recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Car Gengshi od Hana**, kin. *漢更始帝*, py. *gèng shĭ dì*, wg. *Keng-Shih-ti*, (? - 25.), također poznat i po formalnoj tituli **Princ od Huaiyanga** (淮陽王,), kurtoazno ime **Shenggong** (聖公), bio je kineski car čija je kratkotrajna vladavina označila početak obnove dinastije Han poslije pada dinastije Xin. Genshijevo pravo ime je bilo Liu Xuan, te je bio rođak Liu Yana, popularnog vođe Lülin pobunjenika protiv cara Wang Manga i dinastije Xin. Ostali pobunjenički vođe su, međutim, ljubomorni na Liu Yanovu popularnost, početkom 23. za cara proglasili Liu Xuana. Kao car Genshi, Liu Xuan je postao nominalni komandant svih pobunjeničkih snaga, a koje su, nakon pobjede u kod Kunyanga zauzele carsku prijestolnicu Chang'an i ubile cara Wang Manga. Genshi se, međutim, uskoro iskazao kao izuzetno slab i nesposoban i vladar, što je godine 24. prva iskoristila pobunjenička vojska Chimei te protiv njega digla pobunu i kao marionetskog vladara istakla Liu Penzija. Chimei su sljedeće godine porazili i zarobili Genshija, a potom su ga zadavili. Novi car Guangwu je, pak, nakon dolaska na vlast dao njegovo tijelo pokopati sa svim carskim počastima.

Izvori
------

* Beck, B. J. Mansvelt (1990). *Treatises of Later Han*. Brill. str. 188. ISBN 9004088954.
* Kohn, Livia (2000). *Daoism Handbook*. Brill. str. 136.
* Theobald, Ulrich (2000). „Chinese History - Han Dynasty 漢 (206 BC-8 AD, 25-220) emperors and rulers". Chinaknowledge. Pristupljeno 02. 11. 2007.
* „Sinian Period". Oracle ThinkQuest Education Foundation. Pristupljeno 02. 11. 2007.
* „Wang Mang - Xin Ruler and Emperor Biographies". Kongming's Archives. 2002-2003. Pristupljeno 03. 11. 2007.

|  |
| --- |
| Car Gengshi od Hana**Kuća Liu** **Umro/la:** 25 |
| Pretendirane titule |
| Prethodi:**Wang Mang** | **— TITULARNI —*****Car Kine***23 – 25Razlog za neuspjeh sukcesije:poražen od Chimeia | Slijedi:**Car Guangwu od Hana** |
| Slijedi:**Car Penzi** |
**Car Xixia Chongzong od Zapadne Xije** (西夏崇宗) (1084–1139), također poznat i kao Li Qianshun (李乾順), bio je tangutski car države Zapanda Xia, jednog od četiri državnopravna eniteta koji je početkom 12. vijeka postojao na području današnje Kine, a koji je vladao od 1086. do 1139. Chongzong mu je bilo hramsko a Li Qianshun lično ime, dok je Shèngwéndì (聖文帝) postalo njegovo posthumno ime. 

Na prijestolje je došao poslije smrti svog oca Huizonga od Zapadne Xije. Tada mu je bilo tri godine, pa je kao regent vladala njegova majka Gospa Liang. Nju je 1099. otrovao izaslanik dinastije Liao, nakon čega je Chonzong počeo samostalno vladati.

Njegova relativno duga je bila obilježena nastavkom procesa sinizacije, iako je Chonzong nastojao da se budistički spisi prevode na tangutski jezik. Na unutrašnjem je planu nastojao centralizirati državnu upravu i slomiti moć tangutskih poglavica. Prve decenije vladavine su obilježili porazi u sukobima sa dinastijom Liao i kineskom dinastijom Song, pogotovo godine 1114. Kasnije je nastojao preurediti državnu upravu po konfucijanskim načelima. 

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi: **Car Huìzōng**  |  **car dinastije Zapadna Xia** 1086–1139 | Slijedi: **Car Rénzōng**  |

Napomene
--------

* **↑ Note 1:**  Imena u kineskim slovima su od chinaknowledge.de
* **↑ Note 2:** Datumi vladavine su uglychinese.org
* **↑ Note 3:** Bile su dvije supruge tangutskih careva s imenom Carica Liang; jedna od njih je pripadala Car Huizong od Zapadne Xije, v. Ksenia Kepping, The famous Liangzhou bilingual stele.
**Savet za inostrane odnose** (engl. ) je nezavisna i nestranačka inostrana politička organizacija, koja je osnovana u 68. ulici u Njujorku 29. jula 1921. godine. Ova organizacija broji oko 2.000 članova koji pripadaju najelitnijim krugovima vlasti, preduzetništva, finansija, komunikacija i univerziteta u Sjedinjenim Država. 

Među osnivačima su se nalazili mnogi koji su, posle Prvog svetskog rata, učestvovali u potpisivanju Versajskog ugovora: pukovnik Edvard Mendel Haus, Volter Lipman, Džon Foster Dals, Alen Dals i Kristijan Herter. Osnivanje Saveta za inostrane odnose finansijski su pomogli Džon Pijerpont Morgan, Džon D. Rokfeler, Bernard Baruh, Pol Varburg, Oto Kan i Jakob Šif. Svoje ciljeve Savet je kontinuirano izlagao kroz razne publikacije, od kojih je najpoznatiji časopis "*Inostrani poslovi*" (Foreign Affairs). Pored toga, često su stavovi ove organizacije izlazili u posebnim tematskim časopisima, kao što je "*Studio*". 

Osnivači Saveta za inostrane odnose učestvovali su u donošenju Povelje Društva naroda (Volter Lipman, Alen Dals i Kristijan Herter). Savet za inostrane odnose je sa svojim članstvom bio zastupljen i prilikom osnivanja organizacije Ujedinjenih nacija 1945. godine u američkoj delegaciji bilo je 47 članova Saveta, uključujući Edvarda Stetijusa, tadašnjeg državnog sekretara, Džona Fostera Dalsa, Nelsona Rokfelera, Adlaja Stivensona i prvog predsedavajućeg Ujedinjenih nacija, Aldžera Hisa.

Vanjske veze
------------

* Zvanični sajt Saveta za inostrane odnose
**Socijalistička internacionala** je svetska organizacija političkih partija socijaldemokrata, laburista (radničkih partija) i demokratskih socijalista. Ime joj vodi poreklo iz Druge internacionale, koja je formirana 1889. godine i raspala se pred Prvi svetski rat, 1914. godini. Najpoznatija dela Druge internacionale bila su proglašenje 1. maja za Međunarodni dan rada, 1889. godine, i proglašenje 8. marta za Međunarodni dan žena. Iako se Druga internacionala podelila izbijanjem Prvog svetskog rata, skelet organizacije delovao je kroz Komisiju internacionalnih socijalista (*International Socialist Commission*). Internacionala je obnovljena 1923. (kao radnička i socijalistička internacionala). U današnjem obliku postoji od kraja Drugog svetskog rata, kada je ponovo uspostavljena. 

U posleratnoj Evropi Soc. internacionala je pružala pomoć pri obnavljanju socijaldemokratskih partija nakon pada diktatorskih režima u Portugaliji (1974.) i Španiji (1975.). Do svog Ženevskog konresa, 1976. godine, Socijalistička internacionala je imala par članica izvan Evrope i nezvanično učešće u Latinskoj Americi. 1980. godine većina partija iz SI pružilo je podršku nikaragvanskom *Sandističkom frontu nacionalnog oslobođenja* (SFNO), čije je levičarsko rukovodstvo naišlo na neprijateljstvo od strane SAD-a. Od tada, SI je primila u svoje članstvo partiju SFNO, kao i partiju levog centra *Partija nezavisnosti Puerto Rika*, kao i eks-komunističke partije, kao što su italijanska *Leva demokratija* i *Front oslobođenja Mozambika*.

Partija evropskih socijalista, evropska politička partija, aktivna u Evropskom parlamentu, je povezana organizacija Socijalističke internacionale.

***Socijalistička internacionala*** na Wikimedijinoj ostavi
Za kralja Tauride, v. Toant (tauridski kralj).  Za druge ličnosti istog imena u grčkoj mitologiji, v. Toant (razvrstavanje).  
**Toant** (starogrčki: ) bio je, u grčkoj mitologiji, sin Andremona i Enejeve Gorge, te jedan od ahejskih junaka koji su se borili u trojanskom ratu.

Mitologija
----------

Toant je bio jedan od nekadašnjih prosaca lepe Helene i pod Troju je došao sa četrdeset brodova iz Etolije, što je bio jedan od većih grčkih kontingenata. Prema *Ilijadi*, Toant je na mesto vođe Etolaca došao zahvaljujući tome što je prethodna vladajuća dinastija, kojoj su pripadali Enej i Meleagar, izumrla, pa je vlast prešla na njega. Toant je bio među devet dobrovoljaca koji su se javili da se bore u dvoboju sa Hektorom, ali je u žrebu izgubio od Velikog Ajanta. U ratu se Toant isticao ne samo hrabrošću, nego i rečitošću. Na jednom mestu u *Ilijadi* Posejdon Toantovim glasom podstiče Idomeneja da spreči Trojance pod vodstvom Hektora, koji je upravo ubio Posejdonovog unuka, da potisnu Ahejce. Kasnije, kad se Hektor probio do grčkih brodova i Trojanci počeli snažno pritiskati Ahejce, Toant savetuje najbolje grčke junake da se suprotstave Hektoru i Trojancima kako bi omogućili ostatku helenskih snaga da se povuku na sigurno. U Vergilijevoj *Eneidi* Eneja spominje Toanta među grčkim ratnicima koji su se sakrili u trojanskom konju.

Neki kažu da je Odisej, kad ga je Neoptolem prognao s Itake, došao Toantu i oženio se njegovom kćerkom, koja mu je rodila sina Leontofona.

Literatura
----------

* Schmitz, Leonhard (1867), „Thoas (1)",  Smith, William, *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Boston
* Srejović, Dragoslav; Cermanović-Kuzmanović, Aleksandrina (1989). *Rečnik grčke i rimske mitologije*. Beograd: Srpska književna zadruga.
Zastava Srednjoafričke Republike
**Zastava Srednjoafričke Republike** usvojena je 1. prosinca 1958.

Dizajnirao ju je Barthélemy Boganda, koji je vjerovao da "Francuska i Afrika moraju marširati zajedno." Zato je zastava mješavina francuske trobojke i panafričkih boja.

Crvena predstavlja krv prolivenu u borbi za neovisnost i onu koja će biti proliveni u zaštiti naroda. Plava predstavlja mir i dostojanstvo, zelena nadu i vjeru, a žuta toleranciju.

Zastave država u Africi

Položaj Afrike
Alžir • 
Angola • 
Benin • 
Bocvana • 
Burkina Faso • 
Burundi • 
Čad • 
Džibuti • 
Egipat1) • 
Ekvatorijalna Gvineja • 
Eritreja • 
Esvatini • 
Etiopija • 
Gabon • 
Gambija • 
Gana • 
Gvineja • 
Gvineja Bisau • 
Jemen1) • 
Južnoafrička Republika • 
Kamerun • 
Kenija • 
Komori • 
Demokratska Republika Kongo • 
Republika Kongo • 
Lesoto • 
Liberija • 
Libija • 
Madagaskar • 
Malavi • 
Mali • 
Mauricijus • 
Mauritanija • 
Maroko • 
Mozambik • 
Namibija • 
Niger • 
Nigerija • 
Obala Slonovače • 
Ruanda • 
Sejšeli • 
Senegal • 
Sijera Leone • 
Somalija • 
Centralna Afrička Republika • 
Sudan • 
Sao Tome i Principe • 
Tanzanija • 
Togo • 
Tunis • 
Uganda • 
Zambija • 
Zelenortska Ostrva • 
Zimbabve

**Teritorije i nepriznate države**: 

Ceuta (Španija) • 
Južni Sudan • 
Kanarska ostrva (Španija) • 
Madeira ostrva (Portugal) • 
Mayotte (Francuska) • 
Melilla (Španija) • 
Reunion (Francuska) • 
Somaliland • 
Sveta Helena (Velika Britanija) • 
Zapadna Sahara • 
Zanzibar (Tanzanija)

1)Smatrani i dijelom Azije.

**Ostale zastave**: 

Zastave Afrike • 
Zastave Azije • 
Zastave Evrope • 
Zastave Južne Amerike • 
Zastave Okeanije • 
Zastave Sjeverne Amerike

 

***Zastava Srednjoafričke Republike*** na Wikimedijinoj ostavi
Yawanawa.
**Yawanawá** (Iauanauá, Yauanawa) su pleme Panoan Indijanaca iz brazilske države Acre nastanjeno na rezervatu Terra Indígena (TI) Rio Gregório (92.859 hektara). Godine 1999. bilo ih je 450. Ime Yawanawá znači yawa/queixada (bjelousni pekari); nawa/gente (=narod pekarija).

Pleme je srodno grupama Shanênawa, Jaminahua, Shawanawa i Sainawa. Ima ih i bilingualnih u portugalskom. Yawanawá nisu locirani samo u jednom naselju nago na više lokacija čija se naselja sastoje od proširenih obitelji. Glavno im je naselje Nova Esperança, u kojemu živi i njihov današnji vođa. 

Lov i ribolov glavne su aktivnosti Yawanawá ekonomije. U vrijeme sušne sezone organiziraju se ribarska putovanja u kojima sudjeluje gotovo cijela zajednica. U ribolovu se služe raznim biljnim otrovima, koji nakon što se stave u vodu, riba ispliva na površinu. U vrijeme kišne sezone počinje i njihov lov na velike životinje, tada njima najvažniji izvor mesne hrane. Yawanawá se bave i uzgojem manioke, banana i kukuruza ali i riže, slatkog krumpira, papaye, ananasa i šećerne trske.

Umjetnost Yawanawá nalazi se na lončarstvu, oružju, košarama, i osobito na tijelu, čiji se dizajni iscrtavaju za vrijeme svečanosti mariri.

Yawanawá su šamanisti, u svojim obredima služe se halucinogenim drogama kao ayahuasca, datura, nadalje duhan, nekim još neidentificiranim biljem, a koriste i duhanov sok (tobacco juice).

Vanjske poveznice
-----------------

* Yawanawá Arhivirano 2007-03-07 na Wayback Machine-u
**Sjeverni Saskatchewan** (engleski: *North Saskatchewan River*) je rijeka u Kanadi duga 1 287 km , koja zajedno sa Rijekom Južni Saskatchewan formira Rijeku Saskatchewan.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Sjeverni Saskatchewan* izvire ispod Ledenjaka Saskatchewan u kanadskim Stjenovitim planinama u provinciji Alberta. Nakon izvora rijeka teče isprva prema sjeveroistoku da bi nakon što prođe grad Edmonton skrenula prema jugoistoku. 

Karta porječja rijeke Sjeverni Saskatchewan
Ispod grada North Battleford ponovno skreće prema sjeveroistoku do spoja sa Južnim Saskatchewanom nešto niže od grada Prince Albert u Saskatchewanu.

*Sjeverni Saskatchewan* ima porječje veliko oko 122 800 km², koje se proteže preko dvije kanadske provincije Alberta i Saskatchewan.

*Saskatchewan* na jeziku indijanaca Kri, znači *Brza rijeka*

Izvori
------

1. 1 2 3 4   „*Saskatchewan River*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 24. 10. 2012.

Vanjske veze
------------

* *North Saskatchewan Watershed Alliance* (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ovaj članak o **geografiji** je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |
Tobias Furneaux
**Tobias Furneaux** (Plymouth, 21. kolovoza 1735. - Plymouth, 18. rujna 1781.), engleski pomorac i istraživač, zapovjednik broda *Adventure* na drugom putovanju kapetana Jamesa Cooka u Oceaniju. Prvi je čovjek koji je oplovio svijet u oba smjera.

Rođen je u Plymouthu kao sin Williama (1696.-1748.) i Susanne rođene Wilcocks (1698.-1775.). Zaposlio se u britanskoj kraljevskoj mornarici te je plovio francuskim, afričkim i karipskim obalama. Na Karibima je boravio tijekom Sedmogodišnjeg rata, od 1760. do 1763. godine. Služio je kao drugi poručnik broda *Dolphin* na putovanju Samuela Wallisa od kolovoza 1766. do svibnja 1768. Zbog toga što je Wallis bio bolestan i odlučio ostati u kabini, Furneaux je prvi Europljanin koji je stupio na Tahiti i zauzeo ga za Englesku 25. lipnja 1767. godine. U studenom 1771. dobio je zapovjedništvo nad brodom *Adventure*, pratećim brodom kapetana Jamesa Cooka. Dva puta je tijekom tog putovanja išao drugim putem od Cookovog broda *Resolution*. Istraživao je Tasmaniju. U kolovozu 1773. Furneauxov brod krenuo je iz Tahitija i pristao u London u listopadu sljedeće godine. Tada je u Englesku doveden Omai, drugi domorodac Oceanije koji je posjetio Europu. Sudjelovao je na britanskoj strani tijekom Američkog rata za neovisnost.

James Cook je pri kraju svoga drugog putovanja, na Rtu dobre nade, dobio izvještaj kapetana Furneauxa. Saznao je kako je brod *Adventure* sretno stigao u Englesku, ali je u Zaljevu kraljice Charlotte na Novom Zelandu ostao bez desetorice najboljih svojih mornara. Furneaux ih je poslao čamcem na obalu prikupiti divljeg zelenja. Međutim, domoroci su napali čamac, ubili i pojeli posadu. Tada se posada broda *Adventure* uvjerila da su Maori ljudožderi. U napadu domorodaca stradali su kadeti Rowe i Woodhouse, vođa odjeljka Franois Murphy, posada prednjeg odjela William Facey, Thomas Hill, Michael Bell i Edward Jones, posada krmenog odjela John Cavenaugh i Thomas Milton te kapetanov pripomoćnik James Sevilley.

Izvori
------

1. ↑  adb.anu.edu.au, "Furneaux, Tobias (1735–1781)", objavljeno 2005. pristupljeno 4. rujna 2013.
2. ↑  Winfield (2007)
3. ↑  [ Robert F. Marx (1 December 1987). Shipwrecks in the Americas. Courier Dover Publications. p. 152. ISBN 978-0-486-25514-9.
4. ↑  Izvještaj kapetana Furneauxa, objavljen u Cookovom dnevniku
Vojvoda Xian od Jina
**Vojvoda Xian od Jina** (晋献公) bio je vladar drevne kineske države Jin u 7. vijeku pne. Bio je poznat po izuzetnoj brutalnosti prema svojim političkim neprijateljima. Za vrijeme njegove vladavine trupe Jina su osvojile teritoriju manjih država Geng (耿), Huo (霍) i Wei (魏). Njegovi službenici Zhao Su (赵夙) i Bi Wan (毕万) su nakon toga dobili upravu nad Gengom i Weijem, što je vijekovima kasnije dovelo do raspada države Jin. Nakon toga je Xian osvojio države Guo (虢) i Yu(虞) te je tako Jin postala najveća država u periodu Proljeća i Jeseni.

Vojvoda Xian od Jina je imao šest žena, od kojih je najviše volio Li Ji Li Ji (骊姬). Ona je pak htjela da njen sin Xi Qi (奚齐) postane nasljednik, s čime se Xian složio. Zbog toga je princ Shen Sheng (申生) izvršio samoubistvo. Njegova braća su na to pobjegla - Yi Wu (夷吾) u Liang (梁) i Chong Er(重耳) u Di (翟). Pet godina kasnije vojvoda Xian je umro. Uz pomoć trupa države Qin Chong Er se vratio u Jin i preuzeo vlast kao vojvoda Wen od Jina.
Koordinate: 34° 22' 6" SG Š, 109° 15' 12" IGD
**Ratnici Sjena** ili **Glineni ratnici** je kolekcija od preko 7.000 skulptura vojnika i konja napravljenih od gline, nađena u grobnici prvog kineskog cara, Ćin Š’ huanga. 

Sve skulpture imaju prirodnu veličinu. Kolekcija skulptura se nalazila u grobnici i bila zakopana zajedno s prvim kineskom carem, Ćin Š’ huangom, koji je ujedinio Kinu 221. g. pne. Ratnici Sjena su otkriveni u martu 1974. Iskopavanja su započela ubrzo nakon otkrića. Glinena vojska se nalazi na 33 -{km}- od grada Sjen, u provinciji Šansi u Kini. Ratnici Sjena su nađeni oko 1,5 kilometara istočno od groba Ćin Š’ huanga, i na 3 nivoa. Prvo su iskopane skulpture koje su se nalazile na dubini 4 do 8 metara, a muzej pod imenom **Muzej prvog cara dinastije Ćin** postavljen je na ruševinama i otvoren za javnost 1979. Ceo muzej je kompletiran 1994.

U vreme kad je car Ćin Š’ huang umro i bio sahranjen, skulpture su pokopane zajedno s njim jer se verovalo da će tako i nakon smrti car imati vojsku kojom da zapoveda. Skulpture gledaju ka istoku i nalaze se u borbenoj formaciji. Svaka od skulpturi je jedinstvena, tako da ne postoje dve identične. Skulpture su naoružane lukovima i strelama, kopljima, mačevima i dr. Naoružanje je u vreme otkrića bilo još uvek veoma oštro.

Godine 1980. su otkrivene dve obojene bronzane kočije 20 metara zapadno od carevog groba. Svaka se sastojala od 3.000 raznih delova i vukla su je četiri konja.

Godine 1987. UNESKO ih je proglasio svetskom baštinom.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Literatura
----------

***Ratnici Sjena*** na Wikimedijinoj ostavi

* Zvanična veb stranica (engl. i kineski)
*Za ostala značenja, v. Vojvoda (razvrstavanje).*

**Vojvoda** (ž. **vojvotkinja**) je titula koja može označavati vojni čin i/ili plemstvo. Potječe od staroslavenske riječi *voevoda* (vojni vođa) odakle se proširila u mnoge slavenske jezike, dok u ostatku Evrope njen ekvivalent potječe od latinske riječi *dux* (sh. *duks*) za ratnog poglavicu.

U rimsko doba izraz *dux* se koristio za komandante barbarskih pomoćnih trupa, zbog čega su ga za vrijeme Seobe naroda poglavice germanskih naroda koristile tu titulu kako bi legitimirale svoj boravak na prostoru Carstva. U srednjem vijeku, s razvojem feudalizma, titula vojvode je uz vojne počela primati i upravne funkcije, odnosno biti vezana za teritoriju pod nazivom **vojvodstvo**. S vrememenom je u mnogim državama postala nasljedna, odnosno najviša plemićka titula ispod kralja. Često se koristila za članove kraljevske porodice, a da bi se oni razlikovali od "običnih" vojvoda, uvedene su titule nadvojvoda i velikih vojvoda. 

U zemljama njemačkog govornog područja se koristi izraz *herceg* (njem. *herzog* = "vojskovođa"), odnosno *duks* (lat. *dux*), koji se ponekad prevodi i kao *knez*. 

U Hrvatsko-ugarskom kraljevstvu herceg ili vojvoda je bio kraljev zamjenik, odnosno upravitelj nekog pograničnog područja. U Hrvatskoj je po hijerarhiji herceg bio odmah iza kralja. Ponegdje hercega su titulirali kao vicerex. Čast hrvatskih hercega imali su kraljev brat ili najstariji kraljev sin - prijestolonasljednik, član kraljevske dinastije Arpadović, koji je u ime kralja vladao u Hrvatskoj, od Drave (i Dunava) do Jadrana.

### Vojni čin

Vojvoda je bio najviši čin u vojsci Kraljevine Srbije i Kraljevine Jugoslavije do Drugog svetkog rata. Uveden je *Velikim vojnim ukazom* Kraljevine Srbije 23. oktobra 1912. godine.. Teoretski čin vojvode je odgovarao činu feldmaršala u drugim vojskama , a dodeljivao se samo za ratne zasluge. U ovaj čin unapređeni su generali tokom Balkanskih i Prvog svetskog rata. Vojska Kraljevine Srbije i Kraljevine Jugoslavije imala je četiri vojvode: Radomira Putnika, Stepu Stepanovića, Živojina Mišića i Petra Bojovića.
U Kraljevini Jugoslaviji samo je titula počasnog vojvode bila dodeljena i to francuskom maršalu Franše d'Epereu za njegove zasluge prema Srbiji tokom Prvog svetskog rata.

Izvori
------

1. ↑  Крижан, Бранко (2010). „Ковница је била у Пакрацу". *Годишњак* (Пакрац: Повијесно друштво Пакрац-Липик) **7**. Arhivirano iz originala na datum 2016-08-12. Pristupljeno 2016-10-14.
2. ↑  Politika 23. oktobar 1912 str.2[*mrtav link*]
3. ↑  Srpski vojvoda koji je rođen u Alžiru - 1942.
**Winiges** (ili **Winichis**; latinski: ; ? - 822) bio je vojvoda Spoleta (*dux Spolitanus*) od 789. do nedugo pred smrt 822. Historičari pretpostavljao da je bio franačkog porijekla, odnosno član svite kralja Karla Velikog. Godine 788. je od Karla poslan u Italiju kako bi vodio pohod protiv Bizantinaca zajedno sa Karlu vjernim langobardskim vojvodama Hildeprandom od Spoleta i Grimoaldom III od Beneventa. Tada je u Apuliji uspio poraziti bizantskog vojskovođu Teodora. Na istom pohodu je, pak, Hildeprand umro, te ga je Karlo imenovao na njegovo mjesto, davši mu vlast nad Vojvodstvom Spoleto. 

Winiges je također od Karla imenovan za namjesnika (*missus dominicus*) u Ducatus Romae (Rimskim vojvodstvima). Na dan 25. aprila 799. je bio u rimskoj Bazilici sv. Petra upravo u vrijeme kada je napadnut papa Lav III. Winiges je papi pružio zaštitu u Spoletu, a potom ga vratio u Rim. 

Winiges je kasnije zaratio s Grimoaldom od Beneventa, ali je zarobljen kada je 802. opsjedao Luceru. U zarobljeništvu je proveo godinu dana, prije nego što je pušten 803.

Kada je Lav III godine 815. bio na samrti, rimsko građanstvo je diglo ustanak. Kralj Italije Bernard je 815. poslao upravo Winigesa da uguši taj ustanak.

Godine 822. je Winiges abdicirao s mjesta vojvode, kako bi se povukao u samostan. Umro je ubrzo nakon toga. Naslijedio ga je Suppo I, *Brixiæ civitatis comes* ("grof grada Brescia").

Literatura
----------

* Hodgkin, Thomas. *Italy and her Invaders*. Clarendon Press: 1895.
* Medieval Lands Project: Northern Italy — Spoleto.

Izvori
------

1. ↑  Hodgkin, VIII, 256. According to Einhard, *Grimaldus Beneventanorum dux* captured *Winigisum comitem Spoletii* at *Luceria* and "held [him] in honourable captivity" until the next year. According to the *Annales Fuldenses*, he was both besieged and captured by *Grimoldo* in 803.
2. ↑  Hodgkin, VIII, 51. Einhard.
3. ↑  *Annales regni Francorum* i Einhard.

| Kraljevske titule |
| --- |
| Prethodi:**Hildeprand** | **vojvoda Spoleta**789–822 | Slijedi:**Suppo I** |
**Vinko Šamarlić** (Zavidovići, 8. marta 1964. – Sarajevo, 9. juna 1992.), bosanskohercegovački je džudoka.

Biografija
----------

Vinko Šamarlić je rođen 8. marta 1964. godine u Crkvici kod Zavidovića. Osnovnu školu je završio u rodnom gradu, nakon čega dolazi u Sarajevo gdje pohađa Srednju policijsku školu. Po završetku škole zapošljava se kao policajac. Godine 1985. godine dolazi u Specijalnu jedinicu gdje postaje komandir borbene jedinice s činom kapetana. Paralelno s ovim aktivnostima Šamarlić se bavi i džudom u sarajevskom JK Željezničar. Kao džudoka postaje reprezentativac Bosne i Hercegovine.

Početkom opsade Sarajeva Vinko Šamarlić ispunjava osnovne predispozicije za odlazak na Olimpijske igre koje su se 1992. godine održavale u Barceloni. Dobio je i suglasnost vojnih vlasti da se umjesto borbi na prvim linijama obrane Sarajeva posveti pripremama za olimpijske igre. Unatoč tome, Vinko odlučuje ostati sa suborcima iz Specijalne postrojbe Ministarstva unutrašnjih poslova Bosne i Hercegovine – Odred Bosna. Kao borac, poginuo je 9. juna 1992. godine u odbrani Sarajeva u naselju Hrasno Brdo.

Vinko je bio drugi specijalac, koji je nakon pogibije Ozrenka Mandića – Buce položio život u odbrani Sarajeva. Posthumno je odlikovan i "Zlatnom policijskom zvijezdom", "Medaljom za hrabrost" i "Ordenom zlatnog grba sa mačevima". 

U znak sjećanja na Vinka Šamarlića jedna od sarajevskih ulica nosi njegovo ime, a pokrenut je i memorijalni džudo turnir koji organizira JK Željezničar.

Vanjski linkovi
---------------

* Na današnji dan poginuo je heroj Sarajeva, džudista - Vinko Šamarlić
**Vinkuran** je naselje koje je 4 km udaljeno od Pule. Dijelovi Vinkurana su Cota, Debeli vrv, Glavičica, Vikovice, Carevac, Novo naselje... 

Ime Vinkuran prvi je put spomenuto 1424. godine u pulskom Statutu kao Vencoral. U antici su na tom su području živjeli Rimljani, a najveći dokaz tome jest kamenolom Cave Romane od kojeg je napravljena i pulska arena. U Vinkuranu se nalazi Osnovna škola braće Rosanda (koja je bila sagrađena 1904. godine) te dvije prodavaonice. 2004. škola je bila adaptirana i danas je u njoj dječji vrtić i mjesni dom, gdje se održavaju mnoge kulturne manifestacije. 

Autohtono i najbrojnije prezime u Vinkuranu je Rosanda. Dijalekt koji se koristi na tom području je prema Milanu Mogušu čakavski ikavski, odnosno jugozapadni istarski.

Zbog sve češćeg vandalizma razbijen je spomenik borcima 2. svjetskog rata, a također i mnogi drugi spomenici i skulpture. Danas velik broj stanovnika ima apartmane za turiste. Svako ljeto u Vinkuranu se održava Vinkuranska noć, a posljednjih godina maškare, izložbe i koncerti.

Danas u naselju živi mnogo doseljenika.

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Vinkuran** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Medulin |
| --- |
| Banjole • Medulin • Pješčana Uvala • Pomer • Premantura • Valbonaša • Vinkuran • Vintijan |
**Vinkovačko srebro** je ostava bogato ukrašenog rimskog srebrnog posuđa s početka 4. st. otkrivena 23. ožujka 2012. u Vinkovcima, prigodom zaštitnih arheoloških istraživanja u Dugoj ulici 26.

Opis
----

Ostava se sastoji od oko 50 predmeta: pladnjeva, zdjela, tanjura, čaša, vrčeva i žlica, ukupne mase oko 36 kg, od kojih su neki ukrašeni tehnikama pozlate i niella. Prema prvim procjenama, većinu, a možda i sve predmete iz te stilski homogene ostave izradio je Antonin iz Akvileje, majstor koji je svoj autorski potpis urezao na jednom od predmeta. To vinkovački nalaz čini jedinstvenim, jer se u vrijeme Rimskog Carstva majstori koji su izrađivali i ukrašavali srebrno posuđe u pravilu nisu potpisivali na svoja djela, nego su u njih ponekad jedino urezivali imena naručitelja tj. vlasnika, npr. kao u slučaju glasovitog Seusova blaga.

Premda je u prvi mah datirano u kraj 4. i početak 5. st. mnogo je vjerojatnije da je Vinkovačko srebro izrađeno početkom 4. st.
U prilog tome govore figuralni motivi dobrog pastira i konjanika u lovu na lava iz središnjih medaljona dvaju velikih pladnjeva, koji su česti u rimskoj umjetnosti prve polovice 4. st. dok kasnije gube popularnost. 
Naručitelj Akvilina posuđa je zacijelo bio poganin, jer ni jedan od ukrasa s posuđa nema isključivo kršćansko značenje, što također može ukazivati na dataciju u rano 4. stoljeće.
Premda po masi i broju otkrivenih predmeta Vinkovačko srebro nadmašuje glasovito Seusovo blago, ono svojom umjetničkom kvalitetom ipak bitno zaostaje za glasovitim nalazom iz Barbarige, te se smatra da je moglo nastati u provincijalnoj radionici koja se mogla nalaziti u samim Cibalama, rimskom prethodniku današnjih Vinkovaca. 
Srebro je zakopao u ostavu neki istaknuti Cibalitanac, vjerojatno za nesigurnih vremena koncem 4. ili početkom 5. st.

Iako ćišćenje, konzervacija i znanstvena analiza Vinkovačkog srebra tek predstoji, ipak je već sada jasno da je riječ o jednoj od najvažnijih do danas otkrivenih garnitura ukrašenog rimskog srebrnog posuđa i pribora za jelo, te jednom od najznačajnijih rimskih nalaza ikada otkrivenih na tlu Hrvatske.

Literatura
----------

Flego, Miroslav: Senzacionalno otkriće u Vinkovcima - Rimsko blago na restauraciju, Večernji list, br. 17334, Zagreb, 30. ožujka 2012. str. 22

Garmaz, Željko: Senzacija u Vinkovcima - Otkrili blago antičkih tajkuna, 24 sata, br. 2496, Zagreb, 29. ožujka 2012. str. 1-5

Garmaz, Željko: Vinkovačko srebro - Ukleto blago, 24 sata, br. 2497, Zagreb, 30. ožujka 2012. str. 1, 14-15

Milinović, Dino: Seuso - autopsija jednog slučaja, Zagreb, 2016. str. 74-77

Schug-Wille, Christa: Bizant i njegov svijet, Rijeka, 1970. str. 22-23

Srebro antičkih Vinkovaca - Arheološki nalaz ostave blaga, Zagreb, 18. 5. - 10. 6. 2012. deplijan izložbe u Muzeju za umjetnost i obrt

Vanjske poveznice
-----------------

* Blago iznimne vrijednosti stiglo u Zagreb
* Arheološko otkriće u Slavoniji vrijednije od Seusovog blaga?
* Vinkovačko srebro ide na turneju
* Najstariji prank pronađen u Hrvatskoj! British Museum o tantalusu iz Vinkovaca
Полуаутоматска пушка ПАП M59/66, Застава M59/66 или популарно паповка, је југословенска верзија совјетске пушке СКС.

Историја употребе
-----------------

Серијска производња је започета 1964. године у фабрици „Заводи Црвена застава", данас „Застава Оружје". Била је основно оружје Југословенске народне армије, све до почетка осамдесетих година, када је постепено повучена из употребе и замењена Заставом М70. Након тога је задржана у наоружању помоћних јединица, а велике количине су ремонтоване и ускладиштене у магацинима ратне резерве. Деведесетих су ове пушке масовно коришћене у ратовима током распада Југославије. Повучена је из употребе из држава насталих на територији бивше Југославије, међутим и даље се користи у многим армијама широм света.

Употреба
--------

ПАП M59/66 служи за уништавање непријатељске живе силе, утврђених циљева, возила и нисколетећих објеката пушчаном ватром, тромблоном или ножем. Поседује интегрисани тромблонски додатак и тромблонски нишан, као и регулатор протока барутних гасова који омогућава гађање тромболоном. Пушка је опремљена преклопним ножем смештеним испод цеви.

##### Цивилна употреба

Застава је у својој понуди током година имала више варијанти ове пушке у цивилној верзији без ножа и тромблонског додатка. Очувани примерци из ратних резерви се продају на западу као ловачки карабини, па је тако Политика 2008. године објавила податак да се Застава M59/66, у фабричком стању у Канади може купити за 329 долара, док је цена у САД 195,99 долара.

Референце
---------

1. ↑  ZASTAVA ARMS Kragujevac | 1945—1970. Arhivirano 2012-04-06 na Wayback Machine-u, Приступљено 5. 4. 2013.
2. ↑  Политика Online - Титова "паповка" још пуца

Спољашње везе
-------------

* Застава М59/66, презентација на јутјубу
* Титова паповка још увек пуца (Политика)
* Megasword
**Slaven Rimac** (Zagreb, 19. prosinca 1974.) je bivši hrvatski profesionalni košarkaš. Igrao je na poziciji bek šutera i poziciju niskog krila. Trenutačno je trener zagrebačke Cibone.

Karijera
--------

Košarku karijeru započeo je u dresu KK Dubrave. Kao kadet odlazi u zagrebačku Cibonu i ondje započinje svoju profesionalnu karijeru. Najduži staž imao je upravo u Ciboni, u kojoj je igrao od 1990. do 1998. godine, te od 2002. do 2004.. Ostali klubovi u kojima je igrao su Tofaş, Joventut, Milano, Makedonikos, AEK, Azovmash, Pariz, Cedevita, STB Le Havre i Pau-Orthez. U sezoni 1996./07. predvodio je Euroligu po broju uspješnosti slobodnih bacanja (93.1%). U sezoni 2006./07. odigrao je četiri utakmice za francuski Pariz i ostvario učinak od 8,8 poena, 2,8 skokova i 2,3 asistencije po utakmici. U dresu Cedevite prosječno je bilježio 15,9 poena, 2,3 skoka i 2,5 asistencija po utakmici.

Bio je član Hrvatske košarkaške reprezentacije na Olimpijskim igrama u Atlanti 1996. i Europskom prvenstvu u Španjolskoj 1997.

U jesen 2013. preuzeo je trenersku klupu zagrebačke Cibone.

Vanjske poveznice
-----------------

* Profil na Basketball Doudiz.com
**Diogen Laertije** (grč. Διογένης ὁ Λαέρτιος) bio je grčki istoričar filozofije i pisac biografija grčkih filozofa. Prema nekim izvorima, svoje je prezime dobio po gradu *Laerte* na Kritu, a prema drugima, po rimskoj porodici Laercija *(Laërtii)*. 

O njegovom životu ne zna se ništa. Sigurno je živeo nakon Seksta Empirika (oko 200. godine nove ere), jer ga spominje u svom delu, ali svakako pre Stefana Bizantinca (oko 500. godine), koji prenosi citate iz Diogenovog dela. Može se pretpostaviti da vrhunac njegove delatnosti pada u doba vladavine rimskog cara Aleksandra Severa (222–235) i njegovih neposrednih naslednika.

Premda neki izvori smatraju da je Diogen bio hrišćanin, ipak izgleda verovatnije da je bio ili skeptik ili epikurejac. Njegovo delo, napisano na grčkom, nosi naslov *Životi i mišljenja znamenitih filozofa*, dok se u grčkom izvorniku nalaze varijacije naslova, već prema tome o kojem se rukopisu radi, na primer: Λαερτίου Διογένους βίων καὶ γνωμῶν τῶν ἐν φιλοσοφία εὐδοκιμησάντων καὶ τῶν ἑκάστη αἱρέσει ἀρεσάντων τῶν εἰς δέκα τὸ πρῶτον (firentinski rukopis) ili Λαερτίου Διογένους βίοι καὶ γνῶμαι τῶν ἐν φιλοσοφία εὐδοκιμησάντων καὶ τῶν ἑκάστη αἱρέσει ἀρεσκόντων (pariski rukopis).

Cilj ovog doksografskog dela jeste da opiše živote i učenja grčkih filozofa. Premda se radi o nekritičkoj i nefilozofskoj kompilaciji, vrednost dela je ogromna, jer prenosi citate iz dela mnogih antičkih filozofa – posebno iz presokratskog perioda – čija su nam izvorna dela izgubljena. Svi su grčki filozofi podeljeni na dve skupine: jonsku i italsku. Jasno je da je ta podela sasvim nefilozofska. Biografije jonskih filozofa započinju Talesom, a završavaju se Klitomahom, Teofrastom i Hrisipom. Italski filozofi započinju Pitagorom, a završavaju se Epikurom. Različite sokratske škole svrstane su u grupu jonskih filozofa, dok se elejska škola i skeptici obrađuju u grupi italskih filozofa. Delo ima ukupno deset knjiga, od kojih je poslednja u celini posvećena Epikuru te sadrži tri veoma zanimljiva pisma upućena Herodotu, Pitoklu i Menekeju. 

Kao glavni izvori za sastavljanje ovog dela služili su Diogenu spis Diokla iz Magnezije *Beleška o filozofima* i spis Favorina iz Arlesa *Razne povesti i memoari*. Prema izveštajima monaha Waltera Burleya iz 14. veka, izgleda da je Diogenov tekst bio potpuniji od onoga koji mi danas posedujemo. 

Pored *Života filozofa*, Diogen je napisao i jedno stihovano delo o slavnim ljudima, u kojem se služio različitim metrima. Od toga dela ostalo je 56 fragmenata, koje je sam Diogen uključio u *Živote filozofa*. Iz njih vidimo da njegovo pesničko delo nije imalo veliku umetničku vrednost, ali i da se odlikovalo formalnom i metričkom elegancijom.

Vanjske veze
------------

***Diogen Laertije*** na Wikimedijinoj ostavi

* On-line version of Lives and Opinions of Eminent Philosophers Arhivirano 2007-11-04 na Wayback Machine-u
* Diogenes Laertius: the Manuscripts of "The Lives and Opinions of Eminent Philosphers" *(notes on the publication history of Diogenes Laertius, from R.D. Hicks' edition of the "Lives", 1925)*
* On-line version of the ancient Greek text of Diogenes' *Lives*
*Za ostale upotrebe, v. Slepče (Demir Hisar).*

  
Koordinate: 41° 30′ 03" SGŠ, 21° 27′ 06" IGD

**Slepče** (mak. *Slepče*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Slepče pripada opštini Doljneni.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Slepče je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 28 km severno.

**Reljef**: Slepče se nalazi u krajnje severoistočnom delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je na zapadu ravničarski, bez većih vodotoka, dok se istočno od naselja izdiže planina Babuna. Nadmorska visina naselja je približno 700 metara.

Klima u naselju je kontinentalna.

Istorija
--------

Početkom 20. veka stanovništvo Slepčeta je bilo naklonjeno srpskoj narodnoj zamisli, pa se mesno stanovništvo u izjašnjavalo Srbima.

Stanovništvo
------------

Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Slepče je imalo 68 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (98%), a ostalo su Srbi.

Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Doljneni

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Slepče (Prilep)*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.opstinadolneni.gov.mk Zvanična stranica opštine Dolneni

  


| * p
* r
* u
Naselja opštine Dolneni |
| --- |
| **Dolneni** • Belo Polje • Brajilovo • Vranče • Gornje Selo • Gostiražni • Dabljani • Debrešte • Desovo • Dolgaec •Drenovci • Dupljačani • Žabjani • Žitoše • Zabrčani • Zapolžani • Zrze • Kostinci • Košino • Kutleševo • Lažani • Lokveni • Mali Mramorani • Margari • Nebregovo • Novoseljani • Peštaljevo • Rilevo • Ropotovo • Sarandinovo • Sekirci • Senokos • Slepče • Slivje • Sredorek • Strovija • Crnilište |  |
Koordinate: 41° 55′ 39" SGŠ, 21° 40′ 46" IGD

**Ćojlija** (mak. *Ćojlija*) je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Ćojlija pripada opštini Petrovec, koja okuplja istočna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Ćojlija je smeštena u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 25 km istočno.

Naselje Ćojlija je u okviru istorijske oblasti Blatija, koja se obuhvata istočni deo Skopskog polja. Naselje je smešteno na istočnom obodu polja, dok se istočno od naselja izdiže se brežuljkast kraj Kotorci. Nadmorska visina naselja je približno 320 metara.

Mesna klima je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Ćojlija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 400 stanovnika.

Pretežno stanovništvo su Bošnjaci (54%), a manjina su Albanci (45%). Do početka 20. veka većinsko stanovništvo u selu bili su Turci, koji su se potom spontano iselili u maticu.

Većinska veroispovest je islam.

Vidi još
--------

* Opština Petrovec

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.petrovec.gov.mk Zvanična stranica opštine Petrovec

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Petrovec |
| --- |
| **Petrovec** •
Badar •
Blace •
Breznica •
Gornji Konjari •
Gradmanci •
Divlje •
Donji Konjari •
Katlanovo •
Kožlje •
Letevci •
Ognjanci •
Ržaničino •
Srednji Konjari •
Sušica •
Ćojlija |
Koordinate: 41° 52′ 58" SGŠ, 21° 33′ 28" IGD

**Vražale** (mak. *Vražale*) su naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Vražale pripadaju opštini Zelenikovo, koja okuplja jugoistočna predgrađa Grada Skoplja.

Prirodni uslovi
---------------

Vražale su smeštene u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 25 km jugoistočno.

Naselje Vražale je u okviru istorijske oblasti Torbešija, koja se pruža južno od Skopskog polja. Naselje je smešteno ma brdima iznad priobalja Vardara. Južno od naselja se izdiže planina Kitka. Nadmorska visina naselja je približno 450 metara.

Mesna klima je kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Vražale su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imale 102 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Albanci (99%).

Većinska veroispovest je islam.

Vidi još
--------

* Opština Zelenikovo

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.zelenikovo.gov.mk Zvanična stranica opštine Zelenikovo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Zelenikovo |
| --- |
| **Zelenikovo** • 
Vražale •
Gradovci •
Gumaljevo •
Dejkovec •
Dobrino •
Novo Selo •
Orešani •
Pakoševo •
Paligrad •
Smesnica •
Strahojadica •
Taor •
Tisovica |  |
**Sardinski jezik** (sardinijski; lokalno: *sardu*, ili na kampidaneseu: *limba sarda*) je jedan od romanskih jezika koji se govori na Sardiniji. 

To je makrojezik jer je to čitava skupina jezika / po nekima samo dijalekata  a to su; kampidanese (sro), logudorese (src), sasarese (sdc) i galurese (sdn). 

Po svojim leksičkim i gramatičkim svojstvima je najsličniji vulgarnom latinskom od svih modernih romanskih jezika.

Geografska rasprostranjenost
----------------------------

Dijalektom logudorese govori se po centralnoj Sardiniji, kampidanese se govori na jugu otoka, sasarese na sjeverozapadu a galurese na sjeveroistoku.

Karakteristike
--------------

*Sardinski jezik* nema neki standardizirani oblik, osim Sarda illustre, jezika namjenjenog literatima, kojim se i danas pišu pjesme u duhu narodnih, koji se oslanja na logudorese.

Historija
---------

Dvojezična oznaka za *Zabranu pušenja*
Prvi pisani tekstovi na *sardinskom* pojavili su se oko 1080. to su bili ugovori.

Izvori
------

1. ↑  „*Italy*" (engleski). SIL International Publications. Pristupljeno 28. 05. 2013.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Sardinian language*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 28. 05. 2013.
3. ↑  „*Sardinian*" (engleski). SIL International Publications. Pristupljeno 28. 05. 2013.

Vanjske veze
------------

***Sardinski jezik*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Sardinian language* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
Scrum se javlja polovinom 90-tih godina prošlog veka. Čest utisak da je to akronim je pogrešan. Scrum je pojam preuzet iz ragbija i označava momenat kada se protivnički timovi skupljaju na gomilu i bore za posed lopte. To nije vezano, osim simbolički, za softverski projekat.

Ova metoda je više vezana za agilno upravljanje softverskim projektom, nego za agilno projektovanje softvera. Ona propisuje načine upravljanja zahtevima, formiranja iteracija (planiranje sprinta), kontrole implementacije i isporuke klijentu. Često se upotrebljava kao način vođenja XP, ili drugih projekta koji ne moraju obavezno da se projektuju nekom agilnom metodom.

Osnovu predstavljaju tri ključna pitanja koja se postavljaju na svakodnevnim, jutarnjim "stojećim" petnaestominutnim sastancima, a to su:

1. Šta je urađeno juče?
2. Šta će se raditi danas?
3. Kakve nas danas prepreke očekuju?

Ova pitanja se odnose na:

1. Kontrolu izvršenog
2. Planiranje budućeg dizajna
3. Identifikaciju rizika i nalaženje rešenja

  

Ciklus iteracije u Scrum procesu traje fiksno 30 dana. Za to vreme se svakodnevno prati napredak i identifikuju sporna i rizična mesta napredovanja.

Scrum je pun iskustvenih trikova i mehanizama koji održavaju koncentraciju na suštinu problema i ne dozvoljavaju degradaciju organizacije, kao što je plaćanje 100 din za kašnjenje na dnevni scrum sastanak, ili stajanje na sastanku.
Jezgro scrum metodologije čine određeni elementi i prakse, a to su:

* Sagledavanje delova proizvoda
* Uloge i odgovornosti
* Zalihe proizvoda i planiranje isporuka
* Sprint zalihe i planiranje sprinta
* Sprint
* Dnevni stojeći sastanci
* Karte dogorevanja (burndown charts) i izveštavanje o projektu
* Pregled sprinta i retrospektiva
* 59minutni scrum

Scrum tim broji 5-10 članova od kojih su obaavezni jedan vlasnik proizvoda (product owner) koji je predstavnik klijenta, scrum master koji je vođa tima i ostali članovi tima koji mogu biti specijalisti za pojedine oblasti razvoja.

Kao projektni okvir koristi se za realizaciju različitih razvojnih procesa. Najčešće se kombinuje sa razvojem pomoću ekstremnog programiranja, ili drugih agilnih pristupa.

***Scrum*** na Wikimedijinoj ostavi
**Desertno vino** je vrsta vina kod kog je postotak alkohola veći od 15 %  i ide do 22 %.

Najpoznatija desertna vina na svijetu su Porto, Šeri, Madeira, Marsala, Prošek, Komandarija i Vermut.

Karakteristike i način proizvodnje
----------------------------------

Glavna karakteristika *desertnih vina*, pored visokog postotka alkohola je i visok postotak šećera. Ona se najčešće proizvode tako da se pri kraju fermentacije vinu doda - alkohol (obično destilat vina), pa se na taj način zaustavlja daljnje vrenje - **rezanjem**. Zbog tog su *desertna vina* - slatka, sa visokim postotkom šećera iz grožđa koje kvasci nisu bili u mogućnosti u potpunosti pretvoriti u alkohol, jer je to blokirano visokom koncentracijom etanola.

Konzumacija
-----------

*Desertna vina* se piju kao aperitiv prije jela, ili nakon jela uz kolače, pored toga koriste se i u gastronomiji kao dodatak raznim kolačima i jelima.

Izvori
------

1. 1 2 3   „*Dessert Wines - Fortified Wine Production*" (engleski). Musings on the Vine. Pristupljeno 02. 07. 2013.

Vanjske veze
------------

* *Dessert Wines - Fortified Wine Production*  (`en`)
**Cezar** ili **kesar** (lat. *Caesar*, grč. *καῖσαρ* [*kaísar*]) je bila jedna od najviših rimskih i vizantijskih titula, koja se koristila još od rimskog doba. Ceremonija uzdizanja pojedinca u rang cezara, opisana je u spisu *„O Ceremonijama"*, vizantijskog pisca i cara Konstantina Porfirogenita (913—959), a njena zvanična insignija bio je venac bez krsta. Ova titula korišćena je i u srednjovekovnoj Srbiji, u obliku **kesar** ili **ćesar**.

Titula cezara u Vizantiji
-------------------------

Titula cezara je u prvobitno korišćena za samog cara, ali od vremena cara Dioklecijana (284—305), ona se koristi da označi mladog cara. Bez obzira što se situacija po dodjeli titule cezar neće mijenjati sve do XI veka ona gubi na važnosti pošto su careva djeca od 393. godine najčešće bila krunjena za mlađeg cara. Titula cezar dodeljivana je, gotovo isključivo, uz nekoliko izuzetaka  carevim sinovima. 

Krajem XI veka, početkom vladavine cara Aleksija I Komnina (1081—1118), značaj titule cezara je opao, uvođenjem titule sevastokratora, koja je, u hijararhijskom smislu, bila iznad nje.Kasnije se, po značaju, pominje između titula sevastokratora i velikog domestika, a od XIV veka se titula cezara dodeljuje uglavnom stranim plemićima okolnih država, poput Vlaške,Tesalije i Srbije.

Povezano
--------

* Vizantijske titule

Napomene
--------

1. ↑  Titule cezara nosili su u ovom periodu:
Varda, stric cara Mihajla III
Varda Foka, otac cara Nićifora II
Mihajlo, nećak cara Mihajla IV
Tervel, od Justinijana II
Nikifor Vrijenije zet Aleksije I Komnena

Literatura
----------

* Alexander Kazhdan (editor), „*The Oxford Dictionary of Byzantium*", Oxford, 1991. ((en))

Vanjske veze
------------

* Istorijska biblioteka: *Kesar u srednjovekovnoj Srbiji*
**Cezarije od Arlesa** (latinski: , francuski: , Chalon-sur-Saône, 468/470 - Arles, 27. august 542), kasnije poznat i kao **Sveti Cezarije od Arlesa**, bio je biskup Arlesa, poznat po propovijedima koje su značajno uticale na razvoj zapadnog kršćanstva u ranom srednjem vijeku.

Cezarije se rodio u današnjem Chalonu u galorimsko-burgundskoj porodici. I on i sestra Cezarija su se od malih dana posvetili kršćanskom monasticizmu. Nakon prvih vjerskih studija je došao u samostan Lerins gdje je zbog sklonosti askezi postao nepopularan kod drugih redovnika, ali se isto tako razbolio. Zbog toga je odveden u Arles, gdje je biskup bio njegov rođak Eonije. On ga zaredio, učinio svojim đakonom i prezbiterom. Nakon Eonijeve smrti, Cezarije je postao biskup Arlesa.

Cezarijevo stolovanje je koincidiralo sa borbom Ostrogota, Vizigota i Franaka za prevlast nad današnjom južnom Francuskom. Zbog toga je Cezarije dosta vremena mogao ulagati u diplomatske napore kako bi vlastiti grad spriječio od razaranja, ali isto tako potrošio ogromne količine novca za otkup slobode svojih sugrađana koji su bili zarobljeni. Istovremeno je imao vremena za intenzivnu prepisku sa papama, te je stekao veliki ugled kod Feliks IV. Godine 529. je održao znameniti Sabor u Orangeu na kome je osuđena doktrina semipelagijanstva, a što je potvrdio papa Bonifacije II.

Ostalo je sačuvano 250 Cezarijevih propovijedi, koje su kasnije bile često citirane u srednjem vijeku. U njima Cezarije osuđuje kompromitiranje kršćanske vjere koje je, po njemu, predstavljalo sinkretičko prihvaćanje paganskih običaja, te osuđuje blud i zalaže se za kršćansku čednost.

Cezarija su kasnije za sveca prihvatili kako Rimokatolička, tako i pravoslavne crkve.

Eksterni linkovi
----------------

* Shahan, first=Thomas (1908). „St. Caesarius of Arles". *Catholic Encyclopedia*. **3**. New York: Robert Appleton Company.
* "Caesarius of Arles: Life, Testaments, Letters
* "Caesarius of Arles: The Making of a Christian Community in Late Antique Gaul"