**Gauteng** (fonetski: **Hauteng**) je jedna od devet provincija Južnoafričke Republike, koja se nalazi na sjeveroistoku države na visoravni Highveld. Glavni i najveći grad provincije je Johannesburg  u njoj leži i jedna od tri prijestolnice države Pretoria u kojoj je sjedište vlade.

*Provincija Gauteng* je dio nekadašnje Provincije Transvaal koja je ukinuta nakon prvih slobodnih općih izbora u zemlji 1994. i rušenja apartheida, te podjeljena na tri provincije Limpopo, Mpumalanga i Gauteng.
Isprva se zvala *Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging* ali je to promijenjeno u *Gauteng* što na jeziku sotho znači *Zlatno mjesto*, kako su oni zvali Johannesburg i njegovu okolicu, koje je od 1886. postalo stvarno mjesto zlatne groznice.

Geografske karakteristike
-------------------------

Provincija Gauteng se prostire na 16 548 km²  i površinom je najmanja južnoafrička provincija. Ona sa sjevera graniči sa provincijom Limpopo, sa istoka sa Mpumalangom, sa juga graniči sa provincijom Slobodna Država a sa zapada sa provincijom Sjeverozapad.

Najveći dio Gautenga leži na visoravni Highveld na prosječnoj nadmorskoj visini od 1 500 m. Teren provincije je uglavnom valovit prošaran travnatim brežuljcima, sjeverni dio provincije je nešto niži i ima karakteristike tropske savane.  

Između Johannesburga i Pretorije protežu se dva niska planinska masiva, dijelovi Planina Magaliesberg i Witwatersrand. Najveći i najznačaniji vodotok je rijeka Waal koja formira južnu granicu provincije prema provinciji Slobodna Država.

Administrativna podjela provincije

Klima
-----

Iako leži na geografskoj širini u kojoj bi se očekivala tropska klima zbog velike nadmorske visine provincija ima umjerenu kontinentalnu klimu s prosječnim godišnjim padalinama od 650 mm. Tako da ima umjereno vruća ljeta (26 °C - 29 °C), i blage zime (4 - 5 °C) bez snijega, koji ponekad padne u Johannesburgu koji leži na 1700 m, ali ima jutarnjih mrazeva.

Stanovništvo
------------

Prema popisu iz 2001. u provinciji je živjelo 8 837 178 stanovnika, a prema procjeni iz 2009. u provinciji živi 10 531 300 stanovnika , po tom kriteriju je najgušće naseljena južnoafrička provincija. Tri četvrtine stanovništva su crnci a bijelaca ima oko 1 / 5 , najviše stanovnika govori zulu ( 21.1%) nešto manje njih afrikaans (13.6% ), sotho (12.6% ), engleski (12.0%) i sjeverni sotho (3.5%).

Privreda, školstvo, kultura
---------------------------

Zgrada umjetničke akademije u Johannesburgu
Gauteng ima najveću koncentraciju zlatne rude u zemlji, koja je uglavnom koncentrirana oko Johannesburga u masivu Witwatersrand. To nije jedino rudno bogatstvo te provincije, ona ima i velike količine platine, kromita iz kojeg se dobija krom, željezne rude i urana, koji se kopa na sjeveru u bazenu Bushveld. Zbog velikog broja rudnika,industrijskih pogona, brojnih banaka i financijskih institucija Gauteng je privredno najbogatija pokrajina i srce južnoafričke ekonomije. U najvećem gradu pokrajine Johannesburgu nalazi se najveći aerodrom u zemlji Tambo, koji je povezan sa svim svjetskim metropolama.

Iako najgušće naseljen, Gauteng ima i značajne poljoprivredne površine, na kojima se uzgaja kukuruz, sirak i kikiriki, ali i voće i povrće na brojnim malim farmama za prodaju po velikim gradovima provincije. Provincija ima i brojne farme krava i snažnu mliječnu industriju.

U Gautengu se nalaze četiri velika *univerziteta*, dva u Pretoriji (*Univerzitet Južne Afrike* i *Univerzitet Tshwane*) i dva u Johannesburgu ( *Univerzitet Johannesburg* i *Univerzitet Witwatersrand*).

U Gautengu se nalaze paleontološki lokaliteti Swartkrans, Sterkfontein i Kromdraai u kojima su pronađeni fosili hominida, koji su 1999. uvršteni na UNESCO-vu listu mjesta svjetske baštine u Africi kao lokalitet pod nazivom - Kolijevka čovječanstva.

Izvori
------

1. ↑  „Premier of Gauteng". Arhivirano iz originala na datum 2012-03-01. Pristupljeno 2012-02-23.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  „*Gauteng*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 23. 02. 2012.
3. ↑  „*The nine provinces of South Africa*" (engleski). Brand South Africa. Pristupljeno 11. 02. 2012. [*mrtav link*]
4. ↑  „About Gauteng". Gauteng Provincial Government. Arhivirano iz originala na datum 2008-08-04. Pristupljeno 23. 02. 2012.
5. ↑  „*Census 2001 at a glance*" (engleski). South Africa/Population Census. Arhivirano iz originala na datum 2005-12-12. Pristupljeno 15. 02. 2012.
6. ↑  „*Fossil Hominid Sites of Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai, and Environs*" (engleski). Unesco. Pristupljeno 23. 02. 2012.

Eksterni linkovi
----------------

***Gauteng*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice provincijske vlade Arhivirano 2013-06-21 na Wayback Machine-u ()
* *Gauteng* na portalu Encyclopædia Britannica ()

| * p
* r
* u
Provincije Južne Afrike |
| --- |
| Gauteng • Istočni Kaap • KwaZulu-Natal • Limpopo • Mpumalanga • Sjeverni Kaap • Sjeverozapad • Slobodna Država • Zapadni Kaap |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 266894834
* LCCN: no95037436
* GND: 7576225-0

 |