recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Genska familija** je grupa gena, koja je formirana duplikacijom jednog originalnog gena. Oni generalno imaju slične biohemijske funkcije. Primer takve familije su ljudski geni hemoglobinskih podjedinica. Ovi geni se nalaze na različitim hromozomima i formiraju dva klastera α-globin i β-globin loci.

Geni se grupišu u familije na osnovu zajedničkih nukleotidnih ili proteinskih sekvence. Filogenetičke tehnike se mogu koristiti za rigoroznije testove. Pozicije eksona unutar kodirajućih sekvenci se mogu koristiti za donošenje zaključaka o zajedničkim precima. Poznavanje sekvence proteina kodiranog genom omogućava primenu metoda za nalaženje sličnosti između proteinskih sekvenci, što je efikasnije od pretrage DNK sekvenci. 

Ako članovi genske familije kodiraju proteine, često se koristi termin *proteinska familija*.

Ekspanzija ili kontrakcija genskih familija duž određene loze može biti posledica slučajnosti, ili rezultat prirodne selekcije. U praksi je često teško razlikovati između ova dva slučaja. Primena kombinacije statističkih modela i algoritamskih tehnika pomaže u detektovanju genskih familija koje su rezultat prirodne selekcije.

Vidi još
--------

* Lista genskih familija
* Proteinska familija
Ovo je članak o ruskim vojnim pohodima u 19. vijeku.  Za ratne operacije u Prvom svjetskom ratu, v. Kavkaska kampanja.  Za ratne operacije u Drugom svjetskom ratu, v. Bitka za Kavkaz.  

**Kavkaski rat** (ruski: , rjeđe **Kavkaski ratovi** je naziv za seriju međusobno povezanih oružanih sukoba koji su se od 1817. do 1864. godine na području Kavkaza vodili između Ruskog Carstva na jednoj, te kavkaskih domorodačkih, pretežno muslimanskih naroda i njihovih političkih entiteta na drugoj strani. Do njih je došlo nakon ekspanzije Ruskog Carstva u 18. i početkom 19. vijeka, a koje je uključivalo aneksiju današnje Gruzije, odnosno osvajanje današnjeg Azerbejdžana i Armenije u ratu sa Perzijom. Plemena na području današnjeg Sjevernog Kavkaza su, međutim, uglavnom odbila prihvatiti rusku vlast, te su počela pružati žestok otpor, uglavnom koristeći gerilsku strategiju i prednosti nepristupačnog planinskog terena. Zbog toga su ruske snage u svrhu pacifikacije Kavkaza bile prisiljene koristiti značajne vojne resurse. Kavkaskim narodima je sve vrijeme moralnu, materijalnu te u nekoliko navrata neposrednu vojnu pomoć pružalo Osmansko Carstvo, ali su svi zahvaljujući ruskoj brojčanoj i tehničkoj prednosti sa vremenom pacificirani. Na istočnom dijelu Kavkaza se žestinom otpora istakao lokalni vođa Šamil koji je, međutim, 1859. godine prisiljen na predaju. Pet godina kasnije je slomljen otpor Adigejaca i Čerkeza na zapadu koji su nakon toga protjerani u područja Osmanskog Carstva. Dugotrajni kavkaski rat je ostavio snažan poticaj na rusku kulturu, prije svega kroz djela književnika kao što su Puškin i Tolstoj.
**Gustav Barabaš** (Velika Gorica ili Požega, 14. januar 1889 — Moskva, 25. decembar 1937) je bio hrvatski revolucionar, komandant Crvene armije u Oktobarskoj revoluciji.

Za vrijeme oktobarske revolucije i građanskog rata je bio načelnik štaba IV sovjetske armije i komandant internacionalne divizije.

Pogubljen je za vrijeme Velike čistke 1937. godine.

Biografija
----------

Rodio se u plemićkoj porodici u Velikoj Gorici kraj Zagreba ili u Požegi. Otac Ljudevit mu je bio kotarski predstojnik. Kao pravnik i rezervni oficir mobilisan u austrougrsku vojsku. Zarobljen je 1915. i stupio u Jugoslovenski dobrovoljački korpus.

U danima Oktobra formirao je 16. internacionalnu diviziju i postao zamenik komandanta divizije, zatim načelnik Štaba 4. crvene armije. Istakao se kao načelnik Štaba 2. ukrajinske divizije pri zauzimanju Poltave i Kremenčuga početkom 1919. U maju 1919. postao je član CK Jugoslovenskog revolucionarnog saveza. Član je KP Jugoslavije od 1919.

Krajem 1919. vratio se u Zagreb, gde je uhapšen, a potom stavljen pod policijsku prismotru. Barabaš je bio primoran da se nakon nekog vremena, uslijed čestih hapšenja, 1921. godine vrati u Moskvu kao emigrant.

U SSSR-u se bavio šumarskom djelatnošću. Član je SKP(b) od 1924. godine. 1930-ih kratko vrijeme radio u novinskoj agenciji TASS.

Uhapšen je za vrijeme Velike čistke, 23. oktobra 1937, osuđen na smrt zbog "pripadnosti antisovjetskoj rušilačko-terorističkoj desničarskoj organizaciji" i streljan 25. decembra 1937. godine. Posthumno je rehabilitiran 7. marta 1956. godine.

Povezano
--------

* Jugosloveni u Oktobarskoj revoluciji
* Jugosloveni žrtve Velike čistke

Vanjske veze
------------

* Članak u Hrvatskom biografskom leksikonu LZMK
**Minoru Genda** (源田 実, *Genda Minoru*?, 16. august 1904 – 15. august 1989) bio je japanski vojni pilot, mornarički časnik i političar, najpoznatiji kao jedan od autora plana za napad na Pearl Harbor. Nakon završetka rata, odnosno osnivanja Japanskih zračnih snaga samoobrane, postao je njihov načelnik štaba. Posljednje decenije života je proveo kao zastupnik vladajuće Liberalno-demokratske partije, gdje se priključio njenoj radikalno desnoj nacionalističkoj frakciji, te zalagao za remilitarizaciju i japansko nuklearno naoružavanje.

Genda je nakon rata detaljno opisao svoju ulogu u napadu na Pearl Harbor, a 1970. služio kao tehnički savjetnik prilikom produkcije historijskog filma *Tora! Tora! Tora!* gdje je njegov lik tumačio Tatsuya Mihashi. U historijskom filmu *Midway* iz 1976. njegov je lik tumačio Robert Ito, a u filmu *Pearl Harbor* iz 2001. Cary-Hiroyuki Tagawa.

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 84428726
* LCCN: n83037374
* ISNI: 0000 0000 8275 2652
* NDL: 00005786
* NKC: jx20081002005
* CiNii: DA05213530
* CONOR.SI: 240371811

 |
**Kukuljanovo** je naselje u Primorsko-goranskoj županiji, nedaleko Rijeke, na području Grada Bakra.

Smještaj
--------

Kukuljanovo se nalazi u Hrvatskom primorju, oko 2 km sjeverno od Bakra, na graničnom području gradova Bakar i Rijeka te općine Čavle. U njegovoj neposrednoj blizini su naselja Škrljevo i Mavrinci, a nedaleko je i Sušačka Draga odnosno Sveti Kuzam. Naselje se ne nalazi na obali nego u unutrašnjosti. Smješteno je na prometnici koja povezuje Grobnik i Bakar.

Povijest
--------

Stanovništvo
------------

Prema posljednjem popisu stanovništva iz 2001. g. na Kukuljanovu je živjelo *811 stanovnika*.

To je najveći broj stanovnika u povijesti toga naselja. Od kada postoje službeni podaci o stanovništvu, od 1857. g. kretanje broja stanovnika Kukuljanova može se podijeliti u tri etape: dvije etape rasta i jedna pada. Od sredine 19. st. do 1910. g. bilježi se porast broja stanovnika-1910. g. popisano je 733 žitelja. Od tada slijedi razdoblje depopulacije sve do 1953. g. kada je na Kukuljanovu živjelo 523 stanovnika. Zbog blizine Rijeke Kukuljanovo postaje zapravo udadaljenije predgrađe toga grada, a zatim i njegova industrijska zona. To, kao i dobra prometna povezanost, doveli su do ponovnog povećanja značenja Kukuljanova i novog doseljavanja stanovnika. Tako 1950-ih godina dolazi do novog porasta broja stanovnika koje kontinuirano traje i u današnje vrijeme te se očekuje da će se ono i nastaviti unatoč depopulacijskim trendovima u Hrvatskoj. 1981. g. popisano je 716 žitelja, a 1991. g. 775.

Gospodarstvo
------------

Na području Kukuljanova nalazi se *industrijska zona Rijeke* u kojoj se nalaze brojni trgovački, poslovni, skladišni te proizvodni prostori.

Izvori
------

1. ↑

* Državni zavod za statistiku

Vanjske poveznice
-----------------

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Kukuljanovo** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*
**Hijam** (grč. *Hymaees*) je bio perzijski vojni zapovjednik u službi Darija Velikog tokom Jonskog ustanka. Nakon izbijanja pobune u Joniji, perzijske snage u Maloj Aziji su se 497. pne. pregrupirale, te su tri Darijeva zeta Dauris, Otan i Hijam podijelila snage na tri dijela i preuzeli zapovjedništvo nad njima. Herodot tvrdi kako su navedena tri generala podijelila pokorena područja na tri dijela, nakon čega su krenuli u pohod svaki na svoj cilj. Hijam je svoju vojsku poveo prema Propontu, gdje je zauzeo grad Cius. Nakon što je Dauris krenuo u Kariju, Hijam se zaputio nastaviti njegov posao oko Dardanela gdje je zauzeo mnoge eolijske gradove, kao i neke gradove u Troadi. Ipak, nedugo kasnije je umro pa su njegovu vojsku preuzeli Otan i Artafern, koji su krenuli u pohod na Joniju.

Veze
----

* Jonski ustanak
* Otan
* Dauris

Izvori
------

1. ↑  Perseus rječnik: „Hijam" (*Hyamees*)
2. ↑  Boardman, str. 481.-490.
3. ↑  Herodot, 5.115.1
4. ↑  Herodot, 5.121.1
5. ↑  Herodot, 5.124.1

Vanjske veze
------------

* Jonski ustanak (enciklopedija Iranica, E. Badian)
* Ancient Persia: Jonski ustanak - Hijam, Duris i Otan
Ledište je temperatura pri kojoj neka tvar prelazi iz tekućega u čvrsto agregatno stanje.
**Ledište** ili **krutište** je temperatura pri kojoj neka tvar prelazi iz tekućega u čvrsto agregatno stanje. Ovisi o tlaku, ali se u tablicama za pojedine tvari obično navode vrijednosti ledišta kod normiranog atmosferskoga tlaka (101 325 Pa). Pod većim tlakom ledište se snizuje, a pod manjim povisuje. Ledište slitina i čvrstih otopina redovito je niže od ledišta pojedinih komponenata. Kako bi se pokusima utvrdila temperatura na kojoj postoji ravnoteža između čvrstog i tekućeg agregatnog stanja neke tvari, pogodnije je izmjeriti njezino talište, jer je pri određivanju ledišta često potrebno pothlađivanje tvari da bi započela kristalizacija. 

**Smrzavanje** ili **zaleđivanje** je hlađenje tvari na temperature niže od ledišta. Tako se na primjer živežne namirnice izlažu smrzavanju kako bi se postiglo bakteriostatsko djelovanje (konzerviranje).

Talište
-------

*Glavni članak: Talište*
**Talište** je temperatura pri kojoj neka tvar prelazi iz čvrstoga u tekuće agregatno stanje. Ovisi o tlaku, ali se u tablicama za pojedine tvari obično navode vrijednosti tališta kod normiranog atmosferskoga tlaka (101 325 Pa). Pod većim tlakom talište se snizuje, a pod manjim povisuje. Talište slitina i čvrstih otopina redovito je niže od tališta pojedinih komponenata.  Temperatura skrućivanja, što je obrnuta pojava prelaska iz kapljevitog u kruto stanje, zove se **krutište** (za vodu se tradicionalno koristi pojam ledište). Za većinu tvari talište je jednako krutištu, na primjer kod žive su na 234,32 kelvina (−38,83 °C). Za neke se tvari razlikuju, na primjer organski se polimer agar tali iznad 85 °C, a skrućivati se počinje tek kada se temperatura spusti između 32 °C i 40 °C. Taj fenomen zovemo histereza. Kod nekih tvari, kao što je staklo, dolazi do postupnog skrućivanja bez kristalizacije pa se krutište i talište ne mogu točno odrediti. To su takozvane amorfne krutine.

Talište vode (leda) je na 0 °C (273 K). Ako u vodi ima sitnih čestica koje djeluju kao jezgre kristalizacije ledište je jednako talištu, međutim potpuno čista voda se može pothladiti do −42 °C (231 K) prije nego što se počne smrzavati. Za razliku od vrelišta, talište je relativno neosjetljivo na promjenu tlaka. Kemijski element s najvišom temperaturom tališta koja iznosi 3 695 K (3 422 °C) je volfram. S druge strane ljestvice je helij koji se pri normalnom tlaku ne skrućuje čak ni na apsolutnoj nuli.

Izvori
------

1. ↑   **ledište**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2015.
2. ↑   **smrzavanje**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2015.
3. ↑   **talište**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2015.
**Hijerarhija**, u zajednicama, stupnjevanje vlasti, činova i dostojanstava na osnovi podređenosti-nadređenosti. Postoji u društvenih životinja i ljudi.

Kod životinja
-------------

Neke su životinje samotnjaci i brinu se za sebe, dok se neke okupljaju u zajednice u kojima postoje hijerarhijski odnosi:

* čopor (omanja zajednica sisavaca)
* krdo (veća zajednica sisavaca)
* jato (zajednica ptica; inače vrlo velika)
* plova (zajednica riba; veličina ovisi o vrsti)
* roj (zajednica kukaca; inače vrlo velika).

Zajednice najčešće imaju sljedeće stupnjeve:

* alfa jedinka (mužjak, ženka ili par; najviše pozicionirani)
* beta jedinka (mužjak, ženka ili par; prijatelj alfe, odgajatelj mladunaca)
* ostali članovi
* omega jedinka (mužjak, ženka ili par; najniže pozicionirani)

Položaj se dobiva najčešće fizičkom superiornošću.

Alfa par je najčešće jedini reproduktivni u zajednici. Alfe vode zajednicu i imaju najviše sloboda. Prvi idu i jedu. Omege zadnji jedu i podređene su svim ostalim članovima zajednice.

U nekih životinja postoji dominantni spol.

Neke imaju u hijerarhiji samo alfu i ostale, a ogromna krda savanskih biljoždera nemaju hijerarhije.

Kod ljudi
---------

U ljudskom društvu najizraženije su sljedeće hijerarhije: obiteljska, vojna, religijska i državna. Također različita društva imaju dominantni spol, no takvih je sve manje.

Obiteljska hijerarhija postoji u društvima sa dominantnim spolom. U razvijenim civilizacijama najčešće je poglavar otac, pater familias. Slijede majka i djeca, često i obrnuto.

Vojna je najistaknutija jer u njoj postoji nogo različitih stupnjeva. Vrhovni je zapovjednik najčešće poglavar države, slijede načelnik glavnog štaba i general. Niži stupnjevi nisu toliko izraženi.

Religijska je također vrlo istaknuta. Tako recimo Rimokatolička Crkva ima papu, kardinale, nadbiskupe, biskupe i svećenike. Tu su i redovnici, ministranti, đakoni, župnici itd. Mnoge protestantske crkve nemaju striktnu hijerarhiju.

Državnu je u prošlosti najčešće činila stupnjevana aristokracija na čelu s monarhom, dok danas postoji najčešće predsjednik (rjeđe monarh), vlada i skupština.

Vidi još
--------

* Crkvena hijerarhija
* Hijerarhija Pravoslavne crkve

***Hijerarhija*** na Wikimedijinoj ostavi
Internet pretraživač Firefox prikazuje validni SSL sertifikat
**HTTPS** (engl. ) je kombinacija Hypertext Transfer Protocol-a sa SSL/TSL protokolom da bi se obezbedila enkripcija i sigurna identifikacija servera. Koristi port 443. HTTPS konekcija se često koristi za novčane transakcije preko Interneta i za prenos osetljivih informacija. HTTPS ne treba mešati sa Secure HTTP (S-HTTP).

Ideja
-----

Glavna ideja HTTPS protokola je da se kreira bezbedni kanal preko nezaštićene mreže. Ovo obezbeđuje zaštitu od napada, pod uslovom da je sertifikat izdat od strane proverenog i poverljivog izdavača (Certificate Authority). Poverenje u HTTPS je zasnovano na velikim sertifikacionim telima (Certificate Authority) čiji sertifikati dolaze sa instalacijom veb brauzera. Zato HTTPS veza može biti pouzdana ako i samo ako su sve sledeće stavke istinite:

1. da korisnik veruje da njihov brauzer tačno implementira HTTPS protokol sa ispravno pre-instaliranim sertifikacionim telima;
2. da korisnik veruje da sertifikaciono telo garantuje samo za legitimne veb stranice, bez zabludnih imena;
3. da veb sajt pruža važeći sertifikat (neispravni sertifikat pokazuje upozorenje u većini preglednika), što znači da je sertifikat potpisan od strane pouzdanog sertifikacionog tela;
4. da sertifikat tačno identifikuje veb sajt (npr. posećivanjem  Arhivirano 2013-07-12 na Wayback Machine-u i korišćenjem sertifikata koji je izdat na samo,,Primer Inc.,)
5. da korisnik veruje da enkripcioni protokol (SSL ili TLS) je neraskidiv za prisluškivače (hakere)

### Integracija sa brauzerima

Prilikom pristupanja na veb sajt sa neispravnim sertifikatom, stariji brauzeri bi prikazali dijalog sa pitanjem da li želite da nastavite. Noviji brauzeri prikazuju pitanje preko celog prozora. Noviji brauzeri takođe pokazuju u polju sa adresom (address bar) informaciju o sigurnosti sajta.
Produžena validacija (engl. ) sertifikata uključuje da u novijim brauzerima polje sa adresom (address bar) bude zelene boje. Takvi sertifikati su skuplji od običnih. Većina brauzera takođe prikazuje upozorenje ukoliko sajt koristi sadržaj sa neke druge adrese koji nije verifikovan digitalnim sertifikatom.

Istorija
--------

Firma Netscape Communications kreirala je HTTPS protokol 1994. godine za svoj Netscape Navigator veb brauzer. Trenutna verzija HTTPS-a je standarizovana u maju 2000. godine.
**Juliana od Nizozemske** rođena kao *Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina* (Hag, Nizozemska, 30. april 1948.-Baarn, Nizozemska 20. mart 2004.) - bila je od 1948. do 1980. kraljica Nizozemske.

Biografija
----------

Juliana je rođena kao jedino dijete kraljice Wilhelmine i njenog supruga *Hendrika od Mecklenburg-Schwerina*, studirala je pravo na Univezitetu u Leidenu (1927.-30.) Nakon tog se angažirala 1931. da se osnuje Nacionalna krizna komisija, koja je trebala svojim mjerama pomoći poduzetnicima da prebrode Veliku ekonomsku krizu.

Udala se 1937. za princa Bernharda od Lippe-Biesterfelda, sa kojim je izrodila četiri kćeri: Beatrix (1938.), Irene (1939.), Margriet (1943.) i Christinu (1947.).

Kada je Treći Reich za Drugog svjetskog rata napao Nizozemsku u maju 1940. zajedno sa porodicom emigrirala je u London, a nakon tog u kanadsku Otawu, dok joj je suprug ostao sa vladom i kraljicom u Londonu.

Nakon povratka u domovinu 1945. Juliana je u dva navrata vladala kao regent; oktobar-decembar 1947. i maj-august 1948. umjesto bolesne majke. Nakon što joj je majka abdicirala 4. septembra 1948. dva dana kasnije je Juliana okrunjena za kraljicu.

Prvi značajniji posao bio joj je davanje nezavisnosti (i odrcanje od trona) Indoneziji 1949.

Zbunila je nizozemsku javnost kad je 1950-ih zaposlila vjersku iscjeliteljicu da se brine o kćeri Christini, koja je rođena gotovo potpuno slijepa. Još više kontraverzi izazvali su brakovi njenih kćeri, kad se Irene udala za španjolskog karlistističkog princa 1964. a Beatrix 1966. za 
njemačkog diplomata. To je zbunilo nizozemsku javnost, koja još nije prežalila poniženja za
Drugog svjetskog rata. Još više ju je pogodila afera njenog supruga koji je 1976. primio velik novac od američke kompanije Lockheed.

Sve te afere ipak nisu puno naškodile Juliani, koja je zahvaljujući svojoj skromnosti i brizi za siromašne i nadalje ostala prilično popularna. Ona se ponašala kao obična žena, kupovala u lokalnom supermarketu, djeca su joj pohađala javne škole, a na dvoru je odbacila je da joj se podanici po protokolu moraju nakloniti.

Po vlastitoj želji je 30. aprila 1980. abdicirala u korist svoje kćeri Beatrix, ali se i nadalje pojavljivala u javnosti sve do kraja 1990-ih, kada joj se zdravlje pogoršalo.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  „*Juliana queen of The Netherlands*" (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 29.11.2022.

Vanjske veze
------------

***Juliana od Nizozemske*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Juliana queen of The Netherlands* (`en`)

| * p
* r
* u
Nizozemski vladari |
| --- |
| Kraljevina Holandija(1806–1810) | 
* Lodweijk I
* Lodweijk II

 |  |
| Kraljevina Nizozemska1(1815–danas) | 
* Willem I
* Willem II
* Willem III
* Wilhelmina
* Juliana
* Beatrix
* Willem-Alexander

 |
| 1. Vidi i Suverena kneževina ujedinjene Nizozemske (1813-1815) i Ujedinjena Kraljevina Nizozemska (1815–1839). |
**Kvint Minucije Term** (*Quintus Minucius Thermus*, ? - 188. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba rimsko-sirijskog rata.

Karijeru je započeo kao plebejski tribun godine 201. pne. kada je spriječio da Gnej Kornelije Lentul dobije Afriku kao konzularnu provinciju. Kasnije je bio jedan od sastavljača mirovnog ugovora s Kartaginom kojim je formalno okončan drugi punski rat. Godine 198. pne. je izabran za kurulskog edila, a godine 197. pne. je na čelu tročlane komisije nadgledao kolonizacija Kampanije. Godine 196. pne. je kao pretor upravljao Hispanijom Citerior, a po povratku u Rim je nagrađen s trijumfom.

Godine 193. pne. je izabran za konzula i poslan u Liguriju gdje se uglavnom bez uspjeha borio protiv Liguraca, sve dok ih nije uspio poraziti kod Pise. Kao prokonzul je ostao u Liguriji sve dok nije predao komandu novom konzulu Scipionu Nasiki.

Pred kraj rimsko-sirijskog rata je godine 189. pne. poslan u Malu Aziju kako bi zajedno s konzulom Manlijem Vulzonom utanačio detalje mirovnog sporazuma sa Antiohom III. Po završetku misije se vraćao u Rim preko Trakije kada je ubijen.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **P. Cornelius P.f. Scipio Africanus (II) i Ti. Sempronius Ti.f. Longus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Lucijem Kornelijem Merulom* 193. pne. | Slijedi: **L. Quinctius T.f. Flamininus i Gn. Domitius L.f. Ahenobarbus** 

 |
**Genrih Samojlovič Ljuškov** (ruski: ; 1900 – nestao u augustu 1945) bio je sovjetski obavještajac koji je služio u tajnoj policiji NKVD i napredovao sve do mjesta njenog načelnika za Ruski daleki istok. Sa tog je mjesta godine 1938. u jeku Velike čistke, uplašen da će i sam postati njena žrtva, prebjegao na teritoriju Mandžukuoa gdje je japanskim vlastima odao vrijedne obavještajne podatke. Taj je čin imao dalekosežne posljedice, s obzirom da je doprinio padu njegovog pretpostavljenog, šefa NKVD Nikolaja Ježova, u Staljinovu nemilost, a posredno i završetku Velike čistke. Ljuškov je sljedećih nekoliko godina proveo u japanskoj službi, a pred sam kraj drugog svjetskog rata se nalazio u Mandžukuou. Tamo je nestao neposredno nakon početka sovjetske invazije u augustu 1945. Ljuškov je nakon toga ostao upamćen kao najviše rangirani prebjeg u historiji sovjetskih obavještajnih službi.

Izvori
------

1. ↑  Coox 1968: str. 407 sfn error: no target: CITEREFCoox1968 (help)

Vanjske veze
------------

* Люшков Генрих Самойлович \* Трагедия маршала Блюхера Arhivirano 2004-12-11 na Wayback Machine-u
* Илья КУКСИН (Чикаго): ПОБЕГ СТОЛЕТИЯ Arhivirano 2009-03-05 na Wayback Machine-u
* ЛЮШКОВ ГЕНРИХ САМОЙЛОВИЧ
* Эдуард Хлысталов. Почему Сталин не верил широкоизвестным теперь агентам. Предатели из разведки
**Kvint Tulije Ciceron** (*Quintus Tullius Cicero*, 102. pne. - 43. pne.) bio je rimski vojskovođa, političar i pisac, poznat prije svega kao mlađi brat znamenitog oratora i pisca Marka Tulija Cicerona.

Zajedno s bratom se obrazovao u Ateni i na Rodosu. Godine 70. pne. se oženio za Pomponiju, sestru Tita Pomponija Atika. Brak je bio nesretan, obilježen stalnim svađama supružnika koje su prestale tek s razvodom 45. pne.

U međuvremenu je Ciceron uz bratovu pomoć ostvario političku karijeru - godine 66. pne. je bio edil, godine 62. pne. pretor, a od 61. do 59. bio guverner Kilikije. Tamo se istakao za ono doba nekarakterističnim poštenjem i pravednošću, ali i sklonosti za okrutno kažnjavanje osoba koje su se po njegovom sudu ogriješile o zakone. Za vrijeme galskih ratova se kao legat priključio Cezarovoj vojsci i istakao hrabrošću. Kada je Cezar pobunio protiv Senata, Ciceron se priključio Pompejancima, ali je kasnije pomilovan od pobjedničkog Cezara. Drugi trijumvirat ga je, pak, proskribirao. Pokušao se skloniti, ali se predao čuvši kako mu muče sina. Nakon toga je pogubljen.

Od njegovih redova je ostao sačuvan esej *Commentariolum Petitionis* s nizom praktičnih savjeta za političare koji daje vrijedan uvid u izbornu praksu kasne Rimske Republike.

Izvori
------

* Manuel Dejante Pinto de Magalhães Arnao Metello and João Carlos Metello de Nápoles, "Metellos de Portugal, Brasil e Roma", Torres Novas, 1998
**Luigi Rodolfo Boccherini** (Lucca, 19. februara 1743. – Madrid, 28. maja 1805.), talijanski klasicistički kompozitor i violončelist kojeg je muzika zadržala dvorski i galantni stil iako je sâm sazrijevao pomalo udaljen od velikih evropskih muzičkih centara. Boccherini je naširoko poznat po jednom svojem menuetu iz Gudačkog kvinteta u E-duru, op. 11, br. 5 (G 275) i Koncertu za violončelo u B-duru (G 482). Posljednje djelo dugo je bilo poznato po znatno izmijenjenoj verziji njemačkog violončelista i plodna aranžera Friedricha Grützmachera, no nedavno je vraćeno na originalnu verziju. Boccherini je komponirao nekoliko gitarskih kvinteta, uključujući Fandango (1798.) pod utjecajem španjolske muzike. Njegova biografinja Elisabeth Le Guin među Boccherinijevim muzičkim kvalitetama zabilježila je »zadivljujuću repetitivnost, afekciju za proširene pasaže s fascinantnim teksturama, ali gotovo bez melodijske linije, opsesiju mekom dinamikom, unikatno uho za sonoritet te neobično bogatu paletu introvertiranih i tugaljivih afekata«.

Luigi Boccherini uz violončelo. Nepoznati umjetnik (c. 1764–1767).
Glavni je predstavnik talijanske klasične komorne glazbe. Skladao je oko 400 djela, pretežno instrumentalnih (simfonije, koncerti, gudački kvarteti). Pridonio je izgrađivanju klasičnoga gudačkoga kvarteta, a uveo je u komornu glazbu sastav gudačkog kvinteta.
Ne poistovijećivati sa Jackie Coogan.

**Jackie Cooper** (15. septembar 1922 – 3. maj 2011) bio je američki glumac, televizijski režiser, producent i poslovni čovjek. Karijeru je započeo kao dijete-glumac, postavši jednim od rijetkih koji je svoju karijeru uspješno nastavio i kao odrastao glumac. Poznat je kao prvo dijete-glumac koje je ikada nominirano za Oscara. U dobi od 9 godina, zahvaljujući ulozi u filmu *Skippy* (1931) postao je najmlađi glumac ikada nominiran za Oscara za glavnu ulogu. Cooper je zbog toga gotovo 50 godina držao rekord kao najmlađa osoba nominirana za Oscar u bilo kakvoj kategoriji, sve dok ga 8-godišnji Justin Henry nije oborio svojom nominacijom za Oscar za sporednog glumca ulogom u filmu *Kramer vs. Kramer* (1979).

Rođen u porodici sa glumačkom i zabavljačkom tradicijom, Cooper je 1930-ih uživao veliku popularnost, prvo kao član dječje glumačke postave *Our Gang*, potom kao partner Wallaceu Beeryju u nekim od najpoznatijih holivudskih filmova ranih 1930-ih. Kako je rastao, tako je postajalo sve jasnije da mu nedostaje fizički izgled prave holivudske zvijezde. Za vrijeme drugog svjetskog rata je služio u mornarici, a onda se preorijentirao na televiziju, gdje je radio kao režiser i producent. Povremeno je glumio, a mlađim generacijama je poznat po ulozi Perryja Whitea u prva dva filma o Supermanu.

Izvori
------

1. ↑  Sharon Knolle. „Former Child Star Jackie Cooper Dies at Age 88". Moviefone. Arhivirano iz originala na datum 2012-01-27. Pristupljeno 2012-02-14.
2. ↑  telegraph.co.uk

Eksterni linkovi
----------------

***Jackie Cooper*** na Wikimedijinoj ostavi

* Jackie Cooper na IMDb-u (`en`)
* Jackie Cooper na Allmovieu
* Photographs of Jackie Cooper
Spomenik u Santoni
**Luis Carrero Blanco** (4. ožujka 1903.- 20. prosinca 1973.) bio je španjolski admiral i državnik, te važna figura tijekom diktature Francisca Franca.

Studirao je na Španjolskoj pomorskoj akademiji i sudjelovao u pohodu na Maroko od 1924. do 1926. godine. Kada je 1936. buknuo Španjolski građanski rat, našao se iza republikanskih linija, pa je raznim kanalima prebjegao na stranu pristalica Franca, falangista. Postao je jedan od najbližih suradnika Franca. Smatran je njegovim logičnim nasljednikom jer je bio ideološki vrlo sličan ostarjelom diktatoru. U 63. godini unaprijeđen je u čin admirala. Protivio se ulasku Španjolske u Drugi svjetski rat na strani Sila osovine. Također se žestoko protivio kapitalizmu i liberalizaciji režima početkom 1950-ih godina. Kada je pogubljeno pet revolucionara, od kojih su neki bili članovi ETA-e, Baskima je prekipjelo.

Samo šest mjeseci nakon stupanja na dužnost premijera, dok je izlazio s mise, na njega je izvršen atentat. Četiri člana ETA-e iskopali su tunel i u njega stavili od 80 do 100 kg eksploziva. Iako je premijer vozio blindirani Dodge Dart, to mu nije pomoglo. Snažna detonacija odbacila ga je preko krova crkve i na krov četvrtog kata obližnje zgrade.  U priopćenju je ETA jednostavno rekla da je to zaslužio zbog gušenja baskijskog nacionalizma i ponašanja u Vladi.

Za života Blanco je bio i veliki zaštitnik organizacije Opus Dei.

***Luis Carrero Blanco*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 71483736
* LCCN: n82000519
* ISNI: 0000 0000 8151 2892
* GND: 11851153X
* SUDOC: 033485011
* BNF: cb124346560 (podaci)
* NKC: osd20211123523
* BNE: XX899271

 |
Vodopad Churchill Falls 2008.
**Hidroelektrana Churchill Falls** je hidroelektrana smještena na rijeci Churchill, u kanadskoj pokrajini Newfoundland i Labrador. Brana se sastoji od 88 nasutih kamenih nasipa i duga je 64 km. Umjetno jezero Smallwood ima površinu 5 698 km2. 

U podzemnoj strojarnici se nalazi 11 vodnih turbina sa instaliranom snagom 5 428 MW, što ovu hidroelektranu svrstava kao devetu u svijetu, i drugu u Kanadi, iza hidroelektrane Robert Bourassa. Tlačna visina ili maksimalni raspoloživi vodeni pad je 312,4 m. Godišnja proizvodnja struje je oko 35 000 GWh. Interesantno je da su rotori Francisovih turbine napravljeni od nehrđajućeg čelika, što prestavlja najveći ikad napravljen odljevak od nehrđajućeg čelika u svijetu, težak 73 tone.

Historija
---------

Prve ideje da se sagradi hidroelektrana na rijeci Churchill, čiji je slijev veličine Irske, su se pojavile još 1915. 1949. je premijer Newfoundlanda izrazio veliku želju za gradnju hidroelektrane, pa je razgovarao i sa britanskim premijerom Winstonom Churchillom. Problem je bio što nije bilo u to vrijeme velikih potrošača električne struje u blizini, pa se odlučilo graditi topionice aluminija i postrojenje za obogaćenje urana. 

Nakon godina pregovaranja, gradnja je počela 1967. Počelo se sa gradnjom podzemne strojarnice, koju je trebalo iskopati u granitnoj stijeni, dužine oko 300 m, i sa kamenim nasipima, dužine oko 64 km. U to vrijeme, to je bio najveći građevinski projekt u Sjevernoj Americi. Dogovor je napravljen i starosjediocima Labradora Montagnais, jer je umjetno jezero pokrilo njihovu tradicionalno područje za lov. Na gradilištu je radilo u prosjeku 6 300 radnika. Gradnja je završila 1974. 

Pogled na hidroelektranu Churchill Falls

Izvori
------

1. ↑   André Bolduc: "Churchill Falls, the dream... and the reality", 1982.
2. ↑   Arhivirano 2011-06-07 na Wayback Machine-u "Churchill Falls" James Marsh, 2010. publisher=The Canadian Encyclopedia
| Kraljevi Izraela |
| --- |
| * + **Saul/Šaul**
	+ Išbošet/Isvostej
* + **David**
	+ **Solomon**
* + Jeroboam I
	+ Nadab
* + Baaša/Vasa
	+ Elah/Ela/Ila
* + Zimri/Zimrije
* + Omri
	+ Ahab
	+ Ahazija
	+ Joram/Jehoram
* + Jehu
	+ Jehoahaz
	+ Joaš/Jehoaš
	+ Jeroboam II
	+ Zaharija
* + Šalum
* + Menahem
	+ Pekahija
* + Pekah
* + Hosea/Hošea/Osija

---

Ova kutijica: pogledaj • razgovor • uredi |

**Jehoahaz od Izraela** bio je kralj Izraela i sin Jehuov (*2 Kraljevi* 10:35). William F. Albright mu je vladavinu datirao u period 815. pne.-801. pne. dok E. R. Thiele navodi period 814. pne.-798. pne.. 

Vladao je sedamnaest godina. U *2 Kraljevi* je navedeno kako ispočetka bio vjeran Jahveu, ali da mu se narod s vremenom ponovno počeo vraćati vjerskim običajima kuće Jeroboamove, uključujući štovanje svete motke Ašerah u Samariji. Opisano je kako su ga aramejski vladari Hazael i Ben-hadad porazili, nakon čega je imao vojsku od samo 50 konjanika, 10 dvokolica i 10.000 pješaka (*2 Kraljevi* 13:1-9).

|
|  |
| Joahaz od Izraela **Kuća Jošafatova** |
| Prethodi:**Jehu** | **Kralj Izraela**Albright: 815. pne. – 801. pne.Thiele: 814. pne. – 798. pne.Galil: 819. pne. – 804. pne. | Slijedi:**Jehoash** |
**Hakim Bej** (rođen kao **Peter Lamborn Wilson** u Baltimoru, 1945. – 22. maja 2022.) bio je politički publicista, pisac i pesnik, najpoznatiji po svom konceptu privremenih autonomnih zona (engl. , skraćeno TAZ) zasnovanom na piratskim utopijama, koji je snažno uticao na savremeni skvoterski pokret i pokret ilegalnih žurki početkom 1990-ih godina. Urednik je izdavačke kuće Autonomedia iz Njujorka.

Pisanje Hakima Beja ne spada u neku određenu teorijsku školu niti akademsku disciplinu, a on sam ga naziva "poetskim terorizmom". Hakima Beja često nazivaju "postmodernim anarhistom", prvenstveno zbog njegovog nesistematskog načina pisanja, a on o sebi ponekad govori kao o "postsituacionističkom anarhisti". Za njega, anarhista je osoba posvećena maksimizovanju društvenih odnosa u kojima nema vlasti, a vlast je prema njemu, "struktuirani odnos među ljudima u kojem je moć nejednako raspodeljena tako da je kreativni život jednog redukovan u korist drugog". Vlast se, dakle, može javiti i u veoma malim socijalnim jedinicama kao što je porodica, ili "neformalnim" kao što je slučajan susret komšija na ulici, dok se ne mora javiti u puno većim grupama poput pobunjene gomile ili ljudi zajedničkog hobija.

Bej govori o procesu "mapiranja zemlje" koji je završen krajem 19. veka, kada je i poslednji komadić planete zauzet od strane nacionalnih država i pita se: *"Jesmo li mi koji živimo u sadašnjosti osuđeni na to da nikad ne okusimo autonomiju, da nikad ne stanemo na komadić zemlje kojim vlada jedino sloboda? Da li smo osuđeni jedino na nostalgiju za prošlošću i nostalgiju za budućnošću? Moramo li čekati da ceo svet bude oslobođen političke kontrole da bi iko od nas mogao reći da barem poznaje slobodu?"*. On ipak nalazi da nije sve tako crno i da su slobodni odnosi, bez vlasti, itekako prisutni u svakodnevnom životu, a mogu biti i još prisutniji ukoliko se budemo svesno trudili da ih razvijamo. Prema Beju, svako ko je ikad otišao sa prijateljima na izlet u prirodu, zna šta je anarhija.

Prevedene knjige i tekstovi
---------------------------

* Privremene autonomne zone[*mrtav link*]
* Teorija haosa i nukleusna porodica Arhivirano 2015-09-24 na Wayback Machine-u
* Prevladati turizam Arhivirano 2013-10-12 na Wayback Machine-u
* Urokljivo oko Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u
* Imedijatizam Arhivirano 2015-09-24 na Wayback Machine-u
* Milenij Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u
* Povrede granica Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u
* Kritika slušatelja Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u
* Informacijski rat Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u

Eksterni linkovi
----------------

***Hakim Bey*** na Wikimedijinoj ostavi

* Knjige i tekstovi Hakima Beja (na engleskom)
* Hakim Bej, postmoderni "anarhist" Arhivirano 2007-03-11 na Wayback Machine-u kritički tekst Džona Zerzana (na hrvatskom)


1. ↑  Bey, Hakim (1991.). „An esoteric interpretation of the I.W.W. preamble". *The International Review*: str. 2.–3..
2. ↑
**Genovski zaljev** ili **Đenovski zaljev** (talijanski: *Golfo di Genova*) je veliki duboki zaljev na zapadu Italije, sjeverni dio Ligurskog mora.

Geografija
----------

Genovski zaljev dug je nekih 145 km, od grada Imperia na zapadu, do La Spezie na istoku. Genovski zaljev je dio Talijanske rivijere, kraja poznatog po blagim zimama i bujnoj suptropskoj vegetaciji. Pored Genove po kojoj je dobio ime, i koja je najveća luka i grad u zaljevu, ostali veći gradovi u zaljevu su Savona, Rapallo, Sestri Levante i La Spezia.

U zaljev utječu brojne rijeke, a najveće su Magra, Roia, Centa i Argentina. Unutar Genovskog zaljeva ima puno manjih zaljeva i uvala, od kojih su najveće La Spezia i Rapallo. Zaljev La Spezia, najdublja talijanska luka, baza je Talijanske ratne mornarice od sredine 19. vijeka.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „*Gulf of Genoa*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 7. 3. 2015.

Vanjske veze
------------

* *Gulf of Genoa* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 248099166

 |
Џуче календар - ćirilicom
**Džuče kalendar** (*Juche*) je zapravo varijacija gregorijanskog kalendara, čija je godina 1 bazirana na godini rođenja Kim Il-sunga (15. april/travnja 1912). Kalendar je uveden 1997, koriste ga severnokorejska vlada i pridružene organizacije. *Juche* (doslovno "glavnina" ili "tema", u severnokorejskim publikacijama se prevodi i kao "nezavisni stav" ili "duh samooslanjanja") je naziv zvanične ideologije severnokorejskog režima.

U severnokorejskim publikacijama *Juche* godina se obično stavlja ispred godine n.e. npr. *Juche 96 (2007)*. Moguće je videti i obrnut redosled: *27 June 2007 Juche 96*. Meseci su istovetni kao i u standardnom gregorijanskom kalendaru.

Političke ere nisu neobične na dalekom istoku: sistem imena japanske ere (*Nengo*), na osnovu vladavine cara ili Minguo kalendar, koji se još koristi na Tajvanu, koji kao prvu godinu uzima godinu proglašenja republike, takođe 1912. Ali ove ere nisu zasnovane na rođenju nekog pojedinca kao *Juche* sistem (pa i era gregorijanskog kalendara). Slučajno se dogodilo da su brojevi godina istovetni po *Juche*, Minguo i nekadašnjem japanskom Taishō periodu.

Takođe pogledati
----------------

* *Juche* (zvanična ideologija Severne Koreje)
Hakkari 
**Hakkari** je administrativni centar istoimene provincije - Hakkari na jugoistoku Turske od 98 424 stanovnika, od kojih su većina Kurdi, koji ga zovu *Colemerg*.

Od 2008. grad ima univerzitet sa 5 fakulteta.

Geografske karakteristike
-------------------------

*Hakkari* leži u jugoistoku turske regije Istočna Anadolija pored granica sa Irakom i Iranom.
Grad se prostire u maloj uskoj kotlini Zap na nadmorskoj visini od 1700 m, stisnutoj između visokih planina od kojih su *Cilo* i *Sat*, visoke preko 4000 m. One su danas popularne kod skijaša i alpinista. *Hakkari* je zbog svoje izuzetne visine, poznat po jedinstvenoj fauni, samo tu rastu **Ters lale** (izvrnuti tulipani). 

*Hakkari* je udaljen oko 75 km sjeverno od iračke granice, i oko 210 km od jezera i grada Van.

Historija
---------

*Hakkari* nije imao neku uzbudljivu historiju nakon kolapsa Bizantskog carstva poslije Bitke kod Mancikerta - 1071. vrlo je brzo islamiziran, a od 16. vijeka i anektiran u Osmansko Carstvo.

Za vrijeme Prvog svjetskog rata tokom 1915. lokalni Turci i Kurdi pobili su oko 20 000 do 30 000 Armenaca po gradu i okolici, to je bio dio Armenskog genocida.

*Hakkari* je od polovice 20. vijeka vrlo nesiguran grad, sa čestim oružanim incidentima jer je epicentar kurdske pobune i zahtjeva za autonomijom.

Znamenitosti
------------

Po centru grada ima ostataka nekoliko kršćanskih crkava i 
palača, kao i ruševine srednjovjekovne utvrde i medrese koja je sve do početka 20. vijeka bila u funkciji. Interesantna je i palača Kajme, koju je podigao sejid (gospodin) Abdulah. 

Atrakcija je i Taskopru (kameni most) iz osmanskih vremena, on se nalazi 12 km od centra grada, i premošćuje rijeku Semdinli, dug je 21, visok 11 i širok 3 metra.

Privreda
--------

*Hakkari* je centar poljoprivredno - stočarskog kraja, poznat po ručno tkanim ćilimima.

Izvori
------

1. ↑  „*Hakkari*" (engleski). City population. Pristupljeno 28. 09. 2013.
2. 1 2 3 4 5  „*Hakkari*" (engleski). All About Turkey. Pristupljeno 28. 09. 2013.

Vanjske veze
------------

* Službene stranice grada (`tr`)
* *Hakkari* na portalu All About Turkey (`en`)
**Miroslav Lajčák** (slov. *Miroslav Lajčák*, \* 20. mart 1963. Poprad, Slovačka) je slovački političar i diplomata.
Diplomirao je pravo na Univerzitetu Komenskog u Bratislavi. Bavio se međunarodnim odnosima na Državnom institutu za međunarodno pravo u Moskvi. Studirao je i u evropskom centru *Džordž Maršal* za studije bezbednosti u Garmiš Partenkirhenu u Nemačkoj.

Saradnik je čehoslovačkog ministarstva inostranih poslova od 1988. Između 1991. i 1993. Lajčak je postavljen za čehoslovačkog odnosno slovačkog ambasadora. Bio je slovački ambasador u Japanu između 1994. i 1998. Između 1993. i 1994. bio je šef kabineta ministra spoljnjih poslova Jozefa Moravčika. Bio je Moravčikov šef kabineta kada je ovaj postao i premijer Slovačke. 

Od 1999. do 2001. bio je asistent Eduarda Kukana, specijalnog izaslanika generalnog sekretara UN za Balkan. 
Između 2001. i 2005. Lajčak je bio ambasador u SR Jugoslaviji, Albaniji i Bivšoj Jugoslovenskoj Republici Makedoniji. 2006. godine imenovan je izaslanikom Evropske unije za sprovođenje referenduma o nezavisnosti Crne Gore.

Od 30. juna 2007. je na dužnosti Visokog predstavnika Ujedinjenih nacija za Bosnu i Hercegovinu, gdje je zamijenio Kristijana Švarc-Šilinga. 16. decembra 2007. dobio je naziv „Osoba godine" u izboru dnevnika „Nezavisne novine", a dve nedjelje kasnije, 28. decembra, istu titulu dobio je u izboru „Dnevnog avaza".

26. januara 2009. Lajčak je postao ministar spoljnih poslova Slovačke. Na toj poziciji je ostao do 9. jula 2010. godine. U decembru iste godine, Evropska služba spoljnih poslova imenovala ga je za direktora za Rusiju, istok i Zapadni Balkan. 

Lajčak tečno govori engleski, nemački, ruski, bugarski i srpskohrvatski jezik.

Od 4. aprila 2012 u Vladi Roberta Fica, zauzima funkcije zamenika premijera i ministra inostranih poslova Slovačke Republike.

Vanjske veze
------------

***Miroslav Lajčák*** na Wikimedijinoj ostavi

| * p
* r
* u
Visoki predstavnici za Bosnu i Hercegovinu |
| --- |
| 
* Carl Bildt
* Carlos Westendorp
* Wolfgang Petritsch
* Paddy Ashdown
* Christian Schwarz-Schilling
* Miroslav Lajčák
* Valentin Inzko
* Christian Schmidt

 |  |
Koordinate: 42° 05′ 25" SGŠ, 21° 03′ 50" IGD

**Glođi** (mak. *Glođi*) su naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Glođi pripadaju opštini Tearce.

Prirodni uslovi
---------------

Naselje Glođi je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 14 km severno.

Glođi se nalaze u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na severozapadnom obodu Pološkog polja. Istočno od naselja pruža se polje, a zapadno se izdiže Šar-planina. Nadmorska visina naselja je približno 540 metara.

Klima u naselju je umereno kontinentalna.

Istorija
--------

Stanovništvo
------------

Glođi su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 1.295 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (76%), a u manjini su etnički Makedonci (24%).

Većinska veroispovest je islam, a manjinska pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Opština Tearce

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

***Glođi*** na Wikimedijinoj ostavi

* www.tearce.gov.mk Zvanična stranica opštine Tearce

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Tearce |
| --- |
| **Tearce** • 
Brezno •
Varvara •
Glođi •
Dobrošte •
Jelošnik •
Lešok •
Neprošteno •
Nerašte •
Odri •
Prvce •
Pršovce •
Slatino |  |
**Gil González Dávila** (Ávila, oko 1480. - Ávila, 21. april 1526.) bio je španjolski istraživač i konkvistador, koji je između 1519.-1523. istražio 
pacifičke obale Kostarike i Nikaragve.

Biografija
----------

Gonzáleza je pod svoju zaštitu uzeo i odgojio utjecajni biskup Burgosa Juan Rodríguez de Fonseca, što mu je omogućilo dobro obrazovanje i položaj, pa je 1511. dobio mjesto rizničara Hispaniole i odlazak u Ameriku.

Kako je bio ambiciozan i on je zaželio da osvoji i zagospodari neistraženim krajevima *Tierra Firme*. Zbog tog je otputovao u Španjolsku i uz pomoć svog mecene dobio dozvolu od samog kralja da može poduzeti vlastitu ekspediciju.

Na svoju nesreću González se sukobio sa tiranskim guvernerom Paname Pedrom De Ávilom, koji je odgodio njegovu ekspediciju za tri godine.

González je 1522. isplovio sa brodovima nedavno pogubljenog Vasca Núñeza de Balboe i stigao do Kostarike. Kako ondje nije pronašao ništa što bi omogućilo da se brzo obogati, ipak je načuo od zarobljenih indijanaca da postoji bogatija zemlja na sjeveru.
Zbog tog je napustio svoje brodove, i nastavio je pješice do prevlake između Pacifika i Jezera Nikaragva (današnji Departman Rivas) gdje je upoznao indijanskog caciqu - *Nicaraua* (Nikaragvu), po kom je nazvao čitav taj kraj **Nikaragva**. Njegova posada nije imala puno vremena da iskoristi svoju novu koloniju, jer ih je 17. aprila 1522. napao rivalski cacique Diriangen, pa su se morali povući.

Nakon povratka u Ciudad Panamu González je guverneru prenio svoja otkrića i uspjehe, od Jezera Nikaragva, do velike teritorije koju je zauzeo za kralja, i to kako je pokrstio oko 32,000 indijanaca i dokopao se njihova zlata. Zauzvrat je zatražio da mu se prizna pravo da on vlada tim novotkrivenim teritorijem, jer je to napravio po nalogu kralja, što je Pedro De Ávila glatko odbio. 
Nakon natezanja oko prava na jurisdikciju, što je bila uobičajena pojava među konkvistadorima, sukob je završio tako da je De Ávila to dao Franciscu Hernándezu de Córdobi. González je uspio pobjeći iz Paname sa nešto zlata koje je ugrabio u Nikaragvi u Santo Domingo. Tu je slijedećih nekoliko godina, planirao kako da ostvari svoje pravo.

González je sa svojim pristalicama 1525. porazio odred Hernándezovih vojnika, što je potaknulo Hernándeza da se pobuni protiv De Ávile. Tad je počela trostruka borba za Nikaragvu koja je završila 1526. Hernándezovim pogubljenjem i time da je De Ávila otišao u Nikaragvu i preuzeo položaj guvernera.

González se vratio u Ciudad Panamu 1532. godinu dana nakon smrti svog rivala De Ávile. Nastavio se boriti za svoja prava i sklopio savez sa Hernánom Cortésom, koji mu je usprkos tome što je proglašen krivim za ubistvo njegova pomoćnika Cristóbala de Olida, omogućio da otplovi u 
Španjolsku, gdje je proveo ostatak života kao bogat i ugledan i građanin.

Izvori
------

1. 1 2 3  „*Gil González Dávila*" (španjolski). Real Academia de la Historia. Pristupljeno 26.4.2023.
2. 1 2 3 4 5  „*González Dávila, Gil (1490-1550)*" (engleski). Encyclopedia. Pristupljeno 26.4. 2023.

Vanjske veze
------------

***Gil González Dávila*** na Wikimedijinoj ostavi

* *González Dávila, Gil (1490-1550)* (`en`)
**Miroslav Perković** (1951) i **Milica Lukić** (1959), zadnje dve dekade rade zajedno u umetničkim projektima, integrišući fotografiju i video u skulptorskim projektima, -realizujući radove bazično u metalima u industrijama 'in situ', -rezimirano:

Projekat 'Brodotehnika' (1995), realizacija i sponzorstvo 'Brodotehnika' Brodogradilište Beograd, pomognut od Soros Fonda ('Fond za Otvoreno Društvo'); izložba u Kulturnom Centru Beograda 1995; radovi u kolekciji 'Fundacio Bancaixa' iz Valensije (Prva nagrada za skulpturu 1995, Druga nagrada za skulpturu 1997) i u kolekciji 'Union Fenosa' iz Korunje (Otkup 'VI Mostra' ,1999) Muzej MACUF, uz ARCO 2000-3 Madrid.

Projekat 'SartidArt' (1997), finansiran i realizovan uz pomoć industrijske korporacije 'Sartid' ('US Steel Corp.'); izložba u 'Circulo de Bellas Artes' (sala 'Juana Mordo') Madrid 1998.

'Cityproject' (1999-2009) godine, uz sponzorstvo 'KODAK', u studijima CITE Paris i studijima 'ACME' London; realizovane izložbe u Muzeju Savremene Umetnosti, Salon Muzeja, Beograd (2000), u 'Handwerker Gallery', Ithaka, New York (2003) i u 'Cite Internationale Des Arts', Paris 2004. U industrijskim pogonima Valensije 2007/8 realizovana serija skulptura za kolekciju 'Ritam' Valencia', predstavljenih 2009-te izložbom u 'Temple Romà.Vic' Barcelona. Knjiga eseja 'Konverzije' publikovana 2009-te i 
uvodnik 'Putting It Together' uz esej Richarda Deacona 2000-te.

Radovi u kolekcijama (Projekti 1995-2007): 'Fundacion Bancaja ,Valencia'; SartidArt (US Steel Corp.); 'Union Fenosa, A Coruña'; 'Ritam', Coleccion Asociada, Valencia'.

ritam Arhivirano 2011-08-26 na Wayback Machine-u