recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Grb Irske
Grb Ujedinjenog Kraljevstva, gdje se u trećoj četvrtini nalazi irska harfa
**Grb Republike Irske** se opisuje heraldičkli *azure a harp or, stringed argent* - zlatna harfa sa srebrnim žicama na plavoj pozadini. Harfa je dugo heraldički simbol Irske.

Irska harfa
-----------

Harfa je poznata kao simbol Irske još od 13. stoljeća, a prvi put se pojavila na anglo-irskom kovanom novcu 1536. tijekom vladavine Henrija III. Nekad se označava i kao harfa Briana Borua, visokog kralja Irske. Pojavljuje se i u trećoj četvrtini grba Ujedinjenog Kraljevstva, što simbolizira staru pretenziju britanske Krune na Irsku, u (osporenom) redu sukcesije Briana Borua.

Harfa je izabrana kao državni simbol po nastanku Irske Slobodne Države, i jedno je od najranijih predstavljanja na Velikom pečatu spomenute. Službeni je simbol ostala i po usvajanju Ustava Irske. Slika harfe nalazi se na kovanom novcu Irske, putovnicama i službenim dokumentima. Također je službeni simbol na pečatima najviših državnih dužnosnika.

Harfa se pojavila na kovanom novcu 1928. a uvelike je promijenjena 1939. te na današnjim irskim euro novčićima.

### Harfa Briana Borua

Harfa Briana Borua najstarija je postojeća irska harfa. Datira iz 14. stoljeća. Pošto je Boru umro 400 godina prije, nije mogla pripadati njemu.

| * p
* r
* u
Grbovi država i teritorija Evrope |
| --- |
| Afrika • Azija • Južna Amerika • Oceanija • Sjeverna Amerika |
| Samostalne države | 
* Albanija
* Andora
* Armenija2
* Austrija
* Azerbejdžan1
* Belgija
* Belorusija
* Bosna i Hercegovina
* Bugarska
* Crna Gora
* Češka
* Danska3
* Estonija
* Finska
* Francuska3
* Gruzija1
* Grčka
* Hrvatska
* Irska
* Island
* Italija
* Kazahstan1
* Kipar2
* Latvija
* Lihtenštajn
* Litvanija
* Luksemburg
* Mađarska
* Malta
* Moldavija
* Monako
* Nizozemska3
* Norveška3
* Njemačka
* Poljska
* Portugal3
* Rumunija
* Rusija1
* San Marino
* Severna Makedonija
* Slovačka
* Slovenija
* Srbija
* Španija3
* Švedska
* Švicarska
* Turska1
* Ujedinjeno Kraljevstvo3
	+ Engleska
	+ Sjeverna Irska
	+ Škotska
	+ Wales
* Ukrajina
* Vatikan

 |
| Nepriznate ilidjelomično priznate države | 
* Abhazija
* Južna Osetija
* Kosovo
* Pridnjestrovlje
* Republika Arcah2
* Sjeverni Kipar2

 |
| Zavisni teritoriji | 

|  |  |
| --- | --- |
| Danska | Farski otoci |
| Finska | Åland |
| Ujedinjeno Kraljevstvo | 
* Gibraltar
* Guernsey
	+ Alderney
	+ Herm
	+ Sark
* Jersey
* otok Man

 |

 |
| 1 Značajan dio teritorija se nalazi u Aziji. • 2 U potpunosti u Aziji, ali ima društvene i političke veze s Evropom. • 3 Posjeduje zavisne ili slične teritorije izvan Evrope. |

***Grb Irske*** na Wikimedijinoj ostavi
*Za ostale upotrebe, v. Kruševica (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 31′ 59" SGŠ, 21° 52′ 58" IGD

**Kruševica** (mak. *Kruševica*) je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Kruševica je naselje u okviru opštine Rosoman.

Kruševica ima veliki značaj za srpsku zajednicu u Republici Makedoniji, pošto Srbi čine većinu u naselju.

Prirodni uslovi
---------------

Kruševica je smeštena u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 22 kilometra severno.

Naselje Kruševica se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je smešteno u dolini reke Vardar, u zapadnom delu Tikveške kotline. Naselje je položeno na približno 270 metara nadmorske visine, u bregovitom području. Zapadno od naselja izdiže se planina Klepa.

Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).

Stanovništvo
------------

Kruševica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 5 stanovnika.

Većinsko stanovništvo u naselju su Srbi (60%), a manjina su etnički Makedonci (40%). Početkom 20. veka pretežno stanovništvo bili su Turci, koji su posle Prvog svetskog rata iselili u maticu, a na njihovo mesto došli su preci današnjih stanovnika.

Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.opstinarosoman.gov.mk Zvanična stranica opštine Rosoman

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Rosoman |
| --- |
| **Rosoman** • 
Debrište •
Kamen Dol •
Kruševica •
Manastirec •
Mrzen Oraovec •
Palikura •
Ribarci •
Sirkovo •
Trstenik |  |
**Gostomisl** (rus. *Гостомысл*; 790 — oko 860) je bio vremenski drugi mitski vođa dinastije Rjurukovič, a prvi put ga historijski zapisi spominju njegovo postojanje tek oko 1418. godine.

Po ruskom mitu Gostomisl nasljeđuje svoga djeda kneza Burilova u vladanju na području današnjeg grada Slavjanska na obali Baltičkog mora. Tijekom višedesetljetne vladavine oko ovog kneza se po mitu formirala velika koalicija sjevernih plemena koja je blokirala prodore Vikinga na današnje područje Rusije i Finske.

Činjenica oko koje se slaže veći broj historičara (Platonov, Šakhmatov, Tatiščev) ovog mita se sastoji u činjenici da je Gostomisl doživio duboko starost i nadživio veći broj svojih sinova. Zavisno od daljnjih interpretacija njegov nasljednik Rjurik je bio njegov sin koji se rađa u očevoj kasnoj životnoj dobi ili njegov unuk (sin Gostomislovog sina Umile). Već prije rođenja Rjurika kao u tipični nordijskim legendama svi znakovi su pokazivali da će se roditi veliki vladar tako je Gostomisl priredio okupljanje dostojno budućeg "kralja". Prije svoje smrti po ovom mitu Gostomisl je dogovorio vjenčanje Rjurika sa slavenskom princezom kako bi se spojili vikinški i slavenski elementi Gostomislove države. 
Nakon smrti Gostomisl je navodno pokopan na mjestu koje se danas zove Gostomislovo brdo.

Osim legendi iz ove prve polovice devetog stoljeća ostao nam je povjesni zapis o ratu Ludviga Njemačkog i kralja Gostomisla vođe plemena Bodriči koje je tada živjelo u današnjoj Sjevernoj Nemačkoj. Ovaj rat koji se dogodio 844. godine se veoma teško može povezati s legendom o Gostomislu pošto je on po mitu vladao u puno sjevernijim zemljama.

Literatura
----------

Ю. H. Лyбченkoв : Пoдлиннaя иcтopия Рюрикoвич
**Gostionica** (od praslavenskog: *gostь*= stranac) je javni ugostiteljski objekt namjenjen da putnicima namjernicima pruži smještaj, jelo i piće a 
ponekad i zabavu.

U današnje vrijeme ulogu gostionica u velikoj mjeri preuzeli su hoteli i moteli, iako oni još uvijek uživaju popularnost zbog svoje tradicionalne 
gostoljubivosti.

Ponekad se za gostonicu kaže i **krčma** (od praslavenskog: *kъrčьma* = krkati, jesti ) iako je to priprosto ugostiteljsko mjesto u kojem se pije vino i rakija, i nije isto.

Historija
---------

Gostionice su se razvile u antičkom svijetu, na svim onim mjestima gdje su postojali namjernici koji su putovali zbog svog posla. Kako je u 
drevnoj Perziji postojao opsežan sistem puteva, uz njih su izgrađene gostionice karavansaraji i to prosječno na svakih osam milja. Oni su često građeni kao utvrde sa karaulama. Za razliku od tog po gradovima su za istu namjenu građeni manji 
objekti zvani **hanovi**.

Rimske gostionice bile su nalik na antičke vile. Staje i prostorije za spavanje i smještaj putnika 
građene su oko jednog ili više centralnih dvorišta. Tokom ranog srednjeg vijeka, putnici su smještaj obično mogli naći samo po
samostanima. Ali se kasnije zbog kombiniranog utjecaja oživljavanje trgovine, križarskih ratova, te porasta
popularnosti hodočašća, počelo graditi gostionice (osterie), koje su podizali samostani, bratovštine i privatni 
poduzetnici.

Krajem 16. vijeka po Britanskom otočju bilo je oko 6.000 gostionica. U isto to vrijeme po ostaloj Evropi građeni su 
poprilično veliki objekti čak od više katova oko zatvorenog dvorišta, sa istaknutim arkadama ili galerijima na balustradama iznad razine 
tla.

Izvori
------

1. ↑  „*gȏst*" (hrvatski). HJP Novi Liber. Pristupljeno 18. 11. 2014.
2. 1 2 3 4 5   „*Inn*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 18. 11. 2014.
3. 1 2  „*krčma*" (hrvatski). HJP Novi Liber. Pristupljeno 18. 11. 2014.
4. ↑   „*Osterìa*" (talijanski). Treccani Enciclopedia Italiana. Pristupljeno 18. 11. 2014.

Vanjske veze
------------

***Gostionica*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Inn* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
**Georgia** (engleski: *Georgia Strait*) je morski tjesnac u istočnom Pacifiku koji razdvaja otok Vancouver od kanadskog kopna Britanske Kolumbije.

Geografija
----------

Tjesnac je dug nekih 222 km i prosječno širok oko 28 km, proteže se duž jugozapada otoka Vancouver do sjevera, gdje završava u masi bezbrojnih otočića, iznad kojih su tjesnaci Johnstone i Queen Charlotte. Južna granica su mu opet brojni otoci od kojih je najveći američki San Juan. Iza te otočke barijere leži tjesnac Juan de Fuca koji razdvaja otok Vancouver od američkog kopna države Washington. Tjesnac je prosječno dubok po sredini od 275 do 370 m, u njemu leže brojni mali otoci i hridi, a najveći su Texada i Lasqueti. Kanadska obala je jako razvedena, brojnim dubokim zaljevima, od kojih je najveći onaj rijeke Fraser i grada Vancouvera.

Tjesnac je poznat po jakoj morskoj struji koju uzrokuju vode rijeke Fraser, ali i kao sigurni plovni put poznat kao Unutrašnji prolaz (Inside Passage), za brodove koji plove iz zaljeva Seattla za Aljasku i obrnuto. Tjesnacu je ime dao George Vancouver, britanski kapetan koji je 1792. oplovio otok, u čast kralja Georga III.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5   „*Strait of Georgia*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 4. 11. 2013.

Vanjske veze
------------

***Georgia (tjesnac)*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Strait of Georgia* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* WorldCat identiteti
* VIAF: 241472581
* LCCN: sh86001440
* GND: 4106050-7
* SUDOC: 196371791

 |
Šablon:Infokutija buografija

**Margaret Cushing "Meg" Whitman** (4. august 1956 - ) je američka poslovna žena i republikanska političarka, najpoznatija kao generalna direktorica eBaya od 1998. do 2008. Whitman je prije toga imala direktorske položaje u nizu renomiranih američkih kompanija. Za vrijeme predsjedničkih izbora 2008. je privukla pažnju kao jedna od ekonomskih savjetnica Johna McCaina. Godine 2010. je postala republikanski kandidat za guvernera Kalifornije ali je poražena od strane demokratskog kandidata i bivšeg guvernera Jerryja Browna.

Osobno bogatstvo joj je godine 2010. procijenjeno na 1,3 milijardi US$, te se smatra četvrtom najbogatijom ličnošću u Kaliforniji.

Udana je za neurokirurga Griffitha Harsha IV s kojim ima dva sina.

Eksterni linkovi
----------------

***Meg Whitman*** na Wikimedijinoj ostavi

* Meg Whitman for Governor *official campaign site*
* Šablon:GovLinks
* Billionaire Women We Envy, *Forbes*, March 6, 2007
* Is California Sold on Governor Meg Whitman? Arhivirano 2013-08-26 na Wayback Machine-u, Sheelah Kolhatkar, *Time Magazine*, December 14, 2009
* Meg Whitman Celebrates Gubernatorial Nomination with husband Dr. Griffith Harsh Arhivirano 2016-03-04 na Wayback Machine-u, *Vitals*, June 9, 2010

| Poslovne funkcije |
| --- |
| Prethodi:**Jeffrey Skoll** | **generalni direktor eBaya**1998–2008 | Slijedi:**John Donahoe** |
| **predsjednik eBaya**1998–2008 |
| Stranačke/partijske dužnosti |
| Prethodi:**Arnold Schwarzenegger** | **republikanska nominacija za guvernera Kalifornije**2010 | Slijedi:**najnoviji** |
Za ostala značenja, v. Kontrast (razvrstavanje).
**Kontrast** je stilska figura u kojoj se nešto poredi po suprotnosti. Njegovom primenom, suprotne pojave su jače izražene.
Ovo je specijalna vrsta poređenja. Ovde se poređenje ne vrši po sličnosti, već po suprotnosti, čime se veoma izrazito ističu oba člana koja ga sačinjavaju zasnivajući se na onom u slikarstvu poznatom postupku slikanja *crno-belo*,ili uopšte slikanja komplementarnim bojama. Kao što se kontrasne boje u slikarstvu lepo dopunjuju, a opet svaka ponaosob izrazitije deluje, tako se i u književnosti kontrastom postiže veoma izrazita konkretizacija slike:

„Jedno vreme i celo dvorište bilo je *puno rumenog sjaja*, ali se brzo praznilo kao nagnut četvrtasti sud, i *sve se više punilo senkom pravoga sutona*." (Ivo Andrić)
Kontrast izaziva i veoma jak emocionalni utisak i kao celina i posebno sa svakim svojim delom. Razume se, u kontrastu se uvek više ističe onaj član na koji pesnik stavlja misaono i emocionalno težište:

„Ja bosiljak sijem, *meni pelin niče*." (Narodna pesma)
*Za ostala značenja, v. Kruševo (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 21′ 36" SGŠ, 21° 13′ 48" IGD

**Kruševo** (makedonski: *Крушево*, vlaški: *Crushuva*) je gradić u središnjoj Makedoniji, južno od Skopja. 

Kruševo ima 5 507 stanovnika , smješteno je na nadmorskoj visini od čak 1350 m, sjedište je istoimene Opštine Kruševo, koja ima oko 9,684 stanovnika (po popisu iz 2002.)

Historija
---------

Kruševo 1930. godine
Kruševo se prvi put je spominje u turskom defteru za 1467/1468, kada je dan kao posjed, zajedno sa Prilepom i još 31 sela spahiji *Husein-Begu*. Grad je narastao brojem stanovnika i ekonomski ojačao dolaskom brojnih izbjeglica Vlaha iz Moskopolja i Gramosa u 18. st. Kruševljani su postali poznati fresko slikari(zoografi) i drvorezbari crkvenog inventara, rade po cijelom Balkanu.
Ali rade i u svom gradu, najstariji sakralni objekt u gradu je crkva *Sv. Nikola* (1832), koja je djelomično izgorjela za vrijeme Ilindenskog ustanka. Uz ovu, Kruševljani podižu i *Crkvu Bogodičinog Uspenja* (1867), te crkvu *Svetog Trojstva*, pored grada na lokalitetu Trstenik podižu manastirsku crkvu *Sveti Spas* 1836 godine.

Panorama Kruševa zimi
Na početku 20. st. Kruševo postaje sjedište nekadašnje Kruševske Republike za Ilindenskog ustanka 1903. U to vrijeme je u Kruševu živjelo oko 4.000 Vlaha i oni su predstavljali dvije trećine stanovništva. Za Kruševske Republike uspostavljena je multinacionalna vlada, trojica ministara bili Vlasi, kao i lokalni vojni lider Pitu Guli (1845.-1903.), koji je poginuo braneći republiku, i time postao makedonski narodni junak. U Makedoniji se i danas na Kruševsku Republiku gleda kao na uspješan model etničke suradnje.

Znamenitosti
------------

Gradić je sam po sebi mali muzej, tradicionalne arhitekture 18. i 19. st.
U gradu se nalazi spomenik **Makedonium** ( posvećen Ilindenskom ustanku), kao i Muzej posvećen Kruševskoj republici i Ilindenskom ustanku.

Poznate osobe
-------------

* Joakim III Carigradski (1834-1912) Ekumenski carigradski patrijarh
* Toše Proeski, pjevač, sahranjen na groblju *Gumenj*
* Vasil Iljoski, Makedonski pisac
* Milorad P.Ivošević, poznati pravnik i vrhovni sudija ustavnog suda Republike Srpske
* Pitu Guli, ilindenski ustanik
* Alexandros Svolos, Grčki Akademik
* Nikola Martinovski, Makedonski slikar
* Ilija Najdoski, poznati nogometaš

Pogledajte i ovo
----------------

* Kruševska Republika
* Ilindenski ustanak

Vanjske veze
------------

***Kruševo*** na Wikimedijinoj ostavi

* Krusevo, Macedonia - information page (`en`)

| Gradovi Republike Makedonije |  |
| --- | --- |
| Berovo | Bitola | Bogdanci | Debar | Delčevo | Demir Kapija | Demir Hisar | Gevgelija | Gostivar | Kavadarci | Kičevo | Kočani | Kratovo | Kriva Palanka | Kruševo | Kumanovo | Makedonski Brod | Makedonska Kamenica | Negotino | Ohrid | Pehčevo | Prilep | Probištip | Radoviš | Resen | Štip | Skopje | Struga | Strumica | Sveti Nikole | Tetovo | Valandovo | Veles | Vinica |
**Glencore** ili punom imenom **Glencore International AG** je kontroverzna Švajcarska korporacija koja kontrolira veliki dio svetskih sirovina i hrane. Uz pomoć te kontrole ona drži veliki utjecaj na svetske cijene hrane i sirovina. Po Reutersu Glencore je najveća kompanija za koju obični ljudi nisu nikada čuli.

Historija
---------

Historija korporacije koja nastaje 1974. godine više liči na špijunski roman čija radnja se događa na svim kontinentima nego na historiju normalne kompanije. Glencore je osnovan od strane Marc Richa trgovca sirovinama koji se obogatio tijekom OPECovog embarga na prodaju nafte SADu i zapadnoj Evropi zbog njihove podrške Izraelu tijekom rata tako što je sklopio dogovor s Irakom i Iranom da mu prodaju naftu koju je on potom preprodavao. Nakon ovakvog početka to jest osnivanja korporacija je nastavila raditi u istom stilu tako da posluje prije svega s državama s kojima je bilo zabranjeno poslovanje u zapadnoj Evropi i SADu. Na popisu "poslovnih partnera" Glencorea se nalaze međunarodno izolirani aparthejd režim u Južnoj Africi, Iran nakon islamske revolucije, Irak Sadama Huseina i slično. Osim poslovanja s na zapadu izoliranim državama Glencore se "specijalizirao" za rad s "banana republikama" i u ratnim zonama gdje se služi prije svega korupcijom radi sklapanja poslova. Tijekom osamdesetih i devedesetih osnovni posao kompanije je bilo posredništvo u prodaji dok početkom 21 veka se prešlo na sticanje vlasništve različitih kompanija koje pre svega upravljaju rudnicima. U svojim poslovima Glencore često surađuje s Mossadom u ime obostrane koristi.

Sadašnjost
----------

Nakon gotovo 40 godina kontroverznih, protuzakonitih i visoko profitabilnih poslova Glencore je najveći svetski vladar sirovina i hrane koji diktira njihove cenu. Trenutačno Glencore drži 60 % svetskog tržišta cinka, 50 % bakra, 45 % olova, 38 % aluminija, 28 % ugljena za grijanje, 25 % ječma, 25 % suncokreta, 25 % uljane repice i 10 % pšenice . Pored tih resursa nad kojima ima potpunu kontrolu Glencore je većinski suvlasnik i korporacije Xstrata to jest najvećeg svetskog proizvođača ugljena. Zbog ekonomske krize godišnji profit Glencorea je opao s 5.19 milijardi dolara 2007. godine na "samo" 2.72 milijardi 2010.

Zanimljivosti
-------------

* Glencore je 2001. godine prekršio embargo na izvoz iračke nafte koju je prodao Hrvatskoj uz zaradu od 3 miliona dolara.

Izvori
------

1. 1 2  Glencore: Profiteering from hunger and chaos
2. ↑  „Special report: The biggest company you never heard of". Arhivirano iz originala na datum 2011-02-28. Pristupljeno 2011-05-11.
**Majordom** je bila srednjovekovna titula i služba. Najviše se koristila u Franačkoj tokom 7. i 8. veka. Tokom 7. veka, služba majordoma se razvija u veliku i pravu moć na kraljevskom dvoru u Austraziji, severoistočnom delu Franačke pod Merovinzima. Majordom je donosio odluke, a kralj je počeo vršiti samo ceremonijalne funkcije. Kasnije se majordomi pojavljuju i u ostalim delovima Franačke, tj. u Neustriji i Burgundiji.

Funkcija majordoma postala je nasledna u porodici Pipinida. Nakon ujedinjenja Austrazije i Neustrije, majordom Pipin Mali preuzima merovinšku krunu i uspostavlja novu kraljevsku liniju Karolinga. Njegov sin Karlo Veliki je 800. godine postao car Svetog rimskog carstva.

Druga značenja
--------------

Majordom može označavati i glavnog slugu u aristokratskoj kući. Rangiran je iznad batlera i bio je odgovoran za sve upravne i finansijske poslove svoga gazde. U francuskom jeziku reč *majordom* se još uvek koristi, ali označava i sluge nižeg ranga.

Vidi još
--------

* Merovinzi
* Spisak franačkih majordoma
*Za ostale upotrebe, v. Kruševo (razvrstavanje).*

  
Koordinate: 41° 53′ 42" SGŠ, 22° 37′ 20" IGD

**Kruševo** (mak. *Kruševo*) je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Kruševo je u sastavu opštine Vinica.

Prirodni uslovi
---------------

Kruševo je smešteno u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kočana, naselje je udaljeno 20 kilometara istočno.

Naselje Kruševo se nalazi na jugoistočnom obodu Kočanskog polja, plodne doline koju gradi reka Bregalnica. Naselje je položeno na približno 630 metara nadmorske visine. Istočno od naselja izdiže se planina Golak. 

Mesna klima je kontinentalna.

Stanovništvo
------------

Kruševo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 131 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Vidi još
--------

* Spisak sela u Makedoniji
* Kruševo - grad

Izvori
------

* Popis u Makedoniji 2002. - Knjiga 10.

Spoljašnje veze
---------------

* www.opstinavinica.gov.mk Zvanična stranica opštine Vinica

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Vinica |
| --- |
| **Vinica** • 
Blatec •
Vinička Kršla •
Gradec •
Grljani •
Dragobrašte •
Istibanja •
Jakimovo •
Kalamanci •
Kruševo •
Laki •
Leski •
Lipec •
Pekljani •
Trsino •
Crn Kamen |  |
Križ na Srđu
**Križ na Srđu** dao je 1935. godine podići biskup dubrovački Josip Marija Carević kao spomen na 1900 godina od Kristovog raspeća. Postavljen je i blagoslovljen 10. lipnja 1935. godine, a srušen u Domovinskom ratu 6. prosinca 1991. godine. Nakon nekoliko dana branitelji Srđa su od nekoliko dasaka napravili drveni križ, kao znak da su još uvijek na Srđu. Zahvaljujući dubrovačkom biskupu Želimiru Puljiću križ je obnovljen 12. listopada 1997. godine. Obnovljeni križ blagoslovio je hrvatski kardinal Franjo Kuharić. Ostatke srušenog križa blagoslovio je 2003. godine na misi u Gružu papa Ivan Pavao II. nakon čega su ugrađeni u nove crkve i oltarte u dubrovačkoj biskupiji.

Svake se godine pred Uskrs i Dan dubrovačkih branitelja održava Križni put na Srđ.

Izvori
------

1. 1 2  „Informativna katolička agencija". Arhivirano iz originala na datum 2014-09-16. Pristupljeno 2014-05-27.
2. ↑  „Slobodna Dalmacija - Dan kad je Dubrovnik sačuvao svoju slobodu". Arhivirano iz originala na datum 2010-08-08. Pristupljeno 2014-05-27.

Vanjske poveznice
-----------------

***Križ na Srđu*** na Wikimedijinoj ostavi
Ovo je utakmica kriketa. Igrači su u belim dresovima, dok se arbitri koji imaju crne pantalone nalaze skroz desno
Lopta za kriket izrađena je od plute, a obavijena je kožom
**Kriket** je timski sport nalik bejzbolu koji igraju dva tima od po jedanaest igrača. U igri se koristi loptica koja se udara palicom odnosno batom, a teren je travnato polje približno elipsoidnog oblika. Na sredini se nalazi pravougaono polje dugo 20,12 metara, a sa obe strane polja su drvene letve sa prečkama - *vratnice*. Ponekad se i samo polje naziva vratnicama. Bacač snažno zabacuje tvrdu kožnu loptu veličine pesnice sa jednih vratnica ka suprotnim gde se nalazi igrač sa drvenom palicom. Pre nego što stigne do udarača koji brani svoje vratnice lopta najčešće jednom udari o tlo. Još jedan udarač stoji pored bacača ali on nema aktivnu ulogu dok njegov tim napada.

Uopšteno, udarač pokušava da udari loptu palicom i otrči do drugog suprotnog dela belog pravougaonog polja i zamenivši mesto postiže poen. Međutim igrač može da trči i bez udaranja lopte ili da udari loptu a da ne trči. Ako lopta udari u vratnice dovoljo jako da obori prečke pre nego što je udarač na sigurnom mestu, taj udarač onda izlazi iz igre, tj. ispada. Udarač može da ispadne takođe ako ne spreči da lopta obori sve prečke ili ako igrač u polju uhvati "živu" loptu, tj. ako je uhvati pre nego što ona udari o tlo. Kada udarači više ne pokušavaju da trče proglašava se "mrtva" lopta i ponovo se baca.

Kada ispadne iz igre, udarača zamenjuje drugi udarač iz istog tima. Na terenu mogu biti dva udarača i posle deset udarača timovi menjaju stranu. Na kraju utakmice pobeđuje tim sa više poena postignutim trčanjem.

Kriket se igra kao timski sport već nekoliko vekova. U svom modernom obliku prvo se pojavio u Engleskoj i danas je popularan u sadašnjim i bivšim članicama Komonvelta. U nekim zemljama jugoistočne Azije, uključujući Indiju, Pakistan, Bangladeš i Šri Lanku, kriket je kudikamo najpopularniji sport. Kriket je, takođe, važniji sport u Engleskoj, Velsu, Australiji, na Novom Zelandu, u JAR-u, Zimbabveu i u zemljama na Karipskim ostvima gde se govori engleski jezik.

Dužina igre - utakmica može da traje od šest ili više sati do pet dana - mnoge pauze za ručak i čaj, kao i bogata terminologija sportskih izraza su karakteristični za ovu igru, što može da zbuni one koji je ne poznaju baš najbolje.

V. također
----------

* Svjetski kup u kriketu

Eksterni linkovi
----------------

***Kriket*** na Wikimedijinoj ostavi

* Hrvatski kriket savez Arhivirano 2019-08-16 na Wayback Machine-u
* Kriket federacija Srbije
Magnetometar *Helium Vector Magnetometer* (HVM) na svemirskim letjelicama Pioneer 10 i Pioneer 11.
 Magnetometar koji koristi Ratna mornarica SAD-a.
**Magnetometar** je mjerni instrument za mjerenje jakosti magnetskoga polja ili magnetskoga momenta. Gaussov magnetometar (konstruiran 1832.) i magnetometar sa sinusnim galvanometrom sluari s pomoću šipkastoga magneta, a kod drugoga s pomoću Helmholtzova rezonatora poznatih dimenzija. Nuklearni magnetometar omogućuje određivanje magnetskoga polja mjerenjem frekvencije na kojoj nastaje nuklearna, najčešće protonska magnetska rezonancija. Osim magnetometara s pomoću kojih se magnetsko polje može odrediti apsolutno, postoje i magnetometri za relativno mjerenje polja. Takvi su na primjer kremeni (kvarcni) vodoravni magnetometar i magnetometar sa zasićenom jezgrom; oba su u širokoj upotrebi za geofizička istraživanja. Današnji osjetljivi magnetometri omogućuju otkrivanje podmornica iz helikoptera ili zrakoplova, određivanje ležišta ruda željeza ili nikla iz umjetnih satelita i drugo.

Zemljino magnetsko polje
------------------------

*Glavni članak: Zemljino magnetsko polje*
**Zemljino magnetsko polje** ili **geomagnetsko polje** je magnetsko polje koje se prostire od Zemljine unutrašnjosti do mjesta na kojem nailazi na sunčev vjetar, tok nabijenih čestica koji izbija sa Sunca. Njegova magnituda na Zemljinoj površini iznosi od 25 do 65 mikrotesla (od 0,25 do 0,65 gausa). Grubo govoreći riječ je o polju magnetskog dipola trenutačno nagnuta za kut od oko 10° u odnosu na Zemljinu os rotacije, kao da je štapićasti magnet postavljen pri takvu kutu u središte Zemlje. Za razliku od štapićastog magneta, Zemljino se magnetsko polje mijenja tijekom vremena jer ga stvara geodinamo (u slučaju Zemlje, gibanje slitina rastaljena željeza u njezinoj vanjskoj jezgri).

Nanesu li se na zemljopisnu kartu za svako mjerno mjesto elementi Zemljina magnetskoga polja, svedeni na istu epohu, te izvuku linije njihovih jednakih vrijednosti, dobiju se karte geomagnetskih elemenata: 

* izogone spajaju jednake vrijednosti magnetske deklinacije; agona spaja vrijednosti *D* = 0°. Izogone se sijeku u oba zemljopisna pola i u dva Zemljina magnetska pola.
* izokline spajaju jednake vrijednosti magnetske inklinacije; izoklina *I* = 0° je aklina i ona je aklinički magnetski ekvator. Od akline prema sjevernome magnetskome polu I raste od 0° do 90°, a prema južnomu opada do –90°.
* izodiname spajaju jednake vrijednosti jakosti (intenziteta) Zemljina magnetskoga polja: izodiname totalne, vodoravne i okomite jakosti. Od magnetskih polova prema magnetskom ekvatoru totalna jakost *T* opada od približno 60 000 nT na oko 20 000 do 30 000 nT. Linije koje spajaju mjesta jednakih vremenskih promjena elemenata Zemljina magnetskoga polja kroz određeno vremensko razdoblje nazivaju se izopore.

Izvori
------

1. ↑   **magnetometar**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.
2. ↑   **magnetizam Zemlje**,  "Hrvatska enciklopedija", Leksikografski zavod Miroslav Krleža, www.enciklopedija.hr, 2016.
**Lucije Marcije Filip** (*Lucius Marcius Philippus*, cca. 143. pne. - cca. 73. pne.) bio je rimski političar iz doba kasne Republike. Karijeru je započeo kao tribun godine 104. pne. i pripadnik popularske stranke. Godine 91. pne. je izabran za konzula i na tom mjestu je postao poznat po radikalnim prijedlozima, prema kojima bi se optimatski Senat trebao zamijeniti s novim tijelom. Međutim, ubrzo nakon toga je postao glavni protivnik tribuna Marka Livija Druza i njegovih nastojanja da se rimskim saveznicima u Italiji udijeli državljanstvo. Njegovo neprijateljstvo je s vremenom dovelo do nasilnih incidenata koji su eskalirali do Druzovog ubistva. Ono je bilo povod za izbijanje ustanka rimskih saveznika širom Italije, odnosno krvavog Savezničkog rata.

U burnim i krvavim događajima koji su slijedili, Filip je pokazao talent za oportunističko mijenjanje stranaka, te tako, uspio preživjeti brojne promjene režima. 80-ih pne. je bio vjerni sljedbenik marijevaca, te je zbog toga imenovan cenzorom 86. pne. i na tom mjestu vlastitog ujaka Apija Klaudija izbacio iz Senata. Kada je na vlast u Rimu došao Lucije Kornelije Sula, Filip je postao jedan od njegovih pristaša te se poslije protivio ukidanju Sulinih zakona. Postao je poznat kao jedan od mentora i glavnih saveznika Pompeja.

Bio je poznat po svom bogatstvu i govorničkom umijeću, o kome svjedoči Ciceron.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Gaius Claudius Pulcher i Marcus Perperna**  |  **Konzul Rimske Republčike** *zajedno sa Sekstom Julijem Cezarom* 91. pne. | Slijedi: **Lucius Julius Caesar i Publius Rutilius Lupus**  |
Grande Hotel Beira
**Grande Hotel Beira** je bio luksuzni hotel u Beiri, u Mozambiku, koji je bio otvoren od 1952. do 1963. Zatvoren je zbog portugalskog kolonijalnog rata, kada je postao izbeglički kamp. Danas u hotelu živi oko 1.000 skvotera.

Istorijat
---------

Kada je hotel otvoren 1952. proglašen je "ponosom Afrike" i bio je naširoko poznat kao najveći i najizvrsniji hotel na kontinentu. Bio je popularna destinacija za bogate Portugalce i Britance. Samo 9 godina nakon otvaranja, hotel je zatvoren zbog građanskih nemira izazvanih portugalskim ratom. Oko 3000 ljudi je našlo utočište u hotelu tokom rata, opirući se svim pokušajima vlasti da ih isele.

Danas
-----

Novinar Florijan Plavek je posetio hotel u julu 2006. o čemu je napisao članak za austrijski Kurir. Izveštava da je sve od dragocenosti poharano, uključujući i mermerne i keramičke pločice iz kupatila, parkete i brodske podove, kade i lavaboe. Nekadašnji bazen sada služi za skupljanje vode za pranje odeće, a bar pored bazena za vršenje nužde. Zgrada hotela je oštećena na nekoliko mesta, krov prokišnajva a drveće je počelo da raste sa terasa. I u takvim uslovima, zgrada i dalje pruža krov nad glavom stotinama najsiromašnijh porodica Beire.

Eksterni linkovi
----------------

***Grande Hotel Beira*** na Wikimedijinoj ostavi

* Utisci skorašnjih posetilaca, sa fotografijama (engleski)
* Galerija fotografija, starih i novih (portugalski)

| * p
* r
* u
Skvotovi |
| --- |
| 
ABC No Rio • 
AKC Akcija • 
ASCII • 
Anatopija • 
Blauwe Aanslag • 
Bussana Vecchia • 
Can Masdeu • 
Can Pasqual • 
Centro Popolare Autogestito • 
Cine Princesa • 
DžKC • 
Ernst-Kirchweger-Haus • 
ELF eksperiment • 
Ex-Steffi • 
Elektromadonna • 
EuroDusnie • 
Grande Hotel Beira • 
Hafenstrasse • 
Köpi • 
KTS (Freiburg) • 
KUDRUC • 
Karlo Rojc • 
Kristijanija • 
Kulturzentrum Reithalle • 
Kunsthaus Tacheles • 
Leonkavalo • 
Londonski socijalni centar • 
Metelkova mesto • 
Molino • 
NDSM • 
Navalkejigo • 
Prestes Maia • 
Rampart socijalni centar • 
Rebel House • 
Rote Fabrik • 
Rote Flora • 
Slaakhuys • 
St. Agnes Place • 
Ungdomshuset • 
Univerzalna ambasada • 
Užupis • 
Villa Amalia • 
Vila Kiseljak • 
Villaggio Globale
 |  |
**Lucije Manlije Vulso Long** (*Lucius Manlius Vulso Longus*, cca. 300. pne. - 216. pne.) bio je rimski političar i vojskovođa iz perioda prvog punskog rata. 

Lucije Manlije je odrastao u patriciji|patricijskoj porodici, a njegov otac Aulo Manlije, bio je rimski konzul. Godine 259. pne. se prvi put natjecao za mjesto konzula, ali je izgubio od Kornelija Scipiona Azijatika. Godine 256. pne. mu je uspjelo postati konzulom. Tada je zajedno s Markom Atilijem Regulom stao na čelo velike pomorske ekspedicije s ciljem da se rat prenese u Sjevernu Afriku, tj. kartaginsku teritoriju. Kartaginjani su pokušali uništiti tu ekspediciju, što je dovelo do velike pomorske bitke kod kod Eknoma, u kojoj se Lucije Manlije istakao i bitno doprinio rimskoj pobjedi. Ekspedicija se nakon toga mogla nesmetano iskrcati u Sjevernu Afriku gdje su Regul i on doveli Kartaginu na rub predaje. Međutim, Senat je naredio Vulsu da se povuče sa flotom i ostavi Regula da sam sa kopnenom vojskom dovrši posao.

Lucije Manlije je sljedeći put za konzula izabran 250. pne. Tada se ratna sreća bila okrenula protiv Rimljana. Nakon niza poraza i gubitka flote u oluji, Rimljani su bili demoralizirani. Manlije je uspio obnoviti flotu i na Siciliju dovesti pojačanja koja su počela opsjedati kartaginsko uporište Lilibej. Iako ta opsada nije uspjela, rimski moral je Manlijevim akcijama u tom trenutku bitno popravljen.

Manlije je umro godine 216. pne. u dobi od 83 godine, što je bila neuobičajeno duboka starost za tadašnje rimske prilike.

Literatura
----------

* Broughton, Robert S. "Candidates Defeated in Roman Elections." Transactions of the American Philosophical Society 81 (1991).
* Dupuy, Trevor N. Harper Encyclopedia of Military Biography. Chicago: Book Sales, Incorporated, 1995.
* Frank, Tenney. "Notes on Plautus." The American Journal of Philology 58 (1937).
* Goldsworthy, Adrian. The Punic Wars. London: Cassell, 2000.
* Salowey, Christina A. Great Lives from History the Ancient World. Pasadena, CA: Salem, 2004.
* Walbank, F. W. The Rise of the Roman Empire. Trans. Ian Scott-Kilvert. New York: Penguin Classics, 1979.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Gaius Atilius Regulus i Gnaeus Cornelius Blasio**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Kvintom Cedicijem i Marko Atilijem Regulom (Suffect)* 256. pne. | Slijedi: **Marcus Aemilius Paullus i Servius Fulvius Paetinus Nobilior**  |
| Prethodi: **Lucius Caecilius Metellus i Gaius Furius Pacilus**  |  **Konzul Rimske Republike** *zajedno s Gajem Atilijem Regulom* 250. pne. | Slijedi: **Publius Claudius Pulcher i Lucius Iunius C.f. Pullus**  |
|  |
| --- |
|  |

**Kraljevina Irak** (arap. ,  *Al-Mamlakah Al-'Irāqiyyah*) osnovana je 23. 8. 1921. pod britanskom upravom nakon poraza Osmanskog Carstva u Mezopotamskom pohodu tokom Prvog svjetskog rata. Iako je posredstvom Lige naroda Britanija dobila mandat nad Mezopotamijom 1920. iste godine izbila je Iračka pobuna što je uzdrmalo britanske planove i rezultiralo polunezavisnom kraljevinom pod vodstvom Hašemita, utvrđenoj sporazumom iz 1922. godine. Sljedećim sporazumom iz 1930. dogovorena je potpuna nezavisnost Iraka dvije godine kasnije. Kraljevina Irak pod hašemitskim vladarima imala je turbulentnu historiju jer je uspostava sunitske političke dominacije dovela do pobuna Asiraca, Jazida i šijita, koje su brutalno ugušene. Također, postojanje kraljevine obilježio je i niz vojnih pučeva među kojima je najznačajniji onaj pro-osovinski iz 1941. godine. Promjena vlasti rezultirala je anglo-iračkim ratom u kojoj je pronjemačka vlast poražena, nakon čega je Irak poslužio kao baza za daljnje intervencije protiv višijevske Sirije odnosno za anglo-sovjetsku invaziju na Iran. Godine 1945. tokom završnih faza Drugog svjetskog rata, Kraljevina Irak priključila se UN-u i postala jednom od osnivačica Arapske lige. Tokom 1948. u Bagdadu i drugim gradovima izbili su masovni prosvjedi protiv vlade zbog novog sporazuma s Britancima, djelomično uz komunističku pomoć. Dana 14. 2. 1958. Kraljevina Irak zajedno s Jordanom formirala je tzv. Arapsku Federaciju, konfederaciju koja je trajala svega par mjeseci. Monarhija je konačno ugašena iste godine u vojnom puču kojeg je predvodio Abdul Karim Kasim.

Povezano
--------

* Historija Iraka
* Britanski mandat nad Mezopotamijom

***Kraljevina Irak*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85067947

 |
**Harry S. Morgan** (pravim imenom **Michael Schey**; Essen, 29. august 1945 – 30. april 2011.) bio je njemački pornografski glumac, producent i režiser. Prije početka porno-karijere je radio kao novinar i foto-reporter, a njegove reportaže su ga dovele u porno-svijet, gdje je 1970-ih započeo karijeru kao fotograf. 1980-ih se priključio kompaniji Videorama za koju je počeo raditi seriju video-filmova u kojima su nastupali amaterski parovi, poznatu kao Happy Video Privat; ona se nastavila snimati sve do njegove smrti, postavši najdugovječnijom porno-serijom u historiji evropske pornografije. Također je snimao serije kao što su *Maximum Perversum* i *Teeny Excesse*, karakterističnim po tome što su se u njima prakticirali "ekstremni" oblici seksa kao dvostruka penetracija, fisting i "zlatni tuševi". Tokom karijere je otkrio buduće zvijezde kao što je Gina Wild. Pronađen je mrtav u svom stanu, a policijska istraga je zaključila da je do smrti došlo prirodnim putem.

Nagrade
-------

* 1997 Venus Award winner - Best Series-Director (Germany)
* 2001 Venus Award winner - Best Director (Germany)
* 2004 Venus Award winner - Best Director (Germany) Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u

Vanjske veze
------------

* Harry S. Morgan na IMDb-u (`en`)
Vizantija 1307. godine, neposredno pred izbijanje građanskog rata
**Građanski rat dvojice Andronika** naziv je za građanski rat u Vizantiji od 1321. do 1328. godine. Za presto su se borili Andronik II i njegov unuk Andronik III Paleolog.

Prvi sukob
----------

Andronik III je imao mnogo pristalica. Najvažniji među njima bili su Jovan Kantakuzin i Sirgijan Paleolog koji su bili namesnici u Trakiji gde je nezadovoljstvo starim carem bilo najveće. Na Uskrs 1321. godine, Andronik III je pobegao u Jedrene odakle je pokrenuo ustanak protiv svoga dede. Sirgijan je poveo veliku vojsku ka Carigradu i prisilio starijeg Anronika na pregovore. Dana 6. juna 1321. godine potpisan je dogovor po kome Andronik mlađi postaje carev savladar i dobija Trakiju i Makedoniju.

Drugi sukob
-----------

Sporazum iz 1321. godine nije dugo potrajao. Sirgijan je smatrao da je nedovoljno nagrađen za svoju pomoć pruženu Androniku III. Nije bio zadovoljan ni Andronikovim odnosem prema njemu jer je bilo očigledno da Andronik mlađi više ceni Jovana Kantaluzina. Neki istoričari beleže da je Andronik pokušao da zavede Sirgijanovu suprugu. Zbog toga Sirgijan menja stranu i pridružuje se Androniku II koga nagovara da nastavi rat sa svojim unukom. Međutim, iste godine sklopljen je još jedan dogovor između dvojice Andronika, a Sirgijan je osuđen na doživotnu zatvorsku kaznu.

Treći sukob
-----------

Novi sukob između dede i unuka izbio je u fenruaru 1327. godine. Ovoga puta su se u sukob umešale i balkanske zemlje: Srbija i Bugarska. Bugari na čelu sa Mihailom Šišmanom staju na stranu mlađeg Andronika, a Srbi na čelu sa Stefanom Dečanskim staju na stranu starijeg Andronika. Bitke su vođene na prostorima Makedonije. Andronik III osvaja Solun i u maju 1328. godine ulazi u Carigrad gde primorava svog dedu na abdikaciju. Stari car je odveden u manastir gde je umro 13. februara 1332. godine.

Vidi još
--------

* Andronik II Paleolog
* Andronik III Paleolog
* Mihailo Šišman
* Stefan Dečanski
* Jovan Kantakuzin
* Sirgijan Paleolog
* Bitka kod Velbužda

Izvori
------

* Vizantija, opadanje i propast - Dž. Dž. Norič
**Kućanci Đakovački** su naselje u Hrvatskoj, regiji Slavoniji u Osječko-baranjskoj županiji i nalaze se u sastavu općine Drenje.

Zemljopisni položaj
-------------------

Kućanci Đakovački se nalaze na 122 metara nadmorske visine u području gdje jugoistočni obronci Krndije prelaze u nizinu istočnohrvatske ravnice. Selo se nalazi na županijskoj cesti ŽC 4118 i na oko 1 km udaljenosti od državne ceste D515 Našice D2 - Đakovo D7. Susjedna naselja: zapadno se nalazi općinsko središte Drenje, južno su Preslatinci, te sjeverozapadno je naselje Paljevina i sjeverno Potnjani. Sjeveroistočno se nalaze Gorjani naselje u istoimenoj općini, a jugoistočno Satnica Đakovačka naselje u istoimenoj općini. Pripadajući poštanski broj je 31418 Drenje, telefonski pozivni 031 i registarska pločica vozila DJ (Đakovo). Površina katastarske jedinice naselja Kućanci Đakovački je 5,43 km2.

Stanovništvo
------------

Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 148 stanovnika.

  

***Kretanje broja stanovnika od 1857. do 2011.***  

  

Do 1900. iskazivano pod imenom Kućanci.

Crkva
-----

U selu se nalazi rimokatolička crkva SV. Ivana Nepomuka koja pripada katoličkoj župi Sv. Mihaela arkanđela u Drenju i đakovačkom dekanatu Đakovačko-osječke nadbiskupije. Crkveni god (proštenje) ili kirvaj slavi se 16. svibnja.

Obrazovanje i školstvo
----------------------

* Područna škola do 4. razreda koja radi u sklopu Osnovne škole Drenje.

Šport
-----

* NK Kućanci trenutačno u stanju mirovanja.

Ostalo
------

* Dobrovoljno vatrogasno društvo Kućanci Đakovački.

Izvori
------

1. ↑  Stanovništvo prema starosti i spolu po naseljima, popis 2011.
2. ↑  Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001. www.dzs.hr

Vanjska poveznica
-----------------

* Arhivirano 2019-07-20 na Wayback Machine-u
* ARKOD preglednik

  


*Ovaj nedovršeni članak o **naselju** u Hrvatskoj:* **Kućanci Đakovački** *treba dopuniti.   
Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.*


| * p
* r
* u
Naselja u sastavu Općine Drenje |
| --- |
| Borovik • Bračevci • Bučje Gorjansko • Drenje • Kućanci Đakovački • Mandićevac • Paljevina • Podgorje Bračevačko • Potnjani • Preslatinci • Pridvorje • Slatinik Drenjski |


|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Portal Hrvatska***  |
Građansko ili (imovinsko pravo) je jedno od najstarijih grana prava. Regulira odnose građana u vezi imovine, te pravne poslove vezane za imovinu (ugovori). Zato je kroz povijest njime bio reguliran promet dobara.

Razvojem međunarodne trgovine, te razvojem industrijalizacije, taj promet se pojačava i nastaju novi privredni subjekti, te iz građanskog prava nastaje nova pravna grana: privredno/trgovačko pravo.

**Građansko pravo** definira se kao skup pravnih normi koje uređuju društvene odnose u koje osobe stupaju povodom stvari, činidaba i imovine, pa se takvi odnosi stoga nazivaju građanskopravnim odnosima. Subjekti građanskog prava su pravne i fizičke osobe, a objekti građanskog prava su stvari, činidbe i imovina.U građansko pravo spadaju: opći dio građanskog(nauka o pojmu i načelima građanskog prava, subjektima i objektima građanskog prava i o pravnim poslovima građanskog prava), stvarno pravo(vlasništvo, služnosti, založno pravo, pravo građenja i realni tereti) obvezno pravo(ugovorno pravo, odštetno pravo, stjecanje bez osnove, poslovodstvo bez nasloga, pravo vrijednosnih papira) i nasljedno pravo( zakonsko, oporučno i nužno nasljedno pravo).

Građansko pravo evropskog kontinentalnog kruga bazira se na rimskom pravu. Zbog recepcije rimskog prava u nacionalna građanska prava evropskih zemalja izuzetno je velika stopa komparativnopravne sličnosti građanskopravnih sistema u Evropi.

Grane građanskog prava
----------------------

Građansko pravo se najčešće dijeli na:

* Stvarno pravo
* Obvezno (obligaciono) pravo
* Nasljedno pravo

Neki pravni teoretičari pod građansko pravo smještaju i porodično pravo.

V. također
----------

* Građansko procesno pravo
* Međunarodno privatno pravo

### Literatura:

* Martin Vedriš & Petar Klarić: Građansko pravo, NN, Zagreb, 2004. i dr. izdanja nakon 1997. godine

| * p
* r
* u
Pravo |
| --- |
| Pravni sistemi | Anglosaksonsko pravo • Kontinentalno pravo • Običajno pravo • Vjersko pravo • Socijalističko pravo • Međunarodno pravo |  |
| Izvori prava | Pravni propisi (Zakon • Zakonik • Tumačenje zakona)Pravna praksa (Običaji • Precedentno pravo • Pravo pravičnosti) |
| Adjudikacija | Javno pravo (Krivično/kazneno pravo • Ustavno pravo • Upravno pravo)Privatno pravo (Građansko pravo • Obvezno pravo • Ugovori • Naknada štete • Nasljedno pravo i Trustovno pravo)Sudovi (Akuzatorni sistem • Inkvizitorni sistem • Dokazi • Pravosuđe • Pravnici) |
| Jurisprudencija | Filozofija prava • Prirodno pravo • Pravni pozitivizam • Pravni formalizam • Pravni realizam • Pravni interpretivizam • Feministička pravna teorija • Pravo i ekonomija • Kritičke pravne nauke • Komparativno pravo |
| Povezano: Popis pravnih oblasti |
Zgrada u Radićevoj 10 – Sarajevo, po projektuHelena Baldasara i Dušana Smiljanića
**Kuća Damić** nalazi se u Radićevoj ulici broj 10, opština Centar u Sarajevu, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 12. do 18. maja 2009. godine, donijela je odluku da se kuća proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Martin Cherry, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo.

Historija
---------

Izvedena je prema projektu iz 1926. godine poznatih projektanata Helena Baldasara i Dušana Smiljanića, koji djeluju u Sarajevu tokom prve polovine XX vijeka. Ova historijska građevina je jedna od prvih građevina izgrađenih u Sarajevu u periodu između dva svjetska rata, koja je pokazala uticaj 
modernističkih ideja, koje su ovdje kombinovane sa *art deco* elementima da bi se kreirao prepoznatljiv karakter moderne. 

Posebnu vrijednost tom objektu daje činjenica da su oblik i hromatska obrada pročelja originalni, s obzirom da nikada nisu vršeni konzervatorsko-restauratorski ili radovi redovnog održavanja fasada, a originalno pročelje je veoma dobro očuvano. Slično je sa enterijerom objekta, koji je dobrim dijelom originalan i očuvan.

U unutrašnjem dvorištu nalazi se objekat u kojem se nalazila prodavnica pića, čiji su originalni oblik i vanjski gabariti sačuvani.

Opis
----

Kuća je simetrična cjelina pravougaone tlocrtne dimenzije 10,50 m x 15,44 m, sa vidljivo naglašenim horizontalnim elementima. Spratnost objekta iznosi P+2+potkrovlje, a u sklopu objekta se nalazi i podrumski prostor. Visina objekta, do krovnog sljemena iznosi 16,50 m. Kompoziciono, osim u prizemnom dijelu, predstavlja potpuno simetričnu cjelinu.

Prizemlje, podrum i prvi sprat imaju poslovnu namjenu, dok prostor na drugom spratu ima stambenu funkciju.

Historijska građevina kuća Damić nalazi se u vrlo dobrom konstruktivnom stanju, bez obzira na nedovoljno provođenje mjera redovnog održavanja.

Literatura
----------

* Nedžad Kurto - Sarajevo 1492-1992, Oko, Sarajevo.
* Predrag Milošević - Arhitektura u kraljevini Jugoslaviji (Sarajevo 1918-1941), „Prosvjeta", Foča.

Vanjski linkovi
---------------

*
**Kuća Mare Popović** se nalazi u centru Gračanice, Bosna i Hercegovina. Na sjednici održanoj od 7. do 11 oktobra 2003. godine u Sarajevu, Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika donijela je odluku da se kuća proglasi za nacionalni spomenik BiH. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.

Istorija
--------

U 19. i početkom 20. vijeka u Gračanici je bila najzastupljenija centralnobosanska kuća čardaklija, spratnica. Ovaj tip kuće je najsličniji onim što ih je Jovan Cvijić nazvao tursko-istočnjačkim, konstatujući da one naročito preovladavaju u Bosni i Hercegovini. Sagrađena je 1840. godine. Kasnije je promijenila nekoliko vlasnika i na kraju je prešla u opštinsko vlasništvo. Nakon restauracije 1989. godine pretvorena je u etnološki muzej. U toku rata u Bosni i Hercegovini 1992.-1995. godine došlo je do oštećenja. Sredstavima koja su obezbijedili Federalno ministarstvo kulture i sporta, Federalno ministarstvo prostornog uređenja i opština, kuća je obnovljena 2013, i data na upotrebu Udruženju „Gračaničko keranje". Udruženje je poznato po keranom cvijetu sjećanja, koji se izrađuje u spomen na žrtve srebreničkog genocida.

Opis
----

Stara kuća Mare Popović pripada tipu gračaničke dimalučare-čardaklije, dimenzija 5,8 x 9,75 m. Ima podrum, prizemlje i sprat. Podrum se nalazi ispod dijela prizemlja, a preostali dio prizemlja je položen na postament izgrađen od lomljenog i grubo obrađenog kamena visine u prosjeku 70 cm. Izrađena je u drvenoj skeletnoj konstrukciji, tzv. bondruk konstrukciji. Nosiva konstrukcija zidova je izrađena od drvenih greda i stubova sa ispunom od čerpića u prizemlju, dok je sprat urađen od pruća ispunjenim blatom. Sprat je u odnosu na prizemlje objekta prepušten za 30 cm na sve četiri strane.