recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Carmencita** (kao pravo ime navodila *Carmen Dauset Moreno*; 1868 - 1910) bila je plesačica koja je stekla izuzetnu popularnost u SAD početkom 1890-ih. Detalji o njenom porijeklu i ranom životu su oskudni i kontradiktorni. Sama Carmencita je za sebe navodila da je dijete francuskog oficira i Andalužanke, te da je od rana ostala bez roditelja i bila prisiljena živjeti na ulici, učeći plesačke vještine od španskih Cigana. Drugi izvori navode da je zapravo bila rodom iz Pensilvanije. U svakom slučaju, krajem 1880-ih je profesionalno nastupala u Parizu gdje je stekla popularnost, a potom se preselila u SAD gdje je, između ostalog, služila kao model nekim istaknutim slikarima kao što su John Singer Sargent, William Merritt Chase i James Carroll Beckwith. Današnjim je generacijama najpoznatija po nastupu u Edisonovom kinetoskopskom filmu *Carmencita* iz 1894. te se navodi da je prva žena čiji je lik zabilježen u historiji američke kinematografije. Njena je popularnost 1900-ih opala te je otišla u Južnu Ameriku, gdje je, prema isto tako oskudnim podacima, i umrla.

Vanjske veze
------------

* Library of Congress
* Carmencita na IMDb-u (`en`)
Za izjašnjavanje o statusu Crne Gore održano 1992. godine, v. Referendum o nezavisnosti Crne Gore (1992).
Crveno su označene općine u kojima se većinski glasalo za neovisnost, a plavo za zajedničku državu
Slavlje nakon obnavljanja crnogorske neovisnosti
**Referendum o neovisnosti Crne Gore** održan je 21. svibnja 2006. godine. Nekoliko puta je bio odgađan, među ostalim na zahtjeve Europske Unije (još 2004. godine).

Pitanje
-------

Referendunsko pitanje je glasilo: 

**"Želite li da Republika Crna Gora bude neovisna država sa punim međunarodno-pravnim subjektivitetom?"**.

Ponuđeni odgovori su bili **DA** i **NE**.

Blokovi
-------

Odgovor **DA** je propagirao "Blok za neovisnu Crnu Goru" s liderom Milom Đukanovićem. 

Odgovor **NE** je propagirao "Blok za očuvanje Državne Zajednice Srbije i Crne Gore" s liderom Predragom Bulatovićem.

Uloga Europske unije i Vijeća Europe
------------------------------------

Regularnost referendumskoga procesa je budno motrila Europska unija. 

Delegacija Parlamentarne skupštine Vijeća Europe od 15 članova pratila je referendum u Crnoj Gori.

Pravila
-------

Vlast i opozicija u Crnoj Gori i EU suglasili su se da referendum bude održan 21. svibnja 2006. godine.

Uz nazočnost EU, dogovorena su, da bi referendum bio legitiman, sljedeća pravila:

a.) izlaznost mora biti preko 50% upisanih birača;

b.) odluku o neovisnosti **DA** moralo je podržati preko 55% izašlih birača.

Rezultati
---------

Ukupni odaziv upisanih birača - 86.3%.

* **DA** - 55.5%
* **NE** - 44.5%

Proglašenje neovisnosti
-----------------------

Crnogorski parlament je 3. lipnja 2006. godine usvojio *Odluku o nezavisnosti*.

Epilog
------

Crna Gora je nakon 88 godina ponovo postala međunarodno priznata država.

Vidi još
--------

* Kraljevina Crna Gora
* Podgorička skupština
* SR Crna Gora
Za film, v. Strategic Air Command (film).

**Strategic Air Command** (sh. *Strateška zračna komanda*, akr. **SAC**) je bivši odjel američkog Ministarstva obrane odnosno glavna komanda (MAJCOM) odgovorna za hladnoratovsko zapovijedanje i kontrolu nad dvije od tri komponente strateških nuklearnih snaga američke vojske (tzv. nuklearne trijade) – kopnenih strateških bombardera i interkontinentalnih balističkih raketa (ICBM). SAC je također rukovodila svim strateškim izviđačkim avionima, strateškim komandnim avionima i USAF-ovim avionima za zračnu nadopunu goriva, uključujući sve avione iz AFRC-a i ANG-a s izuzetkom modela KB-50, KC-97, HC-130 i MC-130 kojima su upravljali TAC, MAC i AFSOC. Godine 1992. SAC je raspušten tokom posthladnoratovske reorganizacije Američke ratne avijacije i njegovo ljudstvo je pridruženo ACC-u, AMC-u, PACAF-u, USAFE-u i AETC-u, dok je centralni kompleks Offutt u Nebraski postao dijelom USSTRATCOM-a.

Vanjske veze
------------

***Strategic Air Command*** na Wikimedijinoj ostavi

* (`en`) Strategic Air Command, GlobalSecurity.org
**Strateška računalna igra** je ona kompjuterska ili video igra koja sadrži elemente strategija. Te igre su podijeljene na nekoliko glavnih podvrsta:

Igre u realnom vremenu
----------------------

To su igre u kojima su faze računalne obrade podataka vremenski vrlo kratke i teku konstantnom brzinom. 

Igra se odvija instantno u očima igrača jer je vremenski odziv između izdavanja zapovjedi i njezinog izvođenja, te odgovora umjetne inteligencije kraći od jedne sekunde, ili traje onoliko dugo koliko je potrebno protivničkom igraču da percipira akciju te potom reagira.

Primjeri uključuju: Dune II, Dune 2000, Warcraft, StarCraft, Command and Conquer, Age of Empires i druge.

Igre na poteze
--------------

To su igre u kojima računalo obrađuje važne podatke na kraju proizvoljno dugih faza u kojima igrač donosi odluke.

Primjeri uključuju: Sid Meier's Civilization, Sid Meier's Alpha Centauri, Populous, i mnoge druge.

Razvojne ili menadžerske igre
-----------------------------

Cilj igre je postići moć ili nadmoć nad drugim igračima gradnjom, unaprijeđivanjem. U ovim igrama rijetko ima elemenata vojnih sukoba i aktivnosti, ali su moguće pobune, nesreće i slično.

Neke od razvojnih igara imaju postavljene ciljeve definirane u obliku novčanog ekvivalenta, ili postizanje nekog zadatka u danom vremenu (npr. gledanost, posjećenost, i sl.) te je pobjeda moguća, dok druge privlače igrače da što dulje ostanu uspješni (oržavanje grada).

Primjeri uključuju: Sim City, Roalercoaster tycoon, Zoo tycoon, Railroad tycoon, itd.

Ratne igre
----------

U ratnim igrama pobjeda se postiže vojnim porazom protivnika. Ekonomski aspekti ovih igara su u većini slučajeva minimalni i omogućuju ograničenje u mogućnostima i odabiru sredstava za postizanja cilja. 

Cilj ne mora biti samo pobjeda svih neprijatelja, već može biti i branjenje određenog objekta, špijuniranje, potajno probijanje neprijateljskih linija i krađa objekta.

Pimjeri tih igara su: Panzer General II, StarCraft, UFO:Enemy Unknown, Rome: Total War i slićno

***Strateška računalna igra*** na Wikimedijinoj ostavi
**Strategija prostornog uređenja Republike Hrvatske** je doneta na osnovu Zakona o prostornom uređenju (Narodne novine 30/94 i 68/98), predstavlja osnovni dokument prostornog planiranja i okvir za donošenje prostornih planova manjih teritorijalnih jednica, kao što su županije, opštine i područja posebnih obilježja.

Strategija je donesena Odlukom Hrvatskog državnog Sabora od 27. juna 1997. godine, a izmjene i dopune strategije Odlukom od 14. juna 2013. godine. Novu Strategiju prostornog razvoja Republike Hrvatske Sabor je doneo 13. oktobra 2017. godine.

Za sprovođeje Strategije donosi se Program prostornog uređenja Države kojim se određuju aktivnosti i mere za sprovođenje.

Glavni prostorno-razvojni ciljevi strategije su:

* ubrzani ali održivi razvoj prema svetskim merilima privredne učinkovitosti i zaštite okoliša, a u skladu sa naconalnim interesima

* osnaživanje prostorno-razvojne strukture države kroz uravnotežen i relno policentričan razvoj, uspstavljanje snažnih okosnica i težišta razvoja zasnovanih na definisanim i potencijalnim saobraćajnim pravcima, mreži gradova (naročito malih i srednjih) i unarpeđenje opremljenosti infrastrukturom kao uslovom za kvlitetan razvoj

* kvalitetna promena prostornog razvoja koja uvažava medjunarodna merila aili i specifičnosti hrvatskog prostora, posebno kulturnu i priorodnu baštinu, smatrajući ih razvojnim potencijalnom i ključnim činiocem postizanja nacionalnog prostornog identiteta.
**Cabo da Roca** (hrvatskosrpski: *Stjenoviti rt*) ili **Focinho Da Rosa** (Crveni nos) je najzapadnija točka Evrope i Portugala

Taj klif visok 144 metra danas je popularna turistička destinacija, na platou rta nalazi se nalazi kameni obelisk sa pločom na kojoj su upisane geografske koordinate (38°47′N 9°30′W﻿ / ﻿38.783°N 9.500°W﻿ / 38.783; -9.500), svjetionik iz 18. vijeka i prodavanica suvenira.

Na platou rta raširila se biljka karlobrotus iz Južne Afrike
Ploča sa koordinatama i svjetionik na platou rta

Cabo da Roca u historiji
------------------------

Rimljani su taj rt zvali *Promontorium Magnum*, a u doba Velikih geografskih otkrića tadašnji mornari zvali su ga *Lisabonska stijena* ili *Lisabonski rt*.
U 16. vijeku portugalski pjesnik Luís de Camões opjevao je Cabo kao mjesto *gdje zemlja završava i počinje more* (portugalski: *Onde a terra se acaba e o mar começa*).

Geografske karakteristike
-------------------------

Rt se nalazi u Parku prirode Sintra-Cascais, 42 km sjeverozapadno od Lisabona, 18 km sjeverozapadno od Sintre i 15 km sjeveroistočno od Cascaisa. Rt je kraj Masiva Sintra, kojeg su oceanski valovi abrazijom pretvorili u klif.
Taj dio obale je mješavina pješčanih plaža i stjenovitih litica, koje su oko samog rta Cabo da Roca više od 100 metara. Oko samog rta geomorfološki sastav stijena je od gabra, diorita, vulkanskog breča i granita.

Granitne gromade i morske hridi duž obale
Veći dio vegetacije na rtu je nisko raslinje koje se prilagodilo silnim vjetrovima sa slanom vodom sa oceana. Nekoć je tu raslo drugačije i raznovrsnije bilje, danas veći dio platoa prekriva zeljasta biljka karlobrotus (Carpobrótus édulis) zvan *kisela smokva* ili *podnevi cvijet* iz Južne Afrike koja se nevjerojatno brzo i agresivno širi, od kad su je prije nekoliko desetljeća zasadili lokalni stanovnici.

Po zaštićenijim stijenama Cabo da Roca gnijezde se brojne ptice selice.

Bilješke
--------

1. 1 2 3  „Cape Roca". Encyclopedia Britanica. 2011. Pristupljeno 18. 11. 2011.

Vanjske veze
------------

***Cabo da Roca*** na Wikimedijinoj ostavi

* Cabo da Roca (`pt`)
* Panoramska fotografija Cabo da Roca Arhivirano 2011-08-23 na Wayback Machine-u
Strukturno poravnavanje tioredoksina čoveka i mušice *Drosophila melanogaster*. Proteini su prikazani kao trake, pri čemu je ljudski protein obojen crveno. (3TRX i 1XWC).
**Strukturno poravnavanje** je pokušaj ustpostavljanja homologije između dve ili više polimernih struktura koje bazirano na njihovom obliku i trodimenzionoj konformacije. Ovaj proces se obično primenjuje na proteinske tercijarne strukture, mada je isto tako primenljiv na velike RNK molekule. U kontrastu sa jednostavnom strukturnom superpozicijom, gde je deo ekvivalentnih ostataka poznat, strukturno poravnavanje ne zahteva *apriori* poznavanje ekvivalentnih pozicija. Strukturno poravnavanje je veoma korisno oruđe za poređenje proteina sa malom sličnošću sekvenci, gde se evolucioni odnosi između proteina ne mogu lako detektovati standardnim tehnikama poravnavanja sekvenci. Strukturno poravnavanje se stoga može koristiti kao pomoć u uočavanju evolucionih relacija između proteina koji imaju veoma mali udeo zajedničkih sekvenci. Rezultati strukturnog poravnavanje proteina nisu definitivan dokaz evolucionih relacija. Sekvence aminokiselina koje nisu srodne mogu da imaju zajedničku tercijarnu strukturu.

Strukturna poravnavanja se mogu koristiti za poređenje dve ili više sekvenci. Ova poravnavanja su bazirana na trodimenzionalnim strukturama, te je metod primenljiv samo na molekule sa poznatom strukturom i kao na homologne modele. Strukture proteina se obično određuju kristalografski ili putem NMR spektroskopije. Strukturna poravnavanja su korisna u analizi podataka proizvedenih strukturnom genomikom i proteomikom.

Literatura
----------

* Bourne PE, Shindyalov IN. (2003): *Structure Comparison and Alignment*. In: Bourne, P.E. Weissig, H. (Eds): *Structural Bioinformatics*. Hoboken Nj: Wiley-Liss. ISBN 0-471-20200-2
* Yuan X, Bystroff C.(2004) "Non-sequential Structure-based Alignments Reveal Topology-independent Core Packing Arrangements in Proteins", Bioinformatics. Nov 5, 2004
* Jung J, Lee B. (2000). Protein structure alignment using environmental profiles. *Protein Eng* 13:535-543.
* Ye Y, Godzik A. (2005). Multiple flexible structure alignment using partial order graphs *Bioinformatics* 21(10): 2362-2369 Abstract
* Sippl M, Wiederstein M (2008). A note on difficult structure alignment problems. *Bioinformatics* 24(3): 426-427 Full Text

}{refend}}
**Strukturna formula** hemijskog jedinjenja je grafička reprezentacija molekulske strukture, koja prikazuje kako su atomi uređeni. Hemijsko vezivanje unutar molekula je prikazano, bilo eksplicitno ili implicitno. Takođe se koristi nekoliko drugih formata, kao na primer u hemijskim bazama podataka, kao što su SMILES, InChI i CML.

Za razliku od hemijskih formula ili hemijskih imena, *strukturne* formule sadrže informaciju o molekulskoj strukturi. Hemičari skoro uvek opisuju hemijske reakcije ili sintezu koristeći strukturne formule umesto hemijskih imena, jer strukturne formule omogućavaju vizualizaciju molekula i promena.

Mnoga hemijska jedinjenja postoje u različitim izomernim formama, koje imaju različite strukture, a istu sveukupnu hemijsku formulu. Strukturne formule indiciraju način uređenja atoma na način, koji se ne može ostvariti hemijskom formulom.

Vidi još
--------

* Molekulski graf
* Hemijska formula

Spoljašnje veze
---------------

***Strukturna formula*** na Wikimedijinoj ostavi

* The Importance of Structural Formulas
* Structural formulas Arhivirano 2009-04-30 na Wayback Machine-u
Za bolest, v. Gušavost.

Karta sliva Strume na području Bugarske
**Struma** ili **Strimon** (bug. Struma, grč. Στρυμόνας, Strimonas) je jedna od najznačajnih reka Balkana. Reka Struma protiče kroz Bugarsku i Grčku, a njen sliv obuhvata i delove Srbije (Bosilegradski kraj) i Makedonije. Ukupna dužina reke je 415 km, a površina sliva je 10.800 km².

Geografske osobine
------------------

Izvor Strume je na planini Vitoša u zapadnoj Bugarskoj. U početnom delu Struma teče ka zapadu, a zatim ka jugu i taj smer uglavnom zadržava do ušća u Egejsko more. Najveći deo toka je u bugarskoj pokrajini Pirinska Makedonija (290 km). Donji deo toka je u grčkoj pokrajini Egejska Makedonija. Na Strumi leže gradovi: Pernik, Blagoevgrad, Sandanski (Bugarska) i Seres u Grčkoj.

Reka Struma ima 42 značajne pritoke. Najvažnije su Rilska reka, Dragovištica, Blagoevgradska Bistrica, Konjska reka, Sandanska Bistrica, Strumica i Agitis. 
Na rijeci potoji čuvena Klisura Kresna.

Gornji tok doline Strume u okolini Pernika poznat je po velikim ugljenokopima. Donji tok je poljoprivredno područje, naročito u kod ušća u Grčkoj kod grada Seresa.

Vanjske poveznice
-----------------

* Livius.org: Strymon Arhivirano 2012-10-14 na Wayback Machine-u (`en`)

***Struma*** na Wikimedijinoj ostavi
**Cape Fear**.- /Ime dano po rtu Cape Fear na atlantskoj obali Sjeverne Amerike/. Pleme Siouan Indijanaca, možda dio plemena Waccamaw nastanjeno u 17. i 18. ranom stoljeću u području Cape Feara i uz istoimenu rijeku u Sjevernoj Karolini, a nakon Yamasee Wara preseljeni su u Južnu Karolinu blizu Charlestona, možda današnji okrug Williamsburg. U kasnom 18. stoljeću Cape Feari žive sa Pedee Indijancima u župama *Parish of St. Stephens* i *St. Johns* pod vodstvom poglavice King Johna. Godine 1808. preživjela je iz ova dva plemena svega jedna polukrvna žena, dok su ostali vjerojatno našli utočište među Catawbama. 

Od svih sela što su ih imali Cape Fear Indijanci po imenu je poznato tek jedno, *Necoes*, oko 20 milja od ušća Cape Feara, vjerojatno okrug Brunswick. Godine 1715. živjeli su u 5 sela, a prema Mooneyu (1928) njihova populacija je 1600. iznosila oko 1.000. Popisom iz 1715. bilo ih je 206.

Izvori
------

1. ↑  Swanton

Vanjske veze
------------

* Cape Fear Indian Tribe History
* Tuscarora War
*Za ostale upotrebe, v. Sweet.*

**Sweet** (također navođen i kao **The Sweet**) je bio britanski rock bend koji je 1970-ih stekao svjetsku slavu kao jedan od predvodnika glam rock stila. Njegov najpoznatiji sastav su činili glavni pjevač Brian Connolly, basist Steve Priest, gitarist Andy Scott i bubnjar Mick Tucker.

Sweet je osnovan 1968. a prvi hit je napravio s pjesmom "Funny Funny" 1971. nakon početka suradnje sa autorsko-producentskim tandemom Nickyja Chinna i Mike Chapmana i muzičkim producentom Philom Wainmanom. Godine 1971. i 1972. je njihov muzički stil brzo evoluirao od bubbleguma u stilu The Archiesa prema hard rock u stilu grupe *Who*. 

Tokom 1970-ih se bend čak trinaest puta uspio probiti u Top 20 britanske liste singlice, a pjesma "Block Buster!" (1973) je došla na prvo mjesto; slijedili su je uspjesi "Hell Raiser" (1973), "The Ballroom Blitz" (1973) i "Teenage Rampage" (1974). Uspjeh je bila i samostalno napravljena pjesma "Fox on the Run" (1975). Od 1976. im je popularnost počela opadati, a posljednji veći hit im je predstavljala pjesma "Love is Like Oxygen" 1978. Sljedeće godine je Connolly napustio grupu radi početka solo karijere, a preostali članovi benda su se konačno razišli 1981.

Od sredine 1980-ih Scott, Connolly i Priest su povremeno svirali u vlastitim verzijama benda; Connolly je umro 1997, a Tucker 2002. Preživjeli članovi sviraju u vlastitim verzijama benda; Scottov u Britaniji a Priestov u SAD.

Literatura
----------

* (`en`) Lay, Mark (2011). *Ain't That Just Like Me - The Unsung Story of Wainwright's Gentlemen*. Scribe. ISBN 5800072530987.

Vanjske veze
------------

***Sweet (bend)*** na Wikimedijinoj ostavi

* thesweet.com Andy Scott's The Sweet official site
* thesweetband.com Steve Priest's Sweet website
* thesweet.com/hsh – Official Sweet Fansite
* thesweetweb.com – Andy Scott's Sweet (fansite)
* andyscott.info Andy Scott's personal website
* The Sweet - diskografija na Discogs (`en`)
* Sweet na sajtu AllMusic (`en`)
**Ortogonalna projekcija** je glavni način predstavljanja predmeta, delova, objekata, mašina,itd. na tehničkim crtežima. Sa perspektive linearna algebre i funkcionalne analize, *projekcija* je linearna transformacija *P* iz vektorskog prostora u sebe tako da je *P*2 = *P*. Ona ostavlja sliku nepromenjenu. Mada apstraktna, ova definicija projekcije formalizuje ideju grafičke projekcije.

Pogledi
-------

Kod ortogonalne projekcije sve tačke predmeta projektuju se ortogonalno (normalno-pod pravim uglom - 90°) na tri projekcijske ravni :

* V - vertikalnu,
* H - horizontalnu i
* P - profilnu

Na ovaj način se dobijaju tri slike koje definišu predmet. Ove slike zovu se **pogledi**.

Na *vertikalnicu* se projektuje *pogled spreda*, na *horizontalnicu pogled odozdo*, a na *profilnicu pogled sleva*. Tri profilne ravni čine prostorni koordinatni sistem, koji se zasecanjem po određenoj osi zaokreće i svodi u ravanski. Otogonalnom projekcijom se u izvesnom smislu prostor pretvara u ravan. Iz tog razloga je ortogonalna projekcija najpogodnija za crtanje predmeta na tehničkim crtežima.

Moguća su šest pogleda, ali se u praksi najčešće koriste tri, gore pomenuta. Predmet se na tehničkom crtežu po pravilu predstavlja samo u dovoljno broju pregleda.

Raspored pogleda
----------------

Standard definiše dva rasporeda pogleda: evropski i američki.

### Evropski raspored pogleda

* Pogled s preda-crta se po izboru,
* Pogled sleva-crta se desno od pogleda spreda,
* Pogled odozgo-crta se dole,
* Pogled zdesna-crta se levo,
* Pogled odozdo-crta se gore,
* Pogled odpozadi-crta se levo od pogleda zdesna.

### Američki raspored pogleda

* Pogled s preda-crta se po izboru,
* Pogled zdesna-crta se desno od pogleda spreda,
* Pogled odozgo-crta se gore,
* Pogled sleva-crta se levo,
* Pogled odozdo-crta se dole,
* Pogled odpozadi-crta se levo od pogleda zdesna.

Spoljašnje veze
---------------

***Ortogonalna projekcija*** na Wikimedijinoj ostavi

* Ortogonalna projekcija
* Vrste projektovanja
Otoci **Randalls** (engleski: ) i **Wards** (engleski: ) su dva dijela otoka, odnosno općine Manhattan u New Yorku koje od ostatka Manhattana dijeli rijeka Harlem, od Queensa East River i Hell Gate, a od Bronx Bronx Kill. U prošlosti su dva otoka bila razdvojena, ali je kanal koji ih je razdvajao (Little Hell Gate) ispunjen zemljom početkom 1960-ih. Na otocima živi 1648 stanovnika na 2,09 km² prema popisu 2010. godine.

Najveći dio otoka zauzimaju parkovi Wards Island i Randalls Island, sa zajedničkom površinom od 175,10 hektara. Tamo se nalazi sportski objekti, trkalište, igrališta i mjesta za piknik.

Otoci su kroz historiju služili za smještaj bolnica, utočišta za duševne bolesnike i groblja. Trenutno se na njemu nalazi nekoliko javnih objekata - dvije psihijatrijske bolnice, državna policijska stanica, vatrogasna akademija, pogon za obradu otpadnih voda i nekoliko utočišta za beskućnike.

Do otoka se može doći mostovima Triborough i Hell Gate, a pješaci do njega mogu također Triborough Bridgeom i Wards Island Bridgeom, koji je također dostupan biciklistma te otok povezuje sa East Harlemom na Manhattanu. Drugi pješački most, koji će ga spajati sa Bronxom, treba biti otvoren 2014.

Izvori
------

1. ↑  Feature Detail Report for Randalls Island "Purchased in 1772 by British Captain James Montresor; sold in 1784 to Johnathan Randel; acquired by City of New York in 1835."
2. ↑  Feature Detail Report for Wards Island
3. ↑  „Randall's Island Park". *New York City Department of Parks & Recreation*. Arhivirano iz originala na datum 2013-10-29. Pristupljeno 29. 10. 2011.
4. ↑  „Parks and Transportation Departments Debate Future of Former Link Between Randalls and Wards Islands; At City Agencies, Troubled Water Over Bridge". *the New York Times*. 16. 4. 1995. Pristupljeno 24. 10. 2013.
5. ↑  „Fill Project to Add To Randalls Island For New Play Fields". *the New York Times*. 18. 8. 1962. Pristupljeno 24. 10. 2013.
6. ↑  United States Census Bureau
7. ↑  „Getting to Randalls Island".. Randall's Island Park Alliance. Arhivirano iz originala na datum 2014-04-30. Pristupljeno 24. 10. 2013.

Vanjske veze
------------

***Randalls Island*** na Wikimedijinoj ostavi

* Randalls Island Park Alliance
* History of Randalls Island
* History of Wards Island

Koordinate: 40°47′15″N 73°55′31″W﻿ / ﻿40.78750°N 73.92528°W﻿ / 40.78750; -73.92528
**Različak** (*Centaurea jacea*) je vrsta biljke iz porodice glavočika.

Opis biljke
-----------

Stablo je najčešće visoko 40–80 cm, uspravno je, može biti granato, ali i ne mora, uglasto, golo ili s paučinastim dlakama. Podzemno stablo je rizom koji je granat i debeo.

Listovi su zeleni i mogu biti dlakavi, a razlikuju se oni u gornjem dijelu od onih kojih su postavljeni niže. Naime, niži listovi imaju dršku, jajasto su lancetasti, cijeli ili režnjeviti, dok su listovi na sredini ili u gornjem dijelu stabla sjedeći, duguljasti ili lancetasti, cijeli i sa zaobljenom ili suženom osnovom.

Cvjetovi skupljeni u cvati glavice koje su najčešće pojedinačne, rjeđe po par njih zajedno. Postavljene su terminalno. Involukrum je jajastog ili jajasto-loptastog oblika, 10–20 mm dugačak i 7–20 mm širok. Listići involukruma imaju suhi kožasti nastavak. Boja cvjetova je svjetlopurpurna, rjeđe su cvjetovi bijeli. Obodni cvetovi su gotovo uvijek sterilni, zračni i nejasno dvorežnjeviti. 

Ahenija je gola ili prekrivena finim dlakama, blijedosiva do svjetlosmeđa, slabo izbrazdana i sjajna, dužine oko 3 mm.

Raspostranjenost
----------------

Ovo je livadska biljka, ali se može naći i u degradiranim hrastovim i grabovim šumama i šikarama, kao i uz puteve i ruralna naselja.

Upotreba
--------

Različak je ljekovita i medonosna biljka. Nije naročito kvalitetna krmna biljka, jer joj je stabljika gruba, ali mlade listove stoka pase. Također, može biti i ukrasna biljka.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5  Mišić, Lj. & Lakušić, R. 1990. Livadske biljke. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd.
*Septembarsko jutro*, slika francuskog umjetnika Paula Chabasa koja je 1913. izazvala javnu sablazan u SAD, ali autora isto tako učinila komercijalno uspješnim.
**Succès de scandale** (na francuskom "Uspjeh (preko) skandala") je izraz koji se koristi za književna ili umjetnička djela, odnosno autore i izvođače koji su postigli komercijalni uspjeh i/li popularnost zahvaljujući publicitetu stvorenom kontroverzama oko sadržaja njihovih djela ili nastupa. 

Izraz potiče iz Francuske, odnosno Pariza u doba Belle Époquea, kada su brojni umjetnici i književnici izazivali sablazan među konzervativnim kritičarima ili dijelu javnosti, stvarajući tako famu o skandalu; iako su im djela ponekad bila zabranjivana, a oni sami izlagani sudskom progonu, tako stvoreni publicitet su vješto koristili kako bi započinjali i nastavljali karijere. 

U moderno doba se izraz koristi i za PR tehnike kojima se skandali namjerno stvaraju ili eksploatiraju kako bi se stvorio publicitet za dotada nepoznate ličnosti. Kao jedan od primjera se ponekad navodi i slučaj Paris Hilton kojoj je upravo "curenje" snimke seksa na Internet omogućilo da postane jedan od najvećih celebrityja našeg doba.

Vidi još
--------

* Streisandov efekt
* Starleta
Koordinate: 41° 50′ 41" SGŠ, 22° 46′ 07" IGD

**Razlovci** (mak. *Разловци*) su naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Razlovci su u sastavu opštine Delčevo.

Prirodni uslovi
---------------

Razlovci su smešteni u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Delčeva, naselje je udaljeno 16 kilometara južno.

Naselje Razlovci se nalazi u istorijskoj oblasti Pijanec. Naselje se razvilo u dolini reke Bregalnice, na mestu gde ona izlazi iz klisure u Delčevsko polje. Zapadno o d naselja izdiže se planina Golak, a istočno Obozna planina. Nadmorska visina naselja je približno 740 metara. 

Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.

Stanovništvo
------------

Razlovci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 826 stanovnika.

Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%), a ostalo su Srbi.

Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.

Spoljašnje veze
---------------

* www.delcevo.gov.mk Zvanična stranica opštine Delčevo

  

  


| p • r • uNaseljena mesta opštine Delčevo |
| --- |
| **Delčevo** • 
Bigla •
Vetren •
Virče •
Vratislavci •
Gabrovo •
Grad •
Dramče •
Zvegor •
Ilijovo •
Kiselica •
Kosovo Dablje •
Novi Istevnik •
Očipala •
Poleto •
Razlovci •
Selnik •
Stamer •
Stari Istevnik •
Trabotivište •
Turija •
Čiflik |  |
**St. Louis Maroons** je bio američki profesionalni bejzbol klub iz St. Louisa. Osnovan je 1883. godine od strane mladog lokalnog poduzetnika Henryja Lucasa, a klub je postao i osnivač nove profesionalne lige Union Association.

Lucas je UA zamislio kao ligu lišenu strogih pravila o transferu igrača koje je karakteriziralo već postojeće lige National League i American Association. Vjerovao je da će najatraktivniji igrači doći iz tamošnjih klubova koji su ih držali vezane tzv. *rezervnom klauzulom*. NL i AA su na to reagirale odlukom kojom se prijeti doživotnim izbacivanjem svakom igraču koji prijeđe u UA.

Klub je debitirao 20.4. 1884. Vrlo brzo se pokazalo da su ležerna pravila o transferu daleko veći nedostatak nego prednost lige. Lucas kao vlasnik *Maroonsa* nije štedio novca da bi otimao najbolje igrače drugim igračima lige, zbog čega je *Maroons* ustanovio neprirodnu dominaciju nad ostalim klubovima te ishod ne samo prvenstva, nego i same lige učinio predvidljivim. Sve se to odrazilo na gledanost, pa je veliki broj klubova nije ni završio sezonu.

Maroons je s 94 pobjede i 19 poraza lako osvojio titulu, ali je u jesen iste godine postalo jasno da će UA neće održati. Maroons je, doduše, uspio sezonu završiti s profitom, te je koristeći svoj kvalitetni tim kao adut počeo pregovore o pristupanju NL. 

NL je na kraju pristala, prije svega zato što je htjela oteti dio gledatelja AA i njenom klubu *St. Louis Browns*. Međutim, Browns su se pokazali kao daleko kvalitetniji tim koji je 1885. i 1886. osvajao prvenstvo AA, dok su *Maroons* bili na začelju NL.

Klub se nakon sezone 1886. samoraspustio.
|  |
| --- |
|  |

**Prva Francuska Republika**, službeno **Francuska Republika** (francuski: *République française*) osnovana je 22. rujna 1792. godine proglasom Nacionalnog konventa te je bila prvi oblik republikanskog uređenja u historiji Francuske. Prva Republika bila je direktna posljedica Francuske revolucije, odnosno političkih struja koje su se zalagale za rušenje Monarhije i liberalizaciju francuske države. 

U konfliktu koji je nastao između Jakobinaca i Žirondinaca ubrzo nakon donošenja prvog ustava, pobijedili su Jakobinci. Dana 21. rujna 1792. Louis XVI je službeno oboren kao kralj, a monarhiju je sljedećega dana zamijenila Prva Republika. Novi republikanski režim sudio je kralju i kraljici zbog izdaje revolucionarnih ideala te ih je proglasio krivima i giljotinirao tokom 1793. godine (kralja u siječnju, kraljicu u listopadu). Jakobinska prevlast ubrzo je dovela do formiranja Komiteta javnoga spasa, osnovanog kako bi se razračunao sa svim problemima koji su se javili u postrevolucionarnom razdoblju. Predvođen Maximilienom Robespierreom, Komitet je ubrzo postao sredstvo terora, a Jakobinska diktatura koja je proizašla iz tog terora odnijela je na desetke tisuća života u dvogodišnjem periodu. Tokom iste godine, Konvent je izglasao i Montanjarski ustav, koji je, iako je išao na ruku Komitetu, deklarirao brojna nova politička i socijalna prava za francuske građane.

Narod je, ipak, postajao sve nezadovoljniji jakobinskom vladom tako da se ona postupno počela urušavati. Godine 1793. Charlotte Corday je u atentatu ubila Jean-Paula Marata, a 1794. godine Georges Danton, prvi predsjednik Komiteta javnoga spasa, giljotiniran je iz političkih razloga. Tako je Robespierre ubrzo ostao sam, a sintagma "Revolucija jede svoju djecu" postala je surova stvarnost. 

Dana 27. srpnja 1794. Termidorci su izvršili puč kojim je svrgnut Robespierre. Nepotkupljivi predvodnik Jakobinskog terora je uhapšen i giljotiniran sljedećega dana, ironično, kao i deseci tisuća ljudi koji su stradali pod njegovom strahovladom. Termidorci, nazvani po jedanaestom mjesecu revolucionarnog kalendara, dokidaju ostatke jakobinskog terora i donose novi ustav kojim je uspostavljen Direktorij. Direktorij je uveo dvodomnu strukturu parlamenta sa Savjetom drevnih i Savjetom pet stotina, no političke reforme nisu bile dovoljne da poprave ekonomske probleme (hiperinflacija, koja se pokušala riješiti uvođenjem pomoćne monete) i vojne neuspjehe.

Nesposobnost Direktorija da stabilizira situaciju u zemlji dovela je do novog vala nezadovoljstva koji je kulminirao pučem 18. Brumairea, kojega je predvodio mladi general Napoleon Bonaparte. Vodeći se izvornim revolucionarnim idealima, Napoleon je svrgnuo Termidorce i uspostavio Konzulat sa sobom kao Prvim konzulom. Uz njega, prvi sastav Konzulata sačinjavali su Emmanuel Joseph Sieyès i Roger Ducos. Ipak, Napoleon je ubrzo pokazao kako nema namjeru poštivati revolucionarne ideale te si je s vremenom pribavljao sve veće ovlasti, koristeći se pri tom perfidnim političkim metodama, što je kulminiralo njegovim proglašenjem carem, čime je Prva Republika efektivno dokinuta, a naslijedilo ju je Prvo Carstvo.
**Trešnja** (lat.) *Prunus avium*) je drvo iz porodice *Rosaceae*. U nekim krajevima Bosne naziva se još i *šlama* ili *hašlama*.

Karakteristike
--------------

Trešnja je listopadno drvo, naraste od 15-32 m visoko, a obim stabla iznosi do 1,5 m. Kora drveta je glatka. Listovi su joj jednostavni, ovalni, dugi od 7-14 cm, a 4-7 cm široki, mat zelene boje. Cvjeta rano u proljeće, u isto vrijeme kad i lista. Cvjetovi su grupisani u cvatove, od po 2 do 6 cvjetova. Pojedinačni cvjetovi su bijeli sa pet latica. Oprašuju ih pčele. Plod trešnje je crvena bobica, 1-2 cm u promjeru, zavisno o sorti. Zrije krajem proljeća. Unutar ploda nalazi se mala košpica, u kojoj se nalazi sjeme. Duga je 8-12 mm, široka 7-10 mm, a debela 6-8 mm.

Upotreba
--------

Plod trešnje jedu brojne ptice, sisari, a dosta se koristi i u ljudskoj ishrani. Trešnju su poznavali ljudi još u bronzano doba, oko 2000. prije nove ere. U 8. vijeku prije nove ere trešnja se već kultivira u Turskoj i Grčkoj. Danas je trešnja raširena po cijelom svijetu, u mnogobrojnim sortama i varijacijama.

***Prunus avium*** na Wikimedijinoj ostavi
**Teritorijalni nacionalizam** opisuje oblik nacionalizma koji se temelji na postavci da svi stanovnici jedne nacije duguju vjernost svojoj državi po rođenju ili usvajanju državljanstva. Teritorijalni nacionalizam zagovara tezu da svaki individualac mora pripadati nekoj naciji, ali može izabrati kojoj će se pridružiti. Traži se sveta kvaliteta u nekoj naciji i u popularnim memorijama koje evocira. Teritorijalni nacionalist idealizira državljanstvo. Kriterij teritorijalnog nacionalizma je uspostavljanje masovne, javne kulture koja se temelji na zajedničkim vrijednostima i tradicijama stanovništva.

Zbog toga što se državljanstvo a ne narodnost idealizira od teritorijalnih nacionalista, Athena S. Leoussi i Anthony D. Smith 2001. iznose tezu da je Francuska revolucija bila pobuna teritorijalnih nacionalista.

Teritorijalni nacionalizam se također povezan s konceptima *Lebensrauma*, prisilnog premještanja, etničkog čišćenja a u najekstremnijim slučajevima i s genocidom kada jedan narod zahtijeva određeni zamišljeni teritorij te se želi riješiti drugih naroda koji na njemu žive. Ove teritorijalne težnje su dio cilja etnički čiste države jedne nacije. To također katkad dovodi do iredentizma, pošto neki nacionalisti pozivaju da su država i narod nepotpuni ako se cijeli jedan narod ne uključi u jednu državu, te stoga cilja uključiti pripadnike svoje nacije u susjednoj državi. To često dovodi etničkih okršaja. Thomas Ambrosio navodi: "Ako vođa države A pošalje materijalnu potporu i/ili vojne snage u državu B u nadi da će odvojiti dijasporu države A u državi B, to bi bila jasna indikacija etničkog-teritorijalnog nacionalizma".

Povezano
--------

* Iredentizam
* *Jus soli*
* Zamišljena zajednica
* Teritorijalni integritet

Izvori
------

1. ↑  Middle East and North Africa: Challenge to Western Security Peter Duignan, L.H. Gann, Hoover Institution Press, 1981, ISBN 978-0-8179-7392-6 (p. 22)
2. 1 2  The Populist Challenge: Political Protest and Ethno-Nationalist Mobilization in France Jens Rydgren, Berghahn Books, 2004, ISBN 1571816917
3. 1 2 3 4  Encyclopaedia of Nationalism by Athena S. Leoussi, Anthony D. Smith, Transaction Publishers, 2001, ISBN 978-0-7658-0002-2, (str. 62)
4. ↑  William B. Wood (2001). „Geographic Aspects of Genocide: A Comparison of Bosnia and Rwanda". *Transactions of the Institute of British Geographers* **26** (1): 57-75. JSTOR 623145.
5. ↑  Ambrosio, Thomas (2001). *Irredentism: Ethnic Conflict and International Politics*. Greenwood Publishing Group. str. 18, 19. ISBN 9780275972608.
Primjer 3D vertikalno orijentiranog grafikona pokazuje učestalost ličnih zamjenica u srpskohrvatskom jeziku
**Stupčani grafikon** je grafikon s pravokutnim stupovima.

Primjer 3D horizontalmo orijentiranog grafikona pokazuje da se u srpskohrvatskom jeziku većina egzistencijale upotrebe glagola *imati* ostvaruje u negiranom oblikuStupčani grafikon sastoji se od pravokutnih oblika, čije duljine su proporcionalne vrijednostima koje oni predstavljaju. Stupčani grafikoni koriste se za uspoređivanje dvije ili više vrijednosti. Ti pravokutni oblici mogu biti vertikalno ili horizontalno orijentirani. Pomoću stupčanih grafikona možemo dobiti vizualni prikaz usporedbe skupina podataka ili učestalosti pojavljivanja različitih karakteristika podataka. Primjenjuju se u lingvistici, ekonomiji, politici, sociologiji, istraživanjima, anketama, i dr.

Primjer
-------

Sljedeća tablica prikazuje brojeve mjesta koja su pripala pojedinoj grupi u europskim izborima 1999. i 2004. godine. Rezultati iz 1999. uvećani su 1.16933 puta da se nadoknadi za promjenu broja između tih godina.

Stupčani grafikon koji prikazuje rezultate izbora 2004. godine može izgledati ovako:  

(Ako su sve vrijednosti prikazane u padajućem nizu, tada se ova vrsta grafikona naziva pareto grafikon.)

Ovaj grafikon prikazuje rezultate iz 2004. i iz 1999.

Vidi još
--------

* Dijagram
* Tortni grafikon
* Kvantitativna lingvistika
* Gantogram
* Histogram

Vanjske poveznice
-----------------

***Stupčani grafikon*** na Wikimedijinoj ostavi
Opšta formula
**Tioetar** je funkcionalna grupa u organosumpornoj hemiji sa opštom formulom R-S-R'. Poput mnogih drugih jedinjenja koja sadrže sumpor, isparljivi tioeteri imaju loš miris. Tioetar je sličan etru osim što sadrži atom sumpora umesto kiseonika. Pošto su kiseonik i sumpor u istoj grupi u periodnoj tabeli, hemijske osobine etara i tioetara su u nekoj meri slične.

Nomenklatura
------------

Tioetri se takođe nazivaju sulfidima, posebno u starijoj literaturi, i taj termin je ostao u upotrebi u imenima specifičnih tioetara. Dva organska supstituenta se označavaju prefiksima. (CH3)2S se zove dimetilsulfid. Neki tioeteri su dobili ime modifikovanjem uobičajenog imena odgovarajućeg etra. Na primer, C6H5SCH3 je metil fenil sulfid, ali se češće naziva tioanizolom, jer je njegova struktura srodna sa anizolom, C6H5OCH3.

Struktura i osobine
-------------------

Tioetri je funkcionalna grupa, čiji C-S-C ugao je aproksimativno 90°. Dužina C-S veza je oko 180 pm.

Tioetri su prepoznatljivi po njihovom jakom mirisu, koji je sličan mirisu tiola. Taj miris ograničava primenu isparljivih tioetara. U pogledu njihovih fizičkih osobina oni podsećaju na etre, ali su manje isparljivi, imaju višu tačku topljenja, i manje su hidrofilni. Te osobine proističu iz polarizabilnosti dvovalentnog sumpornog centra, koja je veća nego kod kiseonika u etrima.

### Tiofeni

Tiofeni su zasebna klasa heterocikličnih jedinjenja koja sadrže tioetar. Zbog njihovog aromatičnog karaktera, oni nisu nukleofilni. Nevezujući elektroni sumpora su delokalizovani u π-sistem. Konsekventno, tiofen se znatno razlikuje od tipičnog tioetra. Hidrogenacijom tiofena nastaje tetrahidrotiofen, C4H8S, koji se ponaša kao tipičan tioetar.

Rasprostranjenost i primena
---------------------------

Primeri tioetara, sa leva, dimetilsulfid, koenzim-M, metionin, vitamin biotin, plastika polifenilen sulfid.
Tioetri su značajni u biologiji, npr. aminokiselina metionin i kofaktor biotin. Nafta sadrži mnoga organosumporna jedinjenja, među kojima su tioetri. Polifenilen sulfid je plastika koja je otporna na visoke temperature.
Generalna struktura tioestra.
**Tioestri** su jedinjenja sa funkcionalnom grupom C-S-CO-C. Oni su proizvod esterifikacije karboksilnih kiselina i tiola. Tioestri su široko rasprostranjeni u biohemiji, najpoznatiji derivat je acetil-CoA.

Sinteza
-------

Tioesteri se mogu pripremiti na više načina. Glavni metod pripreme je kondenzacija tiola i karboksilnih kiselina u prisustvu dehidracionog agenta:

RSH + R'CO2H → RSC(O)R' + H2O
Tipični dehidracioni agens je DCC. Kiselinski anhidridi i neki laktoni takođe reaguju sa tiolima u prisustvu baza.

Oni se takođe formiraju putem karbonilacije alkina i alkena u prisustvu tiola.

Reakcije
--------

Karbonilni centar tioestara je reaktivan. On se reaguje poput blaže verzije kiselinskih hlorida. Tioestri i amini se kombinuju i daju amide:

R"NH2 + RSC(O)R' → R"2NC(O)R' + RSH
C-H grupa susedna karbonilu tioestara je blago kisela i podleže aldolnoj kondenzaciji. Taj tip reakcije se odvija tokom biosinteze masnih kiselina.

Biohemija
---------

Tioesteri su česti intermedijari mnogih biosintetičkih reakcija, među kojima je formiranje i degradacija masnih kiselina i mevalonata, prekursora steroida. Biosinteza lignina, koji sačinjava veliku frakciju biomase, se odvija putem tioestarskih derivata kafeinske kiseline. Neki od njih su malonil-CoA, acetoacetil-CoA, propionil-CoA i cinamoil-CoA. Proces acetogeneze obuhvata formiranje acetil-CoA. Dehidratacioni agens u formiranju ovih tioestara je ATP. Tioestri isto tako učestvuju u obeležavanju proteina ubikvitinom, koji označava proteine za degradaciju.

Izomerna jedinjenja: tionoestri
-------------------------------

Formula metil tionobenzoata
**Tionoestri** su izomerni sa tioestrima. Kod tionoestara, sumpor zamenjuje karbonilni kiseonik estara. Metil tionobenzoat je C6H5C(S)OCH3. Takva jedinjenja se tipično pripremaju reakcijom tioacil hlorida sa alkoholom, kao i reakcijom Lovesonovog reagensa sa estrima.
**Rye** je stari lučki grad od 5,099 stanovnika na jugoistoku Engleske u Grofoviji East Sussex.

Rye administrativno podpada pod Distrikt Rother.

Geografske karakteristike
-------------------------

Rye leži na brdu iznad rijeke Rother, udaljen oko tri kilometra od Kanala La Manche.

Historija
---------

Rye je još za ranog srednjeg vijeka postao značajna luka, tako da je prvu povelju dobio 1289. Nakon tog je oko 1350 postao dio konfederacije Cinque Ports.

Kralj Edward III je utvrdio grad podigavši bedeme. Od tri orginalna gradska vrata iz 14. vijeka, preostala su samo jedna - Land, uz raniji toranj Ypres iz 12. vijeka. 
Od ostalih historijskih zgrada tu je gostionica Mermaid iz 1420.

Nakon 15. vijeka kad je pao promet u luci, Rye je počeo stagnirati, tako da se vrlo malo proširio izvan bedema.

Danas je turistički gradić koji privlači svojim uskim uličicama i kućama podizanim fahverkom. U gradu je tokom 18. vijeka, živio novelist Henry James, kuća u kojoj je živio danas je turistička atrakcija.

Izvori
------

1. 1 2 3 4  „United Kingdom: South East England" (engleski). City population. Pristupljeno 3. 04. 2017.
2. 1 2 3 4 5 6  „*Rye*" (engleski). Encyclopædia Britannica. Pristupljeno 03. 03. 2017.

Vanjske veze
------------

***Rye, East Sussex*** na Wikimedijinoj ostavi

* Rye Harbour Nature Reserve Arhivirano 2014-04-07 na Wayback Machine-u (`en`)
**Tornado** je nasilna oluja, karakteristična po obrtanju oblaka u obliku lijevka. Riječ "tornado" dolazi od španskog ]] glagola *tornar*, što znači "obrtati se". Tornada se formiraju najčešće na američkom Srednjem zapadu, te na jugu sjevernoameričkog kontinenta. Brojeći incidente, SAD pogađaju ovakve oluje češće nego bilo koju drugu zemlju. Postižući brzinu veću i od 500 km/h, tornada su najsnažniji vjetrovi na Zemlji. Nastaju u snažnim olujama, pružaju se od olujnog oblaka prema tlu gdje, u roku uglavnom manjem od 15 minuta, razaraju sve što im je na putu. Jačina tornada označava se po dvjema ljestvicama: Fujita ljestvici (prikladna za američke uvjete) i TORRO ljestvici (prikladnija za Europu).

***Tornado*** na Wikimedijinoj ostavi

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Nedovršeni članak* **Tornado** *je u začetku. Možete pomoći Wikipediji tako da ga proširite*. |

|  |  |
| --- | --- |
| Normativna kontrola Uredi na Wikidati | 
* LCCN: sh85136123
* GND: 4185727-6
* NDL: 00572733
* NKC: ph173800

 |
| Osobni podaci |
| --- |
| IME | Ramesses X |
| ALTERNATIVNA IMENA | {{{Alt}}} |
| KRATAK OPIS |  |
| DATUM ROĐENJA | {{{Datum rođenja}}} |
| MJESTO ROĐENJA | Drevni Egipat |
| VRIJEME SMRTI |  |
| MJESTO SMRTI | Drevni Egipat |

 **Khepermare Ramesses X** (također **Ramses** i **Rameses**) (vladoa cca. 1111. – 1107. pne.) bio je deveti vladar 20. dinastije Drevnog Egipta. Rodno ime mu je bilo Amonhirkhepeshef. Nije jasno da li mu je vladavina trajala 3 ili 4 godine, ali danas postoji snažan konsenzus među egiptolozima da je trajala kraće od 9 godina, kao što se prethodno pretpostavljalo. Njegov *prenomen* ili prijestolno ime, Khepermaatre, znači "Pravda Re ostaje." Moguće je da je bio sin Ramzesa IX i njegove supruge Baketwernel. 

Ramzes X nije iza sebe ostavio mnogo dokumenata. Sve što se pouzdano zna o njegovom kraljevanju jest da su sveopća nesigurnost kao i val pljački grobova - koji su mučili njegove prethodnike - nastavili rasti pod njegovom vladavinom. 1. i 2. godina vladavine su atestirane **Torinskim papirusom 1932+1939** dok je treća godina dokumetirana dnevnikom koji su vodili radnici u Deir El edini. Dnevnik spominje sveopće ljenčarenje i izležavanje radnika na nekropoli, jer je postojala prijetnja od libijskih pljačkaša u Dolini kraljeva. Također spominje kako su radnici u Deir El-Medini bili odsutni s gradilišta u 3. godini, odnosno III mjesecu Pereta (zima) - i to 6, 9, 11, 12, 18, 21. i 24. dan u strahu od "stanovnika pustinje" (Libijaca ili Meshwesha) koji su očigledno prolazili kroz Gornji Egipat i Tebu kako ih je bila volja. To je vjerojatno posljedica masovnog priliva Libijaca u zapadnu regiju Delte u Donjem Egiptu. Ramzes X je također posljednji vladar Novog kraljevstva čija je vlast prostirala na Nubiju -- što je atestirano natpisom u Anibi.

Njegov grob u Dolini kraljeva - KV18 - je ostaljen nedovršen.

Vanjski linkovi
---------------

* KV18: The Tomb of Ramesses X Arhivirano 2008-09-18 na Wayback Machine-u
**Teco-Tecoxquin** /izgovor teko-tekoškin/(Tecoxquin; pl.Teco-Tecoxquines).- (od tequectequi, "throat-cutters", 'rezači-vratova) pleme iz grupe Nahua nekad locirano u južnom Nayaritu i dvije enklave u zapadnom Michoacanu, Meksiko. Pleme je slabo poznato, iza njih u području Altaviste ostali petroglifi duž potoka Piletas. Nalazište je poznato kao "La Pila del Rey" i prostire se na 80 hektara. 

Plemena ovoga kraja pa i Tecoxquin bili su farmeri, ribari i proizvođači soli a trgovali su i kakaom i pamukom. Teco-Tecoxquines su bili organizirani u niz sela pod kontrolom Teuzacualpan-a u dolini Chila (moderni Zacualpan). Intenzivna trgovina Tecoxquinesa dopirala je sve do najmanje južne Sinaloe i na jug i istok do Colime i Michoacana. Ovi Indijanci su šamanisti-nahualisti (engl. 'nahualism'; došlo od 'nahualli') koji dolaze u kontakt s bogovima pomoću psihotropskih biljaka i duhana. Šamani padaju u trans što im omogućava da kontaktiraju duhove ili bogove. 

1524. godine Francisco Cortés de San Buenaventura dovodi ovo područje pod jurisdikciju Santiaga u Colimi. Šest godina kasnije Nuño De Guzman osniva kraljevstvo 'Nueva Galicia' (Nova Galicija), cijeli sjever i zapadna područja došla su pod Meksiko. Tecoxquines uskoro nestaju pokošeni epidemijama ili asimilacijom. 

*rat*

-'Rat cvijeća', poznat osobito kod Asteka (kao xochiyaoyotl) bio je prisutan i kod Tecoxquines Indijanaca. Cilj njihovog 'rata cvijeća' nije bio osvajanje teritorija nego lov na glave koje su kasnije nudili bogovima. Ove ratove često su vodili u susjednim krajevima, ali su također išli do dolina Talpa, Mascota i kanjona Mochitiltic u Jaliscu.

Izvori
------

1. ↑  Swanton
**Tecpán Guatemala** ili samo **Tecpán** je općina od 112,864  i grad od 34,519 stanovnikana jugu Gvatemale u Departmanu Chimaltenango.

Geografske karakteristike
-------------------------

Tecpan se nalazi na trasi Panameričkog autoputa, udaljen 76 km sjeverozapadno od glavnog grada Ciudad Guatemale.

Historija
---------

Tecpán je bio važan za historiju Guatemale jer je bio poprište španjolske kolonizacije. Nakon što je porazio Quiché, konkvistador Pedro de Alvarado je sa vojskom krenuo prema Iximchu prijestolnici Cakchiquiela, gdje su ga 25. jula 1524. primili sa strahom i poštovanjem. 
Alvarado je pored nje osnovao svoju prijestolnicu - *Villa de Santiago de los Caballeros* (današnji Tecpán).

Po Cakchiquelovskim analima izgleda da je Alvarado, bio uzrok njihove kasnije pobune, jer je od njihovog kralja tražio svako malo još više zlata i plemenitih metala.

Oni su isprva otišli iz svog grada, a nakon deset dana od njihova bijega, Alvarado ih je počeo tretirati kao neprijatelje i od septembra 1524. otvoreno zaratio sa njima.

Kad je Alvarado otputovao u Španjolskuza ostavio je svog brata poručnika Jorga Alvarada, da upravlja gradom i kolonijom. 
Jorge je nešto prije opće pobune Cakchiquiela odlučio premjestiti grad na drugo sigurnije mjesto, koje je lakše braniti. 
Odabrao je dolinu Almolonga, u podnožju Vulkana Agua, pa je u novembru 1527. preselio novu prijestolnicu, koja je danas poznata pod imenom -Ciudad Vieja.

Stara prijestolnica Iximché je 1931 proglašena nacionalnim spomenikom.

Današni Tecpan je grad tekstilne industrije, sa predionicama pamuka i vune.

Izvori
------

1. 1 2 3 4 5 6 7  „*Tecpán Guatemala*" (engleski). City population. Pristupljeno 17.3.2023.
2. 1 2  „*Tecpán Guatemala in Chimaltenango*" (engleski). City population. Pristupljeno 17.3.2023.
3. 1 2 3 4 5  „*Tecpán Guatemala*" (španjolski). Chimaltenango. Pristupljeno 17.3. 2023.
4. ↑  „*Municipalidad de Ciudad Vieja*" (španjolski). Municipalidad de Ciudad Vieja. Pristupljeno 18.3.2023.

Vanjske veze
------------

***Tecpán Guatemala*** na Wikimedijinoj ostavi

* *Municipalidad de Tecpán* (službene stranice) (`es`)