Luis Saliven
**Louis Henri Saliven** (\* 3. septembar 1856. Boston, Masačusets – † 14. april 1924. Čikago) bio je američki arhitekt, jedna od najvećih ličnosti čikaške škole arhitekture.

Biografija
----------

Saliven se rodio u porodici oca Irca i majke Švajcakinje, koji su oko 1840. godine emigrirali u SAD i odrastao je u Sut Redingu u Masačusetsu. Detinjstvo je proveo u istraživanju prirode na farmi svojih roditelja u Masačusetsu. U kasnijem dobu se njegova interesovanja menjaju. Mnogo vremena je provodio skitajući po Bostonu i promatrao je zgrade i prema njima se orijentisao i bivao je njima fasciniran. Tako je odlučio da se bavi arhitekturom.
Za vreme studija na srednjoj školi se susreo sa Moses Volsonom koji je na njega kao predavač napravio snažan utisak. Posle završene srednje škole on je otišao na studuj arhitekture na Masačusets Institut za tehnologiju, ali posle jedne godine studija odlazi u Filadelfiju gde je radio kod arhitekta Frenk Furnesa.

"Prudential Building" Njujork 1894.
Ulaz iz 1893. godine u Čikaški "Stock Exchange building", rekonstruisano od Umetničkog instituta u Čikagu
Godine 1873. je Furnesov atelje zadesila velika kriza i Saliven mora da ode i preselio se u Čikago gde je vladao ogroman bum posle velikog požara iz 1881. godine. Radio je za Vilem Le Baron Dženeja koji je kao prvi sagradio zgradu pomoću čeličnog skeleta. Međutim posle godinu dana Salivan odlazi u Evropu u Pariz na studij u Školu lepih umetnosti gde se susreo sa umetnošću koja ga je opčinila. Zatim se ponovo vraća u Čikago i radi za firmu Josef S. Džonson & Džon Edelman i tu je uspešno projektovao enterijer Modi Tibernekle.
1883. godina je bila godina sudbonosnih slomova u njegovom životu završio je uspešnu saradnju sa Denkmar Adlerom i izbacio je mladog Rajta. Uz to ga je napustila supruga. Saliven je izgubio narudžbe, imanje, posao i postavenje i počeo je da se odaje alkoholu. Svoje poslednje godine je proveo živeći od priloga svojih kolega i umro je siromašan i napušten 1924. godine Čikaguu jednoj maloj hotelskoj sobici.

Saliven i Adler
---------------

Godine 1879. Saliven se zaposlio kod Adlera, gde je posle godinu dana postao njegov partner u firmi. Tu su počele Salivenove najbolje godine. Oni su zajedno sarađivali i dobili priznanje kao učitelji arhitekture. Iako su već imali nekoliko izgrađenih zgrada slavu su dobili na nerealizovanim projektima od Kolorada do Vašingtona. Njihov vrhunski projekat je bio projekat Auditorium bilding, sagrađena 1889. godine u Čikagu gde je osim pozorišta za 3.000 posetilaca isto tako i hotel i administrativni prostori i tu su Adler i Saliven zauzeli najviši sprat za svoj atelje koji je postao poznat po administrativnim zgradama koje je projektovao u Čikagu. Saliven je od mnogih smatran za prvog arhitekta koji je znao potpuno da si predstavi i realizuje velike i skupe zgrade pomoću novog tipa konstrukcije visokih čeličnih zgrada.

Projekti i realizacije
----------------------

* „Martin Ryerson Tomb, Graceland Cemetery" Čikago, 1887.
* "Auditorium Building" Čikago, 1889.
* „Carrie Eliza Getty Tomb, Graceland Cemetery" Čikago, 1890. -1891.
* Administrativna zgrada, „Wainwright Building", St. Louis, 1890.
* Neboder, „Guaranty Building Buffalo" 1894.-1895.
* Robna kuća, „Schlesinger and Mayer", Čikago, 1899.-1904.
* „Carson Pirie Scott store", Čikago, 1899.
* „Van Allen Building", Klinton, Ajova, 1914.
* „Krause Music Store" Čikago 1922.'*Banke*
* „National Farmer's Bank", Ovatona, Minesota, 1908.
* „Peoples Savings Bank", Kedar Repids, Ajova, 1912.
* „Henry Adams Building", Algona, Ajova, 1913.
* „Merchants' National Bank", Grinel, Ajova, 1914.
* "Home Building Association Company", Nevark, Ohajo, 1914.

Galerija
--------

* "Auditorium Building", Čikago"Auditorium Building", Čikago
* "Wainwright Building""Wainwright Building"
* "Wainwright Building cornice""Wainwright Building cornice"
* "Wainwright Building"detalj"Wainwright Building"detalj
* "Getty Tomb""Getty Tomb"
* "Carson Pirie Scott store""Carson Pirie Scott store"
* "The Van Allen Building""The Van Allen Building"
* "The Van Allen Building""The Van Allen Building"
* detalj na"The Van Allen Building"detalj na"The Van Allen Building"
* "Gage Building""Gage Building"
* "Holy Trinity" Ruska pravoslavna crkva"Holy Trinity" Ruska pravoslavna crkva
* "Holy Trinity" detalj"Holy Trinity" detalj
* "National Farmer's Bank""National Farmer's Bank"
* "People's Federal Savings and Loan Association""People's Federal Savings and Loan Association"
* "Merchants' National Bank""Merchants' National Bank"
* "Harold C. Bradley House" Viskonsin"Harold C. Bradley House" Viskonsin

Literatura
----------

1. Udo Kuterman, Savremena arhitektura Novi Sad 1971.
2. Istoimeni članak iz slovačke Vikipedije

Izvori
------

1. ↑  *Savremena arhitektura, Udo Kulterman Novi Sad 1971.*

Eksterni linkovi
----------------

***Louis Sullivan*** na Wikimedijinoj ostavi

* Lieber-Meister - The Louis Sullivan Page
* Sullivan at 150 - extensive list and photos Arhivirano 2007-09-29 na Wayback Machine-u
* Tribute to Louis Sullivan - 150 Years Arhivirano 2008-05-26 na Wayback Machine-u
* Article on fragments of Adler and Sullivan Buildings in Chicago
* 
* "Sullivan's Banks" documentary by Heinz Emigholz

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 14805742
* LCCN: n50010438
* ISNI: 0000 0001 2121 5172
* GND: 118757792
* SUDOC: 028890507
* BNF: cb121356572 (podaci)
* BIBSYS: 90075258
* ULAN: 500013453
* NLA: 35892414
* NDL: 00458058
* NKC: jx20090615015
* BNE: XX1204343
* CiNii: DA0042152X
* RKD: 286819
* CONOR.SI: 77839203

 |