Koordinate: 43° 10′ 42" SGŠ, 20° 39′ 44" IGD

**Vračevo** je naselje u opštini Leposavić na severu Kosova. Nalazi se severozapadno od Leposavića i zapadno od Leška. Od Leposavića je udaljeno 17km, a od Leška 8km. Selo je razbijenog tipa, na severoistočnim ograncima Rogozne, između Bara i Trebića, Kaljina, zaseoka Rvatske i novopazarskih sela Odojevića, Jove, Građanovića i Jablanice. Po međusobnom položaju i udaljenosti selo se deli na zaseoke : Rikovo, Zavada, Vrba, Dolac, Živodere i Manase. Površina katastarske opštine Vračevo gde je atar naselja iznosi 1.427 ha.

Selo Vračevo, osim poljoprivredne funkcije vrši i administrativno-upravnu funkciju preko mesne kancelarije i mesne zajednice, školsku – osmorazredna osnovna škola pri kojoj je školske 1968/69 izgrađen bazen za plivanje dimenzija 12,5x 5 metara. Selo ima i zdravstvenu ambulantu.
Srednja nadmorska visina sela je 569 metara.

Selo je dobilo naziv po manastiru *Vračevi* posvećenom pravoslavnim svecima i lekarima Kozmi i Damjanu. Crkva je podignuta 1316. godine i spominje se kao Đurđeva crkva u Ibru. Kao manastir Vrači zapisana je u Sopoćanskom spomeniku krajem 14. veka. Crkva se nalazi u zaseoku Dolac. Manastir je već posle kosovske bitke bio potpuno spaljen i uništen. Crkva je obnovljena u drugoj polovini 16. veka, ali je u narednim stolećima delila sudbinu naroda ovoga kraja. Bila je više puta rušena, paljena i pljačkana. Ponovo je sagrađena 1860. god. a 1863. god. pri crkvi je formirana prva srpska svetovna škola sa kuhinjom u ovim krajevima, dok je najstarija škola bila manastirska, formirana u toku Prvog srpskog ustanka, 1808. god, da bi 1869. godine prerasla u svetovnu. Poslednji put crkva i škola su pljačkane i paljene 1912. god. za vreme Balkanskog rata. 

Crkva Svetih Kozme i Damjana svoj sadašnji izgled dobila je u obnovi 1860. god. o čemu svedoči i zapis u plitkoj luneti iznad južnog portala. Crkva je jednobrodna građevina, trikonhalne osnove sa kubetom, spolja i iznutra polukružnom apsidom, naosom i pripratom. Izvedena je u kombinaciji sige, oblutaka i nepravilno raspoređenog kamena. Unutrašnji prostor nije živopisan, sa izuzetom predstave Hrista Pantokratora u svodu priprate. Ikonostas je oslikala grupa majstora iz Kruševa i Bitolja, 1899. god. Zakonom je zastićena kao spomenik kulture i njena sanacija je izvršena 2002. godine. Poslednjih decenija crkva u Vračevu je bila isključivo parohijskog karaktera. Sredstvima Vlade Srbije izgradjen je manastirski konak. Bratstvo manastira danas čine iguman Vasilije i monasi Sofronije i Ignjatije.

Demografija
-----------

* popis stanovništva 1948: 652
* popis stanovništva 1953: 689
* popis stanovništva 1961: 649
* popis stanovništva 1971: 619
* popis stanovništva 1981: 501
* popis stanovništva 1991: 355

Naselje ima srpsku etničku većinu, uz oko 20% Muslimana. U selu 2004. godine živi 265 stanovnika i broji 106 domaćinstava.

Preci današnjeg stanovništva doseljeni su iz raznih krajeva : Stanići, Miladinovići, Simovići, Đorđevići, Anisijevići, Tanaskovići, Pantovići, Bošnjovići, Petronijevići, Vasovići, Perovići, Đurovići,, Biševci, Bacani, Radosavljevići, Dimitrijevići, Radisavljevići, Nikolići, Stanići, Dacovići, Vučetići, Zdravkovići, Nuhovići, Mahmutovići, Jašarevići, Škrijelji, Hadžići, Bajraktarevići, Đerleci, Stefanovići, Bogdanovići, Gašovići, Filipovići.

Vidi još
--------

* Manastir svetih besrebrenika Kozme i Damjana u Vračevu

| * p
* r
* u
**Naseljena mesta** opštine Leposavić |
| --- |
| 
Bare •
Belo Brdo •
Beluće •
Berberište •
Bistrica •
Borova •
Borčane •
Brzance •
Vitanoviće •
Vračevo •
Vuča •
Gnježdane •
Gornji Krnjin •
Graničane •
Grkaje •
Guvnište •
Gulije •
Desetak •
Dobrava •
Donje Isevo •
Donji Krnjin •
Dren •
Duboka •
Zabrđe •
Zavrata •
Zemanica •
Zrnosek •
Ibarsko Postenje •
Jarinje •
Jelakce •
Jošanica •
Kajkovo •
Kamenica •
Kijevčiće •
Koporiće •
Kostin Potok •
Košutica •
Košutovo •
Kruševo •
Kruščica •
Kutnje •
Lazine •
**Leposavić** •
**Lešak** •
Lozno •
Majdevo •
Mekiniće •
Miokoviće •
Mioliće •
Mošnica •
Ostraće •
Plakaonica •
Planinica •
Popovce •
Potkomlje •
Pridvorica •
Rvatska •
Rodelj •
Rucmance •
Seoce •
Slatina •
Sočanica •
Tvrđan •
Trebiće •
Trikose •
Ćirkoviće •
Ulije •
Ceranja •
Crveni •
Crnatovo •
Šaljska Bistrica
 |