recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Crkva sv. Križa** je prva novija crkva u Novom Zagrebu u naselju Siget izgrađena od 1971 do 1982. Uz crkvu je podignut samostan neto površine 800 m² i zvonik visok 33 m.

Povijest
--------

Prve stambene zgrade u Novom Zagrebu niknule još ranih 1960-ih, ali taj novi grad nije imao nikakvog sakralnog objekta, osim male (starije) crkvice u Remetincu. Franjevci, zapravo njihov provincijal D. Damjanović je još 1964. zatražio od zagrebačke gradske uprave zemljište za crkvu u Novom Zagrebu, u zamjenu za nacionalizirano zemljište u Savskoj cesti (neboder *Zagrepčanka*). Nakon što su uspjeli dobiti zemljište, 1966. podnijeli su zahtjev da na tom zemljištu izgrade crkvu, no tadašnje socijalističke vlasti dugo su otezale sa izdavanjem dozvole za gradnju, što bi se reklo tražili su dlaku u jajetu, stalno je nešto falilo.

Nakon dugog administrativnog natezanja Grad Zagreb je tek 7. maja 1970. izdao građevinsku dozvolu, na osnovu nje je 15. septembra sklopljen ugovor s građevinskim poduzećem "Industrogradnja" i otpočela je gradnja crkve po projektu [[arhitekata Emila Seršića i Matije Salaja. Radovi nisu tekli brzo i bez problema, 1977. su čak prekinuti kada je ustanovljeno da projekt za krovište od *korten čelika* nije dobar. Nakon toga napravljen je drugi projekt krovišta kojeg je napravio arhitekt Josip Horvat. Nakon puno teškoća i otezanja, crkva je dovršena 17. augusta 1982. godine, svečano je otvorena 22. augusta, misom koju je vodio nadbiskup Franjo Kuharić.

Izgled
------

Crkva Crkva sv. Križa Siget je do danas najuspjelije moderno arhitektonsko sakralno djelo u Hrvatskoj, to je harmonični spoj tri objekta i njihovih volumena; crkve, samostana i zvonika. Ritmička kompozicija 74 betonske vertikale - nosača krovišta, na koje je fasada podijeljena. Krovište je podijeljeno na 142 čelične piramidalne istake.

Enterijer crkve izveden je po nacrtima arhitekta Petra Ruževića. Splitski slikar Josip Botteri Dini je 1988. izradio vitraže inspiriran stihovima sv. Franje Asiškog "Pjesma stvorova". Na sredini oltarskog prostora izveden je križ (8 m), rad Nede Grdinić. Crkva ima prostor za prihvat 2000 ljudi.

Bilješke
--------

1. 1 2 3  „Crkva sv. Križa u Zagrebu, na portalu Župa Sv. Križa u Sigetu (pristupljeno 29. septembra 2010.)". Arhivirano iz originala na datum 2010-11-30. Pristupljeno 2010-09-29.
2. ↑  „Arhitektura crkve Sv. Križa, na portalu Župa Sv. Križa u Sigetu (pristupljeno 29. septembra 2010.)". Arhivirano iz originala na datum 2011-01-01. Pristupljeno 2010-09-29.
3. ↑  „Hrvatski Chartres Vitraji crkve Sv. Križa, na portalu župa sv. Križa (pristupljeno 29. septembra 2010.". Arhivirano iz originala na datum 2011-01-01. Pristupljeno 2010-09-29.

Vanjske veze
------------

* Crkva Svetog Križa Siget, na portalu Novi zagreb.hr[*mrtav link*]
* Fotografije crkve sv. Križa Siget, na portalu Dalje.com Arhivirano 2010-11-24 na Wayback Machine-u
* Župa Sv. Križa u Sigetu
*Zvučna viljuška* O ovom zvuku 440.ogg?/i
Džepni Korg hromatski LCD tjuner sa iglenim indikatorom visine tona.
**Štimovanje** (ital. *accordatura*, fr. *accordage*, engl. , nem. *Stimmung*, rus. *stroй*) je usaglašavanje tonske visine muzičkih instrumenata prema *osnovnom* ili kamernom tonu.

Danas postoje različite vrste *digitalnih štimera* koji omogućuju najtačnije štimovanje instrumenata.

Mnogi digitalni štimeri imaju ugrađen i mikrofon i ulaz za kabl i opciju za sniženje štima od pola tona, pregledan ekran itd.

Podela instrumenata prema štimovanju
------------------------------------

Štimovanje muzičkih instrumenata može biti:

1. **Fiksirano** - instrument je izvođaču već naštimovan i on ne treba da ga štimuje. To je slučaj kod klavira, metalofona, zvona.
2. **Slobodno** - izvođač mora da štimuje instrument. To je slučaj kod duvačkih, gudačkih i nekih udaračkih instrumenata.

Štimovanje duvačkih instrumenata
--------------------------------

Pre svakog sviranja uz neki instrument ili sa orkestrom, ili sviranja u orkestru, potrebno je usaglasiti intonaciju. To se naziva štimovanje.

Na *duvačkim instrumentima* štimovanje se vrši izvlačenjem ili uvlačenjem za to predviđenog dela instrumenta (cev, burence, jezičak).

Štimovanje klarineta
--------------------

*Štimovanje klarineta* vrši se izvlačenjem i uvlačenjem burenceta.
Ugrejan, usviran klarinet štimuje se prema **kamernom tonu**, **kamertonu** ili **normalnom a**. Godine 1939. potpisan je međunarodni sporazum kojim je dogovoreno da **kamerni ton** **a1 = 440 Hz** postane zvanična standardna visina za štimovanje.

**Postupak u praksi:**

Klavir (koji prati klarinetistu) odsvira kamerni ton a1, klarinetista odsvira istozvučno, pisano ha1.

* Ako je potrebno *spustiti intonaciju* klarineta – *izvlači* se burence.
* Ako je potrebno *podići intonaciju* – *uvlači* se burence (vidi sliku desno).

Pošto je u hladnim prostorijama klarinet *hladan*, njegova intonacija je *niska* i potrebno je da se *povisi uvlačenjem burenceta*.

Obrnuto, u toplim prostorijama klarinet je *topao*, njegova intonacija je *visoka* i potrebno je da se *snizi izvlačenjem burenceta*.

Veze
----

* Transpozicija
* Čitanje s lista
* Muzičar
* Zvučna viljuška

Vanjske veze
------------

* Sve o klarinetu Arhivirano 2013-12-07 na Wayback Machine-u
* Klarinet
* Štimovanje klarinetista i klarinet
**Robert Troha** (Zagreb, 28. lipnja 1977.) je hrvatski profesionalni košarkaš. Igra na poziciji bek šutera, a trenutačno je član Cedevite. Visok je 1,94 m i težak 97 kg.

Karijera
--------

Ponikao je u KK Gorici , a igrao je još u Zrinjevcu. Odlazi u slovensku ligu igrati za KK Helios Domžale, a ondje ostaje tri sezone. Odlazi u Pivovaru Laško. Tu je proveo dvije sezone, a u zadnjoj sezoni u njihovom dresu u prosjeku bilježi 17 koševa i 5 skokova za 34 minute provedene na parketu. Krajem sezone natrag se vraća u Helios Domžale. U povratničkoj sezoni u NLB ligi prosječno postiže 12,6 koševa, 2.3 skoka i 2 asista. U zadnjoj sezoni u dresu Heliosa u prosjeku je bilježio 15.5 poena, 2.4 skoka i 2.1 asista. Svojim dobrim igrama privuko je čelnike Cibone da ga dovedu u svoje redove. Odlazi u Cibonu gdje ulazi u igru kao igrač sa klupe. Sezonu 2008./09. nije previše igrao, ali se pokazao kao solidan tricaš i kao jedan od ključnih igrača u prijelomnim trenucima utakmice. Na kraju sezone došlo je do problema s klubom oko neisplaćena dugovanja te je čak zatražio raskid ugovora. Međutim, ostao je u sastavu Perasovića za novu sezonu iako je klub na njegovoj poziciji doveo nova pojačanja.

U srpnju 2010. prelazi u redove Cedevite.

Izvori
------

1. ↑  Troha zatražio raskid s Cibonom zbog dugova iz prošle sezone

Vanjske poveznice
-----------------

* Profil na NLB.com

| * p
* r
* u
KK Cibona - trenutačna momčad |
| --- |
| 
4 Vrbanc |
5 Gordon |
7 Bogdanović |
9 Troha |
10 Radošević | 
11 Vukušić |
12 Andrić |
14 Bagarić |
15 Zubčić |
19 Princ |
20 Rozić |
22 Graves |
33 Tomas
Trener: Perasović
 |
Robert Storm Petersen
**Robert Storm Petersen** (19. septembar 1882 - 6. mart 1949), poznatiji po svom umjetničkom pseudonimu **Storm P**, bio je danski likovni umjetnik, karikaturist, humorist, književnik i crtač stripa. 

Odrastao je u porodici kopenhagenskog mesara, gdje je stekao veliku naklonost prema ljudima iz radničke klase, te je "mali čovjek" bio česti motiv njegovog djela. Djelo mu je uglavnom bilo nadahnuto radovima Edvarda Muncha i Toulouse-Lautreca. Osim slika i ilustracija, pisao je i novele u kojima je kroz često fantastične "monologe" davao glas ljudima sa ulice. Godine 1920. je snimio prvi danski animirani film *Tre små mænd*. Dugo vremena je surađivao s novinama *Berlingske Tidende* gdje je od 1922. do smrti objavljivao popularni strip *Peter og Ping*.

Galleri
-------

* Robert Storm Petersen ca 1913.Robert Storm Petersen ca 1913.
* Peter & Ping 1922.*Peter & Ping* 1922.
* Peter & Ping 1930.*Peter & Ping* 1930.
* Back to nature.*Back to nature*.
* *Peter & Ping*
* Muzej Storma P u Kopenhagenu.

Vanjske veze
------------

* Home page Arhivirano 2013-12-05 na Wayback Machine-u (`da`)
* Robert Storm Petersen na IMDb-u (`en`) (filmska karijera)
Analogni šahovski sat
**Šahovski sat** se sastoji od dva međusobno povezana sata s jednim dugmetom koji zaustavlja jedan sat a pokreće drugi, tako da dva povezana sata nikada ne mogu da rade istovremeno. Šahovski satovi se koriste u igrama s dva igrača. Svrha sata je da meri ukupno vreme koje je igrač potrošio i da bi obezbedio da ni jedan igrač ne odugovlači igru.

Šahovski satovi su prvo masovno korišćeni na šahovskim turnirima, ali je njihova upotreba proširena i na turnirima skrebla, šogija, goa i gotovo svake takmičarske igre na tabli sa dva igrača.

Vremenska kontrola
------------------

Najjednostavnija vremenska kontrola je „iznenadna smrt", u kojoj igrači moraju da povuku unapred određeni broj poteza i određenom vremenu inače će izgubiti partiju. Posebno popularna varijanta u neformalnoj igri je brzopotezni šah, u kome svaki igrač najčešće ima pet minuta vremena da završi partiju.

Igrači mogu da potroše manje ili više vremena za jedan potez. Početni potezi u šahu se obično brzo igraju jer igrači dobro poznaju otvaranja, tako da im ostaje više vremena da kasnije razmatraju složenije i nepoznate pozicije. Nije redak slučaj da u dugim partijama igrač napusti tablu, ali sat odsutnog igrača nastavlja da radi ako je on na potezu ili počinje da meri vreme protivnika ako on povuče potez.

Digitalni šahovski sat

Zastavica
---------

*Glavni članak: Zastavica (šah)*
Analogni satovi imaju „zastavicu" (holandski izum) koja padne u istom trenutku kad je igraču isteklo vreme. Nažalost, na ovim satovima se ne može unositi dodatno vreme. Zbog toga su digitalni satovi postali sve popularniji.

Digitalni šahovski sat
----------------------

Digitalni satovi i igranje preko Interneta podstakli su talas eksperimentisanja s različitim i kompleksnijim kontrolama vremena. Posebno je značajan digitalni šahovski sat, koji je našao široku primenu u šahu, a koji je 1998. patentirao bivši svetski šampion u šahu Robert Fišer. Fišerov digitalni sat je svakom igraču na početku partije davao određeni period vremena, a potom dodavao malu količinu vremena posle svakog poteza. Na taj način, igrači nikada ne bi bili u vremenskoj oskudici, ali bi se igra ipak brzo završila, a postojala je mogućnost i da se prekine i kasnije nastavi. 

Iako je trebalo vremena da bude prihvaćen, od 2004. godine veliki broj vrhunskih šahovskih turnira koristi Fišerov sistem (mada se na manje značajnim turnirima i dalje koriste tradicionalni satovi, jer su jeftiniji). Drugi deo Fišerovog patenta, sintetički glas koji bi upozoravao igrača koliko mu je vremena preostalo, nije prihvaćen.

Vidi još
--------

* Šah
* Pravila šaha
* Šahovski rekviziti
* Zastavica (šah)

Spoljašnje veze
---------------

* Američki patent No. 4,884,255 za Fišerov sat[*mrtav link*]
* 

| * p
* r
* u
Šah |
| --- |
|  | Porijeklo • Pravila • Otvaranja • Strategija • Taktika • Završnice • Svjetski šampionat • Problemski šah |  |
|  |
| --- |
|  |

**Tadžička Sovjetska Socijalistička Republika** (tadžički: *Республикаи Советии Социалистии Тоҷикистон*; ruski: *Таджикская Советская Социалистическая Республика*, akronim: **TSSR**) bila je jedna od 15 republika Saveza Sovjetskih Socijalističkih Republika.

Historija
---------

Historija te republike počela je kad je tadašnji komesar za nacionalna pitanja Josif Staljin, odlučio povući nove granice administrativnih jedinica po Centralnoj Aziji, koje bi više odgovarale nacionalnom sastavu njihova stanovništva. Tako je 14. oktobra 1924. formirana Tadžička Autonomna Sovjetska Socijalistička Republika, unutar Uzbečke Sovjetske Socijalističke Republike u kojoj je većinsko stanovništvo bilo turkijskog porijekla. *Tadžička Autonomna Sovjetska Socijalistička Republika* je egzistirala do 1929. kad je odlučeno da se izdvoji, zbog brojnih Tadžika tako je 5. decembra 1929. izdvojena i uzdignuta u rang konstitutivne republike, pod imenom *Tadžička Sovjetska Socijalistička Republika*.

Tad je i glavni grad Dušanbe.promjenio ime u **Stalinabad** (po Staljinu), to ime nosio je do 1961. 

Tadžička Sovjetska Socijalistička Republika prestala je postojati 9. septembra 1991. kad se je proglasila nezavisnom Republikom Tadžikistan

***Tadžička Sovjetska Socijalistička Republika*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **historiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |


| * p
* r
* u
Savezne republike Sovjetskog Saveza (1922–1991) |
| --- |
| Glavne | 
* Armenska SSR
* Azerbejdžanska SSR
* Beloruska SSR
* Estonska SSR
* Gruzijska SSR
* Kazaška SSR
* Kirgiska SSR
* Latvijska SSR
* Litvanska SSR
* Moldavska SSR
* Ruska SFSR
* Tadžička SSR
* Turkmenska SSR
* Ukrajinska SSR
* Uzbečka SSR

 |
| Kratkotrajne | 
* Karelo-Finska SSR (1940–1956)
* Zakavkaska SFSR (1922–1936)

 |
| Nesavezne republike | 
* SSR Abhazija (1921–1931)
* Buharska NSR (1920–1925)
* Horezmanska NSR (1920–1925)
* Nahičevska ASSR (1920–1923)
* Pridnjestrovska Moldavska SSR (1990–1991)

 |
**Tataouine** (arapski: تطاوين, čita se *Tatavin*, nekadašnji *Foum Tataouine*) je grad od 66.924 stanovnika
 na jugoistoku Tunisa, u vilajetu Tataouine u kom je administrativni centar.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tataouine leži na raskršću starih karavanskih puteva za Alžir i Libiju, udaljen 531 km južno od glavnog grada Tunisa.

Historija
---------

Tataouine je nikao kao garnizon 1882. nakon Francuske okupacije Tunisa. Francuzi su izgradili sve važnije objekte u gradu, 1892. otvoren je suk, a 1898. džamija, pošta, osnovna škola, ambulanta. U to vrijeme podignuti su i prvi privredni objekti; silos za žitarice, klaonica.

Pored grada leži Oued Dkouk on je 2009. proglašen Rezervat prirode koji se prostire na površini od 57,5 km². Nakon tog je 2012. uvršten u listu lokaliteta Ramsara.

Privreda
--------

Tataouine je pored tog što je regionalni administrativno-trgovački centar u novije vrijeme postaje i turistička destinacija poznat kao vrata Sahare. Turisti rado posjećuju njegov suk sa berberskim rukotvorinama.

U novije vrijeme pored Alžirske granice pronađene su zalihe plina.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Tunisia, Cities*" (engleski). City population. Pristupljeno 8. 11. 2019.
2. 1 2 3 4 5 6  „*La ville de Tataouine à travers histoire*" (francuski). Wepost magazine. Arhivirano iz originala na datum 2019-11-09. Pristupljeno 8. 11. 2019.
3. 1 2   „*Taṭāwīn*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 8. 11. 2019.

Vanjske veze
------------

***Tataouine*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Commune de Tataouine* (`fr`)
Septimanija 537. godine
**Septimanija** je bila zapadna regija rimske provincije Narbonske Galije koja je 462. godine prešla pod vizigotsku kontrolu, nakon što je bila predana njihovom kralju, Teodoriku II. Pod Vizigotima, ovo područje je bilo poznato kao „Galija" ili „Narbonensis". Obuhvaćala je otprilike teritorij današnje moderne francuske regije Languedoc-Roussillon. U 8. vijeku na kratko je potpala pod vlast Kordopskog emirata, da bi je ubrzo ponovo osvojili Franci i na tom mjestu osnovali Gotsku marku, koja se još nazivala i Gotija (lat. Gothia).

Septimanija je bila marka Karolinškog carstva, a onda i zapadne Francuske sve do 13. vijeka, iako je kulturno i politički bila odvojena od sjeverne Francuske i središnje kraljevske vlasti. Regija je bila pod utjecajem Toulousea, Provence i Katalonije. Bila je dio kulturne i jezične regije Oksitanije i konačno je potpala pod kontrolu Francuske nakon Katarskog križarskog rata. Od kraja 13.vijeka ova regija je bio poznata pod imenom Languedoc i njena historija je tijesno vezana za historiju Francuske.

Ime Septimanija vjerojatno potječe od dijela latinskog imena grada Béziersa *(Colonia Julia Septimanorum Beaterrae)*, koja je dobila ime po naselju veterana rimske VII. legije u samom gradu. Druga moguća teorija o nastanku imena je u vezi sa sedam gradova koji se nalaze na njenom teritoriju: Béziers, Elne, Agde, Narbonne, Lodève, Maguelonne i Nîmes.

Izvori
------

* Bachrach, Bernard S. *Merovingian Military Organization, 481.–751.*, Minneapolis: University of Minnesota Press, 1971.
* Collins, Roger. *The Arab Conquest of Spain, 710.–97.*. Oxford University Press, 1989.
* Collins, Roger. *Visigothic Spain, 409.–711.*. Blackwell Publishing, 2004.
* James, Edward. "Septimania and its Frontier: An Archaeological Approach." *Visigothic Spain: New Approaches*. Edward James (ed). Oxford: Clarendon Press, 1980.
* Lewis, Archibald Ross. *The Development of Southern French and Catalan Society, 718.–1050*. University of Texas Press: Austin, 1965.
* McKenna, Stephen. *Paganism and Pagan Survivals in Spain up to the Fall of the Visigothic Kingdom*. Catholic University of America Press: 1938.
* Thompson, E. A. *The Goths in Spain*. Oxford: Clarendon Press, 1969.
Ovo je članak o vrsti (Cyprinus carpio).  Za porodicu u koju ova vrsta spada, v. Šarani.  

Veći primjerak šarana
**Šaran** (*Cyprinus carpio*) riba je iz porodice Cyprinidae. Ima produljeno, debelo tijelo potpuno prekriveno ljuskama. Masivna se glava završava ustima s četiri brka, a usta može produljiti u obliku cijevi kojom šaran pretražuje i usisava hranu s dna. Jedina leđna peraja ima na početku nazubljenu i veoma oštru zraku.

Prema staništu, boja mu varira od bijelo zlatne do smeđe po leđima, a postaje svjetlija s bakrenim odsjajima po bokovima te završava više ili manje svijetlim trbuhom.

Stanište i ponašanje
--------------------

Šaran više voli vode stajaćice ili rijeke sporijeg toka, koje se ljeti jako zagriju. Posebno su mu drage vode bogate vodenom vegetacijom, a podnosi maleni postotak otopljenog kisika u vodi. U prvim godinama života šarani rado žive u plovi, ali kada ostare veći primjerci pribjegavaju samotnjačkom životu.

Aktivnost šarana je i noćna i dnevna, ali je u svakom slučaju povezana s temperaturom vode. Ako je voda hladna, šaran ograničava svoje kretanje i prehrambenu aktivnost i troši sve manje energije.

Šaranovo tijelo može biti veliko od 50 do 100 cm. A može živjeti i do 30 godina života.

Način hranjenja
---------------

Tijekom cijeloga života, šarani se hrane ličinkama, kukcima, mekušcima, ali i različitim raslinjem kao što su biljne mladice, sjemenke, korijenje... Neprestano pretražuju taloge do dubine koja zna prelaziti 20 cm. Mladi se hrane planktonom, a stariji mogu, ako treba, postati i grabežljivci.

Šarani su sposobni ustima formirati oblik cijevi kojom tada pretražuju taloge i kopaju po mulju.

Razmnožavanje
-------------

Za razmnožavanje, šaranu je potrebna temperatura vode od barem 20°C tijekom desetak dana. Čim se dostigne ta temperatura, u nekim vodama već u svibnju, ali češće u lipnju ili srpnju, ženke kreću prema travnatim zonama. Tu polažu od 120 000 do 130 000 jajašaca po kilogramu težine što za ženku od 15 kilograma predstavlja više od 1,8 milijuna jajašaca. Mlađ se rađa četiri do pet dana nakon što ih oplode mužjaci.

Strani nazivi
-------------

*Carp* (engleski); *Karpfen*; *Karp* (njemački); *Karp* (poljski), Kapr (češki); *carpa*, *carpio* (talijanski); *karpa* (španjolski); *carpe* (francuski); *сазан, карп (više kao kultivirana forma)* (ruski).

Vanjske poveznice
-----------------

### Ribolov šarana u Hrvatskoj

* Sportski ribolov na jezerima Savice (ŠRD Pešćenica)

### Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi nalazi se članak na temu: **Šaran** |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala vezanih za: **Šaran** |
|  | Wikivrste imaju podatke o: **Šaran** |

* ŠaranŠaran
* Veći primjerak šarana teškog 75 kilogramaVeći primjerak šarana teškog 75 kilograma
* Šaran u svome prirodnom staništuŠaran u svome prirodnom staništu
* Šaran, VltavaŠaran, Vltava
**Sijamska mačka** je vrlo stara pasmina domaće mačke, prepoznatljiva po karakterističnoj svijetloj jednobojnoj dlaci s tamnijim obilježjima u boji (*pointed*).

Porijeklo
---------

Sijamska mačka porijeklom je iz područja Sijama, današnjeg Tajlanda.
Ova je pasmina bila štovana u hramovima budističkih svećenika, a bila je prisutna i na dvoru sijamskog kralja.
Pretpostavlja se da je nastala prije više od 500 godina, u Europu je stigla u drugoj polovini 19. stoljeća. 
Sijamska mačka je prva orijentalna pasmina koja je još od početka 20. stoljeća postala vrlo popularna, kako u Europi tako i u Americi.

Karakteristike
--------------

Sijamske mačke imaju specifičnu jednobojnu dlaku s tamnije obilježenim nogama, repom i glavom.
Imaju vrlo elegantno tijelo na tankim, visokim nogama, i duguljastu glavu. U novije doba se razvijaju u smjeru ekstremnog naglašavanja izduženosti tijela i nogu te povećavanja očiju i ušiju. Time se uvelike razlikuju od ranih primjeraka sijamske mačke, koje se nazivaju *tradicionalni tip*.

Škiljavost koja se u prošlosti smatrala uobičajenom karakteristikom, danas se smatra nedostatkom. Sijamske mačke su po naravi aktivne, energične, društvene, znatiželjne, zahtjevne i izuzetno 'pričljive'. Uglavnom imaju dugi životni vijek, oko 15 godina.

Tjelesna obilježja
------------------

* Tijelo: srednje veličine, dugačko i vitko
* Glava: duguljasta, izdužena prema njuški, s ravnim, dugačkim nosom
* Oči: Velike, ukošene, orijentalnog oblika, duboke plave boje
* Uši: vrlo velike, nastavljaju vanjsku liniju lica
* Rep: dugačak, sužava se prema vrhu, prema vrhu rep čvornat
* Dlaka: kratka i mekana, bez poddlake
* Boje: boja tuljana , čolokadna, plava i ljubičasta u obilježjima.

Prihvaćaju se i neke boje kratkodlakih mačaka, s obilježjima.
Nove boje i tobi (*tabby*) uzorak prihvaćeni su u novije vrijeme.

Vanjske poveznice
-----------------

* Mica Maca on-line magazin Portret sijamske mačke Arhivirano 2008-03-04 na Wayback Machine-u
* CFA, Portret sijamske pasmine Arhivirano 2008-11-01 na Wayback Machine-u
* TICA Thai, Povijest sijamske pasmine
* TCA, Tradicionalna sijamska mačka


***Sijamska mačka*** na Wikimedijinoj ostavi
**Dalvíkurbyggð** je općina na sjeveru Islanda od 1 867 stanovnika

Geografske karakteristike
-------------------------

Naselja *Općine Dalvíkurbyggð* leže razbacana oko istočnog vrha fjorda Eyjafjörður, u kojem se nalazi i - Akureyri, administrativni centar Regije Norðurland eystra, koji leži oko 42 km južnije u istom fjordu. Sjedište općine gradić Dalvík udaljen je oko 405 km sjeveroistočno od Rejkjavika.

Historija
---------

Dalvíkurbyggð je nova općina nastala 1998. spajanjem ruralnih naselja iz okolice sa gradićem Dalvík.

Privreda
--------

Ekonomija te općine tradicionalno se bazirala na ribarstvu i proizvodnji ribljih konzervi. U novije doba sve se više okreće uslugama, novim hi-tech tehnologijama i turizmu, jer se iz Dalvíka organiziraju krstarenja brodovima, sa promatranjem kitova po Grenlandskom moru.

Dalvík je i trajektna luka za najsjeverniji islandski otok Grímsey.

Gradovi prijatelji
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Danska, Viborg
* Švedska, Lund
* Norveška, Hamar
 | * Finska, Porvoo
* Grenland, Ittoqqortoormiit
 |

Izvori
------

1. 1 2  „Iceland: Municipalites and Urban Settlements" (engleski). City population. Pristupljeno 23. 03. 2014.

Vanjske veze
------------

***Dalvíkurbyggð*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice grada (`is`)
*Za ostala značenja, v. Šiljak (razvrstavanje).*
Paleolitski strugači i šiljci
**Šiljak** je praistorijsko oruđe karakteristično za paleolit. U starijem paleolitu javlja se tajasijenski, mali, asimetričan šiljak formiran na debelom odbitku. Retuš je uzdignut, grubo nazupčeni, tipičan za tajasijenske (premusterijenske) industrije južne Francuske.

Karakteristični šiljci srednjeg paleolita su Musterijenski (formiran na običnom ili Levaloazijenskom odbitku ili sečivu, trouglaste forme, retuš uglavnom dubok, uzdignut nekada i stepenasti, totalno ili samo na vrhu, na jednoj ili obe ivice) i listoliki šiljci (dvojni šiljci, unifacijalno ili bifacijalno retuširani, listoliki, tanki i fine izrade).

Tokom gornjeg paleolita javlja se veliki broj različitih šiljaka kao što su:

* šatelperonijenski je šiljak sa lučnim, strmo retuširanim hrptom formiranim na sečivu, solitrejski je facijalno i bifacijalno okresani šiljak listolike forme, kao i ostali koji karakterišu soliterijsku kulturu. Mladečki šiljak je od kosti, roga jelena, slonovače. Izduženog romboidnog oblika je, većih dimenzija, pljosnat, može biti ovalnog ili kvadratnog preseka.

* Šiljak tipa Font Iv je oruđe formirano na uskom sečivu, retuširano lateralnim ili bilateralnim polustrmim retušem, a šiljak tipa Krems koji je formiran na lameli, ređe retuširan lateralno, češće bilateralno, polustrmim i marginalnim retušem.

* Gravetijenski šiljak je sa pravilnim ili blago lučnim strmo retuširanim hrptom, formirano na dugom i uskom sečivu ili lameli.

  

* Arenijenski je jednostrano retuširan u celini ili delimično, formiran na debelom sečivu ili laminarnom odbitku, ponekad je i listolike forme.

* Tardigravetijenski šiljak je na donjem kraju sužen pomoću lateralno izvedenog jamičastog udubljenja, retuširano najčešće dubokim i direktnim polustrmim ili strmim retušem. Tako formiran trn služio je za usađivanje.

U finalnom paleolitu i mezolitu karakteristični su: sviderijenski – izduženi šiljak sa trnom, zatim tipa Lingbi (kratak, širok šiljak, sa bilatelarnim uglavno strmo retuširanim trnom za usađivanje). Vrh može biti retuširan i tipa Ruanda (dvostruki šiljak sa vrhom u osi oruđa, listolike ili romboidne forme, retuširan na oba kraja inverznim, plitkim (površinskim ili polustranim retušem). 

Tardenuazijenski šiljak je trouglasto, unilateralno ili bilateralno (polustrmo ili strmo) retuširan šiljak, mikrolitskih dimenzija, sa retuširanom ravnom ili konkavnom bazom.

Sovterijenski šiljak je bilateralno, strmo retuširan jednostrki ili dvostruki šiljak sa lučnim hrptom mikrolitskih dimenzija.

Azilijenski šiljak je šiljak sa naglašenim lučnim, strmo retuširanim hrptom, uglavnom mikrolitskih dimenzija. 

Arensburgijenski šiljak je oruđe sa trnom koji je formiran pomoću 2 simetrično postavljena, strmo retuširana, jamičasta udubljenja.

Vidi još
--------

* Okresivanje
* Retuš

Literatura
----------

* Iaan Shaw, Robert Jameson, Dictionary of Archaeology, Wiley-Blackwell, 2002.
* J. Žujović, Kameno doba, Srpska književna zadruga, Beograd, 1893.
**Fakhr al-Mulk Radwan** (također *Ridwan* ili *Rudwan*, odnosno *Ridvan*) (? - 10. decembar 1113) bio je seldžučki vladar Alepa od 1095. do 1113. godine, poznat kao jedan od pokrovitelja asasina.

Bio je sin Tutuša I, vladara Sirije i brata seldžučkog sultana Malik-šaha I. Nakon očeve smrti vlast je trebao naslijediti njegov brat Duqaq, ali se Ridvan pobunio i preuzeo vlast u Alepu, dok je Duqaq preuzeo Damask. Podjela među braćom je izazvala podjele među seldžučkim guvernerima i velmožama - antiohijski guverner Yaghi-Siyan i jeruzalemski guverner Ilghazi su stali na stranu Duqaqa, a na stranu Ridvana je stao Ilghazijev brat Sokman. Nakon što je Duqaqu prešao Janah ad-Dawla, guverner Homsa kojeg je Yaghi-Siyan prezirao, Ridvan je u Antiohiji stekao novog saveznika i Yaghi-Siyana učinio zetom. Taj savez, međutim, nije dugo potrajao jer su do Antiohije 1097. stigli križari i otpočeli opsadu. Ridvan je početkom 1098. pokušao bez uspjeha razbiti opsadu, a Antiohija je pala nekoliko mjeseci kasnije.

Usprkos toga, Ridvan je u suparničkim emirima vidio daleko veće neprijatelje nego križare. Godine 1103. su Janah ad-Dawlu ubili asaseni u njegovoj službi, te je preuzeo Homs; smrt brata, koja se ponekad također pripisuje asasenima, omogućila mu je vlast nad Damaskom. Godine 1105. se prvi put ozbiljnije sukobio s križarima, kada ga je kod Artaha porazio Tankred od Galileje. Nekoliko godina kasnije je pristao Tankredu plaćati danak, što je užasnulo alepskog šijitskog vođu i kadiju Ibn al-Hašaba; on je od abasidskih kalifa u Bagdadu ishodio dolazak atabega Mawduda, koji je kasnije ubijen od asasena.

Nakon smrti ga je naslijedio sin Alp Arslan al-Ahras, koji će napustiti politiku podrške asasesnima, a što će dovesti do pada Alepa pod vlast Zengija.

Literatura
----------

* Kenneth Setton, ed. *A History of the Crusades, vol. I*. University of Pennsylvania Press, 1958 (available online).
* *The Damascus Chronicle of the Crusades: Extracted and Translated from the Chronicle of Ibn al-Qalanisi*. H.A.R. Gibb, London, 1932.

  



| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Tutush I** | **Sultan Alepa**1095–1113 | Slijedi:**Alp Arslan al-Akhies ibn-Radwan** |
**Bitka kod Jemmappesa** se odigrala u Belgiji 6. novembra 1792. za vrijeme Rata Prve koalicije između francuskih revolucionarnih trupa pod generalom Charlesom Dumouriezom na jednoj, i austrijskih trupa pod vojvodom od Teschena na drugoj strani. Dumoriez, koji je kao zapovjednik revolucionarne armije bio namjeravao zauzeti tada austrijsku Belgiju na samom početku sukoba, je priliku za to dobio nakon poraza pruske ofenzive na Pariz u bitci kod Valmyja, koja je omogućila povratak Sjeverne armije na granicu sa Belgijom. Dumoriez, dodatno pojačan velikim brojem dobrovoljaca koji su bili porazili austrijsku opsadu Lillea, je stekao izuzetno brojčanu nadmoć nad Austrijancima, koji su bili zauzeli obrambeni položaj kod mjesta Jemmappes na zapadu Valonije. Dumoriez se zbog toga odlučio za frontalni napad te su Francuzi, usprkos velikih gubitaka, uspjeli prodrijeti unutar austrijskih položaja. To je vojvodu od Teschena prisililo da naredi povlačenje, koje se nastavilo te su Francuzi do kraja godine zauzeli cijelu Belgiju. Uspjeh kod Jemmapesa je, međutim, za Francuze bio kratkotrajan, jer su ulazak Nizozemske u rat na strani Prve koalicije i Dumoriezov poraz u bitci kod Neewindena u proljeće 1793. doveli do gubitka Belgije.

Literatura
----------

* Chandler, David. *Dictionary of the Napoleonic Wars.* New York: Macmillan, 1979. ISBN 0-02-523670-9.
* Smith, Digby. *The Napoleonic Wars Data Book.* London: Greenhill, 1998. ISBN 1-85367-276-9.

Koordinate: 50°27′21″N 3°53′19″E﻿ / ﻿50.4559°N 3.8886°E﻿ / 50.4559; 3.8886
**Јулијанска година** је мерна јединица за време, а користи се у астрономији. Јулијанска година одговара периоду од тачно 365,25 дана или 31.557.600 секунди. Име произлази од чињенице да овај период одговара просечном трајању године у јулијанском календару, тачно 365,25 дана.

У пракси, овај је период одабран као практичан и интуитиван начин за изражавање дугих временских периода, јер одговара заокруженом броју дана колико траје стварни орбитални период Земље око Сунца, а то је тачно 365,2564 дана.

Јулијанске су године практичне за рад са ефемеридама где је непрактично наводити дане. На пример, орбитални период Плутона је 90.590 дана, но како људи нису навикли обрачунавати дуже временске периоде у данима, много је боље изразити овај период у јулијанским годинама, дакле као "248 јулијанских година". Интуитивно је јасно да је "јулијанска година" период времена који је врло близак стварном трајању године, а и период изражен у јулијанским годинама лако се прерачуна у дане.

Битно је напоменути да јулијанске године нису директно везане за појам јулијански дан, који се такође користи у астрономији. *Јулијански дан*, за разлику од јулијанске године, *није* мерна јединица за време већ редни број дана од изабране стартне тачке.

Специфицирање и именовање епоха
-------------------------------

Јулијанске године су основа за стандард именовања епоха у астрономији. Епоха специфицира одређени тренутак у времену. Јулијанска епоха Ј2000.0 је синкронизована са земаљским временом (ТТ) од 1. јануара 2000. у грегоријанском (не јулијанском!) календару, па се све будуће епохе могу израчунати и именовати према њој. Пример, епоха Ј2100.0 је тренутак тачно 36525 дана (100 јулијанских година) иза епохе **Ј2000.0**.

У астрономији се положаји звезда (ректасцензија и деклинација) полако мењају услед прецесије, па је при специфицирању координата нужно навести и епоху.

Светлосна година се базира на овој години.

Извори
------

* *Explanatory supplement to the Astronomical Amanac*. P. Kenneth Seidelmann, editor. Mill Valley, Cal.: University Science Books, 1992. Pages 8, 696, 698-9, 704, 716, 730.

Екстерни линкови
----------------

* What is a "Year" (on Earth or Mars)? Arhivirano 2011-07-24 na Wayback Machine-u
**Šiling** (engleski: *shilling*, skandinavski: *Skilling*) je ime nekadašnje novčanice brojnih zemalja, engleskog prijekla.

Šiling je i danas nacionalna valuta u bivšim britanskim protektoratima (kolonijama); Keniji 
(Kenijski šiling), Somaliji (Somalijski šiling), Tanzaniji]] (Tanzanijski šiling) i
Ugandi (Ugandski šiling). Jedno vrijeme bio je valuta skandinavskih zemalja (Norveška, Švedska, 
Danska) kao i Australije i Novog Zelanda po uzoru na Britaniju. 

Šiling je se kovao i po brojnim njemačkim kneževinama; Hamburgu, Lübecku, Schleswig-Holsteinu, Mecklenburgu, Brandenburgu, Württembergu i Bavarskoj, kao i po Švicarskoj], Poljskoj i Litvaniji.

Najduže se zadržao u upotrebi u Austriji (Austrijski šiling) sve do prelaska na euro.

Historija
---------

Za ranih anglosaksonskih vremena - šiling je bio samo obračunska jedinica, čija se vrijednost ustalila na 12 penija, odnosno jedna funta
vrijedila je 20 šilinga

Šiling se kao kovanica pojavio početkom 16. vijeka, pred kraj vladavine Henrika VII, točnije 
1502. On je bio jedna od prvih engleskih kovanica, na 
kojoj se pojavio realističan portet engleskog vladara, pa su ga zbog tog od sredine vijeka počeli nazivati - **testone**, po talijanskom 
uzoru, jer se prva novovjeka kovanica tog tipa iskovala u Milanu 1474. 

Zbog svoje praktične veličine i vrijednosti (kovao se od srebra i zlata), - šiling je bio vrlo popularan, pa su
ga Britanci od milja zvali - **bob**. Šiling je bio u opticaju sve do 1968. kad je Britanija prešla na Decimalni sistem, tad je nastavio
život kao kovanica u vrijednosti od pet penija. Konačno je povučen iz opticaja 1990.

Etimologija
-----------

Za najranijih vremena zvao se **scilling** ili **scylling**, ime mu vjerojatno vuče porijeklo od teutonske - **skil** = dijeliti, u to
vrijeme je samo obračunska jedinica, a ne i pravi novac.

Izvori
------

1. 1 2 3  „Shilling" (engleski). Royal Mint Museum. Arhivirano iz originala na datum 2014-11-29. Pristupljeno 30.09.2014.
2. 1 2   „Coins of England and Great Britain" (engleska). Tony Clayton. 2013. Pristupljeno 30.09.2014.

Vanjske poveznice
-----------------

***Šiling*** na Wikimedijinoj ostavi

* Coins of England and Great Britain (`en`)
**Stranka Rusa Srbije** (skraćeno **RUS**) osnovana je 10. aprila 2012. godine u Beogradu pod nazivom *Stranka Rusa Srbije*. Ruska stranka je registrovana manjinska partija ruske nacionalne manjine, Srba takozvanih rusofila i svih drugih građana Republike Srbije ona je vanparlamentara manjinska partija. 

Njen prvi predsednik i osnivač i sadašnji predsednik stranke je Dragan Cvetković koji je ranije bio član Demokratske stranke, koji je po majci rus i ruskog porekla, izabran na izbornoj Skupštini 2012. godine. Na vandrednim parlamentarnim izborima u Republici Srbiji 2014. godine najvila je učestvovanje i predaju liste na Beogradskim lokalnim izborima zakazanih kad i parlamentarni, za 16. mart 2014. godine.

Njeni politički stavovi zasnivaju na punopravno članstvo Republike Srbije u Evropskoj uniji kao i jačanje saradnje sa Ruskom Federacijom i rusofilstvu, evropeizmu, antiglobalizmu i srpskom socijalizmu, partija se zalaže za očuvanje srpske i ruske nacionale kulturne baštine i nacionalnih interesa u Republici Srbiji, Republici Srpskoj i Crnoj Gori. Stranka je protiv ulaska Republike Srbije u NATO pakt ali je za saradnju sa istim kroz Partnerstvo za mir.

Mnogi Stranku Rusa Srbije od građana i medija mešaju sa  Ruskom strankom čije je sedište u Šabcu, obadve stranke su stranke ruske nacionalne manjine ali imaju različite političke stavove i različitu političku ideologiju.

Kontroverze
-----------

Aleksandra Bukvić odbornica u skupštini grada Subotice koja je ruskog porekla i bivša članica i predsednica opštinskog odbora Stranke Rusa Srbije u Subotici, kako je izjavila za medije smenjena je od strane predsednika Stranke Rusa Srbije Dragana Cvetkovića, zbog njenog iniciranja u javnosti za ponovno uvođenje ruskog jezika u Subotičke škole i škole u Republici Srbiji. Predsednika Strabnke Rusa Srbije Dragana Cvetkovića, Aleksandra Bukvić je optužila preko medija za nelegitimno smenjivanje sa dužnosti predsednika opštinskog odbora Stranke Rusa Srbije i da on nezastupa nacionalne interese ruske nacionalne manjine u Republici Srbiji, kao da je i nelegitimni izabrani predsednik Stranke Rusa Srbije.

Spoljašnje veze
---------------

* Stranka Rusa Srbije (zvanični sajt) Arhivirano 2014-03-06 na Wayback Machine-u
* Kraći izvod programa sa zvaničnog sajta Stranke Rusa Srbije Arhivirano 2014-03-06 na Wayback Machine-u
* Izvod iz registra političkih stranaka nakome se nalazi i Stranka Rusa Srbije Arhivirano 2014-09-11 na Wayback Machine-u
* Sajt: www.gradsubotica.co.rs Izjava za medije Aleksandre Bukvić povodom njene smene sa funkcije predsednika odbora Stranke Rusa Srbije u Subotici
* Sajt: www.subotica.com Izjava za medije Aleksandre Bukvić povodom njene smene sa funkcije predsednika odbora Stranke Rusa Srbije u Subotici Arhivirano 2016-03-05 na Wayback Machine-u
| * p
* r
* u
PohodiNeoasirskog Carstva |
| --- |
| Uspon Neo-Asirije – Pohodi Ashurnasirpala II – Pohodi Shalmanesera III – Qarqar – Pohodi Tiglath Pilesera III – Pohodi Sargona II – Pohodi Sanheriba – Lahiš – Jeruzalem – Dijala – 1. Babilona – Pohodi Esarhaddona – Pohodi Ashurbanipala – Ashdod – Susa – Elam – 2. Babilon – Arrapha – Assur – Niniva – Harran – Karkemiš |

**Bitka kod Karkemiša** je bio odlučujući sukob koji se godine 605. pne. zbio između savezničke egipatsko-asirske i babilonske vojske te uspostavio babilonsku prevlast nad Bliskim Istokom.

Pozadina
--------

Godine 612. pne. su združene snage babilonskog kralja Nabopolasara i Medijaca osvojile asirsku prijestolnicu Ninivu. Ostaci asirske vojske su se povukli u grad Harran gdje se princ Ašur-ubalit proglasio kraljem. Iako je bio dugogodišnji neprijatelj Asiraca, egipatski faraon Psametih I im je odlučio priskočiti u pomoć, smatrajući kako će tako spriječiti Babilonce da ispune vakuum nastao propašću Asirskog Carstva, odnosno omogućiti Egiptu da stekne kontrolu nad Levantom i ponovno postane supersila.

Njegovu politiku je nastavio sin Neho, koji je kao faraon 609. pne. poduzeo veliki pohod s ciljem da razbije babilonsku opsadu Harrana. Egipatska vojska je stigla prekasno da spasi grad, ali se zato asirski garnizon sklonio u Karkemiš, koji je postao glavno i strateški izuzetno važno egipatsko uporište.

Babilonci su iste godine osvojili Kumukh, grad koji je nalazio na glavnoj opskrbnoj ruti za Karkemiš. Zbog toga je Neho sljedeće godine pokrenuo novi pohod i osvojio Kumukh te pogubio babilonski garnizon. Nabopolasar je, pak, pokrenuo novi pohod i postavio svoju vojsku kod Qurumatija na Eufratu ali je u januaru 606. pne. bio prisiljen zbog slabog zdravlja vratiti se u Babilon. Njegovu vojsku bez vođe su Egipćani napali i porazili.

Tok bitke
---------

Sljedeće godine je Nabopolasar prikupio još jednu veliku vojsku, ali je njeno čelo postavio svog sina Nabukodonosora. Mladi princ se, po svemu sudeći, pokazao daleko uspješnijim vojskovođom od svog oca. Babilonske kronike navode kako je babilonska vojska uspjela prijeći Eufrat i iznenada napasti egipatsku vojsku. Egipćani su bili iznenađeni i dali se u sveopći bijeg. Nabukodonosor se dao u potjeru te je dio te vojske uspio sustići i uništiti u bitci kod Hamatha.

Posljedice
----------

U bitci kod Karkemiša su nestali posljednji ostaci asirske vojske, a s njima i asirske države. Kolaps egipatske vojske je doveo do kraha Nehovih planova da od Egipta ponovno načini supersilu, a sva područja Levanta su pala pod babilonsku vlast, s time da su Babilonci došli na samu granicu Egipta, a četiri godine kasnije pokušali osvojiti i sam Egipat.

Iako taj pokušaj nije uspio, Babilonija se ovom bitkom nametnula kao najmoćnija država Bliskog Istoka, odnosno na svijetu, a taj će status održati sljedećih pola vijeka.
*Za ostala značenja, v. Bijeli brod (razvrstavanje).*
Potonuće *Bijelog broda*.
**Bijeli brod** (engleski: ; francuski: ) bio je normanski brod poznat po katastrofalnom brodolomu 25. novembra 1120. koji je imao dalekosežne posljedice po historiju Engleske.

Srednjovjekovne kronike su ga opisivale kao najbolji i najbrži brod na obalama La Manchea svog vremena. Njegov kapetan je bio Thomas FitzStephen, sin Stephena FitzAirarda, kapetana broda *Mora* koji je godine 1066. doveo Williama Osvajača iz Normandije u Englesku prilikom znamenite invazije. U jesen 1066. je Bijeli brod bio usidren u normandijskoj luci Barfleur u trenutku kada je tamo sa svitom na putu u Englesku došao engleski kralj Henry I, sin William Osvajača. Thomas je kralju ponudio da ga preveze, ali je on već bio ugovorio prijevoz. Umjesto toga je dozvolio svom sinu, princu Williamu Adelinu da se ukrca na brod. Zajedno s princom se ukrcali dvoje Henryjeve nezakonite djece, ali i brojni drugi plemići. Posada je od princa zatražila i dobila ogromne količine pića; prije nego što je otplovio na brod je došlo preko 300 ljudi, iako su neki zbog dijareje i prevelikog pijanstva morali ostati u Barfleuru.

Kada je brod konačno isplovio već je počeo padati mrak, ali je kapetan FitzStephen svejedno poslušao prinčevu zapovijed da pokuša prestići očev brod. Fitzstephen je poslušao, ali je brod brzo udario u hrid i počeo tonuti. Princ se uspio dočepati čamca za spašavanje te krenuo prema kopnu; međutim, povici u pomoć njegove polusestre Maud su ga natjerali da se vrati. Tada su se za čamac počeli hvatati utopljenici te se i on prevrnuo. Tako je u brodolomu stradao princ i skoro svi drugi putnici; preživjeli su samo jedan dječak i mesar iz Rouena koji su se uspjeli dočepati obližnje stijene i na njoj proveli cijelu noć.

Brodolom je za Englesku imao katastrofalne posljedice. William Adelin je bio njegov sin-jedinac, te se tako Normanska dinastija našla pred izumiranjem. Već sljedeće godine se Henry oženio za Adelize od Louvaina, ali s njom sve do smrti 1135. nije uspio dobiti djecu. U međuvremenu se kao jedina legitimna nasljednica prijestolja nametnula njegova kćer Matilda, udovica njemačkog cara Heinricha V, ali su normanski baroni bili neskloni prema ženi na prijestolju, a pogotovo nakon što se bila udala za njima omraženog anžuvinskog grofa Godeforya V. Kao glavni Matildin protivkandidat se nametnuo Henryjev nećak Etienne od Bloisa čija je uzurpacija 1135. izazvala dugotrajni, krvavi i razorni građanski rat koji će u engleskoj historiji biti poznat kao *Anarhija*.

Bijeli brod se zbog svega toga često spominje kao motiv u engleskoj umjetnosti, kulturi i fikciji. Jedan od najpoznatijih primjera je *Stupovi zemlje* popularni roman Kena Folletta čija radnja počinje upravo sa potapanjem Bijelog broda.

Vanjske veze
------------

* Britannia.com The Wreck of the White Ship
**Dalvík** je najveće naselje u općini Dalvíkurbyggð na sjeveru Islanda, koje ima 1 366 stanovnika

Geografske karakteristike
-------------------------

*Dalvík* leži udaljen je oko 405 km sjeveroistočno od Rejkjavika, na sjeveroistočnoj obali fjorda Eyjafjörður. Položen gotovo pri samom grlu fjorda, na mjestu gdje izbija dolina Svarfaðardalur. U istom fjordu, 42 km južnije leži i grad Akureyri, administrativni centar Regije Norðurland eystra.

Historija
---------

Teren na kom leži današnji Dalvík je vjekovima bio povremeno ribarsko naselje zvano Sandur, a kasnije Böggvisstaðasandur. Prvo stalno naselje počelo je nicati tek 1881. a luka je izgrađena 1939. 

Od 1946. Dalvik je samostalna općina, jer se izdvojio iz dotadašnje općine Svarfaðadalshreppur, a od 1974. ima status grada. Od 7. juna 1998. Dalvik je dio nove općine Dalvíkurbyggð u koju su se udružila brojna manja naselja doline Svarfaðardalur.

Privreda
--------

Ekonomija tog gradića i danas se uglavnom bazira na ribarstvu i proizvodnji ribljih konzervi. Pored tog važna je i trgovina uz turizam, jer se iz Dalvíka organiziraju krstarenja po Grenlandskom moru, sa promatranjem kitova. Danas je poznat i kao najveći skijaški centar Islanda, jer se odmah iznad grada steru visoke planine i skijalište Böggvisstaðafjalli.

Dalvík je i luka iz koje plovi trajekt Sæfari za najsjeverniji islandski otok Grímsey.

Izvori
------

1. 1 2  „Iceland: Municipalites and Urban Settlements" (engleski). City population. Pristupljeno 25. 03. 2014.
2. ↑  „Skíðasvæðið Böggvisstaðafjalli" (islandski). skidalvik. Arhivirano iz originala na datum 2012-05-04. Pristupljeno 25. 03. 2014.

Vanjske veze
------------

***Dalvík*** na Wikimedijinoj ostavi

* Službene stranice Općine Dalvikurbyggd (`is`)
**Bitka kod Kalinika** se odigrala za vrijeme Iberijskog rata 19. aprila 531. između bizantske vojske na čelu sa Belizarom na jednoj, i perzijske vojske na čelu sa Azaretom na drugoj strani. Do nje je došlo godinu dana nakon perzijskog poraza u bitci kod Dare, odnosno neposredno nakon još jednog perzijskog pohoda s ciljem da se Bizantincima preotme Sirija. Taj je pohod Belizar uspio zaustaviti vještim manevrom i prisiliti Perzijance na povlačenje. Prema navodima historičara, bizantski vojskovođa je neprijatelja namjeravao istjerati bez bitke, ali su njegovi vojnici "postali nemirni" te je nevoljko odlučio zajedno sa svojim arapskim saveznicima iz plemena Gasanida uništiti Perzijance u uređenoj bitci. Njegov suparnik, perzijski vojskovođa Azaret, raspolagao je s podjednakim snagama, među kojima je bilo i arapsko pleme Lahmida. Bitka je trajala dugo s promjenjivim ishodom sve dok Perzijanci nisu uspjeli probiti desno bizantsko krilo na kome su bili Gasanidi te potisnuti Bizantince na obalu Eufrata, pri čemu se dio bizantskih vojnika utopio u rijeci. Belizar je tek krajnjim naporom uspio stablizirati bizantske redove, što je omogućilo da Bizantinci pruže dovoljno snažan otpor kako bi se u kakvom-takvom redu mogli povući preko rijeke. Iako su Perzijanci odnijeli pobjedu, imali su previše gubitaka da bi mogli iskoristiti uspjeh; ni Bizantinci nisu bili u stanju voditi dalje bitke. Sve je to sljedeće godine dovelo do tzv. Vječnog mira kojim je Bizant prepustio sve teritorije dotada osvojene u ratu i pristao plaćati danak.

Izvori
------

1. ↑  Shahîd (1995), pp. 48-49

Literatura
----------

* Greatrex, Geoffrey; Lieu, Samuel N. C. (2002). *The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD)*. Routledge. ISBN 0-415-14687-9.
* Martindale, John R.; Jones, A.H.M.; Morris, John (1992). *The Prosopography of the Later Roman Empire - Volume III, AD 527–641*. Cambridge University Press. ISBN 978-0521201608.
* Shahîd, Irfan (1995). *Byzantium and the Arabs in the sixth century, Volume 1*. Dumbarton Oaks. ISBN 978-0-88402-214-5.
* Stanhope, Phillip Henry (1829). *The Life of Belisarius*. Bradbury and Evans Printers.
**Financijski sistem drevne rimske države** je mijenjao s obzirom na promjene ustavnog poretka.

Prvi pouzdani podaci o rimskim državnim financijama datiraju iz vremena Republike, kada su se državne financije temeljile na državnoj blagajni poznatoj kao *aerarium*. Ona je obično bila povjeravana članovima rimske aristokracije, odnosno članovima Senata, a službenici su nosili titule kao što su kvestori, pretori, i na kraju, prefekti.

Slom Republike i uspostavljanje Rimsko Carstvo|Carstva je doveo do promjena financijskih sistema. *Aerarium* je zadržan, ali je podjela rimskih provincija na senatske (pod nominalnom kontrolom Senata) i carske (pod neposrednom kontrolom cara) dovela do stvaranja nove, posebne državne blaganje poznate kao *fiscus*. U nju su se slijevali prihodi iz carskih prihoda, dok su u aerarium ulazili prihodi iz senatskih provincija. Na čelu fiscusa je umjesto aristokratskog magistrata, pak, bio od cara imenovan i njemu neposredno odgovoran službenik po imenu rationalis. Prvi carevi su to mjesto povjeravali oslobođenicima, da bi, zbog učestale korupcije, Hadrijan uveo običaj da se na to mjesto postavljaju vitezovi.

Postepenim jačanjem moći careva u odnosu na Senat, pak, dolazi do podjele samog *fiscusa* - koji je prvotno trebao biti privatni carski fond - na *fiscus*, koji sada služi kao javna carska blagajna i *patrimonium*, koji predstavlja privatno vlasništvo cara i njegove porodice. U doba dominata se uspotavlja potpuna carska vlast nad financijama, a novi službenik pod imenom *comes sacrarum largitionum* postaje najmoćniji od svih članova carske uprave.

Povezano
--------

* Agentes in rebus
* Aerarium
* Comes
* Congiarium
* Donativum
* Fiscus
* Rationalis
* Rationibus
* Rimska trgovina
* Rimska ekonomija

***Rimske financije*** na Wikimedijinoj ostavi