Koordinate: 42° 23′ 03" SGŠ, 20° 40′ 36" IGD

**Velika Hoča**, arhaično i **Golema 'Oča** (alb. ), je naselje u opštini Orahovac na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Velika Hoča površine 1352 ha. Od Prizrena i Đakovice je udaljena oko 25 km, a od samog opštinskog središta 4 km. 

Kraj je tradicionalno bogat vinogorjem, zahvaljujući velikom brojy sunčanih dana i nadmorskoj visini od 400 metara, kao i blagoj klimi, zaštićen sa istočne i severne strane planinama, time i od hladnih vetrova. Zbog toga je Hočansko vinogorje jedno od najblagorodnijih u Srbiji, a i čuveno na daleko.

Istorija
--------

U istorijskim izvorima Velika Hoča poznata je od 12. veka kada je Stefan Nemanja ovo mesto priložio manastiru Hilandar, pa je to jedno od najstarijih srpskih naselja u Metohiji. Nemanjini potomci su potvrđivali dar Hilandaru(1198/1199. godine) i uvećali hočanski metoh, tako da je u srednjem veku Velika Hoča bila jak privredni i duhovni centar sa 24 crkve i dva, tri manastira i imala je i svoj trg. Iz tog vremena sačuvano je osam aktivnih manastira i pet crkvišta. Jedna od najstarijih je crkva Sv. Nikole, sagrađena u 13. veku, a obnovljena u 16. veku. Crkva Sv. Jovana i crkva Sv. Stefana potiču iz 14. veka i obe su obnovljene u 16. veku. U selu se nalaze i tri crkve iz novijeg vremena, a očuvani su ostaci još pet crkava.

Dečanska vinica manastira Dečani svoje vinogorje u Velikoj Hoči ima još iz vremena cara Dušana i u njoj se danas proizvodi dečansko vino.
Velika Hoča je bila, današnjim rečnikom rečeno, regionalni kulturni, vinogradarski, a uz to trgovački i zanatski centar. U hočanske znamenitosti spadaju i kula Lazara Kujundžića i Spasića kuća(1830.), redak primerak očuvane gradske arhitekture iz 19. veka.

Demografija
-----------

Naselje ima srpsku etničku većinu.

Broj stanovnika na popisima:

* popis stanovništva 1948. godine: 1049
* popis stanovništva 1953. godine: 1124
* popis stanovništva 1961. godine: 1184
* popis stanovništva 1971. godine: 1245
* popis stanovništva 1981. godine: 1295
* popis stanovništva 1991. godine: 1288

O vinu
------

Hočansko vinogorje, zbog blage klime, kao i zbog južne ekspozicije terena oko Velike Hoče i povoljnog zemljišta, je Bogom dan krajolik, za uzgajanje vinove loze i pravljenje odličnog vina, zbog čega su i vinogradi na velikim površinama. 
Prihodi od vinogradarstva i trgovine vinom bili su prilično veliki, pa je car Dušan uveo i plaćanje carine (XIV vek). Gotovo svi vlasnici u selu imali su svoje podrume (vinice) za preradu grožđa, a dolazak velikog broja onih koji su obrađivali vinograde i proizvodili vino, uslovio je podizanje brojnih konaka, rezidencija, letnjikovaca i drugih objekata (monasi drugih manastira, Dečani, Devič, bogatiji pojedinci i dr). 

Danas je aktivna Dečanska vinica, gde monasi manastira Dečani prave odlično metohijsko vino, a ima i privatnih vinogorja.

Kulturna baština
----------------

Crkva Svetog Stefana. Fotografija iz projekta "Koreni duše". Foto:Darko Dozet
Velika Hoča i okolina imaju uslove da postanu kulturno-istorijska celina od izuzetnog značaja za srpsku i svetsku kulturnu baštinu. Veliki broj crkava iz srednjeg veka, kao na primer: Crkva Sv. Jovana, Crkva Sv. Nikole, Crkva Sv. Luke, Crkva Sv. Stefana, Sv. Nedelje, Sv. Ane, Sv. Petke, Sv. Ilije, Sv. Prečiste kao i Metoh manastira Dečani, Vinica crkve Sv. Stefana, Kula Lazara Kujundžića, kuća porodice Hadžispasić, Kuća sa vinicom porodice Patrnogić, Konak manastira Marka Koriškog, Saraj, kuće Stolića, Simića, Micića, Stašića,...

Teška vremena- Geto
-------------------

Hrišćani u Velikoj Hoči. Fotografija iz projekta "Koreni duše". Foto:Darko Dozet
Velika Hoča i okolina, su poslednjih godina bili u svojevrsnom **getu**. Inače mesto Velika Hoča i Orahovac su takođe, nažalost poznati i po tome što su otmice i ubistva Srba počele još pre NATO - agresije.

11. septembra 2009. godine u Velikoj Hoči je otkriven i osvećen, spomenik ubijenim i kidnapovanim Srbima na Kosmetu u periodu od 1998-2000. godine. 
Čest gost Velike Hoče i Kosova i Metohije, je i istaknuti austrijski književnik, Peter Handke (objavio je i knjigu o Srbima iz Velike Hoče „Ptice kukavice iz Velike Hoče"), veliki prijatelj Srba i svedok istine o stradanju Srba, i ujedno veliki humanitarni darodavac (poklonio 50000 evra), i podrška Srbima u Velikoj Hoči i Kosovu i Metohiji.

Spoljašnje veze
---------------


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Pravoslavlje***  |
|  | ***Portal Srbija***  |
|

***Velika Hoča*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zbirke fotografija srpskih srednjovekovnih crkava u Velikoj Hoči- Blago Fond
* Centar za očuvanje nasleđa Kosova i Metohije [*mrtav link*]
* Spomenici kulture
* Panakomp
* Politika i Ilustrovana Politika [*mrtav link*]

| * p
* r
* u
Opština Orahovac |
| --- |
| Bela Crkva • Bratotin • Brestovac • Brnjača • Bublje • Velika Kruša • Velika Hoča • Vranjak • Gedža • Goračevo • Gorić • Gornje Potočane • Danjane • Dobri Dol • Domanek • Donje Potočane • Dragobilje • Drenovac • Zatrić • Zočište • Zrze • Jančište • Jović • Koznik • Kramovik • Labučevo • Ljubižda • Mađare • Mala Hoča • Mališevo • Milanović • Miruša • Moralija • Mrasor • Našpale • Nogavac • Opteruša • **Orahovac** • Ostrozub • Pagaruša • Petković • Poluža • Ponorac • Pusto Selo • Radoste • Ratkovac • Retimlje • Sanovac • Saroš • Sopnić • Turjak • Celina • Crnovrana • Čiflak • Čupevo |