Prvi sekretar KP Italije Antonio Gramši.
Sekretar KPI Enriko Berlingver (prvi levo) i lider DR Nemačke Erih Honeker (u centru).
**Italijanska komunistička partija** (ital. *Partito Comunista italiano, PCI*) je bila jedna od većih stranaka u Italiji i najjača komunistička partija na Zapadu.

Istorija
--------

### Prve godine

Osnovana je 21. januara 1921, izdvajanjem iz Italijanske socijalističke partije (ital. *Partito Socialista Italiano, PSI*), zbog ideološkog sukoba sa njenim vođama.
Odmah nakon rascepa glavne komunističke vođe: Antonio Gramši (prvi sekretar), Amadeo Bordiga, Palmiro Toljati i drugi ulaze u sastav Komunističke Internacionale.

### Fašizam

Međutim fašistički režim 5. novembra 1926. proglašava IKP za nezakonitu i vrši krvavu represiju.
Većina direkcije beži u inostranstvo, uglavnom u SSSR i Francusku gde je 1926. u Lionu održan III kongres. 
Nakon sloma fašizma (8. septembra 1943), glavne vođe se vraćaju u Italiju i otpočinju zajedno sa drugim antifašističkim organizacijama borbu protiv Nemaca i protiv italijanskih fašista.

### Od oslobođenja do Hladnog rata

Po završetku rata, komunisti učestvuju u provizornoj vladi pod vođstvom generala Badolja.
Međutim kada je predsednik vlade postao lider **Hrišćanske demokratije** (DC), Alčide De Gasperi, komunisti su izbačeni iz nje, pod pritiskom SAD-a.
Od tada KPI ostaje u opoziciji tokom čitavog posleratnog perioda.
U decembru 1947. komunisti sklapaju koalicioni pakt sa socijalistima, stvarajući tzv. **Narodno-demokratski front** (*Fronte Democratico Popolare*), koji je međutim poražen na izborima 1948. od strane hrišćansko-liberalne koalicije okupljene baš oko De Gasperijeve *Hrišćanske demokratije*.
NDF je nakon poraza raspušten, dok je koalicija komunista i socijalista trajala do Mađarske Revolucije 1956, kad se Socijalistička partija distancirala od imperijalističke politike SSSR-a i time napustila i koaliciju s komunistima, koji su ostali odani Sovjetima.
Nakon rascepa koalicije socijalisti ulaze u savez sa Hrišćanskom demokratijom, stvarajući tzv. *Centro-levičarsku vladu*.

### '70-te godine i „istorijski kompromis"

Početkom '70-ih godina dvadesetog veka dolazak na mesto sekretara Enrika Berlingvera, dovodi do radikalnih promena:

* Prekidanje zavisnosti od SSSR-a i stvaranje *evro-komunističke* struje, sa drugim zapadnoevropskim komunističkim partijama;
* „Istorijski kompromis", to jest spremnost od strane komunista na parlamentarnu saradnju sa demohrišćanima i socijalistima.

Međutim nakon nekog vremena saradnje komunistima ipak nije dozvoljeno učešće u vladi, a zatvarajuća politika socijalističkog vođe Betina Kraksija početkom '80-ih je definitivno plasirala komuniste u opoziciju.

### Kriza i raspuštanje(1989—1991)

Sredinom '80-ih smrt Berlingvera i opšte slabljenje partijske strukture je označilo spori ulazak u krizu.
Osim toga pad Berlinskog zida i slom komunizma na Istoku, je doveo do raspuštanja IKP-a 3. februara 1991.
Većina je prešla u novu političku partiju socijalističke orijentacije, *Demokratsku partiju levice*, dok je manjina koja se protivila raspuštanju IKP-a, stvorila *Partiju komunističke obnove*.

***Italijanska komunistička partija*** na Wikimedijinoj ostavi