaje najmlađi član stalne postave Pozorišta na Terazijama. U ovom periodu, pored stalnih postavki u svojoj matičnoj kuci, igra i u predstavama drugih pozorišta.

Početkom 1999. godine, preselio se u Barselonu, gde je živeo 7 godina. Igrao je u Mladoj Kompaniji Instituta za Teatar „IT DANSA" kao i u Barselonskom *Liceo*. Tokom ovog perioda počeo je i da komponuje, što je za rezultat imalo nastanak više od 20 pesama kao rezultat saradnje sa grupom prijatelja-muzičara. Krajem 2006. vraća se u Srbiju i objavljuje album „U tami disko kluba".

Godine 2007. i 2008. učestvuje na Beoviziji sa pesmama „Beli Grad" (2007) i „Beli Jablan" (2008) koju je otpevao u duetu sa Anom Štajdohar. Te 2008. godine zauzima drugo mesto, po glasovima publike i žirija, i dobija nagradu za najbolji scenski nastup. Krajem septembra 2012. izdao je sing podrške Beogradskoj paradi ponosa nazvan „Idemo u grad".

Učesnik je šoua koji se prikazuje na Prvoj srpskoj televiziji Tvoje lice zvuči poznato.

Diskografija
------------

* U tami disko kluba (2008)
* Javna tajna (2010)
* Metamorfoza (2019)
Ovo je članak o umjetniku.  Za australijskog političara, v. Brett Whiteley (političar).  
Galerija Bretta Whiteleya u Surry Hillsu, Sydney
**Brett Whiteley**, AO (7. april 1939 – 15. jun 1992) je bio australijski umjetnik. Talent je pronašao još kao tinejdžer, a 1960-ih zajedno sa suprugom Wendy otputovao u Englesku, gdje je stvorio niz slika inspiriranih slučajem zloglasnog serijskog ubice Johna Christieja. 1967. godine je otputovao u New York gdje je postao aktivan u pokretu protiv vijetnamskog rata i stvorio monumentalnu sliku *Američki san*. Odbijanje galerija da ih prikažu je razočaranog Whiteleya potaklo da 1971. otputuje u samoizgnanstvo na Fidži. Nakon nekoliko godina je priznat u domovini i dobio niz nagrada. Na njegov život i opus, su, međutim, značajno uticali alkohol i droga. 1989. se razveo od Wendy, a nekoliko godina kasnije umro od prekomjerne doze heroina.

Sa Wendy je imao kćer Arkie Whiteley, koja je postala poznata glumica.

Vanjske veze
------------

* Brett Whiteley Studio - website of the artist's studio in Sydney, Australia, now preserved as a museum. Website includes biographical details and an image gallery
* Brett Whiteley Profile - Includes a selection of paintings, artist quotations, biography and links to more resources on the artist.
* Brett Whiteley's friend and colleague George Sheridan webpage Arhivirano 2013-04-07 na Wayback Machine-u - Includes a selection of paintings done while working with Brett Whiteley.
* Arhivirano 2011-04-14 na Wayback Machine-u

| Nagrade i postignuća |
| --- |
| Prethodi:**Kevin Connor** | **Archibaldova nagrada**1976za *Autoportret u studiju* | Slijedi:**Kevin Connor** |
| Prethodi:**Kevin Connor** | **Archibaldova nagrada**1978za *Umjetnost, život i drugu stvar* | Slijedi:**Wes Walters** |
**Aleko Konstantinov** (bugarski: ) (13. januar 1863 - 23. maj 1897) bio je bugarski književnik, najpoznatiji kao tvorac satiričkih feljtona o antiheroju Baj Ganjou.

Konstantinov, koji je prije bavljenja književnošću, neko vrijeme radio kao advokat u Sofiji je krajem 1880-ih i početkom 1890-ih putovao po Evropi i SAD, pri čemu je 1893. godine posjetio svjetsku izložbu u Chicagu, a što je poslužilo kao temelj za seriju putopisa. Karijeru i život mu je okončalo nikad razjašnjeno ubistvo, za koje se obično smatra da je posljedica zabune, odnosno da je počinitelj namjeravao likvidirati njegovog prijatelja, lokalnog političara, koji mu je bio posudio svoju kočiju.

Vanjske veze
------------

* Djela čiji je autor ili tema Aleko Konstantinov u bibliotekama (WorldCat katalog)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 22183765
* LCCN: n83145654
* ISNI: 0000 0001 0877 9686
* GND: 11898666X
* SELIBR: 68022
* SUDOC: 035557877
* BNF: cb13196303x (podaci)
* BIBSYS: 90190968
* NKC: xx0000533
* CiNii: DA09824310
* CONOR.SI: 36629603
* NSK: 000624063

 |
Ahmed Izet-paša
**Ahmed Izet-paša** (tur.  *Ahmed İzzet Furgaç*) (Bitolj, Osmansko carstvo 1864 – Istanbul, Turska, 31. mart 1937) je bio jedan od poslednjih velikih vezira Osmanskog carstva, pod upravom poslednjeg sultana Osmanskog carstva Mehmeda VI, u periodu između 14. oktobra 1914. i 8. novembra 1918.

Bio je načelnik generalštaba vojske Osmanskog carstva od 1908. do 1914. godine. Kada je izbio Prvi balkanski rat bio je u Jemenu, a general Nazim-paša nije sledio stavke plana Ahmed Izet-paše po kojem je trebalo povući vojsku na zapad u na teritoriju današnje Albanije a na istok u Rumeliju dok se vojska iz azijskih provincija carstva postavi na položaje na Balkanu. Nazim-paša je umesto toga doneo katastrofalnu odluku da se istovremeno sukobi sa vojskama i Kraljevine Srbije i Kraljevine Bugarske koje su u tom trenutku bile brojčano znatno nadmoćnije.

Bio je ministar odbrane Osmanskog carstva od 11. juna 1913. do januara 1914. Početkom januara 1914. godine je pokušao da uz pomoć pro-osmanskih pobunjenika u Albaniji bude postavljen na položaj kneza Albanske kneževine. U tom cilju je u Albansku kneževinu bilo poslato nekoliko stotina vojnika Osmanskog carstva koje su pri iskrcavanju 8. januara 1914. godine uhapsili pripadnici holandske žandarmerije i proterali.

Iako je period tokom koje je on obavljao ovu funkciju kratko trajao, bio je zapažen kao potpisnik Mudroskog primirja u ime Osmanskog carstva 30. oktobra 1918, koje je označilo kraj učešća Osmanskog carstva u Prvom svetskom ratu.

Povezano
--------

* Mudrosko primirje

Vanjske veze
------------

***Ahmed Izet-paša*** na Wikimedijinoj ostavi

* Internet sajt turkeyswars.com Arhivirano 2010-04-15 na Wayback Machine-u
* Dutch Military Mission, Robert Elsie Arhivirano 2013-08-18 na Wayback Machine-u
* Australian newspapers, vest o iskrcavanju vojnika Omanskog carstva u Albaniji[*mrtav link*]
* Spisak knjiga Ahmed Izet-paše ili o njemu na worldcat.org Arhivirano 2012-10-13 na Wayback Machine-u
**Bitka kod Shrewsburyja** (engl. ) se odigrala 21. jula 1403. na zapadu tadašnje Engleske između vojske kralja Henryja IV na jednoj, te pobunjenika na čelu sa Henryjem Percyjem. Povod za izbijanje pobune je bilo kraljevo oklijevanje da brojnim plemićima, među kojima je bio i sam Percy, dodijeli novac, zemlju i titule koji im je bio obećao kao nagradu za njihovo sudjelovanje u pobuni kojom je četiri godine ranije svrgnut Henryjev prethodnik Richard II. Vijest o njenom izbijanju je kralja zatekla dok je na čelu vojske marširao prema granici sa Škotskom koja je ugrožavala englesku granicu kao francuski saveznik u Stogodišnjem ratu. Iako je Percy na početku raspolagao sa samo 200 ljudi, njegove snage su brzo narasle, prije svega zato zahvaljujući podršci plemića i stanovništva Cheshirea, gdje se Henry smatrao uzurpatorom. Kada je došlo do bitke, obje snage su raspolagale s otprilike jednakim brojem ljudstva, kao i elitnim strijelcima opremljenih velškim lukom. Zbog toga je borba bila izuzetno žestoka i neizvjesna, pri čemu su obje strane pretrpile strahovite gubitke; tokom nje je Henryjev sin, princ Henry od Walesa teško ranjen strijelom u lice, te mu je život danima bio neizvjesnosti. Bitku je, pak, odlučila Percyjeva pogibija nakon čega su se njegove pristaše razbježale, a pobuna tako prestala.

Bitka kod Shrewsburyja predstavlja dio radnje Shakespeareove historijske drame *Henry IV, I. dio*, a godine 1965. je rekonsturirana u antologijskoj sceni igranog filma *Ponoćna zvona*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4

Literatura
----------

* Barker, Juliet; *Agincourt: The King, the Campaign, the Battle*, UK: Little, Brown, 2005; ISBN 0-349-11918-X
* Morgan, Philip J.; *The Battle of Shrewsbury 1403* ISBN 0-7524-2563-3
* Prestwich, Michael; *Armies and Warfare in the Middle Ages: the English Experience* Yale University Press, 1996; ISBN 0-300-06452-7
* Priestley, E.J.; *The Battle of Shrewsbury 1403*. Shrewsbury and Atcham Borough Council 1979 (booklet)
* Maxfield, Stephen; *The Battlefield of Shrewsbury* ISBN 0-947805-36-2

**Online:**

* Alastair Dunn, *A kingdom in crisis: Henry IV and the battle of Shrewsbury*: Alastair Dunn discusses the battle and its repercussions in its 600th anniversary year, *History Today*, August 2003

Koordinate: 52°44′51″N 2°43′07″W﻿ / ﻿52.7475°N 2.7185°W﻿ / 52.7475; -2.7185
Logo Alijanse civilizacija
**Alijansa civilizacija** ili **Savez civilizacija** (engl. , akr. UNAOC) je politička incijativa pod okriljem generalnog sekretara Ujedinjenih nacija od 2005. godine. Njen cilj je interkulturalni dijalog, a četiri osnovna područja delovanja su: mediji, mladi, obrazovanje i migracije.

Istorijat
---------

Ovu inicijativu pokrenule su 2005. vlade Španije i Turske pod pokroviteljstvom Ujedinjenih nacija. Tokom 2005. i 2006. godine održana su četiri sastanka, i to u Španiji, Kataru, Senegalu i Turskoj. Nakon ovih sastanaka u aprilu 2007. godine generalni sekretar Ujedinjenih nacija Ban Ki-Mun je imenovao bivšeg portugalskog predsednika Žoržea Sampaija na mesto viskog predstavnika Alijanse civilizacija, a u maju 2007. godine donet je plan implementacije za period od 2007. do 2009. godine. Planovi implementacije doneti su i 2009. i 2011. godine za dvogodišnje periode. Takođe se izrađuju godišnji izveštaji o aktivnostima Alijanse civilizacija.

Jugoistočna Evropa
------------------

Za region jugoistočne Evrope je doneta regionalna Stretegija na sastanku u Sarajevu u decembru 2009. godine. U Srbiji je u okrobru 2011. na dan proslave 66 godina od formiranja Ujedinjenih nacija u Kolarčevoj zadužbini održan koncert posvećen Alijansi civilizacija.

Eksterni linkovi
----------------

***Alijansa civilizacija*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvaničini sajt Alijanse civlizacija
*Za bitku 971. godine, v. Opsada Dorostolona.*
**Bitka kod Silistre** (bugarski: ) se odigrala godine 968. u blizini današnjeg bugarskog grada Silistra između bugarske vojske na jednoj i kijevske ruske vojske pod knezom Svjatoslavom Igorevičem na drugoj strani. Predstavljala je dio velikog Svjatoslavovog pohoda na Balkan koga su bili potakli Bizantinci kako bi se riješili svojih bugarskih neprijatelja. Iako su imali dva puta manje ljudstva od Rusa, Bugari su pružili žestok otpor te je bitka potrajala skoro cijeli dan; kada se činilo da će Bugari odnijeti prevagu, Svjatoslav je ličnim primjerom potakao svoje ljude da izvojuju pobjedu. Vijest o porazu je dovela do abdikacije bugarskog cara Petra I; Svjatoslav, međutim, nije mogao odmah iskoristiti pobjedu, jer je došla vijest o napadu Pečenega na Kijev, pa se morao vratiti. Novi je pohod pokrenuo tek sljedeće godine i u njemu su opustošene bugarske zemlje.

Literatura
----------

* Атанас Пейчев и колектив, 1300 години на стража, Военно издателство, София 1984.
* Йордан Андреев, Милчо Лалков, Българските ханове и царе, Велико Търново, 1996.
* Божидар Димитров, Българите-първите европейци, София, 2002.
Za ostale osobe s istim imenom, v. Alkmeon.
**Alkmeon** (starogrčki: , 6. vek pne.) bio je sin Megakla, Atinjanina koji je počinio svetogrđe naredivši ubistvo Kilona i njegovih pristalica u Atenom hramu i tako navukao prokletstvo na celu porodicu Alkmeonida. Alkmeona je lidijski kralj Krez pozvao u Sard i tako mu uzvratio za gostoprimstvo i pomoć koje je Alkmeon ranije pružio jednom poslanstvu koje je Krez poslao u Grčku da Delfijsko proročište pita za savet. Prema Herodotu, po dolasku u Sard Krez je Alkmeonu rekao da ću darovati onoliko zlata koliko sam može odjednom izneti iz trezora. Alkmeon je na sebe navukao najširu haljinu, čije je nabore ispunio zlatom, a isto je učinio i s praznim prostorom u paru vrlo širokih čizama, koje je tom prilikom takođe imao na nogama; zatim je i usta i kosu ispunio zlatnim prahom. Krez se nasmejao tom triku i zatim mu dao još toliko zlata. To se navodno dogodilo oko 590. pne. i navodno je to zlato znčajno doprinelo kasnijem uspehu porodice Alkmeonida.

Alkmeon se bavio uzgajanjem konja za utrke dvokolica, a jednom je prilikom dobio i prvu nagradu na Olimpijskim igrama.

Plutarh navodi da je, prema zapisima u Delfima, Alkmeon zapovedao atinskim odredom u prvom svetom ratu, koji je izbio 596. pne. a ne Solon, kako navode drugi izvori.

Alkmeonov sin Megakle oženio se Agaristom, ćerkom sikionskog tiranina Klistena, s kojom je dobio sina, Klistena, koji će oko 509. pne. reformisati atinsku demokratiju.
**Bohemond II** (1108–1130) bio je princ Taranta i knez Antiohije od 1111. do smrti. 

Rodio se u Italiji kao sin normanskog velmože i križarskog vođe Bohemonda I od Antiohije i francuske princeze Constance. U vrijeme rođenja mu se otac nalazio u Italiji, dok je Kneževinom Antiohijom kao regent vladao njegov rođak Tankred Galilejski. U Antiohiju, gdje su u međuvremenu kao regenti vladali Roger II od Salerna i kralj Balduin II od Jeruzalema, stigao je tek 1124. Svoje posjede u Apuliji je ostavio na upravu svom rođaku Guillaumeu II.

Godine 1127. Bohemond je napao muslimansko Kafartab, gdje je pobio sve stanovnike. Prilikom neuspjelog napada na Shaizar ga je lično sreo muslimanski vojskovođa i kroničar Usama ibn Munkid. Pokušaje da osvoji Alep je opteretilo sve veće neprijateljstvo sa Grofovijom Edesom i tamošnjim grofom Joscelinom I. U međuvremenu je 1128. njegove posjede u Italiji zauzeo Roger II od Sicilije.

Godine 1130. je krenuo u pohod na sjever, nastojeći osvojiti Armensku Kilikiju, zbog čega je tamošnji vladar Lav I sklopio savez sa Danišmendima i emirom Gazi Gümüshtiginom. Bohemond i njegova vojska su pali u zasjedu, gdje su uništeni. Bohemond je poginuo, a njegova balzamirana glava je poslana abasidskom kalifu u Bagdad.

Izvori
------

1. ↑  Maalouf, *The Crusades Through Arab Eyes* (1984)

* Steven Runciman, *A History of the Crusades, vol. II: The Kingdom of Jerusalem*. Cambridge University Press, 1952
* Fulcher of Chartres, *A History of the Expedition to Jerusalem, 1095-1127*, trans. Francis Rita Ryan, ed. Harold S. Fink, 1969
* William of Tyre, *A History of Deeds Done Beyond the Sea*, trans. E.A. Babcock and A.C. Krey. Columbia University Press, 1943
* Philip K. Hitti, trans. *An Arab-Syrian Gentleman and Warrior in the Period of the Crusades; Memoirs of Usamah ibn-Munqidh* (*Kitab al i'tibar*). New York, 1929
* Houben, Hubert (translated by Graham A. Loud and Diane Milburn). *Roger II of Sicily: Ruler between East and West*. Cambridge University Press, 2002

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Bohemond I**  |  **princ Taranta** 1111–1128 | Slijedi: **Roger II**  |
| Prethodi: **Bohemond I**  |  **knez Antiohije** 1111–1130 | Slijedi: **Constance**  |
**Alikvotni tonovi**, takođe nazvani i *parcijalnim tonovima* ili *harmonicima* su pojava uglavnom sluhom neprepoznatljivih tonova koji se formiraju nad glavnim izvedenim tonom. Njihov broj i jačina određuju „boju" tona nad kojim se formiraju pri čemu je broj dominantan faktor. Frekvencije alikvotnih tonova se prema osnovnom tonu odnose kao 1:2:3:4:5:6:… do određene granične frekvencije. Ova granica kod nekih instrumenata iznosi:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Instrument | Horna | Flauta | Violina | Truba | Triangl |
| Granična frekvencija (kHz) | 1,5 | 4 | 8 | 9 | 16 |

Ono što se da primetiti je da što je manji broj alikvotnih tonova (tj. što je granična frekvencija niža) to je zvuk instrumenta „mekši" i obrnuto − što je alikvotnih tonova više, to je zvuk instrumenta oštriji. Na nekim instrumentima se, naročitim postupkom u sviranju, može postići da pojedini alikvoti zazvuče izdvojeno, kao tzv. **flažoleti**. S druge strane, pomoću savremene elektronike, moguće je da se, slaganjem više treperenja odovarajuće visine i jačine, veštački stvori (sintetizuje) zvuk bilo koje željene boje.

Primer
------

Hajde da, na primer, formiramo harmonike nad tonom *A* (veliko A), čija je frekvencija 110 Hz, do granice od 1.500 Hz:

|  |  |
| --- | --- |
| Osnovni ton | Alikvotni tonovi (Hz) |
| **110** Hz | 220 | 330 | 440 | 550 | 660 | 770 | 880 | 990 | 1.100 | 1.210 | 1.320 | 1.430 |
| Približan ton | a | e1 | a1 | cis2 | e2 | g2 | a2 | h2 | cis3 | dis3 | e3 | f3 |

Vidi još
--------

* Frekvencije muzičkih tonova
* Ton
* Alikvotno pevanje

Literatura i izvori
-------------------

* *Osnovna teorija muzike*, Marko Tajčević, 1997*, strane 138 — 139*
**Alejandro Selkirk** (španjolski: *Isla Alejandro Selkirk*) je najveći otok arhipelaga Juan Fernández.

Otok administrativno podpada pod čileansku regiju Valparaíso i provinciju Valparaíso. Sve do 1966. otok se zvao **Másafuera** (Otok dalje od kopna), a onda ga je čileanska vlada iz komercijalnih razloga prezvala u otok Alejandro Selkirk, iako taj danas slavni škotski mornar Alexander Selkirk nije živio na njemu već na udaljenijem otoku Másatierri (Robinson Cruso). Kako je čitav arhipelag postao poznat po romanu *Robinson Crusoe* Daniela Defoa, dobio je ime po pravom brodolomcu koji je poslužio Defou kao inspiracija.

Karakteristike
--------------

Otok Alejandro Selkirk ima površinu od 49,5 km², pravilnog je ovalnog oblika, dug je 11 km u smjeru sjever-jug, širok 6 km i vrlo brdovit. Najviši vrh Cerro Cerro de Los Inocentes ima 1650 metara. Obale su mu teško pristupačne, pa nema nijednu poštenu luku. Otok je udaljen oko 850 km od čileanskog kopna i oko 180 km, zapadno od druga dva otoka arhipelaga Robinson Cruso i Santa Clara. Otok je vrlo šumovit, ali vrlo slabo naseljen, na njemu stalno živi tek oko 20 stalnih stanovnika koji se bave ribolovom na jastoge. Otok je kao i cijeli arhipelag vulkanskog porijekla, rezultat erupcije iz podmorske litosferne ploče Juan Fernández.

### Klima

Kao i čitav arhipelag, otok Alejandro Selkirk ima mediteransku klimu sa sušnom sezonom od 4 do 5 mjeseci. U najsušnijem mjesecu 
januaru padne oko 28 mm, a u najkišovitijem junu 173 mm. Prosječna godišnja temperatura je 15 °C, ljeti se temperature penju do prosječnih 18,7 ° C, a zimi padnu do 7,3 °C. Maksimalne temperature ljeti ne prelaze 25 °C u februaru i ne padnu ispod 3 °C u augustu.

Historija
---------

Otok kao i čitav arhipelag otkrio je 1564. španjolski pomorac Juan Fernández.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Ubicación del Archipiélago*" (španjolski). Pristupljeno 14. 2. 2015.
2. 1 2 3 4  „*Juan Fernández Islands*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 14. 2. 2015.
3. 1 2  „*Clima*" (španjolski). Pristupljeno 14. 2. 2015.

Vanjske veze
------------

***Alejandro Selkirk*** na Wikimedijinoj ostavi

* Parque Nacional Archipiélago de Juan Fernández (`es`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 315168989

 |
Koordinate: 41° 25′ 56" SGŠ, 21° 16′ 46" IGD

**Borino** (mak. *Борино*) je naselje u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Borino pripada opštini Kruševo.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Borino je smešteno u zapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 30 km zapadno.

Borino se nalazi na zapadnom obodu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je na istoku ravničarski, dok se ka zapadu izdižu prva brda Buševe planine. Nadmorska visina naselja je približno 690 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine Borino je imalo 441 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (77%), a u manjini su Bošnjaci (20%) i Turci (3%).

Većinska veroispovest u naselju je islam.

Vidi još
--------

* Opština Kruševo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Borino*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.krusevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Kruševo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Kruševo |
| --- |
| **Kruševo** • 
Aldanci • 
Ariljevo • 
Belušino • 
Birino • 
Borino • 
Bučin • 
Vrbovec • 
Gornji Divljaci • 
Donji Divljaci • 
Jakrenovo • 
Miloševo • 
Norovo • 
Ostrilci • 
Presil • 
Pusta Reka • 
Saždevo • 
Sveto Mitrani • 
Selce |  |
Aciklićno alifatično jedinjenje (butan))
Ciklično alifatično jedinjenje (ciklobutan)
U organskoj hemiji, **alifatična jedinjenja** su aciklična ili ciklična, nearomatična jedinjenja ugljenika.

Struktura
---------

U alifatičnim jedinjenjima, atomi ugljenika su spojeni u pravim ili razgranatim lancima, ili u ne-aromatičnim prstenovima (u kom slučaju ona se nazivaju aliciklična jedinjenja). Alifatična jedinjenja mogu da budu zasićena, da sadrže samo jednostruke veze (alkani), ili nezasićena, sa dvostrukim (alkeni) ili trostrukim vezama (alkini). Pored vodonika, drugi elementi mogu da budu vezani za atome ugljenika, najčešće kiseonik, azot, sumpor, ili hlor.

Najjednostavnije alifatično jedinjenje je metan (CH4). Alifatici obuhvataju alkane (npr. parafinske ugljovodonike), alkene (npr. etilen) i alkine (npr. acetilen). Masne kiseline se sastoje od nerazgranatog alifatičnog repa vezanog za karboksilnu grupu.

Osobine
-------

Većina alifatičnih jedinjenja su zapaljiva. Ugljovodonici se koriste kao goriva, npr. metan u Bunzenovom plameniku, i tečni prirodni gas i acetilen u zavarivanju.

Primeri alifatičnih jedinjenja
------------------------------

Najvažnije grupe alifatičnih jedinjenja su:

* n-, izo- i ciklo-alk**an**i (zasićeni ugljovodonici)
* n-, izo- i ciklo-alk**en**i i -alk**in**i (nezasićeni ugljovodonici).

Značajni primeri nisko molekulskih alifatičnih jedinjenja su navedeni u sledećoj listi (sortirani po broju atoma ugljenika):

| Formula | Ime | CAS-broj | Strukturna formula | Hemijska klasifikacija |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| CH4 | Metan | 74-82-8 |  | Alkan |
| C2H2 | Acetilen | 74-86-2 |  | Alkin |
| C2H4 | Eten | 74-85-1 |  | Alken |
| C2H6 | Etan | 74-84-0 |  | Alkan |
| C3H4 | Propin | 74-99-7 |  | Alkin |
| C3H6 | Propen | - |  | Alken |
| C3H8 | Propan | - |  | Alkan |
| C4H6 | 1,2-Butadien | 590-19-2 |  | Dien |
| C4H6 | 1-Butin | - |  | Alkin |
| C4H8 | Buten | - |  | Alken |
| C4H10 | Butan | - |  | Alkan |
| C6H10 | Cikloheksen | 110-83-8 |  | Cikloalken |
| C5H12 | *N*-Pentan | 109-66-0 |  | Alkan |
| C7H14 | Cikloheptan | 291-64-5 |  | Cikloalkan |
| C7H14 | Metilcikloheksan | 108-87-2 |  | Cikloheksan |
| C8H8 | Kuban | 277-10-1 |  | Ciklobutan |
| C9H20 | Nonan | 111-84-2 |  | Alkan |
| C10H12 | Diciklopentadien | 77-73-6 |  | Dien, Cikloalken |
| C10H16 | Felandren | 99-83-2 |  | Terpen, Dien Cikloalken |
| C10H16 | α-Terpinen | 99-86-5 |  | Terpen, Cikloalken, Dien |
| C10H16 | Limonen | 5989-27-5 |  | Terpen, Dien, Cikloalken |
| C11H24 | Undekan | 1120-21-4 |  | Alkan |
| C30H50 | Skvalen | 111-02-4 |  | Terpen, Polien |
| C2nH4n | Polietilen | 9002-88-4 |  | Alkan |

(CAS registarski broj koji je prikazan za neka od jedinjenja je zaštitni znak Američkog hemijskog društva.)

Vidi još
--------

* Aromatična jedinjenja
**Al-Mundhir IV ibn al-Mundhir** (? - 580) bio je kralj Lahmidskih Arapa od 574. do smrti. 

Bio je sin kralja Numana III. Prije njega su na prijestolju bila starija braća 'Amr III ibn al-Mundhir (vl. 554–569) i Qabus ibn al-Mundhir (vl. 569–573). Nakon smrti potonjeg je lahmidskom prijestolnicom al-Hira nakratko vladao perzijski guverner Suhrab, prije nego što je za kralja proglašen Mundhir. Tradicionalni arapski izvori ga opisuju kao vladara koji je zbog nasilne prirode i paganske vjere bio nepopularan među svojim, pretežno kršćanskim, podanicima. O njegovoj vladavini nema previše podataka; jedini značajniji događaj se zbio 575. kada su pro-bizantski Gasanidi napali, zauzeli i opljačkali al-Hiru. Umro je 580. i naslijedio ga je sin al-Nu'man III ibn al-Mundhir koji će biti posljednji lahmidski kralj al-Hire.

Izvori
------

* Bosworth, Clifford Edmund, ur. (1999). *The History of Al-Ṭabarī, Volume V: The Sāsānids, the Byzantines, the Lakhmids, and Yemen*. State University of New York Press. str. 370–371. ISBN 978-0-791443552.
* Shahîd, Irfan (1991). „Al-Mundhir IV". *The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VI: Mahk–Mid*. Leiden and New York: BRILL. p. 568. ISBN 90-04-078112-7.
Koordinate: 41° 25′ 24" SGŠ, 22° 45′ 54" IGD

**Borijevo** (mak. *Borievo*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Borijevo je u sastavu opštine Bosiljovo.

Prirodni uslovi
---------------

Borijevo je smešteno u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 8 kilometara istočno.

Naselje Borijevo se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno u središnjem delu plodnog Strumičkog polja. Severno od naselja protiče reka Strumica. Nadmorska visina naselja je približno 210 metara. 

Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Borijevo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 926 stanovnika.

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **Stanovnika** |
| Makedonci | 925 |
| Albanci | 0 |
| Turci | 0 |
| Romi | 0 |
| Vlasi | 0 |
| Srbi | 0 |
| ostali | 1 |
|

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.opstinabosilovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Bosiljovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Bosiljovo |
| --- |
| **Bosiljovo** • 
Borijevo • 
Gečerlija • 
Drvoš • 
Ednokućevo • 
Ilovica • 
Monospitovo • 
Petralinci • 
Radovo • 
Robovo • 
Saraj • 
Sekirnik • 
Stari Baldovci • 
Turnovo • 
Hamzalija • 
Štuka |  |
**Comodoro Rivadavia** je lučki grad i općina od 175,196 stanovnika na jugu Argentine u Patagoniji.

Geografske karakteristike
-------------------------

Comodoro Rivadavia leži na jugoistoku Provincije Chubut u kojoj je administrativni centar, smješten u zaljevu San Jorge.

Historija
---------

Grad je osnovao 1901. poduzetnik Francisco Petrobelli, kom je trebala luka na Atlanskom oceanu kako bi mogao transportirati poljoprivredne proizvode iz tadašnje Colonije Sarmiento, udaljene 130 km sjeverozapadno.
Ime je dobio po Martínu Rivadaviji (1852.-1901.) komodoru argentinske mornarice.

Sve do otkrića nafte - 1907. u neposrednoj blizini luke - Comodoro Rivadavia je bio mali gradić, centar suhog stepskog kraja čiji su se stanovnici bavili ovčarstvom.
Nakon tog postao je jedno od najvećih nalazišta nafte u Argentini i razvio se u centar naftne industrije i velik grad sa internacionalnim aerodromom General Enrigue Mosconi 
(IATA: CRD, ICAO: SAVC). 

Terminal iz kog se nafta i plin brodovima i naftovodima transportira do 1.600 km udaljenih La Plate i Buenos Airesa na sjeveru.

Pored tog je i glavna baza ratnog zrakoplovstva.

Od 1980. je sjedište univerziteta Patagonije Juan Bosco.

Pobratimski gradovi
-------------------

* Čile Coyhaique, Čile
* Francuska Brest, Francuska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  „*Argentina: Chubut*" (engleski). City population. Pristupljeno 18.11. 2020.
2. 1 2 3 4 5  „*Comodoro Rivadavia*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 18. 11. 2020.

Vanjske veze
------------

***Comodoro Rivadavia*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad de Comodoro Rivadavia* (službene stranice) (`es`)
**Conon** (škotsko-gelski *Conann*) je rijeka na sjeveru Škotske u Easter Rossu duga 19 km.

Geografske karakteristike
-------------------------

Conon izvire iz jezera Loch Luichart, 8 km sjeverozapadno od sela Contin. Od tamo teče prema jugoistoku i usput prima pritoku Meig kod lokaliteta Scatwell, zatim skreće prema istoku i prolazi kroz jezero Loch Achonachie, 1 km sjeverozapadno od sela Marybank, prima pritoku Black Water, a 3 km nizvodno i pritoku Orrin. Zatim skreće prema sjeveroistoku i uvire u zaljev Cromarty Firth između sela Conon Bridge i Maryburgh (3 km južno od Dingwalla)

Vode rijeke iskorištene su za pokretanje hidroelektrana, radovi na izgradnji hidroenergetskog kompleksa počeli su 1940-ih, zbog tog su uništeni slapovi, koji su se nekad nalazili na izvoru kod jezera Loch Luichart.

U sklopu tog projekta izgrađene su brane na jezerima Loch Luichart i Loch Achonachie i dvije hidroelektrane Luichart i Torr Achilty.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Conon, River*" (engleski). The Gazetteer for Scotland. Pristupljeno 20. 1. 2015.

Vanjske veze
------------

***Conan (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Conon, River* na portalu Gazetteer for Scotland (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Crvena pravda u Zagrebu, koja je sebi stavila u zadatak da se obračunava sa tvorcima zloglasne Obznane. S leva na desno: Alija Alijagić, Nikola Petrović, Rodoljub Čolaković, Stevo Ivanović i Dinko Lopandić.
Spomenik Aliji Alijagiću u Delnicama
**Alija Alijagić** (Bijeljina, 1896 — Zagreb, 8. mart 1922) bio je crvenopravdaš i atentator, poznat po tome što je 1921. godine u Delnicama izvršio atentat na Milorada Draškovića, ministra unutrašnjih poslova u Vladi Kraljevine SHS.

Suđenje za ubistvo ministra policije je počelo 6. oktobra 1921. godine. Suoptuženi su bili pripadnici Crvene pravde Rodoljub Čolaković, Dinko Lopandić, Nikola Petrović, Marinković i Stevo Ivanović. Alijagić je osuđen na smrt i obešen 1922. godine. Pošto je njegov grob bio mesto okupljanja komunista, vlasti su ga 1925. ekshumirale i prenele u selo Turiju kod Bihaća. Povodom godišnjice njegove smrti, skojevci su štampali letke.

Posle Drugog svetskog rata po njemu je nazvana ulica u Beogradu, na Petlovom brdu, koja je s početka 21. veka preimenovana u ulicu Milorada Draškovića.
U Sarajevu je postojala osnovna škola sa njegovim imenom .
U Orašju je prva ulica uz rijeku Savu bila nazvana KEJ ALIJE ALIJAGIĆA .

Vanjske veze
------------

* Wikimedia Commons ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: ***Alija Alijagić***
***Constitutio Antoniniana*** (na latinskom doslovno "Antoninov ustav" ili, grublje prevededno, "Antoninov edikt"), kasnije poznatija kao **Karakalin edikt** bio je edikt koga je godine 212. izdao rimski car Karakala, a kojim su svi tada slobodni podanici Carstva dobili status istovjetan rimskim državljanima. 

U drevnoj rimskoj državi je status rimskih državljana bio privilegija, a ne pravo za njegove podanike, te je ispočetka bilo ograničeno tek na osobe porijeklom iz Rima i njegovih kolonija; ostali slobodni podanici su bili pod statusom tzv. latinskog prava ili su se smatrali "strancima" (peregrini). No, kako se rimska država širila, tako se širilo i rimsko državljanstvo na njene podanike - vladari klijentskih država su automatski postajali rimskim državljanima, potom vladajuća klasa u važnijim ne-rimskim gradovima, zatim pripadnici pomoćnih trupa u rimskoj vojsci a na kraju i cijele kategorije stanovništva. 

Historičari su podjeljeni oko toga koliki je, zapravo, bio udjel rimskih državljana među slobodnim podanicima Rimskog Carstva prije Karakalinog edikta i koju je on, zapravo, imao važnost. Njega tek uzgred spominje historičar Kasije Dion tumačeći ga nastojanjem Karakale da uz prava koja dolaze sa državljanstvo što većem broju podanika nametne plaćanje viših poreza. Kasniji historičari, pak, smatraju da je Karakala nastojao povećati ljudstvorimskih legija, s obzirom da su kao legionari mogli služiti tek rimski državljani. Postoje i mišljenja kako je Karakalin edikt, s obzirom na sve veći udjel rimskih državljana među stanovnicima Carstva samo formalizirao već postojeće trendove, odnosno da je bio isključivo simboličke prirode.

Dio historičara, pak, smatra da je Karakalin edikt kao dalekosežnu posljedicu imao nestanak, odnosno trasnformaciju pomoćnih trupa u tadašnjoj rimskoj vojsci. S obzirom da su automatski postali rimski građani, mnogi dotadašnji "peregrini" i "saveznici" su izgubili svaki poticaj da ulaze u njihove redove. Kasniji carevi su nedostatak ljudstva u pomoćnim trupama nadoknađivali regrutiranjem barbarskih naroda izvan rimskih granica, a što je bitno doprinijelo kasnijoj propasti Carstva.

Eksterni linkovi
----------------

* The Roman Law Library, incl. *Constitutiones principis*
**Breunor** (zvan i *Crni*) bio je jedan od Vitezova Okruglog stola iz legende o Kralju Arthuru.

Njegov lik najviše je opisao Thomas Malory u djelu Le Morte Darthur u poglavljima o Lancelotu.

Breunora su posprdno zvali *Loše skrojen kaput* (francuski: La Cote Male Taile), jer je nosio očev kaput u kom je ubijen, sa svim rupama i poderotinama kroz koje je dobijao smrtne rane. On se sam sebi zakleo da ga neće skidati sve dok ne osveti smrt svoga oca i kazni ubojicu.

Breunora je na njegov zahtjev arturovih proglasio vitezom svega jedan dan nakon što je došao u Camelot, jer je spasio Guinevere od lava pobjeglog iz tornja. On se jedini od svih vitezova brzo snašao i sasjekao lava.

Tog istog dana na dvor je došla djevojka po imenu Maledisan, koja je tražila viteza koji je u stanju pronaći veliki crni štit, sa bijelom rukom koja drži mač. Breunor se prihvaća zadatka i odlazi sa djevojkom u potragu za tim magičnim štitom. Ona ga ispočetka neprestano ismijava, tek na kraju mu priznaje da je to radila jer se zaljubila u njega, pa je htjela da odustane od tog posla, jer se bojala da je on isuviše mlad i neiskusan i da bi mogao poginuti na tom zadatku.

Breunor je na tom zadatku proživio čitav niz avantura i dvoboja u nekima sudjeluje i Lancelot.

Nakon svih peripetija na kraju mu Lancelot poklanja zamak Pendragon. Breunor osvećuje ubojstvo svojega oca i ženi sa Maledisant, koja ga više ne zadirkuje pa je odtad zove *Bienpensant* (Dobromisleća) i *Beauvivante*.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „Cote Male Taile, La" (engleski). Nightbringer. Arhivirano iz originala na datum 2018-08-11. Pristupljeno 02. 11. 2017.

Vanjske veze
------------

* *Cote Male Taile, La* na portalu Nightbringer Arhivirano 2018-08-11 na Wayback Machine-u (`en`)

| * p
* r
* u
Legende o Kralju Arthuru |
| --- |
| Ključne osobe | Kralj Arthur • Constantine • Sir Ector • Vojvoda od Cornwalla • Guinevere • Igraine • Izolda • Gospa od jezera • Kralj Lot • Kralj Mark • Merlin • Mordred • Morgana le Fay • Morgause • Uther Pendragon |
| Vitezovi Okruglog stola | Aglovale • Agravain • Bagdemagus • Bedivere • Bors • Breunor • Calogrenant • Caradoc • Dagonet • Dinadan • Gaheris • Galahad • Gareth • Gawain • Geraint • Griflet • Hector de Maris • Kay • Lamorak • Lancelot • Leodegrance • Lionel • Lucan • Maleagant • Marhaus • Palamedes • Pelleas • Pellinore • Percival • Safir • Sagramore • Segwarides • Tor • Tristan • Urien • Ywain • Ywain Kopile • Elyan Bijeli • Sir Ector |
| Predmeti | Excalibur • Sveti gral • Okrugli stol • Opasna stolica |
| Mjesta | Avalon • Brocéliande • Caerleon • Camelot • Corbenic • Cornwall • Logres • Lyonesse • Sarras • Tintagel |
Za naselje u Hrvatskoj, v. Borik (Mikleuš).

**Borik** je gradska četvrt u Banjoj Luci, Republika Srpska, BiH. Podijeljen je na 3 dijela:

* Borik I
* Borik II
* Borik III koji se jos naziva i Aleja centar

Nalazi se istočno od centra grada, na lijevoj obali rijeke Vrbas. Vrbas svojim tokom na ovom mjestu pravi luk kojim je odredio južne i istočne granice ovog naselja. 

Borik je izgrađen nakon razornog zemljotresa koji se desio u Banjoj Luci 1969. godine. Moderne višespratnice su pravljene prije svega za one stanovnike koji su nekon zemljotresa ostali bez svojih domova, ali i mnoge druge koji su se tek doselili. Prema posljednjem službenom popisu iz 1991. godine, Borik je imao 11.854 stanovnika.

U ovom dijelu grada je smještena istoimena sportska dvorana Borik, u kojoj utakmice igraju RK Borac, KK Borac Nektar i mnogi drugi sportski klubovi iz Banje Luke.

Vanjske veze
------------

***Borik*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična strana Grada Banje Luke (`sh`)
* Javna ustanova sportski centar Borik (`sh`)
* Satelitska mapa ()

Šablon:Grad Banja Luka
Kralj Alboin ulazi u Paviju
**Alboin** (539. 573) je bio langobardski kralj od 565. do 573. Bio je sin kralja Audoina i franačke princeze Hlotsinde. Nakon Audoinove smrti, Alboin je ujedinio čitavu langobardsku teritoriju, a 568. godine proglasio se za kralja Langobarda i okolnih plemena koja su dospela pod vlašću Langobarda.

Alboin se našao pred sam rat sa Avarima koji su sve više prodirali u unutrašnjost evropskog kontinenta, ali je uspeo da odloži borbu jer je prvo krenuo da ratuje sa Gepidima. 565. godine Alboin je poveo svoju ogromnu vojsku na gepidskog kralja Kunimunda, ubio ga i zavladao njegovom državom. Pošto mu je umrla prva žena, on se oženio njegovom ćerkom Razamundom, što će ga na kraju stajati života.

Alboin je od lobanje kralja Kunimunda napravio kupu iz koje je pio vino na svojim svečanostima. Sarađivao i sa vizantijskim carem Justinijanom i carem Justinom II. Posle uništenja kraljevine Ostrogota u Italiji, Alboin je dobio pristanak vizantijskog cara Justina da se sa Langobardima naseli u Italiju. Na to ga je primoravala i sve veća najezda Avara koji su pustošili njegove teritorije. Alboin se pred seobu obratio Saksoncima za pomoć i oni su mu pored 20.000 ratnika stavili u zadatak da povede i veći broj žene i dece u Italiju.

Prvih meseci 568. godine Alboin je počeo veliku seobu Langobarda. Iz Panonije, preko Julijskih Alpa, Venetske nizije, pa dalje u središte Italije se kretala langobardska masa od 200.000 ljudi.

Alboin je vodio Langobarde i oni su po ulasku na teritoriju Italije zauzeli redom gradove: Padovu, Mantovu, Udine, Kremonu. Jedino je Alboinu jak otpor pružila Pavija, koju je opsedao 3 godine. Konačno se predala Alboinu septembra 571. godine. Alboin je na svom konju svečano ušao kroz kapiju Svetog Jovana u grad. Prvobitno je tražio da se svi branioci pobiju jer su mu pružali otpor, ali je kasnije odustao. Pavle Đakon je to objasnio na način da je njegov konj polako malaksavao i pao od nemoći kad je Alboin izjavio da će pobiti sve, a da se odjednom oporavio i ponovo stao na noge kada je Alboin povukao svoju odluku. Za vreme Alboina čitava teritorija Italije je podeljena na trinaest nezavisnih vojvodstava (Dukata).

Njegovu veliku slavu i moć kao jednog od najvećih langobardskih kraljeva je prekinula njegova žena Rozemunda. Ona nije nikako mogla da prihvati smrt svoga oca kao i Alboinovo ponižavanje tako što je od njegove lobanje napravio sebi kupu za vino, pa se za pomoć obratila lokalnom vođi Helmešisu. Takođe, protiv Alboina je u Paviji sklopljena antivizantijska koalaicija jer je on mnogo popuštao Vizantiji, a to je smetalo ratobornoj langobardskoj struji. Ipak je Helmešis pretekao ove zaverenike.

Ubistvo Alboina je organizovano u Veroni, na njegovom dvoru 573. U sobi kralja je posle ponoći upao Helmešis i ubio ga na spavanju. Njegovo telo je spaljeno, a ostaci spušteni u kovčeg, zajedno sa njegovim mačem, koji je kasnije ukraden i njegovim dragocenostima.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Audoin** | **kraljevi Langobarda** | Nasljednik:**Klef** |

***Alboin*** na Wikimedijinoj ostavi
**Alexandru Ioan Cuza** ili samo **Alexandru Ioan I** (Huşi, 20. mart 1820. - Heidelberg, 15. maj 1873.), bio je prvi knez (domnitor) Ujedinjenih kneževina Moldavije i Vlaške, arhitekt agrarne reforme i emancipacije seljaka.

Biografija
----------

Alexandru Ioan Cuza rođen je u staroj moldavskoj bojarskoj porodici. Školovao se u Paviji, Bologni i Parizu.

Nakon studija vratio u rodnu Kneževinu Moldaviju, koja je tad bila formalno osmanski vazal, ali de facto ruska marioneta. Cuza se pridružio protestima protiv takvog stanja za nemirne 1948. i stekao ugled borca za nacionalnu stvar. Ubrzo je stekao čin pukovnika, i postao zastupnik u moldavskoj skupštini. Pobjedio je na izborima za novoga moldavskog kneza održanim u u januaru 1859. a odmah nakon toga i na izborima za novog kneza Kneževine Vlaške. Na taj način je Cuza ujedinio te dvije kneževine, na opće iznenađenje tadašnjih velesila, koje su smatrale da Kneževina Moldavija i Kneževina Vlaška, trebaju dobiti veću autonomiju, ali da trebaju ostati odvojene.

Cuzi je na ruku mu je išao i poraz Carske Rusije u Krimskom ratu od strane alianse u kojoj su bili Velika Britanija, Francuska i Osmansko Carstvo, jer su se nakon njega kneževine oslobodile ruskog utjecaja. Ioan Cuza je 1861. najavio i formalno ujedinjenje tih dviju kneževina, koje je proglašeno 5. februara 1862. 

Tokom svoje vladavine oslanjao se na seljaštvo, koje je u to vrijeme činilo većinu stanovnika zemlje. Zbog tog je 1863. proveo djelomičnu agrarnu reformu, oduzevši manastirima velike posjede, a sljedeće godine u augustu 1864. tu zemlju podjelio seljacima. Nijih je i oslobodio radne obaveze i plaćanja crkvene desetine. Time je smanjio ulogu pravoslavnog klera u životu zemlje i doprinio sekularizaciji društva. 

Cuza je želio i unaprijediti školstvo, uvođenjem besplatnog obaveznog osnovnog školovanja, i osnivanjem većeg broja škola svih razina i osigurati stipendije za siromašnu nadarenu djecu. Proveo je reformu izbornog zakona i pravosuđa, izradio novi ustav 1864. koji mu je trebao osigurati veći autoritet.
Sve promjene izveo je na svoju ruku - ne zatraživši dopuštenje od svog nominalnog suverena osmanskog
sultana, ali i bez konzultacija sa ostalim političkim moćnicima, pa mu takva autoritativna politika donijela i dosta neprijatelja naročito iz tabora konzervativaca i liberala koji su ga 1866. natjerali na abdikaciju, nakon koje je otišao u emigraciju.

Nakon njega su Habsburgovci su uspjeli inastalirati za njegovog nasljednika svog favorita - princa Karla iz dinastije
Hohenzollern-Sigmaringen - kasnijeg kralja Carola I.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Alexandru Ioan Cuza*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 14. 02. 2015.

Vanjske veze
------------

***Alexandru Ioan Cuza*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Alexandru Ioan Cuza* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **domnitor** | Nasljednik: |
| ' | **Carol I** |
**Ahmed Ismail Jasin** (Arapski: الشيخ أحمد ياسين, u engleskoj transkripciji *Ahmed Yassin*) (oko 1937. - Gaza 22. ožujka 2004.)) je suosnivač i vođa radikalnog palestinskog pokreta i paravojne formacije Hamas.

Rodio se u gradu Aškelonu, odakle je zajedno s porodicom izbjegao u Gazu za vrijeme Prvog izraelsko-arapskog rata 1948. godine. Kao dječak je za vrijeme hrvanja s prijateljem doživio nesreću, zbog čijih je posljedica oslijepio i postao paraplegičar.

Zajedno sa Abdel Azizom al-Rastinijem 1987. godine osniva Hamas koji se prvotno zvao Palestinsko krilo Muslimanskog bratstva. 
Često je završavao u kućnom pritvoru, iz kojeg je uvijek izlazio nakon žestokih demonstracija koje su vodili njegovi pristaše.

1989. je optužen za ubojstva Palestinaca koji su surađivali sa Izraleskim obrambenim snagama. Zbog toga je osuđen na doživotni zatvor. Pušten je 1997. godine. Nakon niza terorističkih napada za koje je odgovornost preuzeo Hamas izraelska vojska odlučila ga je likvidirati. Prvi takav pokušaj dogodio se 2003. no taj atentat je preživio sa lakšim ozljedama. 

Ubijen je u gradu Gazi nakon izlaska s ranojutarnje molitve u džamiji izraelskim projektilom. Na njegovom pogrebu se okupilo 200.000 ljudi. Naslijedio ga je Abdel Aziz al-Rastini, koji je tadođer ubijen iste godine.
*Za ostale upotrebe, v. Brest (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 42° 13′ 00" SGŠ, 21° 28′ 40" IGD

**Brest** (mak. *Brest*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Brest je naselje u okviru opštine Čučer-Sandevo, koja obuhvata severna predgrađa Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Brest je smešten u krajnje severnom delu Republike Makedonije, na granici sa Srbijom. Od najbližeg grada, Skoplja, selo je udaljeno 35 kilometara severno.

Selo Brest se nalazi u istorijskoj oblasti Crnogorje, na visovima u središnjem delu Skopske Crne gore, na približno 1.260 metara nadmorske visine.

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Brest je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 972 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su Albanci (99%).

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je islam.

Vidi još
--------

* Opština Čučer-Sandevo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Makedonija***  |

* http//www.cucersandevo.gov.mk/ Zvanična stranica opštine Čučer-Sandevo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Čučer-Sandevo |
| --- |
| **Čučer-Sandevo** • 
Banjani • 
Blace • 
Brazda • 
Brest • 
Brodec • 
Gluvo • 
Gornjani • 
Kučevište • 
Mirkovce • 
Pobožje • 
Tanuševci |  |