recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Granata** (iz talijanskog *Granata* = nar) označava topnički projektil za top ili haubicu, a može se ispaliti i s nekih pušaka. Sastoji se šuplje čelične košuljice ispunjene eksplozivnim punjenjem sa detonatorom. Namjenjena je za uništavanje žive sile, raznih utvrđenja, građevina i oklopnih vozila. U nekim jezicima je granata sinonim za bombu.

Izvorno su granate bile posude ispunjene sa barutom, koje su grenadiri bacali kao bombe.

Djelovanje
----------

Osim jednostavnih bomba, postoje granate s posebnim namjenama kako bi se postigla veća učinkovitost protiv određenih ciljeva.

Vrste
-----

Postoje razne vrste granata, kao što su primjerice:

* Trenutna granata
* Tempirana granata
* Šrapnelna granata
* Probojna granata
* Kumulativna granata

Galerija
--------

* Granate sistema Thor (60 cm)Granate sistema *Thor* (60 cm)
* Protutenkovska granata sustava "PIAT"Protutenkovska granata sustava "PIAT"
* TromblonTromblon

Povezano
--------

* Mills bomba

Izvori
------

1. ↑  Proleksis enciklopedija Arhivirano 2016-03-06 na Wayback Machine-u (pristupljeno 28.6.2013.)
*Za ostale upotrebe, v. Stefan Stefanović (razvrstavanje).*

**Stefan Stefanović Tenka** (Poreč, maj 1797. – Beograd, 2. septembar 1865) je bio srpski političar.

Biografija i politička karijera
-------------------------------

Postao je pisar u Poreču i bio je to do 1825. godine. Potom je bio starešina Poreča. 1834. godine je postavljen je za savetnika finansija a 1835. za predsednika Državnog Saveta. 1839. postao je ministar pravde i prosvete. Imao je titulu generel-majora, najvišu koja je tada postojala u Srbiji. U tome zvanju je ostao do 14. juna 1840. godine. Narodna skupština 22. jula 1840. godine ga je optužila sa grupom velikaša da je radio protiv kneza Mihaila te je morao napustiti Srbiju i otići u Carigrad. Knez Aleksandar Karađorđević postavio ga je 1842. godine za državnog savetnika a 1848. je postao predsednik Državnog saveta. Stefanović je nakon otkrivanja Tenkine zavere 6. oktobra 1857. godine je zatvoren pod optužbom da je spremao zaveru protiv Aleksandra Karađorđevića. U zatvoru je bio mučen i osuđan je na smrt. Pomilovan je i kazna mu je zamenjena za večitu robiju. Pomilovan je na Uskrs 1858. godine. Živeo je u Turskoj do promene dinastije kada se vratio u Srbiju.

Za počasnog člana Društva srpske slovesnosti izabran je 5. februara 1845. godine, a predsednik tog Društva bio je u periodu 10. marta do 22. jula 1848. godine.

Vidi još
--------

* Stefanovići
* Tenkina zavera
* Zakonoizvršitelna čast Državnog sovjeta

Literatura
----------

* Narodna enciklopedija, St. Stanojević, Zagreb, 1925. – 1929.

Spoljašnje veze
---------------

* Biografija na sajtu SANU

| * p
* r
* u
Predsednici Vlade Kneževine Srbije |
| --- |
| Knjaževskipredstavnici | 
* Petar Nikolajević Moler
* Jevrem Obrenović
* Miloje Todorović
* Dimitrije Davidović
* Koca Marković
* Stefan Stefanović Tenka
* Avram Petronijević
* Paun Janković
* Đorđe Protić
* Avram Petronijević
* Aleksa Simić
* Avram Petronijević
* Ilija Garašanin
* Aleksa Simić
* Aleksa Janković
* Stefan Marković
* Aleksa Simić
* Stefan Marković
* Stevan Magazinović
* Cvetko Rajović
* Filip Hristić

 | Flag of Kneževina Srbija |
| PredsedniciMinistarskogsaveta | 
* Ilija Garašanin
* Jovan Ristić
* Nikola Hristić
* Đorđe Cenić
* Radivoje Milojković
* Milivoje Petrović Blaznavac
* Jovan Ristić
* Jovan Marinović
* Aćim Čumić
* Danilo Stefanović
* Stevča Mihailović
* Ljubomir Kaljević
* Stevča Mihailović
* Jovan Ristić
* Milan Piroćanac

 |
| Ћириличко слово Ѡ |
| --- |
|  |
| Бројевна вредност: 800 |
| Слова словенских језика |
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ |
| Ѓ | Е | Ѐ | Ё | Є | Ж | З |
| З́ | Ѕ | И | Ѝ | І | Ї | Й |
| Ј | К | Л | Љ | М | Н | Њ |
| О | П | Р | С | С́ | Т | Ћ |
| Ќ | У | Ў | Ф | Х | Ц | Ч |
| Џ | Ш | Щ | Ъ | Ы | Ь | Э |
| Ю | Я |
| Слова несловенских језика |
| Ӑ | Ӓ | Ә | Ӛ | Ӕ | Ғ | Ҕ |
| Ӻ | Ӷ | Ԁ | Ԃ | Ꚉ | Ӗ | Ӂ |
| Җ | Ӝ | Җ | Ԅ | Ӟ | Ԑ | Ӡ |
| Ԇ | Ӣ | Ҋ | Ӥ | Қ | Ӄ | Ҡ |
| Ҟ | Ҝ | Ԟ | Ԛ | Ӆ | Ԓ | Ԡ |
| Ԉ | Ԕ | Ӎ | Ӊ | Ң | Ӈ | Ҥ |
| Ԣ | Ԋ | Ӧ | Ө | Ӫ | Ҩ | Ԥ |
| Ҧ | Ҏ | Ԗ | Ҫ | Ԍ | Ҭ | Ԏ |
| Ӯ | Ӱ | Ӳ | Ү | Ұ | Ҳ | Ӽ |
| Ӿ | Һ | Ԧ | Ҵ | Ҷ | Ӵ | Ӌ |
| Ҹ | Ꚇ | Ҽ | Ҿ | Ӹ | Ҍ | Ӭ |
|  |  | Ԙ | Ԝ | Ӏ |
| Историјска слова |
| Ꙉ | Ѻ | Ѹ | Ѡ | Ѽ | Ѿ | Ҁ |
| Ѣ | Ꙓ | Ꙗ | Ѥ | Ѧ | Ѫ | Ѩ |
| Ѭ | Ѯ | Ѱ | Ѳ | ֹѴ | Ѷ | Ꙟ |
| Диграфи ћирилице |
| Сва слова ћирилице |

**Omega** (Ѡ ѡ ili Ѡ ѡ; iskošeno: *Ѡ ѡ* ili *Ѡ ѡ*) slovo je koje se koristilo u staroslovenskoj azbuci. Njegovo ime i oblik su izvedeni od grčkog slova Omega (Ω ω).

U nekim oblicima omega se meša sa slovom W

Za razliku od grčkog, slovenski jezici su imali samo jedan zvuk slova (/o/), tako da se omega koristila u poređenju sa slovom O (O o), koje je izvedeno od grčkog slova omikron. U starijem obliku „ustava", pisanje omege se koristilo uglavnom zbog njene brojevne vrednosti (800), a retko se pojavljivalo čak i u grčkim rečima. U kasnijim rukopisima „poluustava", korišćena je za dekorativne svrhe, zajedno sa širokom verzijom (Ꙍ ꙍ) kao i sa širokim on (Ѻ ѻ).

Savremeni crkvenoslovenski jezik je razvio stroga pravila za korišćenje ovih slovnih oblika.

Druga varijacija slova o je *ukrašena* ili *lepa omega*, koja se koristi kao uskličnik, „O!". Predstavljena je u Junikodu 5.1 pogrešno imenovanim znakom *omega sa tiltom* (Ѽ ѽ).

Iz srpskog jezika, slovo omega je izbačeno reformom Vuka Stefanovića Karadžića. Danas bi se u srpskom jeziku pisalo jedino kao kratko naglašeno o (ò; npr. *ò*lovka, *ò*rmar, itd.).

Spoljašnje veze
---------------

* A Berdnikov and O Lapko, „Old Slavonic and Church Slavonic in TEX and Unicode", EuroTEX ’99 Proceedings, September 1999 (PDF)
Koordinate: 48° 37′ 00" SGŠ, 22° 18′ 00" IGD

**Užgorod** (ukr. *Ужгород*, mađ. *Ungvár*, slov. ) je grad na krajnjem zapadu Ukrajine sa oko 111.000 stanovnika (2006). Glavni je grad Zakarpatske oblasti. Udaljen je 627 kilometara od Kijeva.

Užgorod leži na reci Už.

U gradu živi 78% Ukrajinaca, 10% Rusina, 7% Mađara i 2% Slovaka.

Istorija
--------

Arheološki nalazi pokazuju da su se ovde Sloveni doselili u 8. i 9. veku. Grad je ponikao u Velikoj Moravskoj i prvi put se pominje 903. U periodu 10-11. veka, Užgorod je bio u jugozapadnom delu Kijevske Rusije. Sredinom 11. veka grad su zauzeli Mađari. Od ovog vremena, grad je bio u Mađarskoj, Austriji ili Austro-Ugarskoj sve do 1918-1919.

*Karpato-Ukrajina* je Mirovnim ugovorom u Trijanonu 1919. dodeljena Čehoslovačkoj. Bečkim dogovorom od 2. novembra 1938, Užgorod i njegova oblast je pripala Mađarskoj.

Crvena armija je zauzela Užgorod 27. oktobra 1944. Do 1946. Zakarpatska Ukrajina je administrativno pripojena sovjetskoj Ukrajini.

Spoljašnje veze
---------------

***Užgorod*** na Wikimedijinoj ostavi

* Informacije o gradu Arhivirano 2007-09-30 na Wayback Machine-u

  
Koordinate: 48° 37′ SGŠ, 22° 18′ IGD
Šablon:Klica-grad-Ukrajina
Увод
----

Споменик пчели се налази у селу Каменову, у општини Петровац на Млави.
Село Каменово има дугу пчеларску традицију о којој говоре писани подаци из Браничевског тефтера из 1467. који сведочи да је Каменово
давало десетак, харач у меду, што потврђује то да је тада постојао организовани вид пчеларења. У новијој историји је битан податак да је 1924. у Каменово донета прва кошница са покретним саћем која је заменила дотадашње трмке, односно вршке. У Савезној Федеративној Републици Југославији, забележен је највећи однос броја кошница и броја становника. По последњем попису становништва из 2011.године Каменово има 914 становника и око 32000 кошница, пошто се велики број људи бави пчеларством и то је најбитнија грана пољопривреде.

Бронзани споменик пчели у селу Каменову, Србија.

Историјат
---------

Друштво пчелара "Млава", на челу са Мирославом Љубомировићем, 1997. дошло је на идеју да се на неки начин одужи пчели и да јој подигне споменик у центру села. Споменик је откривен 4. априла 1998. године на манифестацији "Дани Млавско-Хомољских пчелара". Споменик пчели је дело академског вајара Јанка Лалића, израђен је од бронзе, тежак 280 килограма и дуг 1,4 метара. Изливен је у ливници у Бору. Споменик је украден у децембру 2014. Уз помоћ донацје је направљен нови споменик који је откривен у априлу 2015.године. Нови споменик је дело академског вајара Драгише Милошевића, тежине 300 килограма и дужине 2 метра. Израђен је такође од бронзе и обезбеђен је видео надзором.
Mauzolej
Spomenik Njegošu u Mauzoleju
**Njegošev mauzolej** nalazi se na Lovćenu u Crnoj Gori i posvjećen je Petru Drugom Petroviću Njegošu. Od Cetinja do mauzoleja vodi asfaltni put u dužini od 21 km. Podignut je po zamisli hrvatskog i jugoslavenskog vajara Ivana Meštrovića na mjestu na kome je prethodno srušena **Njegoševa zavetna crkva** koju je lično podigao još za života u slavu Svetog Petra Cetinjskog, oko 1845. godine, sa željom da u njoj bude sahranjen. Crkva je granatirana u oba svetska rata da bi konačno 1974. godine bila srušena uprkos protivljenju Mitropolije i vernika, i na njeno mjesto je podignut današnji mauzolej. Do mauzoleja vodi tunel sa stepeništem probijen u masivu Lovćena.

Unutrašnjost
------------

U predvorju Njegoševog mauzoleja stoje dvije kamene karijatide: majke i ćerke (ili Njegoševe majke i sestre - kako smatraju neki istoričari), teške po 7,5 tona. U pročelju mauzoleja smještena je figura Njegoša, izrađena od najljepšeg i najboljeg kamena teškog 28 tona, a nad njom se nalazi orao raširenih krila. Dolje u kripti mauzoleja nalazi se Njegošev grob. Počivalište, odnosno mermerni sarkofag sa posmrtnim ostacima Njegoša sagrađen je od bijelog mermera. Za ukrašavanje svoda utrošeno je 18 kg zlata. Na nadgrobnoj mermernoj ploči piše samo „Njegoš 1813. – 1851", bez imena i oznaka vladičanskog dostojanstva.

2012. godine Mitropolija crnogorsko-primorska pokrenula je inicijativu za obnovu Njegoševe zavetne crkve na Lovćenu. Obnova se završavala u septembru 2013. godine i koštala je više od milion evra.

* Stara kapelaStara kapela
* Jezerski vrhJezerski vrh
* Ulaz u MauzolejUlaz u Mauzolej
* Karijatide na ulazuKarijatide na ulazu
* Tunel kojim se stiže na Jezerski vrhTunel kojim se stiže na Jezerski vrh

Izvori
------

1. ↑   Obnova Njegoševe crkve dio zakonskog predloga, Nova epoha, 20/06/2012
2. ↑  Milion evra za mauzolej („Večernje novosti", 26. avgust 2013)

Spoljašnje veze
---------------

***Njegošev mauzolej*** na Wikimedijinoj ostavi

* Kako je srušen Njegošev zavet („Večernje novosti", 7. jul 2013)
Tok rijeke Shannon
**Rijeka Shannon** (engleski: ; irski: ) je najduža rijeka u Irskoj duga 386 km. Ona dijeli otok na zapadnu Irsku (uglavnom provinciju Connacht) od istočne i južne (Leinster i najveći dio Munstera, pri čemu je izuzetak Grofovija Clare. Rijeka predstavlja najveću prepreku između istoka i zapada, s manje od dvadeset mjesta za prijelaz između grada Limerick na jugu i sela Dowra na sjeveru.

Porijeklo imena je još uvijek nepoznato i neobjašnjeno.

Shannon je bio važan plovni put još od vremena antike, kada ga je na svoju kartu stavio grko-egipatski geograf Klaudije Ptolemej. Rijeka teče uglavnom na jug od Shannon Pota u Grofoviji Cavan prije nego što skrene na zapad i ulije se u Atlantik kroz 113 km (70 mi) dug Estuarij Shannona. Na samom ušću se nalazi grad Limerick.

Eksterni linkovi
----------------

***Shannon (rijeka)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Information, maps etc. on The Shannon Navigation (from Inland Waterways Association of Ireland) Arhivirano 2005-12-04 na Wayback Machine-u
* River Shannon
* An Account of a Navigation of the Shannon River in 3 Sea Kayaks during August 2007
* Salmon fishing on the River Shannon, from Salmon Ireland Arhivirano 2011-04-30 na Wayback Machine-u
Natpis na zidu u Splitu septembra 1943.
Parola na fasadi hotela Čajniče, novembra 1943.
**Smrt fašizmu - sloboda narodu** (mak. *Смрт на фашизмот - слобода на народот!*; sl. *Smrt fašizmu - svoboda narodu*) je bio moto jugoslovenskih partizana, koji je kasnije prihvaćen kao zvanični slogan čitavog Narodnooslobodilačkog pokreta, a često je citiran u posleratnoj Jugoslaviji.

Avgusta 1941. novine „Vjesnik", tada jedan od glavnih glasila Narodnooslobodilačkog pokreta, sadržavao je u svom zaglavlju parolu „Smrt fašizmu - sloboda narodu". Pozdrav je postao poznat nakon smrti vešanjem narodnog heroja Stjepana Steve Filipovića, komandira Kolubarske čete Valjevskog partizanskog odreda, u Valjevu 22. maja 1942. godine. Nakon što mu je je stavljen konopac, on je prkosno podigao ruke i osudio Nemce i njihove saradnike, uzvikujući: „Smrt fašizmu - sloboda narodu!".

Pozdrav se vremenom sve više širio pa je kasnije postao zvanični pozdrav boraca i oficira Narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije, a korišćen je i kao pozdrav u zvaničnim dokumentima NOVJ i NOP-a. Tekst partizanske zakletave objavljen maja 1943. godine u Biltenu Vrhovnog štaba NOV i PO Jugoslavije na svom kraju sadržao je takođe slogan „Smrt fašizmu - sloboda narodu".

Vidi još
--------

* *Smrt fašizmu*, album rock grupe Plavi orkestar inspiriran NOB-om

Vidi još
--------


|  |  |
| --- | --- |
| Partizanska spomenica 1941. | Portal NOBSegment isključivo posvećen **Narodnooslobodilačkoj borbi.** |

* Bratstvo i jedinstvo
|  |
| --- |
| Adobe Inc.Logo kompanije Adobe |
|  |
|
| Vrsta kompanije: | privatna |
| Osnovana: | 1982. |
| Sedište: | San Hoze (engl. ) |
| Čelni ljudi: | Džon Varnok (engl. ), Čarls Džiški (engl. ) |
| Industrija: | softver |
| Br. zaposlenih: | 7.564 |
|  |

**Adobe Inc.** je američka softverska kompanija sa sedištem u San Hozeu (eng. San Jose) Kalifornija, Sjedinjene Američke Države.
Kompanija **Adobe** osnovana je u decembru, 1982. od strane Džona Varnoka (engl. ) i Čarlsa Džiškija (engl. ), koji su osnovali vlastitu kompaniju nakon napuštanja Xerox PARC sa prvenstvenim ciljem da razviju i prodaju svoj računarski jezik za opis stranice PostScript. Već 1985. godine kompanija Apple Computer je licencirala njihov programski jezik PostScript za upotrebu u svojim verzijama laserskih štampača, što je dovelo do prave revolucije računarskog izdavaštva i neverovatno brzog rasta kompanije Adobe.
Ova kompanija je kroz svoju istoriju bila fokusirana na razvoj multimedija a u poslednje vreme je više okrenuta razvoju softvera za Internet aplikacije. Od avgusta 2009, Adobe Systems ima 7.564 zaposlenih, od kojih oko 40% radi u San Hozeu.

Proizvodi kompanije Adobe
-------------------------

Desktop softveri
Adobe Photoshop, Adobe InDesign, Adobe Illustrator, Adobe Fireworks, i Adobe Soundbooth
Server softveri
Adobe ColdFusion, Adobe Content Server i Adobe LiveCycle Enterprise Suite
Formati
Portable Document Format (PDF), PDF-ov prethodnik PostScript, ActionScript, Shockwave Flash (SWF) i Flash Video (FLV)
Web-hosting usluge
Adobe Kuler, Photoshop Express, i Acrobat.com

Web dizajn softveri
Adobe Dreamweaver, Adobe Contribute i Adobe Flash
Video uređivanje i vizuelni efekti
Adobe Premiere Pro i Adobe After Effects
eLearning softveri
Adobe Captivate

Vanjske veze
------------

***Adobe Inc.*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanični sajt
Lisnati serpentin (antigorit).
**Serpentin** je kemijski spoj iz skupine filosilikata. Sadrži magnezij, željezo, silicij, kisik i vodik. Kemijska formula je (Mg, Fe)3Si2O5(OH)4. Ime dolazi od latinskog serpens, što znači zmija. Površina ovog minerala ponekad je pjegavo obojena pa podsjeća na zmijsku kožu.

Po Mohsovoj skali tvrdoće je 2,5-3,5. Koristi ga se u proizvodnji azbesta.

Tla na serpentinu mogu sadržavati nikla u koncentracijama od 100 ‐ 7000 ppm.
Na kserotermnim staništima, pretežno na vapnencu, dolomitu i serpentinu, većinom na toplijim ekspozicijama, brdskog i gorskog pojasa raste crni bor.

Zeleno tigrovo oko (Arizona tigrovo oko) je mineral serpentin. Nastaje u metamorfnim stijenama, a vlaknast izgled mu daje olivin.

Postanak
--------

Produkt je retrogradnog metamorfizma koji nastaje iz ultrabazičnih stijena, zajedno sa antofilitima. Zbog toga je metamorfna stijena.

Ultrabazične stijene u čistim vodenim okolišima, bez CO2 pogodovati će nastanku serpentinsko-antigoritno-brucitno-tremolitnih zajednica (ovisno i udjelu MgO), a one u amfibolitnom ili granulitnom stupnju metamorfizma piroksenima ili olivinima. Uobičajena metamorfna zajednica retrogradnih ultrabazičnih stijena sastavljena je najčešće od serpentina, talka i magnezita.
**Carl's Jr.** je lanac restorana brze hrane kojom operira kompanija CKE Restaurant Holdings, Inc. sa lokacijama uglavnom u zapadnom i jugozapadnom dijelu SAD.

Carl Karcher (1917–2008) i njegova supruga Margaret (1915-2006) su godine 1941. osnovali prethodnika Carl's Jr. tako što su počeli voditi pokretni štand za prodaju hot-dogova u Angeles. Godine 1945. su Karchersovi preselili svoj restoran u obližnji Anaheim, California, i otvorili prvi stalni restoran, Carl's Drive-In Barbeque. Kako je restoran postigao uspjeh, Carl je proširio posao otvorivši prva dva restorana Carl's Jr. - u Anaheimu i obližnjoj Brei 1956. godine. Ime su dobili jer su bili manje verzije Carlovog originalnog drive-in restorana. Iste godine je i lanac dobio službeno ime Carl's Jr. te je tako nastao restoran brze hrane.

Godine 2016. *Entrepreneur* je naveo Carl's Jr. na 54. mjestu njegovog ppopisa od 500 vodećih franšiza u SAD.

U martu 2016. CKE (matična kompanija Carl's Jr. i Hardee's) je ukupno imala 3664 franšiziranih ili restorana u vlasništvu komapnije, smještenih u 44 američke države i 38 stranih država i prekomorskih teritorija.

Izvori
------

1. ↑  Carpenter, Eric; Geiser, Kelsey (15. 7. 2011). „Karcher would approve – free hot dogs". *The Orange County Register*. Pristupljeno 5. 4. 2016.
2. ↑  „2016 Top Franchises from Entrepreneur's Franchise 500 List - page 2". Pristupljeno 5. 4. 2016.
3. ↑  „Carl's Jr.® Locations". Carl's Jr.. Pristupljeno 5. 4. 2016.

Vanjske veze
------------

***Carl's Jr.*** na Wikimedijinoj ostavi

* [www.carlsjr.com Službeni veb-sajt]
**Si Shao Kang** (姒少康) bio je šesti po redu vladar kineske dinastije Xia. Otac mu je bio Si Xiang (姒相), koji je prije toga bio svrgnut od velmože Han Zhuoa (寒浞) i njegova dva sina - Han Jiaoa (寒澆) i Han Yia (寒殪). 

Kada su Jiao i Yi ubili Xianga, Shao Kangova majka - Xiangova supruga, bila je trudna. Ona je uspjela pobjeći i roditi Shao Kanga - legitimnog nasljednika dinastije. Shao Kangova majka se sakrila kod svojih roditelja, pa je veći dio Kine smatrao kako je dinastija Xia izumrla.

Međutim, pod zaštitom svog djeda, Shao Kang je odrastao, a od majke naučio da je nasljednik prijestolja, ali isto tako da je njegov otac svrgnut jer je dinastija ogrezla u korupciji. Shao Kang se djetinjstva spremao da svrgne Han Zhuoa i obnovi dinastiju. 

Kada je Shao Kang navršio 16 godina, proširile su se glasine o tome da je posljednji nasljednik Xia ipak živ. To je čuo i Han Zhuo te je mladi Shao Kang morao bježati pred njegovim sinovima. Shao Kang je zbog toga pobjegao na sjever, gdje je jedan od lokalnih poglavica dugovao uslugu starom Xiangu. On je, nezadovoljan tiranijom Han Zhuoa, mladom Shao Kangu dao ne samo ruku svoje kćeri, nego i prostrano zemljište da na njemu sagradi vlastito selo i odatle regrutira vojsku.

Shao Kang je od tog sela počeo stvarati državu, a u tome mu je pomogao i jedan od bivših očevih ministara, koji je bio sakrio dinastijsko blago od uzurpatora. Shao Kang se tamo proglasio vladarom Xia, a u njegovu zemlju su počeli pristizati izbjeglice i doseljenici, umorni od Han Zhuove tiranije.

Han Zhou je, saznavši za to, sakupio golemu vojsku i poslao svoja dva sina na Shao Kanga. Međutim, Shao Kang je tu vojsku porazio, pri čemu su Han Zhuovi sinovi poginuli. Nakon toga je Shao Kangova vojska krenula osvojiti drevnu prijestolnicu dinastije Xia, gdje je Han Zhou, svjestan poraza, počinio samoubojstvo. 

Shao Kang je tako postao vladarom dinastije Xia, a svi stari vazali su mu odali počast.

Shao Kang je potom vladao 21 godinu, a njegova vladavina je bila obilježena mirom i velikim radovima na irigaciji.


|
|  |
| **Dinastija Xia** |
| Prethodi:**Xiang** | **Kralj Kine**2007. pne. – 1985. pne. | Slijedi:**Zhu** |
*Za ostala značenja, v. Jedro (razvrstavanje).*
Kuter s tri jedra
**Jedro** je naziv za platno, hasuru, pleter, kožu ili neki drugi materijal koje je razapeto na brodu, čamcu ili nekom sličnom vozilu kako bi izloženo vjetru stvaralo potisak, odnosno služilo kao pogon. Broj četiri podseća na jedro.

Sva jedra na brodu se zovu **jedrilje**.

Prema položaju, jedra se obično dijele na **križna** ili **poprečna**, razapeta poprijeko na križevima, i **uzdužna**, razapeta uzdužnicom broda na sošnjacima i lantinama.

Brodovi koji koriste jedra kao svoj jedini ili glavni pogon se nazivaju jedrenjaci.

Vrste jedara
------------

* Križno jedro
* Latinsko jedro
* Bermudsko jedro
* Jarbolno jedro
* Poduporno jedro
* Prečka (jedro)
* Letno jedro
* Pršno jedro

Eksterni linkovi
----------------

***Jedro*** na Wikimedijinoj ostavi

* International Sailing Federation
* The quest for the perfect sailshape Arhivirano 2012-03-02 na Wayback Machine-u
* North Sails
* Quantum Sails
* Sobstad Sails
* Elvström-Sobstad Sails Arhivirano 2007-02-19 na Wayback Machine-u
* Doyle Sailmakers Arhivirano 2007-05-05 na Wayback Machine-u
* Hood Sails
* UK-Halsey Sails Arhivirano 2007-06-21 na Wayback Machine-u
* Haarstick Sailmakers Arhivirano 2007-04-29 na Wayback Machine-u
* Arhivirano 2007-03-10 na Wayback Machine-u
**Tkvarčeli** (gruzijski: ტყვარჩელი, abhaski: *Тҟəарчал*, ruski: *Ткуарчал* ili *Ткварчели*) je grad u gruzijskoj pokrajini Abhaziji

Historija
---------

Eksplotacija ugljena na ovom području je započela 1935. godine, a posebnu važnost rudnik ugljena dobio je tijekom Drugog svjetskog rata, pogotovo nakon što je Nacistička Njemačka osvojila Donbass. Tkvarčeli je dobio status grada 9. travnja 1942. godine.

Tijekom Rata u Abhaziji (1992.- 1993,), Tkvarčeli je bio pod opsadom gruzijskih snaga, ali je uspio opstati zbog ruske pomoći. Od 1995. godine središte je novoformiranog Distrikta Tkvarčeli. Dana 27. rujna 2008. godine, abhazijski predsjednik Sergej Bagapš dodijelio mu je počasni naslov Grad heroj.

Demografija
-----------

Prema popisu stanovništva 1989. godine u gradu je živjelo 21.744 stanovnika, tri glavne etničke skupine bili su Abhazi (42,3%), Rusi (24,5%) i Gruzijci (23,4%). Kao rezultat rata u Abhaziji gradska industrija je propala a broj stanovnika je znatno smanjen, tako je 2004. godinu u gradu živjelo od 7.000 do 8.000 stanovnika prema nekim izvorima, dok prema drugima samo 4.800. Prema popisa stanovništva iz 2003. godine u gradu živi 4.786 stanovnika. Prema zadnjem popisu iz 2011. godine u gradu živi 5.013 stanovnika od toga, 66,5% su Abhazi, 16,0% Gruzijci, 9,7% Rusi, 1,4% Mingreli, 1,3% Ukrajinci, 1,1% Armenci, 0,4% Grci i 0,1% Svani.

Izvori
------

1. ↑  „Городу-Герою Ткуарчал исполняется 70 лет". *Apsnypress*. 9. travnja 2012,. Pristupljeno 11. travnja 2012.
2. ↑  Abhazijski popis stanovništva(`ru`)
3. ↑  Отчет миссии ПРООН по изучению возможностей Гальского района и смежных с ним территорий Абхазии, Грузия, Апрель 2004
4. ↑  Popis stanovništva 2011.
Džamija šeika Zajeda
**Džamija šeika Zajeda** (arapski **مسجد الشيخ زايد**) džamija je u Abu Dabiju, najveća u Ujedinjenim Arapskim Emiratima i osma po veličini u svijetu. Džamija je službeno otvorena 2007. godine u vrijeme islamskog mjeseca Ramadana. Ime je dobila po šeiku Zajedu bin Sultanu Al Nahjanu, "osnivaču i prvom predsjedniku UAE, koji je u njoj pokopan.

Džamija može primiti 40.000 vjernika, a glavna dvorana njih 9000. Dvije dvorane do glavne dvorane za molitvu, od kojih svaka može primiti do 1500 vjernika, isključivo su namjenjene ženama.

Džamija ima četiri minareta u četiri ugla džamije koji se uzdižu do visine od oko 115 m. Džamija ima 57 kupola koje su ukrašene mramorom. Dvorište je popločeno s cvijetnim mramornim uzorcima i ima površinu od oko 17.000 m2.

Izvori
------

1. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2009-06-01. Pristupljeno 2012-07-19.
2. ↑
3. ↑  „Archive copy". Arhivirano iz originala na datum 2021-09-01. Pristupljeno 2012-07-19.

***Džamija šeika Zajeda*** na Wikimedijinoj ostavi
**Sobekemsaf I** (ili preciznije**Sekhemre Shedtawy Sobekemsaf**) bio je egipatski kralj iz Sedamnaeste dinastije koji je u vladao u Drugom prijelaznom periodu, odnonso u doba kada je Egiptom istovremeno vladalo nekoliko suparničkih dinastija.

Dugo vremena se smatralo da je zapravo živio u doba Trinaeste dinastije). Njegovo prijestolno ime Sekhemre Shedtawy, znači "Moćan je Re; Spasitelj Dvije zemlje." Egiptolozi danas vjeruju da je Sobekemsaf I bio otac faraona Antefa VI i Antefa VII, a kao dokaz se navodi natpis izrezbaren na kvaki pronađenoj u ruševinama hrama u Gebel Antefu koji potječe iz 17. dinastije, a koga je sagtradio Antef VII 

Sobekemsaf I je egiptolozima zanimljiv i zbog događaja koji se zbio vijekovima poslije njegove smrti - pljački njegove kraljevske piramide i grobnice. Događaj je spomenut u Papirusu Abbott i Leopold-Amherst, datiranom u 16. godinu vladavine Ramzesa IX. Nešto kasniji papirus, datiran u 22. dan III Peretovog mjeseca 16. godine vladavine Ramzesa IX predstavlja zapisnik sa suđenja počiniteljima tog zločina - Amenpnuferu, sinu Anhernakhteovom, zidaru Hrama Amun Rea i zidaru Hapiweru.

Bilješke
--------

1. ↑  Peter Clayton, Chronicle of the Pharaohs, Thames and Hudson Ltd, paperback 2006. p.94
2. ↑  spomenuto u Kim Ryholt: *The Political Situation in Egypt 266-270 394 File 17/4.6 & p.270*
3. ↑  Anton Gill, Ancient Egyptians: The Kingdom of the Pharaohs brought to Life," Harper Collins Entertainment, 2003. p.176-77

Literatura
----------

* Kim Ryholt: The Political Situation in Egypt during the Second Intermediate Period c.1800-1550 B.C, Museum Tuscalanum Press. ISBN 87-7289-421-0, 393 File 17/2
* Leonard Cottrell, The Lost Pharaohs, Pan Books London and Sydney, 8th printing:1977

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:**Rahotep** | **Faraon Egipta**Sedamnaesta dinastija | Slijedi:**Antef VI** |

***Sobekemsaf I*** na Wikimedijinoj ostavi
**Pokolj u Gračanima** je naziv koji se odnosi na niz masovnih likvidacija koji su, nedugo po završetku Drugog svjetskog rata, u svibnju 1945. godine u naselju Gračani, u neposrednoj blizini Zagreba, pripadnici Jugoslavenske armije (partizani), odnosno jugoslavenske vlasti izvele nad zarobljenim pripadnicima vojnih i paravojnih formacija, odnosno civilima povezanim ili osumnjičenim za suradnju sa u ratu poraženim režimom Nezavisne Države Hrvatske. Smatra se da je tom prilikom ubijeno najmanje 783 ljudi, koji su pokopani u 20 masovnih grobnica. Prema svjedočenju mještana, egzekucije su izvodili pripadnici 6. ličke divizije, odnosno pripadnici novoformirane Narodne milicije; žrtve su na mjesto egzekucije pješke ili u kolonama dovođene iz zatvora i sabirnih logora. Likvidacije su počele 10. svibnja, a završile do kraja mjeseca. 

Pokolj u Gračanima se od 2008. godine obilježavala od strane mještana komemorativnim skupovima. 2015. je žrtvama pokolja podignut spomenik.

Vidi još
--------

* Blajburški pokolj

Vanjske veze
------------

* Započelo otkopavanje masovnih grobnica u Gračanima, *Slobodna Dalmacija*, 10. XI 2012.
**Sobairce**, sin Ebrica i pra-praunuk Míl Espáinea, bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, zajednički veliki kralj Irske zajedno sa bratom Cermna Finnom.

Braća su na prijestolje došli nakon što je u bitci kod Tare Cermna ubio prethodnog kralja Eochaid Étgudacha. Tako su postali prvi kraljevi rodom iz Ulaida. Zemlju su među sobom podijelili tako da je granica išla od Droghede do Limericka. Cermna je vladao južnim dijelom iz Dún Cermna (Keating tvrdi da je to Downmacpatrick u Kinsaleu, Grofovija Cork), a Sobairce sjevernim dijelom iz Dún Sobaircea (Dunseverick u Grofoviji Antrim). 

Vladali su četrdeset godina. Cermnu je bitci kod Dún Cermne ubio Eochaid Faebar Glas, sin prethodnog velikog kralja Conmáela. Sobaircea je iste godine ubio Eochaid Menn, sin fomorijanskog kralja. 

*Lebor Gabála Érenn* navodi kako su braća bili suvremenici Laosthenesa u Asiriji i Rehoboama u Judi.

Izvori
------

1. ↑  R. A. Stewart Macalister (ed. & trans.), *Lebor Gabála Érenn: The Book of the Taking of Ireland Part V*, Irish Texts Society, 1956, pp. 211-213
2. ↑  Geoffrey Keating, *Foras Feasa ar Éirinn* 1.25

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi: **Eochaid Étgudach**  |  **veliki kralj Irske(zajedno sa Cermna Finnom)** AFM 1533-1493. pne.FFE 1155-1115. pne. | Slijedi: **Eochaid Faebar Glas**  |
Tonle Sap
Život na jezeru u siječnju 2018.
**Tonlé Sap** (kmerski: ទន្លេសាប; kmerski izgovor: ) je naziv koji se odnosi na sezonski inundirano slatkovodno jezero i pripadajuću, 120 km dugu, istoimenu rijeku, koja jezero spaja s rijekom Mekong. Rijeka i jezero formiraju centralni dio kompleksnog hidrološkog sustava koji se nalzi na 12,876 km2 velikoj kambodžanskoj poplavnoj ravnici, čiji je glavni izvor upravo rijeka Mekong. Taj centralni dio rezultat je aluvijalnog djelovanja Mekonga kroz period od više milijuna godina, dok rijeka i jezero iz geološke perspektive predstavljaju trenutno stanje stalno mijenjajućeg donjeg dijela doline rijeke Mekong. Godišnje promjene u količini vode u Mekongu, potpomognute monsunskim režimom u Aziji, dovode do jedinstvenog fenomena promjene toka rijeke Tonlé Sap. 

Jezero Tonlé Sap zauzima geološku depresiju (njezin najniži dio) dijela doline rijeke Mekong, a koja je nastala sudarom indijske i euroazijske ploče. Površina, duljina i količina vode u jezeru osjetno variraju tokom godine, od 2,500 km2 površine, 160 km dužine i 1 km3 volumena pred kraj sušne sezone krajem travnja, do čak 16,000 km2, 250 km dužine i 80 km3 volumena na vrhuncu vlažne sezone krajem rujna i početkom listopada. 

Regija oko rijeke i jezera esencijalna je za održavanje kambodžanske poljoprivrede. Kroz historiju se pokazala dostatnom za održavanje Angkorske civilizacije, najvećeg predindustrijskog kompleksa u historiji svijeta. Kao najveće slatkovodno jezero na području Jugoistočne Azije, godine 1997. je zaštićeno kao UNESCO-ov rezervat biosfere.
Koordinate: 45°46′27″N 15°58′23″E﻿ / ﻿45.774161°N 15.973095°E﻿ / 45.774161; 15.973095

Šest stambenih nebodera, sjever Sigeta.
Osnovna škola „Većeslav Holjevac".
**Siget** je gradsko naselje u zapadnom dijelu Novog Zagreba. Graniči sa Sopotom na istoku, Trnskom na zapadu, Zagrebačkim velesajmom na sjeveru i Podbrežjem na jugu.

Prema podjeli ustanovljenoj Statutom Grada Zagreba 14. prosinca 1999. pripada gradskoj četvrti Novi Zagreb - zapad.

U Sigetu trenutno (28. veljače 2009.) ima 8.457 stanovnika. Površina naselja je 72,6 ha.

Gradnja naselja započeta je 1963. godine prema urbanističkim rješenjima grada Zagreba. Prvi izgrađeni objekti bili su stambene zgrade br. 14, 15, 20 i 21, zatim 1966. stambene zgrade 16 i 22, te šest nebodera na sjeveru naselja. Od svibnja 1968. do kraja 1969. godine, građen je kompleks od 25 obiteljskih kuća. Prvi stanari su useljeni u siječnju 1965. godine, i to u stambenu zgradu br. 14.

U naselju se posebno ističe šest stambenih nebodera na sjeveru, pokraj Avenije Dubrovnik. Zapadni dio obuhvaća velika zelena površina, Park mladenaca. U središtu naselja se nalazi osnovna škola "Većeslav Holjevac". Gradnja škole započeta je 1965. a otvorena je 26. prosinca 1967. godine. U istočnom dijelu naselja dominira trgovački centar „Avenue Mall", te Brodarski institut. Na jugu i istoku se nalaze dva manja parka, Park Hrvatske mornarice i Park Sv. Križa. Tamo je ujedno i crkva Svetog Križa. 

U naselju su 12 ulica i dva trga, Senjskih uskoka i Trg svetog križa.

Vidi još
--------

* Crkva Svetog Križa u Zagrebu
* Zagrebačke gradske četvrti
* Novi Zagreb

Izvori
------

1. 1 2  Zagreb.hr - Službene stranice Grada Zagreba - 14. Mjesni odbor Siget
2. 1 2  Osnovna škola Većeslava Holjevca Zagreb - Povijest
3. ↑  Zagreb.hr - Službene stranice Grada Zagreba - 14. Mjesni odbor Siget - Naselja, ulice i trgovi

Vanjske poveznice
-----------------

* Službene stranice Grada Zagreba
Spomenik palim borcima NOB-a ispred pravoslavne crkve u Drežnici.
**Operacija Drežnica** je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u širem području Drežnice. Cilj je bio iznenadno likvidirati "Crveni komandni centar", za koji se pretpostavljalo da se nalazi u Drežnici.

Operacija je vođena od 23. do 31. januara 1944. godine. U operaciji »Drežnica« su učestvovali delovi 114. i 392. divizije i ustaško-domobranske i četničke snage. Operacija Drežnica je bila deo šire operacije »Adler«, povezana je i sa operacijom Nibelungenfahrt.

Tok operacije
-------------

Operacija je počela 23, a završila se 29. januara 1944. Plan operacije bio je da se napad na širi rejon Drežnice izvrši sa dve borbene grupe: Severnom iz sastava 392. legionarske divizije, i Južnom, iz sastava 114. lovačke divizije. Severna grupa (ojačani 847. puk) imala je zadatak da nastupa pravcem Ogulin — Jasenak — Drežnica, a Južna pravcem Oštarije — Jezerane. Cilj im je bio da se obe spoje kod Jezerana (koje je 114. divizija trebalo da zauzme do 25. januara), a potom da preko Brinja produže za Senj. Rezerva (392. izviđački bataljon) nalazila se u Ogulinu.

U cilju zauzimanja oslobođene teritorije Gorskog kotara i Hrvatskog primorja, glavnina nemačke 392. legionarske divizije otpočela nastupanje iz Ogulina pravcima: Jezerane - Brinje - Senj i Jasenak - Drežnica - Brinje. Od 25. januara sadejstvovale su joj i snage nemačke 114. lovačke divizije iz rejona Žute Lokve ka Jezeranima i Drežnici. U višednevnim borbama neprijatelj je odbacio jedinice 13 divizije NOVJ na svim pravcima i do 31. januara zaposeo Drežnicu i uspostavio garnizone duž komunikacije Ogulin - Brinje - Senj,

Nemačke jedinice su u ovoj akciji bile vrlo okrutne. Na prostoriji Drežnice palile su sve kuće, a dobar deo stanovništva streljale. Uništile su 20 uređenih partizanskih brvačnih prostorija i spalile partizansku bolnicu u Mošunama sa 50 kreveta.

Izvori
------

1. 1 2 3  Naređenje Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 10. januara 1944. godine 114. lovačkoj diviziji za smenu u severnoj Dalmaciji i Gorskom kotaru

Vidi još
--------

* Spisak antipartizanskih operacija u NDH
* Spisak osovinskih operacija u Jugoslaviji
* Zimske operacije 1943/1944 u centralnom delu Jugoslavije

Vanjske veze
------------

* Operation "Drežnica"

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **bitkama i ratovima** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Snæfellsnes** (doslovno prevedeno sa islandskog: Snježni brdoviti poluotok) je poluotok koji sa sjevera zatvara zaljev Faxaflói, na jugozapadnoj obali Islanda, u sjevernom Atlantiku.

Geografija
----------

Snæfellsnes leži zapadno od fjorda Borgarfjörður, dug je nekih 75 km, a širok od 10 do 30 km. Duž sjevernih obala poluotoka leže ribarska mjestašca kao što su Rif, Olafsvik, Grundarfjordur, Stykkisholmur i Búðardalur. Poluotok zovu Island u malom jer se tu nalaze mnoge nacionalne znamenitosti, uključujući i ugasli stratovulkan Snæfellsjökull koji se smatra jednim od simbola Islanda. Sa svojom visinom od 1446 metara, najviša je planina na poluotoku i ima glečer koji se za vedrih dana može vidjeti iz Reykjavika, s udaljenosti od oko 120 km. Velik dio poluotoka je 28. juna 2001. proglašen nacionalnom parkom.

Popularna kultura
-----------------

Snæfellsnes je poslužio Julesu Verneu kao ispiracija za roman Put u središte Zemlje. Poluotok je također jedna od glavnih pozornica gdje se odvija staronordijska saga Laxdœla, prema kojoj se tu rodio glavni junak Bolli Bollasson.

Izvori
------

1. 1 2  „*Snæfellsjökull National Park*" (engleski). National Park Snæfellsjökull. Arhivirano iz originala na datum 2016-03-04. Pristupljeno 20. 2. 2014.

Vanjske veze
------------

***Snæfellsnes*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Snæfellsjökull National Park* na portalu National Park Snæfellsjökull[*mrtav link*] (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 245727826
* GND: 4235798-6

 |
**Kup velesajamskih gradova** je međunarodno nogometno natjecanje klubova predstavnika europskih država koje je započeto 1955. godine, a posljednje izdanje odigrano je u sezoni 1970/71. Ukinuto je u korist Kupa UEFA.

Historija
---------

Inicijator je bio švicarac Thommen, potpredsjednik UEFA-e, koji je 1955. u Baselu okupio predstavnike 10 europskih velesajamskih gradova (Barcelona, Basel, Birmingham, Frankfurt, Kopenhagen, Laussane, Leipzig, London, Milano i Zagreb)i predložio organizaciju natjecanja gradskih reprezentacija.

Prvo izdanje zamišljeno je kao dvogodišnje natjecenje ali se protegnulo na tri godine. I slijedeća dva izdanja, 1958-60. i 1960-61. održana su kao natjecanja gradskih vrsta, a od sezone 1961-62. postaje jednosezonsko klupsko natjecanje u koje je svaki član UEFA-e imao pravo poslati do tri sudionika. Broj sudionika, konkurencija i ugled stalno su rasli. Od sezone 1971-72. organizaciju preuzima UEFA i mijenja mu naziv u Kup UEFA. Zagrebački Dinamo bio je pobjednik natjecanja 1967. i finalist 1963.

Pobjednici
----------

* 1955-58. Barcelona
* 1958-60. Barcelona
* 1960/61. AS Roma
* 1961/62. Valencia CF
* 1962/63. Valencia CF
* 1963/64. Real Zaragoza
* 1964/65. Ferencvaros
* 1965/66. Barcelona
* 1966/67. Dinamo Zagreb
* 1967/68. Leeds United
* 1968/69. Newcastle United
* 1969/70. Arsenal
* 1970/71. Leeds United
**Tlapanecan** (Supanecan) su porodica indijanskih jezika na juga Meksika i dijelovima Nikaragve i Salvadora. Ova nevelika porodica obuhvaća jezike Indijanaca Tlapanec, Subtiaba ili Maribio i Maribichicoa. Klasificira se kao dio Velike porodice Hokan. -Grupa Tlapanec raširena je Guerrerom, a jezikom govori kojih 95,000 ljudi, što bi značilo da je etnička pripadnost daleko veća jer nisu obuhvaćene hispanizirane grupe domorodaca, kao ni djeca do 5 godina. Indijanci Subtiaba koji su govorili istoimenim jezikom u Nikaragvi, danas broje oko 9,000 duša (2005; prema UN-u) i služe se španjolskim. Njihov ogranak Maribichicoa ili Maribichicoa-Guatajigiala nastanjeni su u sjeveroistočnom Salvadoru, hispanizirani su i nestali. -Po novijoj klasifikaciji član je porodice Oto-Manguean.

Vanjske veze
------------

* Language Family Trees: Subtiaba-Tlapanec

| * p
* r
* u
Indijanci :: Hoka |
| --- |
| 
Chimarikan • Chumashan • Esselenian • Guaycuran • Jicaquean • Kulanapan • Palaihnihan • Quoratean • Salinan • Sastean • Serian • Tequistlatecan • Tlapanecan • Yanan • Yuman • Washoan • Yurumanguí
 |
**Josef Ressel** (češki: *Josef Ludvík František Ressel*) (Chrudim, 1793 - Ljubljana, 1857) bio je austrijski izumitelj i šumar.

Biografija
----------

Njegovo ime je vezano sa unapređenjem brodskog propelera, koji se u to vrijeme još zvao *vijak* jer je po funkcionisanju vrlo sličan Arhimedovom vijku. Nekoliko godina kasnije će isti izum usavršiti John Patch i John Ericsson.

Rođen je 29. juna 1793. u Chrudimu (Bohemija) od oca Nijemca i majke Čehinje. Gimnaziju i artiljerijsku školu završio je u Linzu. Godine 1812. primljen je na Univerzitet u Beču gdje je studirao medicinu, mehaniku, fiziku i hemiju. Godine 1814. usred Napoleonskih ratova, vratio je se kući po želji roditelja. Ressel se 1820. preselio na jug Austrijskog carstva i živio između Trsta i Motovuna (Istra) gdje je našao i ženu.

Njegov program pošumljavanja u južnim zemljama Carstva spasio je šumsko naslijeđe istočnih Alpa. Uvijek strastven prema moru i čamcima, u Trstu je pručavao kako ubrzati brodove. Inspiraciju je uzeo iz broda *Carolina*, parobroda na kotačima, kojem je razmišljao o dodavanju propelera. Nakon mnogih eksperimenata, Ressel je 1826. godine prijavio austrijski patent za propeler za pomorski pogon koji je dobio 1827. godine.

U septembru 1828. potpisao je ugovor s bogatim poduzetnikom Fontanom za projektiranje i izgradnju broda *Civetta* za vezu između Monfalconea i Istre. U svojim različitim testovima Ressel je testirao propeler na brodu koji se ubrzo nakon polaska, pri brzini od 6 čvorova, zaustavio zbog problema s motorom koji se pripisuju propeleru. Stoga je njegov izum zanemaren, a drugi su pokušali da ga modifikuju. Ressel je dobio nagrade za izum mnogo godina kasnije. Umro je 10. oktobra 1857. u Ljubljani.

Njegovi drugi patenti uključuju pneumatske stubove i cilindrične ležajeve. Bio je i značajan poznavalac šuma i programa pošumljavanja, pa mu je iz tog razloga nedavno posvećena staza prirode koja prelazi granicu sa Slovenijom. Bronzana statua koja ga predstavlja postavljena je na tršćanskoj rivi u martu 2022.

Kip Josefa Ressela na rivi u Trstu.

Bibliografija
-------------

* () Toros, Albino (17. 11. 1979). „L'elica di Ressel". *Il Piccolo illustrato* **2** (46).

Povezane stavke
---------------

* Propeler

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 69709973
* LCCN: nr95015049
* ISNI: 0000 0001 1530 0514
* GND: 118744607
* BIBSYS: 4039795
* NKC: jn99240000968
* CONOR.SI: 110634339

 |
**Država Vargas** (španjolski: *Estado Vargas*) je najmlađa od 23 savezne države Venecuele, koja leži u sredini sjevera zemlje. 

Država Vargas je svoje ime dobila po lječniku José María Vargasu, koji je rođen u La Guairi i koji je od 1835. do 1836. bio predsjednik Republike Venezuele.

Karakteristike
--------------

U državi Vargas živi 340,000 stanovnika na površini od 1,496 km², što predstavlja 0,16% teritorija Venezuele.Većina stanovnika živi u urbanim centrima, a vrlo malo po selima.

Vargas sa sjevera graniči sa Karipskim morem, sa juga sa Distriktom glavnog grada, sa juga i istoka sa saveznom državom Miranda i sa zapada sa Državom Aragua.

Glavni grad države je La Guaira koji leži između obale Karipskog mora i obronaka planina masiva Karipskih Andi. Na jugu države leže najviše planine, kao što su Pico Naiguatá (2,765 m), Silla de Caracas 2.478 m) i El Ávila (2.159 m).

Historija
---------

Taj kraj je još od kolonijalnih vremena sve do 1936. bio dio Provincije Caracas, tad je formiran kao kotar Vargas. Od 1988. ima status općine, da bi 1998. predsjedničkim dekretom dobio status 23 savezne države.

Državu Vargas pogodila je 1999. prirodna katastrofa, kad je zbog velikih kiša došlo do velikih odrona zemlje i poplava.

Privreda i transport
--------------------

Ekonomija ove male države uglavnom se bazira na turizmu, u kog je investirano puno izgradnjom brojnih hotela, apartmana, klubova, lječilišta, restorana, te uređenjem plaža i historijskih i spomenika.

Unatoč tome što se smatra manjom državom - Vargas ima jedan od dva glavna aerodroma, preko kojeg većina stranaca ulazi u zemlju. To je Međunarodni aerodrom Simón Bolívar, koji se nalazi pored Maiquetía i La Guaire.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  „*Vargas*" (španjolski). Venezuela Tuya. Pristupljeno 18. 10. 2017.

Vanjske veze
------------

***Vargas (savezna država)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Estado Vargas* Arhivirano 2011-05-09 na Wayback Machine-u (`es`)
* *Vargas* na portalu Venezuela Tuya (`es`)

| * p
* r
* u
Administrativna podjela Venezuele |
| --- |
| Savezne države | 
* Amazonas
* Anzoátegui
* Apure
* Aragua
* Barinas
* Bolívar
* Carabobo
* Cojedes
* Delta Amacuro
* Falcón
* Guárico
* Lara
* Mérida
* Miranda
* Monagas
* Nueva Esparta
* Portuguesa
* Sucre
* Táchira
* Trujillo
* Vargas
* Yaracuy
* Zulia

 |  |
| Teritoriji posebne uprave | 
* Savezni teritoriji
* Distrikt glavnog grada

 |
**Starosta** (od češko-ruskog: *stárosta*) je ime za službeni ili neslužbeni položaj vođa, koji se koristio u različitim kontekstima tokom većeg dijela slavenske historije.

To je bilo generičko ime za različite položaje i dužnosti.

Karakteristike i historija
--------------------------

U srednjovjevovnim latinskim dokumentima starosta je prevođen kao; senior, capitaneus, gubernator, rector ili tutor.
Starosta je najčešće označavao poglavara- starješinu seoske općine. Tako je kod Rusa i Čeha starosta u kneževo ime upravljao seoskom općinom.

Starosta je bio i voditelj ceremonija u tradicionalnim karpato-rusinskim, ukrajinskim i poljskim vjenčanjima.
Po južno slavenskim zemljama to je; starojko, starejko, stari svat, starešina....

Staroste su bili i predsjednici sportskih organizacija Sokola.

U Galiciji je starosta od 1772. bio načelnik kotara, a od 1850. i provincije, između 1854.-65 i 1867.-1918. ponovno samo kotara.

Staroste u Poljsko-Litvanskoj Uniji
-----------------------------------

Za ranog srednjeg vijeka starosta je bio poglavar (starješina) slavenske teritorijalne zajednice.
Na prelazu 13.-14. vijek - starosta je postao predstavnik kralja (guverner) po vojvodstvima i manjim teritorijalnim jedinicama, kog je postavljao i smjenjivao sam kralj. 
Oni su imali sve kraljevske prerogative osim izdavanja privilegija, pa su postali važan faktor centralizacije i jačanja dvora. 
Sredinom 14. vijeka pojavio se novi tip staroste - upravitelji zamaka i okolnih kraljevskih domena. Oni su vremenom postali sinonim za staroste, jer su mogli suditi svim staležima.
U 16. vijeku staroste su počeli gubiti ovlaštenja na račun lokalne administracije 
Staroste su ostali predstavnici kralja po vojvodstvima, odgovorni za sigurnost i kontrolu administracije po gradovima.

U 16. vijeku starostama su bili nazivani i plemići koji su od kralja dobili feude na doživotno uživanje.

U međuratnom periodu za Druge Poljske Republike starosta je postao organ uprave u povjatu, predsjednik izvršnog odjela lokalne vlasti (tzv. povjatski odjel), kog je kontrolirao vojvoda. Za Narodne Republike Poljske u periodu 1944.-50. njegov rad podvrgnut je društvenoj kontroli nacionalnih vijeća i njihovih predsjedništva. Funkcija staroste je ukinuta 1950. ponovno je uvedena 1999. za reforme lokalne samouprave.

Izvori
------

1. 1 2   „Starosta značenje i definicija" (hrvatski). Jezikoslovac. Pristupljeno 20.01.2022.
2. 1 2   „Definitions for starosta" (engleski). Definitions & Translations. Pristupljeno 20.01.2022.
3. 1 2 3 4   „Starosta" (hrvatski). Hrvatska enciklopedija LZMK. Pristupljeno 20.01.2022.
4. 1 2 3 4   „Starosta" (poljski). EncyklopediaPWN. Pristupljeno 20.01.2022.

Vanjske veze
------------

* *Starosta* (`sh`)
Staromestske namjesti, Astonomski sat
**Staromestske namjesti** (češki: O ovom zvuku **Staroměstské náměstí**?/i, ranije **Velke namjesti** češki: *Velké náměstí*) je trg u Starom mestu kvartu Praga u Češkoj na 50° 5' 14" sgš i 14° 25' 17" igd.

Nalazi se između Vaclavskih namjesti i Karlovog mosta, i tokom leta su jedan od najposećenijih delova Praga. Sa mnogim građevinama raznih arhitekturalnih stilova, gotičkom crkvom Bogorodice pred Tinom poznatijom kao Tin katedrala i baroknom Crkvom Sv. Nikole, trg je oaza turista. Pored mnogih crkvi turisti na ovom trgu mogu videti i Astronomski sat dok se sa Staromestske kule proteže panoramski pogled na Staro mesto.

Na centru trga se nalazi statua češkog religioznog propovednika Jana Husa koji je spaljen na lomači jer su njegova verovanja proglašena jeretičkim. Statua je podignuta 6. jula 1915. povodom obeležavanja 500 godina od njegove smrti.

Statua Jana Husa
Staromejstske namjesti nisu samo popularno mesto za turiste već se na tom trgu održavaju razne proslave (Nova godina), praznične pijace (za Božić i Uskrs) i protesti. Po potrebi se hokejaške i fudbalske utakmice prikazuju na velikim ekranima.

Spoljašnje veze
---------------

***Staromjestske namjesti*** na Wikimedijinoj ostavi

* a VR Panorama of Old Town Square at Christmas Arhivirano 2008-03-12 na Wayback Machine-u sa 50 metara visine

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* NKC: ge130929

 |