recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Grb koji se pripusuje Cadwgan ap Bleddynu
**Cadwgan ap Bleddyn** (1051–1111) bio je princ države Powys u današnjem istočnom Walesu.

Bio je jedan od tri sina Bleddyn ap Cynfyna, vladara Powysa i Gwynedda. Kada mu je otac 1075. umro, država je podijeljena između njega i braće Iowertha i Maredudda. Prvi put se spominje 1088. kada je napao Deheubarth i prisilio tamošnjeg vladara Rhys ap Tewdwra da bježi u Irsku; Rhys se odatle vratio iste godine i porazio Cadwgana u bitci u kojoj su poginula dvojica Cadwganovih nećaka.

Cadwgan je Deheubarth napao poslije Rhodrijeve smrti 1093. Sljedeće godine je, pak, sudjelovao u velikom velškom ustanku protiv normanskih vitezova iz susjedne Engleske. Ustanici su uspjeli protjerati Normane iz dijela njihovih posjeda. Kada su 1098. Normani krenuli u protivofanzivu, Bledynn je postao saveznik velškog kralja Gruffudd ap Cynana. Pokušaj obrane Angleseya je propao kada je danska flota, unajmljena od strane Velšana, usred bitke za novac prebjegla na normansku stranu. Gruffud i Cadwgan su morali tražiti utočište u Irskoj.

Cadwgan se sljedeće godine vratio u Wales, gdje je povratio dio svojih posjeda davši zakletvu odanosti engleskom earlu Robertu od Shrewsburyja. Kada se godine 1102. earl Robert pobunio protiv engleskog kralja Henryja I, svrgnut je uz pomoć Cadwganovog brata Iowertha. Međutim, kada Iowerth nije dobio obećane earlove zemlje, i sam se pobunio protiv kralja. Godine 1103. je zarobljen, te je tako Cadwgan postao jedini vladar Powysa.

Godine 1109. se, pak, Cadwganov sin Owain ap Cadwgan zaljubio u Nest, velšku princezu i suprugu engleskog earla Geralda od Pembrokea. Iste godine ju je u smjelom prepadu oteo i doveo u svoj zamak. Cadwgan ga je bez uspjeha nastojao nagovoriti da Nest vratiti Geraldu. Kada je Richard de Bomais, engleski sudac Shropshirea, ponudio velškim velmožama sve Cadwganove zemlje ako ga pomognu svrgnuti, Cadwgan je pristao platiti globu od 100 funti i predati kralju Henryju sve teritorije osim jednog sela. Godine 1111. je njegov brat Iowerth ubijen od strane Madog ap Rhiryda, te je Cadwgan nakratko postao jedini velški gospodar Powysa. Iste godine je i sam stradao u sukobu sa Madogom, koji je preuzeo dio njegovih zemalja, a ostatak dobio sin Owain.

Izvori
------

* John Edward Lloyd (1911). *A history of Wales: from the earliest times to the Edwardian conquest*. Longmans, Green & Co.

|  |
| --- |
| Cadwgan ap Bleddyn **Dinastija Mathrafal****Rođen/a:** nepoznato  **Umro/la:** 1103 |
| Kraljevske titule |
| Prethodi:**Bleddyn ap Cynfyn** | **princ Powysa (dio)**1075–1111 | Slijedi:**Owain ap Cadwgan** |
*Za ostale upotrebe, v. Rečica (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 12′ 49" SGŠ, 20° 56′ 29" IGD

**Rečica** (mak. *Речица*) je naselje u Republici Makedoniji, u jugozapadnom delu države. Rečica pripada opštini Ohrid.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Rečica je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Ohrida, naselje je udaljeno 18 km severoistočno.

Rečica se nalazi u istorijskoj oblasti Ohridski kraj, koja se obuhvata prostor istočno i severoistočno od Ohridskog jezera. Naselje je smešteno visoko, na jugozapadnim visovima Plakenske planine. Nadmorska visina naselja je približno 990 metara.

Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Rečica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 5 stanovnika. 

Većinu stanovništva čine etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Ohrid

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Rečica (Ohrid)*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.ohrid.gov.mk Zvanična stranica opštine Ohrid

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Ohrid |
| --- |
| **Ohrid** • 
Vapila • 
Velgošti • 
Velestovo •
Gornji Lakočerej • 
Donje Konjsko • 
Donji Lakočerej • 
Zavoj • 
Jelšani •
Konjsko • 
Kosel • 
Kuratica •
Lagadin • 
Leskojec • 
Livojišta • 
Ljubaništa • 
Openica •
Orman • 
Peštani • 
Plaće •
Podmolje • 
Ramne •
Rasino • 
Rečica • 
Svinjišta •
Sirulja • 
Skrebatno • 
Trpejca •
Šipokno |  |
**Neuchatelsko jezero** (francuski: *Lac De Neuchâtel*, njemački: *Neuenburgersee*, latinski: *Lacus Eburodunensis*) je 
svojom površinom od 218 km², najveće jezero koje u cijelosti leži u Švicarskoj.

Prostire se na sjeverozapadu a dijele ga kantoni; Neuchâtel, Fribourg, Vaud i Bern.

Hidrografija
------------

Jezero Neuchâtel je dugačko oko 38 km i široko od 6 do 8 km, leži na nadmorskoj visini od 429 metara, a najveća dubina mu iznosi 153 metara. Najveća pritoka je rijeka Thielle koja uvire na jugozapadnom kraju jezera, a izvire iz njega na njegovom sjeveroistočnom kraju. Ostale veće pritoke su Broye i Areuse.

Jezera Neuchâtel, Bienn i Murten danas povezana kanalima, ostatci su nekadašnjeg 
glacijalnog jezera u donjem toku rijeke Aare u podnožju Masiva Jura.

Sjeverozapadna obala gdje se nalazi Kanton Neuchâtel i grad Neuchâtel je najgušće naseljena, a padine prekrivene vinogradima.

Na sjevernoj obali nalazi se mjesto La Tène, poznato po prahistorijskim nalazima, po kojem se 
starije željezno doba zove - Latenska kultura.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Lake Neuchâtel*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 19. 5. 2018.

Vanjske veze
------------

***Neuchatelsko jezero*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Lake Neuchâtel* (`it`)
| * p
* r
* u
Križarski ratovi |
| --- |
| Rekonkista • Sardinijski • Mahdija 1087. • **Prvi** • Narodni • 1101. • Sjeverni (Vendski • Livonski • Pruski) • Norveški • Balearski • Mletački • **Drugi** • Švedski (Prvi • Drugi • Treći) • **Treći** • 1197. • **Četvrti** • Katarski • Dječji • **Peti** • **Šesti** • Bosanski • Barunski • **Sedmi** • Pastirski 1251. • **Osmi** • **Deveti** • Aragonski • Pastirski 1320. • Smirnski • Aleksandrijski • Savojski • Despenserov • Berberijski • Nikopolje • Husitski • Varna • Otranto

---

**Kategorija** |

**Prvi švedski križarski rat** bio je moguće mitski vojni pohod oko 1150. godine, koji se tradicionalno smatra osvajanjem Finske od strane Švedske, prilikom čega su paganski Finci prešli na kršćanstvo. Prema legendi, taj križarski rat predvodio je kralj Erik IX od Švedske. Biskup Henrik od Uppsale pridružio mu se i ostao u Finskoj, u kojoj jr kasnije postao mučenik.

Akademici raspravljaju o tome da li je ikada uopće došlo do tog križarskog rata. Ne postoje arheološki podaci koji bi podržali njegovo postojanje, a ni jedan preživjeli pisani izvor ne opisuje Finsku pod vladavinom Švedske prije 1240-ih. Nadalje, episkopija i biskup Finske nisu navedeni zajedno sa svojim švedskim dvojnicima prije 1250-ih.

U to vrijeme, predvođenje *leiðangra* bila je odgovornost jarla. To je dovelo do teorije da je Erik proveo pohod prije nego što je postao kralj ili pretendent na prijestolje. U legendama se ne spominje godina pohoda, a pokušaji da se za njega odredi tačna godina tokom 1150-ih su mnogo kasnija nagađanja. Sve što se zna o kralju Eriku i biskupu Henriku je da su vjerojatno držali važne pozicije u Švedskoj nekada sredinom 12. vijeka.

Švedski biskup koji je obično sudjelovao u pohodima na istok bio je biskup Linköpinga, a ne biskup Uppsale.

Sredina 12. vijeka bio je vrlo nasilan period u sjevernom Baltiku, sa čestim sukobima Finaca i Šveđana sa Novgorodom; moguće je da je došlo do švedskog vojnog pohoda na Finsku. U Prvom novgorodskom ljetopisu nalazi se priča prema kojoj su 1142. švedski "princ" i biskup sa flotom od 60 brodova opljačkali tri novgorodska trgovačka broda negdje "sa druge strane mora", očigledno nakon nečeg važnijeg.

Povezano
--------

* Drugi švedski križarski rat
* Treći švedski križarski rat
* Sjeverni križarski ratovi
* Biskup Fulco
Habitat 67 Montreal Vintage
Zapadna kapija Beograda
Telekomunikacioni centar Skoplje arhitekte Janka Konstantinova
**Brutalizam** je arhitektonski stil u modernoj arhitekturi koji se pojavio sredinom dvadesetog veka, djelimično s ciljem da nadomjesti razaranja u urbanim sredinama nakon Drugog svetskog rata. Ime je dobio po francuskom izrazu za tzv. grubi beton – beton brut. Brzo se nametnuo kao radikalan moderan stil, koji je promovisao snažne linije i funkcionalno odstupanje od ornamentalnosti, odnosno bilo kakvih ukrasnih detalja. Osnovna ideja ovog stila leži u funkcionalnosti.

Najpoznatiji objekat brutalističke arhitekture je kanadski kompleks Habitat 67, sačinjen od 354 identična betonska oblika, složena u različitim varijacijama.

Prisutnost brutalne arhitekture u Jugoslaviji vezana je ekonomskim razlozima. Tražilo se od projektanata da građevine služe svrsi, da budu funkcionalne i optimalno ekonomične. Primjena natur-betona odgovarala je svim tim zahtjevima.

Jedna od najprepoznatljivijih građevina Beograda takođe je urađena u ovom stilu – Geneks kula, odnosno Zapadna kapija Beograda. Ostali poznati objekti kod kojih je natur beton primijenjen kao primarni materijal u estetskoj artikulaciji su: 

* Motel Mlinarev sin u Arilju arhitekte Mihajla Mitrovića
* Zgrada urbanističkog zavoda u Beogradu arhitekte Branislava Jovina
* Mostarska petlja u Beogradu arhitekte Branislava Jovina
* Skenderija u Sarajevu Živorada Jankovića i Halida Muhasilovića
* Zgrada RTV u Sarajevu
* Richterovi neboderi u Zagrebu
* Telekomunikacioni centar Skoplje arhitekte Janka Konstantinova

Literatura
----------

* Enciklopedija Moderne Arhitekture (org.Knaurs Laxikon der modernen Architektur) Herausgegeben von Gerd Hatje, 1970
**Olli Rehn Ilmari** (Mikkeli, Finska, 31. 3. 1962.), finski političar, trenutno na dužnosti povjerenika Europske komisije za proširenje.

Rana karijera
-------------

Rođen u Mikkeliju u istočnoj Finskoj. Studirao je ekonomiju, međunarodne odnose i novinarstvo na Macalester koledžu, Saint Paul, Minnesota u SAD-u. Magisterirao je političke znanosti na Sveučilištu u Helsinkiju 1989. godine, a doktorirao na Sveučilištu u Oxfordu 1996. na temu "Korporativizam i industrijska konkurentnost u malim europskim državama".

Rehn je u mladosti, igrao nogomet za klub Mikkelin Palloilijat u svom rodnom gradu u Finskoj.

Političku karijeru počeo je kao gradski vijećnik u Helsinkiju 1988. godine. Bio je potpredsjednik stranke centra "Keskuta" od 1988. do 1994. nakon što je bio predsjednik mladeži te stranke od 1987. 

1991. je izabran u Finski parlament. Rehn je vodio finske delegacije u Vijeću Europe, te je bio poseban savjetnik finskog premijera Eskoa Ahoa od 1992. do 1993. godine. Finski parlament je napustio 1995. te je odlučio postati član Europskog parlamenta. 

U 2003. je postao savjetnik premijera za ekonomsku politiku, na tom položaju je ostao sve do imenovanja u Europsku komisiju sljedeće godine.

Rehn je u braku i ima jedno dijete. Bio je najmlađi član Europske komisije. Osim rodnog finskog jezika, govori i engleski, francuski, švedski, a djelomično i njemački. 

Kratko je bio predsjednik Prve finske nogometne lige - Veikkausliiga 1996. do 1997. 

U posljednje vrijeme njegovo ime se često spominje kao potencijalni predsjednički kandidat na izborima u Finskoj 2012.

Europska komisija
-----------------

Rehn je služio kratko u Prodijevoj Europske komisije. Na mjestu europskog povjerenika za poduzetništvo i informacijsko društvo 12. 7. 2004. nasljieđuje prethodnog povjerenika Finca Erkkia Liikanena, nakon što je ovaj postao je guverner Finske nacionalne banke.

Rehn je predsjedavao pristupanju Bugarske i Rumunjske u EU 2007. kao i pregovorima s Hrvatskom i Turskom o pristupanju.

***Olli Rehn*** na Wikimedijinoj ostavi
Tri kralja Asirije su nosila ime Adad-Nirari. Ova stela predstavlja jednog od njih.
**Adad-nirari I** (1307. pne. – 1275. pne. ili 1295. pne. - 1263. pne.) bio je kralj Asirije. On je prvi asirski vladari čiji su detaljni ljetopisi preživjeli.

Adad-nirari I je za svoje vladavine asirijsko kraljevstvo učinio vojničkom silom, a za njegove vladavine je Asirija počela igrati važnu ulogu u historiji Mezopotamije.

Osvojio je sjevernu Mezopotamiju i pokorio carstvo Mitanni. Njegovi zapisi tvrde da je porazio kasitskog krlaja Nazimaruttasha u bitci kod Kar-Ishtara. Također je porazio mitanskog kralja Shattuaru I i njegovog sina Wasahattu. Zbog ove pobjede je cijelu Mezopotamiju stavio pod svoju vladavinu. U ratovima protiv Hetita nije imao uspjeha, te je izgubio dijelove Mezopotamije. Na istoku je kraljevstvo uspješno branio od planinskih plemena.

Brončani mač Adad-nirarija I se danas može vidjeti u Muzeju Metropolitan.

Vanjske veze
------------

* Outline of Assyrian history Arhivirano 2008-01-19 na Wayback Machine-u by E. J. de Meester


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Arik-den-ili**  |  **Kralj Asirije** 1295. pne. – 1263. pne. | Slijedi: **Shalmaneser I**  |

***Adad-nirari I*** na Wikimedijinoj ostavi
Reš
**Reš** (ריש) je 20. slovo hebrejskog pisma i ima brojčanu vrijednost od 200.

Povijest
--------

Hebrejsko slovo Reš ima istu povijesnu pozadinu kao feničko slovo Reš, iz kojeg je nastalo grčko slovo Ro i latinsko slovo R. Slovo je dobili ime po stiliziranoj slici glave.

Primjeri
--------

* רבקה (rivkah): Rebeka
* רב (rav): Rabin

Šifra znaka
-----------

|   | Unicode | HTML | izgledovisi o pregledniku | poveznice((eng.)) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| k. točka | naziv | kod | entitet |
| slovo *ר* | U+05e8 | HEBREW LETTER RESH | `&#x05e8;` | *nema* | ר | detaljni podacitest preglednika |

 Moguće je da se slova u gornjoj tablici neće ispravno prikazati ako odgovarajući fontovi nisu instalirani na vašem računalu i preglednik (*browser*) nije ispravno podešen. Poveznice *test preglednika* omogućuju provjeru ispravnosti prikaza i postavki računala.

U standardu ISO 8859-8 simbol ima kod 0xf8.

| * p
* r
* u
Hebrejsko pismo |
| --- |
| 
Alef א ·
Bet ב ·
Gimel ג ·
Dalet ד ·
He ה ·
Vav ו ·
Zajin ז ·
Het ח ·
Tet ט ·
Jod י ·
Kaf כ ך ·
Lamed ל ·
Mem מ ם ·
Nun נ ן ·
Sameh ס ·
Ajin ע ·
Pe פ ף ·
Cade צ ץ ·
Kof ק ·
Reš ר ·
Šin ש ·
Tav ת
 |

***Reš*** na Wikimedijinoj ostavi
**Tehnička škola** u Trebinju osnovana je 1951. godine. Od osnivanja do danas u školi je veliki broj mladića i djevojaka stekao diplomu u mnogim stukama i zanimanjima. Kako je Istočna Hercegovina region sa jakim privrednim potencijalima (IAT, HET, TE Gacko), jasno je da je odavno postojala potreba za jednom ovakom ustanovom koja će školovati mlade ljude za potrebe provrede.

Struke i zanimanja u tehničkoj školi su se mijenjale u skladu sa potrebama privrede, ali su mašinstvo i elektrotehnika ostali dugo vremena primarno područje rada.

### Obrazovni profil

Obrazovni profil Tehničke škole Trebinje za 2012/2013 godinu:

Elektrotehnika
Obrazovni profili četvrtog stepena:

* Tehničar računara
* Tehničar elektronike

Mašinstvo i obrada metala
Obrazovni profili četvrtog stepena:

* Mašinski tehničar

Obrazovni profili trećeg stepena:

* Automehaničar

Saobraćaj
Obrazovni profili četvrtog stepena:

* Tehničar drumskog saobraćaja

Obrazovni profili trećeg stepena:

* Vozač motornih vozila

Građevinarstvo
Obrazovni profili četvrtog stepena:

* Građevinski tehničar

Vanjske veze
------------

* Sajt Tehničke škole Trebinje Arhivirano 2013-02-13 na Wayback Machine-u
**Al-Džauf** (arapski: الجوف) je jedna od 20 jemenskih muhafaza koja prostire na sjeveru Jemena, uz granicu sa Saudijskom Arabijom.

Geografija
----------

Muhafaza al-Džauf ima površinu od 39.500 km² i 451.462 stanovnika, a gustoća naseljenosti iznosi 11 stanovnika po km².

Al-Džauf je većim dijelom pustinjska muhafaza s rijetkim oazama, na istoku se stapa s Rub' al Khaliem, najvećom pješčanom pustinjom Arabije. Kroz jugozapadne dijelove muhafaze teče vadi al-Džauf, najveći povremeni vodotok koji svoje izvore ima na planinama Jemenskog gorja i koji nestaje u pustinji Rub' al Khali. Manji sjeverozapadni dio ove muhafaze je gorovit (1500 – 2000 m) i gušće naseljen, a veći istočni dio pješčana ravnica (300 – 500 m).

Al-Džauf je bio jezgro Minejskog Kraljevstva, jednog od najstarijih na jugu Arabije (oko 1000-e pne. – 2. v. pne.). Oni su iz svoje prijestolnice Karne vladali nad velikim dijelom arabijskog juga. Plodne oaze al-Džaufa bile su tada gusto naseljene i s mnogim gradovima. Nakon što su Abasidi osvojili Jemen u 9. vijeku, centar jemenske civilizacije preselio se na planine zapada, a al-Džauf je postao zanemaren. U novije doba al-Džauf je bio poznat kao jedno od posljednjih područja koje su kontroli rojalisti za jemenskog građanskog rata od 1962. do 1970. godine. Oaze al-Džaufa danas su rijetko naseljene, uglavnom nomadskim plemenima koja uzgajaju deve i čuvaju ovce. U prošlosti je al-Džauf bio poznat po uzgoju čistokrvnih Arapskih konja.

Izvori
------

1. ↑  Broj stanovnika muhafaze al-Džauf na stranicama citypopulation.de
2. 1 2 3 4  Al-Jawf (region, Yemen) - Britannica Online Encyclopedia

Vanjske veze
------------

* Al-Jawf (region, Yemen) - Britannica Online Encyclopedia (`en`)
* Podatci o Al Džaufu na portalu Statoids
* Karta muhafaze Al Džauf, na portalu Yemen Tourism Promotion Board Arhivirano 2010-12-21 na Wayback Machine-u (`en`)

| * p
* r
* u
Jemenske muhafaze |
| --- |
| Zastava Jemena | 
* Adan
* Amran
* Abjan
* Ad-Dali
* Al-Baida
* Al-Hudaida
* Al-Džauf
* Al-Mahra
* Al-Mahvit
* Sana (glavni grad)
* Damar
* Hadramaut
* Hadža
* Ibb
* Lahidž
* Marib
* Raima
* Sada
* Sana
* Šabva
* Taiz

 | Karta Jemenskih muhafaza |
Egipatska kaligrafija prvih stihova sure al-Alaq
**Sura al-Alak** (; Sūrat al-ʿAlaq; "Ugrušak"), je 96. sura ili poglavlje Kurana. Sastoji se od 19 ajeta (stihova ili "znakova"), u prema islamskoj predaji je objavljena u Meki kraj pećine Hira. Ponekad se zove i **Sura al-Ikra** (, Sūrat al-Iqrā; "Čitaj").

Većina muslimana vjeruje da je prvih pet ajeta ove sure predstavljaju prve riječi Kurana koje su objavljene proroku Muhamedu.

Prijevod
--------

U ime Allaha, Milostivog, Samilosnog!

1. Čitaj, u ime Gospodara tvoga, koji stvara,\*

2. stvara čovjeka od ugruška!

3. Čitaj, plemenit je Gospodar tvoj,

4. koji poučava peru,

5. koji čovjeka poučava o­nome što ne zna.

6. Uistinu, čovjek se uzobijesti

7. čim se neovisnim osjeti,

8. a Gospodaru tvome će se, doista, svi vratiti!

9. Vidje li ti o­noga koji brani\*

10. robu da molitvu obavi?

11. Reci mi ako o­n misli da je na Pravome putu,

12. ili ako traži da se kumirima moli,

13. reci mi, ako o­n poriče i glavu okreće -

14. zar o­n ne zna da Allah sve vidi?

15. Ne valja to! Ako se ne okani, dohvatićemo ga za kiku,

16. kiku lažnu i grješnu,

17. pa neka o­n pozove društvo svoje -

18. Mi ćemo pozvati zebanije.\*

19. Ne valja to! Ti njega ne slušaj, već molitvu obavljaj i nastoj da se Gospodaru svome približiš!

Izvori
------

1. ↑  bosanski Wikizvor

Vanjske veze
------------

* Al-Alaq at Sacred Texts
* Kuftaro.org - Iqra Arhivirano 2007-12-24 na Wayback Machine-u
**Abu'Abdalah Mohamed ibn Džabir ibn-Sinan al-Raki al-Harani as-Sabi' Albatani** (latinski: ) (Haran (antička Kara ili Carrhae), danas Batani u Iraku, 850 , - blizu Samare, 929). je bio arapski (haranski pseudo-sabejski) astronom i matematičar,

Život i djelo
-------------

Ime sugerira da se preobratio u islam. Bio je najveći astronom svoje narodnosti i svoga doba i jedan od najvećih arapskih astronoma uopće. Djelovao je preko 40 godina; prvi put se spominje 877. u Raki (Ar Raqqah, ar-Raqqah), Sirija i Damasku. 

### Matematika

U matematici je uveo upotrebu sinusa, vjerojatno nezavisno od Aryabhate I. Njegovo djelo sugerira da arapski pisci nisu sami prepisivali, nego su donosili i vlastite rezultate, dobro ovladavši drevnim grčkim i istočnjačkim metodama. Prenošao je niz trigonometrijskih izraza, kao što su :

{\displaystyle \mathrm {tg} \,a={\frac {\sin a}{\cos a}}\!\,,}
{\displaystyle \sec a={\sqrt {1+\mathrm {tg} ^{2}\,a}}\!\,.}
Također je riješio jednadžbu sin *x* = *a* cos *x* i otkrio jednadžbu:

{\displaystyle \sin a={\frac {a}{\sqrt {1+a^{2}}}}\!\,,}
koji je aproksimacija sinusa oko točke 0. Našao je druge trigonometrijske formule, kao npr.:

{\displaystyle n\sin a=m\sin(90^{\circ }-a)\!\,,}
Koristio je al-Marvazijeve zamisli o tangentama i s njima razvio jednadžbe za izračun tangensa i kotangensa, s pomoću kojih je izradio tablice. Značajno je doprinio sfernoj trigonometriji.

### Astronomija

Njegova slava počiva na izvornom astronomskom djelu. Na mnogo mjesta je ispravio Ptolomeja. Po njemu su kaldejski astronomi odredili sideralnu godinu 365d 6h 11m (prosjek 110s) kako bi je razlikovali od tropske. Tvrdio je da je u staroj Perziji postojao ciklus kalendara sa 43.830 dana. Prosječna dužina godine je bila 365,25 dana. Godine su trajale 365 dana, a svake 120. je imala dodani mjesec od 30. dana. Sistemska greška takvog kalendara je -9 minuta na godinu. 

Napisao je djelo *Opus Astronomicum*. Godine 1537. je tiskan u knjizi *Gibanje zvijezda* (*O gibanju zvijezda*) (*De Motu Stellarum*). Djelo je na latinski preveo Platon Tiburtin i preveoMelanchthon. Izvorni rukopis se čuva u Vatikanu.

Albatani je ponovno izračunao otklon ekliptike, nove vrijednosti za precesiju ravnodnevnice, dužinu godine i izradio zvjezdani katalog, kao i znamenite astronomske table *Sabejske tabele* (*Kitāb al-Zīdž* ali *al-Zīdž al-Sābī*). Sa njime je poboljšao Ptolomejeve izračune. Poboljšao je proračune Mjesečeve putanje i još nekoliko planeta. Predvidio je pomrčine Sunca i izdao vlastite teorije o pomrčini Mjeseca. Njegov kompendij astronomskih tablica je godine 1116. preveden na latinski, a u 13. vijeku na španski. *Zidž* je oko godine 1140. na latinski preveo Platon iz Tivolija.

Priznanja
---------

Po njemu je imenovan krater Albatani (*Albategnius*) na Mjesecu.
**Al-Hakam II** (arapski:  الحكم الثاني ابن عبد الرحمن‎; **al-Ḥakam II ibn ʿAbd al-Raḥmān III**; španski: ; 13. januar 915 – 16. oktobar 976) bio je drugi kordopski kalif, odnosno omejadski vladar Al-Andalus (maurska Iberija,) koji je vladao od 961. do 976. 

Naslijedio je svog oca, kalifa Abd ar-Rahmana III. Bio je poznat po nastojanju da ostvari mir sa svojim kršćanskim susjedima na sjeveru Iberijskog poluotoka. Umjesto ratovanju posvetio se nauci i unutrašnjim reformama. Organizirao je masovno prevođenje važnih tekstova s grčkog i latinskog na arapski, a prikupljao je knjige za ličnu biblioteku koja je, prema nekim navodima, imala preko 600.000 naslova (a koju je poslije njegove smrti dao uništiti Almanzor). Pod njim je značajno proširena džamija Mezquita, kao i grad-palača Medina Azahara. Na dvoru mu je djelovao znameniti ljekar Abulcasis.

Glavne je sukobe vodio sa suparničkim kalifima Fatimidima iz sjeverne Afrike, koje je 974. uspio poraziti i izbaciti iz današnjeg Maroka.

Prema nekim izvorima, bio je homoseksualac i držao je isključivo muški harem. Kada je njegova homosekualnost problematičnim učinila pronalaženje legitimnog nasljednika, rješenje je pronađeno u konkubini po imenu Subh (Sobeya) kojoj je naloženo da se oblači i ponaša kao muškarac, te nosi muško ime Jafar. S njom je imao sina po imenu Hisham koji ga je 976. formalno naslijedio. U stvarnosti je vlast preuzeo njegov vezir Almanzor.

Vanjske veze
------------

* Arabic biography Arhivirano 2004-08-14 na Wayback Machine-u

|  |
| --- |
| Al-Hakam II **Banu Umayyah**bočni ogranak od **Banu Quraish** |
| Prethodi:**Abd-ar-Rahman III** | **Kalif Kordobe**961–976 | Slijedi:**Hisham II** |

| * p
* r
* u
Omejadski kalifi |
| --- |
| Porodično stablo • Mediji |
| Kalifi u Damasku(661–750) | Muawiya I • Yazid I • Muawiya II • Marwan I • Abd al-Malik • Al-Walid I • Sulayman • Umar II • Yazid II • Hisham • Al-Walid II • Yazid III • Ibrahim • Marwan II |
| Emiri u Kordobi(756–929) | Abd ar-Rahman I • Hisham I • Al-Hakam I • Abd ar-Rahman II • Muhammad I • Al-Mundhir • Abdullah • Abd-ar-Rahman III |
| Kalifi u Kordoobi(929–1031) | Abd-ar-Rahman III • Al-Hakam II • Hisham II • Muhammad II • Sulayman • Hisham II • Sulayman • *Ali ibn Hammud al-Nasir*[H] • Abd ar-Rahman IV • *Al-Qasim ibn Hammud al-Ma'mun*[H] • *Yahya ibn Ali al-Mu'tali*[H] • *Al-Qasim ibn Hammud al-Ma'mun*[H] • Abd ar-Rahman V • Muhammad III • *Yahya ibn Ali al-Mu'tali*[H] • Hisham III |
| [H] označava hamudidske uzurpatore |

  


***Al-Hakam II*** na Wikimedijinoj ostavi
**Akwa’ala** (Paipai). -Indijansko pleme porodice Yuman sa sjevera poluotoka Baja California u Meksiku. Njihov dom su planine južno od Santa Catarine i kod ušća Rijeke Colorado. Sami sebe oni zovu Paipai , ime Akwa'ala dali su im Indijanci Mohave. Prema popisu iz 1990. ima ih oko 300.

Običaji Akwa'ala
----------------

/<small>prema njihovom šamanu jackrabbitu</small>/

Prema Akwa'ala informantu Jackrabbit-u (inače je šaman, pa je veoma dobro upućen u povijest i strukturu društva), pleme se nije oduvijek bavilo agrikulturom , nego su ovisili o lovu i sakupljanju. 
Društvena struktura je slična kao i kod Diegueño Indijanaca. Djevojčica (po istom informantu) u predmenstrualnom periodu zove se 'hetcenakwatL' (kod srodnih Cocopa 'yicakwatL'), poslije prve menstruacije ona postaje 'patcerkwatL' (žena ?).- Parne kupelji također imaju, 'dobre su protiv reumatizma', riječi su Jackrabbita. -Štitovi su izrađeni od jelenje kože, uvijek crni, obojeni drvenim ugljenom, i bez perja. Kod Cocopa su drugačiji. Duhan zovu aúBe, ali ga ne sade, puše ga i muškarci i žene, i u njega ne dodaju nikakve druge sastojke kao što je to običaj kod Indijanaca koji puše kinnikinnick. Muškarci duhan puše na drvenu lulu ili trsku. –Veoma rašireni običaj uzimanja jimsonweeda (Datura) također je prisutan, nazivaju ga 'smalketúdje ' ili 'mulkatutca'.
Njihov bog Mitipa koji je sa zemljom izišao iz prvotne prastare vode stvorio je sunce, mjesec i čovječanstvo. 

**Akwa’ala rječnik**

Vanjske poveznice
-----------------

* Notes on the Akwa'ala Indians of Lower California Arhivirano 2006-09-25 na Wayback Machine-u
* Vocabulary Words in Native American Languages: Paipai
* Paipai: A language of Mexico
* Foto galerija

<!-- interwiki -->
**Al-Dahak ibn Kejs al-Šejbani** (*Al-Dahhak ibn Qays al-Shaybani*; ? - 746) bio je haridžitski vođa koji je podigao veliki, ali bezuspješni ustanak protiv omejadskog kalifa Marvana II. 

Ustanak je izbio zahvaljujući metežu u koje je Kalifat zapao nakon smrti kalifa Hišama 743. Tako su se u nepune dvije godine izmijenila tri kalifa - Al-Valid II, Jezid III i Ibrahim ibn Abd al-Malik, prije nego što je krajem 744. na prijestolje zasjeo Malik. Njegovu vlast, međutim, od samog početka potkopavali sukobi među njegovim guvernerima. Jedan od njih su u današnjem Iraku iskoristili haridžiti na čelu sa Sa'id ibn Bahdalom koji su digli ustanak. Sa'id je umro od kuge, pa ga je naslijedio Dahak. Dahak se ispočetka pokazao uspješnim vođom; porazio je omejadske trupe, a njegovi sljedbenici su ga proglasili kalifom. U jednom trenutku je uspio natjerati omejadskog princa Ibn Umara da ga u augustu 745. prizna za kalifa; kod njega je utočište pronašao i popularni general Sulejman ibn Hišam. 

Međutim u ljeto 746. Marvan je krenuo u protuofenzivu i porazio haridžite kod al-Ghazza u Kafartuti. Tada je Al-Dahak poginuo. Marvan je sljedeće godine uspio očistiti posljednje džepove otpora u Perziji, ali je njegovu oslabljenu vlast ipak srušio ustanak koji je nešto kasnije izbio u Horasanu.

Izvori
------

* Hawting, Gerald R. (2000), *The First Dynasty of Islam: The Umayyad Caliphate AD 661–750 (2nd Edition)*, Routledge, ISBN 0-415-24072-7
* Veccia Vaglieri, Laura (1991). „al-Ḍaḥḥāk b. Qays al-Shaybānī". *The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume II: C–G*. Leiden and New York: BRILL. p. 90. ISBN 90-04-07026-5.
**Ranquelche** (Ranqueles; gente del cañaveral; narod trske), pleme američkih Indijanaca porodice Araucanian, nastanjeno u 18. i 19. stoljeću u argentinskim provincijama San Luis, Córdoba, Santa Fe i Buenos Aires. Ranquelche, među kojima je bilo i Mapuche ratnika, kao i kreola, nalazili su se pod vodstrvom poglavice Mariana Rosasa.
U vrijeme ustanka protiv trostrukog saveza (paragvajskog rata (1864-1870) između Paragvaja protiv Urugvaja, Brazila i Argentine) na strani su Felipea Varele. Pokoreni su tek 1880. godine u tzv. Akciji 'Osvajanje pustinje’. 

Danas njihovih potomaka u Argentini ima oko 4.500, a žive u provinciji La Pampa na rezervatu Colonia Emilio Mitre. U kolovozu 2007 vračeno im je 2.500 ha zemljišta u provinciji San Luis.

Izvori
------

1. ↑  „Los ranqueles dieron el primer paso en la era del regreso". Arhivirano iz originala na datum 2011-05-31. Pristupljeno 2014-08-06.

Vanjske poveznice
-----------------

* Una excursión a los indios ranqueles / 1870
* Una nueva excursión a los indios ranqueles Arhivirano 2005-09-06 na Wayback Machine-u
* El destino de la comunidad ranquel Arhivirano 2005-03-09 na Wayback Machine-u
* Cuyo, Chile y el problema con los indios ranqueles y araucanos Arhivirano 2007-01-26 na Wayback Machine-u
* DATOS DE LA ENCUESTA COMPLEMENTARIA DE PUEBLOS INDIGENAS
* Pincen
**Oglio** je jedna od rijeka u Lombardiji, duga 280 km, velika pritoka rijeke Po.

Geografija
----------

Rijeka Oglio nastaje spojem potoka Oglio Arcanello i Oglio Frigidolfo, na granici provincija Brescije i Trenta, u dolini Pezzo, ispod planine Punta di Ercavallo (3066 m). Ispočetka teče prema jugozapadu kroz alpske kanjone, a nakon što prođe kotlinu Val Camonica ulijeva se u jezero Iseo. Iz njega istječe kod gradića Sarnica na južnom kraju jezera. Od tamo teče kroz dolinu Poa i lagano zaokreće prema jugoistoku prema svom ušću u rijeku Po kod gradića Gazzuola. Sliv Oglija iznosi 6650 km² i proteže se kroz provincije Bresciju, Trento, Cremonu i Mantovu.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Oglio*" (talijanski). Treccani. Pristupljeno 7. 1. 2014.

Vanjske veze
------------

***Oglio*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Oglio* na portalu Treccani.it (`it`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 242304465
* LCCN: sh95010423
* GND: 4694941-0
* SUDOC: 029500923
* BNF: cb12111513s (podaci)

 |
Zgrada Francuskog instituta gde se nalazi sedište Francuske akademije
**Francuska akademija** (fr. *L’Académie française*), je institucija koju je 1635. osnovao kardinal Rišelje, za vreme vladavine Luja XIII. Njena osnovna funkcija je bila da ujednači i usavrši francuski jezik, i ovu funkciju je zadržala do danas. 

Sastoji se od 40 doživotnih članova koje u sastav biraju dotadašnji članovi. Postoji izuzetno pravilo da se akademici mogu smeniti ako počine neki ozbiljan prekršaj. Strancima je takođe omogućen prijem u akademiju. Francuska akademija je integrisana u Francuski institut od njegovog osnivanja, i najznačajnija je i najstarija od njegovih pet akademija. Od osnivanja kroz Akademiju je prošlo oko 700 članova (719 članova do 2009). Među njima su: pesnici, književnici, dramaturzi, filozofi, istoričari, lekari, naučnici, etnolozi, kritičari umetnosti, generali, državnici, sveštenici i drugi znameniti ljudi.

Akademici nose popularno ime „besmrtnici" jer je kardinal Rišelje dao Akademiji krilaticu „Za večnost" (*À l’immortalité*). Kardinal, u stvari, nije imao u vidu članove akademije, već je mislio na francuski jezik. 

Zvanična uniforma članova Akademije je zelene boje i usvojena je u vreme Napoleonove reorganizacije Francuskog instituta. Uniforma je bogato izvezena motivima zlatnog i zelenog lišća. Članovi akademije dobijaju i ceremonijalni mač, koji se ne dodeljuje ženama i sveštenicima. Ova uniforma se nosi samo u retkim ceremonijalnim prilikama. 

Književnica Margerit Jursenar je bila prva žena izabrana u Francusku akademiju 1980.

Funkcije
--------

Akademija je osnovana kao kraljevska, odnosno državna institucija. Njeno osnivanje je bilo deo procesa u kojem je francuski jezik proglašen za zvanični jezik Francuske države, osnovana je državna štamparija i Kraljevski, kasnije Francuski kolež (*Collège de France*). Ovaj proces je započeo kralj Fransoa I, što mu je donelo laskavo ime „Otac književnosti" (*Père des Lettres*).

Član XXIV statuta akademije precizira da je osnovna funkcija Akademije rad na uspostavljanju pravila francuskog jezika, očuvanju njegove čistoće i vitalnosti, što je preduslov za razvoj nauke i umetnosti. Stoga zadatak jezičkog normiranja nije čisto administrativan i ocenjivački, već se zasniva na striktnoj primeni naučne i tehničke metodologije. 

Akademija izdaje Rečnik francuskog jezika i dodeljuje Nagradu za književnost na francuskom jeziku. Njene odluke imaju veliki prestiž i značaj za regulisanje francuskog jezika, ali nisu po sebi obavezujuće. 

### Znameniti Francuzi koji nisu bili članovi Akademije

Žan Žak Ruso, Žozef de Metr, Onore de Balzak, Rene Dekart, Deni Didro, Gistav Flober, Molijer, Marsel Prust, Žil Vern, Emil Zola

### Vidi još

* Spisak članova Francuske akademije

### Spoljašnje veze

***Académie française*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična internet prezentacija
* Istorija Rečnika Francuske akademije
**Regulatorna agencija za elektronske komunikacije i poštanske usluge** ili **RATEL** je regulatorno telo u oblasti elektronskih komunikacija Republike Srbije. 

Formirana je *Zakonom o telekomunikacijama* (2003), a počela je sa radom 19. decembra 2005. godine.

Stari naziv agencije je ***Republička agencija za telekomunikacije*** otuda i skraćenica koja se i danas koristi – ***RATEL***.

Uloga
-----

RATEL treba da stvori uslove za otvaranje tržišta telekomunikacija i to:

* uvođenjem liberalizacije u sektorima gde postoji monopol
* predlaže mere harmonizacije sa zakonodavstvom Evropske unije
* pospeši slobodan pristup telekomunikacionim mrežama i sredstvima
* uvede pravila koja će omogućiti ravnopravnu konkurenciju.

Dalji razvoj
------------

Dalji razvoj telekomunikacija i zadovoljenje javnih interesa se odvijaju kroz:

* regulacija na principima tržišne ekonomije i troškovnom principu
* uvođenje novih operatora
* uvođenje novih servisa
* poboljšanje kvaliteta postojećih servisa

Delatnost
---------

RATEL se bavi regulativom, nadzorom, administrativnim aktivnostima. Nezavisan je u odnosu na državne organe i cilj mu je da bude profesionalno i stručno regulatorno telo među operaterima u telekomunikacijama. Treba imati u vidu da učešće prihoda telekomunikacionih firmi u Srbiji u 2005. godini je bio 7,2% a da u firmama koje se bave telekomunikacijama radi preko 25.000 zaposlenih.

Nadležnosti
-----------

Nadležnosti RATELA su:

* izdavanje licenci, dozvola i odobrenja
* tehnički pregledi
* definisanjem standarda
* numeracija
* davanje saglasnosti za uvoz
* regulacija tarifa
* kontrola zakupa linija
* interkonekcija
* univerzalni servis.

Literatura
----------

* Publikacija o RATEL-u

Spoljašnje veze
---------------

* Službena stranica Regulatorne agencije za elektronske komunikacije
**René François Lecomte** (14. maj 1764 - 15. oktobar 1793) bio je francuski vojskovođa, poznat kao jedan od republikanskih zapovjednika za vrijeme Vandejskog rata.

Rođen u Vandeji, Lecomte se kao adolescent 1779. priključio kraljevskoj mornarici i služio na brodu *Saint-Michel*, sudjelujući u vrijeme američkog rata za nezavisnost u ekspediciji protiv britanskih posjeda u Indiji. Istakao se hrabrošću i došao do mjesta kormirala, prije nego što je godine 1782. premješten u kopnenu vojsku gdje je u Austrazijskoj pukovniji napredovao do čina narednika. Iz službe je otpušten 1785. godine, a nakon čega se zaposlio kao intendant na imanju lokalnog plemića, barona de Langona.

Nakon Revolucije se godine 1790. zaposlio u lokalnoj administraciji, a godine 1791. poonovno priključio vojsci, odnosno jednom od lokalnih dobrovoljačkih bataljona sastavljenih od pristaša Revolucije, a gdje je sljedeće godine dobio čin poručnika. Godine 1792. je postao zapovjednik bataljona, a nakon izbijanja ustanka 1793. godine se istakao hrabrošću te nastavio napredovati u službi te postao zamjenik generala Augustina Tuncqa, te sudjelovao u velikoj pobjedi nad pobunjenicima u Trećoj bitci kod Luçona. Početkom septembra je Tuncq ozlijeđen nakon pada sa konja, te mu je privremeno povjerio komandu nad svojim trupama. Nekoliko dana kasnije je Lecomte doživio katastrofalan poraz u bitci kod Chantonnaya, što se najčešće pripisivalo njegovoj neopreznosti ; za to, međutim, nije snosio posljedice, jer je odgovornost uspio prenijeti na politički kompromitiranog Tuncqa. Zbog toga je početkom oktobra dobio čin divizijskog generala i sudjelovao u Drugoj bitci kod Châtillona u kojoj je teško ranjen. Četiri dana kasnije je podlegao ranama.

Izvori
------

1. ↑  Samariens sous l' Empire, *Augustin Tuncq*
**Reostat** je promjenjivi otpornik sa dva priključka od kojih je jedan fiksni a drugi klizni. Obično se koristi za regulaciju jačine struje u nekom strujnom kolu, za razliku od potenciometra koji reguliše napon. Struja se reguliše pomjeranjem klizača reostata koji mijenja otpor između priključaka reostata. Po Omovom zakonu onda dolazi do promjene jačine struje u kolu.

* Simbol.Simbol.
* Reostat u laboratoriji.Reostat u laboratoriji.

Zbog upotrebe za kontrolu struja je obično većih dimenzija, kako bi mogao da izvrši potrebnu disipaciju veće toplotne energije. Iz istog razloga otporni materijal je često u obliku žice, a ne otpornog filma.

Za manje snage potenciometar može da služi i kao reostat ako se srednji izvod (klizač potenciometra) spoji sa jednim od bočnih terminala.

Reostati mogu biti linearni, kod kojih se promjena otpora vrši linearno sa pomjeranjem klizača, i nelinearni, gdje je ova veza nelinearna (često logaritamska).

Literatura
----------

* , ISBN 0-13-098576-7, pp. 41 do 43

Vidi još
--------

* Otpornik
* Potenciometar
Andorske registarske tablice
Andorske registarske tablice iz 1970-ih
Na **registarskim tablicama** motornih vozila u Andori nalazi se jedno slovo i četiri broja (npr. **A1234**) te andorski grb lijevo od serijskog broja i natpis "Principat d'Andorra" ispisan plavom bojom ispod serijskog broja. Serijski broj je reljefan, crne je boje i nalazi se na bijeloj podlozi. Tablice su iste veličine kao registarske tablice motornih vozila u SAD.

Postoje i male motociklističke tablice na kojima na gornjoj strani piše "ANDORRA", a s donje strane je grb s nacionalnom trobojnicom te četveroznamenkastim brojem (a sve uokvireno plavom crtom).

Historija
---------

Prve andorske registarske tablice izdane su oko 1930. godine i također su imale crni serijski broj na bijeloj podlozi. Na njima su se nalazila slova "AND", a iza njih četiri broja, npr. **AND 1234**.

Od 1958. do 1989. godine na andorskim registarskim tablicama nalazio se samo petoznamenkasti broj bez slova, kao što se i vidi na drugoj slici. Slovo je uvedeno 1989. godine.

Specijalne tablice
------------------

* Privremene tablice imaju oznaku **MT**, što je kratica za *Matricula Temporal*. Na privremenim tablicama nalaze se ta dva slova u crvenom polju, uz njih četiri broja na bijeloj podlozi te datum dokle važe u drugom crvenom polju (rimska oznaka mjeseca i dvoznamenkasta godine).

Spoljašnje poveznice
--------------------

* www.olavplates.com - Fotografije registarskih tablica motornih vozila iz Andore


 Регистарске ознаке моторних возила 
 Андора •  Босна и Херцеговина •  Бугарска •  Црна Гора •  Естонија •  Хрватска •  Италија •  Лихтенштајн •  Словачка •  Словенија •  Србија

***Registarske oznake motornih vozila u Andori*** na Wikimedijinoj ostavi
|  |
| --- |
| **Dinastije faraona  starog Egipta** |
| **predinastički Egipat** |
| **protodinastički period** |
| **rani dinastički period** |
| 1. 2. |
| **Staro kraljevstvo** |
| 3. 4. 5. 6. |
| **prvi prelazni period** |
| 7. 8. 9. 10. |
| 11. (*samo Teba*) |
| **srednje carstvo** |
| 11. (*ceo Egipat*) |
| 12. 13. 14. |
| **drugi prelazni period** |
| 15. 16. 17. |
| **Novo carstvo** |
| 18. 19. 20. |
| **treći prelazni period** |
| 21. 22. 23. 24. 25. |
| **kasni period** |
| 26. 27. 28. |
| 29. 30 31. |
| **Grčko-rimski period** |
| Ptolomejska dinastija-Rimsko Carstvo |

Arhaički ili **Rani dinastički period** Egipta obično uključuje Prvu i Drugu dinastiju, te je trajao od gdoine 2920. pne. nakon Protodinastički period Egipta do godine 2575. pne. ili početka Starog egipatskog carstav. Neki egiptolozi u taj period također uključuju Treću dinastiju.

Prema Manethonu, prvi kralj bio je Menes. Međutim, najraniji kralj o kojem postoje zapisi u Prvoj dinastiji bio je Hor-Aha, a prvi kralj koji je tvrdio da je bio ujedinio dvije zemlje bio je Narmer (posljednji kralj Protodinastičkog perioda. Znamo za njegovo ime jer je zapisano na zavjetnoj paleti  korištenoj za mrvljenje minerala od kojih se pravio kohl, korišten od drevnih Egipćana za šminku. Pogrebni običaji za seljake su bili isti kao i u predinastičkom dobu, ali su bogati zahtijevali nešto bolje. Zato su Egipćani započeli izgradnju mastaba.

Prije ujedinjenja Gornje i Donjeg Egipta *oko* 3100. pne. zemlja se sastojala od samostalnih naselja. Vladari prvih dinastija su uspostavili nacionalnu vlast i imenovali kraljevske guvernere. Građevine centralne vlaste su obično bile otvoreni hramovi sagrađeni od drva ili pješčenjaka.

***Rani dinastički period Egipta*** na Wikimedijinoj ostavi
Karta ranosrednjovjekovne Evrope u vrijeme smrti Karla Velikog.

**Rani srednji vijek** u historiji Evrope i, rjeđe, svijeta, označava prvi od tri pod-perioda srednjeg vijeka, koji je okvirno trajao od oko 5/6. do 10/11. vijeka. Prethodio mu je završni period Starog vijeka ili kasna antika, a slijedio ga je razvijeni ili visoki srednji vijek. Karakterizaju ga izuzetno burne demografske, a potom političke, ekonomske i kulturne promjene koje su od kasnijih historičara uglavnom dobile negativan predznak, odnosno zbog kojih se taj period često smatra sinonimom za izraz Mračno doba ili "mračni srednji vijek". Prije svega se to odnosi na efekte Velike seobe naroda i nešto kasnijih muslimanskih osvajanja koje su dovele do kolapsa društveno-ekonomskih institucija nekadašnjeg Rimskog Carstva, depopulacije, de-urbanizacije i općenitog opadanja kulture. S druge strane, isti je period označilo i pokrštavanje područja izvan Rimskog Carstva, pa tako za mnoge dijelove Evrope, kao i narode (uključujući južnoslavenske) tek u ranom srednjem vijeku počinje pisana historija. Općeniti trend ranog srednjeg vijeka je bila postepena transformacija ostataka antičkog svijeta, kao i tzv. barbarskih država i plemena u novi društveno-ekonomski poredak poznat kao feudalizam.

Vanjske veze
------------

***Rani srednji vijek*** na Wikimedijinoj ostavi

* Rani srednji vijek - kronologija]
* *Age of spirituality : late antique and early Christian art, third to seventh century* from The Metropolitan Museum of Art
Za Jupiterov mesec, v. Tajgeta (mjesec).
**Tajgeta** (starogrčki: ) bila je, u grčkoj mitologiji, kći Atlanta i Plejone i jedna od Plejada. Tajgeta je bila jedna od nimfi koje su pratile Artemidu u njenoj drevnoj ulozi "gospodarice zveri". Obitavala je na planini Tajgetu, koja je bila posvećena toj boginji, a nalazila se u Lakoniji.

Mitologija
----------

Tajgeta je Zevsu rodila Lakedemona i Eurotu. Prema jednom predanju, Tajgeta je odbila Zevsovu ljubav i zatražila zaštitu od Artemide, koja ju je tada pretvorila u košutu. Kad joj se kasnije vratilo ljudsko obličje, Tajgeta je boginji, u znak zahvalnosti, posvetila košutu sa zlatnim rogovima (tzv. Kerinejska košuta), koju je, po Euristejevom nalogu, savladao Herakle. Neki kažu da je Tajgeta, kad ju je Zevs obljubio i ona tako izgubila devičanstvo, oduzela sebi život u planini, koja se otada po njoj zove Tajget. Zevsovo silovanje Tajgete bilo je predstavljeno na Apolonovom prestolu u Amikli.

Prema jednom predanju, Tajgeta je Tantalu rodila Pelopa.

Literatura
----------

* Schmitz, Leonhard (1867), „Taygete",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Boston
* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.
*Za ostale upotrebe, v. Brđani (razvrstavanje).*

**Brđani** su naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u općini Rešetari u Brodsko-posavskoj županiji.

O naselju
---------

U Brđani se nalazi kapela Svetog Roka koja pripada župi Mučeništva sv. Ivana Krstitelja iz Zapolja, te je dio Novogradiškog dekanata Požeške biskupije. U naselju djeluje NK Mladost Brđani i udruga žena.

Zemljopis
---------

Brđani se nalazi istočno od Nove Gradiške, 5 km udaljeni od Rešetara, susjedna naselja su Gunjavci na sjeveru, Adžamovci na zapadu, Tisovac na istoku, te Godinjak i Zapolje na jugu.

Stanovništvo
------------

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Brđani su imali 252 stanovnika. 

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2011.***  

  

**\*Napomena:** Brđani se od 1910. do 1981. iskazuju pod imenom Brđani Rešetarski.

Šport
-----

* NK Mladost Brđani

Izvori
------

1. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr
2. ↑  Popis stanovništva Republik Hrvatske 2011. www.dzs.hr

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Brđani (Rešetari)** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Rešetari |
| --- |
| Adžamovci • Brđani • Bukovica • Drežnik • Gunjavci • Rešetari • Zapolje |
**Radunić** je naselje u općini Muć, u Splitsko-dalmatinskoj županiji.

Ime
---

Porijeklo naziva naselja je isto kao i kod prezimena Radunić, kako su vjerojatno nekoć prezivali njegovi stanovnici ili njihov dio.

Danas je prezime Radunić rijetko u Hrvata, aima ga manje od stotinu osoba u Hrvatskoj (Kaštela, Bjelovar, Split), dok kraći oblik prezimena Radun ima 100 osoba u Hrvatskoj (Split, Kaštela, Primorje). 

Istog su jezičnog postanja prezimena: Radunković (Podravska Slatina, Slavonija) i Radunović (Kostajnica, Zagreb i okolica).

I naziv naselja i prezime u korijenu imaju Radun, jedno od brojnih osobnih imena, izvedenih od imenice rad.

U hrvatskoj ekonomiji uz Radunić imamo i još naselja slična naziva: Raduč (Gospić), Radučić (Knin), Radulec (Vrbovec), Radunica (dio grada Splita) te u Bosni i Hercegovini: Radunice (Maglaj), Raduša (Tešanj).

Stanovništvo
------------

U 1857. i 1869. podaci su sadržani u naselju Donje Ogorje. 

***Kretanje broja stanovnika 1857.-2001.***

Zemljopis
---------

Naselje Radunić se nalazi oko 5 km sjeverozapadno od Muća.

Izvori
------

1. ↑  Hrvatski poštanski brojevi
2. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

* Radunić

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Radunić** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Muć |
| --- |
| Bračević • Crivac • Donje Ogorje • Donje Postinje • Donji Muć • Gizdavac • Gornje Ogorje • Gornje Postinje • Gornji Muć • Mala Milešina • Neorić • Pribude • Radunić • Ramljane • Sutina • Velika Milešina • Zelovo |
Šematski prikaz rešetke spektrometra.
**Spektrometar**, **spektrofotometar**, **spektrograf** ili **spektroskop** je instrument koji se koristi za merenje osobina svetlosti u posebnom delu elektromagnetskog spektruma. Najčešće se koristi u spektroskopskoj analizi za identifikovanje materijala. Nepoznata koja se meri je najčešće intezitet svetlosti, ali može da bude i stanje polarizacije. Nezavisna promenljiva je obično talasna dužina svetlosti ili jedinica koja je direktno srazmerna energiji fotona, kao što je talasni broj ili elektronvolt koji su recipročna vrednost talasnoj dužini. Spektrometar se koristi u spektroskopiji za dobijanje spektralnih linija i merenje njihovih talasnih dužina i intenziteta. Spektrometar je termin koji se primenjuje na instrumente koji rade u širokom spektru talasnih dužina, od gama zračenja i rendgenskih zraka sve do infracrvene svetlosti. Ako je instrument dizajniran da meri spektrum u apsolutnim a ne relativnim jedinicama, onda se najčešće naziva *spektrofotometar*. Većina spektrofotometara se koristi spektralnim regionima blizu vidljivog spektra.  

Uglavnom, bilo koji instrument će raditi u malom delu ovog opsega zbog različitih tehnika koje se koriste za merenje različitih delova spektra. Ispod optičkih frekvencija (odnosno na mikrotalasnim i radio frekvencijama) analizer spektra je sličan elektronski instrument.

Literatura
----------

* J. F. James and R. S. Sternberg (1969), *The Design of Optical Spectrometers* (Chapman and Hall Ltd)
* James, John (2007), *Spectrograph Design Fundamentals* (Cambridge University Press) ISBN 0-521-86463-1
* Browning, John (1882), *How to work with the spectroscope : a manual of practical manipulation with spectroscopes of all kinds*

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Fizika***  |


***Spektrometar*** na Wikimedijinoj ostavi