recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mikrofotografija ciroze jetre kao posljedica alkoholizma.
**Ciroza** (lat. *cirrhosis* od grč. *epos* »žut«) skvrčavanje je nekog parenhimatoznog organa kao posljedica bujanja i fibroznog pretvaranja njegova veziva. Takvi organi su znatno smanjeni, zrnate neravne površine, neobično tvrdi, radi čega se teško režu. Govori se o cirozi jetre, bubrega i pankreasa. Sve su to teške i neizlječive bolesti, jer su jetra, bubreg i pankreas za život nužni organi. Kod ciroze nestaje specifičnog parenhima, važnog za funkciju, a na njegovo mjesto dolazi za funkciju nevažno vezivo. Kao glavne ciroze razlikujemo u jetri atrofičnu (Laennec) i hipertrofičnu (Hannot).

Atrofična ciroza
----------------

Atrofična ciroza pokazuje već kod običnog promatranja sve znakove ciroze: jetra je jako smanjena, kvrgava izvana, čvrsta. Na presjeku je parenhim podijeljen na različito velike čvoriće, između kojih se nalazi bjelkasto vezivo. Taj način bujanja veziva je karakterističan za atrofičnu cirozu. Bujanje veziva je osobito jako uzduž krvnih žila i žučnih kanala. Kad ga ima veća količina, ono pritište na krvne žile i žučne vodove. Radi toga nastaje niz simptoma, koje možemo smatrati kao glavne u kliničkoj slici ciroza, a svjedoče o jakom zastoju krvne i žučne struje. Za prvi govori kolateraini krvotok (Caput Medusae), nakupljanje tekućine u trbušnoj šupljini (ascites) u velikim količinama (oko desetak i više litara), a za drugi jaka žutica, izražena u cijelom organizmu.

Hipertrofična ciroza
--------------------

Hipertrofična ciroza je karakterizirana drugim načinom bujanja veziva. Ono zahvaća organ jednomjerno. tako da je pritisak na krvne žile i žučne vodove u jetri mnogo manji. Radi toga je kod hipertrofične ciroze zastoj krvi i žuči znatno slabije izražen. Površina jetre je radi toga načina bujanja veziva glatka, a sam organ u cjelini povećan. Vezivo je kod obje ciroze jetre prožeto različitim vrstama upalnih stanica.

Ciroza se ubraja u upalna oboljenja. Morfogenetički se kod ciroze radi o istodobnom ili kontinuiranom nastupanju raznovrsnih patoloških promjena, kao poremetnja u izmjeni tvari, upala i regeneracija. Uzrok cirozi jetre nije jedinstven. Vjerojatno je potrebno više faktora za njezin postanak i razvitak. Alkoholu se pridaje kod toga neka važnost (eksperimenti na kunićima govore tome u prilog). Otrovanja, u prvom redu raspadljivim produktima iz crijeva, navode se kao uzroci ciroze. Zastoj žuči, prouzrokovan začepljenjem izvodnih kanala od žučnih kamenaca može izazvati posebnu vrstu ciroze, žučnu cirozu (cirrhosis biliaris). Vjerojatno ima sama konstitucija neko značenje za postanak ciroze. I neke infekciozne bolesti, u prvom redu tuberkuloza i sifilis, mogu biti uzrok cirozi. Ciroze bubrega su posljedice kroničnih upala i arterioskleroze. Obično ih prate visoki krvni tlak i jaki edemi. Ciroza pankreasa je jedan od uzroka šećerne bolesti.

Izvori
------

*Ovaj članak uključuje tekst iz **Hrvatske enciklopedije**, objavljivane od 1941. do 1945. godine, koja je javno dobro.*
**Andra i Ljubica** je jugoslovenski televizijski film snimljen 1975. godine u režiji Soje Jovanović. Po žanru je komedija, a scenario je pisao Milan Šećerović. Radnja je smeštena u srpski provincijski gradić početkom 1941. godine, pred izbijanje rata. Protagonisti su mladi skojevac (koga tumači Boro Stjepanović i devojka iz građanske porodice (koju tumači Jelisaveta Sablić). *Andra i Ljubica* je, prema rečima Soje Jovanović zbog blago satiričnog prikaza predratnih skojevaca došla u nemilost tadašnjeg režima i, uprkos uspešnog prikazivanja na televizijskom festivalu u Monte Karlu 1976. godine, završila u bunkeru; njena pozorišna adaptacija u Beogradu je odgađana sve dok 1981. na programu JRT nije bila prikazana prema SKOJ-u mnogo blagonaklonija TV-serija *Sedam sekretara SKOJ-a*.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Miodrag Andrić | Vasa |
| Dragutin Dobričanin |  |
| Predrag Ejdus |  |
| Rahela Ferari |  |
| Gordana Marić |  |
| Mihajlo Bata Paskaljević |  |
| Čedomir Petrović |  |
| Jelisaveta Sablić | Ljubica |
| Boro Stjepanović |  |
| Božidar Stošić |  |

Izvori
------

1. ↑  „Reditelji govore". Projekat Rastko.

Spoljašnje veze
---------------

* *Andra i Ljubica* na IMDb-u ()
**Frederick Hubbard "Fred" Gwynne** (10. jul 1926 – 2. jul 1993) bio je američki glumac, koji se tokom karijere specijalizirao za karakterne uloge. Gwynne je najpoznatiji po ulogama Francisa Muldoona iu Herman Munster u popularnim sitkomima *Car 54, Where Are You?* i *The Munsters*, te Juda Crandalla u igranom filmu "Pet Semetary."

Gwynne se glumom počeo baviti za vrijeme studija na Harvardu, a profesionalno nakon službe u ratnoj mornarici za vrijeme drugog svjetskog rata. Karijeru je započeo na Broadwayu, a prva televizijska uloga mu je bila u sitkomu *The Phil Silvers Show* 1955. godine. 1980-ih je imao niz zapaženih karakternih uloga.

Posljednja uloga je bio sudac Chamberlain Haller u komediji *My Cousin Vinny* iz 1992. godine. Sljedeće godine je umro od raka gušterače, ostavivši iza sebe suprugu i četvoro djece.

Izvori
------

Eksterni linkovi
----------------

* Fred Gwynne na sajtu IMDb
* Fred Gwynne na Internet Broadway Database
* Fred Gwynne na Internet Off-Broadway Database
* Fred Gwynne at Biography.com Arhivirano 2008-12-28 na Wayback Machine-u
* Fred Gwynne na Find a Grave
***Jovana Lukina*** je jugoslovenski igrani film snimljen 1979. godine u režiji Živka Nikolića, po scenariju koga je napisao zajedno sa Žarkom Jovanovićem-Komaninom. Po žanru je drama, a protagonistkinja, čiji lik tumači Merima Isaković, je mlada i lepa žena koja sa mužem (čiji lik tumači Bogoljub Petrović) živi u zabitom krševitom području na severu Crne Gore.

Radnja
------

Jovana živi sa mužem usamljeno u pustoši kamenjara. Put koji prolazi pored njihove kuće dovodi im ljude različitih sudbina, koje se u Jovani talože razarajući njenu predstavu o sopstvenom životu kao mirnom, idiličnom toku. Bez njene volje ona je uvučena u zlo drugih koje raste do zla u njoj samoj. Boreći se protiv tog prodiranja, ona sukob sa spoljnim svetom pretvara u sukob sa mužem, a oružje pobune postaje joj samo zlo.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Merima Isaković | Jovana |
| Bogoljub Petrović | Luka |
| Krunoslav Šarić |  |
| Neda Spasojević |  |
| Tahir Ađaji |  |
| Boro Begović |  |
| Mirjana Kodžić |  |
| Gojko Kovačević |  |
| Stevo Matović | Jakov |
| Svetolik Nikačević |  |
| Jaglika Nikolić |  |
| Veljko Otašević |  |
| Vasilisa Radojević |  |
| Marta Raković |  |
| Petar Spajić Suljo |  |
| Čedo Vukanović |  |
| Ivo Vukčević |  |

Spoljašnje veze
---------------

* *Jovana Lukina* na IMDb-u ()
* Jovana Lukina - filmska banka
***Casa privata per le SS*** (sh. *Privatna kuća za SS*), u međunarodnoj distribuciji poznat i kao ***SS Girls*** (sh. *SS djevojke*), je italijanski igrani film snimljen u režiji Bruna Matteija i premijerno prikazan početkom 1977. godine. Po žanru je erotska drama, velikim dijelom inspirirana filmom *Salon Kitty* iz prethodne godine. Radnja se događa u nacističkoj Njemačkoj pred kraj Drugog svjetskog rata, a protagonisti su grupa od 10 prostitutki koje su nacističke tajne službe regrutirale kako bi u elitnom bordelu špijunirale svoje klijente - pripadnike nacističke elite osumnjičene za izdaju. *Casa privata per le SS*, slično kao i *KZ9 - Lager di sterminio*, pripada eksploaticijskom žanru *nazisploitation* filmova, te se odlikuje mješavinom eksplicitne erotike te isto tako eksplicitnog nasilja uz prikaze svakojakih perverzija koje uključuje i, doduše tek implicitno prikazanu, zoofiliju. Kritika je nakon premijere žestoko napala film, a sa time se kasnije složio i sam Mattei, proglasivši ga jednim od svojih najgorih filmova. Usprkos toga, i usprkos problema sa cenzurom zbog kojih je u nekim zemljama bio dostupan samo u bitno skraćenoj verziji, među pojedinim poklonicima žanra je dobio svojevrsni kult status.

Uloge
-----

* Gabriele Carrara : Hans Schellenberg
* Marina Daunia : Frau Inge
* Macha Magall : Madame Eva
* Vassili Karis
* Ivano Staccioli : Général Berger

Vanjske veze
------------

* *Casa privata per le SS* na sajtu IMDb

| * p
* r
* u
Filmovi koje je režirao Bruno Mattei |
| --- |
| 
* *SS Girls*
* *The Other Hell*
* *Hell of the Living Dead*
* *Violence in a Women's Prison*
* *Rats: Night of Terror*
* *The Seven Magnificent Gladiators*
* *White Apache*
* *Strike Commando*
* *Strike Commando 2*
* *Robowar*
* *Zombi 3*
* *Born to Fight*
* *Shocking Dark*
* *Madness*
* *Cruel Jaws*

 |
Gradski zvonik u Dubrovniku
**Gradski zvonik** nalazi se u središtu Dubrovnika.

Prvotni stari zvonik sa satom izgrađen je 1444. godine. Bio je visok 31 metar. Metalnu ploču, kazaljke za mjesečeve mijene i drvene figure, koje otkucavaju sate načinio je Luka Mihočin. Veliko zvono visine i promjera 130 cm je izradio majstor Ivan Rabljanin 1506. godine. Drvene figure zamijenjene su bakrenim zelencima (prozvani su Maro i Baro), čiji se izvornici danas čuvaju u palači Sponzi. Katastrofalan potres iz 1667. godine, oštetio je zvonik i prijetila je opasnost, da se sruši. Stoga je 1929. godine, izgrađen novi gradski zvonik po starim nacrtima. Kraj zvonika nalazi se stara zvonara Luža.

Na zvoniku je i kovana ploča sata iz 1444. godine, a ispod nje pokazivač mjesečevih mijena, djelo Luke, sina admirala Mihoča Žurkovića s Koločepa. Prvi zelenci koji su otkucavali sate bili su drveni. Sadašnje je izlio u bronci nepoznati majstor 1478. Sat je također obnovljen te godine. Zelenci su 19 godina stariji od venecijanskih *mora* izlivenih 1497. Sat iz 1389. služio je kao javni sat i nalazio se na jugoistočnoj kuli Kneževa dvora. Premješten je u novi zvonik 1444. godine. Godine 1780. Republika ponovo naručuje novi sat i to od franjevačkog laika Paska Baletina. I od Ruđera Boškovića bilo je zatraženo stručno mišljenje. Tvrtka *Braća Solari* iz Padove krajem stoljeća zamjenjuje ga novim. Prilikom obnove 1929. od iste tvrtke nabavljen je još suvremeniji sat. Prvo zvono izlio je Mihajlo iz Firence, dok je današnje, teško dvije tone, načinio Ivan Krstitelj Rabljanin 1506. Ovo je treće po redu zvono na zvoniku. Tokom rata 1990-ih zvonik je stradao nekoliko puta, jednom ga je granata probušila s obje strane pa se iz daljine kroz njega mogao vidjeti Stradun.

Nakon potresa 1979. obnovljen je prostor ispod zvonika koji se danas naziva Luža centar. U njemu je kino, izložbeno-prodajni prostor i kazalište.

Izvori
------

1. ↑  „Siti Unesco dell'Adriatico, Gradski zvonik". Arhivirano iz originala na datum 2014-02-01. Pristupljeno 2014-05-26.

Literatura
----------

* Cvjetković, A: Dubrovačkim ulicama, Dubrovnik, 1999.

Vanjske veze
------------

***Gradski zvonik u Dubrovniku*** na Wikimedijinoj ostavi

* Hrvatski restauratorski zavod, Priča o dubrovačkim Zelencima
**Nora Bayes** (8. oktobar 1880 – 19. mart 1928) je bila američka pjevačica, komičarka i glumica koja je uživala popularnost na početku 20. vijeka.

Rođena je kao Eleanor "Dora" Goldberg u jevrejskoj porodici, a do 18. godine je postala vodviljska zabavljačica. Nastupala je u San Franciscu i New Yorku, prije nego što se etablirala na Broadwayu. Vodila je izuzetno buran život te se udavala pet puta. Njen drugi po redu suprug (1908 - 1913) bio je poznati muzičar i tekstopisac Jack Norworth). Zajedno su napisali *Shine On, Harvest Moon*, jednu od najpopularnijih pjesama iz ere Tin Pan Alleya. Godine 1928. je umrla od raka.

Njen život, odnosno brak sa Norworthom, postao je predmetom holivudskog biografskog filma *Shine On, Harvest Moon* iz 1944. gdje je njen lik tumačila Ann Sheridan.

Izvori
------

1. ↑  *Great Stars Of The American Stage* by Daniel Blum, c. 1952(2nd edit. c. 1954) *Profile #41*
2. ↑  Internet Broadway Database

Eksterni linkovi
----------------

* Footlight Notes: Nora Bayes
* 2005 National Recording Registry: Nora Bayes' "Over There"
* Nora Bayes and Jack Norworth: Together and Alone (Archeophone Records 5007) Arhivirano 2008-09-18 na Wayback Machine-u
* NYPL Digital Photos photo gallery at NYP Library
* Nora Bayes na Internet Broadway Database ()
* Nora Bayes na sajtu IMDb
* Nora Bayes na Find a Grave
* Sheet Music for "Just Like a Gipsy"; written by Nora Bayes and Seymour Simons, Jerome H. Remick & Co. 1919.

***Nora Bayes*** na Wikimedijinoj ostavi
F/A-18 „Hornet" u trenutku probijanja zvučnog zida
**Mah** je relativna merna jedinica brzine. Brzina nekog objekta u **mahovima** je jednaka količniku njegove brzine i brzine zvuka u medijumu u kome se nalazi. Dobio je ime prema austrijskom fizičaru i filozofu Ernstu Mahu (Ernst Mach).

U atmosferi zemlje, na temperaturi od 15 stepeni celzijusa, jedan mah je jednak brzini od 340 m/s (1 225km/h ili 761,2 mph).

Standardna oznaka za mah je **Ma**.

Bliži pogled
------------

**Mah** je broj koji se obično koristi za objekte koji velikom brzinom putuju kroz neki fluid, kao i za fluide koji vrlo brzo protiču kroz kanale poput cevi, ciklične cevi (difuzere) ili aerodinamične tunele. Pošto je definisan kao odnos dve brzine, mah **nema dimenziju**. Mah **nije konstanta**, zato što zavisi od temperature. Kako brzina zvuka raste sa temperaturom fluida kroz koga zvuk putuje, i sam objekt se mora kretati brže da bi dostigao brzinu od jednog maha. Nasuprot tome, pri istoj temperaturi u stratosferi ostaje približno jednak bez obzira na viisinu, što ukazuje na malu zavisnost od vazdušnog pritiska.

Mah je korisna jedinica mere zato što se svaki fluid ponaša na sličan način pri sličnim brzinama, izraženim u mahovima. Letelica koja putuje brzinom od jednog maha na nivou mora (340,3 m/s) će pretrpeti šok veoma sličan šoku letelice koja putuje brzinom od jednog maha na 11.000m visine (295 m/s - manje od 87% od prethodne brzine).

Može biti pokazano da je **mah** takođe odnos **internih** (aerodinamičkih) i **elastičnih** sila koje deluju na letelicu.

Brzine objekata u fluidima
--------------------------

Brzine objekata u fluidima mogu biti podeljene u pet kategorija:

* **Zvučne:** Ma=1
* **Podzvučne:** Ma < 1
* **Trans-zvučne:** 0,8 < Ma < 1,2
* **Supersonične:** 1,2 < Ma < 5
* **Hipersonične:** Ma > 5

Eksterni linkovi
----------------

* Gas Dynamics Toolbox - Određivanje maha i parametara normalnog udarnog talasa u mešavinama idealnih i ne-idealnih gasova
* NASA-ina strana o mahu Arhivirano 2006-04-10 na Wayback Machine-u - Određivanje maha
Šah u Perziji
Ne postoje pouzdani podaci o postanku šaha. Najverovatnije je da se pojavio pre više od 2.000 godina. Prilikom arheoloških iskopavanja u Uzbekistanu nađene su dve figurice od slonovače koje pripadaju periodu vladavine cara Huviške (II vek). Stručnjaci smatraju da su to šahovske figurice. U V veku nastala je u Indiji posebna vrsta vojne igre na drvenoj ploči - „čaturanga", što znači četverodeoni. Čaturanga je kao daleki predak današnjeg šaha bila igra koja je odražavala sastav i poredak tadašnje indijske vojske, koju su sačinjavala 4 roda: pešadija, konjica, slonovi i borna kola, a u sredini su se nalazili radža (kralj) i njegov savetnik mantrin (današnja kraljica ili dama). Kretanje figura određivalo se bacanjem kocke.

Igru su u VI veku prihvatili Persijanci (čatrang), a od njih u VII veku Arapi su osvajanjem Irana preuzeli i tokom naredna dva veka bila je veoma populara u arapskim zemljama. Održavani su mečevi između najboljih igrača, proučena su moguća otvaranja (*tabije*) i sastavljeni su prvi problemi otvaranja (*mansube*). Kalif Harun al Rašid je poslao krajem VIII veka francuskom vladaru Karlu Velikom na poklon šah od slonove kosti. 
U IX veku Arapi su je pod imenom „šatrandž" preneli u Španiju, Šatrandž pretstavlja viši oblik čaturange. Ishod borbe više ne određuje slučaj (bacanje kockice), već logika i snalažljivost igrača. Igra postiže veliku popularnost i širi se po evropskim zemljama sve do Islanda. Francuski kralj Luj IX je 1254. godine izdao specijalni edikt koji je zabranjivao igranje šaha. U Evropi je šah usavršen uvođenjem rokade i povećanjem dejstva kraljice i lovca (kod Arapa je kraljica mogla ići samo po jedno polje ukoso, a lovac je mogao da skače ukoso na svako treće polje: pošto je teško bilo izvesti *mat*, postojala su dva načina da se pobedi - usamljivanjem protivničkog kralja i patom, koji se računao kao pobeda za patiranu stranu). Sa reformom su ukinuta ova dva načina pobede. 

Usavršavanjem od drevne čaturange igra je poprimala današnji oblik. Nastala je u XV veku kada se 1497. godine pojavilo prvo štampano delo o šahu koje je napisao španski šahist Lusena. Njegovo delo su nastavili u XVI i XVII veku španac Rui Lopez i italijani Polerio i Greko, sve dok u XVIII veku francuski šahovski majstor Filidor delom Analiza šahovske igre (fr. *Analyse des Échecs*) nije postavio temelje savremenoj šahovskoj teoriji.

Eksterni linkovi
----------------

* Origin and history of Chess, Xiangqi, Shogi and more
* Chess. (2007). In Encyclopedia Britannica. Retrieved July 30, 2007, from Encyclopedia Britannica Online
* "Chess," Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2007( Arhivirano 2009-11-02 na Wayback Machine-u 2009-10-31)
* Initiative group Koenigstein Arhivirano 2008-12-19 na Wayback Machine-u
* Goddess Chess Chessays Arhivirano 2008-12-05 na Wayback Machine-u
* Chess for all ages
*Za ostale upotrebe, v. Bombaški proces (razvrstavanje).*

***Bombaški proces*** je jugoslavenska televizijska miniserija u produkciji RTV Zagreb i režiji Branka Ivande premijerno prikazana 1978. godine. Sastoji se od dvije epizode čija je radnja posvećena Bombaškom procesu održanom u Zagreb u 1928. godine na kome je Josip Broz Tito, član tada ilegalne Komunističke partije Jugoslavije prvi put postao poznat široj javnosti. Prva epizoda prikazuje zbivanja u Zagrebu 1927. i 1928. godine, uključujući dramatičnu rekonstrukciju velikih uličnih nereda izazvanih atentatom u beogradskoj Skupštini u ljeto 1928. godine, dok drugi dio rekonstruira Brozovo hapšenje, policijsku istragu tokom koje je bio mučen i, na kraju, suđenje na kome prkosno izjavljuje "da priznaje samo sud svoje Partije". Miniserija u kome je Titov lik tumačio Rade Šerbedžija, je napravljeno povodom 50. obljetnice tih događaja, predstavljala je jedan od najambicioznijih televizijskih projekata, odnosno najspektakularniju televizijsku dokudramu u historiji Jugoslavije.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Rade Šerbedžija | Josip Broz Tito |
| Miljenko Brlečić | Student menjševik |
| Vanja Drah |  |
| Vlatko Dulić | Ivo Politeo |
| Špiro Guberina | Ćesar |
| Izet Hajdarhodžić | Bedeković |
| Ljubo Kapor | Koprivnjak |
| Sven Lasta | Tomić |
| Jadranka Matković | Devojka |
| Drago Meštrović | Milovanović |
| Boris Miholjević | Brejer |
| Mustafa Nadarević | Vangard |
| Žarko Potočnjak | Božićković |
| Božidar Smiljanić | Rimaj |
| Kruno Valentić | Štefulj |
| Kostadinka Velkovska | Eva Koprivnjak |

Spoljašnje veze
---------------

* *Bombaški proces* na IMDb-u ()
***Sjećanje na Georgiju*** je hrvatska filmska komedija snimljena 2002. godine u režiji Jakova Sedlara, poznat kao jedan od kontroverznijih, ali i najneobičnijih ostvarenja hrvatske kinematografije na početku 21. stoljeća. Protagonist, koga tumači Boris Miholjević, je Dino Trelebuh, poznati glumac i prvak kazališta Tragedija, koga je upravo napustio homoseksualni ljubavnik Ivan Starčević (kojeg tumači Alen Liverić) a radi mladog Jurice Pavičića (čiji lik tumači Robert Plemić). Radnja prikazuje kako zapada u psihološku krizu, te mu niz poznanika pokušava pomoći sa savjetima.

*Sjećanje na Georgiju* je na premijeri izazvalo veliki skandal s obzirom da su neki od likova, prikazanih u negativnom svjetlu, nose imena stvarnih ličnosti kao što su Ivan Starčević, Nenad Polimac, Jurica Pavičić i Miljenko Jergović, a koja su kao kritičari žestoko osporavali dotadašnji Sedlarov rad. Skandal je postao još veći kada se ispostavilo da je film financiralo Ministarstvo kulture, odnosno nominalno lijeva vlada premijera Račana, a usprkos toga što je Sedlar zbog svojih radikalno desnih stavova bio njen žestoki kritičar. *Sjećanje na Georgiju* je, kao i svi dotadašnji Sedlarovi filmovi, usprkos tako stvorene kontroverze imao slabe rezultate u kino-dvoranama, dok su kritike bile neprijateljske.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Boris Miholjević | Dado Telebuh |
| Almira Osmanović | Sanja Šeparović |
| Mia Oremović |  |
| Božidar Alić | Polimac |
| Vida Jerman |  |
| Alen Liverić | Ivan Starčević |
| Robert Plemić | Jurica Pavičić |
| Đuro Utješanović | Mile Jergović Munivrana |

Izvori
------

Spoljašnje veze
---------------

* *Sjećanje na Georgiju* na IMDb-u ()
* Profil na portalu Baza HR kinematografije
**Jack Wetherall** je kanadski glumac. Premda je široj publici najpoznatiji po ulozi Vica Grassija u seriji *Queer as Folk*, njegov rad je uglavnom vezan za pozorište.

Njegove uloge na Stratford Festivalu uključuju naslovnu ulogu u *Henryu V*, uloge Saturninus u *Titus Andronicus*, Konstantina u *The Seagull*, Orlanda u *As You Like It*, Malcolma u *Macbethu*, Octaviusa u *Julius Caesar*, Neda u *Ned and Jack*, Demetriusa u *A Midsummer Night's Dream* i Ferdinanda u *The Tempest*. Igrao je, takođe, naslovnu ulogu u broadwayskoj produkciji drame *The Elephant Man*.

Trenutno igra Chorus/Montjoy u predstavi *Henry V* u Shakespeare Theatre of New Jersey, nakon čega će režirati predstavu *Measure for Measure*.

Glumio je u filmu *Third Man Out*, 2005. godine.

Vanjske veze
------------

* Jack Wetherall na sajtu IMDb
* Jack Wetherall na Internet Broadway Database ()

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **osobi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |



  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **LGBT temi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
***Jedan cijeli ljudski vijek*** je jugoslavenski televizijski film snimljen 1984. godine u produkciji RTV Zagreb i režiji Ljiljane Jojić. Radnja se temelji na scenariju Zdenke Novotni i smještena je u Zagreb u prvim desetljećima 20. vijeka koje prikazuje iz perspektive jedne češke obitelji čiji će se najmlađi pripadnik, kojeg tumači Dino Dvornik, godine 1942. za vrijeme Drugog svjetskog rata opredijeliti za antifašistički pokret. Samo je snimanje filma izazvalo određenu pažnju u tadašnjoj jugoslavenskoj javnosti, s obzirom da je Dinu Dvorniku, koji je dotada uglavnom glumio male dječje uloge u filmovima i TV-serijama svog mnogo poznatijeg oca Borisa, to bio prvi značajniji nastup te se vjerovalo da će se okrenuti glumi umjesto glazbene karijere.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Miljenka Androić |  |
| Ena Begović |  |
| Dino Dvornik |  |
| Ivo Gregurević |  |
| Drago Mitrović |  |
| Anja Šovagović Despot |  |
| Olga Spiridonović |  |

Spoljašnje veze
---------------

* *Jedan cijeli ljudski vijek* na IMDb-u ()
* „Dino Dvornik: Nastajanje pop fenomena". Yugopapir.
***Dezerter*** je srpski igrani film snimljen 1992. godine u režiji Živojina Pavlovića, poznat kao jedno od prvih filmskih ostvarenja koje se bavilo temom raspada Jugoslavije, odnosno tada aktualnim postjugoslovenskim ratovima. Scenario, koji je Pavlović napisao zajedno sa Snežanom Lukić, je delimično inspirisan pripovetkom *Večiti muž* ruskog pisca Fjodora Dostojevskog, ali daleko više tada aktualnim ratom u Hrvatskoj, odnosno bitkom za Vukovar, koja je delimično rekonstruisana u filmu. Protagonista, čiji lik tumači Radoš Bajić, je oficir JNA koji u Beogradu za vreme bitke sreće svog kolegu i najboljeg prijatelja (čiji lik tumači Rade Šerbedžija) koji je kao dezerter napustio vukovarsko bojište. Radnja prikazuje kako ga odbija prijaviti, mučen grižnjom savesti jer je za vreme zajedničke službe u Vukovaru imao aferu sa njegovom ženom i postao biloški otac njegove kćeri. Iako se *Dezerter* odlikovao izuzetno mračnim i pesimističnim tonom, odnosno na nimalo afirmativan način prikazivao ratna zbivanja, u samoj Hrvatskoj je postao predmetom kontroverzi; razlog je bio taj da je deo materijala sniman u samom razorenom Vukovaru, koji je tada bio pod vlašću tamošnjih srpskih separatista, a iz čega je veliki deo hrvatske javnosti zaključio da Pavlovićev film podržava secesiju. Šerbedžija, koji je u delu javnosti proglašen izdajnikom, se nekoliko godina nije mogao pojaviti niti nastupati u Hrvatskoj.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Radoš Bajić | Aleksa Veljačić |
| Rade Šerbedžija | Pavle Trusić |
| Branko Cvejić | Vojni doktor |
| Svetozar Cvetković | kapetan Balugdžić |
| Mirko Babić | Dezerter |
| Dušan Janićijević | Potpukovnik JNA |
| Ljiljana Jovanović | Trusićeva komšinica |
| Ljubo Škiljević | Trusićev komšija |
| Marina Marković |  |
| Milena Pavlović | Marina |
| Gorica Popović | Smiljka |
| Hristina Popović | Lila |
| Nađa Sekulić |  |
| Renata Ulmanski | Majka Alekse |
| Janez Vrhovec | General Pogoretina |

Izvori
------

Spoljašnje veze
---------------

* *Dezerter* na IMDb-u ()
**Vrištava daščara** je zgrada iz romana o Harry Potteru koje je napisala J. K. Rowling. Ta se zgrada nalazi u Hogsmeadeu, jedinom potpuno čarobnjačkom selu u Velikoj Britaniji. Većina čarobnjaka misli da je Vrištava daščara puna duhova.

U Harry Potteru i zatočeniku Azkabana saznajemo da to nije tačno. Naime, Vrištava je daščara sagrađena (između 1970. i 1971.) kako bi se Remus Lupin mogao transformirati u vukodlaka tokom vremena punog mjeseca bez opasnosti da naudi nekom drugom. Do zgrade se može doći tunelom čiji se ulaz nalazi ispod Napadačke vrbe. Remusa je tokom punog mjeseca tamo krijumčarila školska medicinska sestra, Madame Pomfrey. Seljani su čuli buku koja je dopirala iz zgrade i zamijenili je za izrazito nasilne duhove. Ta je glasina, koju je ohrabrivao i ravnatelj Hogwartsa, Albus Dumbledore, dovela do mišljenja da je Vrištava daščara mjesto s najviše duhova u cijeloj Velikoj Britaniji.

Na Remusovoj šestoj godini je Sirius Black namamio Severusa Snapea u Daščaru otkrivši mu kako točno može otvoriti tunel koji vodi do zgrade. Snape, kojega su jako zanimala Remusova kratka nestajanja, je slijedio upute. Da nije bilo Jamesa Pottera Snape bi tada vjerojatno bio teško ozlijeđen ili čak mrtav.

U *Zatočeniku Azkabana* Vrištava Daščara je mjesto na koje Sirius Black odvuče Rona Weasleya i njegovog štakora Šugonju kako bi ubio Šugonju za kojeg se otkriva da je zapravo Peter Pettigrew, Siriusov bivši prijatelj koji je odao mjesto boravka Jamesa i Lily Potter Voldemortu za što je bio okrivljen Black.

Vrištava daščara se nakon toga više ne spominje u knjigama, osim kao moguće sklonište za Dumbledoreovu Armiju o kojem razgovaraju Harry, Ron i Hermiona.

Vanjske veze
------------

* Vrištava daščara na vanjskoj Harry Potter Wiki
Ovo je članak o turskoj TV-seriji.  Za ostala značenja, v. Sila (razvrstavanje).  

**Sila** (tr. **Sila**) je turska serija. Glavne uloge pripale su glumcima Cansu Dere, Mehmet Akif Alakurt. Radnja je smještena u Istanbulu i Mardinu .

Radnja
------

Silu je sudbina u dobi od tri godine, otrgnula od kuće i porodice i odvela u Istanbul. Iako su Silini korijeni na istoku, ona je odgojena u modernom zapadnom svijetu. Pojam 'razmjena mladenaca', s kojim se Sila nikad nije susrela, u potpunosti mijenja tok njenog života. Da bi spasila život brata kojeg nikad nije upoznala, nasilu je udaju za poglavara plemena, naočitog Borana kojeg nikad prije nije vidjela. Sila u golemoj kući postaje zarobljenica nesmiljenih pravila. Ona iz dana u dan kuje planove za bijeg, no nije svjesna da je ono od čega zapravo pokušava pobjeći beznadna ljubav prema svom novom suprugu agi Boranu. Boran je bogati zemljoposjednik i aga koji se samo iz poštovanja, i kada je to potrebno, pokorava običajima i tradiciji.

Glumačka postava
----------------

* Cansu Dere - Sila
* Mehmet Akif Alakurt - Boran
* Menderes Samancılar - Dželil
* Zeynep Eronat - Bedar
* Boncuk Yılmaz - Narin
* Cemal Toktas -Azad
* Namık Kemal Yiğittürk - Firuz
* Fatoş Tez - Kevser
* Tayanç Ayaydın - Abaj
* Muhammed Cangören - Zinar
* Celil Nalçakan - Dilaver
* Gökçe Yanardağ - Esma
* Devrim Saltoğlu - Dzihan
* Sinem Yaruk - Ajše
* Kartal Balaban -Emre
Koordinate: 43° 35' SG Š 39° 44' IGD

Soči - Pogled s mora
**Soči** (na ruskom Сочи) je grad na Crnom moru u Rusiji. Nalazi se u Krasnodarskoj oblasti na granici sa Gruzijom. Soči ima 334000 stanovnika, po popisu iz 2008. godine. To je jedno od omiljenih letovališta Rusije.

Istorija
--------

Od 6. do 15. veka oblast kasnijeg grada Soči pripadala je pravoslavnoj kraljevini Abhaziji. Još uvek se mogu naći tragovi jedne vizantijske bazilike iz 11. veka. Od 15. veka ovu oblast su osvojili Turci. Konačno, posle uspešnog rata protiv Turaka, ova oblast je ugovorno prešla pod rusku vlast 1829. godine. 

Soči je osnovan 1838. godine pod imenom Aleksandrija kao vojno utvrđenje. 1896. naselje je dobilo rang grada i današnje ime. U Sovjetskom Savezu grad se razvijao kao turističko mesto, naročito nakon što je Staljin u blizini podigao svoju daču.

Opis grada
----------

Klima u Sočiju je izvanredna: blage zime i duga leta. U blizini grada i kupališta na Crnom moru postoje i banje, tako da grad posećuje oko 4 miliona turista godišnje. Leti se održava i filmski festival. 
Soči leži u jednom izuzetnom predelu u blizini Kavkaza. Sa plaža se vide vrhovi planina stalno pokrivenih snegom. U samom gradu primetna je sutropska vegetacija. Grad je pun parkova i arhitekture u staljinističkom stilu.

Spoljašnje veze
---------------

* 
* Arhivirano 2017-04-30 na Wayback Machine-u
* Arhivirano 2012-02-01 na Wayback Machine-u

***Soči*** na Wikimedijinoj ostavi
***Oficir s ružom*** je jugoslavenski igrani film snimljen 1987. godine u režiji Dejana Šorka. Po žanru je melodrama, a radnja se događa u Zagrebu neposredno nakon završetka Drugog svjetskog rata i uspostavi jugoslavenske komunističke vlasti. Naslovni protagonist, čiji lik tumači Žarko Laušević, je mladi partizanski oficir koji se useljava u kuću pripadnice nekadašnje zagrebačke više klase (a čiji lik tumači Ksenija Pajić), te u koju se, sa tragičnim posljedicama, zaljubi. Napravljen nekoliko godina pred kraj komunističkog režima u Jugoslaviji, *Oficir s ružom* je, kao i još nekoliko filmova u to vrijeme, izazvao pažnju tadašnje javnosti zbog dotada nezamislivo kritičnog stava prema načinu na koji se bio uspostavljao. Laušević, kome se ta uloga često navodi kao najuspješnija u karijeri, je za nju nagrađen Zlatna arena za najboljeg glumca, a scenarist Ranko Munitić Zlatnom arenom za najbolji scenarij.

Kratak sadržaj
--------------

Radnja filma prati život partizanskog oficira koji se u prvim posleratnim danima zaljubljuje u Matildu, udovicu iz više klase čiji je muž radio za NOB. Ljubav počinje da se razvija obostrano, pa poručnik Horvat ostavlja svoju devojku i počinje da živi s Matildom. Društvene okolnosti, ljudske slabosti i ljubomora vode Petra u pogibiju a obe žene koje je voleo i koje su njega volele ostaju same.

Naslov filma izveden je iz scene u kojoj Petar donosi dve ruže, po jednu za Ljiljanu i Matildu.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Žarko Laušević | poručnik Petar Horvat |
| Ksenija Pajić | Matilda Ivančić |
| Dragana Mrkić | Ljiljana |
| Vicko Ruić | Mate Mrkić |
| Zvonimir Torjanac | Stipe |
| Lena Politeo | Službenica |
| Vida Jerman |  |

Spoljašnje veze
---------------

* *Oficir s ružom* na IMDb-u ()
**Megan Donner** je izmišljeni lik policijske detetktivke koja je bila jedna od protagonistica američke TV-serije *CSI: Miami* na njenom početku, i koga je tumačila Kim Delaney. Donner je po činu bila poručnik Policije Miami-Dadea i pomoćnica nadzornik dnevne smjene forenzičkog laboratorija, a prije događaja prikazanih u seriji je bila direktor forenzičkog (CSI) tima koga je poslije vodio Horatio Caine.

Pozadina
--------

Tvorac serije Anthony B. Zuiker je nakon emitiranja pilot epizode *Cross Jurisdictions* u proljeće 2002. godine izjavio da vjeruje kako seriji "treba više ravnoteže u glavnim ženskim likovima". Producenti su zbog toga osmislili lik Megan Donner, koja je također po činu poručnik i Horatiova bivša šefica, te ga ponudili Seli Ward. Ward je ulogu odbila, te ju je kasnije preuzela Kim Delaney. Producentica Ann Donahue je angažman Delaney opisala kao "jasnu stvar" izjavivši da "čim je Kim postala dostupna, u trenutku smo shvatili da je želimo." Zuiker je dalje tvrdio da "Kim donosi razinu odraslosti, razinu ravnoteže sa Davidom Carusom [...] Jednostavno smo osjećali da nam nešto nedostaje u cijeloj slici - trebala nam je snažna žena u postavi." Nakon toga je New York Times objavio da će Emily Procter sada "pratiti gđu Delaney u odjavnoj špici."

### Odlazak

Krajem 2002. godine, usprkos javnih pohvala od strane producenata, Delaney je napustoiola seriju nakon snimljenih 10 epizoda. Mreža CBS je dala izjavu prema kojoj je Delaneyin lik postao manje važan za seriju. *Entertainment Weekly* je ustvrdio "da su se producenti nadali da će uspjeti replicirati iskrice između Williama Petersena i Marg Helgenberger u originalnom *CSI*" ali da je kemija između Delaneya i Carusoa bila razočaravajuća. Delaney je bila prva vodeća glumica koja je napustila seriju.

Izvori
------

1. ↑
2. ↑  Susman, Gary (November 8, 2002). „Kim Delaney is leaving *CSI: Miami*". *Entertainment Weekly*.

Vanjske veze
------------

* Megan Donner na sajtu IMDb

| * p
* r
* u
*CSI: Miami* |
| --- |
| 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • Sve epizode |
| Epizode | "Majami/Nju Jork Nonstop" • "Krivični let" • "Srećan Put" |
| Likovi | Horejšio Kejn • Keli Dukejn • Rajan Volf • Frenk Trip • Natalija Boa Vista • Džesi Kardoza  • Volter Simons • Megan Doner • Jelina Salas • Aleks Vuds • Tim Spidl • Tara Prajs • Erik Delko |
| Crossoveri | "Majami/Nju Jork Nonstop" • "Krivični let" • "Srećan Put" |
| *CSI: Miami* službeni website |
**Vinto** je grad i općina od 40,786 stanovnika u sredini Bolivije u Departmanu Cochabamba.

Karakteristike
--------------

Vinto se nalazi 17 km istočno od svog administrativnog centra Cochabambe pa je njegov satelitski grad (predgrađe) i dio je te metropole.

Poznat je kao *Velika jabuka Bolivije* (Gran Manzana de Bolivia) zbog velike proizvodnje domaćih jabuka.
Općina Vinto osnovana je 1960.

Privreda se bazira na poljoprivredi, glavne kulture su krumpir, kukuruz, povrće i voće (naročito jabuke i breskve. 
Glavne stočarske aktivnosti su mljekarstvo, peradarstvo i svinjogojstvo. 
Industrija se svodi na zanatsku proizvodnju košara i kože. 
Kako se nalazi na trasi autoputa Cochabamba - La Paz, važan je i uslužni sektor.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Municipio:Vinto*" (španjolski). Amdeco. Pristupljeno 19.09.2023.
2. 1 2 3  „*Vinto in Quillacollo (Cochabamba)*" (engleski). City population. Pristupljeno 19.09.2023.

Vanjske veze
------------

***Vinto*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Gobierno Autónomo Municipal de Vinto* (službene stranice) ()
**Šagasova bolest** ili **američka tripanozomijaza** je tropska parazitska bolest čiji je uzročnik protozoa *Trypanosoma cruzi*. Najčešće je prenose insekti poznati kao tropske stenice. Tokom infekcije simptomi se menjaju. U početnoj fazi obično nema simptoma ili su blagi, kao što su groznica, otečeni limfni čvorovi, glavobolja ili lokalni otok na mestu ujeda. Nakon 8–12 sedmica neke osobe ulaze u hroničnu fazu bolesti i u 60–70% slučajeva nikada se ne javljaju novi simptomi. Kod ostalih 30 do 40% ljudi posle 10 do 30 godina od početka infekcije dolazi do daljeg razvoja simptoma. Među njima se nalazi povećanje srčanih ventrikula koje u 20 do 30% slučajeva dovodi do srčane insuficijencije. Proširenje jednjaka ili prošireno debelo crevo se javljaju kod 10% ljudi.

*T. cruzi* se obično prenosi na ljude i druge sisare putem „tropskih stenica" iz potfamilije Triatominae koje sisaju krv. Ovi insekti su poznati po više lokalnih imena, među kojima su: *vinčuka* u Argentini, Boliviji, Čileu i Paragvaju, *barbeiro* ( berberin) u Brazilu, *pito* u Kolumbiji, *činče* u Centralnoj Americi i *čipo* u Venecueli. Bolest se takođe može preneti i putem transfuzije krvi, transplantacijom organa, konzumiranjem hrane kontaminirane parazitima, kao i sa majke na fetus. Početak bolesti se dijagnostifikuje pronalaženjem parazita u krvi primenom mikroskopa. Hronični oblik bolesti se dijagnostifikuje pronalaženjem antitela na *T. cruzi* u krvi.

Najčešće preventivne mere su uklanjanje tropskih stenica i izbegavanje njihovog ujeda. Među ostalim preventivnim merama je skrining krvi koja se koristi za transfuziju. Do 2013. godine još uvek nije napravljena vakcina. Početni oblik infekcije se može lečiti primenom lekova benznidazol ili nifurtimoks. Ukoliko se sa upotrebom lekova počne u ranoj fazi, rezultat lečenja je skoro uvek uspešan, međutim, sa odmicanjem Šagasove bolesti njihova efikasnost se smanjuje. Kada se primenjuju u slučajevima hroničnog oblika bolesti oni mogu da odlože ili spreče nastanak simptoma u krajnjoj fazi. Usled primene benznidazola i nifurtimoksa javljaju se privremena neželjena dejstva kod oko 40% ljudi, među kojima su problemi sa kožom, toksikacija mozga i iritacija digestivnog sistema.

Procenjeno je da sedam do osam miliona ljudi, većinom u Meksiku, Centralnoj Americi i Južnoj Americi , ima Šagasovu bolest. To je dovelo do oko 12.500 smrtnih slučajeva godišnje do 2006. godine. Većina ljudi obolelih od ove bolesti je siromašno i mnogi nisu svesni toga da su inficirani. Usled velikih seoba stanovništva Šagasova bolest se danas javlja u širem području, uključujući mnoge evropske zemlje i Sjedinjene Države. U ovim oblastima se takođe uočava porast do 2014. godine. Ovu bolest je prvi put opisao Karlos Šagas 1909. godine, po kome je i dobila ime. Ona takođe napada i više od 150 životinja.

Literatura
----------

* Capinera, John L. ur. (2008). *Encyclopedia of entomology* (2nd ed. izd.). Dordrecht: Springer. str. 824. ISBN 9781402062421.

***Chagasova bolest*** na Wikimedijinoj ostavi
Uništenje Sodoma i Gomore
**Sodoma** (hebrejski: **סדום**, moderni: *Sədom* tiberijski: *Səḏôm*, grč. *Σόδομα*, arap. ) i **Gomora** (hebrejski: **עמורה**, moderni:  *ʿAmora* tiberijski:  *Ġəmôrāh/ʿĂmôrāh*, grč. *Γόμορρα*, arap. ) su mitski gradovi spomenuti u Knjizi postanja, a kasnije dalje obrađeni u Hebrejskoj Bibliji, Novom zavetu i Deuterokanonskim izvorima, kao i Kuranu.

Prema Tori, kraljevstva Sodoma i Gomora su bili u savezu sa gradovima Admahom, Zeboimom i Belom. Ovih pet gradova, takođe poznati kao „gradovi u ravnici", su po Knjizi postanja bili smeštena su na reci Jordan u južnom delu Hanana. Dolina Jordana (koji odgovara današnjem Mrtvom moru) je poređena sa rajskim vrtom, kao zemlja bogata vodom i zelenilom, pogodna za ispašu stoke. Božanska presuda je bila da se Sodoma i Gomora, zajedno sa dva druga obližnja grada, unište vatrom i sumporom. Susedni grad Bela/Zoara je jedini pošteđen tokom sudnjeg dana.

U hrišćanskoj i islamskoj tradiciji, Sodoma i Gomora su postali sinonim za okoreli greh, a njihov nestanak sa ispoljavanjem Božijeg gneva. Sodoma i Gomora su takođe korišćena kao metafora za poroke, blud, sodomija i homoseksualnost. Neki vernici smatraju da je homoseksualnost greh zbog kojih su kažnjeni stanovnici Sodoma i Gomora, iako to Knjiga postanja ne govori eksplicitno. Od ove priče potiče izraz sodomija da se opiše seksualni „zločin protiv prirode", kao što su oralni i analni seks (i homoseksualni i heteroseksualni), kao i za seksualno opštenje sa životinjama.

Josif Flavije opisuje Sodomu i Gomoru nakon katastrofe u svojim spisima:

> Ovo područje izgleda tako tužno, pošto je spaljeno, da se niko ne interesuje da ovde dođe ... Bilo je to nekada veoma srećno mesto, zbog plodova biljaka koje je tu raslo i bogatstva nekadašnjih gradova, a sada je sve spaljeno. To je posledica bezbožnosti njihovih stanovnika, koje je bilo uništeno vatrom; danas još uvek vidimo ostatke ovog božanskog ognja, a tragovi i senke ovih pet gradova još uvek su vidljivi, kao i pepeo u kome se nalaze njegovi plodovi, koji imaju boju kao da su bili za jelo; ali, ako ih uzmete u ruku, oni se se raspasti u prahu i dimu. 
> 
> – Josif Flavije, AD 37-100, Jevrejski ratovi, knjiga 4, pogl. 8.

Spoljašnje veze
---------------

* The Destruction of Sodom and Gomorrah By Jessica Cecil, BBC History
* Biblical Sodom and Gomorrah found!
* Sodom and Gomorrah The Cities of the Plain Ash and brimstone remain
* Mary Nell Wyatt, Sodom & Gomorrah Arhivirano 2013-01-04 na Wayback Machine-u
* Otkriće biblijskih gradova Sodome i Gomore
**Vladimir Trifunović** (Prijedor, 1938. - Beograd, 2017.) bio je penzionisani general-major Jugoslavenske narodne armije i komandant 32. divizija JNA - Varaždin.

Biografija
----------

General-major Vladimir Trifunović je rođen u selu Rakelići, opština Prijedor, tokom Kraljevine Jugoslavije. Tokom oficirske karijere sakupio je 43 godine staža, a selio se 17 puta. "Majka me zaklela, kada sam završio vojne škole, da nikoga u crno ne zavijem. Rođen sam u porodici kao deseto dete. Učili su nas šta je ljubav i poštenje."

22.9. 1991. godine, kako bi spasao oko 280 vojnika i oficira u okruženju, general Vladimir Trifunović je predao kasarnu u Varaždinu, sa velikom količinom naoružanja, uključujući tenkove. Ostavljen na cedilu, u okruženju višestruko brojnijih pripadnika Hrvatske vojske, ucenjen životima svojih žene i dece koji su bili taoci, general Trifunović je u pregovorima sa hrvatskim oficirima izdejstvovao je da oni budu njegovi taoci dok vojnici i oficiri JNA sa lakim naoružanjem napuste Varaždin i da im do slobodne teritorije bude garantovana bezbednost. Sam Trifunović tvrdi da je svojim podređenima izdao zadatak da onesposobe tehniku i borbena sredstva i da neprijatelju nisu ostavili gotovo ništa.

> „Ljudi koje sam spasio, to su deca sirotinje. Oni koji su imali vezu i šansu, svi su povučeni iz opasnih garnizona, a ja sam spasao one koji nisu imali nikoga. Moja prva misao bi ponovo bila da spasavam ljude kojima ja komandujem. Vode se ratovi koji nemaju nikakvog smisla. Ubijaju se komšije, zavađa se narod, a ja to nisam želeo. Nisam hteo da pustim vojnike da budu glineni golubovi i da ostave kosti u Zagorju".
> 
> 

U Beogradu je 1994-95 osuđen za izdaju. Njemu je prebacivano zašto nije srušio branu da potopi celi Varaždin, čime bi podavio sopstvene vojnike, kao i građane Varaždina. Trifunovića je 1997, nakon snažnog pritiska demokratske javnosti abolirao tadašnji predsednik SR Jugoslavije Zoran Lilić. Vrhovni sud Srbije je 2010. godine ukinuo presudu protiv njega i grupe njegovih oficira. Trifunović se trenutno bori pravnim sredstvima da i u Hrvatskoj dokaže da je nevin. General Vlado Trifunović objavio je tri knjige o svom slučaju: *Moja borba za istinu*, *Buđenje savesti – u borbi za istinu i pravnu državu* i *Neću milost*. O svom slučaju kaže: 

> Ja sam jedini general kojega je Hrvatska osudila za ratni zločin, a Jugoslavija zato što nisam počinio ratni zločin.
> 
>

Vidi još
--------

* Milan Tepić

Vanjske veze
------------

* Lik i delo: Vlado Trifunović
* General žive vojske
* Trifunović: Srbiji su trebali mrtvi heroji
***Frosina*** je jugoslovenski film, snimljen 1952. godine na makedonskom jeziku u režiji Vojislava Nanovića. Smatra se prvim dugometražnim igranim filmom makedonske kinematografije.

Kratak sadržaj
--------------

Frosina je samo jedna od mnogobrojnih makedonskih žena kojima je muž, zbog ekonomske situacije morao da ode u emigraciju. Brak ne donosi radost osnivanja porodice, već samo muku i usamljenost. Povremene posete njenog muža završavaju se porođajem, a deca, zbog uslova u kojima žive rano umiru. Jedino Klime preživljava sve teškoće surovog života. Raste i druži se sa starijim ribarima, a muče ga svi problemi koje muče mlade u njegovom uzrastu. Klime upoznaje Krsta koji ga polako pridobija za svoju stranu, i on postaje, na početku samo simpatizer partizanskog pokreta, a zatim se i sam pridružuje partizanima.

Likovi
------

* Meri Boskova – Frosina
* Aco Jovanovski – Klime
* Ljuba Arsova – Ljuba
* Ilija Džuvalekovski – Krste
* Petar Prličko – Kuzman
* Boris Beginov – Eftim
* Petar Veljanovski – Jane
* Lidija Debarlieva – Veta
* Tomo Vidov – Krste

Eksterni linkovi
----------------

* *Frosina* na IMDb-u ()
**Parafimoza** je opasno oboljenje penisa koje se manifestuje u nemogućnosti da se kožica, koja je van erekcije prevučena preko glansa, odnosno glavića, vrati preko glavića, nego ostane kao prsten čvrsto stegnuta oko suženja ispod oboda glavića (u koronarnom sulkusu). Zbog poremećene cirkulacije krvi, mogu nastati otekline uz jake bolove, a neliječenje može dovesti do gangrene.

Uzroci
------

Obrezane osobe ne mogu oboljeti od parafimoze. Ona obično nastaje kad je kožica duže vrijeme povučena ispod glavića, zbog dijagnostičkih testova, pregleda ili medicinskih zahvata: kateterizacije i cistoskopije. Rjeđe, može nastati i ozlijeđivanjem, zbog pirsinga, seksualnih pomagala ili grube masturbacije.

Liječenje i posljedice
----------------------

S vremenom, zbog blokade cirkulacije, može doći i do gangrene glavića, te je obavezno hitno posjetiti urologa. Liječenje se može obavljati mehanički, uz korišćenje ledenih obloga i lijekova protiv bolova, i hirurški, u slučaju da mehanička (tzv. konzervativna) metoda nije uspjela. Hirurški zahvat podrazumijeva ubadanje hirurškom iglom na više mjesta da bi se vanjskim izlivanjem krvi smanjio otok a zatim primijenila mehanička metoda, ili, u slučaju da to ne uspije, obrezivanje. Nakon obrezivanja, pacijent više ne može oboljeti od parafimoze.

Strogo se preporučuje izbjegavanje samostalnog liječenja i obavezna posjeta ljekaru (urologu), da bi se spriječile potencijalne opasne teške posljedice.

Vidi još
--------

* Fimoza
* Obrezivanje
*Za ostale upotrebe, v. Policajac sa Petlovog brda.*

***Policajac sa Petlovog brda*** je srpska filmska komedija snimljena u režiji Mihaila Vukobratovića i po scenariju Predraga Perišića, koja je bila premijerno prikazan 1992. godine. Delimično inspirisana holivudskim filmom *Policajac sa Beverli Hilsa*, prati dogodovštine policijskog inspektora (koga glumi producent Ljubiša Samardžić) kome od borbe protiv kriminala daleko veće probleme stvara veliki broj dece iz nekoliko propalih brakova. Film je uporedo sniman sa istoimenom televizijskom serijom koja je premijerno emitovana sledeće godine. Sadržaj filma odgovara kombinaciji prve i druge epizode,kao i materijalu koji se nalazi samo u filmu, odnosno kraj se razlikuje od serije.

Kratak sadržaj
--------------

Priča se zasniva na dogodovštinama policijskog inspektora Boška Simića. Živi u maloj kući na Petlovom brdu, koju su mu posle razvoda kupile bivše žene Vera, Radmila i Natalija u kojoj živi zajedno sa petoro dece (od toga je jedno beba) iz četiri braka. Njihove majke su veoma uspešne u svojim zanimanjima, pa nemaju vremena za decu. Zbog toga je Boško prisiljen da deci bude i otac i majka. Bio je prvi policajac u službi koji je išao na porodiljsko bolovanje. Iako je već zašao u godine, još uvek je aktuelan ženama. Zajedno sa njim, u akcijama, učestvuje njegov partner Jova.

Uloge
-----

| Glumac | Uloga |
| --- | --- |
| Ljubiša Samardžić | Boško Simić |
| Milena Dravić | Vera |
| Svetlana Bojković | Radmila Mišić |
| Neda Arnerić | Natalija |
| Maja Sabljić | Ana |
| Branka Katić | Jasna Simić |
| Tijana Vukotić | Tanja Simić |
| Katarina Radivojević | Sonja Simić |
| Marko Stojiljković | David Simić |
| Ljiljana Blagojević | doktorka Smilja |
| Zoran Cvijanović | Vladimir |
| Goran Sultanović | Jova |
| Nikola Milić | Boškov šef |
| Nikola Kojo | Riđi |
| Slobodan Ninković | Vučina |
| Milutin Karadžić | Grdoje |
| Jelica Sretenović | Minja |
| Žika Milenković | Minjin otac |
| Rastko Tadić | Portir Ilić |
| Milutin Mićović | kolega s posla |
| Desimir Stanojević | dirigent |
| Ljubomir Ćipranić | stražar |

Vidi još
--------

* Policajac sa Petlovog brda (TV serija)

Izvori
------

1. ↑  „Policajac sa Petlovog brda". filmovi.com. Pristupljeno 25. 7. 2013.

Spoljašnje veze
---------------

* *Policajac sa Petlovog brda* na IMDb-u ()