recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**C++**|  |
| Programska Paradigma: | Objektno-Orjentirani (OO) |
| Pojavio se: | 1985 |
| Tvorac: | Bjarne Stroustrup |
| Sistem tipovanja: | statični, slabi, nesigurni |
| Glavne implementacije: | GNU Kolekcija Kompajlera, MS Visual C++, Borland C++Builder |
| Dijalekti: | ANSI C++ 1998, ANSI C++ 2003 |
| Utjecali: | C, Simula, Ada 83, CLU |
| Utjecao na: | Ada 95, C#, Java |

**C++** (C plus plus) je programski jezik koji spada među jezike višeg programskog nivoa. C++ je objektno-orijentiran programski jezik (OOP) koji je dobar dio osobina naslijedio od jezika C. Tvorac ovog jezika je Bjarne Stroustrup koji ga je nazvao C sa klasama.

Primer
------

Primjer koji bi koristio kao uvod u programiranje, poznati program **Pozdrav**. C++ kôd bi izgledao ovako:

```
 #include <iostream>
 using namespace std;
 
 int main() //(Ovo je komentar)
 {
 cout << "Pozdrav!" << endl;
 cout << "Ovo je moj prvi C++ program.\n";
 return 0;
 }

```

Programski jezik C++ podrzava tkz. Objektno orijentisano programiranje sto je programerima omogucilo da lakše definišu kompleksnije programe. Jezik C++ bio je jedan od prvih sa podrškom za klase (način na koji se definišu objekti). Primer jednog jednostavnog programa sa definisanom klasom Osoba, ucitavanje podataka u klasu Osoba i izčitavanje podataka iz te klase.

```
# include<iostream>
# include<cstring>
using namespace std;

class Osoba
{
private:
 char ime[30],prezime[30]; //polja klase
 int godine;
public:
 Osoba() //konstruktor klase metoda koja ima isto ime kao i klasa
 {
 ime[0]=prezime[0]=0;
 }
 Osoba(char iime[30],char pprez[30],int god) //drugi konstruktor
 {
 strcpy(ime,iime);
 strcpy(prezime,pprez); //ugradjena f-ja iz cstring koja kopira string iz pprez u prezime
 godine=god;
 }
 ~Osoba() {} // metoda u kojoj se realizuje brisanje objekta iz memorije (destruktor)
 void pisi() //metoda koja pise podatke klase Osoba
 {
 cout<<"\nIme:\t\t"<<this->ime
 <<"\nPrezime:\t"<<this->prezime
 <<"\nGodine:\t\t"<<this->godine
 <<endl;
 }
 void citaj() //metoda ucitava podatke u klasu
 {
 cout<<"Ime?\t\t";
 cin>>this->ime;
 cout<<"Prezime?\t";
 cin>>this->prezime;
 cout<<"Godine?\t\t";
 cin>>this->godine;
 }
};
int main()
{
 Osoba\* a=new Osoba("petar","petrovic",20);
 Osoba\* b=new Osoba();
 b->citaj();
 a->pisi();
 b->pisi();
 return 0;
}

```

Na Internetu se moze naći veliki broj knjiga, učila/tutoriala na ovu temu.

Povezano
--------

* Primjer u C++
* Programska paradigma
* Objektno orijentirano programiranje

Vanjske veze
------------

***C++*** na Wikimedijinoj ostavi

* C++ Reference ((en))
* Struktura C++ Programa Arhivirano 2007-01-13 na Wayback Machine-u ((en))
* C++ FAQ LITE ((en))
* C++ priručnici ((en))
* C++ Standard Template Library Arhivirano 2006-04-24 na Wayback Machine-u ((en))
* C++ priručnici ((en))
* O C++ ((en))

| * p
* r
* u
Programski jezici |
| --- |
| Ada • ALGOL • APL • AWK • BASIC • C • C++ • C# • COBOL • ColdFusion • Common Lisp • Delphi • Eiffel • Focus • Forth • FORTRAN • Haskell • IDL • Java • JavaScript • Lisp • Modula • Objective-C • OCaml • Pascal • Perl • PHP • Prolog • Python • Ruby • SAS • Scheme • Smalltalk • SQL • Visual Basic |
Rebecca West
**Rebeka Vest** je bio pseudonim **Cecilije** (ili **Cicilije**) **Isabele Ferfild** (21. decembar 1892. - 15. mart 1983.), britansko-irske feministkinje i spisateljice poznate po svojim romanima i po svojoj vezi sa H. G. Velsom. Pisala je eseje i članke za *Nju Jorker*, *Nju Republik*, *Sandi Telegraf*, i *The New York Herald Tribune*.

Rođena je u Londonu, u Engleskoj Engleska. Njen otac je bio irski novinar koji je napustio njenu majku, Škotlanđanku. Umro je dok je Cecilija još uvek bila dete. Ostatak familije preselio se u Edinburg, u Škotskoj, gde je Cecilija započela svoje obrazovanje. Učila je za glumicu, uzevši ime "Rebeka Vest" iz jednog od komada Henrika Ibzena. Uključila se u pokret sifražetkinja pre početka prvog svetskog rata i radila je kao novinar u časopisima *Freewoman* i *Clarion*. Upoznala je Velsa 1913 godine i njihova ljubavna veza je trajala deset godina. Imali su sina Entoni Vesta, ali je Vels već bio oženjen (po drugi put). Navodno je Vest imala odnose sa Čarli Čaplinom i vlasnikom novinske kuće Vilijamom Maksvelom Etkenom.

1930 godine, Rebeka Vest se udala za bankara Henrija Maksvela Endrjuza i oni su bili zajedno sve do njegove smrti 1968 godine. Pre i tokom Drugog svetskog rata, Rebeka Vest je mnogo putovala, prikupljajući materijal za putopise i političke eseje. Bila je prisutna tokom Nirnberških procesa. U njenom poznijem radu odražavaju se ova iskustva.

Po opštem mišljenju, međutim, najznačajnije delo Rebeke Vest jeste njen obimni putopis o Jugoslaviji *Crno jagnje i sivi soko* 1941. Čim se pojavila ova knjiga je bila obasuta probranim i krupnim rečima. O njoj se pisalo kao o jednoj od »velikih knjiga duhovne pobune protiv dvadesetog veka« (Njujorker), kao o »monumentalnoj hronici« (Njujork Tajmz) i kao »ljubavnoj aferi« sa Jugoslavijom koja podseća na Hemingvejev zanos Španijom (Njujork Herald-Tribjun). Koliko je interesovanje ova knjiga izazvala u anglosaksonskom svetu svedoči i činjenica da je doživela brojna izdanja.

Fantastika
----------

* *The Return of the Soldier* (1918 godine)
* *The Judge* (1922 godine)
* *Harriet Hume* (1929 godine)
* *The Harsh Voice: Four Short Novels* (1935 godine)
* *The Thinking Reed* (1936 godine)
* *The Fountain Overflows* (1957)
* *The Birds Fall Down* (1966 godine)
* *This Real Night* (1984 godine)
* *Cousin Rosamund* (1985 godine)

Drugo
-----

* *Henry James* (1916)
* *The Strange Necessity: Essays and Reviews* (1928)
* *St. Augustine* (1933)
* *Black Lamb and Grey Falcon* (1941)
* *The Meaning of Treason* (1949 godien)
* *The New Meaning of Treason* (1964 godine)
* *A Train of Powder* (1955 godine)
* *The Court and the Castle:some treatments of a recurring theme* (1958 godine)

Rebeka Vest je dobila titulu dame 1959. godine zbog svojih književnih dostignuća.

Spoljašnje veze
---------------

* Dela Rebeke Vest na projektu Gutenberg
***Bajo el cielo antioqueño*** (sh. *Pod antioqijskim nebom*) je kolumbijski crno-bijeli nijemi film snimljen 1925. u režiji Artura Aceveda Vallarina. Protagonistica, čiji lik tumači Alicia Arango de Mejía, je djevojka iz kolumbijske oblasti Antioquia, koja bježi iz roditeljske kuće kako bi se mogla vjenčati za svog momka. Film je financirao lokalni magnat Gonzalo Mejía manjim dijelom u namjeri da promovira oblast Antioquie, a najviše kako bi zabavio svoje prijatelje iz tadašnje kolumbijske elite. Kao režiser je angažiran Arturo Acevedo, kazališni režiser koji je prethodne godine snimio *La tragedia del silencio*. Film, jedan od rijetkih iz tog doba, je restauriran 1990-ih, a danas se smatra jednim od najvrednijih dokumenata o životu Kolumbije 1920-ih.

Literatura
----------

* Hernando Martínez Pardo, *Historia del Cine Colombiano*, Editorial América Latina, páginas 50 a 55 y 80.
* *Gran Enciclopedia de Colombia*, Arte, tomo 6, Editorial Círculo de lectores, páginas 192 a 195.

Vanjske veze
------------

* *Bajo el cielo antioqueno* na sajtu IMDb
*Vidi takođe: Historija Norveške i Bodø*
Tjesnac kroz koji se ulazi u luku Boda.
**Afera Bodø** je bio diplomatski skandal koji je izbio između dvojne monarhije Švedske-Norveške i Ujedinjenog Kraljevstva. Trajao je od 1818. do 1821. Afera je nastala zbog nezakonitih trgovačkih djelatnosti jedne engleske tvrtke u norveškoj luci u Bodu, po čemu su norveški dužnosnici u septembru 1818. zaplijenili veliki teret u vlasništvu tvrtke i uhitili njegovog vlasnika Johna Evertha zbog pokušaja krijumčarenja robe u Norveškoj. Everth je zatim organizirao napad u Bodu na carinsku postaju da bi preuzeo zaplijenjenu robu, te konačno uspio pobjeći. Everthov pokrovitelj, britanski brodovlasnik Francis G. Denovan, je prijavio slučaj britanskoj vladi kao napad na britanskog građanina i britansku imovinu, tako da je britanska vlada Roberta Jenkinsona izvršila pritisak na Štokholm putem svoga veleposlanika lorda Strangforda. Švedske i Norveške vanjske poslove je u to vrijeme vodio ministar Lars von Engeström. Njegov postupak je se Norvežanima činio nerazumno naklonjen prema britanskoj verziji događaja, što je razbjesnilo Norvežane i probudilo njihov nacionalizam. Zatim je norveška država, unatoč norveškim prigovorima, godine 1821. morala platiti veliku – za norveški proračun, ukupno 120.000 spesidalera – naknadu britanskoj tvrtki. Iako sam po sebi od male važnosti, incident je doveo do trajnog nepovjerenja Norvežana prema švedskoj vladi. Kasnije istrage su pokazaje da je Francis G. Denovan bio prevarant i da je poslovao sa krivotvorenim dokumentima. Slučaj je 1827. izveden ispred Storting i izazvao je snažno negodovanje, posebno prema švedskoj politici, koja po mišljenju Norvežana nije vodila računa o norveškim interesima.

Bilješke
--------

1. ↑  Francis Garden Denovan (1790–1860), britanski poduzetnik iz Edinburgha.
2. ↑  Percy Clinton Sydney Smythe (1780―1855), 6. vikont Strangforda, irsko-engleski veleposlanik.
3. ↑  Grof Lars von Engeström (1751–1826), švedski političar i diplomata, član Kraljevske švedske akademije znanosti.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  Parrott-Sheffer, Chelsey (2009). „Bodø Affair". *Encyclopædia Britannica*. Pristupljeno 11. 5. 2023.
2. 1 2 3 4 5 6  Arntzen 2021
3. ↑  Great Britain; Foreign Office; Gathorne-Hardy, G. M; Kjeldeskriftfondet (Norway) (1926) (English). *Bodø-Saken: British diplomatic correspondence relating to the Bodø affair*. Oslo: I Kommisjon Hos Jacob Dybwad. OCLC 21627998.

Bibliografija
-------------

* Arntzen, Jon Gunnar (2021). „Bodøsaken". *Store Norske Leksikon*. Pristupljeno 11. 5. 2023. 
	+ Nielsen, Yngvar (1897). *Bodösagen, fremstillet paa grundlag af officielle og private aktstykker*.
	+ Gathorne-Hardy, Geoffrey Malcolm (1926). *Bodøsaken; British Diplomatic Correspondence relating to the Bodø Affair*.
***Agrikola*** (latinski: , dosl. *O životu i naravi Julija Agrikole*) je biografska knjiga rimskog historičara Kornelija Tacita u kojoj je on opisao život svog tasta, rimskog vojskovođe Gneja Julija Agrikole poznatog po tome što je kao guverner Britanije proširio rimsku vlast nad tim otokom. Knjiga je napisana oko 98. godine. Osim što je dala podatke o životu Agrikole, predstavlja i etnografsku drevnih Brita, odnosno izuzetno vrijedan izvor podataka o životu britanskih domorodaca pod rimskom vlašću. U ovoj knjizi, kao i u *Germaniji*, Tacit pozitivno ocjenjuje slobodoljubivost "barbara" u usporedbi sa tiranijom i moralnom izopačenošću podanika Carstva.

Vanjske veze
------------

* *Agricola*, latinski tekst.
* *Agricola*, engleski prijevod
* Birgitta Hoffmann (15. XII 2001.). "*Archaeology versus Tacitus's Agricola, a 1st Century Worst Case Scenario*". Lecture given to the Theoretical Archaeology Group conference held in Dublin. The Roman Gask Project.  pristup na dan 6. IV 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 316736590
* LCCN: n81137520
* GND: 4279359-2
* SUDOC: 087117150
* BNF: cb12425835m (podaci)
* NLA: 35650696
* BNE: XX4777157

 |
| Cordillera Real |
| --- |
| Dio Anda |
| Pogled na planine sa Jezera TiticacaPogled na planine sa Jezera TiticacaPogled na planine sa Jezera Titicaca |
| Dužina masiva: | 1,200 km |
| Širina masiva: | 20 km |
| Površina masiva: | km² |
| Najviši vrh: | Illampu (6,421 m) |
| Zaštićene oblasti: | Cordillera Real na mapi BolivijeCordillera RealCordillera RealPozicija masiva u Boliviji |
| Država: |  Bolivija |

**Cordillera Real** (kojiput zvana i *Cordillera Oriental*) je veliki planinski masiv, najistočniji od dva u Boliviji Boliviji.

Karakteristike
--------------

Proteže u smjeru sjever-jug u dužinu od nekih 1,200 km preko čitave zemlje. 
Masiv razdvaja ravnicu sliva rijeke Amazone na istoku od visoravni Altiplana na zapadu.

Cordillera Real ima dvije karakteristične fiziografske regije; viši **Valles**, sa visoravnima od 2,500 do 3,500 m, i niži **Yungas** sa visoravnima između 1,000 - 2,000 m.

Glavni hrbat masiva koji se proteže od masiva Vilcanota na sjeveru do prijevoja San Francisco na jugu, sastoji se od šest manjih masiva: Cordillera de La Paz, Cordillera Tres Cruces; dva paralelna masiva, Azanaque (istok) i Frailes (zapad), te Chichasa i Lípeza, koji se proteže prema jugozapadu i pretapaju se sa drugim, zapadnijim planinskim masivom Bolivije - Cordillerom Occidental.

Cordillera de La Paz je najviši dio masiva, sa planinama kao što je Illampu, koja ima 6,421 m.

Po obrancima masiva nižu se indijanska sela domorodaca Ajmara i Kečua.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Cordillera Real mountains, Bolivia*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 24.09. 2023.

Vanjske veze
------------

***Cordillera Real (Bolivija)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Cordillera Real mountains, Bolivia* (na portalu Encyclopaedia Britannica ()
**AMS-LaTeX** је збирка
LaTeX класа и пакета докумената развијена од стране Америчког математичког друштва (AМС). Њихов додатак на LaTeX укључује припрему за вишередне и друге математичке изразе, документоване класе, и фонтова који садрже нумеричке математичке симболе.

То је у великој мери замењено макро пакетима
**AMS-TeX**. AMS-TeX је написао Мајкл Спивак, и користио је AMS од 1983. године до 1985. године.

Пратећи код LaTeX2e ствара AMS-LaTeX лого (\AmS-\LaTeX):

```
 %%% -- AMS-LaTeX\_logo.tex -------
 \documentclass{article}
 \usepackage{amsmath}
 
 \begin{document}
 \AmS-\LaTeX
 \end{document}

```
Пакет садржи пакет објеката на формату вишередних једначина. На пример, следећи код,

```
  \begin{align}
    y &= (x+1)^2 \\
      &= x^2+2x+1
  \end{align}

```
изазива знак једнако у два реда како би били усклађени једни са другима, овако:

{\displaystyle {\begin{aligned}y&=(x+1)^{2}\\&=x^{2}+2x+1\end{aligned}}}
AMS-LaTeX такође укључује многе флексибилне команде за форматирање и бројне теореме, лема, итд. На пример, може се користити *теорема средине*

```
  \begin{theorem}[Pythagoras] Suppose $a\leq b\leq c$ are the side-lengths of a right triangle.\\  Then $a^2+b^2=c^2$.\end{theorem}
  \begin{proof}.. . \end{proof}

```
опште

> 
> **Theorem** (*Pythagoras*) *Suppose* {\displaystyle a\leq b\leq c} *are the side-lengths of a right triangle.* 
> *Then* {\displaystyle a^{2}+b^{2}=c^{2}}.
>  **Proof**.. . □
> 
> 
>

Референце
---------

1. ↑  Gratzer, George (1996). *Math into LaTeX*. ISBN 0-8176-3805-9. Pristupljeno 8. 10. 2007.

Спољашње везе
-------------

* AMS TeX Resources
* TeX FAQ on AMS-TeX Arhivirano 2006-09-08 na Wayback Machine-u

| * p
* r
* u
LaTeX |
| --- |
| Klase | 
* AMS-LaTeX
* Beamer
* Powerdot
* Biber
* AMSRefs
* PSfrag
* REVTeX

 |
| LaTeX integracija | 
* Sweave
* knitr

 |
| Alatke za konverziju | 
* LaTeX2HTML
* LaTeX2RTF
* LaTeXML

 |
| Povezano | 
* Javna licenca LaTeX projekta

 |
Johann Georećg na graviri koju je izradio Matthäus Merian (1662)
Markgrof **Johann Georg od Jägerndorfa** (njemački: ; češki: ; 16. decembar 1577 - 2. mart 1624) bio je njemački plemić, koji je služio kao administrativni biskup Strasbourga od 1592. do 1604. godine, te bio vojvoda Jägerndorfa (Krnova) u Šleskoj od 1607. do smrti.

Rođen uWolmirstedtu, Johann Georg je bio drugi sin izbornog kneza Joachima Friedricha od Brandenburga u Katharina von Brandenburg-Küstrin. Kao i svi muški članovi porodice, držao je kurtoaznu titulu markgrofa Brandenburga. Zajedno sa bratom Johannom Sigismundom je 1588. godine poslan na studij u Strasbourški univerzitet. Tamo su braća, odgojena kao luterani, došli pod uticaj kalvinističkog nauka.

Nakon smrti biskupa Johanna von Manderscheida, protestantska većina u biskupiju Strasbourg je 20. maja 1592. godine izabrala 15-godišnjeg Johanna Georga kao administratora biskupije. Ta je odluka za svrhu imala ujediniti sve njemačke protestante iza jedne ličnosti ili porodiuce. Katolička manjina je, pak, za biskupa izarbala Charlesa od Lorrainea nasuprot Johannu. To je u Strasbourgu dovelo do dvanaestogodišnjeg oružanog sukoba poznatog kao Biskupski rat. On je 22. novembra 1604. godine okončan Sporazumom u Hagenauu kojim je Johann Charlesu prepustio biskupiju u zamjenu za financijsku i drugu kompenzaciju.

Godine 1607. je od oca dobio Vojvodstvo Jägerndorf, koje je prije toga pripadalo Georgu Friedrichu od Ansbacha. Car Rudolf II, vladar čeških krunksih zemalja u koje je spadao i Jägerndorf, odbio je to prihvatiti tražeći da mu se predaju Beuthen i Oderberg. Rudolfovi nasljednici Matija i Ferdinand II su, međutim, od Johanna primili zakletve vjernosti 1611. i 1617. godine. Sva sporna pitanja su riješena 17. maja 1618. godine kada je Johannov posjed nad Jägerndorfom poostao konačan.

Ubrzo nakon toga je u susjednoj Češkoj izbio protestantski ustanak protiv Habsburgovaca. Johann se pridružio češkim ustanicima, ali ispočetka nije igrao važnu ulogu u ratu. Kada je godine 1620. ustanak skršen, Ferdinand II mu je formalno oduzeo Jägerndof 29. januara 1621. godine. Johann je to odbio prihvatiti te se zajedno sa vojskom najamnika nastavio boriti u Šleskoj, a potom se sa svojim snagama priključio transilvanijskom knezu Gaboru Bethlenu u Mađarskoj. Sa njime je ostao nakon Nikolsburšjog mira te umro u slovačkom mjestu Levoča.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  Hirsch 1881
2. ↑  Wilson 2014: str. 210–11

Literatura
----------

* Hirsch, Theodor (1881). „Johann Georg". *Allgemeine Deutsche Biographie*. **14**. pp. 175–76.
* Wilson, Peter (2014). *The Thirty Years War: Europe's Tragedy*. London: Belknap Press. ISBN 978-0674062313.


|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 44661546
* ISNI: 0000 0000 5526 6210
* GND: 101093713
* NKC: jn20000728338

 |
**Zrelost** je u biologiji, stanje pune anatomske i funkcionalne razvijenosti organizma, a rezultat je procesa sazrjevanja. U psihologiji, stepen potpune ili relativne razvijenosti nekog procesa, sposobnosti, crte ili funkcije. Zrela ličnost ima više različitih aspekata zrelosti, kao što su fizička, seksualna, intelektualna, emocionalna, moralna i socijalna. Pojam zrele ličnosti nužno je pod uticajem sociokulturnih činilaca i vrednosno je obojen. Alport ističe sledeće karakteristike zrele ličnosti: prošireno osećanje sebe, topao odnos prema drugima, emocionalna sigurnost, realna percepcija, samoobjektivacija i ujedinjujuća filozofija života. U smislu socijalne zrelosti ističe se da je to osoba koja je sposobna da se uspešno prilagodi na različite životne promene bez izraženih sukoba, i da prihvati obaveze i odgovornosti prema sebi, svojoj porodici i zajednici.

Ovaj članak, ili jedan njegov deo, je izvorno preuzet iz knjige Ivana Vidanovića „Rečnik socijalnog rada" uz odobrenje autora.

Spoljašnje veze
---------------

* Engleska Vikipedija o seksualnoj zrelosti
**Rodolphe Töpffer** (31. januar 1799 – 8. jun 1846) bio je švicarski nastavnik, pisac, slikar i karikaturist koji se smatra prvim strip-umjetnikom.

Rodio se u Genevi kao sin etabliranog švicarskog slikara Adam-Wolfganga Töpffera (1766 - 1847), koji je, između ostalog, bio službeni slikar francuske carice Joséphine de Beauharnais. Neko vrijeme se školovao u Parizu, prije nego što se vratio u Genevu gdje je radio kao nastavnik u školi, vlasnik internata, a potom profesor književnosti na Univerzitetu u Genevi. Slikanjem i pisanjem se bavio uglavnom iz zabave u slobodno vrijeme, a radove je prikazivao samo svojim prijateljima, među kojima su se nalazila neka od najpoznatijih imena Evrope ranog 19. vijeka. Među njima je bio i J. W. Goethe, koji ga je nagovorio da objavi neke od radova u kojima je na satirički način prikazivao evropsko društvo svog doba. Godine 1837. je tako objavio knjigu *Histoire de M. Vieux Bois* koja je kombinirala karikature sa jednostavnim tekstualnim komentarom. Ta i druge knjige, koje je Töpffer nazivao *histories en enstampes*, danas se smatraju prvim stripovima.

Izvori
------

1. ↑  "Rodolphe Töpffer" at Lambiek.net

Vanjske veze
------------

***Rodolphe Töpffer*** na Wikimedijinoj ostavi

* An online version of his first illustrated story, *Les Amours de Monsieur Vieux-Bois*, in manuscript form
* Pictures and texts of *Voyages en zigzag, ou excursions d'un pensionnat en vacances dans les cantons suisses et sur le revers italien des Alpes* by Rodolphe Töpffer can be found in the database VIATIMAGES Arhivirano 2010-08-11 na Wayback Machine-u.
* The story *Histoire d'Albert* as PDF-file
* Published version of the above story
* A critical biography of Töpffer  Arhivirano 2011-05-19 na Wayback Machine-u
* The complete comics of Töpffer and first English translation Arhivirano 2013-06-30 na Wayback Machine-u
**OpenGL** (engl. ) je standardna specifikacija koja opisuje višeplatformski programski interfejs za pisanje programa koji rade sa dvodimenzionalnom i trodimenzionalnom računarskom grafikom. Interfejs čini preko 250 različitih funkcija koje se mogu koristiti za izradu kompleksnih trodimenzionalnih scena od jednostavnih elemenata. OpenGL je razvijen od strane **Silikon Grafiks** (engl. ) 1992. godine i popularan je u industriji video igara gde je pandan Majkrosoftovom Direct3D. Pored ovoga, mnogo češće se koristi u naučne svrhe, kod CAD-programa, u projektima virtuelne stvarnosti kao i u raznim simulatorima.

Primer
------

Primer upotrebe
Sledi jednostavan primer jedne OpenGL scene sa komentarima. Na slici je prikazan izlaz nacrtan direktno u OpenGL.

```
glClear(GL\_COLOR\_BUFFER\_BIT);

```

Čišćenje frejma pre početka crtanja. Ceo frejm će biti obojen u podrazumevanu boju koja je u ovom slučaju crna.

```
glMatrixMode(GL\_MODELVIEW);
glLoadIdentity();

```

Naglašavanje da će matrica za prikaz trodimenzionog modela biti transformisana i njeno podešavanje na identičnu matricu.

```
glTranslatef(0,0,-5);
glRotatef(45,0,1,1);

```

Translacija za *-5* jedinica po *Z* osi (pomoću *glTranslatef*) i rotacija za *45°* oko vektora *(0,1,1)* (pomoću *glRotatef*). Ove transformacije se vrše na prethodno izabranoj matrici.

```
glBegin(GL\_POLYGON);
 glColor3f(1,0,0); glVertex3f(-1,-1,0); // crveno teme
 glColor3f(0,1,0); glVertex3f(-1, 1,0); // zeleno teme
 glColor3f(0,0,1); glVertex3f( 1, 1,0); // plavo teme
 glColor3f(1,1,0); glVertex3f( 1,-1,0); // žuto teme
glEnd();

```

Sledi crtanje modela. Biće iscrtan kvadrat u *XY* ravni sa tačkama u *(±1,±1)* (zadatim sa *glVertex3f*), čija temena redom imaju boje (zadate sa *glColor3f*): crvena, zelena, plava, žuta. Zbog prethodnih transformacija nad matricom kojom se koordinate kvadrata transformišu, isti će biti prikazan u projekciji.

Vidi još
--------

* OpenML

Spoljašnje veze
---------------

* Zvanična internet strana
* SGI-ova internet strana o OpenGL
* NeHe OpenGL tutorijali
* OpenGL Benčmark Ce protiv Perla, Perl protiv Pajtona, SDL::OpenGL protiv POGL, Vindous protiv Linuksa

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **računarstvu** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


***OpenGL*** na Wikimedijinoj ostavi
**Aleksandrija Troada** ("**Aleksandrija u Troadi**") je drevni grčki grad koji je bio smješten na obali Egejskog mora, odnosno sjeverozapadnom dijelu Male Azije, južno od otoka Tenedos (suvremena Bozcaada). Danas se tamo nalazi mjesto po imenu Eski Stambul u suvremenoj turskoj provinciji Çanakkale.

Iako historičari vjeruju da je na njegovoj lokaciji postojalo ranije naselje pod nazivom *Sigija*, u historiju je ušao godine 310. pne. kada ga je podigao Antigon I Monoftalmos i nazvao po sebi **Antigonija Troada**. Vlast nad njim je kasnije preuzeo Lizimah i preimenovao ga Aleksandrija Troada u čast Aleksandra Velikog. Zahvaljujući svom strateškom položaju, Aleksandrija Troada je prosperirala kao važna luka, pogotovo u rimsko doba. Tako se spominje da je Konstantin razmišljao tamo premjesti novu rimsku prijestolnicu umjesto u Carigrad. Aleksandrija Troada se također spominje u Novom zavjetu kao mjesto koje je pohodio Pavle iz Tarza.

Vanjske veze
------------

***Aleksandrija Troada*** na Wikimedijinoj ostavi
**Royston Campbell Crane** (Abilene, Teksas, 22. novembar 1901 - Orlando, 7. jul 1977) bio je američki karikaturist i crtač stripa, najpoznatiji kao autor popularnih i dugovječnih stripova *Wash Tubbs* i *Buzz Sawyer*. Craneu, koji je u svoje stripove 1920-ih i 1930-ih počeo umetati specifično kadriranje, stvaranje napetosti kao i onomatopeju, se često pripisuje evolucija američkog stripa od čisto humorističkog prema novom, pustolovnom žanrom.

Njegov prijatelj iz djetinjstva Leslie Turner je također bio nadareni crtač i ilustrator, koji je od 1943. nastavio rad na *Wash Tubbsu*.

Vanjske veze
------------

* Roy Crane Papers 1908-1977 at Syracuse University (primary source material)
* Papers of R. C. Crane, Sr. (artist's father) in Southwest Collection/Special Collections Library at Texas Tech University

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 66465664
* LCCN: n85243950
* ISNI: 0000 0000 2963 7348
* GND: 113608780X
* BNF: cb11898094n (podaci)
* NLA: 53423051
* CONOR.SI: 229906531

 |
**Bitka kod Poltave** (rus. *Полтавская битва*, šve. *Slaget vid Poltava*) odigrala se 28. juna 1709. (8. jula po gregorijanskom kalendaru). Bila je to prelomna bitka Velikog severnog rata između Rusije pod carom Petrom Velikim i Švedske predvođene kraljem Karlom XII. 

Na početku bitke ruska carska vojska je brojala 45.000 vojnika i 72 artiljerijska oruđa. Njihov protivnik su bili 25.000 švedskih vojnika sa samo 4 ispravna oruđa. Rusku vojsku su predvodili: Petar Veliki, Aleksandar Menšikov i Boris Šeremetjev. Švedsku vojsku su predvodili: kralj Karl XII, Karl Gustav Renskjold, Adam Ludvig Levenhaupt i Adam Fridrih fon Štakelberg. Hetman Ivan Mazepa se sa svojim kozacima svrstao na stranu Šveđana. 

Bitka se odigrala kod Poltave u današnjoj Ukrajini. 

Bitka je okončana potpunim uništenjem švedske vojske. Ovim porazom je Švedska trajno izgubila status velike evropske sile, dok je Rusija zauzela njeno mesto. Kralj Karl i Ivan Mazepa su izbegli sa 1500 vojnika u tursku Moldaviju, gde je kralj proveo 5 godina u egzilu pre povratka u Švedsku.

Spoljašnje veze
---------------

***Bitka kod Poltave*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85104582
* NKC: ph412800
* KulturNav: id

 |
***Beat Girl*** (sh. *Beat djevojka*) je britanski crno-bijeli igrani film snimljen 1960. u režiji Edmonda T. Grévillea. Po žanru je drama, a naslovna protagonistica, čiji lik tumači Gillian Hills, je mlada nonkonformistička djevojka koja slobodno vrijeme provodi u londonskim beatničkim klubovima, slušajući jazz i rani rock'n'roll. Radnja prikazuje kako, razbješnjena time što joj se otac (čiji lik tumači David Farrar) oženio za novu i daleko mlađu suprugu (čiji lik tumači Noëlle Adam), odlučuje istražiti prošlost svoje nove pomajke te počinje pohoditi londonske striptiz klubove gdje i sama postaje predmetom požude i dolazi u opasnost. Beat Girl je danas zanimljiv prije svega zbog toga što je dokumentirao nonkonformističke i "alternativne" supkulture u Britaniji na kraju 1950-ih i početkom 1960-ih, ali i po tome što su u njemu svoje debitantske nastupe imali neka kasnije poznata imena. To se, između ostalog, odnosi na popularnog pjevača Adama Faitha, te na kompozitora Johna Barryja kome je upravo *Beat Girl* bila prva filmska partitura u karijeri. Muzika koju je komponirao Barry je izdana kao soundtrack album, što je bio prvi takav slučaj u historiji britanske kinematografije.

Uloge
-----

* Noëlle Adam ... Nichole
* Delphi Lawrence ... Greta
* Nade Beall ... Službenikova supruga
* Margot Bryant ... Martha
* Adam Faith ... Dave
* David Farrar ... Paul Linden
* Shirley Anne Field ... Dodo
* Claire Gordon ... Honey
* Nigel Green ... Simon
* Gillian Hills ... Jennifer
* Michael Kayne ... Duffle
* Christopher Lee ... Kenny
* Peter McEnery ... Tony
* Norman Mitchell ... Vratar u klubu
* Pascaline ... Striptizeta sa zmijom
* Robert Raglan ... Službenik
* Diane D'Orsay (Moyle) ... striptizeta u bijelom negližeu
* Oliver Reed ... mladić

Izvori
------

Vanjske veze
------------

* *Beat Girl* na sajtu IMDb
* *Beat Girl* na AllMovie-u ()
**Royal Harwood Frost** (Rojel Harvud Frost) (25. februar 1879 Salem, Massachusetts–11 maj 1950 Shreveport, Louisiana) bio je američki astronom. Otkrio je nove 454 magline.

Djetinjstvo
-----------

Rođen kao jedno od desetoro djece bračnog para Albinus Finney Frost (Elbinus Fini) i Emma Jane Richardson (Ema Džejn Ričardson).

Brak
----

Oženio je Caroline Eliza Mayhew (Kerolin Eliz Mejhu) s kojom je imao djecu: Caroline, Martha (Marta) Ričardson, Barbara, Rojel Harvud junior, William (Vilejem) Mejhu.

Rad kao astronom
----------------

Frost je bio astronomski pomoćnik na opservatoriji Harvard od 1896. do 1908. pod direktorstvom Edward Charles Pickering-a. Od 1902. do 1905. je radio na stanici Arequipa u Peruu, koristeći 24-inčni f/5.6 Bruce-ov fotografski refraktor, kojeg su napravili Alvan Clark & Sons i koji je dovršen 1893. Njegova opažanja maglina (slijedeći DeLisle Stewart-a) i koristeći četverosatne ploče su objavljena u Harv. Ann. 60, 179 (1908). Otkrio je 454 nova objekta, uključena u IC II (*Drugi indeksni katalog maglina pronađenih u godinama između 1895. do 1907.; sa zabilješkama i ispravkama u Novom općem katalogu i u Indeksnom katalogu od 1888. do 1894.*, Mem. Roy. Astron. Soc. Vol. 59, Part 2, p. 105, 1908). Nakon premještanja Bruce-ovog teleskopa u Boyden stanicu u Bloemfontein, Južnoafrička Republika godine 1926. Harvard mu je ponudio posao, ali on nije otišao. Umjesto toga je pokrenuo farmu za proizvodnju mlijeka u Tingo-u, Peru. Umire 11 maja 1950 u Shreveportu, Louisiana.

Vanjski linkovi
---------------

* Stablo porijekla Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u
**Nomenklatura** je sistem za davanje imena stvarima u okviru određene profesije ili oblasti, kao što su nauka, medicina, književnost ili politika. To je skup pravila i terminologije koji se koriste kako bi se olakšala komunikacija i razumevanje unutar te oblasti. U nekim slučajevima, nomenklatura može biti vrlo precizna i formalizovana, dok u drugim može biti fleksibilnija i podložna promenama u zavisnosti od konteksta. U svakom slučaju, nomenklatura je važan alat za uspostavljanje jasnog i preciznog jezika u određenoj oblasti.

Može biti:

* Binarna nomenklatura
* Citogenetska nomenklatura
* IUPAC nomenklatura, relevantna nomenklatura u kemiji, daje standarde u imenovanju kemijskih spojeva
* Kemijska nomenklatura
* Komunistička nomenklatura
* Nomenklatura anatomije čovjeka
* Planetarna nomenklatura

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ova stranica je **razvrstavanje**. Koristi se radi pronalaska članaka koji moraju imati dodatnu odrednicu jer bi im u protivnom naslov bio isti.Ako vas je na ovu stranicu dovela unutrašnja poveznica, možda ju je potrebno promijeniti da preusmjerava na namijenjeni članak.*  |
**Otrokovice** njemački: **Otrokowitz** je grad od 17,879 stanovnika na jugoistoku Češke u Zlínskom kraju.

Geografske karakteristike
-------------------------

Otrokovice leži udaljeno desetak km jugozapadno od centra Zlina, na ušću rijeke Dřevnice u Moravu.

Historija
---------

Tvornica automobilskih guma Barum
Otrokovice je prvi put dokumentirano 1141. sve do 14. vijeka bila je crkveni feud, a nakon tog je selo izmjenilo brojne vlasnike sve do ukidanja feudalizma 1822.
Željeznica je stigla do mjesta 1841. ali je željeznički kolodvor izgrađen 1882. jer je 1843. još bio selo od 804 stanovnika.

Otrokovice je izraslo u grad Tridesetih godina prošlog vijeka kad je Tomáš Baťa, izgradio nekoliko svojih tvornica i radničko naselje - Baťov (Bahňák) pa je do 1938. već imao 8000 stanovnika.
Šesdestih godina Otrokovice se spojilo sa Kvítkovicama, pa je 1964. proglašeno gradom.

Pobratimski gradovi
-------------------

Otrokovice ima ugovore o partnerstvu sa slijedećim gradovima;

* Slovačka Dubnjica na Vahu, Slovačka
* Mađarska Vác, Mađarska
* Poljska Gmina Zawadzkie, Poljska

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6  „*Czech Republic: Zlínský kraj*" (engleski). City population. Pristupljeno 22.03. 2021.
2. 1 2 3  „Historie města" (češki). Otrokovice. Pristupljeno 23.03. 2021.
3. ↑  „Partnerská města" (češki). Otrokovice. Pristupljeno 23.03. 2021.

Vanjske veze
------------

***Otrokovice*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Otrokovice* (službene stranice) ()
**Rudolf Bićanić** (Bjelovar, 5. lipnja 1905. - 9. srpnja 1968.), ekonomist, gospodarski povjesničar, sociolog sela, političar i sveučilišni profesor

Studirao u Parizu i Zagrebu gdje je doktorirao 1931. Profesor na Pravnom fakultetu u Zagrebu postao je 1946. gdje predaje ekonomsku politiku, ekonomiku vanjske trgovine i povijest gospodarstva. Najpoznatije knjige su mu: *Kako živi narod. Život u pasivnim krajevima*, I. knjiga (1936.); *Ekonomska podloga hrvatskog pitanja* (1938.); zajedno sa Željkom Macanom i suradnicima *Kako živi narod* II. knjiga (1939.); *Hrvatska ekonomika na prijelazu iz feudalizma u kapitalizam. I. Doba manufakture u Hrvatskoj i Slavoniji, 1750-1860.* (1951.), *Začeci kapitalizma u hrvatskoj ekonomici i politici* (1952.), a postumno mu je objavljeno djelo *Economic Policy in Socialist Yugoslavia* (1973.).

Kao član HSS-a nastavlja rad na politici S. Radića u vrijeme diktature. Godine 1933. osuđen na tri godine zatvora koje je odslužio zajedno s Vladkom Mačekom u Srijemskoj Mitrovici. Nakon izlaska iz zatvora 1935. godine, Bićanić je imenovan tajnikom Komisije za pomoć pasivnim krajevima. Kao član ravnateljstva Gospodarske sloge (od 1936. god.) osnovao Zavod za proučavanje seljačkog i narodnog gospodarstva, preteču Ekonomskog instituta u Zagrebu. Istodobno je uređivao *Gospodarsku slogu* i *Politički pregled*. Na čelu toga Zavoda je bio do 1940. kada postaje direktor Direkcije za vanjsku trgovinu Jugoslavije na osnovu sporazuma Cvetković-Maček. Od 1941. do 1943. bio je prvi viceguverner Narodne banke Jugoslavije u izbjeglištvu u Londonu. U veljači 1945. zajedno s predsjednikom jugoslavenske izbjegličke vlade Ivanom Šubašićem vratio se u Jugoslaviju gdje je bio na čelu Uprave za vanjsku trgovinu koju napušta nakon što su komunisti preuzeli svu vlast 1946. godine. Godine 1945. napustio je politiku Mačekovog HSS-a i priklonio se HRSS-u.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 40720550
* LCCN: n82079254
* ISNI: 0000 0001 1058 3527
* GND: 171565428
* SUDOC: 083723951
* BNF: cb12817270f (podaci)
* BIBSYS: 90172267
* NLA: 35018496
* NKC: jx20070312001
* CiNii: DA04923519
* CONOR.SI: 12578147
* NSK: 000060140

 |
***Before Stonewall: The Making of Gay and Lesbian Community*** je dokumentarni film iz 1984. godine u Grete Schiller o LGBT zajednici pre Stonewalla, 1969. godine. Spisateljica i aktivistkinja, Rita Mae Brown je angažovana da radi naraciju za film. Film je prvi put prikazan na Internacionalnom filmskom festivalu u Torontu, 1984. godine. Godine 1999. John Scagliotti je režirao nastavak, *After Stonewall*.

Učesnici i učesnice
-------------------

* Ann Bannon
* Lisa Ben
* Gladys Bentley
* George Buse
* Carroll Davis
* Martin Duberman
* Allen Ginsberg
* Barbara Gittings
* Barbara Grier
* Mabel Hampton
* Harry Hay
* Evelyn Hooker
* Jim Kepner
* Audre Lorde
* Bruce Nugent

Narade
------

*Before Stonewall* je nominovan za nagradu na Sundance Film Festivalu. Nagradu na najbolji film je dobio na Međunarodnom filmskom festivalu u Hjustonu, a za najbolji dokumentarni film na FILMEX-u u L.A.-u. Godine 1987. dobio je Emmy za najbolji istorijski/kulturni program i najbolje istraživanje. Folm je nagrađen i na Međunarodnom gej i lezbejskom filmskom festivalu u Torinu, 1989. godine.

Izvori
------

1. 1 2  „Awards". IMDb. Pristupljeno 10.6.2010.

Vanjske veze
------------

* *Before Stonewall* na sajtu IMDb
* *Before Stonewall* na AllMovie-u ()

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **filmu** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **LGBT temi** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
**Enderun** (osmanoturski: اندرون مکتب, *Enderûn Mektebi*) bila je škola internatskog tipa na osmanskom dvoru Topkapi u Istanbulu. U njoj su školovani većinom nadareniji janjičari za najviše funkcije u Osmanskom Carstvu, koji su prije tog uzimani kao danak u krvi od kršćanskih roditelja.

Historija i karakteristike
--------------------------

*Glavni članak: Danak u krvi*
Enderun je osnovao sultan Murat II (1421–1451) a proširio sultan Mehmed II (1451–1481). Bio je prva škola za nadarene na svijetu. Na Enderunu su pitomci prosječno proveli po 15 godina učeči islamsku teologiju, šerijatsko pravo i sve što ide uz to (turski, perzijski i arapski, arapsku kaligrafiju, književnost). Pored toga, primali su poduke iz matematike, geografije, historije i pravila života na dvoru, a morali su svakodnevno trenirati i vojničke vještine odnosno jahanje, mačevanje, pucanje, itd. Također, slušali su poeziju i muziku.

Enderun je nekoliko vijekova bio prilično uspješan u stvaranju osmanskih državnika regrutirajući ih među različitim etničkim grupama carstva, pružajući im zajedničko muslimansko obrazovanje. Enderun je izgubio svoj vrhunski status još prije Tanzimata. U periodu nepotizma i korupcije, kada su mnogi Turci željeli na bilo koji način ubaciti svoju ne baš naročito nadarenu djecu u školu, pa je i zatvoren nakon Mladoturske revolucije 1. maja 1909.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Osmanlı Eğitim Sisteminde Enderun Mektebi*" (turski). Ustunzekalilar.Org. Pristupljeno 4. 2. 2020.
2. 1 2  „*Enderun Mektepleri*" (turski). Kalem Güzeli. Pristupljeno 4. 2. 2020.

Vanjske veze
------------

***Enderun*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Enderun Mektepleri* ()
* *Osmanlı Eğitim Sisteminde Enderun Mektebi* ()
**Petar Blagojević**, u austrijskim izvorima *Peter Plogojowitz* (nemački), bio je seljak iz Srbije, za kojeg se vezuje legenda da je posle smrti postao vampir. Živeo je krajem 17. veka, početkom 18. veka, umro negde 1725. u selu , možda današnje Kisiljevo kod Velikog Gradišta. Severna centralna Srbija bila je tad deo Austrijske monarhije (od 1718. do 1739; vidi: *Kraljevina Srbija (1718–1739)*). 

Nakon njegove smrti ljudi u njegovom kraju su počeli posle kratke bolesti da umiru. Nastala je sumnja da je vampir. Pre njihove smrti mnogi su tvrdili, da im se umrli Blagojević u noći ukazivao i davio. Njegova supruga je pobegla neposredno posle tih čudnih zbivanja izjavivši da joj je u snu došao mrtav muž tražeći joj svoje opanke. Najzad mu je otvoren grob, telo mu, navodno, nije trulilo, a na usnama je imao svežu krv. Meštani njegovog kraja su probili kolac kroz njegovo mrtvo srce i spalili telo. Odgovorni službenik austrijske uprave nerado je dopustio postupak, ali je pristao zbog „straha" meštana da celo njihovo selo bude uništeno od vampira, i njihovog zahteva da učine sve potrebno kao što u „turska vremena", to jest kad je selo bilo pod osmanlijskom vlašću. 

Izveštaj austrijskog službenika Frombalda o ovom slučaju, objavljen u bečkom časopisu  („Bečki dnevnik"), spada u prva pominjanja vampirizma u Evropi novijeg doba, prevedeno je na više jezika i učestvovalo u „vampirskoj maniji" u Engleskoj, Francuskoj i Nemačkoj. Događaj je bio sličan onome sa Arnold Paole par godina kasnije, što je izazvalo i jedno zvanično istraživanje austrijske vlade. 

Fenomeni ili izgledi navodne netruležnosti tela, „nova" kosa, koža i nokti, naduvena i rumena lica te i krv na usnama danas su objašnjeni i deo su jedne faze posmrtnog ostatka. Narodu nepoznate bolesti i epidemije mogle su da stvore verovanje u dejstvovanje natprirodnih sila.

Vidi još
--------

* Vampir
* Sava Savanović
* Arnaut Pavle

Spoljašnje veze
---------------

* U selu Kisiljevu razotkrivaju tajnu prvog srpskog vampira („Glas javnosti", 26. april 2006.)
* Petar Blagojević - prvi srpski vampir - Prevod Frombaldovog izveštaja o ovom slučaju (1725)
| **Aramejski jezik ארמית [*Arāmît*], ܐܪܡܝܐ [*Ārāmāyâ*]** |
| --- |
| Govori se u: | Izraelu, Iraku, Siriji, Turskoj, Iranu, Libanu |
| Regija: | Jugozapadna Azija |
| Ukupno ljudi koji govore aramejski : | Vrlo malen broj |
| Rangiran po broju ljudi koji ga govore u svetu: | (nije u prvih 100) |
| Jezička grupa:Klasifikacija: | Afro-azijski
 Semitski 
  Zapadno semitski
   Centralno semitski
    Severozapadno semitski
     **Aramejski jezik** |
| Status jezika |
| Zvanični jezik u: |  |
| Regulisan od: |  |
| Kodovi i šifre Aramejskog jezika |
| ISO 639-1 | nema |
| ISO 639-2 | arc |
|

**Aramejski** (imperijalni aramejski, biblijski aramejski; ISO 639-3: arc) najrasprostranjeniji semitski jezik tijekom novoasirskog carstva. Govorio se na područjima današnjih država Irak, Jordan, Sirija i Izrael. Pripada aramejskoj grani semitskih jezika

Istorija aramejskog je duga oko 3000 godina i pada na vreme stvaranja Novog i Starog zaveta (Talmud, Zohar) i svetih spispova u biblijskim krajevima na Bliskom istoku. Jezik je bitan kod arheoloških pronalazaka na Bliskom istoku. 

Neke aramejske riječi i značenje:

* yade - mama;
* baba - tata;
* aba - otac;
* kačke - djevojke;
* beyto - dom, kuća;
* ono - ja;
* zano - idemo;
* šlomo - pozdrav, dobar dan;
* taudi - hvala;
* haniye - dobar tek;
* hubo - ljubav, živjeli;
* lahmo - kruh;
* Elah (אלהא‏) - bog ;

Napisano je kako se izgovara, jer aramejsko pismo je slično arapskom pismu i piše se s desna na lijevo. Ne postoji škola u kojoj se taj jezik može naučiti pisati i čitati, no aramejski svećenici organiziraju skupove u svojim crkvama, te podučavaju mlade o jeziku i kulturi svog naroda, a budući da brakove uglavnom sklapaju međusobno, dakle rijetko za bračnog druga uzimaju nekoga tko je druge nacionalnosti, tako se i jezik jedino prenosi s generacije na generaciju. Isus Krist je govorio aramejski jezik.

Popularna kultura
-----------------

Aramejski jezik je upotrebljen u filmskom ostvarenju Mela Gibsona „Stradanje Hristovo" iz 2004.

Povezano
--------

* Arameji
*Ne poistovećivati sa Avari.*
 *Za ostale upotrebe, v. Avari (razvrstavanje).*
**Avari** (***kavkaski Avari***), ili **Avarci** (rus. *аварцы*), najbrojniji narod u ruskoj republici Dagestan, gde čine oko 28% stanovništva (avarskim jezikom, kao jezikom šire komunikacije, služi se većina stanovnika Dagestana). Avarski jezik pripada dagestanskoj grupi severnokavkaske porodice jezika. Avari su islamske veroispovesti, a ima ih ukupno oko 536.000, od toga u Rusiji oko 490.000, a u Azerbejdžanu oko 46.000.

Istorija
--------

Prvobitni Avari bili su narod turkijskog porekla iz centralne Azije. U šestom veku se jedan deo Avara naseljava u istočnoj Evropi, gde osniva Avarski kaganat na prostoru Panonske nizije. Potomci ovih Avara su Sekelji (etnička grupa Mađara u Rumuniji). Panonski Avari (*karpatski Avari*) bili su samo deo avarskog naroda, čija je glavnina živela u Hazariji na Kavkazu, gde su se pomešali sa kavkaskim starosedeocima. Posle propasti Hazarije, kavkaski Avari su formirali moćan kanat u 12. veku. Pored današnjih Avara, potomci kavkaskih Avara su i Kabardinci (još jedan kavkaski narod), budući da su *Avar* i *Kabar* bile dve verzije imena ovog naroda.

Vidi još
--------

***Avari (Kavkaz)*** na Wikimedijinoj ostavi

* Avarski jezik (kavkaski) (*kavkaskoavarski jezik*)
* Avarski kanat[en]
Za ostale osobe s istim imenom, v. Sidney Fox (razvrstavanje).

**Sidney Fox** (10. decembar 1911 – 15. novembar 1942) bila je američka filmska glumica, poznata po kratkoj karijeri u Hollywoodu početkom 1930-ih.

Rodila se kao **Sidney Leiffer** u bogatoj jevrejskoj porodici. Kada je bila tinejdžerka, porodica joj je sve svoje bogatstvo izgubila u slomu njujorške burze. Nastojeći je uzdržati, zaposlila se kao krojačica u modnom salonu nastojeći otplatiti studij prava. Na njujorškoj Petoj aveniji je u oči upao njen fizički izgled, te je, usprkos niskog rasta, odnosno samo 150 cm visine, angažirana kao manekenka. Nakon niza neuspješnih pokušaja da je zapaze hollywoodski moguli, godine 1931. se uspjela probiti u prestižni izbor perspektivnih ženskih zvijezda WAMPAS Baby Stars. Za to je najzaslužniji bio Universalov producent Carl Laemmle, Jr. koji ju je angažirao za *The Bad Sister*, film u kome je nastupila zajedno sa Bette Davis. Nakon samo nekoliko godina se udala za Universalovog montažera Charlesa Beahana, a potom napustila Hollywood, dijelom nezadovoljna izborom uloga, a dijelom toga što se štampa više bavila njenim privatnim životom nego karijerom. Nakon toga je živjela u New Yorku, povremeno nastupajući na radiju i pozornici. Umrla je od predoziranja pilulama za spavanje, a što je službeno proglašeno nesretnim slučajem.

Filmografija
------------

| Godina | Naslov | Uloga |
| --- | --- | --- |
| 1931 | *The Bad Sister* | Marianne Madison |
| *Six Cylinder Love* | Marilyn Sterling |
| *Strictly Dishonorable* | Isabelle Perry |
| 1932 | *Murders in the Rue Morgue* | Mlle. Camille L'Espanaye |
| *Nice Women* | Beth Girard |
| *The Cohens and the Kellys in Hollywood* | Herself |
| *The Mouthpiece* | Celia Farraday |
| *Once in a Lifetime* | Susan Walker |
| *Afraid to Talk* | Peggy Martin |
| *Roi Pausole* | Diana |
| 1934 | *Midnight* | Stella Weldon |
| *Down to Their Last Yacht* | Linda Colt-Stratton |
| *Adventures of Don Quixote* | Maria, the niece |
| 1935 | *School for Girls* | Annette Edlridge |

Izvori
------

1. 1 2  Born 1911 per California Death Records online registry (search by name: BEAHAN, SIDNEY) Arhivirano 2012-01-01 na Wayback Machine-u

Vanjske veze
------------

* Sidney Fox na sajtu IMDb
* Sidney Fox na Find a Grave

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 289022674
* LCCN: n88051342
* ISNI: 0000 0004 3498 4482
* GND: 1061938417
* BNF: cb14178502b (podaci)
* BNE: XX1749702

 |
*Ne poistovećivati sa A, slovom latinice.*

**А а** (искошено: *А а*) је ћириличко слово, еквивалент латиничном слову А и грчком слову алфа (Α α).

Историја
--------

Слово А је изведено из грчког слова алфа.

У старословенској азбуци име слова је азъ, што значи »ја«.

У ћириличком бројевном систему, слово ⟨А⟩ има вредност броја 1.

Облик
-----

Кроз историју, ћириличко слово ⟨А⟩ је имало разне облике, али данас је стандардизовано на оно које је потпуно једнако латиничком слову ⟨А⟩, укључујући и писане облике.

Употреба
--------

Присутно је у свим ћириличним писмима и увек се налази на првом месту азбуке. У свим словенским језицима изговара се као отворен предњи нелабијализован самогласник (), као и у српском.

Сродна слова
------------

* А, а: слово латинице
* Ꙗ, ꙗ: слово ћирилице
* Ѧ ѧ: слово ћирилице
* Ѩ ѩ: слово ћирилице

***А*** na Wikimedijinoj ostavi
**Granična žica** je naziv za prepreku u Italijanskoj Libiji, sagrađenu na granici sa tadašnjim Egiptom. Pružala se od El Ramleha, u Sollumskom Zaljevu (između Bardije i Solluma) na jug do Jaghbuba paralelno sa 25. istočnim meridijanom. Granična žica, kao i utvrde uz nju, je sagrađen od italijanskih snaga za vrijeme Drugog italijansko-senusijskog rata (1923–1931), kao obrambeni sistem koji u svrhu sprečavanja Senusija da iz Egipta dovode ljudstvo, oružje, opremu i namirnice kako bi se borili protiv italijanskih kolonizatora.

Za vrijeme Drugog svjetskog rata, odnosno Sjevernoafričke kampanje, Granična žica je od 1940. do kraja 1942. bila predmetom sukoba između osovinskih i savezničkih snaga. Za razliku od slabo opremljenih Senusija, koje je zaustavila sa lakoćom, Granična žica se pokazala lakom preprekom za tehnički dobro opremljene britanske snage.

Vanjske veze
------------

* British Official History: The Mediterranean and Middle East Vol I, Ch 6: Italy Declares War
* Time Magazine: Peace in Libya (Feb. 08, 1932)
* The wire at Fort Maddalena
* Photomontage of the frontier wire at Jaghbub, 2009
* Colonial Soldiers in Italian Counter-Insurgency Operations in Libya, 1922–32
* Battle of Ghirba (in Italian)