**Marivan** (perz. مریوان, ili O ovom zvuku Merivan?/i) je grad u Kurdistanskoj pokrajini na zapadu Irana, u kojem je prema popisu stanovništva iz 2006. godine živjelo 91.664 ljudi.

Geografija
----------

*Glavni članak: Geografija Irana*
Marivan se nalazi 75 km zapadno od pokrajinskog sjedišta Sanandadža, 80 km južno od Sakeza, 55 km sjeverno od Pavea, te 15 km od granice s Irakom. Geografski je smješten uz jugoistočnu obalu jezera Zarivara odnosno u dolini rijeke Marivan-Rud, te južnim padinama planina Kale-Kile-Kovs (1802 m) i Gordraš (1777 m) koje pripadaju masivu Zagrosu. Nadmorska visina gradskog područja kreće se od oko 1280 m uz obalu jezera (uz koju je podignut nasip) do 1400 m uz planine. Istočnom riječnom dolinom i tektonskom kotlinom koja prema jugu prati zarivarske konture protežu se plodne poljoprivredne površine, dok na planinama prevladavaju šume. Okolicom grada prevladava sredozemna klima (Csa) i prosječna godišnja temperatura zraka iznosi 14°C, a može varirati od minimalnih –4,5°C u januaru do maksimalnih 36,2°C u julu. Količina padalina iznosi 878 mm godišnje od čega većina otpada na zimu, dok tokom ljeta padalina uopće nema.

| **Klimatološki medijani za Marivan** |
| --- |
| Mjesec | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina |
| Apsolutni maksimum (°C) | 5,3 | 7,2 | 13,6 | 17,6 | 25,2 | 31,7 | 36,2 | 35,7 | 31,2 | 24,5 | 16,0 | 8,4 | **36,2** |
| Srednja dnevna (°C) | 0,4 | 2,0 | 7,9 | 11,7 | 17,7 | 22,9 | 27,3 | 26,8 | 22,0 | 16,2 | 9,4 | 3,2 | **14** |
| Apsolutni minimum (°C) | −4,5 | −3,2 | 2,2 | 5,8 | 10,2 | 14,2 | 18,4 | 17,9 | 12,9 | 8,0 | 2,8 | −2,0 | **−4,5** |
| Precipitacija (mm) | 172 | 159 | 160 | 106 | 45 | 0 | 0 | 0 | 0 | 27 | 88 | 121 | **878** |
| *Izvor: Climate data* |

Historija
---------

*Glavni članak: Historija Irana*
Zbog obilja slatke vode, okolica Marivana je naseljena još od prahistorijskih vremena. Planinska regija južno od današnjeg grada historijski je poznata kao Avroman i važila je kao proizvodni centar raznog voća, prvenstveno oraha, jabuka i tršlje. U srednjem vijeku mjesto je postalo prometnom stanicom između Iranske visoravni i Mezopotamije s obzirom da su obližnjom dolinom rijeke Dijale vodili putevi k Bagdadu. Godine 1310. područje je pogođeno potresom magnitude Mw = 5,3, no detaljne informacije o tome kako se katastrofa odrazila na kraj nisu poznate. Početkom novog vijeka Marivan dobiva novu geostratešku dimenziju jer postaje graničnim mjestom između Iranskog i Osmanskog Carstva, koji su vodili vjekovne ratove. Rane marivanske utvrde izgradili su Safavidi, a bitno su nadograđene kasnije od strane Kadžara, osobito tokom vladavine Nasrudin-šaha. Marivan je bitnu stratešku ulogu igrao i kasnije u 20. vijeku, posebno tokom Iransko-iračkog rata, zbog čega se u centru odnosno na sjeveroistoku grada i danas nalaze kasarne odnosno vojne baze ("Rad").

Promet
------

*Glavni članak: Promet u Iranu*
Glavne gradske ulice u Marivanu su bulevari Šohada, Šahrdari, Fadžr, 23. tir, Besat, Šahid Ebadat, Imam Homeini, Novruz, Moalem i Kurdistan. Međugradske prometnice koje prolaze kroz Marivan su državna cesta 15 koja ga povezuje s Čenareom i Sakezom na sjeveru odnosno Novsuda, Pavea, Džavanruda, Ravansara i Kermanšaha na jugu, te državna cesta 46 koja vodi prema Sanandadžu i Hamadanu na istoku odnosno do graničnog prijelaza Marzi-je Bašmak (Irak) na zapadu.

Demografija
-----------

Prema popisu stanovništva iz 2006. godine, u Marivanu živi 91.664 stanovnika odnosno 22.440 porodica. Većina stanovnika su etnički Kurdi (npr. pleme Gijavandi), a specifična manjina su Avromani koji govore arhaičnim dijalektom iz guranijske grupe iranskih jezika.

| God. | Pop. | Izvor |
| --- | --- | --- |
| 1991. | 45.205 | Popis |
| 1996. | 60.459 | Popis |
| 2006. | 91.664 | Popis |
| 2011. | 101.047 | Popis |

Obrazovanje
-----------

U Marivanu djeluje podružnica Univerziteta Pajam Nur, te Islamski slobodni univerzitet s kampusom smještenim 2,0 km južno od grada.

Istaknute ličnosti
------------------

* C. Birkar, matematičar
* Čuri, pjesnik
* Kani, pjesnik
* Nari, pjesnik

Povezano
--------

* Kurdistanska pokrajina

Vanjske veze
------------

* (`fa`) Službene stranice grada Marivana Arhivirano 2008-08-20 na Wayback Machine-u

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Marivan** |

| * p
* r
* u
Gradovi u Iranu |
| --- |
| Glavni grad | Teheran |
| Velegradovi(> 1,000.000 st.) | Mašhad • Isfahan • Tabriz • Karadž • Širaz • Ahvaz • Kom |
| Veći gradovi(> 100.000 st.) | Kermanšah • Urmija • Zahedan • Rašt • Kerman • Hamadan • Arak • Jazd • Ardabil • Bandar Abas • Islamšaher • Kazvin • Zandžan • Horamabad • Sanandadž • Gorgan • Sari • Kašan • Babol • Golestan • Kods • Malard • Dezful • Borudžerd • Homeinišaher • Abadan • Varamin • Sabzevar • Nadžafabad • Nišapur • Amol • Šahrijar • Save • Hoj • Kaemšaher • Karčak • Bodžnurd • Sirdžan • Bušeher • Birdžand • Ilam • Malajer • Bukan • Maraga • Rafsandžan • Nasimšaher • Mahabad • Sakez • Zabol • Gonbad-e Kabus • Šahrud • Šahrekord • Pakdašt • Šahinšaher • Semnan • Horamšaher • Marvdašt • Andimešk • Torbat-e Hejdarije • Marand • Mijandoab • Mahšaher • Bandar-e Anzali • Šahreza • Masdžid-Sulejman • Džahrom • Ize • Kašmar • Dorud • Behbahan • Iranšaher • Jasudž |