Amblem Paraolimpijskih igara
**Paraolimpijske igre** su Olimpijske igre paraplegičara, osoba sa oduzetim ekstremitetima. One su proistekle iz igara paraplegičara (Stoke Mandeville Games), čiji je osnivač Ludvig Gutman (Ludwig Guttmann), šef bolnice u Ejlsberiju u Engleskoj, jedan od najeminentnijih svetskih stručnjaka za oštećenje kičme.

Istoga dana 29. jula 1948. kada su otvorene Olimpijske igre u Londonu, na sportskim terenima pomenute bolnice otvorene su i igre paraplegičara u kojima je učestvovalo svega 16 pripadnika britanskih oružanih snaga (14 muškaraca i 2 žene).
To je bila javna demonstracija kojom se htelo ukazati da se i osobe sa teškim fizičkim oštećenjima mogu baviti sportom.

Godine 1952. u ovim igrama su učestvovali i paraplegičari Holandije i odtad su se kao međunarodne počele održavati krajem avgusta svake godine na terenima Stouk Mandevila. Broj zemalja učesnika se svake godine povećavao, a time i broj mlađih takmičara.

Počev od 1960. godine igre se održavaju svake godine u drugoj zemlji pod nazivom Paraolimpijske igre. Nastojalo se da se ona održavaju u onoj zemlji u kojoj se održavaju i Letnje olimpijske igre.

Teniski meč
Prve Paraolimpijske igre održane su 1960. godine u Rimu. Okupile su oko 400 takmičara iz 22 zemlje. Druge su održane u Tokiju u novembru 1964, sa 370 takmičara iz 22 zemlje, treće u Izraelu, četvrte u Hajdelbergu, u Zapadnoj Nemačkoj, od 1. do 11. avgusta uz učešće oko 1000 takmičara iz 43 zemlje.

Odlukom generalne skupštine Međunarodne sportske organizacije invalida ISOD (International Sport Organization for the Disabled) Paraolimpijske igre se ne održavaju više kao zasebne priredbe, nego u sklopu Olimpijskih igara multiinvalida. Prve takve olimpijske igre održane su od 3. do 11. avgusta 1976. godine u Torontu. Zbog učešća takmičara iz Južnoafričke Republike na tim igrama učestvovalo je samo oko 1000 takmičara iz 38 zemalja.

Takmičenja paraplegičara su planirana i adaptirana na osnovu pravila određene sportske grane. To su ekipne sportske igre ili pojedinačna takmičenja u disciplinama nekih sportskih disciplina kao: streličarstvo, mačevanje, bacanje koplja, bacanje diska, kuglanje, košarka, odbojka, stoni tenis, plivanje idr. Broj disciplina se stalno dopunjava.

Na igrama u Stouk Mandevilu iz Jugoslavije je učestvovao samo Radomir Stamenković iz Beograda. Na igrama 1954, 1955 i 1956. osvojio je u plivanju tri puta uzastopno prva mesta i zlatne medalje.

Prvi put je ekipa od 21 paraplegičara Jugoslavije učestvovala na četvrtim Paraolimpijskim igrama 1976. u Hajdelbergu. Osvojili su četiri medalje i to: Petar Sitar 60 m sprint u kolicima zlatnu medalju, Milka Milinković 60 m sprint u kolicima srebrnu medalju i u bacanju 
koplja bronzanu medalju i Joža Okoren u bacanju diska bronzanu medalju.

Prve zimske Paraolimpijske igre održane su 1976. u Švedskoj.

Letnje igre
-----------

|   | *Letnje Paraolimpijske igre* |
| --- | --- |
| *Godina* | *Igre* | *Grad domaćin* | *Država* |
| Letnje Paraolimpijske igre 1960. | I | Rim |  Italija |
| Letnje Paraolimpijske igre 1964. | II | Tokio |  Japan |
| Letnje Paraolimpijske igre 1968. | III | Tel Aviv |  Izrael |
| Letnje Paraolimpijske igre 1972. | IV | Hajdelberg | Njemačka Zapadna Nemačka |
| Letnje Parolimpijske igre 1976. | V | Toronto |  Kanada |
| Letnje Paraolimpijske igre 1980. | VI | Arnhem |  Holandija |
| Letnje Paraolimpijske igre 1984. | VII | Stouk MendevilNjujork |  UK  SAD |
| Letnje Paraolimpijske igre 1988. | VIII | Seul |  Južna Koreja |
| Letnje Paraolimpijske igre 1992. | IX | Barselona |  Španija |
| Letnje Paraolimpijske igre 1996. | X | Atlanta |  SAD |
| Letnje Paraolimpijske igre 2000. | XI | Sidnej |  Australija |
| Letnje Paraolimpijske igre 2004. | XII | Atina |  Grčka |
| Letnje Paraolimpijske igre 2008. | XIII | Peking |  Kina |
| Letnje Paraolimpijske igre 2012. | XIV | London |  UK |
|

### Letnji sportovi

Golbal na Paraolimpijskim igrama u Atini 2004.
* Streličarstvo
* Paraolimpijska atletika
* Boćanje
* Biciklizam
* Jahanje
* Fudbal sa 5 igrača sa svake strane
* Fudbal sa 7 igrača sa svake strane
* Golbal
* Džudo
* Dizanje tereta
* Veslanje
* Jedrenje
* Streljaštvo
* Plivanje
* Stoni tenis
* Odbojka
* Košarka u kolicima
* Mačevanje u kolicima
* Ragbi u kolicima
* Tenis u kolicima

Zimske igre
-----------

|   | *Zimske Paraolimpijske igre* |
| --- | --- |
| *Godina* | *Igre* | *Grad domaćin* | *Država* |
| Zimske Paraolimpijske igre 1976. | I | Örnsköldsvik |  Švedska |
| Zimske Paraolimpijske igre 1980. | II | Geilo |  Norveška |
| Zimske Paraolimpijske igre 1984. | III | Insbruk |  Austrija |
| Zimske Paraolimpijske igre 1988. | IV | Insbruk |  Austrija |
| Zimske Paraolimpijske igre 1992. | V | Albervil |  Francuska |
| Zimske Paraolimpijske igre 1994. | VI | Lilehamer |  Norveška |
| Zimske Paraolimpijske igre 1998. | VII | Nagano |  Japan |
| Zimske Paraolimpijske igre 2002. | VIII | Solt Lejk Siti |  SAD |
| Zimske Paraolimpijske igre 2006. | IX | Torino |  Italija |
| Zimske Paraolimpijske igre 2010. | X | Vankuver |  Kanada |
| Zimske Paraolimpijske igre 2014. | XI | Soči |  Rusija |
|

### Zimski sportovi

Hokej na sankama
* Alpsko skijanje
* Hokej na sankama
* Nordijsko skijanje
	+ Biatlon
	+ Skijaški kros kontri
* Karling u kolicima

Literatura
----------

* V. Božinović: Sportske igre paraplegičara u Stouk Mandevilu, Beograd 1954.
* M. Stevanović i M. Necić: Sport i rekreacija u rehabilitaciji invalida, Beograd 1969.

***Paraolimpijske igre*** na Wikimedijinoj ostavi