**Nikolaj** (svetovno *Gojko Mrđa*, Krnja Jela kod Bosanskog Petrovca, 17. avgust [[1927] - Foča, 27. oktobar 2015) bio je mitropolit dabrobosanski.

Životopis
---------

Gojko je rođen od oca Milana i majke Milice (devojačko Kuburić). Kao pitomac Srpskog privrednog društva Privrednik na preporuku smoljanskog paroha odlazi 19. decembra 1940. godine u Smederevsku Palanku na školovanje. Poslije niže gimnazije upisuje se na Bogosloviju u Prizrenu 1946. godine. Monaški postrig primio je u drugom razredu Bogoslovije. Na monašenju je dobio ime Nikolaj. Poslije Bogoslovije upisao se na Bogoslovski fakultet u Beogradu 1953, koji je završio u redovnom roku. Sveti arhijerejski sinod ga 1957. postavlja za suplenta u Bogosloviji Svetog Save u manastiru Rakovici u Beogradu, i na toj dužnosti je ostao do 1964. godine. U međuvremenu je položio profesorski ispit 1963. godine.

Episkop
-------

Godine 1964. Sveti arhijerejski sinod SPC mu povjerava obnavljanje Bogoslovije u manastiru Krki. Dolaskom u manastir Krku vršio je dužnost upravnika dvogodišnje Bogoslovije, starješine manastira i paroha. Otvaranjem 1966. petorazredne Bogoslovije postavljen je za njenog rektora. Na ovoj dužnosti je ostao do 1973, kada je izabran za australijsko-novozelandskog episkopa. Došavši u Australiju organizuje eparhijska tijela, dovodi i rukopolaže nove sveštenike, osniva nove parohije, podiže i osvećuje nove crkve, kupuje zemlju na kojoj će osnivati crkvene centre. Na jednom takvom zemljištu podigao je manastir Svetog Save, konak i starački dom. Osnovao je prvo srpsko groblje u Australiji. Na Novom Zelandu osniva manastir Uspenja Presvete Bogorodice, prvi pravoslavni manastir u istoriji Novog Zelanda.

Sveti arhijerejski sabor SPC ga je 1978. izabrao za episkopa dalmatinskog. Pored eparhijskih dužnosti jedno vrijeme je vršio i dužnost rektora Bogoslovije u manastiru Krki. U to vrijeme, najviše njegovim zalaganjem, podignuta je nova zgrada Bogoslovije. Dok je upravljao Dalmatinskom eparhijom sagrađeno je sedam novih crkava i šest crkvenih objekata. Pokrenuo je 1988. časopis Istina. 

Dalmatinskog episkopa Nikolaja Mrđu mnogi kritičari smatraju "ideologom balvan revolucije". Mrđa je napustio eparhijsko sedište u Šibeniku malo pre nego što je u septembru 1991. godine JNA počela da granatira ovaj grad.

Mitropolit
----------

Na zasjedanju Svetog arhijerejskog sabora u maju 1992, Mrđa je izabran za mitropolita dabrobosanskog sa sjedištem u Sarajevu, postavši najviši arhijerej SPC za Bosnu i Hercegovinu. Eparhiju je preuzeo u vrijeme izbijanja rata u Bosni i Hercegovini. Od tada, mitropolit Nikolaj se pojavljuje na mnogim zajedničkim fotografijama sa Haškim optuženicima Radovanom Karadžićem i generalom Mladićem, a na mnogim sednicama Skupštine Republike Srpske sedeo je u prvim redovima.

U Foči, koja je tokom rata preimenovana u *Srbinje*, mitropolit Nikolaj krajem 1994. godine otvara Duhovnu akademiju Svetog Vasilija Ostroškog, u školskim objektima koje dobija od vlasti Republike Srpske. U Duhovnoj akademiji mitropolit Nikolaj od početka vrši dužnost prorektora i predaje crkveno pjevanje. U prostorijama Akademije je smještena izbjegla Bogoslovija Sveta Tri Jerarha iz manastira Krke. Poslije obnavljanja Bogoslovije u manastiru Krki, Bogoslovija u Foči je posvećena Svetom Petru mitropolitu sarajevskom. On vrši i dužnost rektora u Bogosloviji. Od 1997. mitropolit Nikolaj predaje Sveto Pismo Novog Zavjeta u Muzičkoj akademiji Univerziteta u Istočnom Sarajevu. Njegovim zalaganjem pokrenut je eparhijski list Dabar.

Za vrijeme mitropolita Nikolaja Mrđe obnovljeno je više crkva porušenih u poslednjem ratu. Podignut je i jedan broj novih hramova. Renovirana je zgrada mitropolije u Sarajevu. Rukopoložio je više sveštenika koje je postavio na parohije u Federaciji Bosne i Hercegovine, sa željom da se zadrži preostali srpski živalj na tim prostorima. Član je Međureligijskog vijeća Bosne i Hercegovine.

Imajući u vidu bogoslovski rad mitropolita Nikolaja, Nastavno-naučno vijeće Bogoslovskog fakulteta u Beogradu dodijelilo mu je 30. juna 1999. diplomu počasnog doktora bogoslovskih nauka.

Zbog duboke starosti i bolesti 2011. oslobođen je upravljanja eparhijom i dodijeljen mu je zamjenik episkop zahumsko-hercegovački Grigorije Durić.

Umo je u univerzitetskoj bolnici u Foči 27. oktobra 2015. godine.

Dela
----

Autor je knjiga: 

* *Uvod u Sveto Pismo Novog Zavjeta*
* *Tumačenje Jevanđelja po Mateju*
* *Tumačenje poslanice Rimljanima*
* *Tumačenje poslanica I i II Korinćanima*
* *Tumačenje poslanica I i II Timoteju, Titu i Filimonu*
* *Tumačenje poslanice Jevrejima*
* *Tumačenje Sabornih poslanica*
* *Gospod Isus Hristos kao Car u Starom i Novom Zavjetu*

Vidi još
--------

* Mitropolija dabrobosanska
* Srpska pravoslavna crkva u jugoslovenskim ratovima

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik:**Lavrentije (Trifunović) (kao episkop zapadnoevropski i australijsko-novozelandski)** | **episkop australijsko-novozelandski1973—1978.** | Nasljednik:**Vasilije (Vadić)** |